Ալեքս Հոննոլդ

Ալեքսանդեր Հոննոլդ (անգլ.՝ Alexander Honnold, օգոստոսի 17, 1985(1985-08-17), Սակրամենտո, ԱՄՆ) ամերիկյան մագլցող է, ամենից հայտնի իր մեծ պատերի ֆրի սոլո մագլցմամբ։ 2017 թվականի հունիսին Հոննոլդը դարձավ Յոսեմիթե ազգային պարկի Էլ Կապիտան գագաթը ֆրի սոլո ոճով մագլցած առաջին մարդը։ Մեկնաբաններն այս ձեռքբերումը նկարագրել են որպես «երբևէ արված մեծագույն աթլետիկ ձեռբերումը»։
Հոննոլդը նաև Յոսեմիթեի եռակի թագի մագլցման արագության ռեկորդակիր է․ 18 ժամվա 50 րոպեի ընթացքում նա հաջորդաբար մագլցել է Վատկինս գագաթը, Էլ Կապիտանի Քիթը երեսը և Կես կամարի հյուսիս-արևմտյան կանոնական երեսը։
Հոննոլդը Դեյվիդ Ռոբերթսի հետ հեղինակել է «Պատին մենակ» գիրքը (2017), և հանդիսանում է Օսկար ու BAFTA մրցանակներ շահած «Ֆրի Սոլո» փաստավավերագրական ֆիլմի գլխավոր հերոսը։


== Կենսագրություն ==


=== Անձնական կյանքը ===
Հոննոլդը ծնվել է Սակրամենտոյում, Կալիֆոռնիայում։ Ծնողները հանրային համալսարանի դասախոսներ էին։ Մայրը՝ Դիդրա Վոլովնիկն է, հայրը՝ Չարլզ Հոննոլդը ։ Հոննոլդի հայրական արմատները գերմանական են, մայրական արմատները՝ լեհական։ Հոննոլդը մագլցել սկսել է հինգ տարեկանից՝ ժայռամագլցման սպորտ դահլիճում, և տաս տարեկանում արդեն «շաբաթը մի քանի անգամ» մագլցում էր։ Դեռահաս տարիքում Հոննոլդը մասնակցել է բազմաթիվ ամերիկյան ու միջազգային երիտասարդական մագլցման առաջնությունների։
«Ես երբեք (երեխա ժամանակ) վատ մագլցող չեմ եղել, բայց երբեք էլ ընտիր մագլցող չեմ եղել,» ասում է Հոննոլդը։ «Լիքը ուրիշ մագլցողներ կային, ովքեր ինձանից շատ, շատ ավելի ուժեղ էին, ովքեր ավելի փոքր տարիքից էին սկսել, ու ովքեր միանգամից աննոռմալ ուժեղ էին՝ ասես բնական տաղանդ ունենային։ Ես երբեք նրանցից մեկը չեմ եղել։ Ես ուղղակի սիրում էի մագլցել, ու էդ ժամանակվանից սկսած մագլցում եմ։ Բնական է, որ գնալով ավելի ու ավելի լավ եմ մագլցել, բայց երբեք ինչ-որ հատուկ տաղանդ չեմ ունեցել»։
2003 թվականին միջազգային բակալավրիատի ծրագրով Միրա Լոմա ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո Հոննոլդն ընդունվում է Բերքլիի համալսարան` քաղաքացիական ինժեներիա սովորելու։ Համալսարանում սովորելու առաջին տարվա ընթացքում Հոննոլդի ծնողները բաժանվում են, և մահանում է մայրական պապիկը։ Հոննոլդը հաճախ էր դասերը բաց թողնում ու մենակ գնում մոտակա Ինդիըն Ռոք այգի՝ ժայռաքարեր մագլցելու։
2007 թվականին Հոննոլդը ձեռք է բերում 2002 թվականի արտադրության Ֆորդ Էկոնոլայն միկրոավտոբուս, որը թույլ է տալիս նրան կենտրոնանալ մագլցման վրա ու հետևել լավ եղանակին։ Այս միկրոավտոբուսում Հոննոլդը կապրի տաս տարուց ավել։ «Ես չեմ կարծում որ այս կենսակերպը հատկապես հաճելի է,» ասում է։ «Ես ոչ այնքան սիրում եմ մեքենայում ապրել, ինչքան սիրում եմ տարբեր վայրերում ապրել։ Սիրում եմ Յոսեմիթեում լինել, սիրում եմ գնալ ուր որ լավ եղանակ է, սիրում եմ ուզածիս պես լավ պայմաններին հետևել։ Ու համեմատաբար հարմարավետ լինել այդ ընթացքում։ Նման նախընտրություններով մեքենայում ապրելը քիչ թե շատ անհրաժեշություն է... Եթե կարողայի, օրինակ, ինչ-որ հրաշքով տունս տեղից տեղ տանել, կնախընտրեի սիրուն, հարմարավետ տանը ապրել։ Չնայած, անկեղծ ասած, մեքենան էլ վատ չէ։ Ինձ դուր է գալիս, երբ ամեն ինչ ձեռքի հեռավորության վրա է։ Երբ հյուրանոցում եմ մնում - մեկ-մեկ որ քեզ ինչ-որ սիրուն, թանկ հյուրանոցային համարներում են դնում, ու մեծ, հսկայական սենյակ է, պետք է բավական քայլես մինչև զուգարան հասնելը, մտածում ես․ բա շիշս հիմա չունենայի՞: Ո՞ւմ է պետք գիշերվա կեսին անկողնուց մինչև զուգարան քայլել, եթե կարող ես թեքվել, շիշդ վերցնել ու վերջ»։ Հոննոլդի միկրոավտոբուսը կահավորված է փոքր խոհանոցով ու դարակներով։
2017 թվականին Հոննոլդը Լաս Վեգասի շրջակայքում տուն է գնել։ «Սկզբից ես կահույք չունեի, դրա համար առաջին մի քանի շաբաթը մեքենաս կայանել էի տան մոտ ու այնտեղ էի ապրում։ Մեքենան ավելի շատ էր տան նման, քան դատարկ շենքը։» Մոտավորապես նույն ժամանակ Ալեքսը նաև փոխարինել է իր Ֆորդ Էկոնոլայն միկրոավտոբուսը նոր, 2016 թվականի արտադրության Ռամ ՊրոՄաստերով, որտեղ շարունակում է տարվա մեծ մասն ապրել ու ճանապարհորդել։
Հոննոլդը բուսակեր է, ալկոհոլ ու թմրանյութեր չի օգտագործում։ Հոննոլդը նաև սիրում է կարդալ, մասնավորապես՝ դասական գրականություն, շրջակա միջավայրին ու տնտեսագիտությանը վերաբերող գրքեր։ Ինքն իրեն նկարագրում է որպես հակա-կրոնական աթեիստ ու ֆեմինսիտ։
Մագլցումների արանքում Հոննոլդը վազում կամ արշավների է գնում մարզական կարգավիճակը պահելու համար։
Հոննոլդը իր ապագա կնոջը՝ Սաննի ՄքՔանդլեսին, հանդիպել է 2015 թվականին գիրք ստորագրման միջոցառման ժամանակ։ Նրանք շուտով սկսել են հանդպիպել։ Սաննին ու նրանց հարաբերությունները Ֆրի Սոլո ֆիլմում մեծ դեր են խաղում։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հոննոլդը սոցցացներով հայտարարել է, որ նրանք նշանադրվել են։ 2020 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Հոննոլդն ինստագրամում հայտարարել է նրանց ամուսնության մասին։ Հոննոլդի ու ՄքՔանդլեսի աղջիկը ծնվել է 2022 թվականի փետրվարի 17-ին։
Դիդրա Վոլովնիկը՝ Ալեքս Հոննոլդի մայրը, մագլցել սկսել է 60 տարեկանում, և էլ Կապիտանը մագլցած ամենատարեց կինն է․ սկզբից 66 տարեկանում, հետո՝ սեփական ռեկորդը կոտրվելով, 70 տարեկանում։


=== Աշխատանքը ===
Հոննոլդը հեռացել է համալսարանից՝ ծնողների տանն ապրելու ու Կալիֆոռնիայով մեկ մագլցելու համար։ «Ես մորս հին մինիվանը ինձնով արեցի, ու դա իմ հիմնակետը դարձավ,» ասում է։ «Այդ մեքենան օգտագործում էի ազգային պարկեր մագլցման գնալու համար, կամ՝ Լոս Անջելես ընկերուհուս տեսնելու։ Համեմատաբար արագ ոչնչացրի այդ մեքենան։ Մի օր ճանապարհի կեսին շունչը փչեց, ու հաջորդ տարի ես հեծանիվով էի տեղից տեղ գնում ու վրանի մեջ ապրում»։
2011 թվականի «Ալպինիստ» ամսագրի պրոֆիլում գրված է․

Ալեքս Հոննոլդի ավելի լայն հասարակության շրջանում հայնությունը եկավ իր 2008 թվականի Կես կամարի հյուսիս-արևմտյան կանոնական երեսի ֆրի սոլո մագլցումից հետո, որը ցուցադրվել է Պատին մենակ ֆիլմում ու «60 րոպե» հաղորդաշարին տրված հարցազրույցում։
2011 թվականի նոյեմբերին Հոննոլդն ու Հանս Ֆլորինը Յոսեմիթեի Էլ Կապիտան բարձրունքի Քիթը երեսի մագլցման արագության ռեկորդը խփելուց 45 վայրկյան ուշանում են։ Այդ ժամանակ ռեկորդը 2 ժամ 36 րոպե ու 45 վայրկյան էր, ու 2010 թվականի նոյեմբերից պատկանում էր Դին Փոթթերին և Շոն Լիերիին։ 2012 թվականի հունիսի 17-ին Հոննոլդն ու Ֆլորինը նույն ուղու վրա նոր ռեկորդ են սահմանում․ 2:23:46 (կամ 2:23:51):
2014 թվականի նոյեմբերին Քլիֆ Բար կազմակերպությունը հայտարարում է, որ այլևս Հոննոլդին, ինչպես նաև Դին Փոթթերին, Ստեֆանի Դեյվիսին, Թիմմի Օ'Նիլին ու Չեդար Րայթին՝ իրենց բարձր-ռիսկային մագլցումներ իրականցնող աթլետներին, այլևս չի հովանավորի։ Որոշումը բացատրվել է բաց նամակում․ «մենք եզրակացրել ենք, որ այս սպորտաձևերը այնպիսի սահմաններ են հատում ու ռիսկի էլեմենտն այնպիսի տեղեր են տանում, ուր մենք՝ որպես կազմակերոպություն, պատրաստ չենք գնալ»։
2016 թվականին Հոննոլդն անցնում է ֆունկցիոնալ մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն, որի արդյունքում պարզվում է, որ ի տարբերություն այլ սուր, էքստրեմալ զգացողություններ փնտրող մարդկանց, Հոննոլդի ամիգդալան տհաճ, վտանգ ներկայացնող պատկերներ տեսնելիս համարյա չի ակտիվանում։ Չնայած դրան Հոննոլդը պնդում է, որ երբեմն երբեմն վախ զգում է, բայց երևակայության ու մտավոր վարժությունների շնորհիվ կարողացել է ինքն իրեն անզգայացնել վախ ներշնչող շատ իրավիճակներից։
2017 թվականի հունիսի 3-ին Հոննոլդն իրականցնում է Էլ Կապիտանի առաջին ֆրի սոլո վերելքը՝ 3 ժամ 56 րոպեում  884 մետրանոց Ֆրիրայդեր (5.12d VI) ուղին անցնելով։ Այն նկարագրվել է որպես «երբևէ արված մեծագույն աթլետիկ ձեռբերումը»։ Վերելքը վավերագրել են մագլցող ու լուսանկարիչ Ջիմմի Չինը և փաստավավերագրական ֆիլմերի ռեժիսոր Էլիզաբեթ Չայ Վասարելին՝ թողարկելով Ֆրի Սոլո փաստավավերագրական ֆիլմը։ Այլ մրցանակների շարքում ֆիլմը շահում է Օսկար` լավագույն վավերագրական լիամետրաժ ֆիլմի համար (2018)։
2018 թվականի հունիսի 6-ին Հոննոլդը՝ Թոմմի Քալդվելի հետ, Յոսեմիթեի Էլ Կապիտան բարձրունքի Քիթը ուղու արագության ռեկորդը կրկին կոտրել է։ Նրանք  մոտավորապես 914 մետր երկարության ճանապարհն անցել են 1:58:07 ժամանակում` առաջին անգամ երկու ժամվա սահմանն անցելով։
2021 թվականին «National Geographic» ամսագիրը Հոննոլդի հետ պայմանագիր է կնքում՝ Հոննոլդի Գրենլանդիայի բարձրունքները մագլցելու արկածների մասին վավերագրական սերիալ նկարահանելու համար։ 2021 թվականին Հոննոլդը նաև սկսել է սեփական փոդքաստը՝ մագլցման մասին։


==== Գրքերը ====
Պատին մենակ․ Ալեքս Հոննոլդն ու Արկածների Ամենավերջին Սահմանը․ Լոնդոն․ «Պան Գրքեր», 2017. Համահեղինակ՝ Դեյվիդ Ռոբերթս. 978-1447282730.


==== Ֆիլմերը ====
Չնայած Հոննոդը հայտնի է որպես Օսկարակիր Ֆրի Սոլո ֆիլմի աստղ, դա իր միակ ֆիլմը չէ․
Սուր ծայրը (անգլ.՝ The Sharp End) (2007)Պատին մենակ (անգլ.՝ Alone On The Wall) (2008)Առաջընթաց (անգլ.՝ Progression) (2009)Հոննոլդ 3.0 (2012)Դաշտը ոտքի է կանգնում (անգլ.՝ Valley Uprising) (2014)Գիծ երկնքի միջով (անգլ.՝ A Line Across the Sky) (2015)անգլ.՝ Showdown at Horseshoe Hell (2015)Ձուլված Աֆրիկա (անգլ.՝ Africa Fusion) (2016)Մոդ Թագուհու երկիրը (անգլ.՝ Queen Maud Land) (2018)Ֆրի Սոլո (անգլ.՝ Free Solo) (2018)Քթի արագության ռեկորդը (անգլ.՝ The Nose Speed Record (reel rock 14)) (2019)Բարակ գծեր (անգլ.՝ Fine Lines) (2019) անգլ.՝ Duncanville (2020) (հեռուստատեսային սերիալ)Ալպինիստը (2021)Հետազոտող․ Վերջին Տեպույը (անգլ.՝ Explorer: The Last Tepui) (2022)Անիմանալիի սահմանը Ջիմմի Չինի հետ (անգլ.՝ Edge of the Unknown with Jimmy Chin) (2022)


==== Մրցանակները ====
2010 թվական. բարձր դիմացկություն պահանջող մագլցման համար «Golden Piton» մրցանակ՝ «Քլայմբինգ» ամսագրից2015 թվական. Թոմմի Քադվելի հետ «Piolets d'Or» մրցանակ՝ Պատագոնիայի Ֆիցռոյ լեռնաշղթան առաջին անգամ ամբողջությամբ անցնելու համար2018 թվական. Ռոբերտ ու Միրիամ Անդերհիլի անվան մրցանակ ամերիկյան ալպինիստական ակումբից՝ մագլցման տարբեր ոլորտներում գերազանցության համար2018 թվական․ «Piolets d'Or» մրցանակաբաշխության ընթացքում հատուկ նշում՝ 2017 թվականին մագլցման մեջ հիշարժան ներդրումների համար


==== Ընտրված վերելքներ ====


===== Մեծ պատեր =====
2007 թվական, Ֆրիրայդեր (VI 5.13a, 37 պարան (անգլ.՝ 37  pitches), Յոսեմիթե, Կալիֆոռնիա – մեկ օր տևած ֆրի վերելք Բրայան Քիմբոլի հետ2007 թվական, Աստրոման (5.11c, 10 պարան) and Ռոստրում (5.11c, 8 pitches), Յոսեմիթե, Կալիֆոռնիա – երկրորդ մարդը Փիթր Քրոֆթից (1987) հետո, որ մեկ օրում ֆրի-սոլո ոճով մագլցել է երկու գագաթը2007 թվական, Սալաթե պատ (VI 5.13b/c), Յոսեմիթե, Կալիֆոռնիա – 11-րդ ֆրի վերելք


===== Բոուլդերինգ =====


===== Լեռներ =====
2009 թվական, Անանուն (VI 5.12 A2) «Low's Gully», Բոռնեո – փորձել է առաջին անգամ բարձրանալ ֆրի ոճով2014 թվական, Ֆիցռոյ Հատում (5.11d C1 65 աստիճան, 5000 մետր), Ֆիցռոյ զանգված, Պատագոնիա – իրականցրել է հինգ օրում Թոմմի Քալդվելի հետ2016 թվական, Տորե Հատում, Պատագոնիա – երկրորդ վերելք. Սերրո Ստանդարտ, Պունտա Հերոն, Տորե Էգգեր և Սերրո Տորե գագաթների հյուսից-հարավ հատում` Քոլին Հեյլիի հետ։ Տևել է 21 ժամից պակաս։


=== Մարդասիրական գործունեությունը ===
2012 թվականին Հոննոլդը սկսեց իր եկամուտի մեկ երրորդը նվիրաբերել արևային էներգիայի հասանելիությանը ուղղված ծրագրերին։ Շուտով հիմնադրվեց Հոննոլդ Հիմնադրամը, որի առաքելությունը «ավելի հավասար աշխարհ ստեղծելու համար արևային էներգիայի զարգացմանը խթանելն է»։


== Ծանոթագրություններ ==