armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Իվանովկա (գյուղ, Ստերլիբաշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանովկաԻվանովկա (ռուս.՝ Ивановка, բաշկիրերեն՝ Ивановка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կապի ռադիոռելեային գիծ

Կապի ռադիոռելեային գիծ, ռադիոկապի գիծ՝ գերբարձր հաճախականությունների տիրույթի ռադիոալիքների ռետրանսլյատորների շղթայով հարյուրավոր կամ հազարավոր հեռախոսային-հեռագրական հաղորդումներ կամ հեռուստատեսային ծրագրեր միաժամանակ հաղորդելու համար։ Ռետրանսլյատորների անտենաները տեղադրվում են գծի միջանկյալ կետերում՝ բարձր աշտարակների վրա, որոնք գտնվում են միմյանցից ուղիղ տեսանելիության հեռավորությունների (50—70 կմ) վրա։ Որպես միջանկյալ կետ կամ ռադիոռելեային գծի կայաններ կարող են ծառայել երկրի արհեստական արբանյակները։
Իգումնովո (գյուղ, Ձեռժինսկ քաղաքային օկրուգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻգումնովոԻգումնովո (ռուս.՝ Игумново), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Ձեռժինսկ քաղաքային օկրուգի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կվադի (լեզու)

Կվադի լեզուն (Kwadi) պատկանում է Խոե լեզուների ցանկին։ Մինչ 1981 թվականը լեզվով խոսել են Անգոլայի հարավ-արևմուտքում։ Այժմ այն համարվում է մեռած լեզու։ 1950-ականներին կային 50 Կվադիներ, որոնցից մաքուր Կվադի լեզվով խոսում էին ընդամենը 4-5 հոգի։ 1965 թվականին կար միայն 3 հոգի, ովքեր խոսում էին Կվադի լեզվով, սակայն 1981-ին ոչ մի Կվադի լեզվով խոսող չհայտնաբերվեց։


== Ծանոթագրություններ ==
Էլգաու

Էլգաու  (գերմ.՝ Ellgau), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Աուգուբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1015 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 13.89 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 72 136։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Փոքր Փլևի

Փոքր Փլևի (վրաց.՝ პატარა ფლევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Խաշուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 870 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խաշուրից հեռու է 22 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 195 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
One Heart

One Heart (հայերեն՝ Մեկ սիրտ), կանադացի երգչուհի Սելին Դիոնի ստուդիական ալբոմը, հրատարակված 2003 թվականի մարտի 24-ին։ Դա նրա 10-րդ անգլալեզու ալբոմն է և ընդհանուր քանակով 29-րդը։ «I Drove All Night» երգի քավեր տարբերակը հասել է առաջին հորիզոնականի Կանադայում, Բելգիայում և Շվեդիայում։ One Heart-ը դարձել է 2003 թվականի աշխարհի ամենաշատ վաճառվող 10 ալբոմներից մեկը։ Վաճառքը կազմել է ավելի քան 7 միլիոն օրինակ ամբողջ աշխարհում։


== Երգացանկ ==


== Չարթեր և հավաստագրեր ==


== Մրցանակներ ==


== Թողարկման ժամանակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Moriagatteyo

Moriagatteyo (ճապ.՝ モリ↑ガッテヨ) — Հարավկորեական բոյ բենդ GOT7-ի առաջին ստուդիական ալբոմը։ Այն թթղարկվել է 2016 թվականի փետրվարի 3-ին Epic Records լեյբլով։


== Ալբոմի պարունակություն ==
Ալբոմի մեջ մտան 12 օրիգինալ ճապոնական երգեր։ Մասնավորապես, «Girls Girls Girls»-ը Got It?-ից, «A»-ն Got Love-ից, «Stop Stop It»-ը Identify և «Just Right»-ը Just Right-ից։


== Կոմերցիոն հաջողություն ==
Ալբոմը բաղկացածէ երեք երգից։ Ալբոմի գլխավոր սինգլն է «Around The World»-ը։ Այն թողարկվելէ 2014 թվականի հոկտեմբերի 22-ին և վաճառվելէ ավելի քան 43 170 պատճե։


== Տրեկ-լիստ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Ռյաժենոյե)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Георгия Победоносца), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի Ռյաժենոյե գյուղում։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմի Մարվեևո-Կուրգանյան գործակալությանը։
Հասցեն՝ 344048, Ռոստովի մարզ, գյուղ Ռյաժենոյե, Պուշկինի փող., 58։


== Պատմություն ==
Մոտ 1776 թվականին կրիգսկոմիսար Գրիգորի Իվանովիչ Կովալևսկին Միուս գետի մոտ գտնվող Ռյաժենոյե բնասահմանավայրում ստացավ 3300 դեսյատին (3597 հա) հողակտոր և այնտեղ հիմնեց Ռյաժենայա սլոբոդան։ Գյուղը բնակեցնելուց հետո նա 1794 թվականին որոշեց կառուցել եկեղեցի հանուն սուրբ նահատակ Գևորգի։ Պատրաստելով կառուցելու համար անհրաժեշտ շինանյութերը՝ Կովալևսկին շինարարության թույլտվության խնդրանքով դիմեց Եկատերինոսլավի փոխանորդության կառավարիչ գեներալ-մայոր Վ. Վ. Կախովսկուն։ Վերջինիս իրավահաջորդը՝ Իոսիֆ Իվանովիչ Խորվատը, Կովալևսկու խնդրագիրը վերահղեց Եկատերինոսլավի մետրոպոլիտ Գավրիիլին։ Ի վերջո, փայտե տաճարի կառուցման թույլտվությունը ստացվեց։
Կառուցման վայրը 1797 թվականի հունիսին օծեց Տագանրոգի ավագ երեց Յոհան Անդրեևը։ Այդ վայրում տեղադրվեց խաչ։ Ռոստովի նահանգի Ռյաժենայա սլոբոդա քահանա նշանակվեց Յոհան Ժուլկևիչը։ Որոշ ժամանակ անց գյուղում կառուցվեց քարե հնգագմբեթ եկեղեցի, որը գործեց մինչև 1936 թվականը, երբ քանդվեց։ Նախկին տաճարի տեղում կառուցվեց գյուղի մշակույթի տունը։
Եկեղեցական ծիսակատարությունները գյուղում շարունակվել են 1948 թվականին՝ քահանա Լուկիանի կողմից նոր աղոթքատանը։ 1990-ական թվականներին գյուղում ստեղծվել է եկեղեցական համայնք։ Երբ Սուրբ Գևորգ տաճարին կից բացվել է կիրակնօրյա դպրոց։ 2009 թվականին Ռյաժենոյե գյուղի կենտրոնում կառուցվել է մատուռ, որը գործում է մինչ օրս։
2013 թվականի նոյեմբերից Ռոստովի և Նովոչերկասկի մետրոպոլիտ Մերկուրին Սուրբ Գևորգ տաճարի հովիվ է նշանակել քահանա Իոսիֆ Մակարենկոյին։ Միաժամանակ գյուղում սկսվել է նոր եկեղեցու շինարարությունը գյուղի լողավազանի  նախկին շենքում։ Տաճարին կցակառուցվել է զանգակատուն, ավելացվել է գմբեթ։ Նախատեսվում է, տաճարը կարող է ընդունել միաժամանակ մինչև 700 հավատացյալի։ Կառուցելուն օգնում են ինչպես գյուղի հավատացյալները, այնպես էլ վարչակազմը ի դեմս գյուղական բնակավայրի ղեկավար Գալինա Բուխտիյարովայի։
Ներկայումս Սուրբ Գևորգ տաճարում հավաքված են խորհրդային իշխանության տարիներին փրկված սրբապատկերները։ Խորանում նույնպես կախված են նախկին տաճարից մնացած սրբապատկերներ։


== Հոգևորականներ ==
Ավագ երեց Յոհան Օսյակ (1990-1994)
Ավագ երեց Նիկոլայ Չեռնյավսկի (1994-2013)Ներկայումս Սուրբ Գևորգ տաճարի հովիվն է քահանա Իոսիֆ Մակարենկոն


== Սրբություններ ==
Եկեղեցում է պահվում Դեմետրիոս Սալոնիկցու սրբապատկերը սրբերի մասունքների մասնիկով։


== Տոներ ==
Սուրբ Գևորգի տոն՝ մայիսի 6-ին (նոր տոմարով)։


== Աղբյուրներ ==
Церковь Георгия Победоносца
Приход храма великомученика Георгия Победоносца
Церковь Георгия Победоносца
Ստեփան Ներսիսյան

Ներսիսյան Ստեփան Սարգսի (սեպտեմբերի 20, 1892, գյուղ Վերին Ագուլիս (Նախիջևանի ՀԽՍՀ Օրդուբադի շրջանում) հունիսի 20, 1965), հայ խորհրդային պատմաբան, մանկավարժ։ Դոցենտ 1930։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1946)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի պատմալեզվաբանական ֆակուլտետը (1918)։ 1921-1922 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ժողկոմսովետին կից անգրագիտության վերացման կենտրոնական հանձնաժողովի նախագահ։ 1924 թվականին հրավիրվել է Երևան ի համալսարան։ 1938-1952 թվականներին եղել է հին աշխարհի պատմության ամբիոնի վարիչ։ Դասավանդել է Հին Հունաստանի, Հին Հռոմի, միջին դարերի, Ռուսաստանի պատմություն, աղբյուրագիտություն ու պատմագրություն։ ՀԽՍՀ 3 գումարման Գերագույն խորհուրդի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 469


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ուրուգվայի դրոշ

Ուրուգվայի դրոշը, Ուրուգվայի Հանրապետության պետական խորհրդանիշերից մեկն է։ Ընդունվել է 1830 թվականի հուլիսի 11-ին։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերակցությունը 2։3 է։ Դրոշի հեղինակը Խոակին Սուարեզն է։
Ֆալճի

Ֆալճի, գյուղ Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում, Համշենի գավառակում։ Բնակչության մեծ մասը մահմեդականացված հայեր էին։


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մեղրամիս Լաս-Վեգասում

«Մեղրամիսը Լաս-Վեգասում» (անգլ.՝ Honeymoon In Vegas), 1992 թվականի արտադրության ամերիկյան ֆիլմ։ Գլխավոր դերերում են Նիկոլաս Քեյջը և Սառա Ջեսիկա Փարկերը։ Նկարահանումները կատարվել են Լաս Վեգասի խաղատներից մեկում, նաև Հավայան կղզիներում։


== Սյուժեն ==
Ջեք Սինգերը (Նիկոլաս Քեյջ) մի զարմանալի տղա է Նյու Յորքից, ով աշխատում է որպես մասնավոր խուզարկու և հաճախ որսում է անհավատարիմ ամուսիններին։ Նա երկար ժամանակ է, ինչ հանդիպում է իր հմայիչ ընկերուհու՝ Բեթսիի (Սառա Ջեսիկա Փարկեր) հետ, ում համարում է իր ողջ կյանքի սերը։ Իսկ ինչո՞ւ միությունը օրինական, ամուսնական չդարձնել։ Բայց այստեղ իմանում ենք, որ Ջեքը իր մորը տարօրինակ մի երդում է տվել, երբ վերջինս մահամերձ էր. այն էր՝ երբեք և ոչ մի դեպքում չամուսնանալ։ Բեթսիի համար, սակայն, սա ոչինչ չի փոխում։ Որոշ տատանումներից հետո Ջեքը Բեթսիի հետ մեկնում է Վեգաս, որպեսզի այնտեղ վերջապես ամուսնանան։ Բայց ուղևորության ժամանակ Ջեքը, տաճար գնալու փոխարեն, որոշում է պոկեր խաղալ։ Ոչ ուրիշի, այլ հենց Թոմի Կորմանի (Ջիմի Կաան) հետ՝ խաղատների արքայի և քրեական հեղինակության։ Ջեքն իր աչքերին էլ չի հավատում, որ Թոմին մի ամբողջ խաղափուլ տանուլ է տալիս։ Ջեքը փող չունի և Կորմանը նրան առաջարկում է խաղալ այն պայմանով, որ հաղթողը Բեթսիի հետ Հավայան կղզիներում անցկացնի մեկ շաբաթ։ Թոմին յուրահատուկ պլան էր մշակել, քանի որ Բեթսին ջրի կաթիլի պես նման էր իր նախկին հարսնացուին՝ Դոննային։
Ջեքը գնում է նրանց հետևից, վերադարձնում Բեթսիին բազում արկածների գնով։ Ֆիլմն ավարտվում է նրանց ամուսնության տեսարանով, որտեղ Ջեքն իր սպիտակ կամբինեզոնով է, Բեթսին՝ մանեկենի վրայից գողացված զգեստով։


== Դերերում ==
Ջեյմս Կաան - Թեմի Կորման
Նիկոլաս Քեյջ - Ջեք Սինգեր
Սառա Ջեսիկա Փարկեր - Բեթսի, Դոննա
Ռոբերտ Կոստանցո - Սիդնի
Էն Բենկռոֆտ - Բիա Սինգեր
Փիթեր Բոյլ - շեֆ Օրման
Բերթոն Գիլլիամ - Ռոյ Բեկոն
Բրենտ Հինքլի - Բերն


== Երաժշտություն ==
Երաժշտությունը ֆիլմում հիմնականում ստացվել է Էլվիս Փրեսլիի մի քանի երգերի՝ ժամանակակից աստղերի կատարումների միացումից։ Նաև ներառված են Չիֆ Օրմանի երաժշտություններից։


=== Ֆիլմում հնչող երգերը ===
"Viva Las Vegas" - Բրյուս Սփրինգսթին
"Hound Dog" - (score) - Ջեֆ Բեք և Ջեդ Լիբեր
"Are You Lonesome Tonight?" - Բրայան Ֆերրի
"Heartbreak Hotel" - Բիլլի Ջոուլ
"Jailhouse Rock (song)|Jailhouse Rock" - Ջոն Մելլենքամփ
"Suspicious Minds" - Դվայթ Յոքամ
"Burning Love" - Թրավիս Թրիթ
"That's All Right" - Վինչե Ջիլլ
"Love Me Tender" - Էմի Գրանտ
"All Shook Up" - Բիլլի Ջոուլ
"Blue Hawaii" - Ուիլլի Նելսոն
"(You're the) Devil in Disguise" - Թրիշա Յիրվուդ
"Wear My Ring Around Your Neck" - Ռիքի Վան Շելդոն
"Surrender" - Էլվիս Փրեսլի
"Jailhouse Rock (song)|Jailhouse Rock" - Էլվիս Փրեսլի
"That's All Right" - Էլվիս Փրեսլի
"Can't Help Falling in Love" - Բոնո
"It's Now or Never" - Էլվիս Փրեսլի
"Can't Help Falling in Love"
"Le Donna e Mobile" - Ֆրանկո Բոնիսոլլի
"Hawaii Kua Uli"
"Happy Talk" - Փիթեր Բոյլ
"Hilo March"
"(Let Me) Be Your Teddy Bear
"Ka Lae O Makahonu"
"Waikiki Beach"
"Bali Hai" - Փիթեր Բոյլ


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Նիկոլաս Քեյջի և Սառա Ջեսիկա Փարկերի միջև իրական կյանքում էլ է սիրավեպ եղել։


== Արտաքին հղումներ ==
«Մեղրամիսը Լաս Վեասում» ֆիլմը Internet Movie Database կայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Իրասու

Իրասու (իսպ.՝ Irazύ), գործող հրաբուխ Կոստա Ռիկայում։ Կարտագո քաղաքից գտնվում է 31 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Հրաբուխն ունի մի քանի խառնարաններ. դրանցից մեկը (խառնարան Դիեգո դե լա Այա (խորությունը 100 մ)) դարձել է լիճ՝ լցված ուժեղ հանքայնացված ջրով, որը փոխում է գույնը կարմիրից մինչև կանաչ։
1914 թվականի մարտի 30-ին հրաբուխն ակտիվացավ 27 հազար տարվա հանգած վիճակից հետո։ 1963 թվականի մարտի 13-ի ժայթքումը եղել է 20-րդ դարի Կոստա Ռիկայի ամենախոշոր հրաբուխներից մեկը։
Հրաբխի անվանումը ծագել է տեղի հնդկացիական ցեղերի երկու բառից՝ արա (կետ) և սու (որոտ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Global Volcanism Program Irazú (англ.)
Օսինովկա (Չերնովոյ Նարիկի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օսինովկա (այլ կիրառումներ)Օսինովկա (ռուս.՝ Осиновка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չերնովոյ Նարիկ գետի ձախ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դարիո Սռնա

Դարիո Սռնա (խորվ.՝ Darijo Srna, մայիսի 1, 1982(1982-05-01)[…], Մետկովիչ, Դուբրովնիկ Ներետվա, Խորվաթիա), խորվաթ ֆուտբոլիստ, ով ներկայումս հանդես է գալիս Դոնեցկի «Շախտյոր» ֆուտբոլային ակումբում։ Հանդիսանում է Շախտյոր ֆուտբոլային ակումբի ավագ և առաջատար։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Darijo profile on official Shakhtar Donetsk website Շախտյոր Ֆուտբոլային ակումբի պաշտոնական կայք Archived 2009-02-22 at the Wayback Machine.
Բոգդան Բուտկո

Բոգդան Բուտկո (ուկրաիներեն՝ Богдан Бутко, հունվարի 13, 1991(1991-01-13), Կոնստանտինովկա, Դոնեցկի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Շախտյոր Դոնեցկի և Ուկրաինայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է աջ պաշտպանի դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Շախտյոր Դոնեցկ ===
Բուտկոն Շախտյոր Դոնեցկի ակադեմիայի սան է։
2010 թվականի հուլիսի 16-ին Բուտկոն վարձավճարով տեղափոխվեց Վոլուն Լուցկ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2010 թվականի հուլիսի 18-ին՝ Դնեպրի դեմ խաղում։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ գոլը խփեց հոկտեմբերի 2-ին՝ Տավրիայի դեմ խաղում։ Այս մրցաշրջանում նա անցկացրեց 28 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի հեղինակ։
2011 թվականի հունիսին Բուտկոն վարձավճարով տեղափոխվեց Մարիուպոլ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց 2011 թվականի հուլիսի 9-ին՝ Կարպատի Լվովի դեմ խաղում։ Մարիուպոլի կազմում Բուտկոն անցկացրեց 3․5 մրցաշրջան՝ մասնակցելով 94 խաղի և դառնալով 2 գոլի հեղինակ։
2015 թվականին Բուտկոն 1 տարվա վարձավճարով տեղափոխվեց Ամկար։ Իր դեբյուտը ռուսական ակումբի կազմում նշեց 2015 թվականի մարտի 9-ին՝ Տորպեդո Մոսկվայի դեմ խաղում։
2016 թվականին Բուտկոն վերադարձավ Շախտյոր։ Շախտյորի կազմում իր դեբյուտը նշեց 2016 թվականի հուլիսի 22-ին՝ Զիրկայի դեմ խաղում։ Իր դեբյուտը եվրոպական առաջնություններում նշեց 2016 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ Կոնյասպորի դեմ Եվրոպայի Լիգայի խաղում։ Իր առաջին գոլը Շախտյորի կազմում խփեց 2017 թվականի մայիսի 21-ին՝ Օլիմպիկ Դոնեցկի դեմ խաղում։


== Միջազգային կարիերա ==
Իր դեբյուտը Ուկրաինայի ազգային հավաքականում Բուտկոն նշեց 2011 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ Ուրուգվայի դեմ խաղում։
Ուկրաինայի ազգային հավաքականի կազմում Բուտկոն մասնակցեց Եվրո 2012-ին և Եվրո 2016-ին։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2018 թվականի մարտի 17-ի դրությամբ


=== Միջազգային վիճակագրություն ===
2018 թվականի մարտի 17-ի դրությամբ


== Նվաճումներ ==


=== Ակումբային ===


====== Շախտյոր Դոնեցկ ======
Ուկրաինայի առաջնություն․ 2016-17
Ուկրաինայի գավաթ․ 2016-17
Ուկրաինայի սուպերգավաթ․ 2017


=== Միջազգային ===


====== Ուկրաինա Մ19 ======
Եվրոպայի Մ19 առաջնություն․ 2009


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բուտկոյի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Բուտկոն transfermarkt-ում
Բուտկոն WhoScored.com կայքում
Բուտկոն Շախտյորի պաշտոնական կայքում
Բուտկոն ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Կազապինտա

Կազապինտա (իտալերեն՝ Casapinta), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 448 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 224 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 2 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13060։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Պաշտոնական կայք. http://www.comunecasapinta.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Վիդրի

Վիդրի (ռուս.՝ Выдрий), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Տուժինսկի շրջան Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիշերա գետի ձախ ափին՝ 70 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03050300212103000081472
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103008147
Ավազանի կոդը - 03.05.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կզըլ-Օրդայի մարզ

Կզըլ-Օրդատի մարզ (ղազ.՝ Қызылорда облысы, قىزىلوردا وبلىسى; ռուս.՝ Кызылординская область), Ղազախստանի կազմում։ Կազմվել է 1938-ի հունվարի 15-ին։ Գտնվում է հանրապետության հարավում։ Տարածությունը 228, 1 հզ. քկմ է, 566 հզ. բն. (1979)։ Բաժանվում է 8 վարչական շրջանի, ունի 3 քաղաք, 9 քտա։ Կենտրոնը՝ Կզըլ-Օրդա։ 1967-ի օգոստոսի 21-ին պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ Գտնվում է Սիրդարյայի ստորին հոսանքում (Արալյան ծովից արևելք), հիմնականում Թուրանի դաշտավայրի սահմաններում (50—200 մ բարձրությամբ)։ Կլիման խիստ ցամաքային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -3, 5 °C-ից -19, 8 °C է, հուլիսինը՝ 25, 9 °C-ից 28, 2 °C, տարեկան տեղումները՝ 100—175 մմ, վեգետացիոն շրջանը՝ 168—198 օր։ Մարզի սահմաններում է Արալյան ծովի հյուսիսարևելյան կեսը։ Միակ և խոշոր գետը Սիրդարյան է։ 1969-ին շարք է մտել Կազալինյան հիդրոհանգույցը։ Մարզում շատ կան աղի լճեր։ Տարածքի զգալի մասը զբաղված է բուսականությունից համարյա զուրկ ավազուտներով։ Ամրացված ավազուտներում աճում են օշինդրայուղախոտային, գորշ, մոխրագույն կավավազային ու աղուտային հողերում՝ էֆեմերային բույսեր, Սիրդարյայի ողողատի ալյուվիալ մարգագետնային, հաճախ աղակալած հողերում՝ մարգագետնային բույսեր, նոսրանտառներ, թփուտներ, գետաբերանում և ափերին՝ եղեգնուտներ։ Կենդանական աշխարհը ներկայացված է գիշատիչներով, կճղակավորներով, կրծողներով, թռչուններով։ Բարսակելմես կղզում կա արգելանոց։ Բնակչության 70% ղազախներ են, բնակվում են նաև ռուսներ, կորեացիներ; խտությունը 1 քկմ վրա 2, 4 մարդ, քաղաքային բնակչությունը՝ 61, 7% (1977)։ Քաղաքներն են Կզըլրդան, Արալսկը, Կազալինսկը։ Գերակշռում են գյուղատնտեսական հումքի և ձկնամթերքի մշակման հետ կապված սննդի ու թեթև արդյունաբերության ճյուղերը։ Զարգացած է ոռոգովի հողագործությունն ու արոտային նասնապահությունը։ Ղազախստանի բրնձի 80% ֊ը տալիս է Կզըլ-Օրդատի մարզը։ 
Զարգացած է կարակուլաբուծությունն ու նրբագեղմ ոչխարաբուծությունը։ Երկաթուղիների երկարությունը 728 կմ է (1971), ավտոճանապարհներինը՝ 3376 կմ, Արալյան ծովով կատարվում է նավարկություն։ Մարզն ունի դրամատիկական թատրոն, հայրենագիտական թանգարան։ Լույս է տեսնում մարզային 3 թերթ։
Ռոբերտ Հարությունյան (այլ կիրառումներ)

Ռոբերտ Հարությունյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Ռոբերտ Աշոտի Հարությունյան, հայ գիտնական, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր։
Ռոբերտ Խոսրովի Հարությունյան,  ՀՀ պետական գործիչ, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի անդամ։
Ռոբերտ Վազգենի Հարությունյան, հայ դերասան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ։
Ռազինո (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌազինոՌազինո (ուկրաիներեն՝ Разіне), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Ռազինո գյուղում բնակվում էր 147 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սերեդեյսկի

Սերեդեյսկի (ռուս.՝ Середейский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Սուխինիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1645 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կավե մարդը (ֆիլմ)

Կավե մարդը, 2012 թվականին Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի նկարահանած հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Կյանքից հուսահատված և բարեկամների կողմից լքված ծերունին միայնակ ապրում է գյուղի վերջնամասում գտնվող տնակի մեջ։ Նա կավագործ է, սակայն իր պատրաստած կուժերն այլևս ոչ ոքի պետք չեն։ Եվ երբ ապրելու իմաստը կորցրած նա որոշում է վերջ տալ իր կյանքին, հանկարծ քաղաքից եկած մի տղայի է հանդիպում։ Երեխան հետաքրքրվում է պապիկի կուժերով և խնդրում է նրան կավագործություն սովորեցնել իրեն, ինչով ակամա կյանքի է վերադարձնում ծերունուն։


== Դերերում ==
Կարեն Ջանգիրով
Նազենի Հովհաննիսյան
Վահագն Գրիգորյան


== Մրցանակներ ==
«Նո Ֆի» միջազգային կինոփառատոնի ոսկե մեդալ
«UNICA համաշխարհային փառատոնի» մեդալ
Տալլինի Բալթյան ֆիլմերի փառատոնի առաջին մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արեն Վաթյան. «Ուզում եմ նկարել կոմերցիոն ֆիլմ» Archived 2018-04-02 at the Wayback Machine.
Սան Մարկո դ’Ալունցիո

Սան Մարկո դ’Ալունցիո (իտալերեն՝ San Marco d'Alunzio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիայի մարզում, Մեսինայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2202 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 85 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98070։ Հեռախոսային կոդը՝ 0941։
Բնակավայրի հովանավորները համարվում են սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին ու սուրբ Մարկոս Ավետարանիչը։ Տոնը նշվում է հուլիսի 31-ն։


== Ժողորդագրություն ==
Բնակչության փոփոխություն։


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0941 797007
Էլեկտրոնային փոստ՝ segreteria@comune.sanmarcodalunzio.me.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.sanmarcodalunzio.me.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
(565) Մարբախիա

(565) Մարբախիա (անգլ.՝ Marbachia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1905 թվականի մայիսի 9-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,44348 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1265 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7604 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1395,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,258042 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(565) Մարբախիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Քերոլ շրջան (Իլինոյս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քերոլ շրջան (այլ կիրառումներ)Քերոլ շրջան (անգլ.՝ Carroll County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.150 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.387 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մաունտ Քերոլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1839 թ.։
Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիա

Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիա (պորտ.՝ Federação Portuguesa de Futebol) — պորտուգալական ֆուտբոլային պետական մարմին։ Շտաբը գտնվում է Լիսաբոն քաղաքում։ Ֆեդերացիան կազմակերպում է երկրի հիմնական կանանց և տղամարդկանց ֆուտբոլային մրցաշարերը, ինչպես նաև համակարգում է տղամարկանց, կանանց և երիտասարդական հավաքականներին։ Այն հիմնադրվել է 1914 թվականին։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-12-04 at the Wayback Machine. (պորտ.)
Ադրբեջանի Հանրապետության արտաքին հետախուզական ծառայություն

Ադրբեջանի արտաքին հետախուզական ծառայություն (ադրբ.՝ Azərbaycan Respublikasının Xarici Kəşfiyyat Xidməti   ), Ադրբեջանի հատուկ ծառայություններից մեկը։ Արտաքին հետախուզական ծառայության հիմնական նպատակն է բարձրացնել հատուկ ծառայությունների գործունեության արդյունավետությունը, ինչպես նաև բարելավել պետական կառավարման կառուցվածքը։ Արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավարն է գեներալ-գնդապետ Օրհան Սուլթանովը։


== Պատմություն ==
Ծռայությունը ստեղծվել է երկրի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ի հրամանագրով, որը փոխարինել է Ազգային անվտանգության նախարարությանը և միտված է եղել օգնելու Ադրբեջանի զինված ուժերին Հայաստանի դեմ հետագա պատերազմում։ Նախկին Ազգային անվտանգության նախարարությունը բաժանված է երկու պետական ծառայության՝ պետական անվտանգության ծառայության և արտաքին հետախուզության ծառայության։ Արտաքին հետախուզության ծառայության զինանշանի ստեղծման մասին Իլհամ Ալիևը հրամանագիր է ստորագրել 2017 թվականի գարնանը։
Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահը երկրի արտաքին հետախուզության ծառայության 2017-2021 թվականների գործունեության բարելավման պետական ծրագրին հավանություն տալու հրամանագիրը ստորագրել է 2017 թվականի դեկտեմբերին։


== Գործողություններ ==

Արտաքին հետախուզության ծառայության ՅԱՐԱՍԱ հատուկ ջոկատը արցախյան երկրորդ պատերազմի ժամանակ մասնակցել է Քաշաթաղի շրջանի օկուպացման գործողություններին։
ՅԱՐԱՍԱ հատուկ ջոկատայինները հիմնականում աշխատել են հայկական բանակի դիրքերի հետնամասում։ Մասնավորապես, նրանք առաջիններից էին, ովքեր մտան Քաշունիք քաղաք։ Դեկտեմբերի 10-ին Բաքվի ազատության հրապարակում առաջին անգամ ՅԱՐԱՍԱ-ի հատուկ ստորաբաժանումը մասնակցեց զինվորական շքերթի։


== Առաջնորդներ ==


=== Ղեկավարներ ===
Գեներալ-գնդապետ Օրհան Սուլթանով (14 դեկտեմբերի, 2015 թվականից մինչ օրս)


=== Ղեկավարի տեղակալներ ===
Գեներալ-մայոր Շեյհուն Շադլինսկի (10 մարտի 2017 - 6 փետրվարի 2020)Գեներալ-մայոր Սամիր Իսմայիլով (2020 թվականի մարտի 12-ից) 


== Ծանոթագրություններ ==
Սիտնիցա (գյուղ, Մանևիչի շրջան)

Սիտնիցա (ուկրաիներեն՝ Ситниця), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սիտնիցա գյուղում բնակվում էր 605 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,66 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տիր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տիր (այլ կիրառումներ)Տիր՝ դպրության, պերճախոսության, գիտությունների ու արվեստների աստվածը հին հայկական դիցաբանության մեջ։
Համարվել է Արամազդ աստվածահոր ատենադպիրն ու սուրհանդակը, մարդկանց ճակատագրի գուշակ ու երազների մեկնիչ, նրանց չար ու բարի գործերի գրանցողը, ննջեցյալների հոգիները «անդրշիրիմյան աշխարհ» ուղեկցողը։ Նա մի ամբողջ ամիս զբաղվում էր մարդկանց ծնունդներն ու մահերն իր մատյանում գրանցելով, մնացած տասնմեկ ամիսներն արարչագործության ավիշ էր ներարկում գրողներին, երաժիշտներին, պատկերահաններին և քարագործ-ճարտարապետներին։
Տիր աստծուն Արիական գաղտնագիտության մեջ համապատասխանել է եթերի տարերքը, ինչը խորհրդանշել է գիտելիքը և մարմնավորվել է երկնային ոլորտով։ Այն ժամանակակից գիտության մեջ  ունի Իոնոլորտ անվանումը։
Տիրին նվիրված գլխավոր կաճառը կոչվել է Երազամույն կամ Զվարդնոց․ այն այսօր կոչվում է Զվարթնոց։ Երազամույն բառը կազմված է "երազ" արմատից, "ա" հոդակապից և "մույն" արմատից, ինչը նշանակում է՝ վայելչություն։ Երազամույն նշանակում է երազների վայելք։ Տիրի կաճառ է եղել նաև Այրիվանքը՝ ժամանակակից Գեղարդավանքը։ Վանական համալիրի հարող քարանձավները, ուր ուխտավորները, երազանք պահելով, փորձում են քարեր նետել, Տիրի պաշտամունքի մնացուկներն են և ուղղակիորեն վկայում են այնտեղ ժամանակին Տիրի կաճառի գոյության մասին։
Տիրի կաճառ է եղել նաև Մեծամորում, Քարահունջում, Տաթևի և Հաղպատի տեղում։ Տիր աստծուն նվիրված նշանավոր կաճառ կար Արևմտյան Հայաստանի Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի տեղում։ Տիրի կաճառ եղել է նաև Սոսյաց անտառում՝ Արմավիր մայրաքաղաքի մոտ, որտեղ բնապաշտ քրմերը բնության երևույթներն են ուսումնասիրել, աստղագիտությամբ զբաղվել։
Տիր աստծո տոնահանդեսը՝ Տիրական։ Հայոց հին տոմարի 4-րդ ամիսը Տիրի անունով կոչվել է Տրե կամ տրի, ծիածանը՝ Տիրական կամ Տրական գոտի։ Նրա անունով են կոչվել Տիրինկատար լեռը, Տիրակատար քաղաքը, Տրե և Տիրառիճ գյուղերը, ինչպես նաև մի շարք անձնանուններ (Տիրան, Տիրոց, Տրդատ)։ Հելլենիստական դարաշրջանում հայերը Տիրին են նույնացրել Ապոլլոնին և Հերմեսին։


== Տիրը մշակույթում ==
Տեառնընդառաջ տոնը Բնապաշտական Կրոնում նվիրված է եղել Տիր աստծուն և կոչվել է Տրնտես (Տիրին տեսության)։ Նրա անվան հետ է կապված «Գրողի տարած», «գրողի ծոցը» արտահայտությունները։


== Ծանոթագրություններ ==
Վելյատագուսե (այլ կիրառումներ)

Վելյատագուսե անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Վելյատագուսե - գյուղ Էստոնիայի Վեետսա շրջանի կազմում։
Վելյատագուսե - գյուղ Էստոնիայի Պայուսի շրջանի կազմում։
Վելյատագուսե - գյուղ Էստոնիայի Ռապլա շրջանի կազմում։
(219) Թուսնելդա

(219) Թուսնելդա (անգլ.՝ Thusnelda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1880 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,353937 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8281 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8798 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1319,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272905 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,85° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(219) Թուսնելդա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մինարե

Մինարե, մինարեթ (արաբ․՝ منارة‎‎, մանարա, «փարոս»), մի’զանա (արաբ․՝ مئذنة‎‎) կամ սաումա’ա (արաբ․՝ صومعة‎‎), մզկիթներին կից կամ շինության հետ ամբողջություն կազմող աշտարակ, որտեղից մոլլաները մուսուլմաններին աղոթքի են հրավիրում։ Եգիպտոսի, Իրաքի, Իրանի, Կենտրոնական և Միջին Ասիայի երկրներին բնորոշ են բարձր, դեպի վեր նեղացող, կլոր կամ բազմանկյուն հատակագծով մինարեները՝ զարդարված աղյուսի ձևավոր շարվածքով, փորագրություններով, ջնարակած խեցեղենով, ցանցկեն պատշգամբների հարկերով։ Հատակագծում քառակուսի մինարեները բնորոշ են Սիրիային և Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրներին։ Թուրքական մինարեները առանձնանում են բազմանկյուն, բարակ բնով ու սայրաձև ավարտով։
Կատերինովկա (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿատերինովկաԿատերինովկա (ուկրաիներեն՝ Катеринівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թոնի Քերթիս

Թոնի Քերթիս (անգլ.՝ Tony Curtis, իսկական անունը՝ Բերնարդ Շվարց (Bernard Schwartz), հունիսի 3, 1925(1925-06-03)[…], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 29, 2010(2010-09-29)[…], Լաս Վեգաս, Նևադա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, լայն ճանաչում է գտել 50-60-ական թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Թոնի Քերթիսը ծնվել է 1925 թվականին Նյու Յորքում։ Փոքր հասակից հանդես է եկել սիրողական խմբերում։ Բրոդվեյում բեմադրված «Ոսկե տղան» պիեսը բացահայտում է նրան և հրավիրում է նկարահանվելու Ռոբերտ Սիոդմակի «Կրիս-Կրոս» կինոնկարում։
Քերթիսը նկարահանվել է ավելի քան 100 ֆիլմերում (առաջին անգամ՝ 1944 թվականին «Criss Cross» կինոնկարում), աշխատել է հանրահայտ ռեժիսորներ Սթենլի Կուբրիկի, Ռոման Պոլանսկիի և Բլեյք Էդվարդսի հետ։ Քերթիսի մասնակցությամբ հայտնի ֆիլմերից են «Ջազում միայն աղջիկներ են» ֆիլմը, որտեղ նկարահանվել են նաև Մերիլին Մոնրոն և Ջեք Լեմոնը, Բլեկ Էդուարդսի «Մեծ մրցավազքեր» կատակերգությունը, Սթենլի Կուբրիկի «Սպարտակ» և Ռիչարդ Ֆլեյշերի «Վիկինգները» պատմական ֆիլմերը։ Նկարահանվել է նաև Կուրտ Նեումանի «Ալի Բաբայի որդին» (1952), Քերոլ Ռիդի «Տրապեզ» (1956), Ստենլի Կրամերի «Նույն շղթայով գամվածները» (1958), Բիլլի Ուայլդերի «Ջազում միայն աղջիկներ են» (1959), Ջորջ Սիդնեյի «Մեքսիկացին Հոլիվուդում» (1960), Ջեկ լի Թոմպսոնի «Տարաս Բուլբա» (1962), Վինսենթ Մինելլիի «Մնաս բարով Չարլի» (1964), Կեն Հյուսի «Մնաս բարով սիրելիս» (1966), Ռոման Պոլանսկու «Ռոզմարիի պուպրիկը» (1969), Կեն Անանկինի «Ամբողջովին ուռճացած» (1970) և Պիտեր Կոլինսոնի «Բոլորին հաղթել չես կարող» (1971), Բասիլ Դիրդենի և Ռեյ Ուորտ Բեկերի «Մոնտե Կարլո» (1974), Դեյվիդ Գրինի «Կոմս Մոնտե Քրիստո» (1975), Էլիա Կազանի «Վերջին մագնատը» (1976), Ֆրանսուա Լեգրանի «Կազանովա և ընկերություն» (1977), Գայ Համիլտոնի «Հայելին ճաքեց» (1980), Ուոլտեր Բերնշտեյնի «Պստիկ օրիորդ Մարկերը» (1981) և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Շաստովո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)

Շաստովո (ռուս.՝ Шастово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չալ (այլ կիրառումներ)

Չալ, կարող է վերաբերել՝

Չալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում
Չալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում
Չալ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում
Բանպո

Բանպո (չինարեն՝ 半坡)՝ հնագիտական հուշարձան Չինաստանում (Շենսի)։ Բացվել է 1953 թվականին, գտնվում է Հուանհեյի հովտում՝ Սիան քաղաքից արևելք։ Բանպոյում հայնաբերվել են մի քանի լավ կազմակերպված նեոլիտի դարաշրջանի մնացորդներ, որոնք թվագրվում են մ.թ.ա. 4500 թվականին (այլ աղբյուրների համաձայն՝ մ.թ.ա 3-րդ հազարամյակի սկզբին ): Բանպոի պեղումների տարածքը ընդգրկում է մոտ 5 հա տարածք, որի շուրջ հին ժամանակներում խրամատ է կառուցվել՝ 5-6 մետր լայնությամբ և 300 մետր երկարությամբ։ Տները կլոր էին, կառուցված կավից և փայտից, կախովի կտրուկ ծղոտե տանիքներով։ Տների հիմքերը ցածր էին։ Քարից և ոսկորներից պատրաստված գործիքները լավ ներկայացված են որպես «կարմիր կերամիկա»։ Խրամատից դուրս կային նաև համայնքային գերեզմանատներ։ Տների մեծ մասը կիսանկաուղային էր, հատակը մեկ մետր ցածր հողի բարձրությունից։
Հետազոտողները Բանպոն վերագրում են Յանշաոյի նեոլիթյան մշակույթին։ Բանպոի նման հնագիտական ​​վայրերը հնագետները վերագրում են այս մշակույթի «Բանպո փուլին» (5000 — 4000 թթ. մ.թ.ա.): Բանպոյի պեղումներն իրականացվել են 1954-1957 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Allan, Sarah (ed), The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective, ISBN 0-300-09382-9
Chang, Kwang-chih The Archaeology of Ancient China, ISBN 0-300-03784-8
Liu, Li. The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States, ISBN 0-521-81184-8
Գևորգ Էլբակյան

Գևորգ Մեխակի Էլբակյան (նոյեմբերի 19, 1923(1923-11-19), Ալեքսանդրապոլ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 26, 1975(1975-07-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան։


== Կենսագրություն ==
Գևորգ Էլբակյանը ծնվել է Ալեքսանդրապոլում (այժմ` Գյումրի)։ Սովորել է Գյումրիի թիվ 8 միջնակարգ դպրոցում։ 1938 թվականին բռնադատվել է։ 1943 թվականին ստալինյան ճամբարից զորակոչվել է պատերազմ, ծառայել Վլադիվոստոկում, մասնակցել է Ճապոնիայի դեմ պատերազմին, 1945-1947 թվականներին Սախալինում եղել է նավաստի։ 1948-1951 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում` Արմեն Գուլակյանի արվեստանոցում։ Եղել է Երևանի Պատանի հանդիսատեսի պետական, Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական և Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնների դերասան։


== Ներկայացումներ ==
Գևո` Գաբրիել Սունդուկյանի «Քանդած օջախ»
Սենյա` Բ. Աֆինագենովի «Մաշենկա»
Գլաշաթայ` Հովհաննես Թումանյանի «Ոսկե քաղաք»
Ոստիկանապետ` Լազար Լագինի «Ծերունի Խոտաբիչ»
Բախշո` Միքայել Շաթիրյանի «Երաժշտախումբ»
Միխաել Աժդահա` Յուրի Լյուբիմովի «Քարե սիրտ»
Ռոշֆոր` Ալեքսանդր Դյումայի «Երեք հրացանակիրներ»
Պարիջի` Ի. Կալմանի «Մոնմարտրի մանուշակը»
Արշակ Զանգունի` Ժորա Հարությունյանի «Ծաղիկների աշխարհում»
Բորիս` Ա. Պետրովի, Ա. Չերնովի «Երեք ուսանողներ էին»
Սիմոն` Գրիգոր Չալիկյանի «Մարսեցի փեսան»
Արտաշես` Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Մորգանի խնամին»
Մացակ` Ալեքսանդր Արաքսմանյանի «Երրորդ հարկից գլխիվայր»
Դիտո` Օտիա Իոսելիանիի «Քանի դեռ սայլը շուռ չի եկել»


== Ֆիլմեր ==
«Նվագախմբի տղաները»
«Սայաթ-Նովա»
«Ում է ժպտում կյանքը»
«Աղքատի պատիվը»
«Գիշեր ու ցերեկ»
«Մենք ենք, մեր սարերը»
Ռ. Բիկովի «Հեռագիր»


== Ծանոթագրություններ ==
Գարեգին Նժդեհ մեդալ

«Գարեգին Նժդեհ» մեդալ, Հայաստանի զինված ուժերի մեդալ։ Հիմնադրվել է 2001 թվականի հուլիսի 20-ի ՀՀ ՊՆ թիվ 548 հրամանով։


== Մեդալով պարգևատրվողները ==
ՀՀ զինված ուժերի «Գարեգին Նժդեհ» մեդալով պարգևատրվում են բանակաշինության, ՀՀ ԶՈՒ մարտական պատրաստության և ռազմահայրենասիրական դաստիարակության բնագավառում զգալի ներդրում ունեցող սպաները և ենթասպաները, ժամկետային ծառայության ընթացքում հայրենիքի սահմանների պաշտպանության, զինծառայողների կյանքին սպառնացող վտանգը վերացնելու գործում անձնական խիզախություն ցուցաբերած զինծառայողները, Հայկական բանակի կայացման և ամրապնդման գործում զգալի ավանդ ունեցող անհատները։ ՀՀ զինված ուժերի «Գարեգին Նժդեհ» մեդալով հետմահու պարգևատրում չի կատարվում։


== Պարգևատրման միջնորդությունը ==
ՀՀ զինված ուժերի «Գարեգին Նժդեհ» մեդալով պարգևատրման միջնորդությունը հարուցում են՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալները, ՊՆ և ԶՈՒ ԳՇ վարչությունների և առանձին բաժինների պետերը, պաշտպանության բանակի, բանակային կորպուսների, զորամասերի հրամանատարները, ՀՀ ԱԱԾ տնօրենը և Ոստիկանության պետը, ՀՀ կառավարությանն առընթեր արտակարգ իրավիճակների վարչության պետը, ՀՀ նախարարությունների, գերատեսչությունների, պետական, հասարակական կազմակերպությունների ղեկավարները։ Ներկայացումները հասցեագրվում են կառավարական պարգևներով պարգևատրման ՊՆ հանձնաժողովին։ ՀՀ զինված ուժերի «Գարեգին Նժդեհ» մեդալը շնորհվում է ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով։


== Կրելու կարգը ==
ՀՀ ՊՆ 02.04.2015 թվականի ապրիլի 2-ի թիվ 323 հրամանի համաձայն՝ «Գարեգին Նժդեհ» մեդալը կրում են կրծքի ձախ կողմում՝ «Դրաստամատ Կանայան» մեդալից անմիջապես հետո։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոդիգո

Ռոդիգո (իտալերեն՝ Rodigo, կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մանտուա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5177 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 123 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 41 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 46040։ Հեռախոսային կոդ՝0376։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ Սան Բերնարդինո դա Սիենան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս․ 0376 684211
Էլեկտրոնային փոստ․ rodigo@tin.it
Պաշտոնական կայք․ http://www.comune.rodigo.mn.it/dwdefault.htm Archived 2006-05-14 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.rodigo.mn.it/dwdefault.htm Archived 2006-05-14 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլ իշխանի խաչքար (Դարի գլուխ, Գավառ)

Վասիլ իշխանի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքի հյուսիսարևելյան հատվածում՝ «Դարի գլուխ» ամրոցի տարածքում գտնվող Սուրբ Ստեփանոս մատուռից հարավ՝ երկաստիճան պատվանդանին։ Պատվանդանին առկա է մատուռի շինարարական արձանագրությունը։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.1/2.1.5)։


== Տեղադրություն ==
Խաչքարն կանգնեցված է Գավառ քաղաքի հյուսիսարևելյան հատվածում՝ «Դարի գլուխ» ամրոցի տարածքում գտնվո Սուրբ Ստեփանոս մատուռից հարավ, երկաստիճան պատվանդանին։


== Վիմական արձանագրություն ==
Խաչքարի ստորին պատվանդանին առկա է 4 տող վիմական արձանագրություն.

Ի ԹՎ ԲՃՂԱ ԵՍ ԱՄԻՐ ՎԱ[ՀԱ]Պ[Ս ՈՐ]ԴԻ ՎԱՍԻ[Լ] ԻՇԽ[Ա]Ն[Ի] ՇԻՆԵՑԻ ԶԷԿԵՂԵՑԻՍ
ԵՒ ԶԳԱԻԱՌԱՆՈ ԱՌՈՒՆ ՀԱՆԵՑԻ ԿՆԻ
ՎԱՆԻՑ ՁՈՐԷՆ ԵՒ ՍԱՐԵՐԷՆ
ԲԿԱԻՉՔ ԳԵՂԻՍ ԽՈՍՏԱՑԱՆ ՏԱՐԻՆ Գ ԺԱՄ ԿԱՏԱՐՈՂՔՆ ԱՒՐՀՆԻՆ Յ ԱՅ։Համաձայն արձանագրության Սուրբ Ստեփանոս մատուռը կառուցվել է Վասիլ իշխանը՝ 1374 թվականին։ Խաչքարը կանգնեցվել է 13-րդ դարում։


== Տես նաև ==
Գրիգոր աբեղայի խաչքար (Դարի գլուխ, Գավառ)
Շաղուպաթ աղու խաչքար (Դարի գլուխ, Գավառ)
Գոհարի խաչքար (Դարի գլուխ, Գավառ)
Ովանես իրիցի խաչքար (Դարի գլուխ, Գավառ)
Ստեփանոսի և Պետրոսի խաչքար (Դարի գլուխ, Գավառ)
Պարոն Աստվածատուրի խաչքար (Դարի գլուխ, Գավառ)


== Ծանոթագրություններ ==
Իվան Բուրցով

Իվան Բուրցով (ռուս.՝ Иван Григорьевич Бурцев (Бурцов) 1794, Ռյազանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 23, 1829(1829-07-23)), ռուս զինվորական, դեկաբրիստ, գեներալ–մայոր (1829)։
Մասնակցել է 1812 թվականի հայրենական պատերազմին, ապա՝ 1813–14-ի ռուսական բանակի արտասահմանյան արշավանքներին։ Եղել է «Փրկության միության» և «Բարօրության միության» անդամ (1817–21)։
1817–19 թվականներին, որպես ռազմական պատմաբան, ղեկավար դիրք է գրավել Գլխավոր շտաբի «Վոեննի ժուռնալ» («Военный журнал») թերթի խմբագրությունում։ 1821 թվականին հեռացել է հեղափոխական շարժումներից։ Կալանավորվել է (6 ամիս) դեկաբրիստների գործով։
1827 թվականին ուղարկվել է Կովկաս, նշանակվել Թիֆլիսյան, ապա Մինգրելյան հետևակային գնդերի հրամանատար։ Մասնակցել է 1826–28-ի ռուս–պարսկական․ և 1828–29-ի ռուս–թուրքական պատերազմներին, աչքի ընկել Կարսի, Ախալքալաքի, Ախալցխայի, Էրզրումի, Բաբերդի գրավման ժամանակ։


== Զինվորական կոչումները ==
ենթասպա (30.07.1812)
պոդպորուչիկ (06.03.1816)
պորուչիկ (12.08.1817)
շտաբս-կապիտան (30.08.1818)
կապիտան (10.12.1819)
գնդապետ (28.07.1822)
գեներալ-մայոր (14.04.1829)


== Շքանշաններ ==
Սուրբ Վլադիմիրի (01.08.1814)
Սուրբ Աննայի (1820)
Ալմաստե նշաններ Սուրբ Աննայի շքանշանին (1823)
Սուրբ Գեորգիի (16.11.1828)
Սուրբ Վլադիմիրի (29.11.1828)


== Արտաքին հղումներ ==
Следственное дело И. Г. Бурцева «Восстание декабристов», Т. XХ, С. 182–204; 516–519, pdf


== Գրականություն ==
Краткие биографии военных, гражданских и др. деятелей Кавказа за время с конца прошлого столетия до середины настоящего // Кавказский календарь на 1889 год. — Тф.: Тип. Канц. Главнонач. гражд. частью на Кавказе, 1888.


== Ծանոթագրություններ ==
Ձորգանձ

Ձորգանձ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում։ Հնում մտել է Տայք աշխարհի Արսյացփոր գավառի Բերդագրակ, գավառակի կամզում։ Գտնվում էր Ճորոխի աջ կողմում, Չարկոնց գետակի ափին։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբներին ուներ 169 հայ բնակիչ։ Նոր ժամանակներում բնակիչները թուրքեր ու լազեր էին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկական հնչուն կինո

Հայկական հնչուն կինո, հայկական արտադրության հնչուն ֆիլմեր։ 1935 թվականին նկարահանվել է հայկական առաջին հնչուն ֆիլմը՝ «Պեպոն» (ռեժիսոր՝ Համո Բեկնազարյան), որն ամփոփել է համր կինոյի նվաճումները և արժանացել միջազգային ճանաչման։ Ֆիլմն իր պարզությամբ, փայլուն դերակատարումներով, պատկերաշարի գունեղությամբ իրավամբ դարձել է ժողովրդական։ 


== Ձևավորման և կայացման շրջանը ==
Հայկական կինոյի ազգային դպրոցի ձևավորման և կայացման շրջանը 1920-1930-ական թվականներն են։ 1930-ական թվականների վերջերին կինոյում նկատվել է ճգնաժամ, որը պայմանավորված էր տիրող վարչակարգի գաղափարախոսությամբ. գեղարվեստական ստեղծագործությունը արհեստականորեն պարփակել են որոշակի սխեմաների և կաղապարների մեջ։ Այդ տարիներին առավել կարևորվել է պատմահայրենասիրական թեման։ Ուշագրավ է «Զանգեզուր» (1938, ռեժիսոր՝ Համո Բեկնազարյան) ֆիլմը, որն աչքի է ընկնում ժողովրդական գունեղ կերպարներով։ Արտաշես Հայ-Արտյանի «Կարո» ֆիլմը (1937) Հայաստանում քաղաքացիական կռիվների մասին է։ Պատմահեղափոխական թեմայով ֆիլմեր են նկարահանել Գուրգեն Մարինոսյանը («Սևանի ձկնորսները», 1938) և Ստեփան Կևորկովը («Լեռնային արշավ», 1939)։ Այդ ֆիլմերում նկատելի են մոտիվների ևիրավիճակների նմանությունն ու կաղապարայնությունը, որոնք առավել ցայտունորեն են արտացոլվել ժամանակակից թեմայով կինոնկարներում («Լեռնային հեղեղ», ռեժիսոր՝ Պ. Բարխուդարյան, «Մեր կոլխոզի մարդիկ», ռեժիսոր՝ Արտաշես Հայ-Արտյան, երկուսն էլ՝ 1939)։ 


== Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ==
Հայրենական մեծ պատերազմը (1941-1945) նոր խնդիրներ է առաջադրել հայ կինեմատոգրաֆիստներին. բազմաթիվ կինոօպերատորներ մեկնել են ռազմաճակատ, երկրի կինոստուդիաների մեծ մասը թողարկել է պատերազմի մասին կարճամետրաժ ֆիլմեր։ Այդ շրջանի գեղարվեստական կինոնկարներն ստեղծվել են առավելապես հայրենասիրական թեմայով՝ «Գվարդիականի կինը» (1942, ռեժիսոր՝ Պատվական Բարխուդարյան), «Դուստրը» (1943, ռեժիսոր՝ Հ. Բեկնազարյան) և այլն։ 1944 թվականին Հ. Բեկնազարյանը նկարահանել է «Դավիթ Բեկ» ֆիլմը, որը նվիրված է 18-րդ դարի 1-ին կեսի հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարին։ Դավիթ Բեկի կերպարը Հրաչյա Ներսիսյանի անձնավորմամբ խորհրդային կինոյում համալրել է «Ալեքսանդր Նևսկի» (1938), «Բոգդան Խմելնիցկի», «Սուվորով» (երկուսն էլ՝ 1941) կինոնկարների պատմական հերոսների շարքը։
Ալիշեր Նավոիի հուշարձան (Մոսկվա)

Ալիշեր Նավոիի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Алишеру Навои, ուզբ.՝ Alisher Navoiy haykali), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ուզբեկ բանաստեղծ, մտածող և պետական գործիչ Ալիշեր Նավոիին (1441-1501)։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2002 թվականի նոյեմբերին` Սերպուխովյան հրապարակի պուրակում, որը նայում է Սադովոյե կոլցո փողոցին։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը պատրաստվել է Ուզբեկստանում և Ուզբեկստանի կառավարության ու Տաշքենդի քաղաքային վարչակազմի կողմից որպես նվեր փոխանցվել է Ռուսաստանի մայրաքաղաքին։ Հուշակոթողի հեղինակներն են ուզբեկ հայտնի քանդակագործ Ռավշան Միրթաջիևը և ռուս ճարտարապետներ Ալեքսանդր Կուզմինն ու Իգոր Վոսկրեսենսկին։ 2002 թվականի օգոստոսի 15-ին քանդակը ինքնաթիռով տեղափոխվել է Մոսկվա։ Նոյեմբերի 26-ին տեղի է ունեցել հուշարձանի բացման արարողությունը, որին մասնակցել են Մոսկվայի այն ժամանակվա քաղաքապետ Յուրի Լուժկովը և Ուզբեկստանի կառավարության անդամները։
Ելույթ ունենալով արարողության ժամանակ` Յուրի Լուժկովը շնորհակալություն է հայտնել Ուզբեկստանի իշխանություններին Ռուսաստանի մայրաքաղաքին մատուցած հրաշալի նվերի համար։ «Ալիշեր Նավոին ապրել ու աշխատել է հին օրերում, բայց նրա աշխատանքն այսօր էլ այժմեական է և մշտապես կմա այդպիսին»,- ասել է քաղաքապետը։


== Նկարագրություն ==
Ալիշեր Նավոիի բրոնզե հուշարձանի բարձրությունը 4,5 մետր է։ Բանաստեղծի պատկերաքանդակը տեղադրված է գրանիտե բարձր պատվանդանին։ Քանդակագործ Ռավշան Միրթաջիևը նրան պատկերել է ազգային տարազով և սեփական բանաստեղծությունները ոգեշնչված կարդալիս։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Памятник Алишеру Навои в Москве все-таки установят на Серпуховской площади
Գամբիա

Գամբիա (անգլերեն՝ The Gambia), պետություն արևմտյան Աֆրիկայում։ Աֆրիկայի մայրցամաքային մասի ամենափոքր պետությունն է։ Հյուսիսում, հարավում ու արևելքում սահմանակցում է Սենեգալի հետ, արևմուտքում մի փոքր տարածքում նրա ափերը ողողում են Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը։ 1965 թվականի փետրվարի 18-ին Գամբիան անկախացել է Բրիտանական կայսրությունից և ընդգրկվել Ազգերի Համագործակցության մեջ՝ նրա կազմում մնալով մինչ 2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ը։ Գամբիայի մայրաքաղաքը Բանջուլն է, խոշորագույն քաղաքը՝ Սերեկունդան։


== Աշխարհագրություն ==
Արևելքից, հյուսիսից և հարավից սահմանակից է Սենեգալին։ Արևմուտքից ողողվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով։ Տարածությունը 11,3 հազար կմ քառակուսի է։ Տերիտորիան տափարակ ցածրադիր հարթավայր է (բարձրությունը մինչև 100 մ), որ ձգվում է Գամբիա գետի զույգ ափերի երկայնքով։ Մայրաքաղաքը՝ Բանջուլ։


== Տնտեսություն ==

Ագրարային երկիր է։ Արտահանման համար մշակում են գետնանուշ, իսկ ներքին սպառման համար՝ բրինձ, կորեկ, սորգո, եգիպտացորեն, հացարմատ և այլն։ Զբաղվում են նաև անասնապահությամբ, ձկնորսությամբ և փայտամթերում։ Կան սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Զարգացած է արհեստագործությունը։
|փողը                  =դալասի
|փողը1                 = բուտուов
|Աճը                    = Կաղապար:Աճը 5,4% (2018)
|ՀՆԱ-ն                  = $761 մլն


=== Գյուղատնտեսությունը ===
Գյուղատնտեսությունը Գամբիայի տնտեսության գլխավոր ճյուղն է։ Գլխավոր արտահանվող ապրանքը գետնանուշն է, ներքին օգտագործման համար արտադրվում է բրինձ, եգիպտացորեն։ Զարգացած է ձկնորսությունը ինչպես ծովային, այնպես էլ գետային։ Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է աշխատուժի 75%-ը։ Գետնանուշի արտադրությունը կազմում է ՀՆԱ -ի 5.3%-ը, ուրիշ ապրանքները՝ 8.3%, տնային հոտերը՝ 4.4%, ձկնորսությունը՝ 1.8%-, իսկ անտառագործությունը՝ 0.8%:


=== Արդյունաբերությունը ===
2015 թվականին արդյունաբերությունը տվել է ՀՆԱ-ի 13%-ը։ Արդյունաբերության հիմնական ճյուղը մթերայինն է։ Արտադրվում է նաև օճառ, ոչ ալկոհոլային խմիչքներ և հագուստներ։

գետնանուշ
ձուկ և կաշի
խմիչքներ
փայտամշակում
մետաղամշակում
հագուստներ


== Պատմություն ==
Կոչվել է Գամբիա գետի անունով։ 19-րդ դարի սկզբից եղել է Մեծ Բրիտանիայի գաղութը։ Անկախություն է ստացել 1965 թվականի փետրվարի 18-ին։ 1970 թվականին հռչակվել է հանրապետություն։
2015 թվականի դեկտեմբերի 12-ին երկրի նախագահ Յահյա Ջամեն երկիրը հայտարարեց Իսլամական հանրապետություն։


== Աղբյուրներ ==
(6414) Միզունումա

(6414) Միզունումա (անգլ.՝ Mizunuma), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,137266 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,991 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2835 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1141,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,31544 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,82° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6414) Միզունումա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գեմիշ (լեռ)

Գոմշասար, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Արցախի Հանրապետությունում, Թարթառ գետի ակունքի մոտ, բարձր 3724 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոսկովսկոե (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄոսկովսկոեՄոսկովսկոե (ուկրաիներեն՝ Московське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Մոսկովսկոե գյուղում բնակվում էր 190 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)