armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ցեց

Ցեցը ցածրակարգ թիթեռների ընտանիքի ընդհանուր անվանումն է։ Հայտնի է ավելի քան 15 հազար տեսակ։ Առավել տարածված է իսկական ցեցերի ընտանիքը՝ մոտ 50 հազար, Հայաստանում՝ 30 տեսակներով։


== Բնութագիրը ==
Սրանք փոքր կամ միջին չափի (4–25 մմ) թիթեռներ են՝ նուրբ ծոպավոր թևերով։ Թևերի բացվածքը 6–60 մմ է։ Գլուխը ծածկված է երկար մազիկներով։ Առջևի թևերը երկար ու նեղ են, հետիններն ունեն մազիկներից կազմված լայն ծոպեր։ Թրթուրներն սպիտակադեղնավուն են, ապրում են մետաքսահյուս խողովակներում կամ պատյաններում՝ բուսական և կենդանական մնացորդների, սնկերի, քարաքոսերի վրա, շատերը վնասում են պահպանվող մթերքները (հացահատիկի, հացի ցեցեր), փչացնում են բուրդը, մորթին, փետուրները (հագուստի, մուշտակի ցեցեր)։


== Կնգումացեցեր ==
Կնգումացեցերի ընտանիքը տեսակներով հարուստ չէ, սակայն տարածված է ամենուրեք։ Թրթուրներն ապրում են ոստայնակերպ բներում կամ ականում են տերևները, վնասում բողբոջները և այլն։ Գյուղատնտեսական մշակաբույսերին մեծ վնաս են պատճառում խնձորենու ցեցը, պտղացեցը և այլն։


== Գոգաթև ցեցեր ==
Գոգաթև ցեցերի ընտանիքը հարուստ է տեսակներով (1500)՝ տարածված ամենուրեք։ Բնորոշ է թիթեռի հետին թևերի գագաթի տակ գտնվող խորը կտրվածքը։ Թրթուրները թաքնված կյանք են վարում ընձյուղներում, բողբոջներում, տերևային ականներում կամ ոլորված տերևներում։ Հայաստանում մեծ վնաս են պատճառում հացահատիկային ցեցը, ռեկուրվարիան, շերտավոր պտղացեցը և այլն։


== Մանգաղաթև ցեցեր ==
Մանգաղաթև ցեցերը մանր թիթեռներ են՝ նեղ, երկար թևերով, որոնք հանգստի վիճակում ծածկում են մարմինը վերևից և կողքերից։ Առջևի թևերն ունեն մանգաղաձև գագաթ (այստեղից՝ անվանումը)։ Թրթուրներն ապրում են ոստայնով պատված տերևներում, սերմերում, երբեմն ականում են տերևները։ Առավել տարածված են դեղձենու և կաղամբի ցեցերը։


== Ականող ցեցեր ==
Ականող ցեցերի խումբը միավորում է մի շարք ընտանիքների։ Ընդգրկում է թիթեռների կարգի ամենափոքր տեսակները, որոնք ունեն նեղ նշտարաձև թևեր։ Թրթուրները հաճախ ոտքեր չունեն, ականում են տերևները կամ ապրում տերևների միջև հյուսած ոստայնի մեջ։ Յուրաքանչյուր տեսակ ունի իրեն բնորոշ ական։ Առավել տարածված են խնձորենու ականացեցը, ալոճենու կլորավուն ցեցը և այլն։


== Մատնաթև ցեցեր ==
Մատնաթեվ ցեցերի առաջին զույգ թևերը շատ կամ քիչ խորը ճեղքով բաժանված են 2 բլթակի, հետին զույգ թևերը՝ 3 մատնաձև բլթակների։ Հանգստի վիճակում թևերը հորիզոնադիր փռված են և մարմնի հետ ուղիղ անկյուն են կազմում։ Բազմաքանակ ընտանիք է։ Հայաստանում առավել տարածված է վարդենու հովհարաթևը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Brundage, Adrienne (March 23, 2009), Other Arthropods of Forensic Importance, Texas A&M University, Texas A&M University Forensic Entomology Lecture
"Moths". Smithsonian Institution. Retrieved 2012-01-12.
""Neolepidoptera" on Tree of Life Web Project". 1 January 2003.
Darby, Gene (1958). What is a Butterfly. Chicago: Benefic Press. p. 41.
Chihuahuan Desert Nature Center Evolution of Moths and Butterflies
Նախագահություն (այլ կիրառումներ)

Նախագահություն, կարող է վերաբերել՝

Նախագահություն, մարդկանց խումբ, որն ընտրվում կամ նշանակվում է ժողով, խորհրդակցություն, համաժողով, համագումար ղեկավարելու համար։
Նախագահություն, կուսակցական, պետական, գիտական, հասարակական կազմակերպությունների մշտապես գործող ղեկավար մարմին։
Վիսշեբուլատեցկի գյուղական խորհուրդ (Լուբենսկի շրջան)

Վիսշեբուլատեցկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Вищебулатецька сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբենսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիսշեբուլատեցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2598 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Թայբըրն

Թայբըրն (անգլ.՝ Tyburn), գյուղ Միդլսեքս կոմսությունում, այժմ Լոնդոնի Վեսթմինսթեր քաղաքային շրջանում։ 1196-1783 թվականներին համարվել է Լոնդոնում դատապարտյալների մահապատիժ իրականացնելու պաշտոնական վայրը։


== Պատմություն ==
Գյուղի անունը ծագել է Թայբըրն առվակից (անգլ.՝ Tyburn Brook), որը Թեմզա թափվող Ուեսթբորն գետակի (անգլ.՝ River Westbourne) վտակն է։ Թայբըրն անունը նշանակել է Սահմանային վտակ (Teo Bourne) ։
Թայբըրն տեղանքը հիշատակվում է դեռևս «Ահեղ դատաստանի գրքում» և գտնվել է ժամանակակից Մարմարյա դարպասի տեղում, Օքսֆորդ սթրիթի արևմտյան ծայրում։ Մինչև Օքսֆորդ սթրիթի ի հայտ գալը Թայբըրն գյուղ տանում էին Թայբըրն Ռոուդ (անգլ.՝ Tyburn Road) և Թայբըրն Լեյն (անգլ.՝ Tyburn Lane)։
1236 թվականից Լոնդոնի անագե խողովակներով ինքնահոսով ջուր է մատակարարվել Թայբըրնի աղբյուրներից։ Ջրից բոլորը կարող էին օգտվել։
Թայբըրնը հին ժամանականերից կատարել է որոշակի հասարակական դեր։ Այստեղ են գտնվել նոր քարեդարյան հուշարձան Օսվուլֆ Սթոունը (անգլ.՝ Oswulf’s Stone), որի անունով է կոչվել Միդլսեքսի տարածքում գտնվող հին անգլիական Օսուլսթոն Հանդրիդ (անգլ.՝ Ossulstone Hundred) համայնքը։ 1851 թվականին, Մարմարյա դարպասի կառուցման ժամանակ հնադարյան քարը թաղվել է, բայց հետագայում հանվել է ցուցադրվել դարպասի կողքին։ 1869 թվականին քարը անհետացել է։
Հին Թայբըրն երկար տարիներ եղել է Լոնդոնի հանցագործների ցուցադրական մահապատիժներ կայացնելու պաշտոնական վայրը։ 1783 թվականից հետո ցուցադրական մահապատիժների վայրը տեղափոխվել է Նյուգեյթի բանտի դիմացի հրապարակ։ 1868 թվականից սկսած ըստ օրենքի մահապատիժները սկսել իրականացվել Նյուգեյթի բանտի պատերից ներս հասարակության աչքից հեռու։


== Մահապատիժներ Թայբըրնում ==
1196 թվականին Թայբըրնում գետի ափին կատարվել է առաջին մահապատիժը և փաստագրվել է։ 1571 թվականին ներկայիս Մարմարյա դարպասի տեղում կառուցվել է Թայբըրնի ծառը (անգլ.՝ Tyburn Tree)։ Այդ եռակի ծառը (անգլ.՝ Triple Tree) սարքված է փայտյա չորսուներից, հիմքում եռանկյուն պրիզմա էր։ Ժողովուրդն այն անվանում էր եռաոտ ծեծանստարան (անգլ.՝ three legged mare)։ Այդ կախաղանի վրա կարելի էր միաժամանակ 24 մարդ կախել։ Նա բարձր դիրք էր գրավում և Լոնդոնի արևմտյան մասում լավ կողմնորոշիչ էր և հանդիսանում էր օրինականության խորհրդանիշ։ Հաճախ օգտագործվել է մասսայական մահապատիժների համար, ինչպես՝ 1649 թվականի հունիսի 23-ին, երբ միանգամից կախել են 23 տղամարդու և մեկ կնոջ։ Մահապատիժներից հետո մարմինները կամ թաղվում էին մոտակայքում կամ հանձնվում էին բժիշկներին անատոմիական փորձերի համար; 1540 թվականին պառլամենտի ընդունած օրենքի համաձայն բժիշկ-վիրաբույժերի գիլդիան (անգլ.՝ Surgeons Guild) միացել է վարսավիների ընկերության (անգլ.՝ Company of Barbers) հետ և այդ միությանը թույլատրվել է փորձերի համար տարեկան մահապատժի ենթարկված չորս հանցագործի դիակ վերցնել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Captain Benson: Tyburn Death Trip: The Lives, Crimes and Executions of the Most Notorious Highwaymen, Murderers and Thieves. Creation Books, New York 2004, ISBN 1-84068-075-X, 624 Seiten (անգլ.)
Alan Brooke: Tyburn: London’s fatal tree / Alan Brooke & David Brandon. Sutton, Stroud 2004. ISBN 0-7509-2971-5, IX, 246 Seiten. (անգլ.)
Donald Rumbelow: The Triple Tree: Newgate, Tyburn and Old Bailey. Harrap, London 1982, ISBN 0-245-53877-1, 223 Seiten (անգլ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Ջադդե

Ջադդե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աստոր

Աստոր (Անդրանիկ Շավարշի Արաբաջյան, նոյեմբերի 18, 1943(1943-11-18), Շումեն, Բուլղարիա - մայիսի 15, 2022(2022-05-15)), կրկեսի բուլղարահայ արտիստ, աճպարար։


== Կենսագրություն ==
Անդրանիկ Արաբաջյանը՝ Աստորը, ծնվել է 1943 թվականի նոյեմբերի 18-ին, բուլղարական Շումեն քաղաքում։ Աստորը եվրոպացի միակ աճպարարն է, ով արժանացել է մոգերի միջազգային ընկերության «Ոսկե Օսկար» մրցանակի (1981 թ.): Նա բացել և տնօրինում է «Աստորի մոգական թատրոն»-ը, որտեղ բազմիցս հյուրախաղերով հանդես է եկել բուլղարացի հանրաճանաչ աճպարար Միստր Սենկոն՝ Եվստատի Խրիստով Կարայոնչևը (բուլղարերեն՝ Евстати Христов Карайончев): Ինքը՝ Աստորը, նույնպես բազմաթիվ հյուրախաղային ելույթներ է ունեցել՝ հանդես գալով աշխարհի տարբեր երկրների կրկեսներում։ Նրա ելույթների քանակն անցնել է 1600-ից։
2008 թվականին Աստորն արժանացել է Բուլղարիայի արտիստների միության «Իկար» մրցանակի՝ «Էստրադային արվեստ» անվանակարգում, իր կատարած  «Ալի Բաբա» աճպարարական համարի ինքնատիպության և գրավչության համար։


== Գրականություն ==
Апостолов Апостол (1989)։ Фокуси и фокусници։ София: изд. Техника
Պապոնց-Մզրե

Պապոնց-Մզրե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պուդոստ (գյուղ, Գատչինսկի շրջան)

Պուդոստ (ռուս.՝ Пудость), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2558 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (63701-63800)

Աստերոիդների ցանկ (63601-63700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (63801-63900)
 Աստերոիդների ցանկ (63601-63700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (63801-63900)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (60001)-(65000)»։ www.minorplanetcenter.net
Որդուարի Բաբայանների մետաքսի գործարան

Որդուարի Բաբայանների մետաքսի գործարան, գործարան Գողթն գավառի Գողթն քաղաքում։ Եղել է այս քաղաքի մետաքսի յոթ գործարաններից ամենանշանավորը 19-րդ և 20-րդ դարերի առաջին տասնամյակներում։ Գործարանը ստեղծվել է 1849 թվականին Հանդամեջ գյուղի բնակիչ Կարապետ Բաբայանի կողմից։ Ունեցել է 210-220 բանվոր, մետաքսի 30 մեքենա և տարեկան միջին հաշվով տվել է ընտիր մետաքսաթել՝ 66760 ռուբլուն համարժեք։
19-րդ դարում Բաբայանների գործարանը մասնակցել է մի շարք միջազգային ցուցահանդեսների և առաջնակարգային գործարան է համարվել։ 1878 թվականին արժանացել է մեդալի և դիպլոմի՝ մասնակցելով Փարիզի մետաքսի ընկերության ցուցահանդեսին և համարվել է այդ ընկերության պատվավոր անդամ։ Պարգևատրվել է Մոսկվայի կայսերական հանդեսի մեդալով և արժանացել գովասանքների 1877 թվականին։ Իսկ 1890 թվականին պարգևատրվել է ոսկե մեդալով և դիպլոմով՝ մասնակցելով Նիժնի Նովգորոդի ցուցահանդեսին։
Բաբայանների, Որդուարի մյուս և Ագուլիսի մետաքսի գործարանների արտադրանքների մեծ մասը եվրոպական երկրներ էր արտահանվում։ Օրինակ, Ագուլիսի և Որդուարի գործարաններից 19-րդ դարի վերջերին ֆրանսիացի Էդուարդ Բերտրանը տարեկան գնել է 400 փութ թաց բոժոժ, որից 50 փութի չափ չոր բոժոժ և 20 փութ սերմ էր ստացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ներքին Գետաշեն (Շամխորի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ներքին Գետաշեն (այլ կիրառումներ)Ներքին Գետաշեն (Ներքին Չայքենդ) (ադրբ.՝ Aşağı Çaykənd), գյուղ Արևելյան Հայաստանում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շամքորի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 373 մարդ (2008)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Շամխորի շրջան
Բոլշայա Ռեչկա (քաղաքատիպ ավան, Իրկուտսկի շրջան)

Բոլշայա Ռեչկա (ռուս.՝ Большая Речка), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Իրկուտսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2621 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոուկրաինկա (գյուղ, Չեչելնիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոուկրաինկաՆովոուկրաինկա (ուկրաիներեն՝ Новоукраїнка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեչելնիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոուկրաինկա գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,1 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տոննե Շարանտ (այլ կիրառումներ)

Տոննե Շարանտ, կարող է վերաբերել՝

Տոննե Շարանտ - համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում
Տոննե Շարանտ - կանտոն Ֆրանսիայում, գտնվում է Պուատու-Շարանտ շրջանում
Տրիկոտաժ

Տրիկոտաժ, հյուսած կտավ կամ տեքստիլային արտադրանք, որը ստացվում է մեկ կամ մի քանի թելերից կազմված օղակների փոխհյուսմամբ։ Տրիկոտաժ գործում են ձեռքով և տարիկոաաժի մեքենաներով։ Ի տարբերություն մյուս տեքստիլային արտադրանքների օժտված է բարձր ձգելիությամբ, էլաստիկությամբ, փափկությամբ, ծակոտկենությամբ, ցածր ճմրթվելիությամբ, գեղեցիկ տեսքով, օգտագործման հարմարավետությամբ և այլն։ Տրիկոտաժ հիմնականում կիրառում են հագուստի պատրաստման համար, ինչպես նաև արհեստական կաշվի և մորթու, կոշիկի, բժշկական և տեխնոլոգիական արտադրանքների արտադրության մեջ։


== Հիմնական բնութագրերը և հատկությունները ==
Տրիկոտաժի կառուցվածքը պայմանավորված է հյուսվածքով և հյուսվածքի օղակների երկրաչափական պարամետրերով, թելերի գծային խտությամբ, թելի կառուցվածքով և այլն։ Տրիկոտաժի որակը որոշվում է մակերևութային խտությամբ, օղակային սյուների ուղղությամբ միավոր երկարության օղակների թվով և օղակային շարքերով, ինչպես նաև մեխանիկական և ֆիզիկական հատկություններով։


== Մակերևութային խտություն ==
Կախված է կառուցվածքից ու հարդարումից և բնութագրում է նյութատարությունը, անուղղակիորեն նաև հաստությունը։ Տրիկոտաժի մեխանիկական հատկությունների գնահատման ժամանակ որոշում են ձգելիությունը, առաձգականությունը, էլաստիկությունը, խզման ամրությունը, տրորումը, եզրերի ոլորվածությունը, օղակների արձակվելը և այլն։


== Զգելիություն ==
Կախված է հյուսվածքի տեսակից և օղակների կառուցվածքից, առավել մեծ չափերով ձգվում է լայնահյուսվածքային, ավելի քիչ՝ հենքահյուսվածքային տրիկոտաժը։ Զգելիությունի առաձգականությունը և էլաստիկությունը շահագործման ժամանակ նպաստում են տրիկոտաժե արտադրանքի ձևի պահպանմանը և հիմնականում պայմանավորված է հումքի տեսակով և հյուսվածքով։


== Խզման ամրություն ==
Սովորաբար կազմում է կտավի լայնական կտրվածքի մեջ մտնող թելերի գումարային ամրության 50-70%-ը։ Տրորման նկատմամբ կայունությունը կախված է մանրաթելի կառուցվածքից, հյուսվածքից, կտավի խտությունից, շփման գործակցից, արտադրանքի հաստությունից, հարդարումից։ Շահագործման ընթացքում արտադրանքի արձակվելը արագացնում է մաշումը։ Եզրերի ոլորվածությունը բնորոշ է մեկ ասեղնակալ ունեցող մեքենաներով մշակված բոլոր հյուսվածքներին։


== Ոլորվածության մեծություն ==
Կախված է թելի առաձգականությունից և գծային խտությունից։ Տրիկոտաժե արտադրանքների մաշումը երբեմն արագանում է շահագործման և լվացման ժամանակ արտադրանքի չափսերի և ձևի անբավարար կայունության պատճառով։ Տրկոտաժի ձևակայունությունը կարելի է ապահովել հյուսվածքի բարձր խտությամբ, քիմիական կայունացմամբ և այլն։


== Հիգենիա ==
Տրիկոտաժե արտադրանքի հիգիենիկության գնահատման ժամանակ սովորաբար որոշվում են ֆիզիկական հատկությունները, հիգրոսկոպիկություն, օդա, ջրա և գոլորշաթափանցելիություն, էլեկտրականանալու հատկություն, ջերմապաշտպանություն և այլն։


== Հիգրոսկոպիկություն ==
Կախված է մանրաթելի բնույթից։ Օղակային կառուցվածքի շնորհիվ տրիկոտաժի օդա, ջրա և խոնավաթափանցությունն ավելի բարձր է, քան գործվածքներինը։ Փոփոխելով օգտագործվող թելերի կառուցվածքը և հյուսվածքի խտությունը՝ կարելի է ստանալ տարբեր թափանցելիության տրիկոտաժ։


== Տրիկոտաժի էլեկտրականացումը ==
Կախված է տրիկոտաժի թելքային կազմից։ Այն փոքրացնելու համար տրիկոտաժը մշակում են քիմիական պրեպարատներով՝ անտիստատիկներով։ Նախկին ԽՍՀՄ–ում տրիկոտաժը ատեստավորվում էր որակի 2 կարգով՝ բարձր և առաջին։
Աստերիքսի մեծ ճակատամարտը

«Աստերիքսի մեծ ճակատամարտը» (ֆր.՝ «Astérix et le Coup du Menhir»), լիամետրաժ մուլտֆիլմ, թողարկվել է 1989 թվականին «Աստերիքս» շարքի «Առաջնորդների մենամարտը» և «Գուշակ» կոմիքսների մոտիվներով։


== Սյուժե ==
Հին Հռոմեացիները պլանավորում են առևանգել Պանորամիքսին, որպեսզի նրան հեռու պահեն կախարդական դեղից։ Նրան փրկելու փորձի ժամանակ Օբելիքսը Պանորամիքսին պատահաբար կանգնեցնում է ընկնող մենհիրի տակ։ Հարվածի արդյունքում վերջինս ամնեզիա է ձեռք բերում և ոչ-ոքի չի ճանաչում։
Չնայած գալլերի պայքարին՝ ուժեղ փոթորիկ է լինում գյուղում, և ոմն գուշակ՝ Պրոլիքս անունով, նրանցից բնակավայր է խնդրում։ Իր ունակությունների միջոցով նա հեշտությամբ խաբում է դյուրահավատ գյուղացիներին և հողմի անցնելուց հետո բնակվում անտառից ոչ հեռու գտնվող մի վայրում։
Աստերիքսը և Առաջնորդ Ավտորիտարիքսը հուսահատորեն փորձում են օգնել Պանորամիքսի համար կախարդական դեղ պատրաստելուն, սակայն արդյունքում եփուկը պայթում է, և կաթսան թռչում է վերև։ Դա հռոմեացիների պահակախմբի կողմից ընկալվում է որպես ահազանգի ազդանշան։ Նրանք ուղարկում են քողարկված և դժկամորեն քայլող մի հետախույզի։ Նրան արագ գողանում են և օգտագործում որպես փորձարարական մուկ Պանորամիքսի՝ պակաս պայթյունավտանգ կախարդական դեղը փորձարկելու համար։ Սակայն փորձարկված նմուշներից մեկը լրտեսին դարձնում է շատ թեթև, նա թռչում է օդում և զեկուցում գալլերի խնդրի մասին։ Արդյունքում ամեն ինչ հայտնի է դառնում Հուլիոս Կեսարին, որը մտքում միայն այն է, թե էլ ում կարելի է առևանգել։ Սպասվում է մեծ ճակատամարտ։


== Ֆրանսիացի կրկնօրինակողներ ==
Ռոժե Կարել - Աստերիքս
Պիեռ Տորնադե - Օբելիքս
Հուլիոս Կեսար
Իդեեֆիքս
Ժյուլիեն Գիյոմար - Պրոլիքս
Մարի-Աննա Շազել - Բոնեմին
Հենրի Լաբուսիեր - Պանորամիքս
Ռոգեր Լումոն - Ցենտուրիոն
Էդգար Գիվրի - Ասուրանսետուրիքս
Ջեն-Ջաքես Քրամիեր - Ասուրանսետուրիքս (վոկալ)
Անրի Պուարե - Աբրարաքուրքիքս
Ջեն-Քլաուդ Ռոբբե - Բլոքուս
Ջերարդ Քրոս - Դեքուրիոն
Պատրիկ Պրեջեն - Օփթիոն
Թիմ Բրուք-Թեյլոր - Կակոֆոնիքս
Պաուլ Բիսքիգլիա - Ագեքանոնիքս
Բրունո Քոել - լրացուցիչ ձայներ
Իվես Բարսաք - Օրդրալֆաբետիքս


== Ֆիլմի թողարկում ==
Թողարկված անգլալեզու DVD-ում, որն ավելի վաղ ներառում էր բրիտանական կրկնօրինակումը, ներառվել է ամերիկյան կրկնօրինակումը։ Այդ տարբերակը շատ հմտորեն արված չէ և երկրպագուներին այդքան էլ դուր չի գալիս որոշ մասերում հերոսների անվանափոխությունների պատճառով («Գետաֆիքս»-ը փոխվել է «Վիտամիքս»-ի, «Ժիզնեստատիքս»-ը՝ «Բոմբաստիքս»-ի, «Կակոֆոնիքս»-ը՝ «Ֆրենքսինատրիքս»-ի, և «Անխիգենիքս»-ը՝ «Ֆիշստիքս»-ի)։ Դա հերոսներին ծանոթ հանդիսատեսի շրջանում առաջացնում է ընդհանուր բացասական տպավորություն։
Առաջին անգլիական կրկնօրինակումը կատարել են Բիլ Օդդին, Բերնարդ Բրեսլոուն, Փիթեր Հավքինսը, Բրայան Բլեսեդը, Թիմ Բրուք-Թեյլորը և Ռոն Մուդին։ Ամերիկյան կրկնօրինակումը կատարվել է Հենրի Վինքլերի (Աստերքիսի դերում) և Ռոսի Գրիերի ձայներով (Օրբելիքսի դերում)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Asterix and the Big Fight (անգլ.)
Լետիպեա

Լետիպեա (էստ․՝ Letipea), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աստերոիդների ցանկ (19801-19900)

Աստերոիդների ցանկ (19701-19800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (19901-20000)
 Աստերոիդների ցանկ (19701-19800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (19901-20000)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (15001)-(20000)»։ www.minorplanetcenter.net
How You Remind Me

«How You Remind Me», Nickelback խմբի սինգլը 2001 թվականի «Silver Side Up» ալբոմից։ How You Remind Me-ը ռոք ոճի վերջին ստեղծագործությունն էր, որը Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում դարձել է #1: Ընդամենը վեց տարի անց առաջին տեղ բարձրացել է Maroon 5-ի  «Makes Me Wonder» ռոք-հիթը։ Խմբի վոկալիստ Չեդ Քրյուգերն այս երգը գրել է իր ընկերուհու՝ Ջոդիի մասին։ How You Remind Me-ը համարվում է Nickelback-ի ամբողջ ստեղծագործության «այցեքարտը»։
«How You Remind Me»-ն XXI դարի առաջին տասնամյակի ընթացքում ամերիկյան ռադիոյում ամենաշատ հաղորդված երգն է դարձել (1.2 մլն անգամ 2001 թվականին թողարկվելուց հետո) և չորրորդ տեղն է զբաղեցրել Billboard հիթ-շքերթի տասնամյակի երգերի ցանկում։ 


== Մրցանակներ ==
Երգն ներկայացվել է «Գրեմմի» մրցանակի չորս անվանակարգերում, նույնքան էլ Billboard Awards-ում և Juno awards-ում։
VH1-ը կոմպոզիցիան ընդգրկել է բոլոր ժամանակների ռոք բալլադների հիթ-շքերթի 16-րդ հորիզոնականում։
Երգը զբաղեցրել է 36-րդ տեղը  հիթ-շքերթում Billboard’s All Time Top 100-ում։
«How You Remind Me» դարձել է 75-րդը Մեծ Բրիտանիայում տասնամյակի ամենաշատ վաճառված 100 լավագույն սինգլների ցանկում։


== Տեսահոլովակ ==
«How You Remind Me»  տեսահոլովակում Nickelback-ը  ելույթ է ունենում փոքր, հիմնականում կանանց լսարանի առջև։ Ի սկզբանե Չեդ Քրյուգերը ցանկացել է նկարահանել այն ավելի մեծ համերգի ժամանակ, սակայն հետագայում գոհ է մնացել արդյունքից։
Տեսահոլովակում Չեդ Քրյուգերը մարմնավորում է մի մարդու, որը ոչ այնքան վաղուց բաժանվել է իր սիրելիից (որին մարմնավորել է մոդել Էննի Հենլին)։ Հերոսի հիշողությունները հետապնդում են նրա մասին, նա տեսնում է իր նախկին ընկերուհուն ամենուր, ուր էլ որ նա գալիս է, բայց դա տեսիլք է։ Ի վերջո, նա իրականում գալիս է նրա մոտ և ներողություն է խնդրում, բայց նա գիտակցում է, որ դա իրականում այն չէ, ինչ ինքը ցանկանում է, և վանում է նրան։ Տեսահոլովակի վերջում հերոսը կրկին մնում է մենակ, իր ցավի ու իր սիրո հիշողությունների հետ, ինչպես տեսահոլովակի սկզբում։


== Track listings ==


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ագլի գավառ

Ագլ, գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթում` Տիգրիսի ակունքների շրջանում։ Վարչական կենտրոնը Ագլ գյուղն է։ Ագլը համապատասխանում է պատմական Անգեղտուն գավառին։
Բնակչության հիմնական զբաղվածությունը խաղողագործությունն ու գինեգործությունն էր։ Ագլեցիները Տիգրիսի վրայով փայտանյութ էին մատակարարում Դիարբեքիրի գավառին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սայաթ-Նովայի հուշարձան (Թբիլիսի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սայաթ-Նովայի հուշարձան (այլ կիրառումներ)
Սայաթ-Նովայի հուշարձան, հայ բանաստեղծ-աշուղ Սայաթ-Նովային նվիրված հուշարձան Թբիլիսիում։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը բացվել է 2009 թվականի հունիսի 7-ին Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ հայկական եկեղեցու հյուսիսային պատի մոտ։ Հուշարձանի համար ընտրվել է այս վայրը, քանի որ 1795 թվականին, երբ պարսից շահ Աղա Մոհամմեդ Ղաջարը հարձակվել է Վրաստանի վրա, մյուս քրիստոնյաների հետ միասին թշնամու ջոկատներից այդտեղ է թաքնվել նաև Սայաթ-Նովան, ով սպանվել է եկեղեցու շեմին և այդտեղ էլ թաղված է։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Գիա Չափարիձե, Կախի Կորիձե


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկիտինկա (գյուղ, Երմեկեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկիտինկաՆիկիտինկա (ռուս.՝ Никитинка, բաշկիրերեն՝ Никитинка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ջիվան Փիլիպոսյան

Ջիվան Փիլիպոսյան (հավանաբար 1885, Կեսարիա, Կեսարիայի գավառ, Անկարայի նահանգ - 1915, Դեյր-էլ-Զոր), հայ դեղագործ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հավանաբար 1885 թվականին Անկարայի նահանգի Կեսարիայի գավառի կենտրոն Կեսարիա քաղաքում։ 1910 թվականին ավարտել է Դամասկոսի դեղագործական դպրոցը։ 1910-1914 թվականներին Ակսարայում սեփական դեղատուն է ունեցել և դեղագործ աշխատել։ 1915 թվականին սպանվել կամ մահացել է Դեյր-էլ-Զորում՝ մոտ 30 տարեկանում։


== Գրականություն ==
Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ, Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937։
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Յունկլիլյոս

Յունկլիլյոս (իսպ.՝ Yunclillos), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայի Կաստիլիա լա Մանչա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Սագրա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 31 կմ2, բնակչությունը` 813 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 21 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
Աստերոիդների ցանկ (294201-294300)

Աստերոիդների ցանկ (294101-294200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (294301-294400)
 Աստերոիդների ցանկ (294101-294200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (294301-294400)
Ալագյոզ (երկաթուղային կայարան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալագյոզ (այլ կիրառումներ)Ալագյոզ, երկաթուղային կայարան էր Հայաստանի Արագածոտնի մարզում Երևան-Թբիլիսի երկաթուղագծի վրա։ Հետագայում միացվեց ՀԽՍՀ Թալինի շրջանի Արագած ավանին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուսիկովցի

Կուսիկովցի (ուկրաիներեն՝ Кусиківці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1420 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուսիկովցի գյուղում բնակվում էր 433 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,237 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1827 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կրիաների լիճ

Կրիաների լիճ, Կրիա լիճ (վրաց.՝ კუს ტბა «Կուստբա», «Կուս-տբա»), լիճ Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի Վակե Սաբուրտալո շրջանի հարավային մասում գտնվող Մթածմինդա լեռան հյուսիսային լանջին։ Ծովի մակարդակից բարձր է 686,7 մ, սնվում է Կուրի վտակ հանդիսացող Վարազիսխևի գետի ջրերով։ Լճի մակերեսը կազմում է 0,044 կմ², առավելագույն խորությունը 2,6 մ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 0,4 կմ²։
Լճի անվանումը առաջացել է այդ տարածքում նախկինում ապրող կրիաների ինքնանունից։
Կրիաների լիճը Թբիլիսիի բնակիչների և քաղաքի հյուրերի ամենատարածված հանգստավայրերից է, լճի շուրջ կա բարեկարգված լողափ։ Լճի մոտ կարելի է բարձրանալ ավտոճանապարհով կամ Վակե պարկից ճոպանուղու օգնությամբ։ Արևմուտքից լճին հարում է Թբիլիսիի բացօթյա ազգագրական թանգարանը։ Լճում կազմակերպվում է կատամարանների վարձույթ, մոտակայքում կան մի քանի սրճարաններ և ռեստորաններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արեֆևի փողոց (Դոնի Ռոստով)

Արեֆևի փողոց (ռուս.՝ Улица Арефьева), փողոց Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Պերվոմայսկի շրջանում, Օրջոնիկիձե ավանում։ Անվանվել է ժողովրդական աշխարհազորի Ռոստովի հրաձգային գնդի 3-րդ գումարտակի շտաբի պետ, ավագ լեյտենանտ Ալեքսեյ Անդրեևիչ Արեֆևի (1915-1942) պատվին։ Սկիզբ է առնում Մոլոդյոժնայա փողոցից և ավարտվում Պանֆիլովականների փողոցի հետ հատումով։ Մինչև 1966 թվականը կոչվել է Պրյամայա փողոց։ Երկարությունը 1,3 կիլոմետր է։


== Նկարագրություն ==
Դոնի Ռոստով քաղաքի Արեֆևի փողոցը սկսվում է Մոլոդյոժնայա փողոցից, հատում Դեկտեմբերի 12-ի, Կոնստիտուցիոննայա փողոցները, Հոկտեմբերի 20-ամյակի պողոտան, Կեմերովսկայա, Կալուժսկայա, Գլինկայի, Մուրմանսկայա, Կամսկայա, Վոլժսկայա, Հունիսի 26-ի, Դվինսկայա, Պեչորսկայա, Լեսոզաշչիտնայա փողոցները և ավարտվում Պանֆիլովականների փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 1300 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 102 շինություն։
Արեֆևի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 344020։
Փողոցն անվանվել է ժողովրդական աշխարհազորի Ռոստովի հրաձգային գնդի 3-րդ գումարտակի շտաբի պետ, ավագ լեյտենանտ Ալեքսեյ Անդրեևիչ Արեֆևի (1915-1942) պատվին։ Դոնի Ռոստովի շոգեքարշաշինական գործարանի տեխնիկական բյուրոյի պետը Հայրենական մեծ պատերազմ է մեկնել կամավոր։ 1941 թվականի աշնանը ավագ լեյտենանտ Արեֆևը և նրա մարտիկները Դոն գետի երկաթուղային կամրջի տարածքում հայտնաբերել և ոչնչացրել են ֆաշիստական կրակակետեր։ 1942 թվականին Ռոստովի համար համառ մարտերում Արեֆևի աշխարհազորայինների խումբը մի քանի ժամ հետ է մղել հակառակորդի գրոհը։ Արեֆևը զոհվել է թշնամու գնդակից։ 1966 թվականին Պրյամայա փողոցը վերանվանվել է նրա պատվին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Арефьева в Ростове-на-Дону
Подробная карта Улица Арефьева, город Ростов-на-Дону со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты


== Արտաքին հղումներ ==
Почтовый индекс улица Арефьева, г. Ростов-на-Дону
Աբդալ (լեռնագագաթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբդալ (այլ կիրառումներ)Աբդալ, լեռնագագաթ Ադրբեջանի Օրդուբադի շրջանում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հարավային հատվածում, Գիլանչայ գետի աջ ափին, Բղև գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալ-Թաբնիի շրջան

Ալ-Թաբնիի շրջան, (արաբ․՝ ناحية التبني‎‎) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դեյր-էլ-Զորի գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Թաբնի քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 48 393 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։
Զբաղեցրած տարածքով (1212 քառ. կմ) զիջում է հարևան շրջաններին։
Ունի 10 գյուղ և ավան՝

Զաղիր Շամիա (زغير شامية)
ալ-Բուեյտիա (البويطية)
ալ-Այնբա (العنبة)
Հավայիջ զիյաբ Շամիա (حوايج ذياب شامية)
ալ-Խարիտա (الخريطة)
ալ-Տարիֆ (الطريف)
ալ-Շամիտիա (الشميطية)
Մաադան Աթիկ (معدان عتيق)
ալ-Կասբա (القصبي)
ալ-Մասրաբ (المسرب)


== Ծանոթագրություններ ==
Գուկովո (գյուղ, Շոստկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գուկովո (այլ կիրառումներ)Գուկովո (ուկրաիներեն՝ Гукове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գուկովո գյուղում բնակվում էր 104 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Տողնիան)

Տողնիան գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Տողնիան գյուղում։


== Պատմություն ==
1818 թվականից կա արձանագրություն Տողնիան գյուղի փայտաշեն հայկական եկեղեցու մասին։ Այն կառուցվել է գյուղի հայերի կողմից։ 1839-1840 թվականների վավերագրերում եկեղեցին հիշատակվում է Նոր Կիրակի անվամբ։ 1841 թվականից հետո վավերագրերում եկեղեցին հիշատակվում է Սբ. Թովմա անվամբ ։ Եկեղեցին Սուրբ Աստվածածին է հիշատակվում 1878 թվականի և դրանից հետո վավերագրերում։
Եկեղեցու անվանափոխությունն առհասարակ տեղի է ունենում միայն օծումից հետո, իսկ օծման հանդես կատարվում է հին շենքը վերակառուցելուց կամ նորոգելուց հետո։ Հավանական է, որ եկեղեցին 19-րդ դարում ամենաքիչը երկու անգամ վերանորոգվել է։
1900 թվականի փաստաթղթերից մեկում նշված է Սբ. Աստվածածին փայտաշեն եկեղեցու հնացած լինելու մասին, իսկ 1908-10 թվականների վավերագրերում նշված է, որ Տողնիանում այլևս հայոց եկեղեցի չկա  հայոց փայտաշեն եկեղեցին կրկին հիշվում է 1912 թվականին։
1818 թվականին գյուղին հովվել է Թելավի քահանա Տեր Մարտիրոս Տեր-Սահակյանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 99 Archived 2021-06-13 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (69601-69700)

Աստերոիդների ցանկ (69501-69600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (69701-69800)
 Աստերոիդների ցանկ (69501-69600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (69701-69800)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (65001)-(70000)»։ www.minorplanetcenter.net
Լիճքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լիճքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Լիճք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 104 հուշարձան (12 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Սամտեր շրջան (Ալաբամա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամտեր շրջան (այլ կիրառումներ)Սամտեր (անգլ.՝ Sumter County), ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.341 կմ² է, բնակչությունը՝ 13.763 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լիվինգստոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1832 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Անդիրին

Անդիրին, միջնադարյան հայկական բերդ Կիլիկիայում՝ ներկայիս Թուրքիայում։


== Տես նաև ==
Հայկական ճարտարապետություն
Հյուսիսային թանգարան

Հյուսիսային թանգարան (շվեդերեն՝ Nordiska museet), թանգարան կենտրոնական Ստոկհոլմում գտնվող Յուրգորդեն կղզու տարածքում՝ նվիրված Շվեդիայի մշակութային պատմությանը և ազգագրությանը վաղ ժամանակակից շրջանից (Շվեդիայի պատմության մեջ ասվում է, որ սկսվել է 1520 թվականից) մինչև ժամանակակից շրջան։ 19-րդ դարի վերջում թանգարանը հիմնադրել է Արթուր Հազելիուսը, ով նաև հիմնել է Սկանսեն բաց երկնքի տակ թանգարանը։ Թանգարանի ինստիտուտները միմյանցից անկախ սկսել են գործել 1963 թվականից։


== Պատմություն ==
Թանգարանն ի սկզբանե (1873) կոչվել է Սկանդինավյան ազգագրական հավաքածու (Skandinavisk-etnografiska samlingen), 1880 թվականից՝ Հյուսիսային թանգարան (Nordiska Museum, այժմ՝ Nordiska museet): Երբ 1891 թվականին Հազելիուսը ստեղծեց Սկանսեն բացօթյա թանգարանը, այն աշխարհում նմանատիպ երկրորդ թանգարանն էր։

Թանգարանի համար Հազելիուսը գնեց կամ ստացավ այնպիսի նվիրատվություններ, ինչպիսիք են կահույք, հագուստ և խաղալիքներ Շվեդիայից և Հյուսիսային Եվրոպայի երկրներից։ Նա շեշտադրում էր գյուղացիական մշակույթը, բայց նրա իրավահաջորդները սկսեցին հավաքել նաև բուրժուական և քաղաքային ապրելակերպն արտացոլող առարկաներ։ Սկանսենի համար նա հավաքեց ամբողջական շենքեր ու տնտեսություններ։
Չնայած նախագիծն ի սկզբանե պետությունից չստացավ ֆինանսավորում, Հազելիուսը ստացավ լայն աջակցություն և նվիրատվություններ, իսկ 1898 թվականին «Հյուսիսային թանգարանի առաջխաղացման միությունն» (Samfundet för Nordiska Museets främjande) ուներ 4525 անդամ։ Ռիքսդագը 1891 թվականին թանգարանների համար  որոշակի գումար հատկացրեց և այն կրկնապատկեց 1900 թվականին՝ Հազելիուսի մահվանից մեկ տարի առաջ։


== Շենք ==

Ներկայիս շենքը նախագծել է Իսակ Գուստաֆ Կլասոնը։ Կառուցումն ավարտվել է 1907 թվականին՝ 19-ամյա շինարարությունից հետո։ Ի սկզբանե այն նախատեսվում էր որպես ազգային հուշարձան, որը կպահպաներ ազգի նյութական ժառանգությունը։ Այնուամենայնիվ, Ստոկհոլմի 1897 թվականի ցուցահանդեսի համար այն միայն կիսով չափ ավարտվեց, և  երբեք ավարտին չհասցվեց իրականից երեք անգամ ավելի մեծ նախնական պլանավորված չափը։ Ոճային առումով շենքն ավելի շատ իր վրա է կրում հոլանդական ազդեցության տակ գտնվող դանիական Վերածննդի ճարտարապետության ոճը (Ֆրեդերիքսբորգ պալատ), քան ոչ թե շվեդական պատմական մոդելների ոճը։ Շենքի տաճարանման առանցքը վեր է խոյանում հսկայական գլխավոր դահլիճով (126 մետր երկարությամբ)՝ անցնելով բոլոր հարկերով մինչև տանիք և գերակշռում է Գուստավ I Վազայի հսկայական քանդակը, որը շվեդներն անվանում են հիմնադիր-թագավոր։ Շինության պատերի համար օգտագործվել է աղյուս և գրանիտ, իսկ տանիքի համար՝ բետոն։


== Հավաքածուներ ==
Թանգարանն իր հավաքածուներում ունի ավելի քան 1,5 միլիոն առարկա՝ ներառյալ այնպիսի շինություններ, ինչպիսիք են Սոդերմանլանդում գտնվող Ջուլիտա ֆերման, Նակայում գտնվող Սվինդերսվիկը, Տիրեսոյում գտնվող Տիրեսո պալատը, Էնչյոպինգի մոտ գտնվող մատուռը։ Թանգարանային արխիվում կա փաստաթղթերի ընդարձակ հավաքածու և մոտավորապես 6 միլիոն լուսանկար, որոնք թվագրվում են 1840-ականներից մինչև այսօր։ Թանգարանի հետազոտությունների գրադարանում ներկայացված է 16-րդ դարից սկսած գրականություն։


== Պատկերասրահ ==


=== Շենքի արտաքին հարդարանքներ ===

		
		
		
		
		


=== Շենքի ներքին հարդարանքներ ===

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Բլիսավա

Բլիսավա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (240601-240700)

Աստերոիդների ցանկ (240501-240600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (240701-240800)
 Աստերոիդների ցանկ (240501-240600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (240701-240800)
Պրտենա

Պրտենա (վրաց.՝ პტენა, կարդացվում է Պտենա), գյուղ Վրաստանի Ախալքալաքի շրջանում,  Ախալքալաք քաղաքից 7 կմ հյուսիս-արևմուտք, Փարվանա գետի ձախ ձորալանջին, ծովի մակարդակից 1680 մ բարձրության վրա։ Համարվում է Ջավախքի վրացաբնակ գյուղերից։


== Բնակչություն ==
1595 թվականին Պրտենան ունեցել է 16 տուն։ Հայտնի է, որ 16-րդ դարում Պրտենան ունեցել է նաև հայ բնակչություն։ 16-րդ դարի վերջերին բնակչությունը բռնի իսլամացվել է։
1914 թվականին գյուղն ունեցել է 497 բնակիչ, իսկ 1987-ին՝  182։
2002 թվականին գյուղն ունեցել է 310 բնակիչ, իսկ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ 242։


== Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ ==
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած 84 պրտենացիներից 33-ը զոհվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Պուհյա (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պուհյա (այլ կիրառումներ)Պուհյա շրջան (էստ․՝ Puhja vald), շրջան Էստոնիայի Տարտումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Պուհյա գյուղական ավանը։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 2402 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 14,16 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
Նավառետե

Նավառետե (իսպ.՝ Navarrete), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Լոգրոնիո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 28,49 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 2856 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 11 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ջոն Սուիջերթ

Ջոն Լեոնարդ Սուիջերթ կրտսեր (անգլ.՝ John Leonard Swigert Jr., օգոստոսի 30, 1931(1931-08-30), Դենվեր, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 27, 1982(1982-12-27), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի տիեզերագնաց-օդաչու։
Ավարտել է Կոլորադոյի համալսարանը (1953, գիտությունների բակալավր՝ մեխանիկայի գծով), Ռենսելերի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1965, գիտությունների մագիստրոս՝ ավիացիոն-տիեզերական տեխնիկայի բնագավառում), Հարթֆորդի համալսարանը (1967, գիտությունների մագիստրոս վարչական գործունեության գծով)։ ԱՄՆ-ի տիեզերագնացների խմբում ընդգրկվել է 1966 թվականին։ 1970 թվականի ապրիլի 11-17-ին, Ջեյմս Լովելի և Ֆրեդ Հեյսի հետ, որպես հիմնական բլոկի օդաչու, «Ապոլլոն-13» տիեզերանավով թռիչք է կատարել դեպի Լուսին։ Վթարի պատճառով տիեզերանավը Լուսնի վրա վայրէջք չի կատարել։ Թռիչքը տևել է 142 ժ 55 ր։


== Ծանոթագրություններ ==
Սամոտուզ

Գուշկալկա (ռուս.՝ Гушкалка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Օլոնեցկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նովզեմա գետի աջ ափին՝ 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և Լադոժսկի լճի ավազան է։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040300212102000011631
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001163
Ավազանի կոդը - 01.04.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նովա Իբիա

Նովա Իբիա (պորտ.՝ Nova Ibiá), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Իլեուս Իտաբունա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7045 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 180,701 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 39,1 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 13-ին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1990 թվականի հունիսի 13-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 39.655.906,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 6777,63 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,615 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման տարածքում մերձարևադարձային խոնավ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուստաֆ Հոկանսոն

Նիլս Գուստաֆ Հոկանսոն (շվեդերեն՝ Gustaf Håkansson հոկտեմբերի 15, 1885(1885-10-15), Հելսինգբորգ, Մալմյոհուս համայնք, Շվեդիա - հունիսի 9, 1987(1987-06-09), Էկերյո, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա, հայտնի է նաև որպես «Պողպատե պապիկ», (շվեդերեն՝ Stålfarfar)), 1951 թվականի հուլիսին 66 տարեկան հասակում Շվեդիայի հյուսիսից հարավ «Սվերիջլոպպետ» (շվեդերեն՝ Sverigeloppet) մրցավազքի արտամրցութային մասնակից, որն այն անցել է բոլոր մասնակիցներից՝ որոնց տարիքը, ըստ մրցավազքի կանոնների, չէր կարող գերազանցել 40-ը, ավելի արագ։


== Կենսագրություն ==
Հոկանսոնն ապրել է Հելսինգբորգի Գանտոֆտա թաղամասում, որտեղ աշխատել է որպես ավտոբուսի վարորդ, իսկ նրա կինը՝ Մարիան, սրճարան է ունեցել։ 1927 թվականին, 42 տարեկան հասակում, նա հեծանվով բարձրացել է հյուսիսային շվեդական լեռները։


== Շվեդական հեծանվավազք ==
1951 թվականին, 66 տարեկան հասակում, Հոկանսոնը կամավոր միացել է 1764 կմ երկարությամբ «Շվեդական հեծանվավազք» (շվեդերեն՝ Sverigeloppet)՝ Հապարանդայից Յստադ, հեծանվային շրջագայությանը։ Քանի որ մրցարշավի մասնակիցների առավելագույն տարիքը ըստ կանոնակարգի 40 տարեկանն էր, ապա կազմակերպիչները հրաժարվել են Հոկանսոնին ներգրավել մրցույթին։ Չնայած դրան, նա մեկնարկել է Հապարանդայից՝ ֆորմալ առումով ոչ թե մասնակիցների մեջ, այլ վերջինների մեկնելուց մեկ րոպե անց՝ ինքնաշեն «0» համարի շապիկով։
Շրջագայությունը տեղի ունեցավ փուլերով, և մինչ մասնակիցները քնած էին, Հականսոնը կարող էր մինչև երեք օր առանց քնի ոտնակ վարել։ Մրցույթի ժամանակ նրան անվանել են «Ստոլֆարֆար» (պողպատե պապիկ)։ Նա երկար ալեհեր մորուքով էր, ինչն էլ ավելի մեծ տեսք էր տալիս նրան, և կազմակերպիչները վախենում էին, որ մարդիկ կծիծաղեն վազքի մասնակիցների վրա։ Շատ թերթեր լուսաբանում էին նրա պատմությունը, և ամբողջ երկրում ընթերցողները հետևում էին նրա ճանապարհորդությանը։
Սյոդերհամնում ոստիկանությունը նրան մի քանի ժամով բերման է ենթարկել և խնդրել բուժզննում անցնել, ինչը ցույց է տվել, որ Հոկանսոնը առողջական լավ վիճակում է։ 6 օր 14 ժամ 20 րոպե հետո նա հասել է Յստադ՝ 24 ժամ առաջ մնացած մասնակիցներից։ Վազքի ավարտը նշանավորվել է նվագախմբի մասնակցությամբ շքերթով, որի ժամանակ երիտասարդներն իրենց ուսերին են բարձրացրել Հոկանսոնին։ Հաջորդ օրը Հոկանսոնը Գուստավ VI Ադոլֆ թագավորի մոտ ընդունելության հրավեր է ստացել։


== Ճանաչում ==
«Պողպատե պապիկ», մականունը (շվեդերեն՝ Stålfarfar) վերահղում է շվեդերեն «պողպատե մարդ» (շվեդերեն՝ Stålmannen) անվանը, որը կոմիքսների և կինոյի հերոս Սուպերմենի շվեդերեն թարգմանությունն է։
Հոկանսոնը վարձատրվել է գովազդերում նկարահանվելու համար, և նա երկար ժամանակ շրջել է երկրի ազգային պարկերում և ծերանոցներում, որտեղ հանդես է եկել կրոնական երգերով։ Նա ձայնագրվել է Լիզեբերգում և հայտնի է դարձել որպես իր ժամանակի աշխարհի ամենատարեց ձայնագրված արտիստը։
1959 թվականին Հոկանսոնը հեծանվով ճանապարհորդել է Երուսաղեմ՝ սուրբ վայրերը այցելելու համար։ Նրա վերջին հեծանվարշավները տեղի են ունեցել 100 տարեկան դառնալուց հետո։


== Մահ ==
Մահվան պահին նա գրեթե 102 տարեկան է եղել, իսկ կինը՝ Մարիան, որը մահացել է Հոկանսոնից մեկ տարի առաջ, գրեթե 105 տարեկան էր։ Զույգը թաղված է Քվիստոֆտի գերեզմանատանը իրենց որդու մոտ, որն ավելի վաղ էր մահացել։
Սկուրուպե քաղաքի Յոհաննամուսեթ (շվեդերեն՝ Johannamuseet) թանգարանը «Պողպատե պապիկին» նվիրված մշտական ցուցադրություն ունի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջրաղացի աղբյուրներ

Ջրաղացի աղբյուրներ, ջրաերկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղի հարավարևմտյան մասում՝ ծովի մակարդակից 1770 մետր բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» Հայաստանի Կառավարության որոշման համաձայն։


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում


== Ծանոթագրություններ ==
Յագնյատին

Յագնյատին (ուկրաիներեն՝ Ягнятин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1611 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յագնյատին գյուղում բնակվում էր 1 212 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2898 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 418,22 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թել Աբյադի գավառ

Թել Աբյադի գավառ (արաբ․՝ منطقة تل أبيض‎‎)՝ Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Ռակկայի մարզի 3 գավառներից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Թել Աբյադ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 129,714 բնակչություն։
Թել Աբյադի գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝

Թել Աբյադի շրջան (արաբ․՝ ناحية تل أبيض‎‎), կենտրոն՝ Թել Աբյադ, բնակչություն 44,671
Սուլուքի շրջան  (արաբ․՝ ناحية سلوك‎‎), կենտրոն՝ Սուլուք, բնակչություն 44,131
Այն Իսայի շրջան (արաբ․՝ ناحية عين عيسى‎‎), կենտրոն՝ Այն Իսա, բնակչություն 40,912


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոգոզյանկա (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)

Ռոգոզյանկա (ուկրաիներեն՝ Рогозянка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1875 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռոգոզյանկա գյուղում բնակվում էր 311 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,674 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 461,42 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(2496) Ֆերնանդուս

(2496) Ֆերնանդուս (անգլ.՝ Fernandus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1953 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,170255 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0984 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2421 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1167,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,308275 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,92° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2496) Ֆերնանդուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մեցավեռե

Մեցավեռե (էստ․՝ Metsavere), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Լա Լիգա 2016-17

Լա Լիգա 2016-17 Իսպանիայի ֆուտբոլի առաջնության 86-րդ խաղարկությունն է, որը հիմնվել է 1929 թվականին։
Առաջնությունը մեկնարկելու է 2016 թվականի օգոստոսի 19-ին, և ավարտվելու է 2017 թվականի մայիսի 21-ին։ Գործող չեմպիոնը «Բարսելոնան» է։
Առաջնության խաղացանկը հայտնի է դարձել 2016 թվականի հուլիսի 15-ին։


== Թիմերը և մարզադաշտերը ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
2016/17 մրցաշրջանի օրացույցը
Խոթանլու

Խոթանլու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Մանազկերտ քաղաքից 26 կմ արևմուտք՝ Արածանի գետի ձախ ափին։


== Պատմություն ==
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 45 տուն, որից 25-ը հայկական, 20-ը՝ քրդական։ 1909 թվականին ուներ 65 տուն հայ և 10 տուն քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Խոթանլուն ուներ Ս. Կարապետ անունով եկեղեցի (վանք), որի սեղանի քարերի վրա եղել են սեպագիր արձանագրություններ։ Պահպանվել էր նաև Մենուայի արձանագրությունը, որը տեղեկացնում էր Մենուա ջրանցքի կառուցման մասին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==