armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ջերոմ Ֆլին

Ջերոմ Ֆլին (անգլ.՝ Jerome Flynn, մարտի 16, 1963(1963-03-16), Bromley, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասան։ Առավել հայտնի է դարձել, նկարահանվելով ITV հեռուստաընկերության «Զինվոր, զինվոր» մինի սերիալում, որտեղ մարմնավորել է թագավորական ֆուզիլերներից մեկի դերը։ Բացի այդ, նկարահանվել է նաև Գահերի խաղը հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է վարձկան Բրոնի դերը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Քենթ կոմսության Բրոմլի գյուղում եգիչ և դերասան Էրիկ Ֆլինի և արվեստի ուսուցչուհի Ֆերն Ֆլինի ընտանիքում։ Ունի եղբայր՝ Դենիել Ֆլինը, ով նույնպես դերասան է։ Հոր երկրորդ ամուսնությունից ունի եղբայր և երկու քույր՝ երաժիշտ Ջոնի Ֆլինը, Քերրի Ֆլինը և Լիլի Ֆլինը։
Ջերոմը ներկայումս բնակվում է Ուելսի Փեմբրուկշիր կոմսությունում։ Բուսակեր է։


== Կարիերա ==
1986 թվականին նկարահանվել է «Այրվող Լոնդոնը» հեռուստասերիալի պիլոտային սերիայում, որտեղ մարմնավորել է հրշեջ Քեննի «Ռեմբո» Բեյնսի դերը։ 1992 թվականին մարմնավորել է սերժանտ դետեկտիվ Էդդի Հարգրիվզի դերը՝ ոստիկանական «Տողերի արանքում» հեռուստասերիալում։ Ֆլինը եղել է «Ռոբսոն և Ջերոմ» դուետի մասնակիցներից մեկը, ով կատարել է «Unchained Melody», «I Believe» և «What Becomes of the Brokenhearted» երգերի քավըր տարբերակները, որոնք 1995 և 1996 թվականներին եղել են բրիտանական հիթ շքերթների գագաթնակետին։ 2007 թվականին Ֆլինը՝ որպես ռեժիսոր, նկարահանել է «Ռուդի պատմություններ» ֆիլմը, որտեղ մարմնավորել է նաև գլխավոր դերերից մեկը։ Ֆիլմը բաղկացած է Ջերոմ Ռուդի մասին պատմող մի քանի պատմություններից, որի դերը մարմնավորել է հենց Ֆլինը։ Ֆիլմը ցուցադրվել է Փեմբրուկշիրի շրջանի մի քանի անկախ կինոթատրոններում։ 2010 թվականի հուլիսին հայտարարվեց, որ Ֆլինը կմարմնավորի վարձկան Բրոնի դերը՝ «Գահերի խաղը» հեռուստասերիալում, որը նկարահանվել է Ջորջ Մարթինի «Սառույցի և կրակի երգ» գրքի հիման վրա։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվում է HBO-ի եթերում։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվում է 2011 թվականից։
Դերասանը «Tommy Zoom» հեռուստաշոուում ձայնակցել է Դենիելի շանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սվետեցկոե

Սվետեցկոե (ռուս.՝ Светецкое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բարկանց

Բարկանց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում` Մամրտանքի գյուղախմբում։
Թուրքերը հայերին կոտորել են 1895 թվականի ջարդերի ժամանակ։ Կենդանի մնացածները բռնի ուժով մահմեդականցվել են։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չունկով

Չունկով (ուկրաիներեն՝ Чуньків), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չունկով գյուղում բնակվում էր 1 414 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լի Մին Կի

Լի Մին Կի (հանգըլ՝ 이민기 ― Ի Մին Կի, հունվարի 16, 1985(1985-01-16), Կիմհե, Հարավային Գյոնգսանգ, Հարավային Կորեա), hարավկորեացի դերասան, երգիչ և մոդել։ Առաջին անգամ՝ որպես գլխավոր հերոս 2005 թվականին խաղացել է Taereung National Village հեռուստատեսային սպորտայի դրամայում, այնուհետև 2006 թվականին I Really Really Like You կատակերգությունում և Dal-ja's Spring ում (2007)։
Մի Կին նկարահանվել է նաև գեղարվեստական ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Հեընդե», «Արագ և կախարդված»։ 2014 թվականին նկարահարնվել է «Մոնսթար», «Կայսեր համար», «Հիմալայա», «Կրակիր իմ սրտին» գեղարվեստական ֆիլմերում։


== Կարիերա ==
Ի Մին Կին սկսել է իր կարիերան որպես մոդել, այնուհետև ցանկացել իրեն փորձել նաև որպես դերասան։ Նկարահանվել է մի շարք սերիալներում, գովազդներում, տեսահոլովակներում, մասնակցել բազմաթիվ շոու ծրագրերի։ Մինչ իր դերասանական վարպետությունը ձևավորելը Մին Կին ճանաչում է ձեռք բերել «Ես իրոք հավանում եմ քեզ» և «Դալ Ջայի գարունը» հեռուստատեսային ռոմատիկ կատակերգակություններում։ Մի քանի անհաջող նախագծերից հետո, դերասանը լավ արձագանք է ստանում կորեական բլոքբաստերի՝ Haeundae-ում նկարահանվելու համար։
Լին Մին Կին ամրապնդում է իր աստղային կարգավիճակը «Արագ» ֆիլմում իր գլխավոր դերով։ 2009 թվականի օգոստոսի 11-ին նա պաշտոնապես հայտարարեց իր երաժշտակա դեբյուտը՝ No Kidding 6 ինդի-էլեկտրո ռոք ոճի երգերով։
"Eternal Summer" միակ սինգլ երգն էր ալբոմի, երգի հիման վրա նաև տեսահոլովակ է նկարահանված։ Ալբոմը մեծ շահույթներ չբերեց, սակայն ստացավ լավ արձագանքներ քննադատների կողմից։
2014 թվականի օգոստոսի 4-ից Լի Մին Կին անցել է պարտադիր զինվորական ծառայության։ 4 շաբաթ հիմնական ռազմական ուսուցումից հետո նա կանցնի հասարակական ծառայության աշխատանքների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.leeminki.com/ Լի Մին Կի. պաշտոնական կայք  (կոր.)
Lee Min-ki Archived 2011-02-28 at the Wayback Machine.֊ն Cyworld կայքում (կոր.)
Lee Min-ki Թվիթթերում (կոր.)
Lee Min-ki Fan Cafe Daum֊ում (կոր.)
Սուսատսկո-Դոնսկոյ

Սուսատսկո-Դոնսկոյ (ռուս.՝ Сусатско-Донской), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ուստ-Դոնեցկի շրջանում։ Մտնում է Մելիխովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Երկրների ցանկ ըստ արտաքին պարտքի ծավալների

Ներկայացվում է երկրների ցանկ ըստ արտաքին պարտքի ծավալի, որը միջազգայնորեն ընդունված արժույթներով, ապրանքներով կամ ծառայություններով մարվող ոչ ռեզիդենտների նկատմամբ ընդհանուր պետական և մասնավոր պարտքն է։ Այն իրենից ներկայացնում է կառավարության ցանկացած մակարդակի (կենտրոնականից տեղական) կողմից պարտքով վերցված գումարը կամ վարկը և մասնավոր պարտքը` տվյալ երկրում հաշվառվող մասնավոր տնտեսությունների կամ մասնավոր կորպորացիաների կողմից պարտավորված գումարի կամ վարկի տեսքով։
Տեղեկատվական նպատակներով այս ցուցակում ընդգրկված են նաև մի շարք ոչ ինքնիշխան հաստատություններ։
Նշենք, որ թեև երկիրը կարղ է ունենալ համեմատաբար խոշոր պարտք (բացարձակ կամ մեկ շնչի հաշվով) այն կարող է իրականում լինել «կանխիկ միջազգային վարկատու», եթե նրա արտաքին պարտքը պակաս է այլ երկրների արտաքին պարտքի ընդհանուր գումարի համեմատությամբ։ Օրինակ՝ չնայած Մեծ Բրիտանիայի պարտքն ավելի մեծ է քան Ֆրանսիայինը, այն ավելի շատ պոտենցիալ ունի Միջազգային ներդրումային դիրքի (ՄՆԴ) ուժեղացման համար։ 


== Ցանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
CIA Factbook - External Debt Definition Archived 2018-12-26 at the Wayback Machine.
CIA Factbook - External Debt by Countries Archived 2019-03-17 at the Wayback Machine.
Joint External Debt Hub
Ժողովածու (1218)

Ժողովածու (1218), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1218 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22,5 X 16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 130 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ հետագայի՝ 83բ (1716 թ.):


== Բովանդակություն ==
Մաշտոց ձեռնագրութեան։
Յովհ. Արճիշեցւոյ Մեկնութիւն պատարագի։
Ուղղափառ դաւանութիւն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալդեհիդներ

Ալդեհիդներ (լատ.՝ alcohol dehydrogenatus — սպիրտ առանց ջրածնի), ֆորմիլ խումբ պարունակող օրգանական միացություններ։ Վերջիններս ունեն R-CHO կառուցվածք, որտեղ R-ը կողմնային շղթան է, իսկ կարբոնիլային կենտրոնը (-CHO)՝ ֆորմիլ խումբը։ Ալդեհիդները կետոններից տարբերվում են նրանով, որ կարբոնիլային խումբը գտնվում է մոլեկուլի ածխածնային կմախքի ծայրամասային դիրքում, ոչ թե երկու ածխածինների ատոմների միջև։ Ալդեհիդները շատ տարածված են օրգանական քիմիայում։
Ըստ կարբոքսիլային խմբին միացած ռադիկալի բնույթի

Հագեցած
ՉհագեցածԸստ կարբօքսիլային խմբի թվի

Մեկ ալդեհիդային խումբ պարունակող
Դիալդեհիդներ
Բազմատոմ ալդեհիդներ


== Կառուցվածք ==
Ալդեհիդներում ածխածնային կենտրոնն ունի հարթ կառուցվածք, քանի որ գտնվում է sp2-հիբրիդացման մեջ։ Ֆորմիլային ածխածնի ատոմը կրկնակի կապով միացած է թթվածնի ատոմին և միակի կապով՝ ջրածնի ատոմին։ Հարկ է նշել, որ ֆորմիլ խմբի C-H կապը թթվային (շարժուն) չէ։ Մոլեկուլում առկա զուգորդման (կոնյուգացիա) հաշվին, ալդեհիդի α-ջրածնի ատոմը շատ ավելի թթվային (pKa≈17) է, քան ալկանների C-H կապը (pKa≈50)։


== Ծանոթագրություններ ==
Պտտահողմ

Պտտահողմ, մրրիկ, ուժգին, սրընթաց պտուտակաձև քամի։ 


== Առաջացում ==
Առաջանում է ամպրոպային ամպերում և սև թևքի կամ կնճիթի ձևով կախվում ներքև՝ հաճախ մինչև Երկրի մակերևույթը։ Բարձրությունը 800-1500 մ է։ 


== Կառուցվածք ==
Պտտահողմը ունենում է՝ 

վերին՝ ձագարաձև (որով միախառնվում է ամպերին) լայնացում
ներքին՝ շրջված ձագարաձև լայնացումներ


== Բնութագիր ==
Պտտահողմում օդը շարժվում է ժամացույցի սլաքի ընթացքին հակառակ ուղղությամբ, միաժամանակ պարուրաձև բարձրանում վեր՝ իր հետևից ձգելով փոշի և ջուր
Օդի պտտման արագությունը մի քանի տասնյակ մ/վ է
Տրամագիծը՝ տասնյակ մետրեր
Ուղեկցվում է ամպրոպով, անձրևով, կարկուտով
Կարող է մեծ ավերածություններ պատճառելՀայաստանի տարածքում դիտվում է հատկապես ամառվա չոր և տաք եղանակներին։


== Արտաքին հղումներ ==
http://vimeo.com/alicespringsfilmtv/skyfire/ Fire whirlwind video September 11 2012 Alice Springs Australia.
Severe Storm Definitions & Whirlwind Classification Archived 2007-07-07 at the Wayback Machine. (TORRO)
Whirlwinds Archived 2005-11-24 at the Wayback Machine. (TORRO)
A 'hay devil' from National Geographic
Հրդեհիչ ռազմամթերք

Հրդեհիչ ռազմամթերք, գնդակներ, հրետանային արկեր, ավիառումբեր, ձեռքի նռնակներ, որոնք նախատեսված են հրդեհի միջոցով թշնամու բռնկվող օբյեկտները ոչնչացնելու, կենդանի ուժն ու մարտական տեխնիկան վնասելու համար։ Հրդեհիչ հրետանային արկերում ու ավիառումբերում օգտագործվում են թերմիտահրդեհիչ բաղադրություններ (տես Հրկիզող նյութեր)։ Հրդեհիչ ռազմամթերքը օգտագործվում է նաև ոչնչացման այլ ձևերի հետ զուգակցված, օրինակ՝ բեկորային-հրդեհիչ արկեր, զրահահար-հրդեհիչ արկեր, գնդակներ և այլն։
Քառասունի ճակատամարտ

Քառասունի ճակատամարտ, ճակատամարտ 863 թ-ին Հայաստան ներխուժած արաբ էմիրների կոալիցիայի և Աշոտ Ա Բագրատունու կողմից գլխավորած հայկական ուժերի միջև։ Պատերազմի հետևանքով հայկական 40,000-անոց զորքը գլխովին ջախջախեց մուսուլմանների 80,000-անոց ուժերին։ Ճակատամարտի հետևանքով հայերը կորցրին ութ, իսկ արաբները՝ քսան հազար զինվոր։


== Ծանոթագրություններ ==
Վոլչանսկ

Վոլչանսկ (ուկրաիներեն՝ Вовчанськ), քաղաք Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1674 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վոլչանսկ քաղաքում բնակվում էր 20 484 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 70,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 291,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
522

522 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 522 թվականն է, 
VI դարի 22-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ռամիս

Ռամիս, այժմ լքված գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։


== Գերեզմանատուն ==
Գյուղի հյուսիսարևելյան թաղամասում գտնվում էր 14-19-րդ դարերի գերեզմանատուն, որտեղ կար 600-630 հարթ ու քառանկյունի տապանաքար, այդ թվում բազմաթիվ խաչքարեր։ Այդքանից 124-ի վրա կային արձանագրություններ։ 1980-ականների դրությամբ տապանաքարերի մեծ մասը կիսով չափ թաղված են հողի մեջ։ Արձանագրությունները քայքայված ու դժվարընթեռնելի են։


== Պատմություն ==
Գյուղը բնակեցված է եղել հայերով։ Գյուղում 1Ռամիս գյուղը վերջնական լքվել է 1989 թվականին Արցախյան պատերազմի ժամանակ, երբ գյուղը լքել են վերջին 7 հայ ընտանիքները՝ 14 հոգի։


== Կրոնական կառույցներ ==
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ռամիս)
Սուրբ Կարապետ մատուռ (Ռամիս)
Սուրբ Սարգիս վանք (Ռամիս)


== Ծանոթագրություններ ==
Կրաևսկո-Արմյանսկոյե

Կրաևսկո-Արմյանսկոյե (ռուս.՝ Краевско-Армянское), հայաբնակ գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Խոստայի շրջանում, Մացեստա գետի հովտում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Խոստա միկրոշրջանից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 7 կմ հյուսիս-արևելք, ծովի մակարդակից 148 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Համաձայն 2002 թվականի հաշվառումների, գյուղն ուներ 1546 բնակիչ, իսկ 2010 թվականին գյուղում ապրում էր 1624 մարդ, մեծամասնությունը հայեր, ովքեր զբաղվում էին թեյի, ծխախոտի և եգիպտացորենի մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ և այգեգործությամբ։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, ակումբ և բուժկայան։


== Պատմությունը ==
Գյուղը հիմնադրել են Տրապիզոնի շրջակայքի գյուղերից եկած հայերը` 1890 թվականին։ Խոշոր կալվածատեր Պավել Կրաևսկին, բնակության համար իր կալվածքները տրամադրել է հայերին, ուստի նրա անունն է կրում գյուղի անվան առաջին մասը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրաևսկո-Արմյանսկոյե
Փուշթու (հեռուստաալիք)

Փուշթու, Աֆղանական հեռուստաալիք, հեռարձակվում է 2011 թվականից փուշթու լեզվով։ Պատկանում է Liwal limited ընկերությանը։ Հեռուստաալիքը նախատեսված է ընտանեկան դիտման համար, ցուցադրում է կրթական հաղորդումներ և թոք-շոուներ։ Իրականացվում է արբանյակային հեռարձակում, որը տարածվում է Միջին Ասիայի և Մերձավոր Արևելքի երկրներում։ Նաև անվճար հեռարձակվում է համացանցում։
Անահիտ Տոնոյան

Անահիտ Հովհաննեսի Տոնոյան (հուլիսի 16, 1942(1942-07-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1997), պրոֆեսոր (2009), «Պոլիմերային պրոցեսների մակրոկինետիկա» բազային գիտահետազոտական լաբորատորիայի ղեկավար։


== Կենսագրություն ==
Անահիտ Տոնոյանը ծնվել է 1942 թվականի հուլիսի 16-ին Երևանում։ Սովորել է թիվ 72 ռուսական միջնակարգ դպրոցում։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը, իսկ 1970 թվականին՝ Մոսկվայի քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1970 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ «Քիմիական ֆիզիկայի» ինստիտուտի Չեռնոգոլովկայի մասնաճյուղում որպես կրտսեր գիտաշխատող սկսել է իր աշխատանքային գործունեությունը։ 1982-1990 թվականներին եղել է նույն ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Որպես գլխավոր գիտաշխատող՝ 1990-1996 թվականներին աշխատել է Երևանի Կառլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1996-2005 թվականներին եղել է ՀՊՃՀ «Ֆրոնտալ պոլիմերացման գործընթացների ուսումնասիրություն» գիտահետազոտական լաբորատորիայի վարիչ։ 2005 թվականից եղել է «Պոլիմերացման պրոցեսների մակրոկինետիկա» բազային գիտահետազոտական լաբորատորիայի վարիչ։
Անահիտ Տոնոյանը «Պոլիմերացում ադիաբատ և ֆրոնտալ պայմաններում» գիտական նոր ուղղության հեղինակն է։ Նա 1999-2008 թվականներին եղել է ամենամյա «Ենիկոլոպյանական ընթերցումներ» միջազգային գիտաժողովի կազմակերպիչը։


== Անդամակցություն ==
ՀԱՊՀ-ում գործող Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի 057 «Քիմիական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտական խորհրդի անդամ
«Պոլիմերներ» բաժնի պատասխանատու խմբագիր
Պոլիմերների համընդհանուր կովկասյան միջազգային գիտաժողովի անդամ
«Բանբեր» ամսագրի «Քիմիական և բնապահպանական տեխնոլոգիաներ» սերիայի խմբագրական խորհրդի անդամ


== Գիտական կոչումներ ==
1970 թվականին ստացել է քիմիական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 1997 թվականին` դոկտորի գիտական աստիճան, 2009 թվականին` պրոֆեսորի գիտական կոչում։


== Պարգևներ ==
2015 թվականին արժանացել է ՀՀ Նախագահի մրցանակի։ Իսկ 2016 թվականին` ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարության Գիտության պետական կոմիտեի կողմից արժանացել է «Արդյունավետ գիտաշխատող» պարգևի։


== Աշխատություներ ==
Հեղինակ է ավելի քան 320 գիտական աշխատանքների, որոնց մեծ մասը տպագրված է արտասահմանյան բարձր վարկանիշ ունեցող ամսագրերում, 13 գլխի միջազգային կորպորատիվ գրքերում, հրատարակված` Springer, Woodhead Publishing, APPLE ACADEMIC PRESS and CRC Press, Taylor & Francis Croup, Nova Science Publishers, 3 մենագրության, և 20-ից ավելի արտոնագրերի։

"Theory and practice of adiabatic and frontal polymerization", Monograph, Palmarium Academic Publishing, Germany, 2014, pages - 680 S.P. Davtyan, A.O. Tonoyan
Fundamentals of Nanotechnology. Nanoparticles and Polymeric nanocomposites, Yerevan Publishers “Nauka” NAS RA 2011, pages 420, S.P. Davtyan, A.O. Tonoyan
Intercalated Nanocomposites Based on High-Temperature Superconducting Ceramics and Their Properties, Ceramic Nanocomposites, Woodhead Publishing Limited, 2013, Chapter. 9., PP. 212–254, S.P. Davtyan, A.O. Tonoyan


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անահիտ Հովհաննեսի Տոնոյան(չաշխատող հղում)
Anahit Oganes Tonoyan
Նինա Պերսոն

Նինա Պերսոն (շվեդերեն՝ Nina Persson, սեպտեմբերի 6, 1974(1974-09-06), Էրեբրու), վոկալիստ շվեդական The Cardigans խմբում։


== Գործունեություն ==
2001 թվականին թողարկել է սոլո ալբոմ՝ A Camp ծրագրի շրջանակներում։ Ալբոմի պրոդյուսերը Մարկ Լինկուսն է ՝ հայտնի Sparklehorse բեմական անունով։ Ի աջակցություն ալբոմի՝ Նինան մեկնում է շրջագայության Եվրոպա, ինչպես նաև մասնակցում է ամառային մի շարք փառատոների։ «Om Gud Vill» ֆիլմում եղել է գլխավոր դերակատարներից մեկը, որը նկարահանվել է 2006 թվականին։ Երաժիշտներ Նիկլաս Փրիսկի և Նատան Լարսոնի հետ թողարկել է Colonia սկավառակը՝ A Camp ծրագրի շրջանակներում, որն այդ ժամանակ վերափոխվում է խմբի։ Ալբոմի թողարկումը տեղի ունեցավ 2009 թվականին։ A Camp խումբը, ալբոմին աջակցման համար, հյուրախաղերի է մեկնում Եվրոպա և ԱՄՆ։
2011 թվականի մարտի 11-ին տեղի է ունենում «Jag är min egen Dolly Parton» («Ինքն իրեն Դոլլի Պարտոն») վավերագրական ֆիլմի պրեմերիան՝ Նինա Պերսոնի մասնակցությամբ։ Պրոդյուսերը շվեդ Ինեսսա Նետելբլանդն էր։ Ֆիլմի գլխավոր դերակատարները հինգ հայտնի երգիչներ Սեսիլիա Նորդլունդ, Լոտա Վենգլեն, Գուդրուն Հաուկսդատիր, Հելլենա Յուսեֆսոն և Նինա Պերսոնն էին։ Ֆիլմը պայքարի, սիրո, հավատի մասին է։ Դոլլի Պարտոնի «Jag är min egen Dolly Parton» երգի հիման վրա ժամանակավորապես կազմավորվում է Dollykollot խումբը՝ վավերագրական ֆիլմի DVD-ի և երաժշտական ալբոմի աջակցության համար, և ֆիլմի գլխավոր հերոսները մի քանի համերգ են ունենում Սկանդինավյան երկրներում։
2012 թվականին The Cardigans խումբը միավորվում է, որ շրջագայության մեկնի Եվրոպա և Ասիա՝ նվիրված Gran Turismo ալբոմի թողարկմանը (1999 թվական)։ Այդ ժամանակ խումբը կրկին ստեղծագործական դադար է առնում, իսկ Նինա Պերսոնը աշխատում է սոլո նախագծերի վրա, ինչպես նաև համագործակցում իր ամուսնու՝ Նատան Լարսոնի և թուրք կոմպոզիտոր Էրդեմ Հելվաչիրօղլուի հետ։
Նինան մասնակցում է The Citizens Band թատերախմբի դեբյուտային ալբոմի ձայնագրման աշխատանքներին, որտեղ կատարում է «I Swung The Election» երգը։ Պարբերաբար աշխատում է The Citizens Band խմբի հետ՝ միանալով թատերախմբի բեմադրություններին։
Նինան նաև մասնակցում է Ջեյմս Իհայի «Look To The Sky» երկրորդ սոլո երգի ձայնագրմանը՝ կատարելով Make Believe и Till Next Tuesday ստեղծագործության բեք-վոկալը։


== Անձնական կյանքը ==
Ամուսինը ամերիկացի հայտնի կոմպոզիտոր և երաժիշտ Նատան Լարսոնն է։ Պսակադրվել են 2001 թվականի հուլիսի 16ին։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ծնվում է նրանց առաջնեկը՝ Նիլսան (ամբողջական անունը՝ Nils Oskar Linkous Larson):
Վակե (այլ կիրառումներ)

Վակե, կարող է վերաբերել՝

Վակե - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
Վակե - հայաբնակ գյուղ Աբխազական Գագրայի շրջանում` Խաշուփսա գետի ափին, շրջկենտրոնից 10 կմ հյուսիս-արևմուտք
Վակե - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում
Վակե - գյուղ Վրացական Հանրապետության Կախեթի մարզ երկրամասի Գագրայի մունիցիպալիտետում
Հալվոր (անձնանուն)

Հալվոր, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ալևոր բառի ժողովրդական հալվոր՝ ծերունի ձևից, ինչպես օրինակ՝ Ծեր, Ծերուն, Ծերոն, Ծերիկ, Ծերուկ անձնանունները։ Հիշատակվել է մեկ անգամ 1678 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Հիդեկի Յուկավա

Հիդեկի Յուկավա, (ճապ.՝ 湯川秀樹, հունվարի 23, 1907(1907-01-23)[…], Ազաբու, Մինատո, Տոկիո, Ճապոնիա - սեպտեմբերի 8, 1981(1981-09-08)[…], Կիոտո, Ճապոնիա), ճապոնացի ֆիզիկոս, ճապոնիայի ԳԱ անդամ (1946 թ.)։ Ավարտել է Կիոտոյի համալսարանը (1929 թ.), 1932 թվականից աշխատել է Կիոտոյի (1939 թվականից պրոֆեսոր) և Օսակայի (1933-1939 թթ.) համալսարաններում։ 1948 թվականին հրավիրվել է բարձրագույն հետազոտությունների ինստիտուտ (Պրինստոն, ԱՄՆ)։ 1949—1953 թվականներին՝ Կոլումբիայի համալսարանի (Նյու Ցորք) պրոֆեսոր։ 1953-1970 թվականներին ղեկավարել է Կիոտոյի համալսարանի հիմնարար ֆիզիկայի ԳՀԻ։ Աշխատանքները նվիրված են միջուկի տեսությանը։ 1935 թվականին առաջարկել է միջուկային ուժերին վերաբերող տեսություն, որով բացատրվում էր դրանց մոտազդեցությունը։ Այդ տեսությունից բխում Էր, որ նուկլոնների փոխազդեցությունը տեղի է ունենում Էլեկտրոնի զանգվածից մոտ 300 անգամ մեծ զանգված ունեցող մասնիկների՝ մեզոնների (փորձնականորեն հայտնաբերվել են 1947 թվականին) փոխանակության հետևանքով։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (1949 թ)։ ՍՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1966 թ.), Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1963)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
(6913) Յուկավա
(2968) Իլիյա

(2968) Իլիյա (անգլ.՝ Iliya), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի օգոստոսի 31-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,366376 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6296 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1032 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1329,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270756 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,15° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2968) Իլիյա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հարություն Խաչատրյան (այլ կիրառումներ)

Հարություն Խաչատրյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Հարություն Ռուբենի Խաչատրյան, հայ կինոռեժիսոր, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ։
Հարություն Երվանդի Խաչատրյան, հայ քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավոր։
Հարություն Ռուբենի Խաչատրյան, հայ բժիշկ։
Հարություն Թովմասի Խաչատրյան,  հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1941)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Քանդված օջախ (նկար)

Քանդված օջախ, նկարիչ Կարապետ Ադամյանի՝ հայ կյանքը արտացոլող լավագույն գործերից է, որով
նկարիչն իր հայրենասիրական զգացմունքն է դրսևորել՝ թեմա ընտրելով թուրքական բռնակալության տակ տնքացող հայ ժողովրդի՝ դարեր շարունակ կրած տառապանքներից մի հուզիչ դրվագ։ «Քանդված օջախ» վերնագրված պատկերներում հարազատ տան ավերակների առաջ ներկայացված է ամուսնուն կորցրած հայուհին երեք դեռատի զավակների հետ։


== Նկարագրություն ==
Կոտորածից հրաշքով փրկված մի որբացած ընտանիք՝ մայրը իր մանկահասակ երեք երեխաների հետ, վերադարձել է իր բնակավայրը՝ գտնելով տունը հիմնահատակ ավերված։ Երբեմնի շեն տնից մնացել էր պատի մի ավերված հատված՝ օջախի բացվածքով, գետնին թափված քարեր և մի քանի տախտակի կտորներ։
Սիրտ կեղեքող պատկեր է ներկայացնում այդ ամայացած շրջապատում հայտնված մոր և երեխաների վիճակը։ Մայրը նստել էր գետնին՝ անելանելի կացության մեջ, ծանր մղձավանջային հոգեվիճակում։ Նա գոգում պահել էր միակ ունեցվածքը՝ մի փոքրիկ կապոց, և անորոշ հայացքը հառել էր փլատակներին։ Երեխաները, իրար ձեռք բռնած, կանգնած էին մտամոլոր։ Մոր հայացքը այնքան բազմախոս էր, կիսախոնարհված կեցվացքը այնքան գթաշարժ, որ մարդ ակամայից մասնակից էր դառնում նրա տվայտանքներին, նրա տառապալի մտատանջումներին և ալեկոծ ներաշխարհին։
Մոր գեղեցիկ հայկական համակրելի տիպարը մարդկանց գութն էր շարժում այդ անօթևան հեզահամբույր կնոջ հանդեպ։ Անհոգ ժամանցը տխուր ապրումներով փոխած երեխաների դրությունը նույնպես սրտաճմլիկ էր։ Նրանք, գլխիկոր կանգնած, նայում էին տան տեղը գոյացած դատարկությանը՝ հավանաբար չգիտակցելով անտուն մարդու կացությունը։ Մարդը համակվում է անզուսպ ցասումով՝ ընդդեմ խիղճը կորցրած ավերիչների, քանի որ բարբարոսական արարքներ էին կատարել խաղաղ, աշխատասեր, անզեն ու անօգնական հայ ժողովրդի նկատմամբ։ Մոր և երեխաների պատճառաբանված կեցվածքները և հոգեբանական արտահայտությունները վերարտադրված են ռեալիստական ճշմարտացիությամբ։
Ադամյանը ստեղծել է այնպիսի կենդանի իրադրություն, որ դիպվածը մարդու աչքի առաջ վերակենդանանում է որպես հենց նոր կատարված իրողություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոյտո

Գոյտո (իտալերեն՝ Goito), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մանտուա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 9927 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 123 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 78 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 46044։ Հեռախոսային կոդ՝0376։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Երևանի հաստոցաշինական արտադրական միավորում

Երևանի հաստոցաշինական արտադրական միավորում,  խորհրդային շրջանի հաստոցաշինության և գործիքային արդյունաբերության ձեռնարկությունների համախումբ Հայաստանում։ Հիմնադրվել էր 1976 թվականին։ Ներառում էր Երևաևի Ֆ․ Զերժինսկու անվան (մասնաճյուղ է ունեցել Ապարանի շրջանի Քուչակ գյուղում) և Հոկտեմբերյանի հաստոցաշինական գործարանները։ 
Երևանի Զերժինսկու անվան հաստոցաշինական գործարանը հիմնադրվել էր 1905 թվականին, երբ Տեր-Ավետիքովների նախաձեռնությամբ Գուբերնսկայա (հետագայում՝ Ալավերդյան, այժմ՝ Հանրապետության) փողոցի վրա կառուցվեց հիդրավլիկ մամլիչներ, պոմպեր, ջեռուցման կաթսաներ արտադրող թուջաձուլական մեխանիկական տնայնագործական ձեռնարկություն։ Ռուսական 11-րդ կարմիր բանակի կողմից Հայաստանը գրավելուց և երկրում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո հետո այն ազգայնացվեց։ 1924 թվականին Լենինգրադի «Պրոմյոտ» (հետագայում՝ Վորոշիլովի անվան) գործարանը 32 մետաղահատ հաստոց էր նվիրում թուջաձուլական-մեխանիկական գործարանին, գործուղում հմուտ մասնագետներ։ 1930 թվականին գործարանի նորակառույց շենքում (ներկայիս՝ Արշակունյաց պողոտայի վրա) արտադրվեց առաջին ձուլվածքը։ 
Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին ձեռնարկությունը կատարում էր ռազմական, պատվերներ, անձնուրաց աշխատանքի համար կոլեկտիվի 406 անդամ պարգևատրվել էր մեդալներով, իսկ Ա․ Մուրադյանին շնորհվել էր Խորհրդային Միության հերոսի կոչում։ 1976 թվականին դրությամբ, գործարանն ունեցել է 6 հիմնական արտադրամաս, դարբնոցային-նախապատրաստական համար 1, մեխանիկական համար 2 և 2ա, հավաքման համար 3, ձուլման համար 4, մեխանիկական հավաքման համար 8։ Արտադրում էր խառատային հաստոցներ, ֆրեզերային և հղկող հարմարանքներ, կիսաավտոմատներ, լայն սպառման ապրանքներ են։ 1975 թվականին թողարկել էր 4460 հաստոց (ապրանքային արտադրության ծավալը 10320 հազար ԽՍՀՄ ռուբլի)։ 
Թողարկվող արտադրանքը իրացվել է ԽՍՀՄ-ում և արտահանվում էր այլ պետություններ (Կուբա, Մոնղոլիա, Բուլղարիա, Եգիպտոս, Իրան, Ալժիր և այլն)։ Ձեռնարկության արտադրած հաստոցները բազմիցս ներկայացվել են տարբեր ցուցահանդեսների ու տոնավաճառների (ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ, Զագրեբ, Սան-Պաուլու, Դամասկոս, Բուենոս Այրես) և արժանացել են մեդալների ու դիպլոմների։
Հնաբանություն

Հնաբանություն, լեզվական միավորներ (քերականական ձևեր, բառեր, շարահյուսական կառուցվածքներ), որոնք դուրս են եկել գործածությունից կենդանի լեզվի տվյալ փուլում։ Սովորաբար հնաբանություններին փոխարինում են նորաբանությունները (նորաստեղծ բառեր, փոխառություններ, արտահայտություններ և այլն)։ Հնաբանություններից առանձնանում են պատմական բառերը, որոնցով անվանված են հասարակական կյանքից դուրս եկած երևույթներ, առարկաներ (սեպուհ, նախարար, գահասրահ)։ Պատմական բառերը չունեն իրենց համարժեքները ժամանակակից լեզվում։ Երբեմն անհրաժեշտաբար հնաբանությունները կարող են կենսունակություն ձեռք բերել և օգտագործվել կենդանի խոսքում։ Սովորաբար հնաբանությունները ոճական երանգավորման նպատակով գործածվում են գեղարվեստական երկերում։
Նոդար Ծուլեիսկիրի

Նոդար Ծուլեիսկիրի (վրաց.՝ ნოდარ წულეისკირი, մարտի 5, 1932(1932-03-05), Բանձա, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 11, 2015(2015-02-11), Ծերաքվի, Մառնեուլի մունիցիպալիտետ, Վրաստան), վրացի գրող։


== Կենսագրություն ==
1956 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի արևելյան լեզուների ֆակուլտետը։ Նրա «Սպիտակ սար» առաջին պատմվածքը տպագրվել է 1962 թվականին «Ցիսկարի» ամսագրում 1969 թվականին լույս է տեսել Ծուլեիսկիրիի «Թութարչելա» վեպը։
1990 թվականին եղել է Վրաստանի մշակույթի նախարար, 1992 թվականին՝ Վրաստանի ազգային գրադարանի տնօրեն։ Թբիլիսիից հեռացել և հաստատվել է Ծերաքվի գյուղում, որտեղ եղել է դպրոցի տնօրեն և դասավանդել է վրաց լեզու և գրականություն։
Ծուլեիսկիրիի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ուկրաիներեն, հայերեն, ռուսերեն, ուզբեկերեն, լիտվերեն, գերմաներեն, լեհերեն և ռումիներեն։
Թաղված է Մառնելուլի շրջանի Ծերաքվի գյուղում։


== Ֆիլմեր ==
«Այն, ինչ տեսել եք, երբեք չեն տեսնում», 1965
«Օդային կամուրջ», 1974


== Պարգևներ ==
Վրացական ԽՍՀ լենինյան կոմերտմիության դափնեկիր
Իլյա Ճավճավաձեի անվան մրցանակ, 2008
Գրողների միության մրցանակ, 1958


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ნოდარ წულეისკირი
ეროვნულ ფილმოგრაფიაზე(չաշխատող հղում)
Կինդեր Ջոյ

Կինդեր Ջոյ (Իտալիայում նախկինում հայտնի որպես Kinder Merendero), կոնֆետ, որն արտադրվում է իտալական Ferrero հրուշակեղենի ընկերության կողմից՝ որպես Կինդեր ապրանքանիշի մաս։


== Պատմություն ==

Ferrero-ն Կինդեր Ջոյը գործարկել է Իտալիայում 2001 թվականին։ Այն վաճառվում է Իսպանիայում 2004 թվականից, Գերմանիայում՝ 2006 թվականի մայիսից, Չինաստանում և Հնդկաստանում՝ 2007 թվականից։ Թողարկվել է նաև Ավստրալիայում և ԱՄՆ-ում։
2011 թվականին Ferrero-ն Հնդկաստանի Բարամաթի քաղաքում բացել է գործարան՝ ձու և այլ մթերքներ արտադրելու համար, այդ թվում՝ Տիկ Տակ։ 2015 թվականին ընկերությունը բացել է իր առաջին գործարանը Չինաստանում՝ Հանչժոու քաղաքի Սյաոշան շրջանում, որտեղ որպես իր առաջին արտադրական գիծ սկսել է արտադրել Կինդեր Ջոյ։ 2015 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ Կինդեր Ջոյը չինական շուկայում քաղցրավենիքի ամենավաճառվող ապրանքատեսակներից մեկն էր և ստացել է Nielsen China's Breakthrough Innovation Award մրցանակը։
Իռլանդիայում Կինդեր Ջոյը հասանելի է դարձել 2015 թվականին։ Նոյեմբերին Ferrero-ն հայտարարել է, որ դեկտեմբերից ձվերը կվաճառի նաև  Միացյալ Թագավորությունում։
2017 թվականի մայիսին հայտարարվել է, որ 2018 թվականին Կինդեր Ջոյը կթողարկվի ը Միացյալ Նահանգներում։ Kinder Surprise-ը ԱՄՆ-ում արգելված է դաշնային օրենքով՝ Սննդամթերքի, դեղամիջոցների և կոսմետիկայի մասին Դաշնային օրենքով, ըստ որի՝ արգելում են բոլոր այն սննդամթերքները, որոնք պարունակում են դրանցում ներդրված ոչ սննդարար առարկաներ։


== Նկարագրություն ==
Ունի պլաստիկե ձվաձև փաթեթավորում, ստորին կողմում՝ լեզվակ՝ այն երկու մասի բաժանելու համար։ Մի մասը պարունակում է կակաոյի և կաթնային կրեմի շերտեր, մյուսը՝ խաղալիք։ Կինդեր Ջոյի արտադրությունը մեկնարկել է 2001 թվականին Իտալիայում, իսկ 2014 թվականի դրությամբ վաճառվել է ավելի քան 100 երկրում։ 2015 թվականի դրությամբ այն արտադրվել է Լեհաստանում, Հնդկաստանում, Հարավային Աֆրիկայում, Էկվադորում, Կամերունում և Չինաստանում։ Առաջին բաղադրիչը շաքարն է, երկրորդը՝ բուսական յուղերը (արմավենու, սիսեռի, արևածաղկի), ինչպես նշված է խաղալիքի մեջ՝ բաղադրիչների ցանկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սպեսա

Սոմո (իտալերեն՝ Spessa) ` կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 560 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 47 մարդ/կմ²։ Տարածքը 12 կմ² է։ Փոստային ինդեքս` 27010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։
Կոմունայի հովանավորն է Օգոստինոս Երանելին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի վերջին կիրակի օրը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0382 79032


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Արնհեմ տիեզերական կենտրոն

Արնհեմ տիեզերական կենտրոն (անգլ.՝ Arnhem Space Centre), Ավստրալիայի առաջին և միակ առևտրային տիեզերական կայանն է։ Գտնվում է Նհուլանբոյ քաղաքի մոտ, Գով թերակղզում, Ավստրալիայի հյուսիսային պատմական շրջան Արնհեմ Լենդի հյուսիս-արևելքում։ Նրա՝ հասարակածից ընդամենը 12 աստիճան դեպի հարավ գտնվելու փաստը, այն դարձնում է տիեզերական կայանի համար հարմար վայր։
Արնհեմի տիեզերական կենտրոնը պատկանում է և շահագործվում է Equatorial Launch Australia (ELA) ընկերության կողմից։


== Հարմարություններ ==
Արնհեմի տիեզերական կենտրոնը սարքավորված է ինչպես ենթաուղեծրային թռիչքներ, այնպես էլ փոքր ուղեծրային թռիչքներ իրականացնելու համար։ Կայանի հասարակածի մոտգտնվելու դիրքը  նախընտրելի է դեպի արևելք արձակվող ուղեծրային հրթիռների համար, քանի որ լրացուցիչ արագություն է ապահովվում Երկրի պտույտի պատճառով։


== Գործարկումներ ==
2022 թվականի հունիսի 26-ին ՆԱՍԱ ամերիկյան տիեզերական գործակալությունը օգտագործել է կայանը առաջին անգամ Միացյալ Նահանգներից դուրս գտնվող առևտրային տիեզերական կայանից թռիչք կազմակերպելու համար ։ Արձակվել է Black Brant IX հրթիռը, որը կրել է Մադիսոնի վիսկոնսինյան համալսարանի ռենտգենյան աստղագիտական նպատակների համար ռենտգենյան քվանտային կալորաչափ (XQC)։ Առաքելությունը 327 կմ հեռակետով ենթաուղեծրային թռիչք էր։ Դա Արնհեմի տիեզերական կենտրոնից ենթաուղեծրային հրթիռի առաջին արձակումն է եղել։ Առաքելությունը հաջող է անցել։
ՆԱՍԱ-ի կողմից հետագա արձակումները նախատեսված են 2022 թվականի հուլիսի 4-ին և հուլիսի 12-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Հաֆելաուե

Հաֆելաուե (գերմ.՝ Havelaue), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Գտնվում է Հաֆելլանդ շրջանի կազմում։ Գտնվում է Ռինովի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 957 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների)։ Զբաղեցնում է 74,32 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 63 134։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 5 գյուղական շրջանի։


== Ծանոթագրություններ ==
Սպանդարան-Պերոժ

Սպանդարան-Պերոժ, գավառ Մեծ Հայքի Փայտակարան նահանգի կազմում։


== Տես նաև ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում
Յան Կոլլար

Յան Կոլլար (սլովակ.՝ Ján Kollár), (հուլիսի 29, 1793(1793-07-29)[…], Մոշովցե, Kingdom of Hungary[…] - հունվարի 24, 1852(1852-01-24)[…], Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն[…]), սլովակ բանաստեղծ, մշակութային գործիչ։


== Ստեղծագործություններ ==
Գլխավոր ստեղծագործությունն է համարվում «Սլավայի դուստրը» (1824) պոեմը։ Գրել է «Սլավոնների գրական կապերի մասին» (1836) տրակտատը, ուսումնասիրել ժողովրդական բանահյուսությունը, հավաքել ժողովրդական երգեր (Պավել Յոսեֆ Շաֆարիկի հետ), երկու հատորով լույս է ընծայել «Սլովակների ազգային երգերը կամ աշխարհիկ երգերը Հունգարիայում» (1834-1835)։


== Ֆոտոդարան ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Մանկական երկաթուղի

Մանկական երկաթուղի, արտադպրոցական հիմնարկ, որը ղեկավարում է երկաթգծի վարչության ուսումնական հիմնարկների բաժինը։ Մանկական երկաթուղին օժանդակում է դպրոցի ուսումնա-դաստիարակչական աշխատանքին, նպաստում սովորողների տեխնիկական ստեղծագործության զարգացմանը և մասնագիտական կողմնորոշմանը։
Երևանի մանկական երկաթուղին առաջիններից է, կառուցվել է 1936 թվականին։ Մանկական երկաթուղիներ են կառուցվել նան Թիֆլիսում (1935 թվականին), Դնեպրոպետրովսկում (1936 թվականին)։ 1937-1940 թվականներին շահագործման են հանձնվել Կրասնոյարսկի, Մոսկվայի, Գորկու, Իրկուտսկի, Դոնի Ռոստովի, Խարկովի, հետագայում նաև Լենինգրադի, Վոլգոգրադի, Չելյաբինսկի, Լվովի, Կիեի, Մինսկի, Ռիզայի, Խաբարովսկի, 1972 թվականից՝ Լենինականի Մանկական երկաթուղիները։ Խորհրդային Միության տարիներին գործել է ավելի քան 40 մանկական երկաթուղի։ Դրանք տեղավորված են գեղատեսիլ վայրերում, քաղաքային զբոսայգիներում, լճափնյա այգիներում, գետափերին։ Մանկական երկաթուղիների երկարությունը 1, 5-ից մինչև 10-12 կմ է։
20 Years of Dischord

20 Years of Dischord, երեք սկավառակից կազմված ալբոմ, թողարկվել է 2002 թվականին Dischord լեյբլի կողմից։ Այն իրենից ներկայացնում է 73 ստեղծագործություն, 6 տեսահոլովակ։


== Ալբոմի մասին ==
Առաջին երկու սկավառակները պատմում են խմբի պատմության մասին։ Երրորդ սկավառակը ընդգրկում է ավելի վաղ ձայնագրված երգերը։


== Երգացանկ ==


=== Սկավառակ 1 ===
The Teen Idles – "Get Up and Go"
Untouchables – "Nic Fit"
State of Alert – "Public Defender"
Minor Threat – "Screaming at a Wall"
Void – "Dehumanized"
Youth Brigade – "Barbed Wire"
Government Issue – "Rock 'n' Roll Bullshit"
Scream – "Fight/American Justice"
Iron Cross – "Live for Now"
Red C – "Pressure's On"
Deadline – "Stolen Youth"
Artificial Peace – "Suburban Wasteland"
Faith – "Subject to Change"
Skewbald – "Sorry/Change for the Same"
Marginal Man – "Missing Rungs"
Gray Matter – "Oscar's Eye"
Rites of Spring – "Drink Deep"
Beefeater – "Just Things"
The Snakes – "Snake Rap"
Dag Nasty – "Circles"
Embrace – "Money"
Soulside – "Punch the Geek"
Egg Hunt – "We All Fall Down"
One Last Wish – "This Time"
Fire Party – "Cake"
Ignition – "Rebuilding"
3 – "Domino Days"
Shudder to Think – "Red House"
Happy Go Licky – "Twist and Shout"


=== Սկավառակ 2 ===
Fugazi – "Blueprint"
Lungfish – "Friend to Friend in Endtime"
Fidelity Jones – "Destructor"
Nation of Ulysses – "Spectra Sonic Sound"
Holy Rollers – "Perfect Sleeper"
Jawbox – "Motorist"
Severin – "People are Wrong"
The High-Back Chairs – "Summer"
Autoclave – "I'll Take You Down"
Circus Lupus – "Pop Man"
Branch Manager – "Mr. Weekend"
Slant 6 – "What Kind of Monster Are You?"
Hoover – "Cable"
Trusty – "Goodbye, Dr. Fate"
Smart Went Crazy – "A Good Day"
The Crownhate Ruin – "Piss Alley"
The Warmers – "Poked it With a Stick"
The Make-Up – "They Live By Night"
Bluetip – "Castanet"
Faraquet – "Cut Self Not"
Q and Not U – "Hooray for Humans"


=== Սկավառակ 3 ===
The Teen Idles – "Get Up and Go"
The Teen Idles – "Deadhead"
The Untouchables- "Stepping Stone"
State of Alert – "Draw Blank"
Minor Threat – "Straight Edge (live)"
Minor Threat – "Understand"
Government Issue – "Snubbing"
Government Issue – "Asshole (with Ian)"
Minor Threat – "Asshole Dub"
Youth Brigade – "I Object"
Rozzlyn Rangers – "Rozzlyn Rangers"
Void – "Black, Jewish and Poor"
Void – "Authority (take 1 and 2)"
Scream – "Search for Employment"
Deadline – "No Revolution"
Faith – "No Choice"
Marginal Man – "Manipulator"
Dag Nasty – "All Ages Show"
Fugazi – "The Word"
Fugazi – "Burning (live)"
Shudder to Think – "Drop Dead Don't Blink"
Circus Lupus – "We Are The One (Rare)"
Slant 6 – "Are You Human?"
Հարցազրույց


== Ծանոթագրություններ ==
Մաջենտա (քաղաք)

Մաջենտա (իտալերեն՝ Magenta), կոմունա Իտալիայում, որը գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։
Բնակչությունը 23 361 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 1071 մարդ/կմ²։ Ընդգրկում է 22կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսը՝ 20013։ Հեռախոսայիին կեդը՝ 02։
Քաղաքի հովանավորներն են՝ սուրբ Մարտին Տուրսկին, տոնը նշվում է նոյեմբերի 11-ին, Ռոխը, տոնը նշվում է օգոստոսի 16-ին, և Սուրբ Վլասը, տոնը նշվում է փետրվարի 3-ին։


== Պատմություն ==
Մինչև ք.ա. 222 թվականը՝ հռոմեացների այստեղ հայտնվելուց առաջ, Մաջենտեյի տարածքում ապրել են կելտական հին ցեղեր՝ Ինսուբրերը։ Կոմունայի ժամանակակից անվանումը ակնհայտորեն ծագել է լատիներեն castrum Maxentiae, որը թարգմանաբար նշանակում է Մակսենցիի ճամբար։ 1398 թվականին Միլանի հերցոգ Ջանգալեցո Վիսկոնտին տարածքը փոխանցում է Մաջենտայի մոնարխներին։
Համաշխարհային ճանաչում ստացել է 1859 թվականին տեղ ունեցած Մաջենտայի մեծ ճակատամարտից հետո։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայր պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգայն ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Աղին կայարանի գյուղ

Աղին կայարանի գյուղ, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Երևան-Գյումրի երկաթուղու վրա, Ախուրյանի ձախ ափին, Աղին գյուղից 1 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Աղինի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Գյուղի գլխավոր ձեռնարկությունն է պանրի գործարանը։ Բնակչությունը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնոդոնսկի (այլ կիրառումներ)

Կրասնոդոնսկի, կարող է վերաբերել՝

Կրասնոդոնսկի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանում
Կրասնոդոնսկի - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վոլգոդոնսկի շրջանում
Խուտոր Արխանգելսկի

Խուտոր Արխանգելսկի (ռուս.՝ Хутор Архангельский), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բագարատ Թևյան

Բագարատ Թևյան (1893, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1970), հայ արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը, սովորել նախ թաղային վարժարանում, ապա՝ Կեդրոնական։ 1918-1919 թթ.-ից սկսած պոլսահայ մամուլում տպագրել է հրապարակախոսական հոդվածներ և գեղարվեստական երկեր, ինքնուրույն և թարգմանական թորթոններ։ Աշխատակցել է «Ճակատամարտ», «Շեփոր», «Ժամանակ», «Զարթոնք», «Մարմարա», «Նոր լուր» և այլ պարբերականների։ 1926-ին հրատարակել է «Կեսուր» երգիծական շաբաթաթերթը։ Հետագայում խմբագրել է «Անուշապուր», «Պատկեր» պարբերականները։ 1928 թ.-ից՝ մոտ քառասուն տարի, հրատարակել է «Երջանիկ տարեգիրքը», որին աշխատակցել են պոլսահայ բոլոր գրողներն ու բանաստեղծները։
Առանձին գրքերով հրատարակել է «Թոսուն Միրիկ» (Կ. Պոլիս, 1931), «Բանտարկյալի մը օրագիրը» (1933), «Զսպանակի վրա» (1951) վեպերը, «Հանգրվանը» (1943), «Շուշիկին կաղանդը» (1954), «Զարթիկ հորքուրին տունը» (1955) պիեսները, գրված Ատրինե Տատրյանի հետ միասին։
Թարգմանություններից առանձին գրքով լույս է տեսել Վ. Քեոյի «Փոցտամի գաղտնիքները» վեպը (Կ. Պոլիս, 1924)։ Օգտագործել է Բոռ, Մահակ, Զապել Տերտերյան, Պրպտող, Բ. Թայիս, Սեդա, Բակուր, բրոֆ. Ներսես Ճիլանճյան և այլ ծածկանուններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էդուարդ Մարտիրոսյան

Էդուարդ Աշոտի Մարտիրոսյան (հունիսի 22, 1974(1974-06-22), Արտաշատ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պետական գործիչ, Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայության նախկին տնօրեն, գնդապետ։ Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի գլխավոր տնօրեն։


== Կրթություն ==
Սովորել է Երևանի թիվ 83 միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է 1991 թվականին։ 1991-1996 թվականներին սովորել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի տրանսպորտային ֆակուլտետում։
1998 թվականին ստացել է պահեստազորի լեյտենանտի զինվորական կոչում։ 1998 թվականից ծառայում է ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում։ Զբաղեցրել է կրտսեր օպերլիազորից մինչև վարչության պետի պաշտոններ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
2018 թվականի հոկտեմբերին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության տնօրենի տեղակալ։
2019 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող։
2020 թվականի մարտի 19-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն։
2020 թվականի հունիսի 8-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պաշտոնից։
2020 թվականի օգոստոսի 12-ին ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի հրամանագրով նշանակվել է հայկական ատոմային էլեկտրակայանի գլխավոր տնօրեն։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
ՀՀ նախագահի հրամանագրով 2009 թվականի սեպտեմբերին պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։
ՀՀ վարչապետի կողմից 2011 թվականի դեկտեմբերին պարգևատրվել է շնորհակալագրով։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Բովել (Սոմի գավառ)

Բովել (ֆր.՝  Bovelles), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 391 մարդ, բնակչության խտությունը` 56.91 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.87 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 115 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 12 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 268 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 207-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 61։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,2 %։ 207 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 197 անձ (103 տղամարդ և 94 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (6 տղամարդ և 4 կին)։ 61 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սացեբելի

Սացեբելի, ինչպես նաև՝ սացիբելի (վրաց.՝ საწებელი), վրացական խոհանոցի ուտեստ։ Վրաստանում այն բնորոշվում է որպես ընկուզեղենի և մրգի հիման վրա պատրաստված սոուս։


== Բաղադրիչներ ==
Լոլիկ
հունական ընկույզ
խակ խաղողի (կարելի է կիրառել նաև նռան կամ մոշի) հյութ, կամ կարելի է կիրառել խաղողի, նռան և մոշի հյութերը խառնուրդը
հավի արգանակ
սխտոր
կարմիր աղացած պղպեղ
լայնատերևուկ (կամ որ նույնն է՝ իմերիթական քրքում, թավշածաղիկ)
կանաչի (գինձ)


== Նկարագրություն ==
Լոլիկը լվանալ, կեղևազրկել, կտրատել։ Լոլիկները դնել շոգեխաշվելու՝ մինչև զանգվածի մի փոքր պնդանալը։ Ճզմած հունական ընկույզը տարրալուծել քացախի մեջ, ավելացնել հավի արգանակ (մսային արգանակով պատրաստում են այն դեպքում, երբ մատուցվում է մսային ուտեստների հետ, իսկ ձկնային ուտեստների դեպքում՝ ձկնային արգանակով) կամ եռացրած ջուր, կտրտած սոխ, ճզմած սխտոր, աղ, կարմիր պղպեղ և կանաչի, ապա ավելացնել լոլիկի զանգվածին։ Լայնատերևուկի բացակայության դեպքում կարելի է օգտագործել պատրաստի համեմունք՝ խմելի-սունելի. որպես կանոն՝ վերջինիս բաղադրության մեջ մտնում է նաև լայնատերևուկ։ Սոուսը եփել բառացիորեն մի քանի րոպե և վերցնել կրակից։ Թողնել՝ սառչի կափարիչը փակ վիճակում։


== Կիրառում ==
Այս սոուսը մատուցվում է տապակած համ եփած թռչնամսի (հավի, հնդկահավի) հետ, լիովին կիրառելի է տաբակա ճուտիկի հետ։ Սոուսը կարող է մատուցվել թե՛ սառը, թե՛ տաք վիճակում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
2006 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ժամը 11:00-ին Կիևում Վրաստանի հյուպատոսության դիմաց իրականացվեց ակցիա, որը կրում էր «Բարեկամական ուկրաինական ճարպը՝ վրացական սացեբելի սոուսի տակ» խորագիրը։ Ակցիան իրականացվում էր ի պաշտպանություն վրացական կողմի՝ վրաց-աբխազական կոնֆլիկտի շրջանակներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սացիբելի. Խոհարարական բառարան, 2001 թվական
Վ. Վ. Պոխլյոբկին. Մեր ժողովուրդների խոհանոցները
«Բարեկամական ուկրաինական ճարպը՝ վրացական սացեբելի սոուսի տակ» ակցիայի մասին(չաշխատող հղում)
Իվանովկա (գյուղ, Ուլյանովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանովկաԻվանովկա (ռուս.՝ Ивановка), գյուղ Ռուսաստանի, Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Յամինսկի (խուտոր, Ալեկսեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅամինսկիՅամինսկի (ռուս.՝ Яминский), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1400 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուրվանի շրջան

Ուրվանի շրջան (ռուս.՝ Урванский район, կաբ.-չերք.՝ Iаруан къедзыгъуэ, կարաչ.-բալկ.՝ Урван район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կաբարդա-Բալկարական Հանրապետությունում։ Անվանվել է շրջանի տարածքում հոսող Ուրվան գետի անունով։
Ստեղծվել է 1921 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ ք․ Նարտկալա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 458 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 75384 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 164,59 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ֆրիդրիխ Ակել

Ֆրիդրիխ Ակել (էստ․՝ Friedrich Akel, սեպտեմբերի 5, 1871(1871-09-05), Հալլիստե, Լիֆլանդիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 3, 1941(1941-07-03), Տալլին, Ռայխսկոմիսարիատ Օստլանդ, Նացիստական Գերմանիա), Էստոնիացի պետական գործիչ, դիվանագետ, բժիշկ։


== Կրթություն ==
Բժշկություն է սովորել Յուրիևսկի (այժմ Տարտուի) համալսարանում (1892-1897), վերապատրաստվել է Բեռլինում, Պրահայում և Լայպցիգում (1899-1901), ակնաբույժ։


== Բժիշկ ==
Եղել է  Յուրիի համալսարանի համալսարանական կլինիկայի ասիստենտ, բժիշկ՝ Ռիգայի ակնաբուժական կլինիկայում և Վարշավայի Ույազդովի հոսպիտալում։  1902-1904 և 1905-1912 թվականներին Ռելևում բժիշկ-ակնաբույժ (ապա՝ Տալլին)։ 1904-1905 թվականներին բժիշկ է եղել ռուս-ճապոնական պատերազմի ռազմաճակատում։ 1907 թվականին Էստոնիայի բժիշկների մասնավոր կլինիկայի հիմնադիրներից։ Եղել է Տալլինի քաղաքային դումայի նախագահ, պատվավոր համաշխարհային դատավոր։


== Քաղաքական գործիչ և դիվանագետ ==
Եղել է Հյուսիս-Բալթյան բժիշկների միության և Տալլինի ժողովրդական կրթության միության խորհրդի անդամ։ Կալև մարզական ընկերության նախագահ։ Տալլինի վարկային-խնայողական ընկերակցության, ապա Տալլինի Krediitpank (Կրեդիտ բանկ) խորհրդի անդամ և նախագահ։ 1920-1922 թվականներին՝ Էստոնիայի ավետարանական Լյութերական եկեղեցու կոնսիստորիայի աշխարհիկ փոխնախագահ։

1922-1923 թվականներին՝ Ֆինլանդիայում Էստոնիայի դեսպան։ 1923-1924, 1926-1927, 1936-1938 թվականներին՝ արտաքին գործերի նախարար։ 1924 թվականի մարտի 26-ից դեկտեմբերի 16-ը՝ պետության ղեկավար, իր պաշտոնավարման ընթացքում կոմունիստները փորձում էին իրականացնել պետական հեղաշրջում (1924 թվականի դեկտեմբերի 1), որն ավարտվեց անհաջողությամբ։ Աքելի կառավարության անդամներից մեկը՝ հաղորդակցության ուղիների նախարար Կարլ Քարքը, սպանվել է, սակայն պետական ավագը ողջ է մնացել։
1928-1934 թվականներին դեսպան Է եղել Շվեդիայում և Դանիայում, 1934-1936 թվականներին՝ դեսպան Գերմանիայում և Հոլանդիայում։ Եղել է երկրորդ, Ռիգիկոգուի (խորհրդարանի) երրորդ և վեցերորդ գումարումների անդամ։ 1924-1931 թվականներին՝ Էստոնիայի օլիմպիական կոմիտեի նախագահ, 1927-1932 թվականներին՝ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամ։


== Մահ ==
1940 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ձերբակալվել է ԽՍՀՄ ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կողմից, 1941 թվականին գնդակահարվել։


== Մատենագիտություն ==
Էստոներեն կենսագրական բառարան։ Տալլին, 2002։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография Archived 2007-09-30 at the Wayback Machine.
Биография
Իշմեկեևո

Իշմեկեևո (ռուս.՝ Ишмекеево, բաշկիրերեն՝ Ишмәкәй), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 296 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դաշկովցի (գյուղ, Ստարոսինյավսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴաշկովցիԴաշկովցի (ուկրաիներեն՝ Дашківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դաշկովցի գյուղում բնակվում էր 225 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2145 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 104,9 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)