Մատա Պրետա էկոլոգիական կայան

Մատա Պրետա էկոլոգիական կայան (պորտ.՝ Estação Ecológica da Mata Preta), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Սանտա Կատարինա նահանգում։ Այն պահպանում է Ատլանտյան անտառի բուսականության հատվածներ, ներառյալ վտանգված բույսերի և կենդանիների տեսակներ։


== Տեղագրություն ==

Մատա Պրետա էկոլոգիական կայանը Սանտա Կատարինա նահանգի Աբելարդու Լուս մունիցիպալիտետում է։ Ունի 6566.50 հա տարածք։ Էկոլոգիական կայանը գտնվում է Պարանա նահանգի սահմանից անմիջապես հարավ։ Տեղակայված է Կլեվելանդիա ու Պալմասի միջև ընկած BR-280 մայրուղու հարավային մասի երկայնքով՝ երեք առանձին հատվածներում։ SC-155 մայրուղին արևելյան հատվածը բաժանում է կենտրոնական հատվածից։ Բուֆերային գոտու լայնությունը 500 մետր է և ներառում է Կլեվելանդիա համայնքի մի մասը։


== Պատմություն ==
Մատա Պրետա էկոլոգիական կայանը ստեղծվել է 2005 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։ Գործընթացը շատ առճակատային էր` հողատերերի խիստ հակազդեցությամբ պայմանավորված։ Խորհրդատվական խորհուրդը ստեղծվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ 2016 թվականի դրությամբ իրավական կարգավիճակը դեռ վերջնական տեսքի չի բերվել ու հողի սեփականատերերը չեն փոխհատուցվել։ Դաշտային ուսումնասիրություններ չեն իրականացվել և կառավարման ծրագիր չի եղել։ 
Այն դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության I կատեգորիային (խիստ բնական արգելավայր)։ Նպատակն է` պահպանել բնությունը և աջակցել գիտական հետազոտություններին։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ 


== Շրջակա միջավայր ==
Տեղանքը լեռնային է, կտրտված փոքր ջրուղիներով, որոնք սնուցում են Շապեկո գետը Որուգվայի գետային ավազանում։ Բարձրությունները ծովի մակարդակից բարձր են 830-1050 մետր։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 2100 մմ է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 10-ից մինչև 30 °C, իսկ միջինը՝ 20 °C է։ 
Էկոլոգիական կայանը Ատլանտյան անտառ բիոմում է։ Բուսականությունը հիմնականում խառը խոնավ անտառային է։ Անտառի երեք հատվածները ռեգեներացիայի տարբեր փուլերում են։ Դրանցից մեկը լավ պահպանված է և ներառում է բրազիլական արաուկարիաների հսկայական կանգուն ծառատեսակներ, որոնք պատմության մեջ բնորոշ են առաջնային անտառի ձևավորմանը։ Դրանք են՝ բրազիլական ընկուզենին, սղոցին և Sloanea lasiocoma։ Մյուս երկու հատվածները ցույց են տալիս մարդկային գործունեության ազդեցությունը, պարզաբանելով, որ դրանցում կան սուկցեսսիայի աճի տարբեր փուլեր։ Այնուամենայնիվ, դրանք պարունակում են հազվագյուտ և վտանգված ծառատեսակներ։ 
Կարևոր ծառատեսակներից են՝ Dicksonia sellowiana, Cordia trichotoma, Ocotea pulchella և այլն։ Պահպանված կաթնասուններից և թռչնատեսակներից են՝ օցելոտը (Leopardus pardalis), օնցիլլան (Leopardus tigrinus), Leopardus pajeros (Leopardus colocolo), պուման (Puma concolor) և գաճաճ այծյամը (Mazama nana)։ 
Բուֆերային գոտին պարունակում է գյուղատնտեսական փոքր բնակավայրեր, փոքր ու մեծ տնտեսություններ և սոճու մեծ տնկարկներ։ Կան սոյայի, լոբու, ցորենի և եգիպտացորենի հսկայական դաշտեր։ Շրջանը ենթարկվում է ծառահատումների և գյուղատնտեսության ինտենսիվ ճնշման։ Մասնատումից բացի, էկոլոգիական կայանին վնաս են հասցնում որսորդությունը, ձմռան վերջին բուֆերային գոտու դաշտերում բռնկված հրդեհները, լքված տնային կենդանիներն ու հարձակվող էկզոտիկ տեսակները։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«A Estação Ecológica da Mata Preta» (portuguese), Apremavi, http://www.apremavi.org.br/parna-das-araucarias-e-esec-da-mata-preta--projeto-pda/a-estacao-ecologica-da-mata-preta/, վերցված է 2016-07-18 
 (portuguese) Esec da Mata Preta, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-09-15-ին, https://web.archive.org/web/20160915132825/http://www.icmbio.gov.br/portal/unidadesdeconservacao/biomas-brasileiros/mata-atlantica/unidades-de-conservacao-mata-atlantica/2168-esec-da-mata-preta, վերցված է 2016-07-18 
 (portuguese) ESEC da Mata Preta, ISA: Instituto Socioambiental, https://uc.socioambiental.org/uc/591215, վերցված է 2016-07-18 
 (portuguese) Unidade de Conservação: Estação Ecológica da Mata Preta, MMA: Ministério do Meio Ambiente, http://sistemas.mma.gov.br/cnuc/index.php?ido=relatorioparametrizado.exibeRelatorio&relatorioPadrao=true&idUc=261, վերցված է 2016-07-18