Պյոտր Լիսիցին

Պյոտր Իվանովիչ Լիսիցին (ռուս.՝ Пётр Иванович Лиси́цын, հունվարի 7 (19), 1877, Likhvinsky Uyezd, Կալուժսկայա գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 20, 1948(1948-02-20), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային գիտնական-սելեկցիոներ, ՀԱՄԳԳԱ ակադեմիկոս (1935 թվական)։ Հանդիսանում է նախկին ԽՍՀՄ-ում սելեկցիայի և սերմնաբուծության գործի կազմակերպիչներից։
Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (1903 թվական) և Մոսկվայի գյուղատնտեսության ինստիտուտը (1905 թվական)։ 1929 թվականից եղել է Կլիմենտ Արկադևիչ Տիմիրյազևի անվան գյուղատնտեսական ակադեմիայի սելեկցիայի և դաշտային կուլտուրաների սերմնաբուծության ամբիոնի վարիչ։ Աշխատանքները նվիրված են կարմիր երեքնուկի կենսաբանությանը և սելեկցիային։ Ստեղծել է աշնանացան աշորայի, վարսակի, երեքնուկի, հնդկացորենի և վուշի սորտեր։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1948 թվական)։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել ու հասակ է առել գավառական գրագրի բազմանդամ ընտանիքում։ Ծնողներն իրենց տասներեք երեխաներից ութին կարողացել են բարձրագույն կրթություն տալ։ Պյոտրը միջնակարգ կրթությունն ստացել է Կալուգայի գիմնազիայում (1887—1896), այնուհետև ընդունվել Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, մեկ տարի անց տեղափոխվել ֆիզմաթ ֆակուլտետի բնագիտական բաժանմունք, որտեղ նրան դասախոսել է նաև Կլիմենտ Տիմիրյազևը։ 1902 թվականին ավարտելով համալսարանը՝ ընդունվել է Մոսկվայի Պետրոս Մեծի անվան գյուղատնտեսական ինստիտուտի երրորդ կուրս, ինստիտուտն ավարտել է 1905 թվականին և այդ նույն տարում հեղափոխական պայքարին մասնակցելու պատճառով աքսորվել Նիժնի Տագիլ։
1908—1929 թվականներին եղել է Օրյոլի մարզի Շատիլովո գյուղի փորձարարական կայանի աշխատակից, 1926—1929 թվականներին՝ այդ կայանի տնօրեն (ներկայումս այդ գյուղատնտեսական փորձարարական կայանը կրում է Պյոտր Լիսիցինի անունը)։
1929 թվականից ղեկավարել է Մոսկվայի Կլիմենտ Տիմիրյազևի անվան գյուղատնտեսական ակադեմիայի դաշտային մշակաբույսերի ընտրասերման և բուսաբուծության ամբիոնը; 1936 թվականին նրան շնորհվել է գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ 1938 թվականին Պյոտր Լիսիցինը նշանակվել է Վլադիմիրի մարզի Ֆոֆանկա գյուղի ընտրասերման կայանի գիտական խորհրդատու և ղեկավար։ 1939 թվականին նա ընտրվել է Լենինի անվան համամիութնական գյուղատնտեսական ակադեմիայի իսկական անդամ-ակադեմիկոս։
Մահացել է 1948 թվականի փետրվարի 20-ին, թաղվել Մոսկվայում՝ Տիմիրյազևյան գերեզմանատանը։
Անվանի գյուղատնտեսի որդին՝ Ալեքսանդր Լիսիցինը, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս է։


== Աշխատություններ ==
Работы по селекции и биологии красного клевера («Среднерусский Шатиловский»), озимой ржи («Лисицынская»), гречихи («Богатырь»), овса («Шатиловский-56»), льна («Кудряш К-39», «Кудряш К-48»).
учебник «Общая селекция и семеноводство полевых культур» (1934).


== Պարգևներ ==
ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործչի կոչում
Լենինի շքանշան (1940)
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (5.3.1947)
մեդալներ
Ստալինյան մրցանակ՝ առաջին աստիճանի (1948 թվական) 


== Հիշատակ ==
Մոսկվայի Տիմիրյազևյան շրջանի փողոցներից մեկը կրում է ակադեմիկոս Պյոտր Լիսիցինի անունը (անվանակոչվել է 2016 թվականի հոկտեմբերին)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Избранные сочинения, т. 1, М., 1951 (имеется биографический очерк А. Г. Лисицыной: «Петр Иванович Лисицын. Жизнь и деятельность»).
Лошаков В. Г. От "Лисицынской дачи" до Владимирского НИИСХ // Владимирский земледелец. — 2013. — Т. 2. — № 64. — С. 4-9.


== Արտաքին հղումներ ==
Светашева Т. Ю. Пётр Иванович Лисицын.
Пеньков В. В. Пётр Иванович Лисицын.
Лисицын Петр Иванович // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
П. И. Лисицын на Александровской селекционной станции