armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Աբդուլա բին Նասեր բին Խալիֆա Ալ Տանի

Աբդուլա բին Նասեր բին Խալիֆա Ալ Տանի (արաբ․՝ سعادة الشيخ عبدالله بن ناصر بن خليفة آل ثاني‎‎‎, 1960, Դոհա, Կատար), Կատարի վարչապետը 2013 թվականի հունիսի 26-ից մինչև 2020 թվականի հունվարի 28-ը։ Լինելով Կատարի Ալ Տանի կառավարական տան անդամ` նա 2005 թվականից մինչև 2013 թվականը զբաղեցրել է Կատարի ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։


== Կենսագրություն և կրթությաուն ==
Շեյխ Աբդուլան Կատարի նախկին էմիր Խամադ բին Խալիֆ Ալ Տանի հեռու բարեկամն է, նա շեյխ Նասեր բին Խալիֆ Ալ Տանիի որդին է, ըստ կառավարական տան կայքի` շեյխ Աբդուլան Ահմեդ բին Մուհամեդ Ալ Տանի ծոռն է, այդ կերպ ունենալով ընդհանուր նախնի` Մուհամեդ բին Տանիին, Աբդուլան համարվում է էմիր Խամադի զարմիկը։
Շեյխ Աբդուլան 1984 թվականին ավարտել է Դուրխամի (Մեծ Բրիտանիա) ռազմական ուսումնարանը և ստացել է բակալավրի աստիճան` ոստիկանական գիտելիքի ոլորտում։ 1995 թվականին նա նաև ավարտել է Բեյրութի արաբական համալսարանը` ստանալով օրենսդրության ոլորտում բակալավրի աստիճան։


== Կարիերա ==
1985 թվականին Կատարում անցնելով զինվորական ծառայության` նա ոստիկանության փրկարարական բաժնում զբաղեցրել է պարեկային սպայի պաշտոնը։ 1989 թվականին նա մայրաքաղաքի անվտանգության ոստիկանության բաժնում ստանձնել է մարզադաշտերի անվտանգության ապահովման սպայի պարտականությունները։ Այնուհետև նա դարձել է արտակարգ իրավիճակների ոստիկանական բաժնի հրամանատարի օգնական։ Աբդուլան նշանակվել է ոստիկանության անվտանգության բաժնի հատուկ գործողությունների հատուկ նշանակության ջոկատի հրամանատար և անվտանգության հատուկ բաժնի կազմի հատուկ ստորաբաժանման հրամանատար։ 2001 թվականի դեկտեմբերի 28-ին նա դարձել է հատուկ գործողությունների հատուկ նշանակության անվտանգության ջոկատի հրամանատարի օգնական։ 2004 սեպտեմբերին նրա կոչումը բարձրացրել են մինչև բրիգադի գեներալի։
Ծառայությունից հետո 2005 թվականի փետրվարի 15-ին լինելով տարբեր պաշտոններում` Աբդուլան նշանակվել է Կատարի ներքին գործերի պետնախարար։ Նա վարչապետ է նշանակվել 2013 թվականի հունիսի 26-ին նախարարների շրջանում եղած փոփոխությունների արդյունքում, այդ պաշտոնում փոխարինելով Խամադ բեն Ջասիմ բեն Ջաբեր Ալ Տանիին։ Միաժամանակ նա հետևելով բոլոր փոփոխությունների արդյունքին` նա փոխարինել է Աբդուլ բին Խալիդի Ալ Տանիին ներքին գործերի նախարարի պաշտոնում։


== Անձնական կյանք ==
Շեյխ Աբդուլան ամուսնացած է և ներկայումս ունի 6 երեխա։


== Մրցանակներ ==
Պատվո լեգեոնի շքանշան (2009 թվականի նոյեմբերի 19-ին)
Անվանական հրազեն (9 մմ-անոց տրամաչափի "Ֆորտ 12" հրազեն` մրցանակաբաշխության ժամանակ օգտագործելու համար) պարգևատրվել է Ուկրաինայի նախագահի Պ. Պորոշենկոյի № 68 հրամանով 2018 թվականի մարտի 16-ին։
և այլ մրցանակներ


== Ծանոթագրություններ ==
Բեթհովենը (քանդակ)

Բեթհովենը, Լևոն Մուրադովի դիմաքանդակներից, որում զգացվում է Բեթհովենի խռովահույզ հոգին, անհանգիստ, որոնող, եռուն խառնվածքը։


== Նկարագրություն ==
Բարձրաքանդակում դիմագծերն ունեն հուզված, անհանգիստ արտահայտություն, որպիսի վիճակ  նրան ուղեկցել է ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Կարելի ենթադրել, որ հեղինակն երաժշտին կերպավորել է ստեղծագործական երկունքի պահին։ Մուրադովն օգտագործել է Օգյուստ Ռոդենի հաճախակի նիրառած մեթոդը` դեմքի կեսը թողնելով քարի անմշակ զանգվածում` ֆակտուրային զանազանություն ստեղծելու նկատառումով։ Դրա շնորհիվ երաժշտի դիմագծերի արտահայտությունն ավելի ցայտուն է դարձել, չնայած ֆոնն իր ծավալով մասամբ ճնշող է։


== Մտահղացում ==
Ամենայն հավանականությամբ այս բարձրաքանդակի մտահղացման առիթ են տվել եվրոպական արվեստում գոյություն ունեցող մի քանի ռելիեֆներ Մաքս Քլինգերի, Ֆրանց Շտուկի, Բսւրդելի հեղինակությամբ։ Չի կարելի ասել, Մուրադովի գործը դրանցից մեկնումեկի կրկնողությունն է։


== Կերպարի մշակման ոճ ==
Ընդհանրացումներով մշակված այս գլխաքանդակը կատարումով նորություն չէ, մանավանդ որ եվրոպական քանդակագործության մեջ կան հանճարեղ կոմպոզիտորին նվիրված այս կարգի գործեր, սակայն հայ արվեստագետը նույնպես ստեղծել է ուշագրավ գործ։
Չկա գեղարվեստական միջոցների նորություն
։


== Ծանոթագրություններ ==
Չերնոլուչինսկի

Չերնոլուչինսկի (ռուս.՝ Чернолучинский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Օմսկի մարզի Օմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2788 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քեբաանի

Քեբաանի (վրաց.՝ ქებაანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 520 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալ-Տավահինի շրջան

Ալ-Ռաուդայի շրջան (արաբ․՝ ناحية الطواحين‎‎) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Բանիասի գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Տավահին քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 11 688 բնակչություն։
Ունի 8 գյուղեր և ավաններ՝

Բիդուկա (արաբ․՝ بدوقة‎‎)
Բլուսին (արաբ․՝ بلوسين‎‎)
ալ-Դեյ (արաբ․՝ الدي‎‎)
Դեյր ալ-Ջիրդ (արաբ․՝ دير الجرد‎‎)
Հիդադա (արաբ․՝ حدادة‎‎)
ալ-Նավատիֆ (արաբ․՝ النواطيف‎‎)
Ռամ Թիրզա (արաբ․՝ رام ترزة‎‎)
Քաաբիա Օմար (արաբ․՝ كعبية عمار‎‎)


== Ծանոթագրություններ ==
Նահատակ Սոլեյմանի ռազմագործողություն

«Նահատակ Սուլեյմանի» ռազմագործողություն, Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի կողմից իրականացված ռազմագործողություն ընդդեմ Իրաքում տեղակայված Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ռազմաբազաների 2020 թվականի հունվարի 8-ի գիշերը։ Համաձայն իրանական կողմի՝ այդ հարձակումը իրականացվել է ի պատասխան հունվարի 3-ին Իրաքի մայրաքաղաք Բաղդադի օդանավակայանում ամերիկյան զինված ուժերի կողմից իրանական Ղոդս ուժերի հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ Ղասեմ Սոլեյմանիի սպանության։


== Նախապատմություն ==


== Հարձակում ==
Ամերիկյան ռազմաբազաների ուղղությամբ արձակվել է «երկիր-երկիր» դասի 15 հրթիռ։ Կորուստների մասին իրանական և ամերիկյան կողմերի հաղորդած տվյալները հակասական են․ Իրանը հայտարարել է, որ հարձակման հետևանքով զոհվել է 80 ամերիկացի, իսկ ամերիկյան կողմը նշել է, որ զոհեր չեն եղել։
Իրաքի տարածքում տեղակայված և հրթիռային հարձակման ենթարկված ամերիկյան ռազմաբազաներն են եղել երկրի արևմուտքում գտնվող Այն ալ-Ասադ ավիաբազան և Էրբիլում գտնվող օդանավակայանը։
Ըստ CNN հեռուստաընկերության հարձակումից առաջ ամերիկյան զորքերը Մերձավոր Արևելքում իրենց զենիթահրթիռային համալիրները բարձր մարտական պատրաստվածության վիճակի էին բերել, ինչը սակայն չկանխեց ռազմաբազաների խոցումը։
Իրաքի վարչապետ Ադիլ Աբդուլ Մահդին հայտարարել է, որ Իրանի իշխանություններն իրեն տեղեկացրել են Իրաքում ԱՄՆ ռազմական օբյեկտներին հարվածելու մասին միայն հունվարի 8-ի կեսգիշերից հետո։ CNN-ի տվյալներով՝ հարվածները հասցվել են տեղական ժամանակով ժամը 02։00-ին։ Վարչապետը հայտնել է, որ հարվածները հասցվել են կամ արդեն հասցվում են, սակայն հստակ նպատակներ Թեհրանը չի բացահայտել։


== Իրանի ղեկավարության մեկնաբանություններ ==
Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեին հայտարարել է, որ Իրաքում ամերիկյան ռազմաբազաների վրա հարձակումը «ապտակ» է ԱՄՆ-ին, և ավելացրել է, որ այն համարժեք պատասխան չէ գեներալ Քասեմ Սուլեյմանիի մահվան համար։ «Նրա սպանության համար մեր վերջնական պատասխանը կլինի այն, որ մենք ԱՄՆ-ի բոլոր ուժերը դուրս կբերենք տարածաշրջանից», - հարձակումից հետո Twitter-ում գրել է Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (72801-72900)

Աստերոիդների ցանկ (72701-72800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (72901-73000)
 Աստերոիդների ցանկ (72701-72800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (72901-73000)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (70001)-(75000)»։ www.minorplanetcenter.net
Լիբանանյան երաժշտություն

Լիբանանյան երաժշտություն (ֆր.՝ Musique libanaise), Լիբանանի Ժողովրդի մեջ երաժշտությունը կենցաղավարում է հին ժամանակներից։ Բեյրութում գործում է Ազգային կոնսերվատորիա։ 1956 թվականից գոյություն ունի Լիբանանի երաժշտական երիտասարդություն ընկերությունը, որը կազմակերպում է միջազգային մրցույթներ, համերգներ։ Բեյրութի Ամերիկյան համալսարանի կազմի մեջ մտնող արվեստագիտության բարձրագույն դպրոցին կից (1966 թվականից) գործում է երաժշտագիտության բաժանմունք։ ժողովրդական երգերի նշանավոր կատարողներից է երգչուհի Ֆեյրուզը։ Լիբանանի երաժշտական կյանքի նշանավոր երևույթներից են Բաալբեկի ամենամյա փառատոները (1966 թվականից)։ Բեյրութը նաև հայ երաժշտական մշակույթի օջախներից է։ 1933 թվականին Բ. Կանաչյանը Բեյրութում հիմնել է «Գուսան» երգչախումբը։ Այստեղ են գործել նաև Հ. Պերպերյանը (հիմնել է երգչախումբ, մանկական երգեցիկ խումբև պարի անսամբլ, բեմադրել է Տ. Չուխաճյանի «Կարինե» կոմիկական օպերան), կոմպոզիտոր և խմբավար Շ. Պերպերյանը։ Լիբանանահայ ժամանակակից նշանավոր երաժիշտներից են կոմպոզիտոր Պ. Զելալյանը, երգչուհի Ա. Փեհլիվանյանը (որոնք դասավանդում են կոնսերվատորիայում), դիրիժոր Օ. Ասատուրյանը, խմբավար Մ. Գանգրունին և ուրիշներ։ Գործում են Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության Բեյրութի մասնաճյուղի հայկական երգչախմբերը, երգի–պարի անսամբլը։
Սեն Ժերմենի հաշտության պայմանագիր

Սեն-Ժերմենի հաշտության պայմանագիր, ստորագրվել է 1919 թ. սեպտեմբերի 10-ին, Սեն-ժերմեն-ան-Լեում (Փարիզի մոտ), Առաջին համաշխարհային պատերազմում (1914-1918 թթ.) հաղթանակած երկրների և Ավստրիայի միջև։ Պայմանագիրը վավերացրեց Ավստրո-Հունգարիայի կազմալուծումը, արգելեց անշլյուսը (Ավստրիայի միացումը Գերմանիային)։ Սեն-Ժերմենի հաշտության պայմանագիրը սահմանափակում էր Ավստրիայի զինված ուժերը, պարտավորեցնում նրան վճարել ռեպարացիաներ։
Լալակաոնի ճակատամարտ

Լալակաոնի ճակատամարտ (հուն․՝ Μάχη τοῦ Λαλακάοντος), ճակատամարտ 863 թվականին սեպտեմբերի 3-ին Բյուզանդիայի և արաբների միջև։ Պոսոն վայրում (Պափլագոնիայի և Արմենիակների բանակաթեմերի սահմանագլխին, Հալիս գետից արևմուտք, Լալակաոն գետի մոտ)։
Արաբական 40 հազարանոց զորքը՝ Մալաթիայի ամիրա Օմար իբն Աբդալլահ ալ Ակտայի գլխավորությամբ, ասպատակել է Արմենիակների բանակաթեմը, գրավել Ամիսոսը (Սամսոն), հասել Սինոպ։ Նրանց դեմ ելել են բյուզանդանական փոքրասիական բանակաթեմերի զորքերը (մոտ 50 հազար), Թրակեսիոնի բանակաթեմի հայազգի զորավար Պետրոնասի գլխավորությամբ։ Արաբական զորքը նահանջել է, բայց Պոսոնի մոտ շրջապատվել և ջախջախվել է, մարտում սպանվել է նաև ամիրա Օմար իբն Աբդալլահ ալ Ակտան։
Պոսոնի ճակատամարտում տարած հաղթանակից հետո բյուզանդական զորքերը շարժվել են հարավ-արևելք և Միջագետքի սահմանի մոտ հոկտեմբեր-նոյեմբերին պարտության մատնել նաև Արմինիայի ոստիկան` հայազգի Ալի իբն Յահյա ալ Արմանիին։ Պետրոնասը վերադարձել է Կ. Պոլիս, ստացել մագիստրոսի պատվաստիճան և սխոլերի դոմեստիկոսի (սպարապետ) աստիճան։ Ենթադրվում է, որ Պոսոնի ճակատամարտին արաբների կողմում մասնակցել են նաև պավլիկյանները՝ Կարբեասի գլխավորությամբ։ Պոսոնի ճակատամարտը Բյուզանդիայի առաջին վճռական հաջողությունն էր Արևելքում գերիշխանության համար Արաբական խալիֆայության դեմ մղած դարավոր պայքարում։ Այն կայունացրեց կայսրության տիրապետությունը Արևելքում, նախադրյալներ ստեղծեց հետագամ առաջխաղացման համար։
Սկզբնապես արաբները կարողացան հասնել որոշ հաջողությունների և հասնել մինչև Սև ծով։ Սակայն շուտով արաբները շրջապատվեցին բյուզանդացիների կողմից Լալակաոն գետի մոտ։ Ճակատամարտում արաբները ջախջախիչ պարտություն կրեցին, որի հետևանքով Բյուզանդիան ազատվեց անընդհատ կրկնվող արաբական ասպատակիչ արշավանքերից։ Այս ճակատամարտով նաև սկսվեց Բյուզանդիայի վերանվաճման դարաշրջանը Արևելքում։
Այս հաղթանակի մյուս հետևանքն էր նաև այն, որ Բյուզանդիան ազատվելով արաբական վտանգից ավելի մեծ ուշադրություն սկսեց հատկացնել եվրոպական հատվածում, որի հետևանքով Բյուզանդական կայսրության ճնշման տակ Բուլղարական Առաջին Կայսրությունն ընդունեց քրիստոնեություն։
Վեկկիանո

Վեկկիանո (իտալերեն՝ Vecchiano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզում՝ Պիզա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 12 031 մարդ (ըստ 2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 170 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 67 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 56019։ Հեռախոսային կոդը՝ 050։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 050 859611
Էլեկտրոնային փոստ։ info@comune.vecchiano.pisa.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.pisa.it/doc/vecchiano/ Archived 2006-05-03 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.pisa.it/doc/vecchiano/ Archived 2006-05-03 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Շենաթաղ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շենաթաղ (այլ կիրառումներ)Շենաթաղ (նախկին անվանումեր՝ Շինաթաղ, Լեռնաշեն),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, Սիսիանից մոտ 16 կմ հարավ-արևելք, Լորաձոր գետի հովտում, ծովի մակարդակից մոտ 1760 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից կազմում է մոտ 119 կմ։
Շինաթաղ անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ 1940 թ. վերանվել է Լեռնաշեն, իսկ 1991 թ.` Շենաթաղ։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Շենաթաղի մշտական բնակչությունը կազմել է 389, առկա բնակչությունը` 313 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է եղել և շարունակում է բնակեցված լինել գրեթե բացառապես հայերով, որոնց նախնիների մի մասը գաղթել է Պարսկահայաստանի Խոյի և Սալմաստի շրջաններից, ինչպես նաև` Նախիջևանի Ղազանչի և Արցախի Հարար բնակավայրերից։ Բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են անասնապահությունը և դաշտավարությունը։ Ներկա պահին գյուղատնտեսությամբ է զբաղվում 146 տնային տնտեսություն։ Բավականին զարգացած է մեղվաբուծությունը։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղի շրջակայքում են կառուցվել Տատան և Սագու կոչվող ամրոցները։ Գյուղի կենտրոնում պահպանվել է Սուրբ Մարտիրոս եկեղեցին՝ կառուցված 1704 թվականին։


== Տես նաև ==
Շենաթաղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Archived 2012-04-16 at the Wayback Machine.
Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Archived 2012-05-04 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
PEAR

PEAR (անգլ.՝ PHP Extension and Application Repository), բաց կոդով PHP դասի գրադարան։ PHP-ի ստանդարտ տարբերակների մեջ մտնում է PEAR դասի կառավարման համակարգը, որը թույլ է տալիս հեշտությամբ ներբեռնել և թարմացնել այն։
Որպեսզի դասը մտնի PEAR-ի մեջ, պետք է համապատասխանի շատ խիստ կանոնների։ Օրինակ, առանց հատուկ անհրաժեշտության չի կարելի ստեղծել այնպիսի նպատակով մի դաս, որն ունի արդեն իսկ ստեղծվածը։
PEAR-ի շրջանակներում ստեղծվել է PHP կոդի արտապատկերման հատուկ ոճ, որին պետք է հետևեն գրադարանի բոլոր դասերը։ Այդ ոճը դարձել է համացանցում PHP կոդի ամենատարածված ստանդարտ ոճը։
Անգլերենում «pear» բառը նշանակում է «տանձ», որն էլ հանդիսանում է պրոյեկտի պատկերանիշը։


== Տես նաև ==
PHP
PECL
CPAN


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The PEAR Project (անգլ.)
Բդեշխություն

Բդեշխություն (պհլ․ bitaxš – տեղապահ կամ փոխարքա բառից), կուսակալություն հին Հայաստանում, Իրանում և Վրաստանում։ Հայաստանում բդեշխները եղել են յուրատեսակ կողմնապահ, սահմանապահ զորավարություններ կամ զորաթևեր՝ չորս կողմից հսկելով երկիրը արտաքին հարձակումներից։ Արտաշեսյան և Արշակունի թագավորների ժամանակ (մ․թ․ա․ II–մ․թ. V դարերում) գոյություն են ունեցել Աղձնիքի, Կորդուքի, Նոր Շիրականի և Գուգարքի բդեշխությունները (Կ․ Թումանովը չորս բդեշխությունների թվում չի ներառում Կորդուքի, այլ՝ Ծոփքի բդեշխությունը, նույնացնելով դա Ագաթանգեղոսի հիշատակած երկրորդ բդեշխությանը, որը «յԱսորեստանեայց կողմանէն [Ասորեստանի կողմից]» էր տարածվում)։ Մովսես Խորենացին հիշատակում է, որ Արտաշես Ա թագավորը բանակը բաժանել է չորս կողմնապահ զորավարությունների՝ երկրի արևելյան կողմի իշխանությունը հանձնելով Արտավազդ, արևմտյանը՝ Տիրան, հյուսիսայինը՝ Զարեհ որդիներին, հարավայինը՝ Սմբատ սպարապետին։ Բդեշխությունների զինվորական դերի ու նշանակության մասին վկայում է նաև Ագաթանգեղոսը «․․․ և ի զինւորական կողմանէն՝ զչորսին գահերեցն իւրոյ տաճարին [արքունի], որ բդեշխք կոչին»։ Բդեշխությունների կուսակալներին կամ բդեշխներին մեր պատմիչներն անվանել են «սահմանակալք», «սահմանապահք», «կողմնակալք», «կողմնապահք»։ 
Սկզբնական ժամանակներում բդեշխներին նշանակել է թագավորը (սովորաբար մերձավորներից)։ Հետագայում, ավատատիրական հարաբերությունների հաստատմանը և խորացմանը զուգընթաց, նրանք դարձել են ժառանգական իշխողներ։ Ն․ Ադոնցի կարծիքով՝ Բդեշխությունները նախապես եղել են անկախ թագավորություններ, որոնք միասնական պետության ստեղծումից հետո ճանաչել են Արտաշեսյան, ապա Արշակունի թագավորների քաղաքական գերիշխանությունը՝ պահպանելով իրենց ներքին ինքնավարությունը։ Ըստ Հ․ Մարկվարտի՝ Տիգրան Բ Մեծին սպասարկող չորս թագավորների մասին Պլուտարքոսի հիշատակությունը վերաբերում է Հայաստանի բդեշխություններին։ Ազնվապետական գահակարգում բդեշխները դասվել են թագավորից անմիջաբար հետո՝ իբրև գահերեց իշխաններ։ Ունեցել են ընդարձակ կալվածներ, որի համար հաճախ կոչվել են «աշխարհատերեր» կամ «աշխարհակալներ»։ Բդեշխության մեջ մտնող իշխանությունները կամ նախարարությունները վասալական կախման մեջ են եղել բդեշխներից՝ վճարել են հարկեր, իսկ պատերազմների ժամանակ՝ տրամադրել զորք։ Հայաստանում բդեշխությունները վերացել են Արշակունիների թագավորության անկումից հետո։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալեզյան (այլ կիրառումներ)

Մալեզյան, կարող է վերաբերել,

Հովսեփ Մալեզյան, մանկավարժ, բանաստեղծ (1801-1881)։
Վահան Մալեզյան, հայ գրող, թարգմանիչ, հասարակական գործիչ (1871-1966)։
Իվանովկա (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանովկաԻվանովկա (ուկրաիներեն՝ Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1915 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 80 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,91 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սույարգուլովո

Սույարգուլովո (ռուս.՝ Суяргу́лово, բաշկիրերեն՝ Һөйәрғол), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 102 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պետրիկովցի (գյուղ, Խմելնիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊետրիկովցիՊետրիկովցի (ուկրաիներեն՝ Петриківці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 600 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պետրիկովցի գյուղում բնակվում էր 519 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,68 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 308,93 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թրեյսի Էմին

Թրեյսի Էմին (անգլ.՝ Tracey Emin) (հուլիսի 3, 1963(1963-07-03)[…], Կրոյդոն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն և Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), թուրքական ծագմամբ անգլիացի նկարչուհի։ Էմինը համարվում է «Երիտասարդ բրիտանացի նկարիչների» (անգլ.՝ Young British Artists) նորագույն սերնդի կարկառուն ներկայացուցիչ։ 
Թրեյսի Էմինի հայրը եղել է Կիպրոցի թուրք, իսկ մայրը սերում է գնչուական հայտնի Հոջկինսների և Բոսվելների կլաններից։
Մամուլում բազմաթիվ հրապարակումներ նվիրվել են Էմինի՝ հարբած վիճակում հեռուստատեսությամբ ունեցած ելույթների վերաբերյալ։ Նա հարբած է ներկայացել նաև իր «Իմ անկողինը» (անգլ.՝ My Bed) ցուցահանդեսին, որը բացվել էր 1999 թվականին՝ Թյորների մրցանակաբաշխության շրջանակներում։ Ցուցադրության ժամանակ ներկայացված էր չհավաքված կեղտոտ անկողին, որի շուրջբոլորը նետված էին տարբեր իրեր, ներառյալ արյունոտ անկողնային պարագաները և օգտագործված պահպանակները։
Նկարչուհին ստեղծագործում է տարբեր ժանրերում՝ քանդակագործություն, ասեղնագործություն, գեղանկարչություն, վիդեոնկարահանում, լուսանկարչություն և ինստալյացիա։ 2007 թվականի մարտին Էմինը դարձել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։
2013 թվականին դարձել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի ասպետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
работы Трейси Эмин на сайте галереи White Cube
работы Трейси Эмин на сайте галереи Lehmann Maupin Gallery
работы Трейси Эмин на сайте галереи Saatchi Gallery
работы Трейси Эмин на сайте Tate Online Archived 2008-05-12 at the Wayback Machine.
Արշուշեն

Արշուշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառակում։ Գտնվում էր Տևրիկ քաղաքից 8-10 մ հեռու, Հաքմա գետակի ափին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վազգեն Սարգսյանի կիսանդրի (Երևան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վազգեն Սարգսյանի հուշարձան (այլ կիրառումներ)Վազգեն Սարգսյանի կիսանդրի, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Վազգեն Սարգսյան փողոցում, տեղադրվել է 2007 թվականին։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Տիգրան Հովումյան
Ճարտարապետ՝ Ասլան Մխիթարյան


== Տվյալներ ==
Բրոնզե կիսանդրու բարձրությունը 1,5 մետր է (կարմիր գրանիտե պատվանդանի հետ՝ 3,7 մետր)։
Քանդակագործը քանդակի մեջ պարփակել է սպարապետի անհատականությունը, նրա ներքին ուժը։


== Պատմություն ==
Հայաստանի վարչապետ, պաշտպանության նախկին նախարար, Հայաստանի և Արցախի ազգային հերոս Վազգեն Սարգսյանի կիսանդրին տեղադրվել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Երևանի համանուն փողոցում։
Կիսանդրու բացման արարողությանը մասնակցել են ՀՀ պաշտպանության նախարար Միքայել Հարությունյանը, Վազգեն Սարգսյանի եղբայրը՝ «Հանրապետություն» կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը, մայրը՝ Գրետա Սարգսյանը, Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Վահե Շահվերդյանը։
Վազգեն Սարգսյանին նվիրված հուշարձաններ կան նաև Արարատում, Շուշիում, Վանաձորում, Վեդիում, Ջրվեժում։


== Տես նաև ==
Վազգեն Սարգսյանի հուշարձան (Արարատ)
Վազգեն Սարգսյանի կիսանդրի (Վաղարշապատ)
Վազգեն Սարգսյանի կիսանդրի (Կապան)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Իլյա Վեկուա

Իլյա Նեստորի Վեկուա (ապրիլի 23 (մայիսի 6), 1907, Shesheleti, Քութայիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 2, 1977(1977-12-02), Թբիլիսի, ԽՍՀՄ), խորհրդային մաթեմատիկոս և մեխանիկ։ ԽՍՀՄ ԳԱ (1958) և Վրացական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1946), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Թիֆլիսի համալսարանը (1930), աշխատել է ՄՄՀՄ ԳԱ-ում, Վրացական ԽՍՀ ԳԱ-ում, Թբիլիսիի, Մոսկվայի, Նովոսիբիրսկի բուհերում, Թբիլիսիի (1940 թվականից) և Մոսկվայի համալսարանների (1952 թվականից) պրոֆեսոր։ 1959-1964 թվականներին Նովոսիբիրսկի, իսկ 1965-1972 թվականներին՝ Թբիլիսիի համալսարանների ռեկտոր։ 1972 թվականից՝ Վրացական ԽՍՀ ԳԱ նախագահ։
Իլյա Վեկուայի հիմնական աշխատանքները վերաբերում են սինգուլյար ինտեգրալ հավասարումներին և անալիտիկ ֆունկցիաների տեսության եզրային հարցերին, էլիպսական տիպի մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների եզրային խնդիրներին, ընդհանրացյալ անալիտիկ ֆունկցիաների տեսությանը և դրա կիրառումներին մեխանիկայում, երկրաչափությունում և թաղանթների տեսությունում։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1950), լենինյան մրցանակ (1963)։ Եղել է արտասահմանյան մի քանի ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների անդամ։ Պարգևատրվել է Լենինի 5 և «Պատվո նշան» շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Վելիկի Կարաբչիև

Վելիկի Կարաբչիև (ուկրաիներեն՝ Великий Карабчіїв), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկի Կարաբչիև գյուղում բնակվում էր 890 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,261 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3409,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անտեսանելի ճանապարհորդը

«Անտեսանելի ճանապարհորդը» (ռուս.՝ «Незримый путешественник»), Իգոր և Դմիտրի Տալանկինների գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1998 թվականին Իգոր Տալանկինի համանուն պիեսի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է կայսր Ալեքսանդր I-ի և նրա կնոջ՝ Ելիզավետայի առօրյայի, սովորական օրերի մասին, որոնք նրանք անցկացրել են Տագանրոգում։ Ինչպես հայտնի է պատմությունից, 1825 թվականին Տագանրոգը դարձել է կյսեր վերջին հանգրվանը։ Սակայն ֆիլմում նկատելի է ոչ պաշտոնական պատմական վարկած, ըստ որի՝ Ալեքսանդրը բեմադրել է իր մահն ու թաղումը՝ թողնելով գահը և վարելով մեկուսի կյանք։ 
Հեղինակների ուշադրությունն ուղղված է այն ներքին պատճառների ուսումնասիրությանը, որոնք նրան դրդել են դրան։ Ռուս միապետը հանդիսատեսին ներկայանում է ոչ թե հզոր կայսրության տիրակալի պայծառ կերպարով, այլ որպես սովորական մարդ։ Որպես սովորական մարդ՝ նա նայում է կնոջ հետ իր փոխհարաբերություններին, դստեր վաղ մահին, տառապում է սպանված հոր՝ կայսր Պավելի մասին մտքերից։


== Դերերում ==
Վասիլի Լանովոյ — կայսր Ալեքսանդր I
Ալլա Դեմիդովա — Ելիզավետա Ալեքսեևնա
Վլադիմիր Գոստյուխին — Եգորիչ, կայսեր կամերդիներ
Գեորգի Ժժենով — լեյբ-բժիշկ Վիլիե, շոտլանդացի
Սերգեյ Արցիբաշև — գեներալ-ադյուտանտ Դիբիչ
Անատոլի Ռոմաշին — իշխան Վոլկոնսկի
Սերգեյ Գարմաշ — դոկտոր Տարասով
Աննա Վորոնովա — Մարյա
Նիկոլայ Սմարչկով — հացթուխ
Ստանիսլավ Կոստեցկի — 1-ին ֆելդշեր
Սերգեյ Յուրտայկին — 2-րդ ֆելդշեր
Յուրի Գոլովաչյով — զինվոր


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ և ռեժիսորներ՝ Իգոր և Դմիտրի Տալանկիններ
Օպերատոր՝ Լեոնիդ Կալաշնիկով
Նկարիչ՝ Ալեքսանդր Բոյմ
Դիմահարդարում՝ Կլավդիա Գամելի
Կոստյումներ՝ Գաննա Գանևսկայա
Ձայն՝ Ալեքսանդր Նեյման


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Անտեսանելի ճանապարհորդը» (1998) ֆիլմը Archived 2011-11-10 at the Wayback Machine. film.ru կայքում
«Անտեսանելի ճանապարհորդը» ֆիլմը Archived 2021-02-06 at the Wayback Machine. ruskino.ru կայքում
Գրիցինի (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)

Գրիցինի (ուկրաիներեն՝ Грицини), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրիցինի գյուղում բնակվում էր 130 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(9896) 1996 BL17

(9896) 1996 BL17, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 22-ին Լինքոլնի լաբորատորիայի կողմից Սոկոռոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,246764 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0441 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4494 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1230,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292663 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,44° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9896) 1996 BL17 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բերեզնիկի (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերեզնիկիԲերեզնիկի (ուկրաիներեն՝ Березники), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1785 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բերեզնիկի գյուղում բնակվում էր 103 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,761 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 135,35 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խուստուփ (հեռուստաալիք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խուստուփ (այլ կիրառումներ)Խուստուփ, հայկական մարզային ոչ պետական հեռուստառադիոընկերություն, հիմնվել է 2004 թվականին Կապանում։ Եթեր է հեռարձակվում Կապանում Սյունիքի մարզի որոշակի հատվածում։ Ընկերությունը ունի մոտ 40 աշխատակից։ Ընկերությունը նաև տրամադրում է մալուխային հեռուստատեսության ծառայություններ։ Պոտենցիալ հեռուստադիտողների թիվը շուրջ 70.000 է։


== Սեփական արտադրության հեռուստածրագրեր ==
Կապան լուր
Տեսակետ
Կանթեղ
Դիմագիծ
Մեր գյուղերը
Մամուլի տեսություն
Մանուկների աշխարհում


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2017-08-30 at the Wayback Machine.
Վիդեոալիքը ՅուԹյուբ կայքում
Դյակովյան մշակույթ

Դյակովյան մշակույթ, Վոլգայի և Օկայի վերին ավազաններում, Վալդայան բարձրության սահմաններում բնակվող ուգրո-ֆիննական ցեղերի մշակույթ (մ․թ․ա․ առաջին հազարամյակի 2-րդ կես — մ․թ․ա. առաջին հազարամյակի առաջին կես)։ Դյակովյան մշակույթ է կոչվել Դյակովո գյուղի մոտ (Մոսկվայի մերձակայքում) գտնվող քաղաքատեղիի անունով։ Դյակովյան մշակույթին բնորոշ են եղել գետերի ափերին, դժվարամատչելի վայրերում կառուցված ուղղանկյուն (երբեմն՝ կլոր), կիսագետնափոր տներով բնակավայրերը, բրոնզե, երկաթե և ոսկրե զենքերը, աշխատանքի գործիքներն ու նախշազարդ խեցեղենը։
Դրենթե

Դրենթե (հոլ.՝ Drenthe) Նիդերլանդների տասներկու մարզերից (պրովինցիաներից) մեկը։ Գտնվում է երկրի հյուսիսարևելյան հատվածում. հարավից սահմանակցում է Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզին, հարավ-արևմուտքից՝ Ֆլևոլանդին, հյուսիս-արևմուտքից՝ Ֆրիսլանդիային, իսկ հյուսիսից՝ Խրոնինգեն մարզին։ Ունի 490 հազար բնակիչ (2009 թ.), գլխավոր քաղաքը Ասսենն է, իսկ ամենամեծ քաղաքը Էմմենը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (նիդեր.)
Սպիտակավիզ արագիլ

Սպիտակավիզ արագիլ (լատ.՝ Ciconia episcopus) արագիլների ընտանիքի թռչուն։


== Բնութագիր ==
Սպիտակավիզ արագիլը ունի 80-90 սմ երկարություն։ Թռչնի գլխին կա սև գլխարկ։ Պարանոցի և գլխի հետևի մասից մինչև կրծքավանդակի առջևի մասը նրանք ունեն սպիտակ փափկամազ փետուրներ։ Ուսերի փետուրների մնացած մասը սև գույնի է կարմրավուն երանգներով, բացառությամբ որովայնի և պոչի ստորին մասի, որոնց փետորները սպիտակ են։ Թևերը շրջապատող փետուրները ունեն մուգ կանաչավուն գույն։


== Կենսակերպ ==
Սպիտակավիզ արագիլը հանդիպում է զույգերով կամ փոքր խմբերով ջրային տարածքների մոտ։ Այն սնվում է ձկներով, գորտերով և դոդոշներով, օձերով և մողեսներով, ինչպես նաև անողնաշարավոր կենդանիներով։


== Ենթատեսակներ ==
Ciconia episcopus episcopus -բնակվում է Հնդկաստանում, Հնդկաչինում և Ֆիլիպիններում
Ciconia episcopus microscelis -Արևադարձային Աֆրիկա (Ուգանդա և Քենիա)
Ciconia episcopus neglecta -Յավայի և Ուոլլեսայի լայնություններում


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Richard Grimmett, Carol Inskipp, Tim Inskipp: Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka and the Maldives. Christopher Helm, London 1998, ISBN 0-691-04910-6
Ապով

Ապով, հայկական արական անուն։ Ապավ անվան տարբերակներից մեկն է։ Սկսվել է գործածվել 16-րդ դարի վերջերից։


== Գործածություններ ==
Ապով, հիշված Նոր Բայազետի բերդի նոր գերեզմանատան մի խաչքարի վրա։
Աբով Ա (Սև), թուրքերեն կոչվում էր Ղարա-Յուզբաշի։ Նիժից 7 ընտանիքով գաղթեց Ղարաբաղ և բնակվեց Թալիշ գյուղի մոտ։ Բռնեց մի խումբ հայտնի ավազակներ և հանձնեց Բարդայի խանին։ Այս քաջության համար խանից ստացավ Թալիշ գյուղը իբրև սեփականություն։ Մահացել է 1632 թվականին։ Որդին ու հաջորդն է Բեգլար Ա-ն, ումից սկսվում է Գյուլիստանի մելիքությունը։
Աբով Բ (Կաղ), որդի Բեգլար Ա-ի և թոռ Աբով Ա-ի, մելիք Գյուլիստանի։ Աչքի էր ընկնում քաջությամբ, առևանգեց Գանձակի Մամադ խանի աղջկան և քրիստոնյա մկրտելով՝ ամուսնացավ նրա հետ։ Այս պատճառով պատերազմ սկսվեց Աբովի և Մամադ խանի միջև։ Աբովը մի քանի անգամ հաղթեց նրան։ Ծեր հասակում Մամադ խանը հաշտվեց Աբովի հետ, որովհետև ժառանգ չուներ, իր բոլոր գյուղերը և հարստությունը թողեց Աբովին։ Աբովը մահացել է 1728 թվականին։
Աբով Գ, որդի մելիք Յուսուբի և եղբայր մելիք Բեգլար Բ-ի, ում մահից հետո ժառանգեց Գյուլիստանի մելիքությունը։
Ապովջան, հիշված է 1389 թվականից ավելի ուշ գրված անթվական մի հիշատակարանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 593


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ռերյո

Ռերյո (ֆր.՝ Reyrieux) կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր շրջանի կազմի մեջ։ Մտնում է Ռերյո կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի կոդը՝ 01322։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 380 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս՝ Լիոն քաղաք, 20 կմ է և 45 կմ հարավ-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։
Կոմունայի արևմտյան մասում հոսում է Սոնա գետը։


== Կլիմա ==
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 4093 մարդ։


== Քաղաքապետեր ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 2581 մարդկանցից 1876-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 705-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 72,7% է, 1999 թվականին՝ 69,9%)։ 1876 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 1793-ը (952 տղամարդ, 841 կին), գործազուրկ է եղել 83 մարդ (39 տղամարդ և 44 կին)։ 705 պասիվներից 324 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 236-ը՝ թոշակառու, 145 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ռերյո» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ։ Վերցված է 2014-05-19 
«Ռերյո» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Վերցված է 2014-05-19
Կոստրինսկայա Ռոստոկա

Կոստրինսկայա Ռոստոկա (ուկրաիներեն՝ Костринська Розтока), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոստրինսկայա Ռոստոկա գյուղում բնակվում էր 510 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խան Առնաբայի շրջան

Խան Առնաբայի շրջան, (արաբ․՝ ناحية خان أرنبة‎‎) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Կունեյտրայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Խան Առնաբա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 42,980 բնակչություն։ Տարածքը 368.68 կմ2։


== Ծանոթագրություններ ==
Կատերինովկա (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿատերինովկաԿատերինովկա (ուկրաիներեն՝ Катеринівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա գյուղում բնակվում էր 99 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,534 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 185,39 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վոդվան

Վոդվան (ֆր.՝ Vaudevant), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 211 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.93 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.46 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 75 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 125 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 91-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 34։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,8 %։ 91 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 81 անձ (48 տղամարդ և 33 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (5 տղամարդ և 5 կին)։ 34 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆեոդոր Պետրով

Ֆեդոր Նիկոլաևիչ Պետրով (հուլիսի 10 (22), 1876, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 28, 1973(1973-05-28), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), 1923-1933 թթ.՝ Արտասահմանի հետ մշակութային կապերի համամիութենական ընկերության նախագահ։ Մասնակցել է խորհրդային հանրագիտարանային գործի զարգացմանը, 1927-1941 թթ. եղել է Խորհրդային մեծ հանրագիտարանի (ՍՄՀ) առաջին հրատարակության գլխավոր խմբագրի տեղակալը, 1941-1949 թթ.՝ «Սովետսկայա էնցիկլոպեդիա» պետական ինստիտւտի տնօրենը, ՍՄՀ երեք հրատարակությունների գլխավոր խմբագրության անդամ, 1959-1973 թթ.՝ «Սովետսկայա էնցիկլոպեդիա» հրատարակչության գիտախմբագրական խորհրդի անդամ, հանրագիտական և բառարանային շատ հրատարակությունների գլխավոր խմբագիր, խմբագրության անդամ։ ՍՄԿԿ պատմությանը, Վլադիմիր Իլիչ Լենինին նվիրված աշխատությունների ու հիշողությունների հեղինակ է։ Եղել է ՍՄԿԿ 22—24 համագումարների պատգամավոր։ Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կեհռի (գյուղ, Պուկա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿեհռիԿեհռի (էստ․՝ Kähri), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Պուկա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աղտոտիչ

Աղտոտիչ, աղտոտող նյութ, ցանկացած ֆիզիկական ազդակ, քիմիական նյութ կամ կենսաբանական օրգանիզմ, որն առաջանում կամ թափանցում է շրջակա միջավայր՝ սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիաները գերազանցող քանակներով։ Տարբերում են մարդահարույց և բնածին աղտոտիչներ։


== Տեսակներ ==
Ըստ ծագման բնույթի՝ աղտոտիչները լինում են

առաջնային (աղտոտման աղբյուրից անմիջապես շրջակա միջավայր արտանետվող)
երկրորդային (առաջնային աղտոտիչների և բնական ազդակների միջև ընթացող քիմիական ռեակցիաների կամ առաջնային աղտոտիչների քայքայման հետևանքով առաջացող)։


== Այլ աղտոտիչներ ==
Քիմիական ռեակցիաների հետևանքով առաջացած աղտոտիչները շրջակա միջավայրում տարբեր են իրենց կայունությամբ։ Լինում են քիմիապես կայուն (չեն մասնակցում նյութերի բնական շրջապտույտին, ուստի և քայքայվում են շատ դանդաղ), կամ անկայուն (կենսաբանական շարժընթացներում մասնակցում են նյութերի բնական շրջապտույտին, ուստի մաքրման արհեստական համակարգերում արագ քայքայվում են կենսաբանական ազդակների ազդեցությամբ, օրինակ՝ ջրի մաքրման կայաններում)։
Աղտոտիչ են համարվում նաև ֆիզիկական ազդակները, քիմիական նյութերն ու կենսաբանական օրգանիզմները, որոնք գտնվում են շրջակա միջավայրում որոշ նպատակների համար ցանկալի չափաքանակները գերազանցող քանակներով (օրինակ՝ որոշ արտադրությունների համար անհրաժեշտ է քիմիապես մաքուր ջուր, որը զերծ լինի բնական խառնուրդներից, որոնք տվյալ դեպքում աղտոտիչներ են, սակայն գյուղատնտեսական և կենցաղային նպատակների համար այդպիսի խառնուրդներով ջուրը համարվում է պիտանի)։
Աղտոտիչ են կոչում նաև այն օբյեկտը, որը շրջակա միջավայրի աղտոտման աղբյուր (ձեռնարկություն և այլն) է, ինչպես նաև այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, ով պատասխանատու է շրջակա բնական միջավայրի աղտոտման համար։
Ախալսոփել (Օզուրգեթի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ախալսոփել (այլ կիրառումներ)Ախալսոփել (վրաց.՝ ახალსოფელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 65 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 400 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տավրեր

Տավրեր (հուն․ Ταύροι, Ταῦροι), ըստ անտիկ հեղինակների, հնագույն ցեղեր Ղրիմի հարավային մասում (որտեղից էլ Ղրիմի հին՝ Տավրիկե անվանումը)։ Զբաղվել են անասնապահությամբ, երկրագործությամբ, ինչպես նաև որսորդությամբ ու ձկնորսությամբ։ Նրանց հայտնի են եղել ոստայնանկությունն ու բրոնզի ձուլումը։ Գտնվել են նախնադարյան համայնական կարգերի աստիճանում։ Տավրերը պահպանել են իրենց անկախությունը Խերսոնեսի ու Բոսպորի թագավորության դեմ պայքարում, սակայն մեր թվարկության 2-րդ դարի վերջին ընկել են Պոնտոսի թագավորության տիրապետության ներքո։ Մեր թվարկության 1-ին դարի կեսից Ղրիմի հարավային ափերին ամրացել են հռոմեացիները, և սկսվել է տավրերի ռոմանացումը։ Անտիկ աղբյուրներում հանդիպում են նաե «սկյութատավրեր» և «տավրա- սկյութներ» ձևերը, որը, հավանաբար, արտացոլում է այդ ժողովուրդների միախառնման փաստը։ Հավանաբար հետագայում տավրերը ձուլվել են ալաններին, գոթերին և լեռնային Ղրիմում բնակություն հաստատած այլ ցեղերի։ Գրավոր աղբյուրները տավրերի գոյությունը հաստատում են մինչև 4-րդ դար։
Էյմսմոնդ

Էյմսմոնդ (հոլ.՝ Eemsmond ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 189,63 կմ² է, բնակչությունը՝ 16.378 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.200 եվրո է։
Մայկոր

Մայկոր (ռուս.՝ Майкор, մարիներեն՝ Майкор), գյուղ Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Յուսվինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժոել Պոմրա

Ժոել Պոմրա (ֆր.՝ Joël Pommerat, փետրվարի 28, 1963(1963-02-28), Ռոան), ֆրանսիացի դրամատուրգ և ռեժիսոր, հեդլայներ, որը դարձել է Ավիոնի 2006 թվականի փառատոնի իսկական սենսացիան. այստեղ ներկայացվել են նրա երեք գործերը` «Կարմիր գլխարկը» (Le petit Chaperon rouge), «Դեպի աշխարհ» (Au monde) և «Առևտրականներ» (Les marchands):
1990 թվականին նա ստեղծել է սեփական թատերախումբը, որն անվանել է «Կոմպանի Լուի Բրույար»։
Վերջինս բեմադրում է Ժոել Պոմրայի պիեսներից տարեկան գոնե մեկը, սակայն չունի սեփական տարածք, դրա ներկայացումները բեմադրվում են Ֆրանսիայի տարբեր քաղաքների բեմերում։
Այսպես, «Բևեռները» (1995) ներկայացվել են Օվերնի Ազգային դրամատիկական կենտրոնում, «Իմ ընկերը» (2001)` Պարի Վիլետ թատրոնում, «Ի՞նչ ենք մենք արել» պիեսը` Նորմանդիայի ազգային դրամատիկական կենտրոնում, «Դեպի աշխարհ» (2004) և «Առևտրականները» (2006)` Ստրասբուրգի ազգային թատրոնում, «Կարմիր գլխարկը»` Բրետնիյիի թատրոնում, «Մեկ ձեռքովը» (2005)` Տիոնվիլի դրամատիկական կենտրոնում։
2004 թվականին «Դեպի աշխարհ» ներկայացման հաջողության շնորհիվ «Կոմպանի Լուի Բրույարը» հանդես է եկել բազմաթիվ հյուրախաղերով և այսօր դարձել է ժամանակակից դրամատուրգիայի հետ աշխատող ֆրանսիական ամենապահանջված խմբերից մեկը։
2006 թվականին Պոմրայի միանգամից երեք ներկայացումներ` «Դեպի աշխարհ», «Կարմիր գլխարկ» և «Առևտրականները», ցուցադրվել են Ավինյոնի 60-րդ փառատոնի շրջանակներում։
2007 թվականին «Կոմպանի Լուի Բրույարը» երեք տարով դարձել է Պիտեր Բրուկի կողմից ղեկավարվող Բուֆ դյու Նոր թատրոնի ռեզիդենտ, որի բեմում 2007 թվականի հոկտեմբերին բեմադրվել է «Ես դողում եմ» նոր ներկայացումը, որը «Le Monde»-ի թատերական սյունակագիր Ֆաբիեն Դարժի կողմից անվանվել է ռեժիսորի ավարտուն աշխատանք։


== Պարգևներ ==
2007 թվականին Պոմրան «Առևտրականները» պիեսի համար արժանացել է Գրան պրիի` դրամատուրգիայի ոլորտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեկ Լինդսեյ

Ջեկ Լինդսեյ (անգլ.՝ Jack Lindsay, հոկտեմբերի 20, 1900(1900-10-20)[…], Մելբուռն, Վիկտորիա, Ավստրալիա - մարտի 8, 1990(1990-03-08), Քեմբրիջ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի գրող, գրականագետ, հասարակական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
1926 թվականից ապրում է Անգլիայում։ Մեծ Բրիտանիայի կոմկուսի անդամ 1941 թվականից։ Նրա պատմական վեպերը՝ «1649 թվական» (1938 թ.), «Քառասունութ թվականի մարդիկ» (1984 թ.), «Խարույկներ Սմիթֆիլդում» (1950 թ.), նվիրված են Անգլիայի պատմության բեկումնային փուլերին։


== Գործունեություն ==
Ետպատերազմյան շրջանում ստեղծված «Բրիտանական ուղի» սոցիալական վիպաշարում շոշափվում են անգլիական առաջավոր շրջաններին հուզող բազմաթիվ հարցեր։
Հանդես է եկել որպես գրականագետ (Զ. Բենյանի, Չ. Դիքենսի, Ջ. Մերեդիթի մասին գրքեր), պատմաբան («Բյուզանդիան և Եվրոպան», 1950 թ.), արվեստագետ (Ջ. Տյոռների, Պ. Սեզանի, Դ. Կուրբեի մասին մենագրություններ)։ Լինդսեյը ծանոթ է հայ ժողովրդի պատմությանը, բարձր է գնահատել նրա ավանդը եվրոպական և համաշխարհային մշակույթի մեջ։
Խաղաղության մարտիկ է, ԽՍՀՄ գրողների միության երկրորդ և երրորդ համագումարների մասնակից։


== Պարգևներ ==
Խորհրդային գրականությունը պրոպագանդելու և անգլերեն թարգմանելու համար պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Արիպուանան

Արիպուանան  (պորտ.՝ Aripuanã), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու-Գրոսու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու-Գրոսու նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Հյուսիսային նահանգի Մատու Գրոսու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 19 372մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 25 048,965 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 0,8 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1943 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 99.970.854,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 5.896,59 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,704 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման հասարակածային է։
Լոկուտա (գյուղ, Տապա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼոկուտաԼոկուտա (էստ․՝ Lokuta), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տապա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Արճակ

Արճակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճակի գավառակում։ Գտնվում էր Վան քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևելք, Արճակ լճի հարավ-արևելյան ափից փոքր-ինչ հեռու։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղը շրջապատված էր լեռներով։ Մինչև 1915 թվականին ուներ փարթամ մարգագետիններ և ծառաստաններ։


== Պատմություն ==
Բնակիչները գործուն մասնակցություն են ունեցել Վանի 1915 թվականի հերոսամարտին։ Արճակն ավերվել ու ամայացել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Բնակչության մի մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ, մյուս մասը գաղթել ու ապաստանել է Արևելյան Հայաստանում և Հյուսիսային Կովկասում։


== Բնակչություն ==
1850-ական թվականներին ուներ 71 տուն՝ 495 հայ բնակիչ, իսկ 1909 թվականին՝ 160 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին այգեգործությամբ, երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, մասամբ՝ մեղվաբուծությամբ։ Գյուղը տեղական ճանապարհով կապված էր Վան քաղաքի հետ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արճակն ուներ Ս. Գեորգ անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր XIX դարում ավելի քան 450 տարվա հնություն ունեցող տաճարի մոտ։ Ուներ Թուխ Մանուկ անուներով 3 սրբատեղիներ։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ նախակրթական ուսումնարան։


== Արճակցիներ ==
Արծրուն Կծոյան, հայ բժիշկ-պատմաբան
Սենեքերիմ Մկրտչյան, հայ համաճարակաբան։ ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1961)։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մաշենկան ու արջը (մուլտֆիլմ, 1960)

Մաշենկան ու արջը, Ռոման Կաչանովի տիկնիկային մուլտֆիլմը, որը նկարահանվել է ըստ Գեորգի Լանդաուի պիեսի, 1960 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի կողմից։


== Սյուժե ==
Սյուժեն հիմնված է նույնանուն ռուսական ժողովրդական հեքիաթի վրա։ Մաշենկա անունով մի աղջիկ գնում է անտառ` սունկ հավաքելու, և մոլորվում է։ Անտառում թափառելիս նա մի խրճիթ է գտնում, որտեղ ապրում էր արջը։ Արջն աղջկան պահում է իր տանը, որպեսզի աղջիկն իր տան աշխատանքը կատարի։ Մաշենկան արջին խնդրում է, որ արջն իրեն տուն տանի` տատիկի և պապիկի մոտ, բայց արջը նրան չի թողնում. «Ի՞նչ կարիք կա։ Եթե քո պապիկն ինձ նման միայնակ լիներ... իսկ նա դեռ տատիկի հետ է։ Նրա համար այդպես էլ է լավ»։ Այդ ժամանակ աղջիկը որոշում է խորամանկությամբ փախչել արջից։
Մուլտֆիլմի վերջում Մաշենկան և արջը ընկերներ են մնում, Մաշենկան արջին խոստանում է գրագիտություն սովորեցնել, իսկ արջը տոներին նրան հյուր է գնում։


== Հեղինակներ ==
Ռեժիսոր - Ռոման Կաչանով
Բեմադրող-նկարիչ - Նիկոլայ Սերեբրյակով
Օպերատոր - Նիկոլայ Գրինբերգ
Կոմպոզիտոր -  Նիկոլայ Բուդաշկին
Հնչյունային օպերատոր - Գեորգի Մարտինյուկ
Խմբագիր - Բորիս Վորոնով
Ռեժիսորի օգնական - Վյաչեսլավ Շիլոբրեև
Մոնտաժող-  Վերա Գոկկե
Տիկնիկագործ-մուլտիպլիկատորներ - Վյաչեսլավ Շիլոբրեև, Օլեգ Սաֆրոնով, Յանա Վոլսկայա
Տիկնիկները և դեկորները պատրաստել են - Օլեգ Մասաինով, Պավել Գուսև, Վերա Չերկինսկայա, Գենադի Լյուտիսկի, Վլադիմիր Ալիսով, Վ. Կալաշնիկովա, Ա. Ֆիլասով, Գալինա Գետենգեր, Պավել Լեսին, Օ. Պլյուցինսկայա` Ռոման Գուրովի գլխավորությամբ
Դերերը հնչյունավորել են.
Մարգարիտա Կորաբելնիկովա (Մաշենկա),
Անատոլի Պապանով (արջ),
Վլադիմիր Ռատոմսկի (պապիկ),
Ալեքսանդրա Պանովա (տատիկ),
Ֆիլմի տնօրեն - Նատան Բիտման։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Արջի կերպարի հնչյունավորումը Անատոլի Պապանովի ստեղծագործական կենսագրության մեջ առաջին հնչյունավորումն էր։


== Վերաթողարկում DVD ձևաչափով ==
Մուլտֆիլմը մի քանի անգամ վերաթողարկվել է DVD ձևաչափով, մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում.

«Հեքիաթներ Մաշենկայի մասին», «Սոյուզմուլտֆիլմ», (2006, 2007 և 2008 թվականներ), հավաքածուի մեջ ներառված մուլտֆիլմներն են.
«Մաշենկայի համերգը»(1949), «Հրաշալի զանգակ» (1949), «Մաշենկան ու արջը» (1960),
«Թե ինչպես Մաշան կռվեց բարձի հետ»(1977), «Մաշան այլևս անբան չէ»(1978),
«Մաշան և կախարդական մուրաբան»(1979), «Վարունգի ձի»(1985).


== Մեջբերումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Русская народная сказка «Маша и медведь»