Բայրոն Բլեյք

Բայրոն Հեմիշ Բլեյք (անգլ.՝ Byron Hamish Black, ծնվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Հարարե, Զիմբաբվե), նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիստ Զիմբաբվեից։ Ուեյն և Կառա Բլեյքների ավագ եղբայրը։ 1994 թվականի Ֆրանսիայի բաց առաջնության հաղթող և աշխարհի նախկին թիվ 1 ռակետ զուգախաղում։ Կարիերային ընթացքում հաղթանակ է տարել ATP 24 մրցաշարերում, որոնցից 22-ը զուգախաղում։


== Անձնական կյանք ==
Բայրոնի հայրը՝ Դոն, եղել է սիրողական-թենիսիստ։ Ելույթ ունենալով Ռոդեզիայի դրոշի ներքո, նա երկու անգամ հասել է մինչև Ուիմբլդոնի մրցաշարի երրորդ շրջան։ Ընտանիքին պատկանող ավոկադոյի տնկադաշտում Դոնը երեխաների համար կառուցել էր խոտածածկով կորտեր։
Ամուսնացել է 1996 թվականին։ 2000 թվականին ծնվել է նրա որդին։ 2005 թվականին Բայրոն Բլեյքը հատարարել է, որ որդու թույլ առողջության պատճառով նա տեղափոխվում է ՀԱՀ։


== Մարզական կարիերա ==


=== Կարիերայի սկիզբ ===
1985 թվականին Բայրոն Բլեյքը դարձել է թենիսի Աֆրիկայի պատանիների (մինչև 18 տարեկան) չեմպիոն։ Արդեն 1987 թվականին, 18 տարեկան հասակում, Բայրոնը Զիմբաբվեի հավաքականի կազմում մասնակցել է Դևիսի գավաթի խաղարկությանը։ Հավաքականում իր առաջին երկու տարիների ընթացքում նա հաղթել է 15-ից 13 խաղերում։
Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում ուսանելու տարիներին նա երեք անգամ ընտրվել է ԱՄՆ-ի խորհրդանշական ուսանողական (NCAA) մենախաղի հավաքականի կազմում և չորս անգամ զուգախաղի։ 1990 թվականին նա մարզական հաջողությունների համար արժանացել է Արտուր Էշի մրցանակի, իսկ 1991 թվականին համալսարանի հավաքականի հետ միասին հաղթել է ԱՄՆ ուսանողոկան առաջնությունում։ Նույն թվականից սկսել է ելույթները թենիսի պրոֆեսիոնալ մրցաշարերում և արդեն հուլիսին Ուինետկում (Իլինոյս, ԱՄՆ) հաղթել է իր առաջին «չելենջերը» մենախաղում և զուգախաղում (Սքոթ Մելվիլի հետ միասին)։
1992 թվականի ապրիլին Հոնկոնգում Բլեյքը յուրս է եկել կարիերայում իր առաջին եզրափակիչը ATP մրցաշարի զուգախաղում՝ Բայրոն Թալբոտի հետ միասին։ Նույն ամսին նա նորամուտել է զուգախաղի թենիսիստների վարկանիշային աղյուսակի առաջին հարյուրյակ։ Մենախաղում նա նմանատիպ հաջողության նա առաջին անգամ հասել է մեկ ամիս անց, սակայն էլիտայում երկար մնալ չի հաջողվել։ Դևիսի գավաթում նա հասել է 100 տոկոսանոց արդյունքի՝ հաղթելով բոլոր ինը խաղերում։ Մարոկկոյի հավաքականի հետ վերջին հանդիպման ժամանակ նրա հետ զույգով առաջին անգամ հանդես է եկել նրա եղբայր Ուեյնը։


=== 1993-1996 թվականներ ===
1993 թվականին Բլեյքը հաղթանակ է տարել ATP վեց մրցաշարերում, որոնցից չորսը ամերիկացի Ջոնաթան Սթարկի հետ զույգով, իսկ բրիտանացի Ջերեմի Բեյթսի հետ միասին հասել է Ուիմբլդոնի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ։ Փարիզի «Մասթերս» շարքի մրցաշարում հաղթելուց հետո նա մտել է զուգախաղի աշխարհի 10 ուժեղագույնների թենիսիստների մեջ։ Մենախաղում նա 100 ուժեղագույնների շարք է վերադարձել Նյու Հեյվենի ATP մրցաշարում կիսաեզրափակիչ դուրս գալուց հետո։ Ավելի վաղ, նույն թվականին, նա իր առաջին հաղթանակն է տարել առաջին տասնյակի թենիսիստի նկատմամբ, Լոնդոնի մրցաշարում հաղթելով աշխարհի 7-րդ ռակետ Իվան Լենդլին։
1994 թվականին Բայրոնը առաջին անգամ դուրս է եկել Մեծ Սաղավարտի Ավստրալիայի բաց առաջնության զուգախաղի մրցաշարի եզրափակիչ, իսկ այնուհետև հաղթել է Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում։ Այդ երկու հաջողություններին էլ նա հասել է Ջոնաթան Սթարկի հետ զույգով։ Ընդհանուր առմամբ, մրցաշարջանի ընթացքում նրանք հաղթել են զուգախաղի երեք մրցաշարերում և ևս վեց անգամ խաղացել են եզրափակիչներում։ Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում հաղթանակից հետո Բլեյքը գլխավորել է ATP զուգախաղի թենիսիստների վարկանիշային աղյուսակը։ Տարվա վերջին Բլեյքը և Սթարկը քաղացել են ATP աշխարհի առաջնությունում, սակայն պարտվել են խմբային փուլի երկու հանդիպումներում և ավարտել են ելույթները։ Մենախաղում Բլեյքը պահպանել է դիրքը 100 ուժեղագույնների շարքում և հաջողությունների ցանկին ավելացրել է հաղթանակը աշխարհի 9-րդ ռակետ Թոդ Մարտինի նկատմամբ։
1995 թվականը Բլեյքի զուգախաղային կարիերայում դարձել է բավականին անցողիկ (երկու հաղթանակ մրցաշարերում և Ուիմբլդոնի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ), իսկ մենախաղում նա դուրս է եկել ԱՄՆ բաց առաջնության քառորդ եզրափակիչ, որի ընթացքում նա հաղթել է առաջին տասնյակի երկու թենիսիստների, և կարիերայում առաջին անգամ մտել է 50 ուժեղագույնների մեջ։
Բլեյքը իր հաջողությունները զարգացրել է 1996 թվականի սկզբին, կարիերայում առաջին անգամ հաղթելով ATP մենախաղի մրցաշարում և ևս երկուլ անգամ դուրս գալով եզրափակիչ։ Ապրիլի վերջին նա բարձրացել է մինչև վարկանիշային աղյուսակի 22-րդ հորիզոնական՝ բարձրագույնը իր մենախաղի կարիերայի ընթացքում։ Զուգախաղում նա տարվա ընթացքում հաղթել է չորս մրցաշարերում, որոնցից երեքը կանադացի Գրանտ Կոնելի հետ զույգով, և նրա հատ միասին դուրս է եկել Ուիմբլդոնի մրցաշարի եզրափակիչ՝ վերադառնալով զուգախաղի թենիսիստների լավագույն տասնյակ։ Հուլիսին Ատլանտայում նա մասնակցել է կարիերայում միակ Օլիմպիական խաղերին և հասել է երկրորդ շրջան ինչպես մենախաղում, այնպես էլ զուգախաղում, որտեղ նրա խաղընկերն է եղել կրտսեր եղբայրը, իսկ նրանց պարտության են մատնել մրցաշարի ապագա բրոնզե մեդալակիրներ Մարկ Քևին Գյոլները և Դավիդ Պրինոսիլը։ Տարվա վերջին ATP աշխարհի առաջնությունում Բլեյքը և Կոնելը հասել են մինչև կիսաեզրափակիչ, որտեղ զիջել են օլիմպիական չեմպիոններ Թոդ Վուդբրիջին և Մարկ Վուդֆորդին։


=== 1997-1999 թվականներ ===
1997 թվականին Բլեյքը նշանակալից հաջողությունների չի հասել ոչ անհատական մակարդակում (որտեղ նրա հաշվին գրանցվել է միայն հաղթանակ աշխարհի 65-րդ ռակետ Մարսելո Ռիոսի նկատմամբ), ոչ էլ զուգախաղում (որտեղ նա մրցաշարջանի միջնամասում հրաժեշտ է տվել Կոնելին և ամբողջ տարվա ընթացքում միայն մեկ անգամ է հասել եզրափակիչ), սակայն օգնել է Զիմբաբվեի հավաքականին պատմության մեջ առաջին անգամ դուրս գալ Դևիսի գավաթի Համաշխարհային խումբ։ Հաջորդ տարին մենախաղում դասավորվել է առավել հաջող։ Երեք անգամ դուրս գալով մրցաշարերի եզրափակիչ, նա վերադարձել է աշխարհի 30 ուժեղագույն թենիսիստների շարքը։ Տարվա ընթացքում նա երեք անգամ առավելության է հասել առաջին տասնյակի թենիսիստների նկատմամբ, այդ թվում Ինդիանապոլիսում Մարեսլո Ռիոսի նկատմամբ՝ այդ պահին աշխարհի առաջին ռակետի։ Զուգախաղում նա այդպես չի կարողացել գտնել մշտական խաղընկեր և հաղթանակի է հասել ընդամենը ATP մեկ մրցաշարում։ Հավաքականի կազմում նա Ավստրալիայի հավաքականի նկատմամբ հաղթանակից հետո դուրս է եկել Դևիսի գավաթի Համաշխարհային խմբի քառորդ եզրափակիչ։ Այդ մրցակցության ընթացքում նա հաղթել է երկու մենախաղում՝ Պատրիկ Ռաֆտերի և Ջեյսոն Ստոլտենբերգի։ Սակայն քառորդ եզրափակիչում Զիմբաբվեն «չոր» հաշվով պարտվել է Իտալիային։
1999 թվականի առաջին կեսը Բլեյքը անց է կացրել հարավաֆրիկացի Ուեյն Ֆերեյրայի հետ զույգով։ Նրանք երեք անգամ խաղացել են եզրափակիչներոււմ և նրանցից մեկում հաղթանակ են տարել։ Մրցաշրջանի երկրորդ կեսում Բլեյքի հիմնական խաղընկերն է դարձել շվեդ Յոնաս Բյորկմանը, ում հետ միասինլ նրանք հաղթել են «Մասթերս» շարքտ երկու մրցաշարում և հասել են մինչև ԱՄՆ բաց առաջնության կիսաեզրափակիչ՝ Բլեյքի բարձրագույն նվաճումը այդ մրցաշարում։ Մենախաղում Բլեյքը հաղթել է կարիերայում ATP երկրորդ մրցաշարում և ևս մեկ անգամ դուրս է եկել եզրափակիչ։ Դևիսի գավաթում նրա հաղթանակները Մարեսլո Ռիոսի և Նիկոլաս Մասսուի նկատմամբ թույլ են տվել Զիմբաբվեի հավաքականին ևս մեկ տարով պահպանել տեղը Համաշխարհային խոմբում։


=== Վերջին տարիներ ===
2000 թվականը կրկին անցել է խաղընկեր գտնելու փնտրտուքի մեջ, քանի որ Բյորկմանի հետ Բլեյքին չի հաջողվել զարգացնել նախորդ տարվա հաջողությունները։ Այդ տարում միակ մրցաշարը նրան հաջողվել է հաղթել փետրվարին՝ այլ խաղընկերոջ հետ։ Մենախաղում նա երկու անգամ դուրս է եկել եզրափակիչ, հասել է մինչև Ուիմբլդոնի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ և հոկտեմբերին հերթական անգամ վերադարձել է աշխարհի 30 ուժեղագույն թենիսիստների շարքը։ Սակայն հաջորվ տարի նրա հաջողությունները եղել են առավել համեստ և Ուիմբլդոնի մրցաշարի երկրորդ շրջանում պարտությունից հետո նա լքել է վարկանիշային առաջին հարյուրյակը։ Զուգախաղում նա Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում վերջին անգամ դուրս է եկել եզրափակիչ (Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, Դավիդ Պրինոսիլի հետ) և հաղթել է կարիերայում վերջին երկու ATP մրցաշարերում (այդ թվում կըարերայում միակ անգամ նա հաղթել է եղբոր՝ Ուեյն Բլեյքի հետ զույգով)։ 2002 թվականը դարձել է Բլեյքի կարերայում վերջինը։ Զուգախաղում իր վերջին հանդիպումը նա անց է կացրել Ուիմբլդոնի մրցաշարի երկրորդ շրջանում, իսկ վերջնականապես պրոֆեսիոնալ կարիերան ավարտել է Բելգիայի հավաքականի հետ Դևիսի գավաթի Համաշխարհային խմբի անցումային հանդիպումում կրած երկու պարտությունից հետո։


== ATP վարկանիշը տարվա վերջին ==


== Մասնակցությունը Մեծ Սաղավարտի զուգախաղի մրցաշարերի եզրափակիչներում (4) ==


=== Հաղթանակ (1) ===


=== Պարտություններ (3) ===


== Մասնակցությունը ATP մրցաշարերի եզրափակիչներին (51) ==


=== Մենախաղ (10) ===


==== Հաղթանակներ (2) ====


==== Պարտություններ (8) ====


=== Տղամարդկանց զուգախաղ (41) ===


==== Հաղթանակներ (22) ====


==== Պարտություններ (19) ====


== Մրցաշարերի մասնակցության վիճակագրություն ==


=== Զուգախաղ ===


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Բայրոն Բլեյքը պրոֆեսիոնալ մրցաշարերի մենախաղում երկու անգամ հանդիպել է կրտսր եղբայր Ուեյն Բլեյքի հետ։ 1995 թվականին Մումբայում հաղթել է, իսկ 1998 թվականին Տորոնտոյում՝ պարտվել։ Զուգախաղում նրանց միջև հաշիվը 6-2 է հօգուտ Բայրոնի, ընդ որում Ուեյնը հաղթել է վերջին երկու հանդիպումներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բայրոն Բլեյքը ATP կայքում
Բայրոն Բլեյքը Դևիսի գավաթի մասնակցի կայքում
Բայրոն Բլեյքը ITF կայքում Archived 2016-04-18 at the Wayback Machine.