armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Թեհրանի համալսարան

Թեհրանի համալսարան (պարսկերեն՝ دانشگاه تهران), Իրանի ամենահին և ժամանակակից համալսարանն է։


== Տվյալներ ==
Համալսարանում աշխատում են 1500 գիտաշխատողներ, ունի շուրջ 33 000 ուսանող։ Ռեկտորը տնտեսագետ, դոկտոր Ֆարհատ Ռահբարն է, ով մինչև 2007 թվականը եղել է Իրանի փոխնախագահը։
Համալսարանը հիմնադրվել է 1934 թվականին Ռեզա Շահի հրամանով։ Համալսարանն ստեղծվել է այդ ժամանակ արդեն գոյություն ունեցող մի քանի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների միաձուլման արդյունքում։


== Ֆակուլտետներ ==

Նախնական Թեհրանի համալսարանն ունեցել է 6 ֆակուլտետ։

Աստվածաբանության ֆակուլտետ
Գիտության ֆակուլտետ (1934)
Գրականության, փիլիսոփայության և գիտա-կրթական ֆակուլտետ
Բժշկության ֆակուլտետ (1934)
Դեղագիտության ֆակուլտետ (1934)
Ատամնաբուժության ֆակուլտետ (1939)
Ինժեներական ֆակուլտետ (Fanni) (1942)
Իրավունքի և քաղաքագիտության ֆակուլտետ
Տնտեսագիտության ֆակուլտետՀետագայում այլ ֆակուլտետներ էլ հիմնադրվեցին։

Գեղարվեստի ֆակուլտետ (1941)
Անասնաբուժական ֆակուլտետ (1943)
Գյուղատնտեսության ֆակուլտետ (1945)
Կառավարման ֆակուլտետ (1954)
Կրթության ֆակուլտետ (1954)
Բնական ռեսուրսների ֆակուլտետ (1963)
Տնտեսագիտության ֆակուլտետ (1970)
Սոցիալական գիտությանների ֆակուլտետ (1972)
Բնապահպանական ֆակուլտետ (1975)
Օտար լեզուների ֆակուլտետ (1989)
Ֆիզիկական դաստիարակության ֆակուլտետ
Աշխարհագրության ֆակուլտետ (2002)
Երկրագիտության ֆակուլտետ (~2007)
Ձեռնարկատիրության ֆակուլտետ
Նորագույն տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ (~2010)1992 թվականին Բժշկության, Ատամնաբուժության և Դեղագիտության ֆակուլտետները դուրս եկան համալսարանի կազմից և ստեղվեց Թեհրանի բժշկագիտական համալսարանը, որը նույնպես տեղակայված է նույն կամպուսում։


=== Ինստիտուտներ ===
Թեհրանի համալսարանը համագործակցում է մի շարք առանցքային ինստիտուտների հետ՝

Կենսաքիմիայի և կենսաֆիզիկայի ինստիտուտ
Երկրաֆիզիկայի ինստիտուտ
Անապատների հետ համագոյակցության միջազգային հետազոտությունների կենտրոն
Գիտության պատմության ինստիտուտ
Հյուսիսային Ամերիկայի և Եվրոպայի ուսումնասիրությունների ինստիտուտ
Էլեկտրոնիկայի ինստիտուտ
Կանանց հետազոտությունների կենտրոն
Կիրառական մենեջմենտի հետազոտական կենտրոն
Dehkhoda Dictionary Institute
Մեքենաների, վառելիքի և շրջական միջավայրի հարցերով զբաղվող գիտահետազոտական ինստիտուտ
Turbo մեքենաների ինստիտուտ
Վառելիքա-ինժեներական ինստիտուտ
Ջրային ինստիտուտ
Էներգետիկայի պլանավորման և կառավարման հետազոտության ինստիտուտ
Ինժեներական օպտիմալացման հետազոտական խումբ
Կենսաբանական հետազոտության ինստիտուտ
Ընդլայնված նյութերի հետազոտության ինստիտուտ
Անօրգանական նյութերի հետազոտության ինստիտուտ
ԹՀ գիտահետազոտական ինստիտուտ (UTRI) Archived 2020-08-10 at the Wayback Machine.
ԹՀ տեխնոպարկը


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Թեհրանի գիտական համալսարանի կենտրոնական գրադարան Archived 2009-07-07 at the Wayback Machine.
Թեհրանի համալսարան - YouTube
Աղյուսի գրադարան

«Աղյուսի գրադարան» (ռուս.՝ «Кирпичная библиотека»), աղյուսի պատմության թանգարան Ռուսաստանի  Դոնի Ռոստով քաղաքում։


== Պատմություն ==
1986 թվականին Ռոստովի պետական համալսարանի երկրաբանաաշխարհագրական ֆակուլտետում ստեղծվեց տեխնոլոգիական հանքագիտության և հանքային հումքի նոր տեսակների լաբորատորիա, որը ղեկավարում էր Բորիս Վասիլևիչ Տալպան։ Մինչև 2013 թվականը լաբորատորիայում և նմուշների պահեստում կուտակվել էր մոտ հարյուր աղյուս, և որոշվեց բացել թանգարան։
2013 թվականին թանգարանը բացվեց Հարավային դաշնային համալսարանի Երկրագիտության ինստիտուտի շենքում։
Ներկայում թանգարանի հավաքածուում կա ավելի քան 1500 ցուցանմուշ Հին Եգիպտոսից մինչև մեր օրերը՝ դրոշմներով և առանց։ Դրանց թվում են աղյուսներ Եգիպտոսի Քառնակի տաճարից, Ռուսաստանի մի քանի Կրեմլից և ամրոցներից, եվրոպական միջնադարյան ամրոցներից և այլն։ Հավաքածուն մշտապես համալրվում և դասակարգվում է հեղինակի կողմից։
Թանգարանում հավաքված է նաև աշխարհի ավելի քան 1100 նմուշի ավազ։
«Աղյուսի գրադարանը» Ռուսաստանի ամենամեծ թանգարանն է, որը նվիրված է աղյուսի պատմությանը։
2020 թվականին թանգարանն առաջադրվել է «Հախճապակյա կողմնացույց» մրցանակին՝ «Լավագույն սոցիալ-տեղեկատվական նախագիծ՝ բնական և պատմամշակութային ժառանգության պահպանում» անվանակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Լա Ռուքեթ

Լա Ռուքեթ (ֆր.՝ La Rouquette), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 719 մարդ, բնակչության խտությունը` 24.12 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 29.81 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 90 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 50 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 457 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 350-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 107։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,6 %։ 350 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 319 անձ (172 տղամարդ և 147 կին)։ Գործազուրկ են եղել 31 անձ (14 տղամարդ և 17 կին)։ 107 անաշխատունակներից 38-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 46-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հունգարա-ուկրաինական հարաբերություններ

Հունգարա-ուկրաինական հարաբերություններ, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Հունգարիայի և Ուկրաինայի միջև։ Երկրների միջև պետական սահմանի երկարությունը կազմում է 128 կմ։


== Պատմություն ==
1990 թվականին Ուկրաինական ԽՍՀ պաշտոնական այցով ժամանեց Հունգարիայի նախագահ Արփադ Գյոնցը, որտեղ բանակցություններ վարեց ԽՍՀՄ այդ հանրապետության ղեկավարության հետ։ 1991 թվականի դեկտեմբերին Հունգարիան ճանաչեց Ուկրաինայի անկախությունը ԽՍՀՄ-ից և դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեց այդ երկրի հետ։ 1993 թվականին Կիևում բացվել է Հունգարիայի դեսպանատունը՝ բարիդրացիության և համագործակցության մասին պայմանագրի ստորագրումից հետո։
2017 թվականին Հունգարիան սպառնացել էր արգելափակել Եվրամիությանը Ուկրաինայի անդամակցության գործընթացը, քանի որ հունգարական կողմի կարծիքով հարևան երկիրը ոտնահարում է փոքրամասնությունների լեզվական իրավունքները։ Հունգարիայի կառավարությունն իր անհանգստությունը հիմնավորում է նրանով, որ Ուկրաինայում բնակվում է շուրջ 150 000 էթնիկ հունգարացի, ինչը կազմում է Անդրկարպատյան շրջանի բնակչության մոտ 12%-ը։ 2018 թվականի մարտին Կիևը հայտարարել էր Հունգարիայի հետ սահմանին զինված ուժերի շուրջ 1000 զինվորների տեղակայելու պլանների մասին՝ Ուկրաինայի արևմուտքի հունգարալեզու բնակիչների իրավունքների պաշտպանության շուրջ շարունակվող հակամարտության պատճառով։


== Առևտուր ==
2017 թվականին երկու երկրների միջև ապրանքաշրջանառության ծավալն ավելացել է 31,2 %-ով (629,0 միլիոն ԱՄՆ դոլարով) նախորդ տարվա համեմատ և կազմել 2 միլիարդ 684 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ 2018 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին ապրանքաշրջանառությունը կազմել է 483,6 միլիոն ԱՄՆ դոլար (2017 թվականի համեմատ աճել է 46,4 %-ով)։ 2017 թվականին Հունգարիան Ուկրաինայի տնտեսության մեջ ներդրել է 796,0 միլիոն ԱՄՆ դոլար, ինչը կազմում է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ընդհանուր ծավալի 2,0 %-ը, իսկ Ուկրաինան Հունգարիայի տնտեսության մեջ ներդրել է 17,5 միլիոն ԱՄՆ դոլար։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոզլովո-2 (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)

Կոզլովո-2 (ռուս.՝ Козлово-2), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ծուկուբա

Ծուկուբա (ճապ.՝ つくば市 Цукуба-си), Իբարակի պրեֆեկտուրայի հարավում գտնվող ճապոնական հատուկ քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 284,07 կմ², բնակչությունը՝ 220 566 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 776,45 մարդ/կմ²։
Հայտնի է որպես Ճապոնիայի «Գիտական քաղաք»։ Այստեղ են տեղակայված Արդյունաբերական տեխնոլոգիաների, գյուղատնտեսության գիտահետազոտական ինստիտուտը, Տիեզերական հետազոտությունների ճապոնական գործակալությունը, KEK-ը, Ծուկուբայի համալսարանը և բազմաթիվ այլ պետական ու մասնավոր գիտահետազոտական հաստատություններ։ 1985 թվականին Ծուկուբայում անցկացվում էր «Գիտության և տեխնոլոգիաների զարգացումը՝ ուղղված մարդու կենցաղավարության բարելավմանը» խորագիրը կրող համաշխարհային ցուցահանդեսը։


== Քույր քաղաքներ ==
 Իրվայն (Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), 1989 թվականից
 Միլպիտաս (Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), 1996 թվականից
 Քեմբրիջ (Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), 1984 թվականից
 Գրենոբլ (Ֆրանսիա), 2013 թվականից
 Շենժեն (Չինաստան), գործընկեր քաղաք


== Ծուկուբա քաղաքում ծնված հայտնի անձինք ==
Լեո Էսակի, Նոբելյան մրցանակակիր
Հիդեկի Շիրակավա, Նոբելյան մրցանակակիր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 Ծուկուբա travel guide from Wikivoyage
Ծուկուբա քաղաքի պաշտոնական վեբկայք Archived 2005-08-26 at the Wayback Machine. (ճապոներեն)
Լայոշ Պորտիշ

Լայոշ Պորտիշ (հունգ.՝ Lajos Portisch, ապրիլի 4, 1937(1937-04-04), Զալաեգերսեգ, Հունգարիա), հունգարացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1961)։


== Կենսագրություն ==
Շախմատ խաղալ սովորել է 12 տարեկանում՝ այդ տարիքից անընդհատ բարելավելով իր հմտությունները։ 1955 թվականին մասնակցել է Անտվերպենում կայացած պատանիների աշխարհի առաջնությանը և զբաղեցրել 4-րդ տեղը։ 1958 թվականին Պորտիշը դարձել է միջազգային վարպետ։
1958-1981 թվականներին 9 անգամ հաղթել է Հունգարիայի առաջնությունում։ 1961 թվականից գրոսմայստեր է։ 1956-2000 թվականներին Հունգարիան ներկայացրել է շախմատի համաշխարհային օլիմպիադաներում և սահմանել է բազմաթիվ ռեկորդներ. օլիմպիադաներին նա մասնակցել է 20 անգամ, խաղացել 260 պարտիա, վաստակել 176½ միավոր։
1978 թվականի օլիմպիադայում Հունգարիայի հավաքականը (1-ին խաղատախտակ՝ Լ. Պորտիշ) աննախադեպ մարզական սխրանք գործեց՝ առաջ անցնելով ԽՍՀՄ հավաքականից և զբաղեցնելով 1-ին տեղը։
Պորտիշը աշխարհի չեմպիոններին հաղթողների Միխայիլ Չիգորինի անվան խորհրդանշական ակումբի անդամ է։ Նա երեք անգամ հաղթել է աշխարհի չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանին (Զագրեբ, 1965, Սանտա Մոնիկա, 1966, Մոսկվա, 1967), և մեկ անգամ՝ աշխարհի չեմպիոն Անատոլի Կարպովին (Թիլբուրգ, 1982)։
Խիստ դիրքային ոճի և տեսական խոր գիտելիքների համար Պորտիշին տվել էին «հունգարական Բոտվիննիկ» մականունը։
Պորտիշը Հունգարիայում 2004 թվականին արժանացել է մարզական ամենաբարձր մրցանակին և դարձել Ազգի մարզիկ։


== Հիմնական մարզական արդյունքներ ==


=== Մրցախաղեր ===


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Хайтун Й. Гроссмейстер Портиш. Москва : Физкультура и спорт, 1977. 221 с (Выдающиеся шахматисты мира)
Шахматы : энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 312—313. — 624 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-005-3.


== Արտաքին հղումներ ==
Լայոշ Պորտիշի անձնական քարտը FIDE-ի կայքում (անգլ.)
Լայոշ Պորտիշի անձնական քարտը 365chess.com կայքում (անգլ.)
Շախմատային պարտիաներ «ChessGames» կայքում (անգլ.)
Վիսկոզին

Վիսկոզին, մասնակիորեն մաքրած նավթային քսայուղ։ Բարձր մածուցիկության, լավորակ յուղ է, կանխում է մետաղների կոռոզիան։ Օգտագործվում է շոգեմեքենաների գլանները, մխոցակոթերը, մղակները յուղելու համար, նաև դիզելային շարժիչներում։
Ռեմիյի լե Պոտե

Ռեմիյի լե Պոտե (ֆր.՝ Remilly-les-Pothées), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 268 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.02 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.92 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 95 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 14 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 160 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 123-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 37։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,9 %։ 123 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 117 անձ (64 տղամարդ և 53 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (1 տղամարդ և 5 կին)։ 37 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիթ Չակվետաձե

Դավիթ Չակվետաձե (ռուս.՝ Давит Гочаевич Чакветадзе, վրաց.՝ დავით ჩაკვეტაძე, հոկտեմբերի 18, 1992, Քութայիս, Վրաստան), վրացի հունա-հռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ։
Չակվետաձեն միացել է Ռուսաստանի հավաքականին 2013 թվականին։ Հավաքականում նրա մարզիչը Գոգի Կոգուաշվիլին է։
Դավիթ Չակվետաձեն մասնակցել է 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերին, և 85 կգ քաշային կարգում դարձել է չեմպիոն։


== Կենսագրություն ==
Ռուսաստանի ըմբշամարտի 2015 թվականի առաջնության ժամանակ Դավիթ Չակվետաձեն հաղթել է օլիմպիական խաղերի չեմպիոն Ալեքսեյ Միշինին, և դարձել է չեմպիոն։
Դավիթը դարձել է 2015 թվականի Եվրոպայի առաջնության գավաթակիր։
Մասնակցել է 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերին, և նվաճել է ոսկե մեդալ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Чакветадзе Давит Гочаевич»։ Федерация спортивной борьбы России։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-08-19-ին։ Վերցված է 2015-06-15 
«Davit CHAKVETADZE» (անգլերեն)։ baku2015.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-09-23-ին։ Վերցված է 2016-07-25
Խուռնավիլ

Խուռնավիլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառակում։ Գտնվում էր Տևրիկ քաղաքից արևելք։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Գյուղի Խուրնավլա անունը ծագել է բնակավայրի կրաքարերով տների պատճառով և նշանակում է «բռաշեն»։


== Պատմություն ==
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։  Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։ Փրկվածները բնակություն են հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Բնակչություն ==
1915 թվականին ուներ 150 տուն՝ 1200 հայ բնակչով։


== Օգտակար հանածոներ ==
Տարածքում կան կրաքարի բլուրներ, որն օգտագործվել է որպես շինանյութ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Խուռնավիլն ուներ եկեղեցի։ Գյուղի մոտ էր գտնվում Խուռնավիլ վանքը։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր հայկական վարժարան։


== Անվանի մարդիկ ==
Խուռնավիլում է ծնվել նշանավոր արևելագետ (խեթագետ) և բանասեր Նշան Մարտիրոսյանը (1894-1966)։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հաար (Մյունխեն)

Հաար (Մյունխեն) (գերմ.՝ Haar), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Մյունխեն շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 19430 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 12,90 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 84 123։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Իվան Գրոհար

Իվան Գրոհար (սլովեներեն՝ Ivan Grohar, հունիսի 15, 1867(1867-06-15)[…], Železniki Municipality, Ավստրո-Հունգարիա - ապրիլի 19, 1911(1911-04-19)[…], Լյուբլյանա, Ավստրո-Հունգարիա), սլովեն նկարիչ, իմպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ։ Ռիխարդ Յակոպիչի, Մատեյ Ստեռնենի և Մատիյա Յամայի հետ մեկտեղ՝ համարվում է 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի ժամանակաշրջանի սլովենական կերպարվեստի կարևորագույն դեմքերից մեկը; Լայն ճանաչման ու համբավի է արժանացել հակապես իր բնանկարներով ու դիմանկարներով։ Օժտված է եղել նաև երաժշտական ձիրքերով և աչքի է ընկել որպես լավ կիթառահար ու երգիչ։


== Կենսագրություն ==
Մանուկ հասակում Իվանը որբացել է։ Դեռ վաղ հասակից է դրսևորել նկարչական ունակությունները և դրանք զարգացրել է ավագ վարպետների հովանավորության շնորհիվ։ 1894 թվականից, մրցաթոշակ ստանալով, կերպարվեստի գաղտնիքների ու նրբությունների մեջ խորամուխ է եղել Վիեննայում ու Գրացում։ 1896 թվականին իր ստուդիան է բացել հայրենի Սլովենիայում՝ Շկոֆիա Լոկա քաղաքում։ 19-րդ դարի իտալացի նկարիչ խորհրդապաշտ (սիմվոլիստ) նկարիչ Ջովաննի Սեգանտինիի ազդեցությամբ՝ կրոնական թեմաներով կտավներ է վրձնել, գտնվել է նաև խորհրդապաշտ այլ արվեստագետների ազդեցության ներքո։ 1904 թվականին, սլովենցի իմպրեսիոնիստ այլ նկարիչների հետ մեկտեղ, մասնակցել է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում կազմակերպված ցուցահանդեսին, որը, նաև նրա աշխատանքների շնորհիվ, մեծ հաջողություն է ունեցել։ Դրանից հետո նրա գործերը ցուցադրվել են նաև Լոնդոնում, Բելգրադում, Տրիեստում, Վարշավայում, Բեռլինում...
Մահացել է 1911 թվականի ապրիլի 19-ին՝ 43 տարեկան հասակում,  թոքախտից։


== Ետմահու ճակատագիրը ==
Նկարչի մահից մեկուկես տասնամյակ անց՝ 1926 թվականին կազմակերպվել է հատուկ նրա ստեղծագործությանը նվիրված ցուցահանդես։ Անցյալ և ներկա սլովեն արվեստաբաններից շատերը գտնում են, որ Գրոհարի աշխատանքները զգալի ազդեցություն են գործել սլովեն հետագա նկարիչների վրա։ Շատերը համարում են նաև,որ նրա «Սերմնացանը» նկարը խորհրդանշում է սլովենների անցումը գյուղականից քաղաքային մշակույթի։ Ի դեպ, նկարչի այդ աշխատանքը վերարտադրված է սլովենական հինգ եվրո արժողությամբ թղթադրամի վրա։


== Գլխավոր գործերը ==
 Брна  (1899)
Srce Jezusovo (1900)
Pod Koprivnikom (1902)
Rafolško polje (1903)
Pomlad (1903)
Macesen (1904)
Škofja Loka v snegu (1905)
Sejalec (1907)
Krompir (1909/1910)
Mož z vozom (1910)
Črednik (1910)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Brejc, Tomaž, Slovenski impresionisti in evropsko slikarstvo, Ljubljana, 1982
Jaki, Barbara et al, Ivan Grohar: Bodočnost mora biti lepša, Lubiana, 1997
Podbevšek, Anton, Ivan Grohar: Tragedija slovenskega umetnika, Lubiana, 1937
Slovenski biografski leksikon, s.v. "Grohar Ivan"
Stele-Možina, Melita, Likovni zvezki, zv. 3, Ivan Grohar, Lubiana, 1962


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Іван Грохар (սլովեն.)
Місця, пов'язані з життям та творчістю Івана Грохара (սլովեն.)
Іван Грохар
Твори Івана Грохара (անգլ.)
Կառլ Լուց

Կառլ Լուց (Լուտց, գերմ.՝ Carl Lutz, մարտի 30, 1895(1895-03-30), Walzenhausen - փետրվարի 12, 1975(1975-02-12), Բեռն, Շվեյցարիա), շվեյցարացի դիվանագետ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Բուդապեշտում փոխդեսպան։
Աշխարհի արդարակյաց է։ Շվեյցարացի դիվանագետ, Հունգարիայի Բուդապեշտում փոխդեսպան 1942 թվականից մինչև պատերազմի ավարտը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին փրկել է ավելի քան 62 000 հրեայի՝ նրանց տալով պահպանության վկայագրեր և ստեղծելով «անվտանգության տներ»։ Այսպես, իշխանություններից ստանալով 8 000 վկայագրեր, որոնք թույլ էին տալիս մահվան ճամբարներ չուղարկել համապատասխան թվով հրեաների, որոնք մտադիր էին իբր մեկնել Պաղեստին, նա զգալիորեն ավելացրել է փրկած մարդկանց թիվը՝ կրկնօրինակելով անունները և վկայական տալով ոչ թե մեկ մարդու, այլ մի ամբողջ ընտանիքի։


== Կենսագրություն ==

Ծնվել է 1895 թվականի մարտի 30-ին Շվեյցարիայում։ Տասնութ տարեկանում արտագաղթել է ԱՄՆ։ Սովորել է Սենտրալ Ուեսլեյեն քոլեջում (անգլ.՝ Central Wesleyan College) (Ուոերտոն, Միսսուրի)։ 1920 թվականին սկսել է աշխատել Վաշինգտոնում Շվեյցարիայի դեսպանատանը։ Այնուհետև կրթությունը շարունակել է Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանում՝ ստանալով բակալավրի աստիճան 1924 թվականին։ Աշխատել է Ֆիլադելֆիայում Շվեյցարիայի հյուպատոսություններում և Սենտ Լուիսում 1926-34 թվականներին։ Այնուհետև շվեյցարական կառավարության կողմից նշանակվել է Պաղեստինի Յաֆո քաղաքում Շվեյցարիայի գլխավոր հյուպատոսության փոխդեսպան։
1942 թվականին նրան նշանակել են Բուդապեշտում Շվեյցարիայի փոխդեսպան։ Կառլ Լուցն աջակցել է հրեական ծագումով հունգարացի քաղաքացիների մոտ 10 հազար երեխաների արտագաղթին։
Նրա անունով փողոցներ են կոչվել Հայֆայում և Բեռնում։ Հայֆայում Կառլ Լուցի փողոցը գտնվում է քաղաքի հյուսիսային մասում՝ ծովից ոչ հեռու։ Բեռնում Carl-Lutz-Weg գտնվում է քաղաքի արևելքում և կապում է Բալմերշտրասեին և Վելտիստրասեին Շոսխալդում (գերմ.՝ Schosshalde) փողոցները։
1999 թվականին Շվեյցարիայում թողարկվել է Կ. Լուցին նվիրված փոստային նամականիշերի շարք։


== Արժանիքների ճանաչում ==
Դիվանագիտական աշխատանքի ժամանակ իրեն լիազորությունները չարաշահելու մեջ մեղադրելու փորձից հետո 1958 թվականին բացահայտվել է նրա սխրանքը։ Իսրայելը Հայֆայում նրա պատվին անվանվել է փողոց, իսկ Յադ Վաշեմը նրան ճանաչել է որպես աշխարհի արդարակյաց։ Դա տեղի է ունեցել 1965 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կառլ Լուցի փողոց (անգլ.՝ Charles Lutz Street) Հայֆայի քարտեզի վրա
Միգել Վարոնի

Միգել Վարոնի (ծնյալ Միգել Ամերիկո Բելլոտա Գուտիերես, իսպաներեն՝  Miguel Varoni (Miguel Américo Belloto Gutiérrez.  դեկտեմբերի 11, 1964(1964-12-11), Բոգոտա, Կոլումբիա), Կոլումբիա-Արգենտինական հաղորդավար, դերասան և ռեժիսոր։ Ամուսնացած է Կոլումբիացի դերասանուհի Կատերին Սիաչոկի հետ. դերասանուհի Տերեսա Գուտիերեսի որդին է։


== Ֆիլմագրություն ==
Ջուել Թեյլոր

Ջուել Թեյլոր (անգլ.՝ Jewel Taylor, հունվարի 17, 1963(1963-01-17), Zorzor, Լոֆա երկրամաս, Լիբերիա), Լիբերիայի քաղաքական գործիչ, երկրի գործող փոխնախագահ։ Ամուսնացած է եղել դատապարտված զինվորական հանցագործ և նախկին նախագահ Չարլզ Թեյլորի հետ (որի հետ ամուսնացել է 1997 թվականին, իսկ ամուսնալուծվել է 2006 թվականին), եղել է Լիբերիայի առաջին տիկինը նրա նախագահության ժամանակ։ 2005 թվականին ընտրվել է Լիբերիայի Սենատ՝ Ազգային հայրենասիրական կուսակցությունից։ Սենատի գենդերային հարցերի, կանանց և երեխաների առողջապահության և սոցիալական ապահովության կոմիտեի նախագահն է։


== Կենսագրություն ==
Երբ Չարլզ Թեյլորը երկրի նախագահն էր, նա Լիբերիայի կառավարությունում զբաղեցրել է պետական ծառայության մի շարք պաշտոններ, ներառյալ Լիբերիայի Ազգային բանկի կառավարչի տեղակալի պաշտոնը (ներկայումս Լիբերիայի Կենտրոնական բանկը), գյուղատնտեսական կոոպերատիվի և զարգացման բանկի նախագահի (ACDB) և առաջին միութենական Ազգային բանկի Հիփոթեքային Ֆինանսավորման տեղաբաշխողի պաշտոնները։ Բացի այդ, նա կենտրոնացած է կրթական, բժշկական և սոցիալական ծրագրերի վրա։
Ունի բարձրագույն կրթություն և երկու բակալավրի աստիճան։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ավարտել է Լիբերիայի պետական համալսարանին կից Լուիզա Արտուր Գրայմսի անվան իրավաբանության ֆակուլտետը։ Երկու օր անց Բոնգ գավառում հասարակական վեճեր են առաջացել այն պատվի վերաբերյալ, որը ենթադրաբար տրվել էր նրան. նա հայտարարվել է Բոնգ գավառի` Սուակոկո շրջանին նվիրված պատվավոր «Մադամ Սուակոկո» տիտղոսի նոր կրող, սակայն հանձնաժողովի անդամները, որոնք իբր նրան շնորհել էին այդ կոչումը, շուտով սկսել են հերքել իրենց կողմից պարգև տալը` ասելով, որ այն ժողովը, որտեղ նա արժանացել է կոչմանը, իրականում հանդիպում էր, որը նպատակ ուներ օգնել շրջանի բնակիչներին հաղթահարել քաղաքական տարաձայնությունները։
2012 թվականի փետրվարին Ջուել Թեյլորը փորձել է Լիբերիայի խորհրդարան մտցնել օրինագիծ, որի համաձայն նույնասեռական գործողությունները կդառնային առաջին աստիճանի քրեական հանցագործություն, իսկ մահապատիժը կդառնար առավելագույն պատժամիջոց։ Օրինագիծը չի ընդունվել այն բանից հետո, երբ նախագահ Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆը հասկացրել է, որ չի ստորագրի այն։


== Ծանոթագրություններ ==
Բորիս Պետրովսկի

Պետրովսկի Բորիս Վասիլևիչ (հունիսի 14 (27), 1908, Եսենտուկի, Թերեքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 4, 2004(2004-05-04), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային վիրաբույժ, առողջապահության կազմակերպիչ և պետական գործիչ, ԽՍՀՄ ԳԱ (1966 թ.) և ԽՍՀՄ ԲԳԱ (1957 թ.) ակադեմիկոս, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1968 թ.)։ ԽՄԿԿ անդամ 1942 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի I բժշկական ինստիտուտը (1930 թ.)։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին (1941-1945 թթ.)։ Եղել է Մոսկվայի I բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր վիրաբուժության, Բուդապեշտի համալսարանի հոսպիտալային վիրաբուժության ամբիոնների պրոֆեսոր, 1956 թվականից՝ Մոսկվայի II բժշկական ինստիտուտի հոսպիտալային վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ (1963 թվականից) կլինիկական և փորձառական վիրաբուժության համամիութենական ԳՀԻ-ի տնօրեն, 1965-1980 թվականներին՝ ՍՍՀՄ առողջապահության մինիստր։ Աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են կերակրափողի քաղցկեղի, սրտի բնածին և ձեռքբերովի արատների վիրաբուժական մեթոդներով բուժման հարցերին։ ՍՍՀՄ-ում առաջինն է հաջողությամբ կիրառել սրտի փականների պրոթեզները, մշակել և գործնականում ներդրել երիկամների փոխպատվաստման մեթոդը, բրոնխների և շնչափողի պլաստիկան։ Պետրովսկին վիրաբույժների համամիութենական ընկերության նախագահն էր (1963 թվականից), սիրտ-անոթային վիրաբուժության եվրոպական ընկերության փոպրեզիդենտը (1959 թվականից), արտասահմանյան մի շարք երկրների ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների պատվավոր անդամ։ Բժշկության մեծ հանրագիտարանի III հրատարակության գլխավոր խմբագիրն է։ ՍՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու, ՍՍՀՄ VI -VIII գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռաջաբա

Ռաջաբա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բշերիկի գավառակում։ Գտնվում էր Տիգրիսի աջ կողմում՝ ոչ բարձր սարահարթի վրա, Ֆարկին գյուղաքաղաքից 33 կմ հարավ։


== Պատմություն ==
Գյուղի բնակիչների մի մասը կոտորվել է 1895 թվականի ջարդերի ժամանակ։ Մնացալ մասը բռնի մուսուլմանացվել է։


== Բնակչություն ==
Հայաբնակ էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրաշի (գյուղ, Պուտիլայի շրջան)

Պետրաշի (ուկրաիներեն՝ Петраші), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրաշի գյուղում բնակվում էր 464 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հել Էներջի

Հել Էներջի,  հունգարական Hell Energy LTD ընկերության էներգետիկ ըմպելիք։


== Պատմություն ==
Ընկերությունը հիմնադրվել է 2006 թվականին և նույն տարում սկսել է իր խմիչքների արտադրությունը և վաճառքը։ Երեք տարվա ընթացքում Hell Energy LTD ընկերությունը դարձել է Հունգարիայի շուկայի առաջատարը։ Ապրանքանիշի ճանաչվածության հարցում կարևոր դերակատարություն է ունեցել Ֆորմուլա 1-ի թիմ Williams -ի հետ հովանավորչական համաձայնությունը։ Մինչև 2015 թվականը խմիչքը դարձել է շուկայի առաջատարը այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Ռումինիան, Բուլղարիան, Սլովակիան, Կիպրոսն ու Ադրբեջանը, այն մատչելի է նաև աշխարհի ավելի քան 40 երկրներում։ Ընկերության գլխամասային գրասենյակները գտնվում է Հունգարիայում, Ռումինիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ռուսաստանում և Կիպրոսում։
Hell Energy LTD ընկերությունը Avalon Park -ի՝ Միշկոլցում զվարճանքի համալիր և սպա կենտրոն ունեցող հանգստավայրի ստեղծողն ու սեփականատերն է։
Խմիչքը ներկայացվել է խոշորագույն եվրոպական սննդամթերքի ցուցահանդեսներում, այդ թվում՝ Քյոլնում, Փարիզում և Մոսկվայի համաշխարհային սննդի ցուցահանդեսում։ 2008 թվականին արժանացել է «Լավագույն նորություն» մրցանակին և «Լավագույն էներգետիկ ըմպելիք» մրցանակին։


== Գործարան ==
Ընկերության գործարանը կառուցվել է 2011 թվականին [[Սիկսո]յ]ում։ Այն ունի երկու գիծ օրական 2 մլն բանկա լցնելու համար արտադրող հզորությամբ։ Գոյություն ունի նաև լաբորատորիա խմիչքի շարունակական մոնիտորինգի և վերլուծության բնութագրերի համար։ Գործարանն ունի ամենաբարձր անվտանգության հավաստագիրը՝ FSSC22000: 2012 թվականին նա Դյուսելդորֆում արտադրողների հանդիսության ժամանակ ճանաչվել է Եվրոպայում լավագույն երեք գործարաններից մեկը։ Գործարանը կարող է արտադրել մինչև 500 միլիոն շիշ և ունի ավտոմատ լոգիստիկ կենտրոն՝ 6,000 մ2 տարածքով։ 2011 թվականից սկսվում է նաև արտահանման համար արտադրությունը։


== Բաղադրություն ==
Կոֆեինի պարունակությունը մեկ բանկայում կազմում է 80 մգ 250 մլ-ի համար, որը համարժեք է մեկ բաժակ սուրճին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծովից ծով (Կանադա)

Ծովից ծով (լատ.՝ A mari usque ad mare), Կանադայի ազգային կարգախոսը։ Այն վերցված է Աստվածաշնչի 71-րդ Սաղմոսից (որոշ աղբյուրներով 72-րդ)։ Ըստ որոշ փորձագետների՝ հաշվի առնելով Կանադայի աշխարհագրական դիրքը, առավել նպատակահարմար է օգտագործել օվկիանոսից օվկիանոս տարբերակը (Ատլանտյան օվկիանոսից մինչև Խաղաղ օվկիանոս)։ Որպես ազգային կարգախոս այն ընտրվել է Ջորջ Մոնրո Գրանտի կողմից։
1872 թվականին՝ Բրիտանական Կոլումբիայի ֆեդերացիային միանալուց որոշ ժամանակ անց, Գրանտը հրատարակում է իր հեղինակային թերթը։ Այն անվանվում է Օուշեն թու օուշեն, որը բացեիբաց ցույց էր տալիս որպես գերմայրցամաքային երկիր Կանադայի հավակնությունները։


== Նկարագրություն ==
Բանաստեղծությունը հնչում է հետևյալ կերպ՝ Այն տիրապետելու է ծովից մինչև ծով և գետից մինչև աշխարհի վերջերը։
Ամբողջական թարգմանությունը լատիներեն լեզվով հնչում է այսպես՝ Et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos terrae: Բանաստեղծության թարգմանությունը անգլերեն լեզվով այսպես է՝ He shall have dominion also from sea to sea, and from the river unto the ends of the earth: Այն չէր կարող չնկատվեր, երբ նախկին կանադական գաղութը ստացավ Դոմինիոն Կանադա անվանումը։
Առաջին անգամ կարգախոսը պաշտոնապես կիրառվել է 1906 թվականին՝ Սասկաչևանի սահմանադրական ժողովի ժամանակ։ Այն ընդունվել էր նախարարի օգնական Ջոզեֆ Փոուպի կողմից, որն այն տեղադրում է Կանադայի զինանշանի մեջ։ 1921 թվականին  Գեորգ V-ի կողմից այն ընդունվում է որպես պաշտոնական կարգախոս։
Զինվորական Ու. Գ. Գուոթնիկը առաջարկեց մեկ այլ կարգախոս, սակայն ի վերջո պետության և Կանադայի ժողովրդի կողմից ընտրվեց A Mari Usque Ad Mare կարգախոսը։


== Բանաստեղծության այլ տարբերակներ ==
Թարգմանությունը «Psalmus 72 (71)»:

Et dominabitur a mari usque ad mare
et a Flumine usque ad terminos orbis terrarum.


== Տես նաև ==
Կանադայի զինանշան
Թխկու տերև


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնայա Յարուգայի շրջան (Բելգորոդի մարզ)

Կրասնայա Յարուգայի շրջան (ռուս.՝ Краснояружский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կրասնայա Յարուգա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 479,2 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 14844 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,98 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
ԱՄՆ հանրապետական կուսակցություն

Հանրապետական կուսակցություն, (անգլ.՝ Republican Party), ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցության հետ մեկտեղ ԱՄՆ քաղաքական համակարգի երկու գլխավոր կուսակցություններից մեկն է։ Հիմնադիրը ԱՄՆ նախագահ Աբրահամ Լինքոլն է։ Կուսակցության երկրորդ անվանումը «Մեծ հին կուսակցություն» է (անգլ.՝ Grand Old Party, GOP)։ Կուսակցության ոչ պաշտոնական խորհրդանիշը փիղն է, իսկ ոչ պաշտոնական գույնը՝ կարմիրը։ Կուսակցությունը հիմնադրվել է 1854 թվականի մարտի 20-ին։ Վերջին հանրապետական նախագահը Դոնալդ Թրամփն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոմոսկովսկոե (այլ կիրառումներ)

Նովոմոսկովսկոե, կարող է վերաբերել՝

Նովոմոսկովսկոե - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մակեևկայի քաղաքային խորհրդում
Նովոմոսկովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանում
Նովոմոսկովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում
Եդեմի թռչուններ

Եդեմի թռչուններ (անգլ.՝ Birds of Eden), աշխարհի ամենախոշոր ավիարիան։ Գտնվում է Էդենի շրջանում (Արևմտյան Կապի նահանգի, ՀԱՀ)։


== Նկարագրություն ==
Ավիարիան բացվել է 2005 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Այն իրենից ներկայացնում է ցանցով ծածկված 2,3 հեկտար կուսական անտառի մի հատված (ցանցով ծածկված մակերեսը կազմում է 3,2 հեկտար), որտեղ ապրում են ավելի քան 200 տեսակի շուրջ 3500 թռչուններ (2014 թ.): Տարածքում կառուցված է 1,2 կմ հետիոտնային արահետ, այդ թվում դրա երեք քառորդը կառուցված է ծովի մակարդակից բարձր, այնպես որ այցելուները կարող են ուսումնասիրել թռչուններին նրանց կյանքի տարբեր մակարդակներում։ Ցանցը պահում են 2-ից 34 մետր բարձրությամբ հենասյուներ, ամենաբարձր մակարդակը հասնում է 55 մետրի։ Ցանցի քաշը կազմում է 80 տոննա, ավիարիայի ծավալը 375372 մ³: Ավիարիայի տարածքում կա փոքրիկ բնական կիրճ ջրվեժով և 200 տեղանոց ամֆիթատրոն։ Հաստատությունը բաց է ամեն օր ժամը 08-00-ից մինչև 17-00:
Ավիարիայից մոտավորապես 700 մետր հյուսիս- արևմուտք անցնում է N2 ավտոմայրուղին։ Մոտակա բնակավայրերն են` Կուրլենդը (1,5 կմ հյուսիս-արևելք), Կյուրբոմշտրանդը (5 կմ հարավ- արևմուտք) և Նոյչերս-Վալլին (6,5 կմ հարավ- արևելք), բոլոր հեռավորությունները նշված են ուղիղ գծով։ 


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Scars on Broadway (այլ կիրառումներ)

Scars on Broadway, կարող է վերաբերել՝

Scars on Broadway - ամերիկահայ System of a Down խմբի մասնակիցներ Դարոն Մալաքյանի և Ջոն Դոլմայանի հիմնած Scars on Broadway ռոք-խմբի առաջին ալբոմը
Scars on Broadway - ամերիկյան ալտերնատիվ ռոք-խումբ, System of a Down խմբի կիթառահար Տարոն Մալաքյանի և թմբկահար Ջոն Դոլմայանի երաժշտական նախագիծը
Գևորգ Պատվականյան

Գևորգ Հովսեփի Պատվականյան (1924, Շենաթաղ, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ»։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Գևորգ Պատվականյանը ծնվել է 1924 թվականին, Սիսիանի շրջանի Լեռնաշեն գյուղում։ Ավարտել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանը։ 1941-1942 ուսումնական տարում աշխատել է Սիսիանի շրջանի Դարբաս գյուղի միջնակարգ դպրոցում, որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 
1942 թվականի հունիսին կամավոր մեկնել է բանակ, ընդունվել ռազմական հետևակային ուսումնարանը և այն չավարտած մեկնել է ռազմաճակատ։ Պատվականյանը մարտնչել է Նովոռոսիյսկի մատույցներում։ Վիրավորվել է սկզբում թեթև, իսկ երկրորդ անգամ ծանր՝ Մալայա զեմլյայի մատույցներում։ 1943 թվականի ապրիլին զորացրվել է բանակից, վերադարձել ծննդավայրը։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, մարտական և աշխատանքային մեդալներով։
Կուսակցության շրջանային կոմիտեն Պատվականյանին գործուղել է ՀԿԿ Կենտկոմին կից կուսդպրոցում սովորելու, որն ավարտելուց հետո նորից շարունակել է մանկավարժական աշխատանքը։ Սիսիանի շրջանի Լեռնաշենի դպրոցում դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն։ 1949 թվականին ավարտել է Բաքվի Վ. Ի. Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ 1958 թվականին տեղափոխվել է Երևան, աշխատել տարբեր դպրոցներում որպես ուսմասվար և տնօրեն։ 1974 թվականից եղել է Երևանի Լենինյան շրջանի № 75 միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ Արժանացել է «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշանի։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան
«Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Աղկայա (լեռ, Վայքի լեռնաշղթա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղկայա (այլ կիրառումներ)Աղկայա, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Վայքի լեռնաշղթայում, Նախիջևան քաղաքից հյուսիս։ Բարձրությունը մոտ 1773 մ։ Նշանակված է Կովկասի 5–վերստանոց քարտեզի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
.biz

.biz, վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեն՝ կոմերցիոն կազմակերպությունների համար։
Դոմենը գրանցվել է 2001 թվականին՝ .com դոմենը բեռնաթափելու համար։ Ընդհանուր առմամբ այս դոմենի խնդիրն է վերացնել դոմենների դեֆիցիտը .com, .net, .org դոմենային տարածքներում։


== Արտաքին հղումներ ==
Whois տեղեկատվություն .biz դոմենի մասին iana.org կայքում
.BIZ տիրույթները ըստ IP հասցեների Archived 2015-07-11 at the Wayback Machine.
Ջեսի Տայլեր Ֆերգյուսոն

Ջեսի Տայլեր Ֆերգյուսոն (անգլ.՝ Jesse Tyler Ferguson, հոկտեմբերի 22, 1975(1975-10-22), Միսսուլա, Մոնտանա, ԱՄՆ), Ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Ամերիկյան ընտանիք» սիթքոմում Միտչել Փրիտչետի դերով (2009-2020), որի համար առաջադրվել է Էմմիի հինգ մրցանակների։


== Վաղ տարիներ ==
Ֆերգյուսոնը ծնվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Մոնտանա նահանգի Միզուլա քաղաքում, Աննայի (Օրիորդական ազգանունը՝ Դոյլ) և Ռոբերտ Ֆերգյուսոնների ընտանիքում։ Նրա ծնողները ամուսնալուծվեցին, երբ նա 18 տարեկան էր։ Նա ունի նաև եղբայր և քույր (Բեն, Քելլի)։
Նա մեծացել է Նյու Մեքսիկո նահանգի Ալբուկերկե քաղաքում, որտեղ նրա ընտանիքը տեղափոխվել է դեռ երիտասարդ հասակում։ Ութ տարեկան հասակում Ֆերգյուսոնը որոշում է դերասան դառնալ և միանում մանկական թատրոնին, որտեղ խաղում է վեց տարի։ 1994 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, այնուհետ ընդունվել Նյու Յորքի երաժշտական ​​և դրամատիկական ակադեմիա։


== Կարիերա ==
Ֆերգյուսոնը որպես բեմական դերասան իր կարիերան սկսել է Բրոդվեյում։ Այնտեղ նա մասնակցույթուն է ունեցել «Պուտնամ շրջանի 25-րդ ամենամյա ուղղագրական» մյուզիքլին։ Իր կարիերայի ընթացքում նա նկարահանվել է ավելի քան 15 տարբեր արտադրություններում։
Նրա համար առաջին նշանակալից աշխատանքը Ռիչի Ուելչի դերն էր «Դաս» սիթքոմում, որը տևեց ընդամենը մեկ եթերաշրջան և փակվեց 2007 թվականին։
Ավելի ուշ Ֆերգյուսոնը խաղացել է դոկտոր Ֆարկասի փոքր դերը «Տգեղ Բեթթին» հեռուստասերիալում։
2009-2020 թվականներին Ջեսսին խաղում էր Միթչել Փրիտչետի դերը «Ամերիկյան ընտանիք» կատակերգական սերիալում։ Նա այդ դերով առաջադրվել է Էմմիի «Երկրորդ պլանի լավագույն կատակերգական դերասան» կատեգորիայի հինգ անվանակարգերում։ Հեռուստաշոուի դերասանական կազմի հետ միասին, պարգևատրվել է «ԱՄՆ-ի Գիլդիայի կինոդերասանների» չորս մրցանակներով՝ «Կատակերգական սերիալում» դերասանական խաղի համար։


== Անձնական կյանք ==
Ֆերգյուսոնը համասեռամոլ է։ 2013 թվականի հուլիսի 20-ին, երկու տարվա հարաբերություններից հետո, նա ամուսնանում է փաստաբան Ջասթին Միկիտայի հետ։ Նրանք ունեն որդի  (Բեքեթ Մերսեր Ֆերգյուսոն-Միկիտա, ծնվել է 2020 թվականի հուլիսի 7-ին)։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վան ՖԱ (1990-1997)

«Վան» ֆուտբոլային ակումբ, հայկական ֆուտբոլային ակումբ Երևան քաղաքում, որը հիմնադրվել է 1990 թվականին։


== Պատմություն ==
Անվանումը եկել է հայկական պատմական քաղաքից, որը ժամանակին եղել է Հայաստանի մայրաքաղաքը (այժմ Թուրքիայում)։ Ակումբը մասնակցել է Հայաստանի ֆուտբոլի առաջին առաջնությանը, որտեղ զբաղեցրել է հինգերորդ տեղը։ Վեց խաղաշրջանների ընթացքում ակումբը անընդհատ մասնակցել է բարձրագույն խմբի առաջնությանը, սակայն լուծարվել է 1997 թվականին, առաջնության ավարտից հետո։


== Նվաճումներ ==


=== Ազգային առաջնություն ===
4-րդ տեղը Հայաստանի առաջնությունում (2)
1992,1993
Հայաստանի Անկախության Գավաթ կիսաեզրափակիչ (1) Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1992


=== Ամենախոշոր հաղթանակներ ու պարտություններ ===
Ամենախոշոր հաղթանակներ
Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնություն

«Վան» — Արաբկիր ՖԱ — 10:0 (1993 թվական)
«Վան» — Արագած ՖԱ — 11:1 (1995/96 թվական)Հայաստանի Անկախության Գավաթ

Քասախ — «Վան» — 0:7 (1996/97 թվական)Ամենախոշոր պարտություններ
Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնություն

«Վան» — Արարատ Երևան ՖԱ — 2:10 (1994 թվական)Հայաստանի Անկախության Գավաթ

«Վան» — Բանանց ՖԱ — 0:7 (1993 թվական)Առավել արդյունավետ խաղեր
Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնություն

Կիլիկիա ՖԱ — «Վան» — 7:5 (1992 թվական)
«Վան» — Արարատ Երևան ՖԱ — 2:10 (1994 թվական)
«Վան» — Արագած ՖԱ — 11:1 (1995/96 թվական)Հայաստանի Անկախության Գավաթ

«Վան» — Դվին ՖԱ — 7:1 (1995/96 թվական)


== Ակումբի ռեկորդակիրներ ==


== Գլխավոր մարզիչներ ==
 Հայաստան Ազատ Մանգասարյան (1992)
 Հայաստան Արսեն Չիլինգարյան (1992 — 1993)
 Հայաստան Էդուարդ Ասոյան (1993 — 1995)
 Հայաստան Վարուժան Սուքիասյան (1995)
 Հայաստան Լևոն Հակոբյան (1996)
 Հայաստան Աշոտ Խաչատրյան (1996 — 1997)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլ klisf.info (ռուս.)
Պրոֆիլ weltfussballarchiv.com Archived 2012-11-27 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Պրոֆիլ rsssf.com (ռուս.)
Պրոֆիլ foot.dk Archived 2018-10-08 at the Wayback Machine. (դան.)
Դմիտրի Ատովմյան

Դմիտրի Լևոնի Ատովմյան (փետրվարի 2, 1952(1952-02-02), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 15, 2004(2004-12-15), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայազգի կոմպոզիտոր, դիրիժոր, գործիքավորող։


== Կենսագրություն ==
Դմիտրի Ատովմյանը ծնվել է Մոսկվայում։ 1970 թվականին ավարտել է Մոսկվայի զինվորական երաժշտական դպրոցը (նախկինում՝ Սուվորովի անվան ուսումնարան)։ Այնուհետև սովորել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի զինվորական դիրիժորության ֆակուլտետում։
1973-1974 թվականներին ղեկավարել է «Մոսկվիչի» անսամբլը, 1974-1976 թվականներին եղել է Մոսկվայի մանրապատումների թատրոնի երաժշտական ղեկավար, 1976-1985 թվականներին՝ Պետհամերգի «Мелодии друзей» ծրագրերի երաժշտական ղեկավար, 1977 -1990 թվականներին՝ «Мелодия» անսամբլի գործիքավորող, 1985-1989 թվականներին՝ ԽՍՀՄ պետական էստրադային նվագախմբի դիրիժոր։
Ատովմյանի ստեղծագործություններում նկատելի է ջազի, ռոքի և սիմֆոնիկ երաժշտության սինթեզը։ Ստեղծագործություններ է գրել սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, համագործակցել տարբեր կոմպոզիտորների հետ. շուրջ 5000 գործիքավորումների և մի շարք ֆիլմերի երաժշտության հեղինակ է։

«Մարինա» ստեղծագործությունը սաքսոֆոնի համար՝ նվիրված Մ. Օրբելյանի հիշատակին
«Համաստեղություն» սյուիտԱտովմյանը Մոսկվա քաղաքի պաշտոնական հիմնի («Իմ սիրելի մայրաքաղաք») հեղինակն է, որը գրել է 1996 թվականին Մոսկվայի իշխանությունների հանձնարարականով։
Մահացել է 2004 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Տրոյեկուրովսկոյե գերեզմանատանը։
Ատովմյանի մահից մեկ տարի հետո կնոջ՝ Աննա Կագարլիցկայի ջանքերով թողարկվել է կոմպոզիտորի «Соло для оркестра» սկավառակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրսահմանային համատեքստում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման մասին կոնվենցիա

Անդրսահմանային համատեքստում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման մասին կոնվենցիա (Էսպոյի կոնվենցիա) — միջազգային համաձայնագիր է, որը նախաձեռնվել է ՄԱԿ-ի Եվրոպական տնտեսական հանձնաժողովի կողմից և ընդունվել 1991 թվականին Էսպոյում, Ֆինլանդիա ( ուժի մեջ է մտել 1997 թվականին )։Համաձայն կոնվենցիայի՝ պոտենցիալ վտանգավոր նախագծերի շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատումը ( ներառյալ հասարակական լսումները ) պետք է անցկացվի ոչ միայն պետության ներսում, այլ նաև սահմանամերձ երկրներում, որոնք կարող են ենթարկվել տվյալ օբյեկտների շահագործման ազդեցությանը։ Ըստ Կոնվենցիայի դրույթների գնահատման գործընթացը անհրաժեշտ է իրականացնել նախագծի մշակման նախանախագծային փուլում։ Ռուսաստանը Կոնվենցիան ստորագրել է 06.06.1991-ին, բայց չի վավերացրել։ Բայց և այնպես Ռուսաստանը առաջնորդվում է Կոնվենցիայի դրույթներով և դա ամրագրված է ԳՈՍԿՈՄԷԿՈԼՈԳԻԱՅԻ «նախատեսվող տնտեսական կամ գործունեության այլ տեսակների շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատումը ՌԴ-ում» գործող դրույթում։


== Արտաքին հղումներ ==
Անդրսահմանային համատեքստում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման մասին կոնվենցիա
Պաշտոնական կայքը(անգլ.)
Երկգիծ երկարաբեղիկ

Երկգիծ երկարաբեղիկ (լատ.՝ Dorcadion bistriatum), երկարաբեղիկների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
10-15 մմ երկարությամբ, բավականին ձգված սև մարմնով ոչ մեծ բզեզ է։ Վերնաթևերն առաջնամեջքից փոքր-ինչ լայն են, նեղ ձվաձև, էգինը՝ ավելի լայն, քան արուինը։ Վերնաթևերն ունեն գրեթե հավասարաչափ խիտ թավշյա ծածույթ, հիմնականում բաց մոխրագույն կամ արծաթագույն, սպիտակ մերձ կարային զոլ, որը հիմնական ծածկույթից առանձնանում է սև զոլով, վերնաթևերի կողքերը ևս սև զոլով են։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում, Հայաստանում հայտնի է Դարալագյազի լեռնաշղթայից (Բարձրունի գյուղի մոտ) և Զանգեզուրի լեռնաշղթայից ծայրհյուսիսային հատվածից (Ուղեձորի լեռնանցք), Ղարաբաղի բարձրավանդակից (Սև լճի մոտ)։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում է ծովի մակարդակից 2200-2700 մ բարձրությունների վրա՝ լեռնատափաստաններում, ալպյան և ենթալպյան գոտիների հարավային լանջերին։
Բզեզները գետնին սողում են ցերեկը` ապրիլի վերջից մինչև հուլիսի կեսերը։ Զարգացումը ընթանում է հավանաբար հողում։


== Պահպանություն ==
Սահմանափակ արեալով տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։
Թվաքանակը բավականին բարձր է, իսկ փոփոխության միտումները հայտնի չեն։
Վտանգման հիմնական գործոններն են անասունների չկարգավորված արածեցումը, կլիմայի կանխատեսվող փոփոխությունների հետևանքով դրա սահմանների լանջն ի վեր տեղաշարժմամբ պայմանավորված տեսակի տարածման շրջանների կրճատում։
Տեսակի տարածման վայրերում գտնվող «Սև լիճ» արգելավայրը գործնականապես չի ընդգրկում տեսակի բիոտոպերը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիմ Երիցյան

Կիմ Անդրանիկի Երիցյան (նոյեմբերի 22, 1930, Թիֆլիս, Վրացական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 26, 2010, Երևան, Հայաստան), հայ անվանի դերասան, Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2006):


== Կենսագրություն ==
Կիմ Երիցյանը ծնվել է Թբիլիսիում։ 1951 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ 1957 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժինը։ 1955-1973 թվականներին եղել է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի դերասան։ 1973-2006 թվականներին եղել է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասան։

Առավել հայտնի դարձավ «Նվագախմբի տղաները» ֆիլմում կերտած Կիրակոսի դերից հետո։ Երիցյանը յուրօրինակ տպավորիչ գունեղությամբ կերտել է ու մարմնավորել 100-ից ավելի դերեր։


== Դերեր թատրոնում ==
Արարատ Բարսեղյանի «Պըլը-Պուղի»


== Դերեր ֆիլմերում ==
1960 - Նվագախմբի տղաները - Կիրակոս
1964 - Շրթներկ N 4 - Արմեն
1969 - Սուտլիկ որսկանը - սուտլիկ 
1973 - Քաոս - Մոսիկո
1974 - Մարդն «Օլիմպոսից» - դրվագ
1982 - Պատահար հուլիսին
1984 - Հող և ոսկի - Սերոժ
1980 - Ստանիսլավ Ստրատիևի Ավտոբուս- Ալդոմիրեց
1997 - Հարսնացուն Ջերմուկից
2006, 2007 և 2008 - Վերվարածները ընտանիքում - Թաթոս պապի, պրոֆեսոր


== Ծանոթագրություններ ==
Նադեժդովկա (գյուղ, Բրատսկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆադեժդովկաՆադեժդովկա (ուկրաիներեն՝ Надеждівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1872 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նադեժդովկա գյուղում բնակվում էր 339 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1778 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գոմորովիչի

Գոմորովիչի (ռուս.՝ Го́моровичи), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պոդորոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լատիներեն արտահայտությունների ցանկ «H»

Այս էջը ներկայացնում է ամենատարածված լատիներեն արտահայտությունների  հայերեն թարգմանությունները։ Ընդգրկված արտահայտություններից շատերն իրենք նույնպես թարգմանված են հին հունարեն հռետորական արտահայտություներից, քանզի  Հին Հունաստանում գրականությունը և հռետորական արվեստը մի քանի հարյուրամյակ ավելի վաղ են զարգացել քան Հին Հռոմում։
Այս ցանկի մեջ ընդգրկված  է H տառը։ Հիմնական ցանկն ամբողջությամբ  տես՝ Լատիներեն արտահայտությունների ցանկ (ամբողջը) էջում։ 


== H ==


== Հղումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Թանսու Չիլլեր

Տանսու Փենբե Չիլլեր (թուրքերեն՝ Tansu Penbe Çiller, մայիսի 24, 1946(1946-05-24), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ։ Դեռևս առաջին և միակ կինը, ով զբաղեցրել է Թուրքիայի վարչապետի պաշտոնը։


== Կարիերայի սկիզբը ==
Ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի կանանց համար նախատեսված տնտեսագիտության Ռոբերի քոլեջը։ Գիտական ուսումնասիրություններ է կատարել Կոնեկտիկուտի համալսարանում և Եյլի համալսարանում։ 1978 թվականից դասավանում է Ստամբուլի Բոսֆորի համալսարանում։ 1983 թվականից ունի պրոֆեսորի կոչում։ Զուգահեռ աշխատել է նաև Ստամբուլի բանկի գործադիր տնօրեն։


== Քաղաքական կարիերա ==
Ակտիվ քաղաքական գործունեությամբ զբաղվում է 1990 թվականի նոյեմբերից՝ համալրելով պահպանողական «Ճիշտ ճանապարհի կուսակցության» շարքերը։ 1991 թվականին դարձել է թուրքական մեջլիսի անդամ՝ Ստամբուլից։ Սուլեյման Դեմիրելի կոալիցիոն կառավարության օրոք զբաղեցրել է էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնը։ 1993 թվականի հունիսին դարձել է միևնույն կուսակցության առաջնորդը։
1996—1997 թվականներին զբաղեցրել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոն։ Ակտիվ պայքար է ծավալել անջատողական քրդերի և ԱՍԱԼԱյի դեմ։ 1993 թվականի հունիսի 25-ից մինչև 1996 թվականի մարտի 6-ը զբաղեցրել է Թուրքիայի վարչապետի պաշտոնը։ Նրա կառավարման օրոք կնքվել է մաքսային համաձայնագիրը՝ ԵՄ-ի և Թուրքիայի միջև։ 2002 թվականին վերջնականապես հեռացել է մեծ քաղաքականությունից։ Ներկայումս զբաղեցնում է Ստամբուլի քաղաքապետի քաղաքական հարցերով խորհրդականի պաշտոնը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Biyografi.net — Biography of Tansu Çiller
Who is Who — Biographies : Prof. Dr. Tansu Çiller
Լունյաքո

Լունյաքո  (իտալ․՝Lugnacco), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 338 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 85 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10080։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.