Կեչազգիներ

Կեչազգիներ (լատ.՝ Betulaceae), երկշաքիլավորների դասին պատկանող բույսերի ընտանիք։


== Ձևաբանություն ==
Ծառեր կամ թփեր են։ Արական ծաղկաբույլը կատվիկանման կամ հասկանման է, մեկական, կամ 2-5 ծաղկաբույլ միասին։ Արական ծաղիկները մեկական են, երկուական կամ երեքական՝ ծածկող թեփի ծոցում, որի հետ միաձուլվում են, առէջները 2-12-ն են, ունեն 2-4 ծաղկակցիկ կամ դրանք չկան։ Ծաղկապատ չկա, կամ երկ-քառաբաժան է։ Իգական ծաղկաբույլը գլխիկաձև է կամ հասկանման։ Այն թփերը, որի ծոցում նստած են իգական ծաղիկները /2-3/, կազմվել է ծաղկակիցների և ծածկող թեփի միաձուլումից, կամ թե ծաղիկը նստած է պտղագավաթում, որն առաջացնում է հետագայում խիստ մեծացող միաձուլված ծաղկակիցներից։ Վարսանդը կազմված է 2 պտղաթերթից, սերմնարանը ցածրադիր է, երկբուն, յուրաքանչյուր բնում կա 1 սերմնասկզբնակ։ Պտուղը միասերմ ընկույզ կամ ընկուզիկ է, թևավոր է կամ ունի միաձուլված ծաղկակիցներից կազմված պտղագավաթ։
Ծաղկի բանաձևը։ 
  
    
      
        ∗
        
          P
          
            6
            −
            8
          
        
        
        
          A
          
            6
            −
            12
          
        
        
        
          G
          
            0
          
        
      
    
    {\displaystyle \ast P_{6-8}\;A_{6-12}\;G_{0}}
  ; 
  
    
      
        ∗
        
          P
          
            6
          
        
        
        
          A
          
            0
          
        
        
        
          G
          
            (
            
              
                3
                _
              
            
            )
          
        
      
    
    {\displaystyle \ast P_{6}\;A_{0}\;G_{({\underline {3}})}}
  .


== Տարածված ցեղերը ==
Բոխի (Carpinus) - Ծառեր և թփեր են։ Մտնում են լայնատերև անտառների կազմի մեջ։ Արական ծաղիկները կողքի կատվիկներով են, իգականները՝ գագաթնային։ Պտուղն ընկուզիկ է՝ տերևանման պարուրակով։
Տիզենի (Corylus) - Թփեր, ավելի սակավ ծառեր են։ Տերևները հերթադիր և պարզ են։ Ծաղիկները միատուն են։ Արական ծաղիկները խմբված են կատվիկներով։ Պտուղը միասերմ ընկույզ է, որը պարփակված է միաձուլված ծածկող տերևներից կազմված խողովականման կանաչ պտղագավաթի մեջ։ Սերմն ունի էնդոսպերմ, շաքիլները յուղառատ են։ Տեսակներից են՝
տիզենի սովորական (Corylus avellana)
տիզենի տարբերատերև (Corylus heterophylla)
տիզենի վրացական (Corylus iberica)
Կեչի (Betula)- Ծառեր և թփեր են։ Կեղևը հաճախ սպիտակ է։ Արական կատվիկները հիմնադրվում են աշնանից 2-4 ական միասին։ Իգական կատվիկները մեկական են, հիմնադրվում են գարնանը։ Արական ծաղիկները կազմում են եռանդամ դիխազիումներ թեփերի ծոցերում։ սերմնարանը երկբուն է, մեկ հատ սերմնասկզբնակ է զարգանում։ Սպիները 2-ն են, պտուղը միասերմ և երկթև։ Տեսակներից են՝
կեչի ելունդավոր (Betula verrucosa)
կեչի թավոտ (Betula pubescens)
կեչի գաճաճ (Betula nana)
Լաստենի (Alnus) - Ծառեր և թփեր են։ Տերևակիցները վաղ թավոտ են։ Արական կատվիկները մի քանիսը միասին են, հիմնադրվում և զարգանում են աշնանից, բացվում են գարնանը։ Իգական կատվիկները մեկական են կամ ողկույզով խմբված, հիմնադրվում են աշնանից։ Տեսակներից են՝
լաստենի սև (Alnus glutinosa)
լաստենի գորշ (Alnus incana)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ботаника. Учебник для вузов: в 4 т, հ. 3 (խմբ. Под ред. А. К. Тимонина, И. И. Сидоровой), М., «Изд. центр «Академия»» — 472, էջեր 472 — 472 էջ, ISBN 978-5-7695-2746-3։