Մարիինյան թատրոն

Մարիինյան թատրոն (ռուս.՝ Мариинский театр), (1934-1992 թվականներին՝ Լենինգրադի Ս. Մ. Կիրովի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոն), Ռուսաստանի և աշխարհի ամենահայտնի և խոշոր օպերայի և բալետի թատրոններից մեկը։


== Պատմություն ==
Թատրոնը հիմնադրվել է 1783 թվականին Եկատերինա Մեծ կայսրուհու հրամանով մի շենքում, որը հետագայում վերափոխվեց Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի։ Մտել է Ռուսաստանի Կայսերական թատրոնների կազմի մեջ։
1783 թվականի հուլիսի 12-ին «թատրոնների և երաժշտության կառավարման» համար թատերական կոմիտե ստեղծելու վերաբերյալ հրաման արձակվեց։ Հոկտեմբերի 5-ին բացվեց Մեծ Կամեննի թատրոնը (ռուս.՝ Большой Каменный театр) Կարուսելնայա հրապարակում, որից էլ սկսվում է թատրոնի պատմության հաշվարկը։ Հետագայում Կարուսելնայա հրապարակը վերանվանվեց Թատերական հրապարակի։
1859 թվականին հրդեհվեց Մեծ թատրոնի դիմաց տեղակայված Կրկես-թատրոնը։ Վերջինիս փոխարեն ճարտարապետ Ալբերտո Կավոսը նոր թատրոն կառուցեց, որը կոչվեց Ալեքսանդր II կայսեր կնոջ՝ Մարիա Ալեքսանդրովնայի անունով։ Առաջին թատերաշրջանը բացվեց 1860 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Միխայիլ Գլինկայի «Կյանքը հանուն ցարի» օպերայի ներկայացմամբ։ 1886 թվականին թատրոնի հին շենքը վերակառուցվեց որպես Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա, իսկ խաղացանկն ամբողջովին տեղափոխվեց Մարիինյան թատրոնի բեմ։
1920 թվականին թատրոնը վերանվանվեց «Օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի», իսկ 1935 թվականին կոչվեց՝ Սերգեյ Կիրովի անունով։
1988 թվականին Եվգենի Մրավինսկու մահից և Յուրի Տեմիրկանովի՝ Ֆիլհարմոնիա հեռանալուց հետո, թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր է դառնում Վալերի Գերգիևը։
1992 թվականի հունվարի 16-ին թատրոնին վերադարձվեց իր պատմական անունը։


== Բեմեր ==

Մարիինյան թատրոնի հիմնական շենքը (Թատերական հրապարակ, տուն 1)
Մարիինյան թատրոնի երկրորդ բեմ (Մարիինսկի-2), պաշտոնական հանդիսավոր բացումը և գալա-համերգը կայացավ 2013 թվականի մայիսի 2-ին
Մարիինյան թատրոնի համերգային դահլիճ (երրորդ բեմ), (Դեկաբրիստների փ, տուն 37)Թատերաշրջանների միջև ընկած ժամանակահատվածում թատրոնն իր բեմը տրամադրում է այլ թատերախմբերի։


== Խաղացանկ ==


=== 228-րդ թատերաշրջան (2010/2011) ===
Արամ Խաչատրյանի «Սպարտակ», պրեմիերա՝ սեպտեմբերի 15, 2010
Ջուզեպպե Վերդիի «Աթիլլա», պրեմիերա՝ հոկտեմբերի 7, 2010
Նիկոլայ Կարետնիկովի «Պողոս առաքյալի առեղծվածը», պրեմիերա՝ հոկտեմբերի 13, 2010
Ռոդիոն Շչեդրինի «Աննա Կարենինա», պրեմիերա՝ հոկտեմբերի 14, 2010
Լեոշ Յանաչեկի «Մակրոպուլոսի դեղամիջոցը», պրեմիերա՝ հոկտեմբերի 23, 2010


== Թատերախումբ ==


=== Օպերա ===
Մարիա Մաքսակովա
Իրինա Բոգաչյովա
Յուրի Մարուսին
Օլգա Բորոդինա
Սերգեյ Լեյֆերկուս
Օլգա Կոնդինա
Աննա Նետրեբկո


=== Բալետ ===
Ֆարուխ Ռուիմատով (1981-2007)
Ալեքսանդր Լունյով (1983-1991)
Իգոր Զելենսկի (1989-)
Եվգենի Իվանչենկո (1992-)
Անդրիան Ֆադեև (1995-2011)
Իգոր Կոլբ (1996-)
Դանիլա Կորսունցև (1998-)
Միխայիլ Լոբուխին (2002-2010)
Լեոնիդ Սարաֆանով (2002-2011)
Վլադիմիր Շկլյարով (2003-)
Անդրեյ Երմակով (2005-)
Յուրի Սմեկալով (2009-)


=== Դիրիժորներ ===
Վալերի Գերգիև
Էդուարդ Գրիկուրով
Վլադիմիր Դրանիշնիկով
Ռիկարդո Դրիգո
Սերգեյ Ելցին
Ալեքսանդր Կլիմով
Էմիլ Կուպեր
Կոնստանտին Լյադով
Եվգենի Մրավինսկի
Էդուարդ Նապրավնիկ
Արի Պազովսկի
Կոնստանտին Սիմեոնով
Յուրի Տեմիրկանով
Վիկտոր Ֆեդոտով
Բորիս Խայկին


== Ղեկավարություն ==
Վալերի Գերգիև, գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր
Յուրի Շվարցկոպֆ


== Փառատոներ ==
«Սպիտակ գիշերների աստղեր» միջազգային փառատոն
Մոսկվայի Զատկի փառատոն
«Նոր հորիզոններ» ժամանակակից երաժշտության փառատոն
«Մասլենիցա» փառատոն
«Մարիինսկի» բալետի փառատոն


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Театр оперы и балета имени С. М. Кирова / составитель Т. С. Крунтяева; авторы очерков А. М. Соколова, Я. И. Лушина, А. К. Кенигсберг; общая редакция В. Н. Гурков; научный редактор А. С. Розанов. — Музыка, 1983. — 240 с. — 20 000 экз.
Пантеон и репертуар русской сцены / Ф. Кони. — СПб., 1850.
Классический танец. История и современность / Л. Д. Блок. — Искусство, 1987. — 556 с. — 25 000 экз.
В. А. Теляковский. Дневники директора императорских театров. 1901—1903. Санкт-Петербург / Под общ. ред. М. Г. Светаевой. Подгот. текста С. Я. Шихман и М. А. Малкиной. Коммент. М. Г. Светаевой и Н. Э. Звенигородской при участии О. М. Фельдмана. — М.։ АРТ, 2002. — 702 с.
В. А. Теляковский. Дневники Директора Императорских театров. Санкт-Петербург. 1903—1906 / Под общ. ред. М. Г. Светаевой; Подгот. текста М. А. Малкиной и М. В. Хализевой; Коммент. М. Г. Светаевой, Н. Э. Звенигородской и М. В. Хализевой. — М.։ АРТ, 2006. — 928 с.
В. А. Теляковский. Дневники Директора Императорских театров. Санкт-Петербург. 1906—1909 / Под общ. ред. М. Г. Светаевой; Подгот. текста М. В. Хализевой и М. В. Львовой; Коммент. М. Г. Светаевой, Н. Э. Звенигородской и М. В. Хализевой. — М.։ АРТ, 2011. — 928 с.
А. Ю. Руднев. Мариинский театр: четвертьвековые итоги


== Մամուլ ==
Алексей Конкин.։ «Чёрный текст на белом фоне: Известный оперный режиссёр Грэм Вик показал в Мариинке «Средство Макропулоса»»։ «Российская газета» — вып. № 5320 (241) от 25 октября 2010։ Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 22 
Мария Табак. (02.08.2011)։ «Мариинка представит в Вашингтоне балет «Жизель»»։ РИА Новости։ Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 27-ին։ Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 22 
«Мариинский театр привезёт на гастроли в Москву оперу и балет»։ РИА Новости։ 19.01.2011։ Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 27-ին։ Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 22 
«Мариинский театр оперы и балета — история»։ Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 27-ին։ Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 22 
«Мариинский театр покажет премьеру оперы Джузеппе Верди «Аттила»»։ РГРК «Голос России»։ 13.07.2010։ Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 27-ին։ Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 22 
«Мариинский театр»։ Энциклопедия «Кругосвет»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 1-ին։ Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 24–ին 


== Արտաքին հղումներ ==
Թատրոնի պաշտոնական կայքը
Պետերբուրգյան բալետի 3 դարերը
Մարիինյան թատրոնի նվագախմբի լուսանկարները(չաշխատող հղում)