Գերտրուդ Բոյմեր

Գերտրուդ Բոյմեր (գերմ.՝ Gertrud Bäumer, սեպտեմբերի 12, 1873(1873-09-12)[…], Hohenlimburg - մարտի 25, 1954(1954-03-25)[…], Գադերբաում, Բիլեֆելդ, Դետմոլդ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի հասարակական-քաղաքական գործիչ, իրավապաշտպան, սուֆրաժիստ, գրող, ուսուցիչ։


== Կենսագրություն ==
Գերտրուդ Բոյմերը ծնվել է 1873 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայում՝ պաստորի ընտանիքում։ Ավարտել է Հալլեի իգական բարձրագույն դպրոցը, Մագդեբուրգի ուսուցչական սեմինարը, Բեռլինի համալսարանում սովորել է գերմանագիտություն, աստվածաբանություն, փիլիսոփայություն և սոցիոլոգիա, այնտեղ պաշտպանել է Գյոթեի ստեղծագործությունների մասին ատենախոսություն։ Վեց տարի շարունակ ուսուցչությամբ է զբաղվել աղջիկների ժողովրդական դպրոցում։ Պաշտպանել է սոցիալական մանկավարժությունը՝ այն համարելով ոչ թե սկզբունք, այլ մանկավարժության անբաժանելի մաս։ Գտել է, որ ընտանիքի և դպրոցի դաստիարակության հետ կապ չունեցող ամեն ինչ սոցիալական մանկավարժության խնդիրն է։
1896 թվականին եղել է Մագդեբուրգի ուսուցիչների միության հիմնադիրների շարքում։ Գերմանական կանանց շարժան ղեկավար Ելենա Լանգեի հետ 1901 թվականից խմբագրել և հրատարակել է «Կանանց շարժման ուղեցույց» հինգհատորյակը։ Աշխատել է որպես Գերմանիայի համընդհանուր կանանց միության «Նոր ուղիներ» ամսագրի խմբագրող, լիբերալ հայտնի քաղաքական գործիչ Ֆրիդրիխ Նաումանի հետ 1912-1940 թվականներին հրատարակել է «Օգնություն» շաբաթաթերթը, որը նվիրված էր քաղաքականության, գրականության և արվեստի հարցերին, իսկ 1916-1936 թվականներին՝ բուրժուական կանանց շարժման պաշտոնաթերթ «Կին» ամսագիրը։

1910-1919 թվականներին եղել է Գերմանիայի կանանց միությունների ասոցիացիայի՝ Գերմանիայում բուրժուական կանանց շարժման գլխավոր կազմակերպության պահպանողական թևի նախագահն ու գաղափարախոսը։ Լանգեի հետ ուշադրությունը կենտրոնացրել է կանանց կրթության կազմակերպման և զարգացման վրա, որտեղ տեսել է հասարակության ապահովված շերտի կանանց բարեկեցիկ ապագայի գրավականը։
Եղել է գերմանական Առաջադեմ ժողովրդական կուսակցություն անդամ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո Բոյմերը հիմնել է «Կանանց ազգային ծառայությունը», որը կոչված էր աջակցելու կառավարության զինվորական ուժերին։ 1916-1920 թվականներին գլխավորել է Համբուրգի Սոցիալական մանկավարժության ինստիտուտը։
1918 թվականի նոյեմբերյան հեղափոխությունից հետո միացել է Գերմանիայի դեմոկրատական կուսակցությանը (ԳԴԿ), ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր, 1920-1930 թվականներին ԳԴԿ-ից ընտրվել է ռայխստագի մշտական պատգամավոր և զբաղեցրել ԳԴԿ-ի փոխնախագահի պաշտոնը։ 1930-1932 թվականներին եղել է ռայխստագի պատգամավոր Գերմանիայի պետական կուսակցությունից։
1922 թվականից ղեկավարել է կայսերական ներքին գործերի նախարարության մշակութային և քաղաքական բաժանմունքի դպրոցների ու երիտասարդության բարեգործական բաժինը՝ դառնալով գերմանական պատմության մեջ առաջին կինը, որն ստացել է նախարարական խորհրդատուի կոչում։ Ազգերի լիգայում, որտեղ Գերմանիան ընդունվել է 1926 թվականին, Բոյմերն աշխատել է սոցիալական և հումանիտար հարցերի հանձնաժողովում։
Նացիստների իշխանության գալուց հետո նա հեռացվել է պետական ծառայությունից։ Շարունակել է «Կին» ամսագրի հրատարակումը, աջակցել նացիոնալ-սոցիալիզմի կանանց քաղաքականությանը։ Միայն 1941 թվականին՝ հասարակական կյանքից Բոյմերի հինգամյա հեռացումից հետո, հրապարակվել է նրա «Դանթե Ալիգիերի ուղին» վեպը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Գ. Բոյմերը պաշտպանել է Գերմանիայի արևմտյան օկուպացված գոտիների քաղաքական անկախությունը, մասնակցել Քրիստոնեա-սոցիալական միության (ՔՍՄ) հիմնադրմանը, ապա միացել Քրիստոնեական-դեմոկրատական միությանը, հրատարակել «Գերմանացի կանանց նոր ճանապարհը» գիրքը։


== Ընտյալ աշխատություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Schaser Angelika (2000)։ Helene Lange und Gertrud Bäumer: eine politische Lebensgemeinschaft [Helene Lange and Gertrud Bäumer: a political cohabitation] (German)։ Köln Weimar: Böhlau Verlag։ ISBN 9783412091002 
Repp K. (2000)։ «More Corporeal, More Concrete": Liberal Humanism, Eugenics, and German Progressives at the Last Fin de Siècle*»։ The Journal of Modern History 72 (3): 683–730։ doi:10.1086/316045 
Repp Kevin (2000)։ Reformers, Critics, and the Paths of German Modernity։ Cambridge: Harvard University Press։ ISBN 0-674-00057-9 
Макс Хейстингс. Первая мировая война: Катастрофа 1914 года. Альпина Паблишер, 2014


== Արտաքին հղումներ ==
Online Biography of Gertrud Bäumer (in German)
Newspaper clippings about Gertrud Bäumer
Schaser, Angelika: Bäumer, Gertrud, in: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War.
Կենսագրություն(գերմ.)
Արտասահմանում սոցիալական մանկավարժության զարգացման պատմությունից