Միխայիլ Կոզել

Միխայիլ Գեորգիևիչ Կոզել (ռուս.՝ Михаил Георгиевич Козелл, 20 հոկտեմբերի, 1911, Աստրախան, Ռուսական կայսրություն – 29 հուլիսի, 1993, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստանի Դաշնություն), ռուս նկարիչ, գեղանկարիչ, բնանկարիչ, մանկավարժ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության (մինչև 1992 թվականը՝ ՌՍՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպություն) անդամ։


== Կենսագրություն ==
Միխայիլ Կոզելը ծնվել է 1911 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ռուսաստանի Աստրախան քաղաքում, արտիստների ընտանիքում։
1925 թվականին Միխայիլ Կոզելն սկսում է սովորել Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության ու ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտ Պավել Վլասովի (1857-1935) մոտ, ով Աստրախանում հիմնել էր «Գեղանկարչություն ու նկարչություն սիրողների խմբակը», որը 1886 թվականին վերածվել էր «Աստրախանի գեղարվեստի խմբակի», իսկ 1920-ական թվականների կեսերին նրա մասնավոր արվեստանոցի հիման վրա ստեղծվել է Աստրախանի գեղարվեստամանկավարժական տեխնիկումը։ Մինչ 1930 թվականը Միխայիլ Կոզելը Պավել Վլասովի մոտ ստանում է մասնագիտական հիմնական պատրաստվածություն։
Ուսումը շարունակելու նպատակով Միխայիլ Կոզելը 1931 թվականին մեկնում է Լենինգրադ և 1933 թվականին ընդունվում Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության ու ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության բաժին, որտեղ սովորել է Միխայիլ Բեռնշտեյնի, Արկադի Ռիլովի, Ալեքսանդր Լյուբիմովի, Վլադիմիր Սերովի մոտ։
1939 թվականին Միխայիլ Կոզելն ավարտել է ինստիտուտը (Իսահակ Բրոդսկու արվեստանոց)՝ ստանալով գեղանկարչի կոչում։ Նրա դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Միխայիլ Կալինինն իր համերկրացի կոլտնտեսականների շրջանում» (ռուս.՝ «Михаил Калинин среди земляков-колхозников») նկարը (պահվում է Տրետյակովյան պետական պատկերասրահում)։
Ինստիտուտն ավարտելուց հետո Միխայիլ Կոզելը Ռուդոլֆ Ֆրենցի ղեկավարությամբ մասնակցել է «Պետրոգրադի պաշտպանությունը» (ռուս.՝ «Оборона Петрограда») համայնապատկերի ստեղծման աշխատանքներին։ 1939 թվականի վերջից մինչև 1948 թվականը Միխայիլ Կոզելը զինվորական ծառայություն է անցել Հեռավոր Արևելքում։ Պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Ճապոնիայի դեմ հաղթանակի համար» և «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով։
Լենինգրադ վերադառնալուց հետո՝ 1948 թվականից մինչև 1991 թվականը, Միխայիլ Կոզելը դասավանդել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիային կից Գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցում (ներկայում՝ Բ. Իոգանսոնի անվան գեղարվեստի լիցեյ)։
Միխայիլ Կոզելի 1949 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների՝ իր աշխատանքը հանրությանը ներկայացնելով Լենինգրադի առաջատար նկարիչների ստեղծագործությունների կողքին։ Ստեղծել է ժանրային ու պատմահեղափոխական կոմպոզիցիաներ, դիմանկարներ, բնանկարներ, էտյուդներ բնօրինակից։ Նկարել է յուղաներկերով ու մատիտով։ Հատկապես սիրել է նկարել Լենինգրադի ծայրամասերում գտնվող լքված ամառանոցներ՝ լքվածության ու ամայության իրենց յուրահատուկ տրամադրութամբ։ 1991 թվականին Լենինգրադում անցկացվել է Միխայիլ Կոզելի անհատական ցուցահանդեսը։ Նրա աշխատանքներից են «Ձմեռային էտյուդ» (1960), «К весне», «Մարտի սկիզբ» (երկուսն էլ 1961), «Ճանապարհ դեպի լեռը» (1962), «Հերկված հող», «Поселок Дачное» (երկուսն էլ 1963), «Գարնանային օր» (1964), «Աշունը Պարգոլովոյում», «Կովագոմ» (երկուսն էլ 1967), «Գետախորշ (Աստրախան)» (1968), «Աշնանային ճանապարհ», «Գարնանը» (երկուսն էլ 1969), «Ձմռան ավարտին» (1970), «Գյուղ Ֆեդորկովո» (1971), «Լավրիկի», «Գյուղ Յուկկի» (обе 1972), «Գարունը գյուղում» (1973), «Երեկոյան մոտ» (1975), «Աշնանային հանդերձանքով» (ռուս.՝ «В осеннем уборе»), «Под Пудостью» (երկուսն էլ 1978), «Մարտ», «Վաղ գարուն» (երկուսն էլ 1980) նկարները և այլն։
1962 թվականին Միխայիլ Կոզելը դարձել է ՌՍՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության անդամ։
Միխայիլ Կոզելը մահացել է 1993 թվականի հուլիսի 26-ին Սանկտ Պետերբուրգում։
Նկարչի աշխատանքները պահվում են տարբեր թանգարաններում ու մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Ճապոնիայում, Իտալիայում, Բելգիայում, Շվեդիայում, Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում ու այլ երկրներում։


== Ցուցահանդեսներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Выставка произведений ленинградских художников, посвященная 25-летию победы над фашистской Германией. Каталог. — Л։ Художник РСФСР, 1972. — с.7.
Каталог произведений художников Российской Федерации, переданных в дар организациям и учреждениям культуры (1963—1971 гг.). -М։ СХ РСФСР, 1972. — с. 47.
Портрет современника. Пятая выставка произведений ленинградских художников 1976 года. Каталог. — Л։ Художник РСФСР, 1983. — с.10.
Выставка произведений ленинградских художников, посвященная 60-летию Великого Октября. — Л։ Художник РСФСР, 1982. — с. 14.
Выставка произведений художников — ветеранов Великой Отечественной войны. — Л։ ЛОСХ РСФСР, 1978. — 3.
Справочник членов Союза художников СССР. Том 1. — М։ Советский художник, 1979. — с.515.
Exhibition of modern Soviet Painting. 1978. Gekkoso Gallery. Catalogue. — Tokyo, 1978. — р.58.
Выставка произведений художников — ветеранов Великой Отечественной войны. Каталог. — Л։ Художник РСФСР, 1990. — с.10.
Выставка произведений художников — ветеранов Великой Отечественной войны. — Л։ ЛОСХ РСФСР, 1987. — с.3.
Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. -Л։ Художник РСФСР, 1987. — с.58.
Михаил Георгиевич Козелл. Выставка произведений. Живопись. Графика. Каталог. — Л։ Художник РСФСР, 1989.
Выставка произведений художников — участников Великой Отечественной войны Санкт-Петербургского Союза художников России. — Санкт-Петербург։ ПСХ, 1993. — с.3.
Лирика в произведениях художников военного поколения. Выставка произведений. Каталог. — Санкт-Петербург։ Мемориальный музей Н. А. Некрасова, 1995. — с.4.
Мы помним… Художники, искусствоведы — участники Великой Отечественной войны. — М։ Союз художников России, 2000. — с.136.
Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — Санкт-Петербург։ НП-Принт, 2007. — с. 5, 20, 361, 390, 392, 394—398, 400—405, 445. — 450 С. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
Кононова, А. В. Козелл Михаил Георгиевич //Страницы памяти. Справочно-биографический сборник. 1941-1945. Художники Санкт-Петербургского (Ленинградского) Союза художников — ветераны Великой Отечественной войны. Кн.1. СПб։ Петрополис, 2014. С. 508—510.


== Արտաքին հղումներ ==
Михаил Георгиевич Козелл на сайте «Неизвестный соцреализм. Поиски и открытия»
Ленинградская школа живописи. Очерк истории.
Хронология Ленинградской школы живописи.