Գերի Կուպեր

Գերի Կուպեր (անգլ.՝ Gary Cooper, իսկական անունը Frank James Cooper, մայիսի 7, 1901(1901-05-07)[…], Հելենա, ԱՄՆ - մայիսի 13, 1961(1961-05-13)[…], Բևերլի Հիլզ, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան։
Խաղացել է 110-ից ավելի ֆիլմերում, Օսկար մրցանակի եռակի դափնեկիր է՝ 2 անգամ Օսկար լավագույն դերասանի համար անվակարգում (1941, 1952) և ևս մեկ Օսկար է ստացել կինոյում ունեցած ներդրման համար (1961 թվական)։ Ամերիկյան կինոակադեմիան իր կողմից հրապարակած Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 11-րդ տեղում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1901 թվականին ԱՄՆ-ի Մոնտանա նահանգում։ Նրա հայրը բարձրաստիճան դատավոր էր և որդուն ուղարկել է կրթություն ստանալու Անգլիայում մասնավոր դպրոցում։ Վերադառնալով ԱՄՆ՝ նա որոշում է դառնալ նկարիչ։ Ծանր ավտովթարի է ենթարկվում և արդյունքում կորցնում հիշողությունը և կարողանում է վերականգնվել միայն բժշկական միջամտությունից հետո։
1930-ական թվականներին նկարահանվելով վեստեռներում և արկածային ֆիլմերում՝ «մրցում է» Կլարկ Գեյբլի հետ Հոլիվուդի առաջին «սրտակեր» կոչման համար։ «Սերժանտ Յորք» և «Ուղիղ կեսօրին» ֆիլմերի համար Օսկարի է արժանացել Օսկար լավագույն դերասանի համար անվակարգում։
Ամուսնացել է Նյու Յորքցի Բալֆի Վերոնիկայի հետ և ունեցել է մեկ դուստր։ Գերի Կուպերը և հայտնի գրող Էռնեստ Հեմինգուեյը մտերիմ ընկերներ էին։
Կյանքի վերջին տարիները նա հիվանդացել էր քաղցկեղով և նրա հիվանդությունը գաղտնի էր պահվում։ Մահվանից մի քանի ամիս առաջ ստացած Օսկար մրցանակը իր փոխարեն ստացավ իր ընկերը՝ նույնպես ամերիկացի հայտնի կինոդերասան Ջեյմս Ստյուարտը, հայտարարելով, որ Գերի Կուպերը ծանր հիվանդ է։
Մահացել է 1961 թվականին և թաղված է Նյու Յորքի գերեզմանատներից մեկում։


== Ֆիլմագրություն ==
Կինոյում նկարահանվել սկսել է 1925 թվականից խաղալով հիմնականում վեստեռն ժանրի համր ֆիլմերում։ Նրա մասնակցությամբ առաջին ձայնային ֆիլմը 1929 թվականին նկարահանված «Վիրջինիացին» ֆիլմն է։ Հենց այս ֆիմում իր առաջին անգամ արտասանած իր բառերը և դերասանական խաղաոճը ընգծվում է իր հետագա ֆիլմերում։ Գերի Կուպերի հերոսները հիմնականում կովբոյներ ու արկածախնդիրներ էին։
Խաղացել է ընդհանուր թվով մոտ 115 ֆիլմում, որոնցից առավել նշանավորներն են.

Թևեր - 1927
Սա - 1927
Մարոկկո - 1930
Նրա կինը - 1931
Ալիսը հրաշքների աշխարհում - 1933
Կյանքի պլաններ - 1933
Ցանկություն - 1936
Միստեր Դիդսը տեղափոխվում է քաղաք - 1936
Մարդը հարթավայրերից- 1936
Սերժանտ Յորք - 1940
Մարդը արևմուտքից - 1940
Ծանոթացեք Ջոն Դոուի հետ - 1941
Յանկիների հպարտությունը - 1942
Ու՞մ մահն է գուժում զանգը - 1943
Թիկնոց և դաշույն - 1946
Ուղիղ կեսօրին - 1952
Վերակրուս - 1954
Սեր կեսօրից հետո - 1957
Մարդը արևմուտքից - 1958


== Մրցանակներ և փաստեր ==


=== Մրցանակներ ===
Ընդհանուր թվով ստացել է կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս -ի, որոնց թվում
6 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 3-ը, 2-ը Օսկար լավագույն դերասանի համար անվանակարգում և 1 պատվավոր Օսկար կինոյում ունեցած ավանդի համար։ Ստացել է 1 Ոսկե Գլոբուս, 1 Դավիդ դի Դոնատելլո մրցանակ և այլն։ 1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա աստղը։


=== Փաստեր ===
Ընդգրկված է Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից կազմված տարբեր վարկանիշային ցանկերում հետևալ տեղերում

Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղեր - 11
Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսների ցանկում առկա է Գերի Կուպերի 3 դրական հերոսՈւիլլ Քեյն «Ուղիղ կեսօրին» - 5
Լու Ջերիգ, «Յանկիների հպարտությունը» - 25
Էլվին Յորք, «Սերժանտ Յորք» -35Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն խոսքերի ցանկում «Յանկիների հպարտությունը» ֆիլմում իր հերոս Հենրի Լուիս Գերիգի «Այսօր ես ինձ համարում եմ աշխարհի ամենահաջողակ մարդը» խոսքը 38-րդն է։


== Նկարներ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Arce, Hector. Gary Cooper։ An Intimate Biography. New York։ Bantam Books, 1980, First edition 1979. ISBN 978-0-553-14130-6.
Benson, Nigel. Dunstable in Detail. Dunstable, UK։ The Book Castle, 1986. ISBN 978-0-950-97732-4.
Donnelley, Paul. Fade To Black։ A Book Of Movie Obituaries, 2nd Edition. London։ Omnibus Press, 2005, First edition 2003. ISBN 978-1-84449-430-9.
Janis, Maria Cooper. Gary Cooper Off Camera։ A Daughter Remembers. New York։ Harry N. Abrams, Inc., 1999. ISBN 978-0-8109-4130-4.
Meyer, Jeffrey. Gary Cooper։ American Hero. New York։ William Morrow, 1998. ISBN 978-0-688-15494-3.
Rogers, Ginger. Ginger։ My Story. New York։ Harper Collins, 1991. ISBN 978-0-06-156470-3.
Selznick, David O. Memo from David O. Selznick. New York։ Modern Library, 2000. ISBN 0-375-75531-4.
Shearer, Stephen Michael. Patricia Neal։ An Unquiet Life. Lexington, Kentucky։ The University Press of Kentucky, 2006. ISBN 978-0-8131-2391-2.
Swindell, Larry. The Last Hero։ A Biography of Gary Cooper. New York։ Doubleday, 1980. ISBN 0-385-14316-8.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Internet Movie Database կայքում(չաշխատող հղում)
ԿինոՊոիսկ կայքում
AllRovi կայքում Archived 2012-01-12 at the Wayback Machine.
Turner Classic Movies