armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Աուդարաշ

Աուդարաշ (ռուս.՝ Аудараш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստանով։ Գետաբերանը գտնվում է Սիբիրգան գետի աջ ափին 21 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 20 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա գետն է սկսած ակունքից մինչև Բիրսկ քաղաք, գետի ենթաավազանը Բելայա, գետի գետային ավազանը Կամա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010201612111100026107
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111102610
Ավազանի կոդը — 10.01.02.016
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Հրեշտակը դժոխքից

«Հրեշտակը դժոխքից» (անգլ.՝ Angel from Hell), ամերիկյան սիթքոմ՝ ֆանտաստիկայի տարրերով, ստեղծել է Թեդոմ Քուիլլոմը։ Սերիալի թողարկումը տեղի է ունեցել  2016 թվականի հունվարի 7-ին CBS հեռուստաալիքում։ 5 դրվագների ցուցադրությունից հետո սերիալը հանվել է եթերից։ 2016 թվականի հուլիսի 2-ից 23-ը եթեր են թողարկվել սերիալի մնացած դրվագները։


== Սյուժե ==
Սերիալը պատմում է Էմի անունով հրեշտակի մասին, որը հանդես է գալիս որպես երիտասարդ կնոջ՝ Ալիսոն Ֆուլերի խնամակալը և տարօրինակ բարեկամություն է սկսում նրա հետ։


== Դերերում ==
Ջեյն Լինչ՝ Էմիի դերում
Մեգգի Լոուսոն՝ Էլիսոն Ֆուլլերի դերում
Քայլ Բորնհեյմեր՝ Բրեդ Ֆուլլերի դերում
Քևին Պոլլակ՝ Մարվա Ֆուլլերի դերում


== Արտադրություն ==
CBS հեռուստաալիքը 2015 թվականի մայիսի 8-ին թույլատրել է սերիալի նկարահանումների համար, որպեսզի այն ցուցադրվի 2015/16 թվականի հեռուստաշրջանում։ Շոուի թողարկումը նշանակված է եղել 2015 թվականի նոյեմբերի 5-ին, սակայն հետագայում սերիալի սկիզբը տեղափոխվել է 2016 թվականի հունվարը։


== Դրվագներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Հովվուհին և ծխնելույզ մաքրողը

Հովվուհին և ծխնելույզ մաքրողը (դան․՝ Hyrdinden og Skorsteensfeieren ), դանիացի հայտնի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1845 թվականին։


== Սյուժե ==
Հեքիաթը պատմում է երկու հախճապակե արձանների` հովվուհու և ծխնելույզ մաքրողի մասին, որոնք իրար կողքի էին քանդակված, այդ պատճառով էլ նշանված էին իրար հետ։ Հեքիաթի հերոսներից են նաև օբեր-ունտեր-գեներալ-ադմիրալ-սերժանտ Այծոտնը և ծեր չինացին։ Օբեր-ունտեր-գեներալ-ադմիրալ-սերժանտ Այծոտնն սիրահարված էր հովվուհուն և ցանկանում էր ամուսնանալ նրա հետ։ Հովվուհին, սակայն, չէր ցանկանում ամուսնանալ նրա հետ և առաջարկում է ծխնելույզ մաքրողին իրար հետ փախչել։
«Քո ցանկությունը ի՛մ ցանկությունն է,- ասում է ծխնելույզ մաքրողը հովվուհուն:- Գնա՛նք թեկուզ և հիմա։ Ես հավատում եմ, որ իմ արհեստով կարող եմ քեզ կերակրել»։ Նրանք միասին փախչում են, և մյուս տիկնիկները նկատում են նրանց փախուստը։
Փախչելու ճանապարհին նրանք հանդիպում են մի տիկնիկային թատրոնի, որտեղ այդ պահին ներկայացում էր գնում։ Բոլոր տիկնիկները թափահարում էին իրենց ձեռքի վարդակակաչները։ Նրանց հետևում կանգնած էին վալետները, որոնք երկուական գլուխ ունեին։ Պիեսը երկու սիրահարի մասին էր, որը հովվուհուն հիշեցնում էր իր և ծխնելույզ մաքրողի պատմությունը։ Հովվուհին խնդրում է հեռանալ այդտեղից և դուրս գալ մեծ աշխարհ։ Տղան առաջարկում է նրան փախչել ծխնելույզով և աղջիկը համաձայնում է։ Հովվուհին վախենում է մեծ աշ՛խարհից և խնդրում է հետ վերադառնալ։ Նրանք վերադառնում են իրենց սենյակ և շարունակում են ապրել կողք կողքի։


== Կերպարներ ==
Հովվուհին
Ծխնելույզ մաքրողը
Ծեր չինացին
Օբեր-ունտեր-գեներալ-ադմիրալ-սերժանտ Այծոտն
Տիկինկային թատրոնի տարբեր տիկնիկներ


== Հեքիաթն այլ լեզուներով ==
«Հովվուհին և ծխնելույզ մաքրողը» հեքիաթը, ինչպես և Անդերսենի շատ այլ հեքիաթներ, թարգմանվել են աշխարհի մի շարք լեզուներով, այդ թվում և` հայերեն։ Հեքիաթի հիման վրա խորհրդային ռեժիսոր Լև Ատամանովը մուլտֆիլմ է նկարահանել(ռուս.):


== Ծանոթագրություններ ==
(3188) Ջեկաբսոնս

(3188) Ջեկաբսոնս (անգլ.՝ Jekabsons), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի հուլիսի 28-ին Պերիթ աստղադիտարանի կողմից Բիքլիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,289794 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9847 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5949 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1265,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284452 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,69° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3188) Ջեկաբսոնս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռիկարդո Լոպես

Ռիկարդո Լոպես (իսպ.՝ Ricardo López Felipe, ծնվ. 1970 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է եկել Իսպանիայի հավաքականում։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
Ռիկարդոն խաղացել է մադրիդյան «Ատլետիկոյի» երիտասարդական թիմերում։
1998 թվականին տեղափոխվեց «Ռեալ Վալյադոյիդ»։ 2001/02 մրցաշրջանի ընթացքում առանց փոխարինման խաղաց բոլոր 38 խաղերը, որը նրան օգնեց ընդգրկվել 2002 թվականի աշխարհի չեմպիոնատի Իսպանիայի հավաքականի ցուցակում թեպետ այնտեղ չխաղաց։
2002 թվականի օգոստոսի 30-ին տեղափոխվեց անգլիական «Մանչեստեր Յունայթեդ» 1,5 միլիոն ֆունտի դիմաց։
Ֆաբիեն Բարտեզի և Ռոյ Կերոլլի գնումից հետո, որոնք նախատեսված էին Ռիկարդոյին փոխարինելու համար, Ռիկարդո հաճախ դուրս չէր գալիս դաշտ։ Նա խաղաց Չեմպիոնների լիգայի չորս խաղ և չեմպիոնատի մեկ խաղ։
2003 թվականի օգոստոսի 23-ին տեղափոխվեց «Ռասինգ» մեկ մրցաշրջանի համար։ Հաջորդ մրցաշրջանին վերադարձավ «Մանչեստեր Յունայթեդ», բայց հիմնական խմբի տեղի համար մենամարտում պարտվեց Թիմ Հովարդին և Ռոյ Կերոլին։ Մրցաշրջանի ավարտվելուց հետո պայմանագիրը չերկարացվեց, և դարպասապահը ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղփոխվեց «Օսասունա»։


=== Հավաքական ===
Իսպանիայի հավաքականում խաղացել է երկու խաղ՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 14-ին Մեքսիկայի դեմ և  2002 թվականի օգոստոսի 21-ին Հունգարիայի դեմ, և երկու դեպքերում ել փոխարինել է Իկեր Կասիլյասին։ 2002 թվականի աշխարհի չեմպիոնատի մասնակից։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաղաձայնական տեղաշարժ

Բաղաձայնական տեղաշարժ, բաղաձայնների տեղաշարժ, հնչյունափոխության տեսակ, մասնավորապես հնդեվրոպական նախալեզվի պայթական բաղաձայնների որոշակիորեն համակարգված փոփոխությունները ցեղակից լեզուների մի մասում, այդ թվում և հին հայերենում, ապա և՝ ետգրաբարյան հայերենի որոշակի վիճակներում, փուլերում։
Տեղաշարժերը հանդես են գալիս աստիճանակարգությամբ՝ առաջին տեղաշարժ, երկրորդ տեղաշարժ և այլն։ Հնդեվրոպական պայթականների համակարգը եռաստիճան (եռաշարք) էր՝ շնչեղ ձայնեղներ-պարզ ձայնեղներ-խուլեր։ Որոշ հնդեվրոպաբաններ ընդունում են նաև 4-րդ՝ շնչեղ խուլերի բաղաձայնական աստիճանը։


== Բաղաձայնների առաջին տեղաշարժ ==
Ստորև ներկայացված է հնդեվրոպական մի շարք լեզուներում պայթականների կանոնավորված փոփոխությունների ընդհանրացված համադրությունը։


== Բաղաձայնների երկրորդ տեղաշարժ ==
Բաղաձայնների երկրորդ տեղաշարժն արտահայտվում է այն անցումներով, որ կատարել են հինհայերենյան պայթականներն ու հպաշփականները ետգրաբարյան որևէ վիճակում։ Հայ բարբառագետներն այստեղ նոր աստիճանավորում են սահմանում՝ առաջին տեղաշարժ, երկրորդ տեղաշարժ, տեղաշարժ-տեղափոխություն։


== Գրականություն ==
Հայկական կոնսոնանտիզմը միջազգային լեզվաբանության գնահատմամբ, Ե., 1976,
Աճառյան Հ., Հայ բարբառագիտություն, Մոսկվա-Նոր Նախիջևան, 1911,
Գրիգորյան Ա. Վ., Հայ բարբառագիտության դասընթաց, Ե., 1957։


== Ծանոթագրություններ ==
Հունաստանի ազատագրում (1944)

Ազատագրում ասելով (հուն․՝ Απελευθέρωση) ընդունված է համարել գերմանական զորքերի էվակուացումը Հունաստանի մայրաքաղաքից, որը տեղի ունեցավ 1944 թվականի հոկտեմբերի 28-ին։ Ի տարբերություն մյուս երկրների, Հունաստանում տոնում են ոչ թե մայրաքաղաքի ազատագրումը այլ մասնակցությունը 1940 թվականի հոկտեմբերի 28-ի մարտական գործողություններին։ Քաղաքի ազատագրման արարողությունը համեմատաբար անցնում է ավելի աննկատ։
Ի տարբերություն շատ եվրոպական երկրների, որտեղ տեղի են ունեցել զանգվածային դատական պատիժներ, Աթենքում գերիշխել է կարգն ու կանոնը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուզունքիլիսա

Ուզունքիլիսա (թուրքերեն՝ Esenyayla), գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սադըքլի (Աղստևի շրջան)»

Սադըքլի (ադրբ.՝ Sadıqlı), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Աղստևի շրջանում։


== Բնակչություն ==
2009 թվականի մարդահամարի համաձայն գյուղում բնակվում է 2849 մարդ։


== Տես նաև ==
Աղստևի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Ամբողջ ամառը մեկ օրում

Ամբողջ ամառը մեկ օրում (անգլ.՝ All Summer in a Day), ամերիկացի գորղ Ռեյ Բրեդբերիի հայտնի ֆանտաստիկկան պատմվածքը։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1954 թվականի մարտին «The Magazine of Fantasy and Science Fiction» ամսագրում։


== Դիպաշար ==
Իրադարձությունները տեղի են ունենում Վեներայում։ Այստեղ Արևը կարելի է տեսնել 7 տարվա մեջ միայն մեկ անգամ, իսկ մնացած ժամանակ անձրև է գալիս։ Պատմվածքում նկարագրված բոլոր երեխաները 9 տարեկան են, և նրանցից գրեթե ոչ ոք չի հիշում, թե ինչպիսի տեսք ունի Արևը՝ բացի Մարգո անունով մի աղջկանից. նա Վեներա է թռել 5 տարի առաջ, իսկ մինչ այդ ապրել է Օհայոում, այդ իսկ պատճառով էլ հիշում է արևը։ Դրա համար էլ նրան չեն սիրում իր մնացած համադասարանցիները և իրենց հեռու են պահում Մարգոյից։ Եվ այն օրը, երբ Արևը ընդամենը մեկ ժամով պետք է հայտնվեր, համադասարանցիները փակում են Մարգոյին նկուղում՝ զրկելով նրան արևի լույսը տեսնելու հնարավորությունից։


== Նշանակությունը ==
Գիրքը պատմում է մանկական դաժանության մասին և միաժամանակ նկարագրում է մի իրավիճակ, որը հանդիպում է ոչ միայն երեխաների մոտ. սև նախանձի զգացումը, այլ մարդուն վատություն անելու ցանկությունը։ Երեխաները զրկեցին աղջկան երջանկությունից, իսկ ստեղծագործության անունը հենց այդպես էլ վերծանվում է՝ «Ամբողջ երջանկությունը մեկ պահի մեջ»։


== Էկրանավորում ==
«Ամբողջ ամառը մեկ օրում» պատմվածքի մոտիվներով 1982 թվականին նկարահանվել է համանուն ֆիլմ։


=== Դերասանական կազմ ===
Ռիսա Մալեն՝ Մարգո
Քեյթ Կուգան՝ Ուիլիամ
Թեմմի Սիմփսոն՝ Պաուլա
Ջերի Մարշակ՝ Միշել
Բրիջեթ Միդ՝ Լիզա
Էդիտ Ֆիլդս՝ Պ. Կալան
Բոբ Միչ՝ Պ. Բարնֆիլդ


== Արտաքին հղումներ ==
Պատմվածքը Հայկ Ֆելեքյանի թարգմանությամբ
Պատմվածքը Անժելա Մովսիսյանի թարգմանությամբ
Լիերնոլ

Լիերնոլ (ֆր.՝ Liernolles), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Ժալինի սյուր Բեբր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Վիշի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03144։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 258 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 149 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 117-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 32-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 78,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 72,6 %)։ 117 աշխատունակ բնակիչներից 111-ը աշխատում էին (62 տղամարդ և 49 կին), անաշխատանք էին 6-ը (1 տղամարդ և 5 կին)։ 32 անգործունակ մարդկանցից 11-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 7-ը թոշակառու, 14-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Լիերնոլ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-25-ին։ Վերցված է 2012-6-11 
«Լիերնոլ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-29
Ստարոտուրաևո (գյուղ, Կալտասինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտարոտուրաևոՍտարոտուրաևո (ռուս.՝ Старотураево, բաշկիրերեն՝ Иҫке Турай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 229 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի տուն-թանգարան (Նախիջևան)

Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի տուն-թանգարան (ադրբ.՝ Cəlil Məmmədquluzadənin ev-muzeyi), Տուն թանգարան ՝ նվիրված ադրբեջանցի հրապարակախոս և գրող Ջալիլ Մամեդկուլիզադեին։ Թանգարանը հիմնադրվել է այն տանը, որտեղ Ջալիլ Մամեդգուլուզադեն է ծնվել և անցկացրել իր մանկությունն ու պատանությունը։ Գտնվում է Ադրբեջանի Նախիջևան քաղաքում։


== Պատմություն ==

Թանգարանը հիմնադրվել է Ջալիլ Մամեդգուլուզադեի տանը, որը գտնվում է Նախիջևանի Իդրիս Մամեդով փողոցում։ Թանգարանը հիմնադրվել է Ադրբեջանի Հանրապետության երրորդ նախագահ Հեյդար Ալիևի 1998 թվականի դեկտեմբերի 31-ի հրամանով։ Թանգարանը բացվել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 13-ին և Հեյդար Ալիևը մասնակցել է բացման արարողությանը։


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանում ցուցադրվում է Ջալիլ Մամեդգուլուզադեի կյանքն ու աշխատանքը արտացոլող ցուցադրություն։ Թանգարանում պահվում են Ջալիլ Մամեդգուլուզադեին և նրա ընտանիքին պատկանող անձնական իրերը, ինչպես նաև գրողի պատմական փաստաթղթերը և նրա անձնական գրադարանը։
Թանգարանի շենքի ընդհանուր մակերեսը 100 մ2 է։ Շենքը երկու հարկանի է։ Երկրորդ հարկում կա 2 սենյակ, 1 գավիթ և 1 բաց պատշգամբ։ Առաջին հարկը գտնվում է բաց պատշգամբի տակ և բաղկացած է 2 սենյակից, 1 գավթից։


== Տես նաև ==
Ջալիլ Մամեդկուլիզադե
Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի տուն-թանգարան (Բաքու)


== Ծանոթագրություններ ==
Կալոշինո (կայարան, Ելնինսկի շրջան)

Կալոշինո (ռուս.՝ Калошино), կայարան Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տիմիրյակովո

Տիմիրյակովո (ռուս.՝ Тимиряково, բաշկիրերեն՝ Тимерәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մեչետլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 115 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(1280) Բելաունդա

(1280) Բելաունդա (անգլ.՝ Baillauda), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1933 թվականի օգոստոսի 18-ին Էժեն Դելպորտի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,412393 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,2366 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5882 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բելաունդա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 2,2508 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2302,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,156356 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,46° անկյուն։
Բելաունդա աստերոիդը պատկանում է Կիբելեի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 3,27-3,7 ա. մ. մեծ կիսաառանցքներով, էքսցենտրիսիտետը` փոքր է քան 0,3 և ուղեծրի թեքումը` փոքր քան 25°։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1280) Բելաունդա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
97 (թիվ)

97 (իննսունյոթ), բնական թիվ է


== Գիտության մեջ ==
97-ը բերկլիումի ատոմային թիվն է
97 կարգային թիվն է կրում Կլոթո աստերոիդը


== Այլ ոլորտներում ==


== Տես նաև ==
97 թ., Մ. թ. ա. 97 թ., 1997 թ.
Իսլամը Լատվիայում

Իսլամը Լատվիայում, ըստ տարբեր աղբյուրների Լատվիայում ապրում են 12-50 հազար իսլամադավաններ (հիմնականում սուննիներ)։ 2007 թվականին քաղաքում գրանցված էին 15 մուսուլմանական համայնքներ։ Նշանակալից իսլամական կազմակերպություններ կան Ռիգայում։


== Պատմություն ==


=== 19-րդ դար ===
Մուսուլմանների ներկայությունը ժամանակակից Լատվիայում առաջին անգամ նշվել է 1838 թվականին։ 1897 թվականին 1671 մարդ արդեն դավանում էր իսլամը։ Այնտեղ ապրող մուսուլմանները պատկանում էին թաթարներին կամ այլ թուրքալեզու ժողովուրդներին։ Նրանցից շատերը գտնվում էին այդ տարածաշրջանում ոչ իրենց կամքով, օրինակ, նրանց մեջ կային շատ օսմանյան ռազմագերիներ Ղրիմի և ռուս-թուրքական պատերազմից։ Ռուս-թուրքական պատերազմից հետո հարյուր թուրք ռազմագերիներ ուղարկվեցին Ցեսիս քաղաք, որտեղ նրանցից 30-ը զոհվեցին՝ կլիմայի կտրուկ փոփոխության պատճառով։


=== 20-րդ դար ===
1902 թվականին մուսուլմանների համայնքը ձևավորվել և ճանաչվել է կառավարության կողմից։ Համայնքը ընտրել էր իր առաջնորդին՝ Իբրահին Դավիթին։ Իսլամ դավանողների մեծամասնությունը, որոնք բնակվում էին ժամանակակից Լատվիայի տարածքում, 20-րդ դարի սկզբում զորակոչվեցին ռուսական բանակ։ Ծառայությունը ավարտելուց հետո մեծամասնությունը մեկնեց Մոսկվա։ Շատ մուսուլմաններ, ովքեր մշտապես բնակվում էին ժամանակակից Լատվիայի տարածքում, ձերբակալվել էին առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Այդ արվում էր իշխանությունների կողմից՝ անվտանգությայն նկատառումներով, քանի որ նրանց կարծիքով թուրքական ծագում ունեցող քաղաքացիները, կարող էին ներկայացնել սպառնալիք անտվանգությանը, քանի որ Օսմանյան կայսրությունը եղել է պատերազմում ՝ Ռուսաստանի առաջին հակառակորդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Eastern Minorities —  li.lv կայքում (անգլ.)
Իսլամի պատմությունը Լատվիայում islam.lv կայքում Archived 2009-07-17 at the Wayback Machine.
Իսլամի ընդունումը Լատվիայում — islamnews.ru կայքում
Գաղափարախոսականացում

Գաղափարախոսություն(անգլ.՝ Ideolgy ), գաղափարների համակարգ, տեսական հայեցակարգ կամ տեսություն, որի միջոցռվ հասարակական խմբերի (կուսակցութ­յունների, դասակարգերի, հասարակական միավորումների և այլն) տեսանկյունից արտացոլվում և գնահատվում են հասարակական հարաբերությունների բնույթը և դրանց զարգացումը, ինչպես նաև արտացոլվում են այդ խմբերի սոցիալական գործունեության նպատակները, ծրագրերը և իդեալները։
Առաջին անգամ «Գաղափարախոսություն» հասկացությունը շրջանության մեջ է դրել Դեստյուտ դը Տրասին (1796)՝ նշանակելու համար գաղափարների մասին նոր էմպիրիկ գիտությունը, որը նրա կարծիքով, հնարավորություն է տալիս բացահայտել քաղաքականության, բարոյականության և այլն հաստատուն հիմքերը։ Այդ շրջանում այն ստանում է բացասական երանգավորում և ընկալվում է իբրև հայացքների ամբողջություն, որոնք կտրված են հասարակական կյանքի և իրական քաղաքականության պահանջներից և ունեն պատրանքային բնույթ։ Գաղափարախոսական հոսանքները իրենց ընդհանուր գծերով ձևավորվել են դեռևս հին աշխարհում, սակայն որպես քաղաքական կուսակցությունների և ուսմունքների հետ առնչվող երևույթ նկատվում է սկսած 17-րդ դարից։ Առաջին գաղափարախոսական հոսանքներից է ավանդապաշտությունը, որը պաշտպանել է ավանդական կարգերն ու հոգևոր արժեքները։ Ավանդապաշտությունից է սերվել դասական պահպանողականությունը, որը ձևավորվել է Անգլիայամ՝ 18-րդ դարում՝ ի հակադրության ֆրանսիական Լուսավորականության. ազատամտականության գաղափարախոսության։ 18-րդ դարում է ձևավորվում նաև դասական ազատամտականության Գաղափարախոսություն։ 19-րդ դարում Գաղափարախոսության գունաշարը համալրվում է ուտոպիական և գիտական սոցիալիզ­մի, մարքսիզմի, անարխիզմի և սոցիալիստական այլ գաղափարախոսություններով։ 20-րդ դարում գադափարախոսական կողմնորոշիչները գերազանցապես որոշվում էին ազատամտական, ժողովրդավարական, սոցիալիստական և պահպանողական հայեցակարգերի հակամարտությամբ և միաժամանակ դրանց համադրությամբ։
Ընդսմին, էապես ծևափոխվեցին դասական ազատամտականությունն ու պահպանողականությունը՝ վերածվելով նորազատամտականության և նորապահպանողականության։ Ազատամտական Գաղափարախոսության շրջանակներում սկզբնավորվում են մարդու իրավունքների և ազատությունների, մասնավորապես խոսքի ազատության, դավանանքի ազատության և դրանց պաշտպանության, սահմանադրականության հայեցակարգերը, որոնք էլ հանգեցնում են զաղափարախոսական պլյարալիտքի սկզբունքի ձևավորմանը։


== Գրականություն ==
Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 1-12, 1974-1986 թվականներ, Երևան
Է․ Աղայան «Արդի հայերենի բացատրական բառարան», հատոր 1-2, 1976 թվական, Երևան
А․ Б. Барихин "Большой юридический словарь", 2002 թվական, Москва
Խորասան (պատմական երկրամաս)

Խորասան (պարսկերեն՝ خراسان — Խորասան — որտեղից ծագում է արևը), Արևելյան Իրանում տեղակայված պատմական երկրամաս։ «Խորասան» անվանումը հայտնի է Սասանյանների ժամանակներից։ Խորասանը ամբողջ աշխարհում հայտնի է քրքումի և ծորենու արտադրությամբ, որոնք աճում են տարածաշրջանի հարավային շրջաններում (արտադրությունը` տարեկան ավելի քան 170 տոննա)։ Խորասանը հայտնի է նաև իր նշանավոր գորգերով և Ֆիրդուսու, Օմար Խայամի և Իմամ Ռեզայի դամբարաններով։


== Վարչական բաժանում ==
Խորասանը եղել է Իրանի ամենամեծ շրջանը՝ նախքան  2004 թվականի սեպտեմբերի 29-ին  երեք գավառների  բաժանվելը։ Խորհրդարանի (2004 թվականի մայիսի 18) և Հոգաբարձուների Խորհրդի (2004 թվականի մայիսի 29) կողմից հաստատված շրջաններն են՝

Հյուսիսային Խորասան, կենտրոնը՝ Բոջնուրդ, այլ գավառներ՝ Շիրվան, Ջաջարմ, Մեյնխ և Սամլագան, Էսֆարեյեն։
Հարավային խորասան, Կենտրոնը՝ Բիջենդ, այլ գավառներ՝ Սարայան, Նախբանդան, Սարբիշեխ
Ռեզավի Խորասան, կենտրոնը՝ Մաշհադ, այլ գավառներ՝ Գոուչան, Դարգազ, Չենարան,Սարախս, Ֆարիման,Թորբաթե-Ջամ,Թեյբադ, Ֆիրդուս,Գեյեն, Հաֆ և Ռաշտխար,Քաշմաչ, Բարդասկան, Նիշապուր, Սեբզևար, Հոնաբադ,Կալատ, Բոշրուեխ և Խալիլ Աբադ։


== Խորասանի պատմություն ==
Մեծ Խորասան ներառել է տարածքներ, որոնք այսօր գտնվում են Իրանում, Տաջիկստանում, Աֆղանստանում, Ուզբեկստանում և Թուրքմենիայում։ Պարսկաստանի՝ պատմական գլխավոր քաղաքներից մի քանիսը՝ Նիշապուրը (այժմ՝ Իրանում), Մերվը և Սանջանը (այժմ՝ Թուրքմենիայում), Հերաթը,  գտնվել են Մեծ Խորասանում։ Խորասանը իր երկարընթաց պատմության մեջ շատ նվաճողներ և կայսրություններ է ճանաչել՝ հույներ, թուրքեր, արաբներ, ուզբեկներ, սելջուկներ, մոնղոլներ, սեֆյաններ և այլք։
XIV-XV դարերում Խորասանը եղել է գիտությունների և արվեստի կարևորագույն կենտրոն։ Այստեղ (մասնավորապես Հերաթ քաղաքում) ապրել և ստեղծագործել են բանաստեղծներ Լութֆին, Ջամին, Ալիշեր Նավոին, Բաբա Ֆեգանին, սուլթան Հուսեյն Բայկարան (ստեղծագործել է Հուսայնի մականվամբ), նկարիչ Բեհզադը։


== Էթնիկ խմբեր ==
Այս շրջանի էթնիկ գլխավոր խմբերը պարսիկներն են, բայց Խորասանը իր դժվարին պատմության արդյունքում բնակեցված է զանազան էթնիկ խմբերով՝ թուրքմեններով, հյուսիս-արևմուտքում՝ խորասանյան թուրքերով, քրդերով՝ Բոջնուրդի և Կաչանի մոտակայքում, թեյմուրներով և ջեմշիդներով (սրանք մտնում են չեհեր-այմակների միավորման մեջ)՝ արևելքում, դրանցից որոշները մինչ օրս համարվում են քոչվոր-վաչկատուններ, ավելի հեռու՝ դեպի հարավ-արևմուտք բնակվում են հեիդարիսները, իսկ հարավ-արևելքում՝ բելուջները։ Տարածաշրջանում կա նաև աֆղանական մեծ հանրություն, որը ձևավորվել է վերջին տարիներին Աֆղանստանից եկած փախստականներից։  Քաղաքներում հանդիպում են խորասանյան արաբներ, գնչուներ, հրեաներ։ Խորասանի լեզուներն են խորասանա-թուրքերենը, պարսկերենը և քրդերենը։


== Պատկերասարահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնս

Մոնս (ֆր.՝  և լատ.՝ Mons, վալոներեն՝ Mont, հոլ.՝ Bergen), քաղաք Բելգիայի թագավորությունում, Բրյուսելից 50 կմ դեպի հարավ-արևելք հեռավորության վրա։ Մտնում է վալոնատկան տարածաշրջանի Էնո նահանգի մեջ։ Վերջինս նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Տեղակայված է Սամբր-Շիլդա ջրանցքի վրա։


== Հիմնական տվյալներ ==
Բնակչություն՝ 92 500 մարդ (2011)
Տարածք՝ 146,56 կմ²։


== Քույր քաղաքներ ==
 Վան, Ֆրանսիա (1952)
 Բրիար, Ֆրանսիա (1962)
 Տուասեի, Ֆրանսիա (1963)
 Սեֆթոն, Մեծ Բրիտանիա (1964)
 Չանշա, Չինաստան (1998)
 Լիթլ Ռոք, ԱՄՆ (1999)


== Ծանոթագրություններ ==
Ուկոլովո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Ուկոլովո (ռուս.՝ Уколово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(6143) Պյութագորաս

(6143) Պյութագորաս (անգլ.՝ Pythagoras), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մայիսի 14-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,857128 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6572 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,057 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1763,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204084 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,57° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6143) Պյութագորաս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կոժալա

Կոժալա (ռուս.՝ Кожала), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չիրկո Կեմ գետի ձախ ափին՝ 67 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 28 կմ է, ավազանի տարածքը 194 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000912102000003709
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000370
Ավազանի կոդը - 02.02.00.009
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մորդովսկի շրջան

Մորդովսկի շրջան (ռուս.՝ Мордовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տամբովի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մորդովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1450 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 19375 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 13,36 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Խորվաթիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Խորվաթիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթին առաջին անգամ մասնակցել է 1993 թվականին։ Այդ թվականից սկսած՝ լավագույն արդյունքը եղել է 4-րդ հորիզոնականը, որ զբաղեցրել է 1993 և 1999 թվականներին, իսկ վատագույն արդյունքը 2007 թվականին՝ կիսաեզրափակչում 16-րդ տեղը։ 2013 թ. սեպտեմբերի 19-ին պարզ դարձավ, որ Խորվաթիան հրաժարվում է մասնակցել Եվրատեսիլ 2014-ին։


== Մասնակիցներ ==
XX կիսաեզրափակիչներում նշանակում են ավտո-որակավորում։ Սա կարող է լինել արդյունք հետևյալ երկու պատճառներից։ Եթե երկիրը հաղթել է նախորդ տարվա մրցույթը, հաջորդ տարի նա չի մրցելու որևէ կիսաեզրափակչում։ Մյուս պատճառն այն է, որ Մեծ Քառյակի (Հնգյակի) երկիր-անդամները չեն մասնակցում որևէ կիսաեզրափակիչ փուլի։
XX եզրափակիչներում նշանակում է, որ երկիրը չի անցել եզրափակիչ փուլ։


== Տես նաև ==
Խորվաթիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում


== Հղումներ ==
Խորվաթիայի էջը Eurovision.tv կայքում
Յանոշ Լասլո Ալդոր

Յանոշ Լասլո Ալդոր (հունգ. Áldor János László, 1895, Ավստրո-Հունգարիա - 1944, Մաութհաուզեն-Գուզեն համակենտրոնացման ճամբար), հունգարացի նկարիչ և ճարտարապետ։ Դիմանկարիչ է։


== Կենսագրություն ==
Ինքնուս նկարիչ է։ Սովորել է ճարտարապետություն։ Աշխատել է Ռումինիայի Բայա Մարե քաղաքում, 1919 թվականին ճարտարապետության բնագավառում ստացել է գիտական աստիճան։ 1923-1925 թվականներին սովորել է Ադոլֆ Սոլնկոյի գեղարվեստական գաղութում, 1926 թվականին կատարելագործվել է Փարիզում, 1928 թվականին ուսումնական այց իրակացրել Իտալիա, եղել է «Benczúr» միության ղեկավար անդամ։
Մահացել է 1944 թվականին Մաութհաուզեն ճամբարում։
Նրա նկարները պահպանվում են Հունգարիայի և Ֆլորենցիայի ազգային պատկերասրահներում։


== Արտաքին հղումներ ==
Áldor János László(հունգարերեն)
Սրտի տոն

Սրտի տոն (անգլ.՝ Holiday Heart), 2000 թվականի ամերիկյան հեռուստաֆիլմ, որի գլխավոր դերերում խաղում են Վինգ Ռեյմսը և Էլֆրի Վուդարդը։ Այն նկարահանել է Ռոբերտ Տաունսենդոմը։ 2000 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ֆիլմը ցուցադրվել է Showtime կաբելային հեռուստաալիքով։ 
Վուդարդը ստացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ՝ «Մինի սերիալում կամ հեռուստաֆիլմում լավագույն կանացի դերի համար» անվանակարգում։


== Սյուժե ==
Holiday Heart անունով (Վինգ Ռեյմս) դրագ-քվինը ելույթ է ունենում գեյ ակումբներում։ Նա տաղանդավոր է և կարեկցող։ Իր ընկերոջ մահից հետո նա որոշում է իր տուն թողնել նախկին թմրամոլ Վանդային (Էլֆրի Վուդարդ) և նրա աղջկան՝ Նիկիին (Ջեսիկա Ռեյնոլդս)։ Սակայն որոշ ժամանակ անց Վանդան նորից շեղվում է ճիշտ ճանապարհից, երբ սիրավեպ է սկսում հոմոֆոբ և շովինիզմ, թմրավաճառ Սիլասի (Միկելթի Ուիլյամսոն) հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Սրտի տոն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքումԳրախոսությունOxman, Steven (2000-12-06)։ «Holiday Heart [[:Կաղապար:Скобка]]»։ Variety (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-01-21  
Pardi, Robert։ «Holiday Heart [[:Կաղապար:Скобка]]»։ TV Guide (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-01-21
B.Y.O.B.

«B.Y.O.B.» («Bring Your Own Bombs»), ամերիկահայ System of a Down խմբի առաջին սինգլն է իրենց չորրորդ՝ Mezmerize ալբոմից։ Երգը նվիիրված է Իրաքյան պատերազմին։


== Տեսահոլովակ ==
Տեսահոլովակը պատրաստվել է ռեժիսոր Ջեյք Նավաի կողմից։ Այստեղ ցուցադրվում են զինվորական խմբավորումներ, որոնք դիմակներով քայլում են քաղաքի միջով, և իրենց վրա երևում են «DIE», «TRUTH», «OBEY» և «GOD» խոսքերը, և իրենց մեջտեղում նվագում է System of a Down խումբը։ Կրկներգի ժամանակ խումբը ցույց են տալիս գիշերային ակումբում։


== Նվաճումներ ==
System of a Down խումբը «B.Y.O.B.» երգով հաղթեց Grammy 48-րդ մրցանակաբաշխության «Լավագույն կենդանի կատարում» մրցանակը։
Երգը «Billboard Hot 100» հիթ-շքերթում զբաղեցրել է 27-րդ հորիզոնականը։
Ըստ «Digital Dream»-ի «Լավագույն 100 կիթառային րիֆֆներ» ցանկում զբաղեցրել է 63-րդ հորիզոնականը։


== Երգացանկ ==
Ստանդարտ տարբերակ
B.Y.O.B. (ընդլայնված տարբերակ)
Բոլոր Live կատարումները ձայնագրվել են 2005 թ.-ին՝ «Big Day Out» փառատոնի ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեսահոլովակ
Ժողովածու (729)

Ժողովածու (729), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 729 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1798 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,2×10×5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 320 թերթից։ Գրված է միասյուն նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դեղին մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 4ա։


== Բովանդակություն ==
Վասն է խորհրդոց հարց և պատասխանի։
Վասն հոգւոյն սրբոյ։
Ընդդեմ մարդասաւան նեստորականացն (ի Պարապմանց գրոց Կիւրզի)։
Գր. Տաթևացւոյ Հարցումն երկաբնակացն առ մեզ․ ընդդէմ տաճկաց։
Առարկութիւնք Եւնոմիանոսանց և ընդդիմադրութիւնք Գրիգոր Աստուածաբանի (յԱռ որս գրոց)


== Ծանոթագրություններ ==
Դիոգենես Լայերտացի

Դիոգենես Լայերտացի (Διογένης Λαέρτιος, Diogenes Laertios, 180 - 240), հույն փիլիսոփաների և Անտիկ հունական փիլիսոփայության կենսագիր և պատմագիր։ Հեղինակի մասին կենսագրական տվյալ գրեթե չեն պահպանվել։ Նրա «Նշանավոր փիլիսոփաների կյանքը, ուսմունքն ու հայացքները» (հուն․՝ Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων) 10 գրքից բաղկացած երկը համարվում է հույն փիլիսոփայության պատմության ուսումնասիրության կարևորագույն աղբյուրներից մեկը։


== Անունն ու անվան ծագումնաբանության խնդիր ==
Առ այսօր անհայտ է մնում կենսագրի իսկական և անվան ճիշտ գրությունը։ Դիոգենես Լայերտացի անվանաձևը ենթադրում է, որ ինչպես ընդունված է եղել անտիկ աշխարհում, նրա անվան երկրորդ հատվածը նշանակում է, թե որտեղ է նա ծնվել։ Սակայն Լայերտ կամ նման այլ քաղաքի անվանում չի հանդիպում ու հիշատակվում հին աշխարհի տեղանունների թվում։
Ուսումնասիրողները տարբերակ են առաջ քաշում, որ նա կարող է ծնված լինել Կիլիկիայի Լաերտի քաղաքում։ Լայերտի անվան մեկ այլ ստուգաբանությամբ, այն կարող է փոխառնված լինել Հոմերոսի հայտնի ստեղծագործությունից, որում διογενής (Զևսի որդի), и հին հունարեն. Λᾱερτιάδης (Լայերտաի որդի) - նշանակությունն ունի և Ոդիսևսին բնորոշող մականուններից մեկն էր։ Մասնագետների շրջանում քննարկվում է նաև տարբերակ, որ հեղինակը որպես այդպիսին մտացածին է և իրականում հայտնի չէ այդ անվան տակ ստեղծագործած հեղինակ-հեղինակների իրական անունները։


== «Նշանավոր փիլիսոփաների կյանքը, ուսմունքն ու հայացքները» աշխատություն ==
Որոշակի դժվարություն է առաջացնում նաև Լայերտացու կենսագործունեության թվագրությունը։ Հայտնի է, որ նա ապրել և ստեղծագործել է ավելի ուշ քան Սեքստ Էմպիրիկը, ում նա հիշատակում է իր աշխատության մեջ, սակայն և ապրել է ավելի վաղ, քան նեոպլատոնական, փիլիսոփա Ստեփանոս Բյուզանդացին` 527—565։ Ի դեպ, Ստեփանոս Բյուզանդացին առաջինն է, ով վկայակոչում է Դիոգենես Լայերտացուն։
Ամենաուշ շրջանի փիլիսոփան, ով արժանանում է Դիոգենեսի Լայերտացու հիշտակմանը, դա Սատուրնինն է` Սեքստ Էմպիրիկի ամենահայտնի աշակերտը, որ ապրել է մ.թ. 200-ականներին։ Սակայն և հեղինակը որևէ կերպ ուշադրության չի արժանացնում ուշ շրջանի հելլենիստական փիլիսոփայության ամենահայտնի նեոպլատոնական Պլոտինոսին (203 - 269)։ Իսկ եթե հաշվի առնենք, որ հայտնի է Պլոտինոսի ստեղծագործելու թվագրության գործոնը` սկսած 250 թվականից, ապա ստացվում է, որ Դիոգենես Լայերտացու կյանքն ու ստեղծագործությունը կարելի է թվագրել մ.թ. 200- 250 թվականներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիմոնովիչի տուն (Տագանրոգ)

Սիմոնովիչի տուն (ռուս.՝ Дом Симоновича), մշակութային ժառանգության օբյեկտ ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Չեխովի փողոց, 30 հասցեում։ Համաձայն Ռոստովի մարզի վարչակազմի ղեկավարի 16.01.1995 թվականի № 7 որոշման` ենթակա է պահպանման և վերանորոգման։


== Պատմություն ==
Վաճառական Չիլիկինը կառուցեց նոր շենք Չեխովի փողոց, տուն 30 հասցեում 1850-ական թվականներից հետո։ Նա այդ տան սեփականատերն էր մինչև 1890-ական թվականների սկիզբը, այնուհետև այն վաճառեց ռոստովցի վաճառական Մարկուս Գորդոնին։ Արդեն 1906 թվականին տունը կրկին փոխեց սեփականատիրոջը, այն գնեց Լոգաչովը։ Իսկ 1915 թվականից մինչև 1918 թվականը տունը պատկանում էր Սիմոնովիչին, որի անունով էլ շենքը ստացել է իր պատմական անվանումը, թեև սեփականատերն այդ տանը չի ապրել, այլ հանձնել է վարձակալությամբ շրջանային ոստիկանական վարչության կարիքների համար։ Շենքի որոշ տարածքներում գտնվում էր հողային գործերի շրջանային կոմիտեն։ Շենքում գործել է տպարան։ XXI դարում սա բնակելի տուն է։


== Նկարագրություն ==
Տունը երկհարկանի է` կառուցված քարից։ Ցանցկեն ծածկով արտասանդուղքը տեղադրված է ոչ կենտրոնով, այլ շեղված է դեպի աջ։ Տան անկյունն ունի կլորացված ձև, դրա վերևում գտնվում է յուրօրինակ ճակտոնը։ Լուսամուտների վերևի տարածքը զարդարում են դեկորի տարբեր տարրեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Բիշկաին (այլ կիրառումներ)

Բիշկաին, կարող է վերաբերել՝

Բիշկաին - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բիշկաին - խուտոր Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Ժողովածու (747)

Ժողովածու (747), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 747 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1730 թվականին Նոր Ջուղայում։ Գրիչ և ծաղկող՝ Ավետիս քահանա։ Ստացողը եղել է Ստեփանոս Երևանցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16x10,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 214 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` դրոշմազարդ կաշի։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 206բ, հետագայի՝ 209բ (1744 թ.), 210ա (1778 թ.), 1բ (1803 թ.):


== Բովանդակություն ==
Մովս. Ջուղայեցւոյ Համառոտ Ժողովածու ի պետդ բանասիրաց։
Քարոզք։
Բան վասն քահանայութեան։
Օրհնութիւնք յետ քարոզին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստարիե Ռագլիցի

Ստարիե Ռագլիցի (ռուս.՝ Старые Раглицы), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 55 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալկանտիլ

Ալկանտիլ (պորտ.՝ Alcantil), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բորբորեմայի մարզում։ Մտնում է Կարիրի Օրիենտալի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5475 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 305,391 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 17,9 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1994 թվականի ապրիլի 29-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 13.106.563,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.502,21 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,606 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Լուսինե

Լուսինե, հայկական կանացի տարածված անուն է։ Հայերեն «լուսին» բառից կամ անձնանունից է, որը 15-18-րդ դարերից եղել է հայերի մոտ և նշանակել է «գեղեցկադեմ», «պայծառատես»։ Բառավերջին «ե» ձայնավորը բարեհնչության և իգականեցնելու համար է ավելացվել։


== Հայտնի կրողներ ==
Լուսինե Զաքարյան
Լուսինե Թովմասյան
Լուսինե Աղաբեկյան


== Հղումներ ==
Գյունտեր Ֆորգ

Գյունտեր Ֆորգ (գերմ.՝ Günther Förg, դեկտեմբերի 5, 1952(1952-12-05)[…], Ֆյուսեն, Արևելյան Ալգոյ, Շվաբիա, Բավարիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն - դեկտեմբերի 5, 2013(2013-12-05)[…], Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիա), գերմանացի մինիմալիստ, նկարիչ, լուսանկարիչ և քանդակագործ։ Ֆորգի աբստրակտ ոճը կրել է ամերիկյան աբստրակտ գեղանկարչության ազդեցությունը։


== Կենսագրություն ==
Ֆորգը ծնվել է Ֆյուսեն քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Մայքլը, աշխատել է մաքսատանը։ 1973 թվականից մինչև 1979 թվականը Գյունտեր Ֆորգը սովորել է Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1992-1999 թվականներին դասավանդել է Կարլսրուեի գեշտալտ պետական բարձրագույն դպրոցում։ 1999 թվականից եղել է պրոֆեսոր Մյունխենում։ 1993 թվականին ամուսնացել է Իկա Հուբերի հետ։


== Ստեղծագործություն ==
Գյունտեր Ֆորգը գերմանացի նկարիչների հետպատերազմյան սերնդի ներկայացուցիչներից էր, որոնց համար մոդեռնիզմը կապված էր ֆաշիզմի սարսափների հետ։ Գյունտեր Ֆորգն իր ​​կարիերան սկսել է գեղանկարչությամբ և վերադարձել դրան։ Վերջին տարիներին նա կենտրոնացել է նկարների շարք ստեղծելու վրա։ 1990-ականներին նա աշխատել է լայնածավալ նկարչության վրա, ներառյալ քանդակներ՝ շերտերի և վանդակապատերի տեսքով։ Նրա վերջին նկարները հաճախ ներառում են միևնույն գույնի կարճ վրձնահարվածների խմբերը, որոնք տեղադրված են միմյանց կողքին, որի միջոցով գույնը տատանվում է կտավի մակերևույթի վրա։ Վերջին շրջանի նկարչությունն ավելի շատ նման է բնանկրի, կարծես դրանից հանված է գույնի և լույսի զգացողությունը։ 1970-ականներից ի վեր Ֆորգը եղել է ազդեցիկ գործիչ եվրոպական արվեստի բնագավառում։ Նրա կտավներն ու այլ աշխատանքներ, որոնք ներառել են տարբեր առարկաներ և նյութեր, հաճախ հատել են գեղանկարչության, լուսանկարչության և քանդակի միջև ընկած սահմանները։ Նրանք նաև միտումնավոր կերպով վերացրել են հեռուստադիտողի և արվեստի միջև եղած սահմանները։
Ֆորգի աշխատանքները գտնվում են մշտական ​​հավաքածուներում այնպիսի ​​հեղինակավոր թանգարաններում, ինչպիսիք են Թեյթը, Լուիզիանան և Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանը։ Նրա աշխատանքներից պահվում են նաև այլ թանգարաններում, այդ թվում՝ Ժամանակակից պինակոտեկ (Մյունխեն), Համբուրգյան կայարան (Բեռլին), Բոնի գեղարվեստի թանգարան, Արվեստների և մեդիատեխնոլոգիաների կենտրոն (Կարլսրուե), Լյուդվիգ թանգարան (Քյոլն), Կանադայի ազգային պատկերասրահ (Օտտավա), Ամստերդամի քաղաքային թանգարան, Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Նյու Յորք), Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարան։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նկարչի աշխատանքները
Գյուներ Ֆորգի աշխատանքները Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի կայքում
Բեքքի Շարփ

Բեքքի Շարփ (անգլ.՝ Becky Sharp), ամերիկյան ֆիլմ, նկարահաված 1935 թվականին, հայազգի ռեժիսոր Ռուբեն Մամուլյանի կողմից։ Համարվում է կինոյի պատմության առաջին լիամետրաժ գունավոր ֆիլմը։ Սցենարի հիմքում ամերիկացի գրող Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյի «Սնափառության տոնավաճառ» վեպն է։


== Սյուժե ==
Բեքքին և Ամելիան դպրոցական ընկերուհիներ են։ Բեքքին շատ աղքատ ընտանիքից է, իսկ Ամելիայի ծնողները հարուստ ունեցվածքի տեր մարդիկ են։ Չնայած այդ տարբերությանը, Բեքքիին հաջողվում է մտերմանալ ոչ միայն Ամելիայի, այլև նրա շատ ընկերների ու բարեկամների հետ։
Նա որոշում է մտնել բարձր հասարակություն՝ օգտագործելով դրա համար ամեն հնարավորություն։ Սակայն այդ ամենը բերում է տխուր հետևանքների ...


== Դերասաններ ==
Միրիամ Հոփքինս - Բեքքի Շարփ
Ֆրենիսի Դի - Ամելի Սիդլի
Սեդրիկ Հարդվիկ - մարկիզ Սթայն
Բիլլի Բուրք - լեդի Բառաքրիզ
Նայջել Բրյուս - Ջոզեֆ Սեդլի
Էլիսոն Սքիպուորթ - միսս Քրոուլի
Ալան Մաուբրեյ - Ռոդոն Քրոուլի
Ուիլյամ Սթեք - Փիթ Քրոուլի
Ջորջ Հեսսելլ - Սըր Փիթ Քրոուլի


== Մրցանակներ և փաստեր ==
1936 թվականին ներկայացվել է Օսկարի, Օսկար լավագույն դերասանուհու համար անվանակարգում	(Միրիամ Հոփքինս)
1935 թվականին Վենետիկի միջազգային կինոփառատոնի 1 մրցանակ
Լավագույն գունավոր ֆիլմ - Ռուբեն Մամուլյան
ներկայաված է եղել նաև Մուսսոլինիի գավաթ անվանակարգում (Ռուբեն Մամուլյան)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բեքքի Շարփ IMDb-ում
Բեքքի Շարփ ֆիլմը Ինտերնետի արխիվում
filmreference.com կայքում
rottentomatoes.com կայքում
allrovi.com կայքում(չաշխատող հղում)
kinopoisk.ru կայքում
Հռոմից ավելի հին մայրաքաղաքը

Հռոմից ավելի հին մայրաքաղաքը, ռեժիսոր Արտակ Ավդալյանի` 2014 թվականին նկարահանած փաստավավերագրական ֆիլմը։ Ֆիլմի հեղինակը Արտակ Մովսիսյանն է։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է Երևան քաղաքի մասին։ Պատմությունը սկսվում է վերջինիս հնագույն ժամանակներից, նրա հիմնադրումից և հասնում մինչև 21-րդ դար։


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր՝ Արտակ Ավդալյան
Հեղինակ՝ Արտակ Մովսիսյան
Պրոդյուսեր՝ Կարեն Ղազարյան
Կոմպոզիտոր՝ Տիգրան Կուզիկյան
Օպերատորներ՝ Մկրտիչ Խաչատրյան, Դավիթ Վարդանյան, Խաչատուր Մարտիրոսյան, Աշոտ Մնացականյան
Մոնտաժ և համակարգչային ձևավորում՝ Դավիթ Ավդալյան։


== Նկարահանման վայրեր ==
Ֆիլմի նկարահանումները իրականացվել են հիմնականում Երևանում։ Սակայն բացի Երևանը՝ նկարահանումներ են կատարվել նաև Արևմտյան Հայաստանում, մի շարք երկրներում, ի թիվս՝ Իրանի և Կանադայի, ինչպես նաև Մոսկվայում, Հռոմում և Լոնդոնում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի մասին http://sharmpictures.am կայքում Archived 2018-11-28 at the Wayback Machine.
«Հռոմից ավելի հին մայրաքաղաքը» ֆիլմը դիտել օնլայն
Իմ ուղին (ֆիլմ, 2011)

Իմ ուղին, հարավկորեական վարկանշային մարտաֆիլմ, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։ Ֆիլմի հիմքում ընկած է իրական պատմություն՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից Յան Կենջոնի մասին։ Այդ զինվորը մինչ ամերիկացիների մոտ գերի ընկնելը ծառայել է Ճապոնիայի կայսերական բանակում, իսկ հետո՝ Ֆաշիստական Գերմանիայի Վերմահտում։
2013 թվականին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կինոարտադրողները այս ֆիլմը ճանաչել են լավագույն օտարերկրյա ֆիլմ և պարգևատրել «Սատուրն» մրցանակով։


== Արտադրություն ==
Ֆիլմի ստեղծման համար պահանջվել է 8 ամիս ժամանակ (2010 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2011 թվականի սկիզբը)։ Ի սկզբանե որոշված էր, որ ֆիլմի նկարահանումները պետք է կատարվեին Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության, Մոնղոլիայի և Ռուսաստանի տարածքում, սակայն տարբեր պատճառներով ֆիլմի զգալի մասը նկարվեց Հարավային Կորեայի տարածքում։ Կային տարբեր պատճառներ, որոնցից էին, օրինակ այն հանգամանքը, որ դերասանների մեծ մասը ապրում էր Հարավային Կորեայում։ Մեծ նշանակություն ուներ նաև եղանակային պայմանները։ Կան նաև որոշակի հատվածներ, ոորնք նկարվել են Հարավային Կորեայում, սակայն նկարագրում են իրադարձություններ այլ երկրների մասին։ Օրինակ՝ Ճապոնիայի կապիտուլյացիայի պայմանագրի կնքումը, որը նկարահանվեց Կորեական թերակղզու հարավային մասում։ Ֆիլմի նկարահանումների համար կարևոր նշանակություն է ունեցել Դեղին ծովը, որի ափին էլ նկարահանվել է ամերիկա-ճապոնական պատերազմը։
Բացի Ասիայի նկարահանումներից, ֆիլմը պատմում է նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Եվրոպայում տիրող իրադարձությունների մասին և թե ինչպես է Ֆաշիստական Գերմանիան Ճապոնիայի օգնությամբ նվաճում Ֆրանսիան։ Ծովամարտերի նկարահանման համար ֆիլմի նկարահանող անձնակազմը ուսումնասիրել է Կասպից ծովը, Միջերկրական ծովը, Սև ծովը։ Եղել է տարբեր երկրներում, ինչպիսիք են՝ Ադրբեջանը, Հունաստանը, Թուրքիան և այլն, սակայն ի վերջո ընտրությունը եղավ Լատվիայի առափնյա Բալթիկ ծովը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Պաշտոնական կայք» (կորեերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-01-07-ին։ Վերցված է 2020-09-14 
«Իմ ուղին»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Յասնայա Պոլյանա (գյուղ, Բրատսկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յասնայա ՊոլյանաՅասնայա Պոլյանա (ուկրաիներեն՝ Ясна Поляна), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1922 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յասնայա Պոլյանա գյուղում բնակվում էր 137 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,415 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակ

«Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակ», միջոցառումների շարք՝ նվիրված հայ գրող, ազգային և հասարակական գործիչ Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակին։ Միջոցառումները տեղի կունենան Երևանում, Դսեղում և Թբիլիսիում։ 2017 թվականի նոյեմբերին Փարիզում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենտրոնակայանում տեղին ունեցած գլխավոր կոնֆերանսի 39-րդ նստաշրջանի ժամանակ  Կոմիտասի և Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյա հոբելյաններն ընդգրկվել են   «ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի՝ Հռչակավոր մարդկանց և կարևոր իրադարձությունների» 2018-2019 թվականների  օրացույցում։
2018 թվականի հունիսին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրամանով ստեղծվել է Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակը նշող հոբելյանական հանձնաժողով։ Հոբելյանական միջոցառումների մեկնարկը կտրվի 2019 թվականի փետրվարի 19-ին՝ Թումանյանի թանգարանում։ Հոբելյանական հանձնաժողովի նախագահ է նշանակվել ՀՀ Կրթության և գիտության նախարար Արայիկ Հարությունյանը։
Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակի առթիվ՝ 2019 թվականի փետրվարի 18-ին Հովհաննես Թումանյանի թանգարանում «Հայփոստ» փակ բաժնետիրական ընկերության կողմից մարվել և շրջանառության մեջ է դրվել մեկ նամականիշով  գեղաթերթիկ։ Գեղաթերթիկի մարման արարողությանը  մասնակցել են  ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Արտակ Ապիտոնյանը, ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արայիկ Հարությունյանը, ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար Հակոբ Արշակյանը, «ՀայՓոստ» ընկերության խորհրդի նախագահ Խուան Պաբլո Գեչիջյանը, ՀՀ Ֆիլատելիստների միության նախագահ Հովիկ Մուսայելյանը։


== Միջոցառումներ ==


=== Դսեղ ===
Հովհաննես Թումանյանի 150-ամյակի առթիվ փետրվարի 19-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն  այցելել է Դսեղ։ Նիկոլ Փաշինյանը ծաղիկներ է դրել Հովհաննես Թումանյանի կիսանդրու առաջ և շրջել  տուն-թանգարանի տարածքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆենյաևո

Ֆենյաևո (ռուս.՝ Феняево), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայրենիքիս հետ

«Հայրենիքիս հետ», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1915 թվականին։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1915 թվականի հունվարին։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1915 թվականի փետրվարի 8-ին՝ «Հորիզոն» օրաթերթի № 12-ում, այնուհետև՝«Նոր հոսանք» ամսագրի № 1-ում (էջ 3)։ Ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 179-180)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած բանաստեղծությունների գրքից։  


== Ծանոթագրություններ ==
Մոկք Առանձնակ

Մոկք Առանձնակ (Առանձնակ Մոկք), գավառ Մեծ Հայքի Մոկք նահանգի կազմում։


== Աշխարհագրություն ==
Մոկք Առանձնակը գտնվում էր Որբ գետի (այժմ կոչվում է Մոկուս-սու) վրա։


== Ճարտարապետություն ==
Մոկք Առանձնակը հայտնի է իր Մոկք բերդով և Ամենափրկիչ վանքով, որը ամենայն հավանականությամբ եղել է հենց Մոկք բերդի մոտ՝ այժմյան Մոկուս քաղաքի տեղում։ Մոկք բերդը Մոկաց իշխանների ոստանն էր։ Այն մինչև օրս գոյություն ունի։


== Տես նաև ==
Մոկք
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Լյուպե Օնտիվերոս

Լյուպե Օնտիվերոս (անգլ.՝ Lupe Ontiveros; սեպտեմբերի 17, 1942(1942-09-17), Էլ Պասո, Տեխաս, ԱՄՆ - հուլիսի 26, 2012(2012-07-26), Ուիթեր, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասանուհի, որն իր կարիերայի ընթացքում նկարահանվել է ավելի քան հիսուն ֆիլմում և սերիալում։


== Կյանք և կարիերա ==
Ծնվել է Տեխաս նահանգի Էլ Պասո քաղաքում որպես Գվադելուպե Մորենո։
Օնտիվերոսը 2000 թվականի «Չաքը և Բաքը» ֆիլմում խաղացած դերի համար շահել Է ԱՄՆ կինոքննադատների ազգային խորհրդի մրցանակ, նաև երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դերի համար առաջադրվել է «Անկախ ոգի» մրցանակի։ 2002 թվականին «Իսկական կանայք ունեն կորեր» ֆիլմում իր դերի համար ստացել է «Սանդենս» կինոփառատոնի մրցանակ։ Հայտնի է նաև «Իմ ընտանիքը», «Սելենա» և «Ավելի լավ չի լինում» ֆիլմերում խաղացած դերերով։
Հեռուստատեսությամբ առավել հայտնի է «Հուսահատ տնտեսուհիները» հեռուստասերիալում Խուանիտա Սոլիսի դերով, որը նրան 2005 թվականին բերել է «Էմմի» մրցանակի անվանակարգ։ Նաև 2001 թվականին նկարահանվել է «Փասադենա» սերիալում և հայտնվել է այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են «Բլյուզ Հիլ սթրիթ», «Կարմիր կիսակոշիկի օրագրերը», «Ռեբա» և այլն։
Դերասանուհին մահացել է 2012 թվականի հուլիսի 26-ին 69 տարեկան հասակում լյարդի քաղցկեղից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կյուդունո

Կյուդունո (իտալերեն՝  Chiuduno),կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5348 մարդ (2004)։ Բնակչության խտությունը՝ 840 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 6 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24060։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սուրբ Սան Լուքիոն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Իևլևո (գյուղ, Բոգորոդիցկի շրջան)

Իևլևո (ռուս.՝ Иевлево), գյուղ Ռուսաստանի, Տուլայի մարզի Բոգորոդիցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բլեյն շրջան (Այդահո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բլեյն շրջան (այլ կիրառումներ)Բլեյն շրջան (անգլ.՝ Blaine County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 6.851 կմ² է, բնակչությունը՝ 18.991 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հեյլի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1895 թ.։
Խևիսճալա

Խևիսճալա (վրաց.՝ ხევისჭალა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 24 մարդ, հիմնականում՝ վրացիներ 100%։


== Ծանոթագրություններ ==