Ջերի Էնդրյուս

Ջերի Էնդրյուս (անգլ.՝ Jerry Andrus) (հունվարի 28, 1918(1918-01-28), Sheridan, Վայոմինգ, ԱՄՆ - օգոստոսի 26, 2007(2007-08-26), Albany), ամերիկացի աճպարար, գրող։ Համբավ է ձեռք բերել օրիգինալ հնարքների, ձեռքի ճարպկության և օպտիկական պատրանքների շնորհիվ, ինչպիսիք են «ամրակների միացումը»։


== Կենսագրություն ==
Ջերի Էնդյուսը ծնվել է 1918 թվականի հունվարի 28-ին ԱՄՆ-ի Վայոմինգ նահանքի Շերիդան քաղաքում։ 10 տարեկանում տեղափոխվել է Պրեգոն նահանգի Օլբանի քաղաք, որտեղ ապրել է մինչև մահը։ Պատրանքի արվեստով Ջերին հետաքրքրվել է 12 տարեկանում, երբ տեսել է «Սպիրիտիկական մեդիումի» ելույթը։ Դրանից 4 տարի անց նա միացել է Երիտասարդ մոգերի միջազգային հասարակությանը, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա զարգացման վրա՝ որպես իլյուզիոնիստ։
12 տարեկանում Ջերին դարձել է նաև սկեպտիկ։ Բասկետբոլի դպրոցական մրցումներում նա նկատել է, թե ինչպես են թիմերը վերաբերում պարտությանը։ Պարտության դեպքում նրանք հավատում էին, որ մեղավորը մրցավարն է։ Նրա մտքով անցել է, որ հակառակորդի հաղթած թիմն իր պարտության դեպքում նույնը կասեր։ Այդ ժամանակից ի վեր Ջերին սկսել է կասկածել այն ամենին, ինչին նախկինում հավատացել է։


== Իլյուզիոնիզմ ==

Ջերի Էնդրյուսը ինքնուս իլյուզիոնիստ է, նա չի հետևել ավանդական մոտեցմանը, երբ գիտելիքները փոխանցվում էին մեկ իլյուզիոնիստից մյուսին, այլ ստեղծում էր սեփական հնարքները։ Ժամանակի ընթացքում նա ստացել է «սեղանի հնարքներ իրականացնող լավագույն աճպարար» տիտղոսը։
Յուրահատուկ ոճի և ինքնատիպ հնարքների շնորհիվ Ջերի Էնդրյուսը ճանաչվել է բազմաթիվ հայտնի իլյուզիոնիստների կողմից, այդ թվում՝ Լենս Բարտոնի (անգլ.՝ Lance Burton), Դուգ Հեննինգի (անգլ.՝ Doug Henning), Փենի և Թելլերի (անգլ.՝ Penn & Teller)։
Էնդրյուսը միջազգային ճանաչոււմ է ձեռք բերել շարժումների կոորդինացման, ձեռքերի ճկունության և առանց կողմնակի մանյովրների հնարքների կատարման շնորհիվ։
Նա եղել է աճպարարների և մոգերի «Կախարդական ամրոց» (անգլ.՝ The Magic Castle) ակումբի անդամ և մինչև կյանքի վերջը տարեկան երկու անգամ ելույթ է ունեցել։


== Պատրանքներ ==

1992 թվականին՝ «Սկեպտիկի գործիքակազմ» (անգլ.՝ Skeptic's Toolbox) սեմինարի ժամանակ, Էնդրյուսը բացատրել է, թե ինչու է կարևոր հասկանալ օպտիկական պատրանքների բնույթը․ 

1954 թվականին Էնդրյուսը հորինել է իր հայտնի պատրանքը՝ «Ամրակների միացումը», որում փակ ամրակները միանում են մեկ, երկու կամ ամրակների ամբողջ շարքի մեջ։
Մինչև կյանքի վերջը Էնդրյուսը շարունակել է հնարքներ հորինել։ Որպես ռեկվիզիտ ծառայել են սովորական իրեր, որոնք կարելի է գտնել տանը՝ մետաղական աղբյուրներ, պարաններ, մետաղալար, ստվարաթուղթ, փայտե տախտակներ և պողպատե ձողեր։ Շատ հնարքներ կարելի է տեսնել համացանցում։


== Սկեպտիցիզմ ==
Լինելով ճանաչված գիտական սկեպտիկ և ագնոստիկ՝ Էնդրյուսը հաճախ հանդես է եկել գիտական և սկեպտիկ կոնֆերանսների ժամանակ։ Սովորաբար նա օգտագործել է իր օպտիկական պատրանքները և հնարքները, որոնք ցույց են տալիս, որ միտքը կարող է հեշտությամբ խաբվել։ Նա խոսել է ճանաչողական բժշկության մասին, որը կարծում է, որ բանականությունը աշխատում է անգիտակցականի մակարդակում և կարող է խաբվել միանգամայն սովորական երևույթների ոչ կոռեկտ ընկալմամբ։ 

1975 թվականին Ջերի Էնդրյուսը և Ռեյ Հեյմանը հրավիրվել են Կանադայի հեռուստատեսության հաղորդմանը, որտեղ նրանք բացատրել և կրկնել են Ուրի Գելլերի «պարանորմալ» հնարքները, որոնք նա ցուցադրել է նույն հաղորդման ժամանակ ընդամենը մեկ շաբաթ առաջ։ «Արդյոք Ուրի Գելլերը պարանորմալ ունակություններ ունի», Էնդրյուսը պատասխանել է՝ «ոչ»:


== Քաոսի ամրոց ==
Իր տունը Օլբանում Էնդրյուսը կոչում էր «Քաոսի ամրոց». տարիներ շարունակ նա այնտեղ էր հավաքում իրեր, որոնք կարող էին ապագա հնարքների համար ռեկվիզիտ դառնալ։ Հենց տանը նա ստեղծել է իր պատրանքները և հաճախ ընդունել այլ իլյուզիոնիստների ու երկրպագուների։
Նրա գյուտերից մեկն այն երգեհոնն էր, որը նվագելու ընթացքում միացնում և անջատում էր տան տարբեր հատվածների լույսը։
2011 թվականի հոկտեմբերին «Քաոսի ամրոցը» ներառվել Է ԱՄՆ պատմական վայրերի ազգային գրանցամատյանում։


== Հիշատակ ==
Երբ հայտնի իլյուզիոնիստ Ջեյմս Ռենդիին հարցրել են՝ երբ է նա առաջին անգամ տեսել Ջերի Էնդրյուսին, նա պատասխանել է. 

Էնդրյուսը հետաքրքրված է եղել մահվան գործընթացով։ Ջեյմս Ռանդիի հետ վերջին հեռախոսազրույցում նա պատմել է նրան իր փորձի մասին. «Ես հետևում եմ գործընթացին, և դա շատ հետաքրքիր է։ Ցավում եմ, որ նրանք ինձ այդքան շատ դեղորայք են տալիս, քանի որ ես կցանկանայի գրառումներ անել»:
Մարտին Գարդներ. 


== Մեջբերումներ ==
«Ես կարող եմ խաբել ձեզ, քանի որ դուք մարդիկ եք։ Դուք ունեք մի գեղեցիկ միտք, որը աշխատում է ճիշտ այնպես, ինչպես իմը։ Սովորաբար, երբ ձեզ խաբում են, դա չի նշանակում, որ ձեր միտքը սխալվել է։ Նա պարզապես սխալ եզրակացության է եկել ճիշտ պատճառներով»:
«Ձեզանից յուրաքանչյուրն ունի յուրահատուկ բանականություն, որը տիեզերքի ամենաանհավանական հրաշքն է։ Եվ ի՞նչ ենք անում դրա հետ։ Մեզանից շատերը դրանից նույնիսկ չեն օգտվում։
«Պատճառներից մեկը, թե ինչու եմ այդքան հետաքրքրված եռաչափ օպտիկական պատրանքներով, այն է, որ ես չեմ հավատում պարանորմալ երևույթներին... ես ագնոստիկ եմ։ Իմ մահից հետո ես ընդմիշտ կվերանամ... և ես կարծում եմ, որ այս կյանքը միակն է, որ մենք ունենք։ Ես միայն հույս ունեմ, որ իմ մահից հետո իմ գրառումները և այն ամենը, ինչ կմնա ինձանից հետո, մարդկային աշխարհայացքը մի քիչ ավելի լավ կդարձնեն»:


== Աշխատանքների ցանկ ==


=== Գրքեր և դասախոսություններ ===
Andrus Deals You in (1956)
Sleightly Miraculous (1961)
Special Magic (lecture notes for 1974 Japan Tour) (1974)
More Sleightly Slanted (lecture notes) (1977)
Andrus Card Control (with անգլ.՝ Ray Hyman) (2000)
Kurious Kards and $5 Trix (2001)
Safety Pin-Trix


== Տեսահոլովակ ==


=== Վավերագրական ֆիլմեր ===
A Thing of Wonder: The Mind & Matter of Jerry Andrus (2002)
Andrus: The Man, The Mind and the Magic (2008)


=== Ելույթներ ===
Ջերի Էնդրյուսի ելույթները, որոնք հասանելի են youtube-ում․

Table Act — 1960
Zone Zero Illusion
Jerry Andrus in Atlanta 1993 with illusions
Close-up act at Magic Castle — 1998


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Skeptic’s Toolbox
Jerry Andrus' A Lifetime Of Magic :: Volume One trailer
Jerry Andrus' A Lifetime Of Magic :: Volume Two trailer
Jerry Andrus' A Lifetime Of Magic :: Volume Three trailer
Illusions
Jerry Andrus table at TAM8 with Rex Young
Andrus talks to Barry Brilliant about his life