Կոնստանտին Ֆամ

Կոնստանտին Ֆամ (ռուս.՝ Константин Фам, հուլիսի 13, 1972(1972-07-13), Պերվոմայսկի, Խարկովի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ։ Անկախ կինեմատոգրաֆիստ, որ ստեղծել է Հոլոքոստի զոհերի հիշատակին նվիրված «Վկաներ» ֆիլմը։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Կոնստանտին Ֆամը ծնվել է 1972 թվականի հուլիսի 13-ին Ուկրաինական ԽՍՀ Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի գյուղում։
Հայրը՝ Նգուեն Կոնգ Տակը, ազգությամբ վիետնամցի է, քաղաքական ներգաղթյալ, որն ավելի քան տասը տարի հայրն անցկացրել է վիետնամական դիմադրության պարտիզանական ջոկատներում։ Հո Շի Մինի հրահանգով նա ուղարկվել է սովորելու Խորհրդային Միությունում։ Հոր ընտանիքը մասնակցել է անկախության համար Վիետնամի պայքարին։ Հայրն ստացել է ինժեներ-շինարարի կրթություն, սովորելու ընթացքում զորակոչվել է Հյուսիսային Վիետնամի կանոնավոր բանակ՝ մարտական գործողություններ վարելու սկսված քաղաքացիական պատերազմում։ Հայրն այդ խնդրանքն ընդունել է որպես անհարգալից վերաբերմունք իր նախկին ծառայությունների նկատմամբ և ստիպված է եղել Խորհրդային Միությունից խնդրել քաղաքական ապաստան, և արդյունքում նրան արգելվել է ապրել խոշոր քաղաքներում։ Կոնստանտին Ֆամի մայրը՝ Սվետլանա Նաումովնա Մելկինան, հրեա է։ Կոնստանտին Ֆամի մայրական կողմի ազգականների մեծ մասը զոհվել է Հոլոքոստի ժամանակ, իսկ մայրն իր կյանքի մեծ մասի ընթացքւմ թաքցրել է, որ ինքը հրեա է։ Ծնողների կյանքի պատմությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել Կոնստանտին Ֆամի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորման վրա։
Տասնհինգ տարեկանում Կոնստանտին Ֆամն ընդունվել է Դնեպրոպետրովսկի թատերական ուսումնարանի տիկնիկային թատրոնի բաժին։ Ըստ ռեժիսորի՝ նա երազել է սովորել դերասանական վարպետություն, իսկ տիկնիկների բաժինը համարվել է ոչ հեղինակավոր, սակայն տարիներ անց նա խոստովանել է, որ տվյալ մասնագիտությունն իրեն մեծ փորձ է տվել կոմպոզիցիայի, միզանսցենների կառուցման, ինչպես նաև անկենդան օբյեկտները կենդանացնելու հարցում՝ դրանց միջոցով փոխանցելով հերոսների ապրումները։ Հետագայում այդ փորձն օգտագործվել է «Կոշիկներ» ֆիլմի ստեղծման ժամանակ։


=== Կարիերա ===


==== Դերասան ====
Կրթությունն ավարտելուց հետո Կոնստանտին Ֆամը տեղափոխվել է Թբիլիսի՝ աշխատելու թատրոնում։ 1991 թվականին Վրաստանում ռազմական կոնֆլիկտի սկսվելուց հետո տեղափոխվել է Չեռնիգով, որտեղ աշխատել է տեղի թատրոնում որպես դերասան։ Սակայն Կոնստանտին Ֆամին առաջարկված դերերը հաճախ պայմանավորված են եղել նրա ասիական արտաքինով և չեն համապատասխանել դերասանի հետագա ծրագրերին։
1993 թվականին Կոնստանտին Ֆամը տեղափոխվել է Մոսկվա։ Սկսել է աշխատել հեռուստանախագծերում՝ կատարելով տարբեր դերեր։


==== Սցենարիստ ====
1997 թվականին Կոնստաինտին Ֆամն ընդունվել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի սցենարի բաժին՝ Վալենտին Եժովի կուրս։ 1998 թվականին դարձել է «Երալաշ» մանկական հումորային ամսագրի սցենարիստ։


==== Գործարար ====
2001 թվականից ակտիվորեն զարգացել է Կոնստանտին Ֆամի բիզնեսը, որը կապված է կինոսարքավորումների վարձակալման և հեռուստատեսային հոլովակների նկարահանման հետ։ Այդ ժամանակաշրջանում Կոնստանտին Ֆամը հանդես է եկել նաև կինոարտադրության բնագավառում՝ կատարելով ադմինիստրատորից սկսած մինչև ռեժիսորի ու պրոդյուսերի գործեր։ Ֆամի ընկերությունը փակվել է 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով։


==== TV շոու ====
2008 թվականին Կոնստանտին Ֆամը եղել է «Կանանց լիգա» (ռուս.՝ «Женская лига») շոուի սցենարիստ և երկրորդ ռեժիսոր հեռուստասերիալի երկու եթերաշրջաններում։ Հանդես է եկել որպես «Զգուշացեք՝ երեխաներ» (ռուս.՝ «Осторожно: дети!») սքեթչ շոուի ռեժիոր։ Այդ նույն ժամանակաշրջանում գրվել է «Ինսուլին» ֆիլմի սցենարը, որը ձեռք է բերել ռուս կինոպրոդյուսեր Ալեքսեյ Պետրուխինը և նախնական ձևով վերնագրվել որպես ֆիլմ «Զինվոր» (ռուս.՝ «Солдат»)։


==== Նյու Յորքի կինոարվեստի ակադեմիա ====
2011 թվականին ընդունվել է Նյու Յորքի կինոարվեստի ակադեմիա։ Ակադեմիայում նրա կրթությունն ավարտվել է 13 շաբաթ տևած արտադրական շրջանով, որի ընթացքում նկարահանվել է «Ոզնի» կարճամետրաժ ֆիլմը Գրիգորի Գորինի պատմվածքի հիման վրա։ Պատմության կենտրոնում գտնվում են վիճակախաղի շահած տոմսը ոզնու հետ փոխած տղան ու նրա հայրը, որ փորձում է ամեն գնով վերադարձնել տոմսը։ Պատմությունը հաջողություն է ունեցել փառատոններում, հրավիրվել բազմաթիվ ցուցադրությունների։ Այն արժանացել է գրան պրիի Սան Պաուլուի կինոփառատոնում (Բրազիլիա), ինչպես նաև ցուցադրվել է Կաննի կինոփառատոնի Short Film Corner ծրագրում։


==== Ռեժիսոր ====


===== Կինոալմանախ «Վկաներ» =====

«Վկաներ» կինոալմանախը դարձել է Հոլոքոստի զոհերի հիշատակին նվիրված առաջին գեղարվեստական ֆիլմը հետխորհրդային տարածքում։ «Վկաներ» ֆիլմը բաղկացած է երեք կարճամետրաժ նովելներից, որոնք միավորված են ընդհանուր հայեցակարգով՝ ներկայացնել աղետի պատմությունը նրա ակամա վկաների աչքերով, որոնք են կոշիկների զույգը, փոքրիկ շունն ու ջութակը։ Նախագծի հիմնական նպատակն է պատմել 1933-1945 թվականների ողբերգական դեպքերի մասին և երիտասարդ սերնդին հիշեցնել տեղի ունեցած ողբերգության մասին՝ կանխելով նրա կրկնումը ապագայում։
Նախագծի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2013 թվականի նոյեմբերին Ամերիկյան կինոշուկայում։ Էքսպերիմենտալ փիթչինգում իր նախագիծը ներկայացրած միակ ռուսը եղել է Կոնստանտին Ֆամը, որի «Կոշիկներ» նախագիծը ժյուրին կոչել է «հետաքրքիր և կենսունակ նախագիծ»։


====== «Կոշիկներ» ======

«Կոշիկներ» ֆիլմը դարձել է «Վկաներ» ռազմապատմական դրամայի առաջին նովելը։ Նախագծի գաղափարի համար հիմք է ծառայել Օսվենցիմի թանգարանային համալիրի այն հատվածը, որտեղ ցուցադրվում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ համակենտրոնացման ճամբարներում զոհված կալանավորների հազարավոր կոշիկներ։ Ֆիլմի սյուժեն ծավալվում է 1930-1940-ական թվականներին և ներկայացնում է մի զույգ կանացի կոշիկների պատմությունը, որն սկսվում է խանութի ցուցափեղկին և ողբերգականորեն ընդհատվում «Օսվենցիմ» համակենտրոնացման ճամբարի կոշիկների եղբայրական գերեզմանում։ Նկարահանումներն անցկացվել են Եվրոպայում և տևել ավելի քան չորս ամիս։
«Կոշիկներ» ֆիլմն բազմաթիվ կինոփառատոնների  ու մրցանակների դափնեկիր է, ընդգրկվել է Յադ Վաշեմի (Իսրայել) ֆիլմերի հավաքածուում Հոլոքոստի մասին Սթիվեն Սփիլբերգի, Ռոման Պոլանսկիու, Ռոբերտո Բենինյիի հայտնի ֆիլմերի հետ։ Ֆիլմի ստացած մրցանակների թվում են «Արծաթե կինոժապավեն» գրան պրին Կինոարվեստի «ԻՄՊԵՐԻԱ» 8-րդ միջազգային կինոփառատոնում (Իտալիա), Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմի մրցանակ«Լուսափայլ հրեշտակ» (ռուս.՝ Лучезарный Ангел) Х միջազգային բարեգործական կինոփառատոնում։ Միակ ռուսական կարճամետրաժ ֆիլմն է, որ ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ անվանակարգում 2013 թվականին։


====== «Բրուտոս» ======

«Բրուտոս» ֆիլմի (ստեղծվել է Լյուդվիկ Աշկենազիի պատմվածքի հիման վրա) գործողությունները ներկայացվում են «շան աչքերով»։ Այդ հատուկ հայացքը թույլ է տալիս այլ անկյունից տեսնել մարդկային արժեքները։ Պատերազմը, ռասայական օրենքները, մարդկային դաժանությունը Բրուտոս անունով գերմանական հովվաշանը բաժանում են իր սիրելի տիրուհուց։ Բուժարանից հետո նա՝ որպես պահակային շուն, հայտնվում է համակենտրոնացման ճամբարում, որտեղ վարժեցման և հոգեբանական մանիպուլյացիաների ընթացքում անվնաս տնային կենդանուց վերածվում է մարդասպան շան։
«Բրուտոս» նովելի ընդհանուր կառուցվածքին նվիրված շնորհանդեսը տեղի է ունեցել Կաննի 66-րդ կինոփառատոնում։ Այնտեղ էլ տեղեկություն է տարածվել այն մասին, որ ֆիլմի գլխավոր դերը կարող է կատարել հոլիվուդյան դերասանուհիներից մեկը,  որը չի թաքցնում իր հրեական ծագումը, մասնավորապես Միլա Կունիսը կամ Նատալի Փորտմանը։
2013 թվականի հունիսի 27-ին «Բրուտոս» ֆիլմը հաղթել է Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության Երիտասարդական կենտրոնի Մոսկվայի 35-րդ միջազգային կինոփառատոնի սցենարների փրիթչինգը։ Մրցույթին ուղարկված 418 հայտերից Երիտասարդական կենտրոնի ընտրող հանձնաժողովի կողմից կազմվել է 22 լիամետրաժ խաղարկային ֆիլմերից ու հեռուստանախագծերից և կարճամետրաժ կինոյի 23 նախագծերից կազմված երկար ցուցակը։ Փիթչինգի հատուկ հյուրը եղել է Նիկիտա Միխալկովը։
«Բրուտոս» ֆիլմի սցենարը գրել է Սերգեյ Ռախլինը՝ առաջին ռուսալեզու լրագրողը, որն ընդունվել է Հոլիվուդի արտասահմանյան մամուլի ասոցիացիա։
Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Ռուսաստանի, Ռումինիայի և Բելառուսի տարածքերում։ Ֆիլմի ստեղծմանը մասնակցել են կինեմատոգրաֆիստներ Ռուսաստանից, Ռումինիայից, Իսրայելից, ԱՄՆ-ից, Մոլդովայից և Բելառուսից։ Գլխավոր դերերը կատարել են Օքսանա Ֆանդերան, Ֆիլիպ Յանկովսկին, Վլադիմիր Կոշևոյը, Աննա Չուրինան և Մարթա Դրոզդովան։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում 2016 թվականի հունիսին։


====== «Ջութակ» ======

«Ջութակ» երրորդ նովելը (նկարահանվել է Յոսի Տավորի պատմվածքի հիման վրա) պատմում է ջութակի զարմանալի ճակատագրի մասին, որն անցնում է պատերազմի բոլոր սարսափների միջով։ Պատմությունն սկսվում է Նյուրնբերգի ջութակների արվեստանոցում, որտեղ 20-րդ դարի սկզբին ստեղծվում է հրեա տղային նվիրելու համար նախատեսված ջութակ, և ավարտվում երկար տարիներ անց Լացի պատի մոտ տեղի ունեցած համերգով։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Մոսկվայի 39-րդ միջազգային կինոփառատոնի մրցութային ծրագրի շրջանակներում։ Այն առաջադրվել է նաև «Օսկար» կինոմրցանակի «Լավագույն խաղարկային կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում և արժանացել Վերա Գլագոլևայի անվան մրցանակի Սոչիի երկրորդ միջազգային կինոփառատոնում։


==== Մոսկվայի հրեական կինոփառատոն ====
Կոնստանտին Ֆամը հանդես է եկել որպես Մոսկվայի հրեական կինոփառատոնի ստեղծողներից և պրոդյուսերներից մեկը։ 2015 թվականին նա դարձել է ժյուրիի նախագահ առաջին կինոփառատոնում։


==== Մոսկվայի հրեական կինոփառատոն ====
Կոնստանտին Ֆամը հանդես է եկել որպես Մոսկվայի հրեական կինոփառատոնի ստեղծողներից և պրոդյուսերներից մեկը։ 2015 թվականին նա դարձել է ժյուրիի նախագահ առաջին կինոփառատոնում։


== TV շոու ==
2009-2010 – «Կանանց լիգա» (ռուս.՝ «Женская Лига») – երկրորդ ռեժիսոր, սցենարի համահեղինակ
2012 – «Զգուշացեք՝ երեխաներ» (ռուս.՝ «Осторожно, дети!») – առաջին 10 էպիզոդների ռեժիսոր


== Ֆիլմագրություն ==
2012 – «Ոզնի» (ռուս.՝ «Ёжик») – ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր
2012–2018 – «Վկաներ» (ռուս.՝ «Свидетели») – ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր
2012 – «Կոշիկներ» (ռուս.՝ «Туфельки») – ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր
2016 – «Բրուտոս»  (ռուս.՝ «Брут») – ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր
2017 – «Ջութակ» (ռուս.՝ «Скрипка») – ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր
2016 – «Պատանդուհի»  (ռուս.՝ «Заложница», «Hostage») – պրոդյուսեր
2019 – «Քադիշ» (ռուս.՝ «Кадиш»)


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
«Ոզնի» ֆիլմի համար
2012 – Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ, Festival ArtDeco de Cinema, Բրազիլիա
2012 – Լավագույն խաղարկային կինո, Կարճամետրաժ կինոյի և անիմացիայի «Видение» միջազգային փառատոն, Ռուսաստան
«Կոշիկներ» ֆիլմի համար
2013 – Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ, «Լուսափայլ հրեշտակ» (ռուս.՝ Лучезарный Ангел) Х միջազգային բարեգործական կինոփառատոն, Ռուսաստան
2013 – Գրան պրի, Video Festival Imperia, Իտալիա
2013 – Լավագույն էքսպերիմենտալ ֆիլմ, Արտկինո կինոփառատոն, Ռուսաստան
2013 – Գրան պրի, «Հանդիպումներ Վյատկայում» փառատոն, Ռուսաստան
2013 – Մրցանակ «Ռուսաստանում կարճամետրաժ կինոյի զարգացման գործում ունեցած ավանդի» համար, KONIK փառատոն, Ռուսաստան
2013 – Մոնակոյի միջազգային կինոփառատոն – Angel Flms Award. Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ, Լավագույն ռեժիսոր, Լավագույն պրոդյուսեր, Angel Peace Award
2013– Սան Դիեգոյի եվրոպական կինոփառատոն (անգլ.՝ Best Emerging Filmmaker)
«Բրուտոս»
2016 – The Nevada International Film Festival (ԱՄՆ) – «Պլատինե մրցանակ» «Լավագույն էքսպերիմենտալ ֆիլմի համար»
2016 – Սոչիի 1-ին միջազգային կինոփառատոն (Ռուսաստան) – «Հատուկ մրցանակ»
2016 – Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիան ֆիլմն ընդգրկել է  «Օսկար» ամերիկյան կինոմրցանակի հավակնորդների երկար ցանկում 2016 թվականի «Լավագույն խաղարկային կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում
2016 – Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստների ու գիտությունների ազգային ակադեմիայի «Ոսկե արծիվ» մրցանակի թեկնածու «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմի համար» անվանակարգում 2016 թվականին
2017 – Ամերիկյան կինոփառատոն Best Shorts Competition – «Լավագույն հրեական ֆիլմ»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոնստանտին Ֆամ Internet Movie Database կայքում
Կոնստանտին Ֆամը Кинопоиск կայքում