Իեն Մաքյուեն

Իեն Ռասսել Մաքյուեն (անգլ.՝ Ian Russell McEwan, ծնվ. հունիսի 21, 1948(1948-06-21)[…], Օլդերշոթ, Ռաշմուր, Հեմփշիր, Հեմփշիր, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի արձակագիր, սցենարիստ, մի շարք հեղինակավոր գրական մրցանակների դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Իեն Ռասսել Մաքյուենը ծնվել է 1948 թվականի հունիսի 21-ին Անգլիայի Հեմպշիրի կոմսությունում գտնվող Ալդերշոթ զինվորական փոքրիկ քաղաքում։ Նա իր վաղ մանկությունն անց է կացրել Արևելյան Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում և Գերմանիայում տեղակայված բրիտանական ռազմական բազաներում, որտեղ նրա հայրը զինվորական ծառայություն էր անցնում։ Երբ նա 12 տարեկան էր՝ ընտանիքը վերադառնում է Անգլիա։ 1959-1966 թվականներին ուսանում է Սուֆֆոլկի կոմսությունում գտնվող Վուլվերստոուն գիշերօթիկ դպրոցում։ Միջնակարգ ուսումն ավարտելուց հետո ընդունվում է Բրայթոնում գտնվող Սասսեքսի համալսարան (University of Sussex), որն ավարտում է 1970 թվականին։ Այնուհետև իր ուսումն շարունակում է Նորիջի Արևելյան Անգլիայի համալսարանում (University of East Anglia), որտեղ հետևում է բրիտանացի ականավոր գրաքննադատ և գրող Մալքոլմ Բերդբերիի գրական դասընթացին։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Վեպեր ===
«Ցեմենտե այգի» (The Cement Garden, 1978)
«Անծանոթների մխիթարությունը» (The Comfort of Strangers, 1981)
«Երեխան ժամանակի մեջ» (The Child in Time, 1987)
«Անմեղը» (The Innocent, 1990)
«Սև շուն» (Black Dogs, 1992)
«Անտանելի սեր» (Enduring Love, 1997)
«Ամստերդամ» (Amsterdam, 1998)
«Քավություն» (Atonement, 2001)
«Շաբաթ» (Saturday, 2005)
«Ափին» (On Chesil Beach, 2007)
«Արևային» (Solar, 2010)
«Քաղցրիկ» (Sweet Tooth, 2012)
«Օրենք երեխաների վերաբերյալ» (The Children Act, 2014)


=== Պատմվածքներ ===
«Առաջին սեր, վերջին օծում», ժողովածու, (First Love, Last Rites, 1975)
«Ճմրթված սավանների միջև», ժողովածու, (In Between the Sheets, 1978)


=== Մանկական գրքեր ===
Rose Blanche (1985)
«Երազողը» (The Daydreamer, 1994)


=== Սցենարներ ===
«Հովվի ընթրիքը» (The Ploughman’s Lunch, 1985)
«Քաղցրադառը» (Soursweet, 1988)
«Լավ որդին» (The Good Son, 1993)


=== Թատերգություն ===
«Իմիտացիա» (The Imitation Game, 1981)


=== Օրատորիա ===
«Մե՞նք մեռնենք» (Or Shall We Die?, 1983)


=== Օպերա ===
«Քեզ համար» (For You, 2008)


== Ֆիլմագրություն ==
1990 - «Անծանոթների մխիթարությունը», ռեժ. Պոլ Շրեդեր (Paul Schrader)
1993 - «Ցեմենտե այգի», ռեժ. Էնդրյու Բիրկին (Andrew Birkin)
1993 - «Անմեղը», ռեժ. Ջոն Շլեզինգեր (John Richard Schlesinger)
2004 - «Փորձություն սիրով» (ըստ՝ «Անտանելի սեր» վեպի), ռեժ. Ռոջեր Միչել (Roger Michell)
2007 - «Քավություն», ռեժ. Ջո Ռայթ (Joe Wright)


== Մրցանակներ ==
1976 - Սոմերսեթ Մոեմի մրցանակ՝ «Առաջին սեր, վերջին օծում» պատմվածաշարի համար
1998 - Բուքերյան մրցանակ՝ «Ամստերդամ» վեպի համար
2002 - Ազգային գրական քննադատների մրցանակ՝ «Քավություն» վեպի համար
2002 - Լոս Անջելես թայմսի մրցանակ՝ «Քավություն» վեպի համար
2005 - Նյու-Յորք թայմսի մրցանակ՝ «Շաբաթ» վեպի համար
2007 - Նշանակալի ծառայությունների համար մրցանակ
2011 - Երուսաղեմյան մրցանակ


== Գրականություն ==
Peter Childs: Contemporary novelists. British fiction since 1970. Basingstoke u. a.: Palgrave Macmillan 2005.
Lars Heiler: Regression und Kulturkritik im britischen Gegenwartsroman. Kulturwissenschaftliche Untersuchungen zu Romanen von Ian McEwan, Jim Crace, Irvine Welsh und Will Self. Tübingen: Narr 2004. (= Mannheimer Beiträge zur Sprach- und Literaturwissenschaft; 57) ISBN 3-8233-6017-5
David Malcolm: Understanding Ian McEwan. Columbia: Univ. of South Carolina Press 2002. ISBN 1-57003-436-2
Swantje Möller: Coming to Terms with Crisis: Disorientation and Reorientation in the Novels of Ian McEwan. Heidelberg: Winter 2011. ISBN 978-3-8253-5880-8
Jago Morrison: Contemporary fiction. London: Routledge 2003. ISBN 0-415-19456-3
Göran Nieragden: Figurendarstellung im Roman. Eine narratologische Systematik am Beispiel von David Lodges Changing places und Ian McEwans The child in time. Trier: WVT Trier. 1995. (= Horizonte; 18) ISBN 3-88476-165-X
Claudia Schemberg: Achieving "at-one-ment". Storytelling and the concept of the self in Ian McEwan's The child in time, Black dogs, Enduring love, and Atonement. Frankfurt am Main u. a.: Lang 2004. (= Anglo-amerikanische Studien; 26) ISBN 3-631-52782-9
Jack Slay: Ian McEwan. New York: Twayne Publ. u. a. 1996. (= Twayne's English authors series; 518) ISBN 0-8057-4578-5
Astrid Wagner: Konstruktionen zeitlichen Erlebens im zeitgenössischen britischen Roman der achtziger Jahre. Studien zu Romanen von Martin Amis, Ian McEwan, Graham Swift sowie Becketts 'Molloy' und Butors 'L'Emploi du temps'. Trier: WVT 1996. (= Horizonte; 22) ISBN 3-88476-216-8


== Ծանոթագրություններ ==