Գերմանական թանգարան (Մյունխեն)

Գերմանական թանգարան (գերմ.՝ Deutsches Museum von Meisterwerken der Naturwissenschaft und Technik, անգլ.՝ German Museum of Masterpieces of Science and Technology)), թանգարան Մյունխենում, Գերմանիայում, աշխարհի ամենամեծ գիտության և տեխնոլոգիաների թանգարանը, որն ունի մոտավորապես 28.000 ցուցանմուշներ գիտության և տեխնոլոգիաների 50 ոլորտներից։ Յուրաքանչյուր տարի այն ունենում է ավելի քան 1.5 միլիոն այցելու։
Թանգարանը հիմնադրվել է 1903 թվականի հունիսի 28-ին, Օսկար վոն Միլլերի նախաձեռնությամբ Գերմանացի ինժեներների ասոցիացիայի հանդիպումից հետո։ Այն Մյունխենի խոշորագույն թանգարանն է։ Որոշակի ժամանակահատվածներում այն օգտագործվել է որպես փոփ և ռոք համերգների անցկացման վայր. այստեղ հյուրընկալվել են  The Whoն, Ջիմի Հենդրիքսը և Էլթոն Ջոնը։


== Մուզեումզինզել ==

Թանգարանի հիմնական շենքը գտնվում է Իզար գետի վրա, փոքրիկ կղզում, որը միջնադարից օգտագործվել է նավարկության համար։ Կղզին մինչև 1772 թվականը որևէ շենք չի ունեցել, քանի որ այն պարբերաբար ջրհեղեղի է ենթարկվել։ 

1772 թվականին կղզու վրա կառուցվել էն Իզարի բարաքները և 1889 թվականի ջրհեղեղից հետո կառույցները վերակառուցվել են ջրհեղեղի պաշտպանիչներով։ 1903 թվականին քաղաքային խորհուրդը հայտարարել է կղզուն նվիրատվություն անելու մասին` Գերմանական թանգարանը կառուցելու համար։ Կղզին նախկինում հայտնի է եղել Կոհլենինսել (ածուխի կղզի) անվամբ, այնուհետև անվանափոխվել է Մուզեումզինզել (գերմ.՝ Museumsinsel, թանգարանի կղզի)


== Այլ մասնաճյուղեր ==
Բացի հիմնական կառույցը, թանգարանը ևս երկու մասնաճյուղ ունի Մյունխենում և Բոնում։
Ֆլուգվերֆթ Շլասհայմի մասնաճյուղը տեղակայված է Մյունխենի կենտրոնից 18 կմ դեպի հյուսիս, Շլասհայմ պալատի մոտ։ Այն ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին կառուցված գերմանական առաջին ռազմաօդային բազաներից մեկի շինության հիմքի վրա։ Այն ընդգրկում է օդային վերահսկողության և հրամանատարության կենտրոնը, ինչպես նաև` ժամանակակից շենքեր, որոնք կառուցվել են 2000-ական թվականներին Բավարիայի դաշնային հողի նախկին վարչապետ Ժոզեֆ Ստրաուսի խիստ հանձնարարականից հետո։   

Ֆլուգվերֆթ Շլասհայմը ներկայացնում է տարբեր հետաքրքիր ինքնաթիռներ, որոնց համար Մյունխենի թանգարանում համապատասխան տարածքի չի եղել։ Աչքի ընկնող ցուցանմուշներից են Հորթեն թռչող սահասավառնակը, որը կառուցվել է 190-ական թվականներին և վերականգնվել է պահպանված մի քանի մասերից։ Եզակի են 1950-ական և 1960-ական թվականներին ստեղծված ինքաթիռները։ Ցուցադրվում են նաև Վիետնամի դարաշրջանի, ինչպես նաև` ռուսական ինքնաթիռներ, որոնք վերցվել են Արևելյան Գերմանիայից` Գերմանիայի վերամիավորումից հետո։
Վերջին մասնաճյուղը բացվել է 2003 թվականին, Մյունխենում. այստեղ շեշտը դրված է տեղափոխող տեխնիկայի վրա։
Բոնի մասնաճյուղը բացվել է 1995 թվականին և հիմնականում ներկայացնում է 1945 թվականից հետո ստեղծված տեխնոլոգիաները, հետազոտություններն ու գիտությունը։


== Ժամանակագրություն ==
1903` Գերմանական թանգարանի հիմնում
1906` Առաջին ցուցադրության բացումը նախկին ազգային թանգարանի տարածքում
1909` Հաջորդ հավաքածուի բացումը Էխրխարդշտրասեի հին զորանոցում
1911` Տոնակատարություն` թանգարանի շենքի կառուցման ավարտի առթիվ
1925` Գերմանական թանգարանի նոր շենքի բացումը Թանգարանի կղզում
1928` Գրադարանի ու սրահի շենքերի հիմնարկում
1930` Տոնակատարություն` գրադարանի և սրահի շենքերի կառուցման ավարտի առթիվ
1932` Գրադարանի բացում
1935` Կոնգրեսի սրահի բացում
1944` Շենքերի մոտավորապես 80%-ի ավերում
1948` Կրկնակի բացում` ավերումից հետո
1984` Ավիա և տիեզերական թռիչքների նոր սրահի բացում. հրանոթներից և ջրհեղեղից վնասվելուց հետո որոշ բաժինների ժամանակավոր փակում
1992` Ավիացիոն սրահի բացում` հատուկ թռիչքուղու վրա Շլայսհայմում
1995` Թանգարանի մասնաճյուղի բացում Բոնում
2003` Տրանսպորտային կենտրոնի բացում տոնավաճառային նախկին տարածքում
2006` Թերեզիենհյոլե տրանսպորտային կենտրոնի I և II սրահների բացում
2015` հոկտեմբերին սկսվել է առաջին խոշոր վերանորոգումը` մի քանի ցուցահանդեսների փակմամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Մատենագրություն ==
Deutsches Museum
Deutsches Museum, English Museum Guide, 3rd ed. 2005
Deutsches Museum (English only)


== Արտաքին հղումներ ==
Deutsches Museum
Deutsches Museum Flugwerft Schleißheim Archived 2015-04-28 at the Wayback Machine.
Deutsches Museum Transport Centre
Deutsches Museum in Bonn