Գաբրիել

Գաբրիել, հայկական տղամարդու տարածված անուն է։ Սերում է եբրայերեն Gabriel անունից, որ կազմված է geber՝ «ուժ», «զորություն», «այր», «մարդ» և el - «Աստված. բառերից։ Նշանակում է «Աստծո զորություն», «Աստծո մարդ»։ Ըստ Հին Կտակարանի՝ Գաբրիել է կոչվում Աստծո հրեշտակապետերից մեկը։ Տարածված է բոլոր քրիստոնյա ազգերի մեջ։ Հայերի մեջ հայտնի է 8-րդ դարից։ Կա նաև Գաբրիելյան, Գաբինյան ազգանունները։


== Հայտնի անվանակիրներ ==
Գաբրիել Շիգգարացի (6-րդ դար - 7-րդ դար), Սասանյան Պարսկաստանի արքունի դուրուստպետ (բժշկապետ), Պարսից ժողովի (615) մասնակից։
Գաբրիել եպիսկոպոս (7-րդ դարի վերջ - 8-րդ դարի սկիզբ), հայ հոգևորական գործիչ, Արղնիի թեմի առաջնորդ։
Գաբրիել ավագերեց (10-րդ դար - 986), հայ հոգևորական գործիչ, Սեբաստիայի ավագերեց։
Գաբրիել զորավար (10-րդ դար - 1000), հայ զորավար Տայքի կյուրապաղատությունում, Ոչոպնտրայի որդին։
Գաբրիել Ռադոմիր (970-1015), հայազգի Բուլղարիայի ցար (1014-1015), Սամուել Կոմսաձագի որդին, Կոմսաձագերի արքայատոհմից։
Գաբրիել Մալաթիացի (1055-1103), հայ իշխան, Մալաթիայի կառավարիչ, Երուսաղեմի թագուհի Մորֆիա Մալաթիացու հայրը։
Գաբրիել եպիսկոպոս (15-րդ դար), հայ հոգևորական գործիչ, Էջմիածնի եպիսկոպոսներից։
Գաբրիել աբեղա (15-րդ դար), հայ հոգևորական գործիչ, գրիչ։
Գաբրիել քահանա (15-րդ դար), հոգևորական գործիչ։
Գաբրիել Վաղարշապատցի (15-րդ դար), հայ հոգևորական գործիչ, Հովհաննավանքի հոգևոր առաջնորդ (1443-1480)։
Գաբրիել Մոնտգոմերի (1530-1574), նորմանդական ազնվական, Հենրի II-ին ակամայից սպանողը (1559), Հուգենոտյան պատերազմների (1562-1598) մասնակից։
Գաբրիել Տիրսո դե Մոլինա (1579-1648), իսպանացի դրամատուրգ, գրող, բանաստեղծ։
Գաբրիել Ղալաթիացի (?-1662), ՀԱԵ նահատակ, նոր վկա։
Գաբրիել Մետսյու (1629-1667), հոլանդացի նկարիչ։
Գաբրիել Բոննո դը Մաբլի (1709-1785), ֆրանսիացի ուտոպիստ փիլիսոփա, պատմաբան։
Գաբրիել Գեղամյան (18-րդ դար - 19-րդ դար), հայ ռազմական գործիչ, յուզբաշի, ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, Գեղամյանների մելիքական տոհմից։
Գաբրիել Աջապահյան (?-1770), Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս (1758-1770), Միքայել Ա Աջապահյանի կրտսեր եղբայրը և հաջորդը, Աջապահյանների իշխանական տոհմից։
Գաբրիել Սեբաստացի (18-րդ դար), հայ գրիչ, 1772 թվականին Ադանայում գրել է մի ժողովածու։
Գաբրիել Ավետիքյան (1750-1827), հայ բանասեր, թարգմանիչ, լեզվաբան, քերական-բառարանագիր, աստվածաբան, Մխիթարյան միաբանության անդամ։
Գաբրիել Նիկոմիդիացի (?-1840), հայ հոգևորական գործիչ, արքեպիսկոպոս, Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք (1819-1840)։
Գաբրիել Շիրոյան (?-1857), հայ հոգևորական գործիչ, եպիսկոպոս, Աղթամարի կաթողիկոս (1851-1857)։
Գաբրիել Տեր-Միքելյան, հայ վաճառական (1855)։
Գաբրիել Լամե (1795-1870), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, մեխանիկ, ինժեներ։ Փարիզի ԳԱ ակադեմիկոս (1843)։
Գաբրիել (19-րդ դար), հայ աշուղ։
Գաբրիել Ավետյան (19-րդ դար), հայ մամուլի գործակալ, թղթակից։
Գաբրիել Պատկանյան (1802-1889), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, պատմաբան, մանկավարժ, գրական-հասարակական գործիչ, Ռափայել Պատկանյանի հայրը։
Գաբրիել Ջեյմս Ռեյնս (1803-1881), ամերիկացի զինվորական, բրիգադային գեներալ, հետևակային ականների ստեղծողը։
Գաբրիել Այվազյան (1812-1880), հայ եկեղեցական գործիչ, բանասեր-պատմաբան, մանկավարժ, թարգմանիչ, Մխիթարյան միաբանության անդամ (1830), արքեպիսկոպոս (1871), ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու եղբայրը։
Գաբրիել Երեցփոխյան (1819-1870), հայ բառարանագիր։
Գաբրիել Դավիու (1823-1881), ֆրանսիացի ճարտարապետ։
Գաբրիել Ժյուլ Թոմա (1824-1905), Ֆրանսիացի քանդակագործ։
Գաբրիել Սունդուկյան (1825-1912), հայ դրամատուրգ, հասարակական գործիչ։
Գաբրիել Երանյան (1827-1862), հայ երաժշտագետ, կոմպոզիտոր։
Գաբրիել Տեր-Հովհաննիսյան (1837-1920), հայ բժիշկ, գրող։
Գաբրիել Աշըգյան (1842-1899), հայ հոգևորական գործիչ, Պոլսո հայոց պատրիարք (1888-1894)։
Գաբրիել Տարդ (1843-1904), ֆրանսիացի սոցիոլոգ, քրեաբան։
Գաբրիել Մարսել (1843-1909), ֆրանսիացի գրադարանավար, Ֆրանսիայի Ազգային գրադարանի աշխարհագրագետ։
Գաբրիել Մոնո (1844-1912), ֆրանսիացի պատմաբան, Ֆրանսիայի Բարոյական և քաղաքական ԳԱ անդամ (1897)։
Գաբրիել Ֆորե (1845-1924), ֆրանսիացի երգահան, երգեհոնահար, դաշնակահար, մանկավարժ։
Գաբրիել Լիպման (1845-1921), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, գյուտարար, Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակակիր։
Գաբրիել Խապայան (Սահակ Բ Խապայան, 1849-1939), հայ հոգևորական գործիչ, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս (1902-1939)։
Գաբրիել Նորատունկյան (1852-1936), հայազգի քաղաքական գործիչ Օսմանյան կայսրությունում, դիվանագետ։
Գաբրիել Անտուան Պաժես (1854-1907), ֆրանսիացի գրող, «Զվարճալի Աստվածաշունչ» աթեիստական աշխատության հեղինակ։
Գաբրիել Նահապետյան (1857-1939), հայ բանասեր, հայագետ, Մխիթարյան միաբանության անդամ (1874)։
Գաբրիել Բաբկենց (1860-1917), հայ գյուղագիր, հրապարակախոս։
Գաբրիել Կաֆյան (1860-1930), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։
Գաբրիել Մենևիշյան (1864-1936), հայ լեզվաբան, հայագետ։
Գաբրիել Հախվերդյան (1865-1930), հայազգի ռազմական գործիչ, Ռուսական բանակի հրամանատար, գեներալ, ՀԱՀ ռազմական նախարար Հովհաննես Հախվերդյանի եղբայրը։
Գաբրիել Նարուտովիչ (1865-1922), լեհ քաղաքական գործիչ, Լեհաստանի նախագահ (1922)։
Գաբրիել Սքոթ (1874-1958), նորվեգացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ և մանկագիր։
Գաբրիել Տեր-Միքելյան (1874-1949), հայ ճարտարապետ, ՎԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1937)։
Գաբրիել Սադաթյան (1874-1938), հայ քաղաքական գործիչ, բոլշևիկյան երեք հեղափոխությունների և Հայաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատման մասնակից։
Գաբրիել Ակինյան (Ներսես Ակինյան, 1883-1963), հայ բանասեր, ձեռագրագետ, պատմաբան, մանկավարժ, Մխիթարյան միաբանության անդամ (1901), Վիեննայի համալսարանի փիլիսոփայության պատվավոր դոկտոր (1954)։
Գաբրիել Անսուրլյան (1885-1915), հայ բժիշկ, Մեծ Եղեռնի զոհ։
Գաբրիել Միքայելյան (1885-1935), հայ արևելագետ, բանասեր, պատմաբան։
Գաբրիել Գաբրիելյան (1888-1950), հայ մտավորական։
Գաբրիել Անո (1889-1968), ֆրանսիացի  լեզվաբան-մանկավարժ, ֆուտբոլիստ (1913-1919), Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից՝ օդաչու, մարզական լրագրող (1920-1968)։
Գաբրիել Մարսել (1889-1973), ֆրանսիացի փիլիսոփա, դրամատուրգ և գրաքննադատ։
Գաբրիել Հարությունյան (19-րդ դար - 20-րդ դարի սկիզբ), հայ տրեխագործ գյուղացի, նրա կերպարի հիման վրա Ակսել Բակունցը գրել է «Մթնաձոր» պատմվածքը։
Գաբրիել Գյուրջյան (1892-1987), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1945)։
Գաբրիել Լազյան (1893-1959), հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, պատմաբան, ՀՅԴ անդամ։
Գաբրիել Հարությունյան (1894-1953), հայ խորհրդային բժշկապատմաբան, մանկաբարձ-գինեկոլոգ, Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1953), ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1944)։
Գաբրիել Հովհաննիսյան (1896-1949), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, երգիչ, մանկավարժ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1934)։
Գաբրիել Խանոյան (1898-1982), հայ լուսանկարիչ։
Գաբրիել Էլ-Ռեգիստան (1899-1945), հայազգի խորհրդային լրագրող, գրող, ԽՍՀՄ օրհներգի խոսքերի հեղինակ (Սերգեյ Միխալկովի հետ, 1943)։
Գաբրիել Գևրեկյան (1900-1970), հայ ճարտարապետ։
Գաբրիել Մարգարյան (1901-1956), հայ մանկաբույժ, Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1956)։
Գաբրիել Պերի (1902-1941), ֆրանսիացի կոմունիստական գործիչ, ֆրանսիական Դիմադրության շարժման (Ռեզիստանս) հերոս, հրապարակախոս։
Գաբրիել Արու (1909-1982), ֆրանսահայ դրամատուրգ, թարգմանիչ։
Գաբրիել Կամոյան (1910-1960), հայազգի ռազմական գործիչ, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, Խորհրդային բանակի հրետանու գեներալ-մայոր (1958)։
Գաբրիել Ալմոնդ (1911-2002), ամերիկացի քաղաքագետ, տեսական և համեմատական քաղաքագիտության մասնագետ։
Գաբրիել Արևյան (1914-1968), հայ արձակագիր, լրագրող։
Գաբրիել Եղիազարով (1916-1988), հայազգի սովետական օպերատոր, ռեժիսոր, սցենարիստ, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1965), ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1977)։
Գաբրիել Ակսել (1918-2014), դանիացի ռեժիսոր, Օսկարի լավագույն օտարալեզու ֆիլմի դափնեկիր (1987)։
Գաբրիել Վիտկոպ (1920-2002), ֆրանսիացի գրող։
Գաբրիել Արկալիյան (1922-2006), հունգարահայ դերասան, Հունգարիայի ժողովրդական արտիստ (2000)։
Գաբրիել Խաչատրյան (1924-1997), հայ բժիշկ-գիտնական, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի նախկին ռեկտոր։
Գաբրիել Գարսիա Մարկես (1927-2014), կոլումբիացի վիպագիր, սցենարիստ և լրագրող։
Գաբրիել Սուլթանյան (1929-2020), հայ պատմաբան։
Գաբրիել Ինջեջիկյան (1930), հայ գիտնական մանկավարժ։
Գաբրիել Եփրոյան (1930), հայ քանդակագործ։
Գաբրիել Մոլոյան (1933), հայ հասարակական գործիչ, «Նոր սերունդ» մշակութային միության հիմնադիր։
Գաբրիել Տիրատուրյան (1947-2015), ռումինահայ արձակագիր, դրամատուրգ
Գաբրիել Բըրն (1950), իռլանդացի թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության դերասան, «Ոսկե գլոբուս» կինոմրցանակի դափնեկիր։
Գաբրիել Գյոզալյան (1956), հայ քաղաքական գործիչ, ՀՀ Արագածոտնի մարզի նախկին մարզպետ (2003-2009, 2016-2017)։
Գաբրիել Մանուկյան (1957), հայ գեղանկարիչ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (2015)։
Գաբրիել Գրյուներ (1963-1999), գերմանացի լրագրող։
Գաբրիել Բատիստուտա (1969), արգենտինացի նախկին ֆուտբոլիստ։
Գաբրիել Ղազարյան (1972), հայ հասարակական գործիչ, մարզիչ, ՀՀ  սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար (2014-2016, 2018-2019)։
Գաբրիել Ման (1972), ամերիկացի դերասան, նախկին ֆոտոմոդել։
Գաբրիել Հոգան (1973), կանադացի դերասան, Մայքլ Հոգանի որդին։
Գաբրիել Դել'Օտտո (1973), իտալացի պատկերազարդող։
Գաբրիել Օբրի (1975), կանադացի մոդել։
Գաբրիել Բալայան (1977), հայ իրավագետ-սահմանադրագետ, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու (2009), դոցենտ։
Գաբրիել Հայնցե (1978), արգենտինացի նախկին ֆուտբոլիստ, մարզիչ։
Գաբրիել Գարսիա (1979), իսպանացի նախկին ֆուտբոլիստ, իսպանական «Լեյդա» ակումբի մարզիչ։
Գաբրիել Վալենսուելա (1981), կոլումբիացի մոդել, դերասան։
Գաբրիել Միլիտո (1980), արգենտինացի նախկին ֆուտբոլիստ, «Արգենտինոս Ջունիորս» ակումբի մարզիչ։
Գաբրիել Բրոջջինի (1982), շվեյցարացի երգիչ, Sinplus փոփ-ռոք դուետի վոկալիստ։
Գաբրիել Ջուրջու (1982), ռումինացի նախկին ֆուտբոլիստ։
Գաբրիել Ֆերնանդես Արենաս (1983), իսպանացի նախկին ֆուտբոլիստ,
Գաբրիել Սարգսյան (1983), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր։
Գաբրիել Պալետտա (1986), արգենտինական ծագմամբ իտալացի ֆուտբոլիստ, իտալական «Մոնցա» ակումբի պաշտպան։
Գաբրիել Ագբոնլահոր (1986), անգլիացի նախկին ֆուտբոլիստ։
Գաբրիել Մերկադո (1987), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, բրազիլիական Ինտեր ակումբի պաշտպան։
Գաբրիել Տոռես (1988), պանամացի ֆուտբոլիստ, մեքսիական «Պումաս» ակումբի հարձակվող։
Գաբրիել Պաուլիստա (1990), բրազիլիացի ֆուտբոլիստ, «Վալենսիա» ակումբի կիսապաշտպան։
Գաբրիել Վասկոնսելոս Ֆեռեյրա (1992), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, իտալական «Լեչչե» ակումբի դարպասապահ։
Գաբրիել Բարբոզա (1996), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, «Ինտեր» ակումբի հարձակվող։
Գաբրիել Ժեսուս (1997), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, Մանչեսթեր Սիթի ակումբի հարձակվող։
Գաբրիել Մարտինելի (2001), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, «Արսենալ» ակումբի հարձակվող։


== Հորինված կերպարներ ==
Գաբրիել հրեշտակապետ, հրեշտակապետ հուդայականությունում և քրիստոնեությունում, մահմեդականության մեջ հայտնի է Ջաբրայիլ անվամբ։
Գաբրիել Բագրատյան, ավստրիացի գրող Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լեռան քառասուն օրը» ստեղծագործության հերոսներից։ Գաբրիել Բագրատյանի հերոսի նախատիպ է հանդիսացել Մովսես Տեր-Գալստյանը։


== Ծանոթագրություններ ==