armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Միքայել Չամանյան

Միքայել Քրիստափորի Չամանյան (ապրիլի 7 (20), 1908, Ախալցխա - մահվան մասին տվյալները բացակայում են), հայ դրամատուրգ, կինոսցենարիստ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ 1966 թվականից։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1952 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Միքայել Չամանյանը ծնվել է 1908 թվականի ապրիլի 7-ին, Ախալցխա քաղաքում։ 1924 թվականին ավարտել է տեղի 9-ամյա հայկական դպրոցը, 1934 թվականին Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտի գրական-սցենարական ֆակուլտետը, 1954 թվականին՝ ԽՄԿԿ Կոնտկոմին կից բարձրագույն կուսակցական դպրոցը։ Կինոյի բնագավառում աշխատել է 1929 թվականից։ Այդ նույն թվականին Մոսկվայի «Մեժռաբպոմ-ֆիլմ» ստուդիայում մասնակցել է սցենարական արվեստանոցի սկզբնական դասընթացներին։ Առաջին կինոսցենարը գրել է 1931 թվականին։ 1934-1942 թվականներին աշխատել է «Սոյուզդետֆիլմ», «Վոստոկֆիլմ» (Մոսկվա) և «Հայֆիլմ» (Երևան) կինոստուդիաներում՝ որպես ռեժիսորի ասիստենտ, կինոխմբի ղեկավար և սցենարիստ։ 1942-1943 թվականներին աշխատել է Երևանի «Կոմունիստ» (ռուսերեն) թերթի խմբագրությունում, 1943-1945 թվականներին ավագ խորհրդական էր ՀԽՍՀ արտաքին գործերի նախարարությունում։ 1945-1948 թվականներին եղել է ՀԿԿ Կենտկոմի քարտուղարի օգնականը։ 1952-1955 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ մշակույթի նախարարությունում՝ որպես գլխավոր խմբագիր։ 1958-1969 թվականներին եղել է Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության քարտուղարը, 1969-1970 թվականներին՝ Երևանի վավերագրական և փաստագրական ֆիլմերի ստուդիայի տնօրենը, 1965-1978 թվականներին՝ Հայաստանի ժողովրդական կինոստեղծագործության ընկերության վարչության նախագահը։ 1978 թվականից աշխատում է որպես կինոֆոտոինֆորմացիայի բաժնի վարիչ։ Նրա սցենարներով նկարահանվել են «Արարատյան դաշտի աղջիկը» («Հայֆիլմ», 1949, մինչ այդ բեմադրվել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան և Թբիլիսիի հայկական թատրոններում), «Ում է ժպտում կյանքը» («Հայֆիլմ», 1958-1959), «Հանդիպում ցուցահանդեսում» («Հայֆիլմ», 1967-1968), «Երգ հայրենյաց» («Հայֆիլմ», 1970) կինոնկարները։ Չամանյանի «Մեր թանկագին հյուրերը» պիեսը 1950 թվականին բեմադրվել է Երևանում և Լենինականում։ Երևանի Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնը 1978 թվականին բեմադրել է Չամանյանի «Պոեմ մեր մեծ բարեկամի մասին» (նվիրված Վալերի Բրյուսովին) պիեսը։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Սցենարիստ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Справочник Союза кинематографистов СССР 1981 года (сост. Г. Мирнова) // М., БПСК, Московская типография № 6.
Բերքանուշի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Բերքանուշ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ադրբեջանի կենդանական աշխարհ

Ադրբեջան պետությունը գտնվում է Հարավային Կովկասում՝ Հայկական լեռնաշխարհի և Իրանական բարձրավանդակի հարևանությամբ։ Ադրբեջանը համարվում է կապող գոտի տարբեր աշխարհագրական տեղանքների միջև։ Այս երկիրը համարվում է մի տարածք, որի կենդանական աշխարհը զարգացել է հարևան երկրների ազդեցությամբ, մասնավորապես մեծ է Իրանի, Կենտրոնական Ասիայի և Միջերկրական ծովի երկրների ազդեցությունը Ադրբեջանի կենդանաական աշխարհի զարգացման գործում։ Բնական պայմանների բազմազանության շնորհիվ Ադրբեջանում տարածված են կենդանիների տարբեր տեսակներ։ Ընդհանուր առմամբ Ադրբեջանի տարածքում ապրում են 101 տեսակի կաթնասուններ, 365 տեսակի թռչուններ, 52 տեսակի սողուններ, 10 տեսակի երկկենցաղներ, 101 տեսակի ձկներ, շուրջ 25 հազար տեսակի միջատներ և ավելի քան 1000 տեսակի փափկամարմիններ և հոդվածոտանիներ։ Ադրբեջանի հարթավայրային տարածքներին բնորոշ են նապաստակները, գայլերը, աղվեսները, վիթերը, մողեսները և այլ ցամաքային և ճահճային կենդանիներ։
Կուր և Արաքս գետերի հովիտներում բնակվում են վայրի խոզեր, այծյամներ, գորշուկներ և շնագայլեր։ Լեռներում ապրում են հիմնականում կճղակավորներ` Դաղստանյան այծ, քարայծ, բեզոարյան այծ, այծյամ, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի առավելագույնս վտանգված տեսակներից մուֆլոնը, որին այստեղ կարելի է հանդիպել հազվադեպ։ Լեռներում ապրում են նաև արջեր, լուսաններ, վայրի կատուներ, ընձառյուծներ և այլն։ Ադրբեջանը հարուստ է նաև ճահճային կենդանիներով և մողեսների բազմազանությամբ։ Բազմազան է նաև թռչունների աշխարհը (Փասիան, կաքավ, ցախաքլոր, բադ, սագ, կարապ, հավալուսն, ծկնկուլ, ֆլամինգո և այլն)։ Շատ են նաև թռչունները, որոնք ձմռանը հեռանում են տարածաշրջանից։
Ադրբեջանի Հանրապետության «Կարմիր գիրքը» ներառում է 108 տեսակներ, այդ թվում՝ 14 տեսակի կաթնասուններ, 36 տեսակի թռչուններ, 13 տեսակի երկկենցաղներ և սողունների, 5 տեսակի ձկներ և 40 տեսակներ միջատների։ Կան նաև էնդեմիկ կենդանիներ, որոնք ապրում են միայն Ադրբեջանում։ Այդպիսի կենդանիներից են օրինակ՝ Aulacopone relicta և Agelescape caucasica միջատները։


== Տես նաև ==
Ադրբեջան
Ադրբեջանի կաթնասունների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ադրբեջանի կենդանական աշպարհը
В Ադրբեջանում բացվել է որսի սեզոնը Archived 2011-06-05 at the Wayback Machine.
Նիդերբերգկիրխեն

Նիդերբերգկիրխեն (գերմ.՝ Niederbergkirchen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1222 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 24,70 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 83 130։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Գարնան աստվածուհին (մուլտֆիլմ)

«Գարնան աստվածուհին» (անգլ.՝ The Goddess of Spring), կարճամետրաժ մուլտֆիլմ Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի «Silly Symphonies» («Հիմար սիմֆոնիաներ») մուլտֆիլմի սերիայից։


== Սյուժե ==
Գարնան աստվածուհին՝ Պերսեփոնեն զբոսնում էր անտառում, երբ անսպասելի հայտնվում է ստորգետնյա երկրի կառավարիչ՝ Պլուտոնը և առևանգում նրան։ Հայտնվելով ստորգետնյա երկրում՝ Պլուտոնը հայտարարում է աստվածուհուն որպես իր թագուհի, բայց Պերսեփոնեն ընկնում է վշտի մեջ, նրա հետ նաև ամբողջ երկիրը։ Դա ձանձրացնում է Պլուտոնին և նա որոշում է բաց թողնել Պերսեփոնեին, բայց մի պայմանով, որ նա վեց ամիս կլինի երկրի վրա, իսկ հաջորդ վեց ամիսը՝ ստորգետնյա երկրում։ Պերսեփոնեի երկիր վերադարձի հետ, երկրի վրա նորից հաստատվում է ներդաշնակություն։


== Ստեղծում ==
Մուլտֆիլմը համարվում է Դիսնեյի ստուդիայի գործող անձանց անիմացնելու առաջին փորձերից։ Պերսեփոնեի կերպարն ստեղծել է անիմատոր Համիլթոն Լասկեն, ով ավելի ուշ զբաղվել է «Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները» մուլտֆիլմի Սպիտակաձյունիկի կերպարով։ Նա նաև օգտագործել է Պերսեփոնեի արտաքին տեսքը՝ Սպիտակաձյունիկի նախնական ուրվագիծը ստեղծելու ժամանակ։


== Տեսահոլովակի թողարկումներ ==


=== Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ===
DVD-ի վրա, մուլտֆիլմը հրատարակվել է որպես հավելյալ նյութ թողարկման համար։ Մուլտֆիլմի առաջին հրատարակումը՝ DVD-ի վրա, տեղի է ունեցել 2001 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, որպես «Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները» մուլտֆիլմի պլատինային հրատարակության լրացուցիչ նյութ։ Ավելի ուշ, «Գարնան աստվածուհին» թողարկվել է երկկողմանի DVD-ով՝ «Walt Disney Treasures: More Silly Symphonies», որն ներառում էր «Հիմար սիմֆոնիաների» մուլտֆիլմերը, որոնք թողարկվել են 1929 թվականից 1938 թվականներին, որպես հավաքածուի մուլտֆիլմ։ 2007 թվականին մուլտֆիլմը կրկին թողարկվեց DVD-ով՝ «Walt Disney’s It’s a Small World of Fun» անվանումուվ DVD հավաքածուում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Silly Symphony — The Goddess of Spring
Ֆեդինո (գյուղ, Զիմնիցկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՖեդինոՖեդինո (ռուս.՝ Федино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոչենյաևկա

Կոչենյաևկա (ռուս.՝ Коченяевка), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Վեշկայմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 350 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրուպսկայայի փողոց (Կրասնի Սուլին)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրուպսկայայի փողոց (այլ կիրառումներ)Կրուպսկայայի փողոց (ռուս.՝ Улица Крупской), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, Վլադիմիր Լենինի կնոջ` Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայայի (1869-1939) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կրոնշտադտի փողոցից և ավարտվում Օմսկի նրբանցքի հետ հատումով։ Երկարությունը 800 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Կրասնի Սուլին քաղաքի Կրուպսկայայի փողոցը սկսվում է Կրոնշտադտի փողոցից, հատում է Ռոզա Լյուքսեմբուրգի և Կարլ Լիբկնեխտի, կրկին Կրոնշտադտի փողոցները և ավարտվում Օմսկի նրբանցքի հետ հատումով։ Փողոցի երկարությունը 800 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 36 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 28 շենք, իսկ աջ կողմում (զույգ համարներ)՝ 8 շենք։
Կրուպսկայայի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346359։
Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ, Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի կնոջ` Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայայի (1869-1939) պատվին։ 1918 թվականին նա ընտրվել է Հասարակական գիտությունների սոցիալիստական ակադեմիայի անդամ։ 1920 թվականի նոյեմբերից եղել է լուսժողկոմատին կից գլխքաղլուսի նախագահ, 1929 թվականից՝ ՌԽՖՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ։ Լենինի և կուսակցության, ժողովրդական կրթության հարցերի ու կոմունիստական դաստիարակության մասին աշխատությունների հեղինակ է։ Աճյունն ամփոփված է Կրեմլի պատի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Крупской в Красном Сулине
Подробная карта улица Крупской, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты


== Արտաքին հղումներ ==
г. Красный Сулин, улица Крупской Archived 2019-04-04 at the Wayback Machine.
Հավկիթի աղցան

Հավկիթի աղցան, կտրտած պինդ եփած հավկիթից կամ կաթնաձվածեղից, մանանեխից և մայոնեզից պատրաստված ուտեստ, հաճախ պարունակում է այլ բաղադրիչներ, ինչպես օրինակ՝ նեխուրը։
Այն պատրաստվում է խոտաբույսերի, համեմունքների և այլ բաղադրիչների խառնուրդով՝ համեմված մայոնեզով։ Այն նման է հավի աղցանին, խոզապուխտի աղցանին, մակարոնի աղցանին, թունա ձկով աղցանին, օմարի աղցանին և ծովախեցգետնի աղցանին։ Ձվի աղցանը պարունակում է հետևյալ բաղադրիչները՝ կտրատված խաշած հավկիթ, մայոնեզ, մանանեխ, մանրացված նեխուր, սոխ, աղ, սև պղպեղ և աղացած պղպեղ։ Այն հաճախ օգտագործվում է որպես միջուկ՝ ձվի սենդվիչների համար։ Հաճախ սրանով են լցոնվում նաև կանաչ աղցանները։


== Պատմություն ==
Ձվի աղցանով սենդվիչների ամենավաղ հայտնի տպագիր բաղադրատոմսը հրապարկվել է Բոստոնի Խոհարարական դպրոցի 1896 թվականի Խոհարարության գրքում, որը գրվել է Ֆաննի Ֆարմերի կողմից։


== Տարատեսակներ ==

Ձվի աղցանը կարելի է պատրաստել ցանկացած քանակի այլ սառը մթերքների հավելումով։ Բեկոնը, բուլղարական պղպեղը, կապարը, պանիրը, վարունգը, սոխը, հազարը, թթու դրած համեմունքները, թթու դրած վարունգը և կետչուպը հիմնական ավելացվող բաղադրիչներն են։
Սենդվիչների համար ամենալավ լցոնը ձվի մայոնեզն է, որի մեջ միայն պինդ խաշած կտրատված հավկիթ է՝ մայոնեզով խառնած։
Ռուսաստանում և նախկին խորհրդային պետություններում հայտնի տարատեսակը օլիվիե աղցանն է։
Հրեական խոհանոցում այն պատրաստվում է շմալցով, սոխով և երբեմն էլ սնկով (իդիշ՝ גריבענעס, [ˈɡrɪbənəs])։ Այն կարելի է մատուցել հալայի հետ՝ որպես Շաբաթվա ընթիրքի առաջին ուտեստի մաս, կամ մացայի հետ։ Մինչև 1980 թվականներն այս ուտեստը անվանվում էր նաև «Հրեական հավկիթ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Արթուր Վանեցյան

Արթուր Գագիկի Վանեցյան (դեկտեմբերի 8, 1979(1979-12-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռազմական և պետական գործիչ, Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության նախկին տնօրեն։
Զինվորական կոչումը՝ գեներալ-մայոր։
2018 թվականի սեպտեմբերի 22-ից մինչև 2019 թվականի նոյեմբերի 21-ը Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահն էր։


== Կենսագրություն ==


=== Կրթություն ===
1995 թ. ավարտել է Երևանի թիվ 2 միջնակարգ դպրոցը։
1999 թ. ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիան։
2002 թ. վերապատրաստվել է ՌԴ ԱԴԾ ակադեմիայում։
2003 թ. ավարտել է Սանկտ-Պետերբուրգի արտաքին տնտեսական կապերի, տնտեսագիտության և իրավունքի ինստիտուտը։


=== Աշխատանքային գործունեություն ===
1997-1999 թթ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։
Արթուր Վանեցյանը ՀՀ ԱԱԾ-ում աշխատում է 2000 թվականից։ Զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ։
2000-2003 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԱԱԾ Արարատի մարզային վարչությունում որպես Մասիսի բաժնի օպերլիազոր։
2003-2009 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԱԱԾ հակահետախուզության գլխավոր վարչությունում՝ սկզբում որպես ավագ օպերլիազոր, այնուհետև՝ որպես գլխավոր վարչության պետի օգնական, բաժանմունքի պետ։
2009 – 2016 թվականներին աշխատել է Երևանի քաղաքային վարչությունում որպես  Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների բաժնի պետ։
2016-2018 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ԱԱԾ Երևանի քաղաքային վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը։
2018 թվականի մայիսի 10-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն։
2019 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ազատվել է ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պաշտոնից։


=== Քաղաքական գործունեություն ===
2020 թվականի ապրիլի 29-ին ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հրաչյա Հակոբյանը ակնարկել է այն մասին, որ միգուցե վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Արթուր Վանեցյանի ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնի հեռացնելու պատճառը նրա օտարերկրա հատուկ ծառայությունների կողմից հավաքագրված լինելն էր, որի մասին «փաստերի ճնշման ներքո» Վանեցյանը ստիպված է եղել խոստովանել վարչապետին։


=== Զինվորական կոչումներ ===
Ստորև ներկայացված են Արթուր Վանցյանի կոչումներն ըստ թվականները՝

լեյտենանտ՝ 2000 թվական
ավագ լեյտենանտ՝ 2001 թվական
կապիտան՝ 2003 թվական
մայոր՝ 2006 թվական
փոխգնդապետ՝ 2009 թվական
գնդապետ՝ 2017 թվական
գեներալ-մայոր` 2019 թվական


=== Պարգևներ ===
Արթուր Վանեցյանը ՀՀ ԱԱԾ-ի տնօրենի կողմից բազմիցս պարգևատրվել է։ ՀՀ պաշտպանության նախարարի կողմից արժանացել է Վազգեն Սարգսյան մեդալի։ ՀՀ նախագահի հրամանով պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։


== Ընտանիք ==
Արթուր Վանեցյանն ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սորյո (կոմունա)

Սորյո (դան․՝ Sorø Kommune), դանիական կոմունա Զելանդիա մարզի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 309,93 կմ², ինչը կազմում է Դանիայի ողջ տարածքի 0,72 %-ը՝ առանց Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների։ 2008 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով՝ բնակչությունը 29180 մարդ է (տղամարդիկ՝ 14501, կանայք՝ 14679, օտարերկրացիներ՝ 781)։


== Պատմություն ==
Կոմունան ձևավորվել է 2007 թվականին հետևյալ կոմունաներից.

Դիանալուն (Dianalund)
Սորյո (Sorø)
Ստենլիլե (Stenlille)։


== Երկաթուղային կայարաններ ==


== Պատկերասրահ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սորյոն borger.dk կայքում(չաշխատող հղում)(դան.)
Պաշտոնական կայք
Նովոմիխայլովսկի (գյուղ, Զիանչուրինսկի շրջան)

Նովոմիխայլովսկի (ռուս.՝ Новомихайловский, բաշկիրերեն՝ Яңы Михайловка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հիսուսի միաբանությունները գուարանի հնդկացիների երկրում

Հիսուսի միաբանությունները գուարանի հնդկացիների երկրում (իսպ.՝ Misiones jesuíticas guaraníes), ուշ միջնադարում կաթոլիկ եկեղեցին ու Հռոմի պապի իշխանությունը մեծարելու համար ստեղծված կազմակերպություններ Նոր աշխարհում։
Ներկայումս ընդգրկված են Բրազիլիայում և Արգենտինայում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
1983 թվականին՝ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի յոթերորդ նստաշրջանում, հնդկացիական գուարանի ցեղերի երկրում գտնվող Հիսուսի միաբանությունները ներառվում են Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։ Դրանք են՝

Սան Իգնասիո Մինի, (իսպ.՝ San Ignacio Mini, Արգենտինա)
Սանտա Անա (իսպ.՝ Santa Ana, Արգենտինա)
Նուեստրա սենյորա դե Լորետո (իսպ.՝ Nuestra Señora de Loreto, Արգենտինա)
Սանտա Մարիա լա Մայոր (իսպ.՝ Santa Maria la Mayor, Արգենտինա)
Սան Միգել դաս Միսոյշ (պորտ.՝ São Miguel das Missões, Բրազիլիա)Հարավային Ամերիկայի այս տարածքում Հիսուսի միաբանությունների ստեղծման նպատակը մերօրյա Բրազիլիայի, Արգենտինայի և Պարագվայի տարածքում ապրող գուարանի հեթանոս և տոտեմիստ հնդկացիական ցեղերին կաթոլիկ քրիստոնյա դարձնելն էր։ Ճիզվիտները ընդունում էին, որ որ լավ նպատակը արդարացնում է ամենակեղտոտ միջոցները։


== Տես նաև ==
Արգենտինայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Շլաուբետալ

Շլաուբետալ (գերմ.՝ Schlaubetal), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում է Օդեր Շպրե շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Շլաուբետալի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 1920 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 52,34 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 67 438։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 3 գյուղական համայնքի։


== Ծանոթագրություններ ==
Մաս դե Բարբերանս

Մաս դե Բարբերանս (իսպ.՝  Mas de Barberans), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տարագոնայի ենթարկման տակ՝ Կատալոնիա համայնքի տարածքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտսիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 78.8 կմ2։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 645 մարդ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Información general Archived 2008-04-01 at the Wayback Machine.
Datos estadísticos
Միխայիլ Վոլոդին

Միխայիլ Յակովլևիչ Վոլոդին (բելառուս․՝ Міхаіл Валодзін, օգոստոսի 13, 1954(1954-08-13), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս գրող, երգերի հեղինակ, լրագրող և հրատարակիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1954 թվականի օգոստոսի 13-ին, Մոսկվայում։ Ավարտել է Վ. Ի. Լենինի անվան Բելոռուսիայի Պետական ինստիտուտի «տեսական ֆիզիկայի» բաժինը 1976 թվականին,
1978 թվականին ավարտել է ճապոնական լեզվի դասընթացները և 1980 թվականին աշխատել է որպես թարգմանիչ «Երիտասարդության դրոշ»-ում։ 1981-1983 և 1986-1989 թվականներին եղել է գրական թղթակից  «Աշխատանքային հերթափոխ»-ում, 1987 թվականից՝ «Առագաստ» ամսագրում ։
Աշխատել է Би-би-си-ի փաստագրական ֆիլմերում (XX դար), Մեծ Բրիտանիայի հեռուստատեսային 4-րդ ալիքով (Mother’s Russia Children) և վավերագրական ֆիլմերում ավստրիական հեռուստատեսությամբ։ Եղել է Բելառուսի հարցերով ANSA իտալական լրատվական գործակալության թղթակից։ 1983-1986 թվականներին աշխատել է գովազդային բիզնեսում (քոփիրայթեր, «Բելտորկրեկլամա» գործակալության կինոգովազդի բաժնի խմբագիր)։ Ստեղծել և վեց տարի խմբագրել է Մինսկում անգլալեզու թերթը «Minsk Economic News» (հետագայում 'Minsk News):
1997 թվականին մեկնել է ԱՄՆ և ապրել Բոստոնում։ 1998 թվականի վերջից մինչև 2002 թվականը հրատարակել և խմբագրել է «Контрапункт» ամենամսյա գրական ամսագիրը ։ Մինսկ է վերադարձել 2007 թվականին։
ԽՍՀՄ լրագրողների միության անդամ է ։


== Ստեղծագործություն ==
1972 թվականից գրում է սեփական բանաստեղծությունների երգեր։ Որպես երգերի հեղինակի՝ հայտնի է դարձել 1970-ական թվականների կեսերին՝ ինքնագործ երգի ակումբների հավաքի բազմաթիվ ելույթներից հետո։  Միխայիլ Վոլոդինը ԽՍՀՄ հանրապետություններում անցկացված բազմաթիվ փառատոնների դափնեկիր է։
1987 թվականին նա կազմակերպել է Մինսկի «Аллея АП»  բանաստեղծական միավորումը և եղել է նրա ղեկավարը։  Այս միավորման անդամները՝ Ելենա Կազանցևան, Մարկ Մերմանը] և Նիկոլայ Կադոլը  Տալլինի Համամիութենական հեղինակային երգերի փառատոնում դառնում են դափնեկիրներ։
2011 թվականին Մինսկում ստեղծել է գրական նախագիծ, որի շրջանակներում հոդվածի հեղինակը բեմում հնչեցնում է առաջադրված խմբագրական թեման, էկրանին ցույց են տրվում լուսանկարներ կամ տեսանյութեր,  նշված համարը իրականացվում է հաղորդավարի կոնֆերանսով, իսկ ընթերցողները դառնում են հանդիսատեսներ և ունկնդիրներ։ Վոլոդինն ասել է, որ կցանկանար տեսահոլովակի և սովորական ավանդական լրագրության մի սիմբիոզ անել, որտեղ տեսանյութերը հետագայում կընդգրկվեին բլոգային լրագրության մեջ
:
2011 թվականից զբաղվում է «Մինսկի պատմություններ» նախագծով, որի նպատակը Մինսկի կերպարի ստեղծումն է։ 2014 թվականին լույս է տեսել «Մեր հին, բարի Բաբելոն», «Զբոսանք քաղաքում Մինսկի պատմություններում» ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով։
Բանաստեղծ և գիտնական Ալեքսանդր Գորոդնիցկին Վոլոդինին համարում է տաղանդավոր գրող, ռուսական և բելառուսական մշակույթի վառ կրող։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
«Индия. Записки белого человека» Михаила Володина — рецензия Станислава Львовского
Михаил Володин: «Я готов конкурировать с „Новым миром“» — интервью о журнале «Контрапункт»
Չերևատովկա (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)

Չերևատովկա (ուկրաիներեն՝ Череватівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերևատովկա գյուղում բնակվում էր 205 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օֆլագա

Օֆլագա (իտալերեն՝ Offlaga), քաղաք Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։
Բնակչությունը հասնում է 3356 մարդ։ Հեռախոսային կոդն Է 030, իսկ փոստային ինդեքսը 25020։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.absol.it/comuneofflaga/ Archived 2005-07-21 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սանջիվ Կումար

Սանջիվ Կումար (գուջարաթի` સંજીવ કુમાર, իրական անունը` Հարիհար Ջեթհալալ Ջարիվալա, ծնվ. 1938 թ. հուլիսի 9, Սուրհաթ, Գուջարաթ - մահ. 1985 թ. նոյեմբերի 6, Բոմբեյ, Հնդկաստան), հնդիկ կինոդերասան, «Արծաթե լոտոս» Ազգային կինոմրցանակի կրկնակի մրցանակակիր, ինչպես նաև արժանացել է Filmfare Awards-ի մրցանակի՝ տղամարդու լավագույն դերի համար։


== Կենսագրություն ==
Սանջիվ Կումարը ծնվել է միջին դասի գուջարաթյան ընտանիքում, որտեղ մեծանում էին նաև նրա երկու եղբայրները և քույրը։ Նա մանկությունից երազել էր կինոյում նկարահանվելու մասին և այդ երազանքն իրականություն դարձնելու համար սկսել էր ելույթ ունենալ թատրոնում, իսկ այնուհետև ընդունվել է Filmalaya կինոստուդիային կից դերասանական դպրոց։ 1960 թվականին այդ նույն կինոստուդիայում` ոչ մեծ դերով նկարահանվել է «Մենք հնդիկներ ենք» ֆիլմում։ 1965 թվականին նա ստացավ «Nishan» ֆիլմի դերերից մեկը։
Սանջիվ Կումարին ճանաչում բերեց 1970 թվականին նկարահանված «Խաղալիքը» կինոնկարը։ Դրան հաջորդեցին մի շարք հաջողված ֆիլմեր՝ «Զիտան և Գիտան» (1972 թ.), «Կամակորի սանձահարումը» (1973 թ.), «Երդվում եմ Ձեզանով» (1974 թ.) և այլն։ Այդ տարիներին նա սկսեց աշխատել հայտնի ռեժիսոր Գուլզարի հետ և միասին նկարահանեցին ևս 9 ֆիլմ ` «Հաղթահարում» (1972 թ.), «Ամպրոպ» (1975 թ.), «Ճանապարհորդություն դեպի անցյալ» (1975 թ.), «Կենվորը» (1982 թ.) և այլն։ Նրա լավագույն դերը համարվում է «Հաղթահարում» ֆիլմում ստեղծած կերպարը։ Այդ դերի համար Սանջիվ Կումարը արժանացել է մի շարք մրցանակների՝ տղամարդու լավագույն դերի համար։ Հաջորդ հիշարժան դերը «Վրեժ և օրենք» (1975 թ.) ֆիլմում կերտած կերպարն էր։ Սանջիվ Կումարի ոչ ավանդական դերերից էր Սաթյաջիտ Ռայի «Շախմատիստները» (1977 թ.) ֆիլմում խաղացած դերը։


== Անձնական կյանք ==
Սանջիվ Կումարը երբեք չի ամուսնացել և իր ողջ կյանքում սիրել է դերասանուհի Հեմա Մալինիին, ով սակայն գերադասել է Դհարմենդրային։ Այդ սիրո պատճառով նա անպատասխան է թողել դերասանուհի Սուլակշանա Պանդիտի սերն իր նկատմամբ։
Սանջիվ Կումարը մահացել է 1985 թվականի նոյեմբերի 6-ին՝ ինֆարկտից։ Ճակատագրի հեգնանքով նա մեծ մասամբ խաղացել է հասուն տարիքի դերեր, սակայն մահացել է դեռ 50 տարին չբոլորած։


== Մասնակի ֆիլմագրությունը ==


== Ծանոթագրություններ ==
Իկրյանինսկի շրջան

Իկրյանինսկի շրջան (ռուս.՝ Икрянинский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Աստրախանի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Իկրյանոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1950 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 48736 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,99 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Գևորգ Քանանյան դպրոց

Գևորգ Քանանյան դպրոց, միջնակարգ դպրոց։ Հիմնադրվել է 1905 թվականին, Նոր Ջուղայի Չարսու թաղամասում՝ Վարվառե Քանանյանի բարերարությամբ՝ ի հիշատակ ամուսնու՝ Լազարյան ճեմարանի նախկին տեսուչ Գևորգ Քանանյանի։ 1901 թվականին բացվել և ցայսօր գործում է Գևորգ Քանանյան ազգային մանկապարտեզը։ 1979-1980 ուսումնական տարում միջնակարգի երկսեռ աշակերտության թիվը 229 էր, ուսուցիչների թիվը՝ 34 (որից 8-ը՝ հայ)։
New Born

New Born՝ բրիտանական Muse ալտերնատիվ ռոք-խմբի երկրորդ սինգլն է իրենց Origin of Symmetry ալբոմից։ Ի սկզբանե նախատեսում էին երգն անվանել "Tesseract"։ Երգի պրեմիերան կայացավ 2000 թ. հունիսի 16-ին՝ Լոնդոնի "Աստորիա" համալիրում կայացած համերգի ժամանակ։ Նկարահանվել է տեսահոլովակ։
Սինգլը թողարկվել է 2001 թ. հունիսի 5-ին՝ Մաշռում Ռեքորդս լեյբլի կողմից։ Հունաստանում և Կիպրոսում "Columbia Records" թողարկվել է 6 երգից կազմված մինիալբոմ։
New Born-ը դարձավ ֆրանսիական "Արյունոտ բերքը" կինոնկարի տիտղոսային երգը։
Սինգլում տեղ գտած "Shrinking Universe" և "Map of Your Head" երգերը հետագայում թողարկվել են Hullabaloo Soundtrack հավաքածու ալբոմում։
Մեթյու Բելլամին մի հարցազրույցի ժամանակ երգի մասին ասել է. «Այս երգը տեխնոլոգիաների զարգացման հանդեպ վախի մասին է, և որ դա կարող է փլուզել ողջ մարդկությունը։ Իմ վախը, որ արտահայտում եմ այս երգով, նրանում է, որ մենք չենք կարող ղեկավարել տեխնոլոգիան, որովհետև նրանք մեզանից արագաշարժ են։ Այսպիսով` երգը մեզ ցույց է տալիս ապագան, ուր մարմինը կարևոր չէ, և բոլորը միացված են մեկ ցանցի»։


=== Երգացանկ ===
CD Ձայներիզ

"New Born" - 6։03
"New Born (Oakenfold Perfecto Remix)" - 7։02
"Shrinking Universe" - 3։06
"Piano Thing" - 3։01
"Map of Your Head" - 4։23
"Plug In Baby (Live)" - 3։317" վինիլային սկավառակ

"New Born" - 6։05
"Shrinking Universe" - 3։06


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սինգլը խմբի պաշտոնական կայքում Archived 2012-05-27 at the Wayback Machine.
Տեսահոլովակը Youtube ցանցում
New Born երգի տեքստը
Շիրին (աշուղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շիրին (այլ կիրառումներ)Շիրին, Հովհաննես Կարապետի Կարապետյան (1827, հունիսի 11, գյուղ Կողբ, Սուրմալուի գավառ - 1857, հուլիսի 30, Վաղարշապատ), աշուղ։


== Կենսագրություն ==
Հովհաննեսը երկու տարեկանում կուրացել է։ Աշակերտել է ալեքսանդրապոլցի աշուղ Բավեին, ապա Կարինում կատարելագործվել աշուղ Էսպիի մոտ և ստացել վարպետի կոչում։ Հիանալի ձայնի, սրտառուչ երգելու համար անվանվել է Շիրին (թուրքերեն՝ քաղցր)։ Ապրել և ստեղծագործել է Վաղարշապատում։
Մեզ են հասել Շիրինի չորս տասնյակ հայերեն և ավելի քան 100 թուրքերեն երգեր։ Առաջին երգերը տպագրվել են 1850 թվականին՝ Գաբրիել Պատկանյանի «Արարատ» թերթում, այնուհետև՝ «Բազմավեպում»։ 1856 թվականին լույս է տեսել Շիրինի երգերի առաջին ժողովածուն, 1891 թվականին՝ երկրորդը՝ «Նոր քնար» խորագրով։ Ստեղծագործել է աշուղական ամենաբարդ երգատեսակներով։
Շիրինի ստեղծագործությունները խոր հետք են թողել աշուղներ Նիրանիի, Սեյադի, Ջիվանու վրա, որոնք էլ երգեր են ձոնել նրան։
Պատմական առումով Շիրինի ստեղծագործությունը կապող օղակ է հայ աշուղական երգարվեստի զարգացման երկու ժամանակաշրջանների միջև՝ Սայաթ-Նովայից Ջիվանի։ Մեծ ժողովրդականություն են վայելում Շիրինի «Այգեպան», «Ակնարկյա», «Կորած յափնջին» երգերը։


== Երկեր ==
Տաղարան, Երևան, 1966։


== Գրականություն ==
Լևոնյան Գ., Հայ աշուղներ, Ալեքսանդրապոլ, 1892։
Մանուկյան Մ., Աշուղ Շիրինի երգերի մեղեդիները, ՊԲՀ, 1976, № 3:


== Ծանոթագրություններ ==
Սերվեյոր

«Սերվեյոր» ծրագիր (անգլ.՝ Surveyor program), ամերիկյան ավտոմատ լուսնակայանների սերիայի, ինչպես նաև դրանց մշակման ու թռիչքների ծրագրի անվանում։ Նախատեսված են եղել Լուսնի վրա փափուկ վայրէջք կատարելու և գիտական հետազոտություններ անցկացնելու համար։ «Սերվեյոր» ծրագրով աշխատանքները սկսվել են 1960 թվականին։ 
Բաղկացած է շարժիչային (հետագծի ուղղման 3 հեղուկահրթիռային շարժիչներ և պինդ վառելիքով աշխատող արգելակման շարժիչ) և էներգետիկ, (արևային և քիմիական մարտկոցներ) տեղակայանքներից, ռադիոտեխնիկական սարքավորումներից, կողմնորոշման և թռիչքի կառավարման համակարգից։ Գիտական ապարատների մեջ միանում են անդրադարձած ալֆա-ճառագայթումով Լուսնի գրունտի քիմիական բաղադրությունը որոշելու անալիզատոր («Ս-5», «Ս-6», «Ս-7»), գրունտի մեխանիկական բնութագրերը հետազոտելու շերեփ-բռնիչ («Ս-3», «Ս-4», «Ս-7»), գրունտի մեջ մագնիսական նյութերը հայտնաբերելու սարքեր («Ս-4», «Ս-5», «Ս-6», «Ս-7»), Լուսնին մոտենալու տեղամասում նկարահանելու հեռուստատեսային խցիկ («Ա-1» և «Ս-2»)։ Բոլոր «Սերվեյոր»-ներում տեղակայված են Լուսնի վրա վայրէջք կատարելուց հետո նկարահանումներ կատարելու (Լուսնի մակերևույթի, Արեգակի, մոլորակների մոտ 86500 նկարահանում) հեռուստատեսային խցիկներ։ Բոլոր «Սերվեյոր»-ների առավելագույն տրամագիծը ըստ վայրէջքի բացված շասսիի հենարանների 4,27 մ է, բարձրությունը (հավաքված շասսիի դեպքում) մոտ 3 մ է, ստարտային զանգվածը՝ 995— 1038 կգ, վայրէջքից հետո՝ 276—297 կգ։ «Սերվեյոր»-ները տիեզերք են դուրս բերվել «Ատլաս—Ցենտավր» կրող հրթիռով։ 
1966—1968 թվականներին արձակվել է 7 «Սերվեյոր» («Ս-1», «Ա-3», «Ա-5», «Ս-6» և «Ս-7» ապարատները փափուկ վայրէջք են կատարել Լուսնի վրա և կատարել առաջադրված խնդիրները, «Ա-2», «Ս-4»-ի թռիչքներն անհաջող են եղել)։
Վայրենիություն

Վայրենություն, մարդկության պատմության վաղ փուլի (նախորդել է բարբարոսությանն ու քաղաքակրթությանը) անվանումը 18-րդ դարի եվրոպական գիտության մեջ։ Այս իմաստով «Վայրենություն» առաջինը գործածել է բրիտանացի փիլիսոփա Ադամ Ֆերգյուսոնը (1767)։ Լուիս Մորգանը Վայրենություն է անվանել նախնադարյան հասարակության պատմության իր առաջարկած պարբերացման առաջին ժամանակաշրջանը, որն սկսվում է մարդու ծագմամբ և ավարտվում է բրուտության առաջացմամբ։ Մորգանի պարբերացումն օգտագործել է Ֆրիդրիխ Էնգելսը՝ իր «Ընտանիքի, մասնավոր սեփականության և պետության ծագումը» աշխատության մեջ։
Արդի ազգագրության մեջ ընդունված պարբերացմամբ Վայրենությունը համընկնում է մարդու ու վաղ տոհմական կարգերի առաջացման ժամանակաշրջանին (հնագիտական բաժանմամբ՝ պալեոլիթին ու մեզոլիթին)։
Մասրիկի ջրանցք

Մասրիկի ջրանցք, Մազրայի ջրանցք, ջրանցք Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում,  սկիզբ է առնում Ակունք գյուղի շրջակայքի աղբյուրներից, 10-րդ կմ-ից սնվում նաև Մասրիկ գետի ջրերից։ Շահագործման է հանձնվել 1937 թվականին։ Երկարությունը 24,4 կմ է, ջրթողունակությունը՝ 2 մ³/վ։ Ոռոգում է Վարդենիսի տարածաշրջանի հողատարածքները։


== Ծանոթագրություններ ==
Անցած օրեր

«Անցած օրեր» (ռուս.՝ «Минувшие дни»), խորհրդային գունավոր գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յուլդաշ Ագզամովն «Ուզբեկֆիլմ» կինոստուդիայում 1969 թվականին։ Գրող Աբդուլա Կադիրիի համանուն առաջին ուզբեկական վեպի էկրանավորումն է։
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1970 թվականի մայիսի 11-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարի կեսերին Տաշքենդում և ներկայացնում են ուզբեկ ժողովրդի պատմության կարևորագույն ժամանակահատվածներից մեկը․ իշխանության համար տեղի տիրակալների պայքարի ֆոնին ծավալվում է Կումյուշի և Աթաբեկի սերը։
Ֆիլմը պատմում է սիրահարների դրամատիկ պատմությունը, երբ տեղի ֆեոդալները ձգտում են տիրապետության։


== Դերերում ==
Ուլմաս Ալիխոջաև – Աթաբեկ (կրկնօրինակել է Վլադիմիր Գուսևը)
Գուլչեխրա Ջամիլովա – Կումյուշ (կրկնօրինակել է Ալլա Բուդնիցկայան)
Աբբաս Բակիրով – Յուսուֆբեկ Խոջի (կրկնօրինակել է Կոնստանտին Տիտովը)
Մարիամ Յակուբովա – Ուզբեկ-օյիմ (կրկնօրինակել է Մարինա Գավրիլկոն)
Ռազակ Խամրաև – Միրզա Կարիմ Կուտիդոր (կրկնօրինակել է Ալեքսեյ Ալեքսեևը)
Ա. Մուրատովա – Օֆտոբ օյիմ (կրկնօրինակել է Վալենտինա Սերովան)
Խաբիբ Նարիմանով – Հասանալի (կրկնօրինակել է Յուրի Լեոնիդովը)
Գուլչեխրա Սագդուլաևա – Զայնաբ
Նաբի Ռահիմով – Ուստա Ալիմ
Համզա Ումարով – Համիդ
Ջավլոն Խամրայև – Սադիկ
Ռախիմ Պիրմուխամեդով – կուրբաշի
Թեմուրմալիկ Յունուսով – Խուդոյարհան
Սագատ Թալիպով – Մուսուլմանկուլ
Յակուբ Ախմեդով – Ազիզբեկ
Մ. Ռախմատուլաևա – Ժաննատ
Բախտիյար Իխտիյարով – տիկնիկագործ
Միրզա Դադաբաև – էպիզոդ
Մուհամեդ Ահմեդով – էպիզոդ
Լյութֆի Սարիմսակովա – էպիզոդ
Տուրսուն Մահմուդով – էպիզոդ
Յուլդաշ Աղզամով – էպիզոդ
Ուլուգբեկ Աբդուլլաև – էպիզոդ
Ռաուֆ Բալտաև – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)
Մաշրաբ Յունուսով – դասախոս (լուսագրերում նշված չէ)
Մաքսուդ Աթաբաև – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)
Մուկամբար Ռախիմովա – Կումյուշի ընկերուհին (լուսագրերում նշված չէ)
Ֆարհադ Հայդարով – Միրշաբ (լուսագրերում նշված չէ)


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարիստ՝ Սաբիր Մուհամեդով
Օպերատորներ՝ Միխայիլ Կրասնյանսկի, Անվար Մուկարամով
Նկարիչ՝ Վալենտին Սինիչենկո
Կոմպոզիտոր՝ Մանաս (Մինասայ) Լևիև
Ռեժիսորի օգնականներ՝ Ս. Սաիդով, Բ. Խուժաև
Օպերատորի օգնականներ՝ Գ. Սենչիլո, Ն. Խմարա
Նկարիչ-դեկորատոր՝ Վ. Կիսելյով
Նկարիչ-դիմահարդար՝ Խ․ Տոժիև
Մոնտաժող՝ Վ. Մակարովա
Խմբագիր՝ Կ. Դիմովա
Ռեժիսորի ասիստենտներ՝ Կ. Խալիլով, Խ. Վահիդով
Նկարչի օգնականներ՝ Վ. Ռեյխ, Ի. Գամբուրգսկայա
Դիրիժոր՝ Դ. Զաքիրով
Տնօրեն՝ Յու․ Գանիև


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Անցած օրեր»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Պոդոզերենկա

Պոդոզերենկա (ռուս.՝ Подозеренка), գյուղ Ռուսաստանի Օրյոլի մարզի Գլազունովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆրենկ Օուշեն

Քրիստոֆեր Էդվին Բրո (անգլ.՝ Christopher Edwin Breaux, հոկտեմբերի 28, 1987(1987-10-28), Լոնգ Բիչ, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի երգիչ, երգերի հեղինակ և ռեփեր, ով ավելի հայտնի է Ֆրենկ Օուշեն (անգլ.՝ Frank Ocean) բեմական անվամբ։


== Վաղ կյանք ==
Օուշենը, ում իսկական անունը Քրիստոֆեր Էդվին Բրո է, ծնվել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Կալիֆորնիա նահանգի Լոնգ Բիչ քաղաքում։ Նրա ծնողներն են Քելվին Էդուարդ Քուքսին և Կատոնյա Բրոն։ Երբ Օուշենը 5 տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվել և բնակություն է հաստատել Լուիզիանա նահանգի Նոր Օռլեան քաղաքում։ Օուշենը սովորել է Ջոն Էրետի անվան դպրոցում, որն ավարտելուց հետո ընդունվել է Նյու Օռլեան քաղաքի համալսարանը։ 2005 թվականին այդ քաղաքում տեղի ունեցած «Կատրին» ավերիչ փոթորիկից հետո, նա տեղափոխվել է Լուիզիանա նահանգնի Լաֆեյետ քաղաքի համալսարան։


== Կարիերա ==
Կարիերան սկսել է գրելով երգեր անյպիսի կատարողների համար, ինչպիսիք են Ջոն Լեջենդը, Ջասթին Բիբերը, Բրենդի Նորվուդը և այլք։ 2010 թվականին դարձել է Odd Future հիփ հոփ խմբի անդամ։ 2011 թվականին թողարկել է իր «Nostalgia, Ultra» միքսթեյպը, որն արժանացել է երաժշտական քննադատների բարձր գնահատականին։ Այդ միքսթեյպի երգացանկում ընդգրկված էր «Novacane» և «Swim Good» սինգլները։
2012 թվականի հունվարին Օուշենը զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը BBC-ի անցկացրած «2012 թվականի ձայնը» հարցումում։ Նույն տարվա հուլիսին վաճառքի է դուրս եկել երգչի առաջին ստուդիական ալբոմը՝ «Channel Orange»-ը, որը թողարկման առաջին շաբաթում ունեցել է 131,000 օրինակի վաճառք և Billboard 200 ալբոմների հիթ շքերթում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։ Այդ ալբոմի «Thinkin Bout You» սինգլը դարձել է հիթ և զբաղեցրել է 32-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ շքերթում։ 2013 թվականի փետրվարին Օուշենը «Channel Orange» ալբոմի համար ստացել է Գրեմմի մրցանակ «Լավագույն քաղաքային ժամանակակից ալբոմ» անվանակարգում։
2016 թվականի օգոստոսի 19-ին Օուշենը ներկայացրեց իր «Endless» կոչվող վիզուալ ալբոմը, իսկ հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 20-ին վաճառքի դուրս եկավ նրա երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը կրում է «Blonde» անվանումը։ «Blonde» ալբոմը գլխավորել է Billboard 200 հիթ շքերթը և արժանացել է քննադատների բարձր գնահատականին։


== Անձնական կյանք ==
2012 թվականի հուլիսի 4-ին Օուշենը իր Tumblr-ի իր բլոգում գրեց բաց նամակ, որտեղ հայտարարեց, որ բիսեքսուալ է։ Այդ նամակում նա խոստովանեց, որ 19 տարեկան հասակում նա զգացմունքներ է ունեցել է մեկ այլ տղամարդու նկատմամբ և դա անվանեց իր առաջին իսկական սերը։ Նամակում Օոուշենը նաև շնորհակալություն է հայտնել այդ տղամարդուն՝ իրեն ոգեշնչելու համար, ինչպես նաև շնորհակալություն է հայտնել իր մորն ու ընկերներին, ասելով․ «Ես չգիտեմ, թե ինչ է հիմա կատարվում, և դա լավ է։ Այժմ ես որևէ գաղտնիք չունեմ պահելու։ Ես ինձ զգում եմ ազատ մարդ»։


== Սկավառակագրություն ==
Ստուդիական ալբոմներ«Channel Orange» (2012)
«Blonde» (2016)Միքսթեյպներ«Lonny Breaux» (2008)
«Nostalgia, Ultra» (2011)Վիզուալ ալբոմներ«Endless» (2016)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ավիավթար Ամստերդամի մոտ (2009)

Ավիավթար Ամստերդամի մոտ, ավիավթար, որը տեղի է ունեցել 2009 թվականի փետրվարի 25-ին։ Boeing 737-8F2 ինքնաթիռը, որը պատկանում էր Turkish Airlines ավիաընկերությանը, իրականացնում էր չվերթ TK 1951, Ստամբուլից դեպի Ամստերդամ։ Ինքնաթիռը վայրէջքի պահին վթարի է ենթարկվում Սխիպխոլ օդանավակայանում։ Ինքնաթիռում գտնվում էր 135 մարդ, 128 ուղևոր և 7 անձնակազմի անդամները։ Վթարի հետևանքով զոհվում են 9 հոգի, իսկ 86 հոգին փրկվում են։


== Ինքնաթիռ ==
Boeing 737-8F2 ինքնաթիռը (գրանցման համարը TC-JGE) արտադրվել է 2002 թվականին, և առաջին չվերթը իրականացրել է նույն թվականի հունվարի 24-ին։ Մոդել 8F2 եղել է նոր կոնֆիգուրացիա՝ Boeing 737-800։ Նույն թվականի մարտի 27-ին ինքնաթիռը հանձնվում է Turkish Airlines ավիաընկերությանը։ Ինքնաթիռը ունի երկու շարժիչ՝ CFM International 56-7B26 արտադրության։


== Ուղևորներ և անձնակազմի անդամներ ==
Ինքնաթիռի առաջին հրամանատար - 55- ամյա Հասան Տախսին Արիսան (թուրքերեն՝ Hasan Tahsin Arısan)։ Առավել փորձառու օդաչու Turkish Airlines ավիաընկերությունում։ Աշխատել է ավիաընկերությունում 1996 թվականից։ Օդում անցկացրել է ավելի քան 15000 ժամ։
Ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատար - 42- ամյա Մուրատ Սեզեր (թուրքերեն՝ Murat Sezer)։
Ինքնաթիռի երրորդ հրամանատար - 29- ամյա Օլկայ Օզգուր (թուրքերեն՝ Olcay Özgür)։Ինքնաթիռում աշխատում էին չորս սպասուհի։

Ֆիգեն Էրեն (թուրքերեն՝ Figen Eren)
Պերիխան Յոզդեն (թուրքերեն՝ Perihan Özden)
Ուլվի Մուրատ Եսկին (թուրքերեն՝ Ulvi Murat Eskin)
Յասմին Վուրալ (թուրքերեն՝ Yasemin Vural)Ինքնաթիռում գտնվում էր 135 մարդ - 128 ուղևոր և 7 անձնակազմի անդամներ.


== Աղետ ==
Անձնակազմը փորձել է վայրէջք իրականացնել 18R/36L թռիչքուղու վրա, բայց ինքնաթիռը կորցրել է բարձրությունը և ընկել է ներքև։
Վթարի արդյունքում ինքնաթիռը բաժանվել է 3 մասի։ Շարժիչները նույնպես բաժանվել են մասերի և ինքնաթիռից գտնվել են 100 մետր հեռավորության վրա։ Բարեբախտաբար, ինքնաթիռը վթարից հետո է սկսել բռնկվել կրակով։
Հետաքննությունը պարզել է, որ ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվել անձնակազմի սխալի պատճառով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Turkish Airlines Special Issues
Radartrack crashed airplane Archived 2009-03-01 at the Wayback Machine.
Associated Press։ Airliner Crashes in Amsterdam ՅուԹյուբում (video)
BBC World News։ Nine killed in Amsterdam plane crash ՅուԹյուբում (video)
Dutch Safety Board Report Summary on SKYbrary Archived 2013-11-08 at the Wayback Machine.
Սաֆո (Խարբերդի գավառ)

Սաֆո, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոլլո

Ռոլլո (ֆր.՝ Rollot), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 689 մարդ, բնակչության խտությունը` 57.42 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.00 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 85 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 45 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 491 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 369-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 122։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,2 %։ 369 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 320 անձ (186 տղամարդ և 134 կին)։ Գործազուրկ են եղել 49 անձ (24 տղամարդ և 25 կին)։ 122 անաշխատունակներից 29-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 41-ը` թոշակառուներ, իսկ 52-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Շամշի Կալդայակով

Շամշի Կալդայակով (ղազ.՝ Шәмші Қалдаяқов, Shámshi Qaldaıaqov; ռուս.՝ Шамши Калдаяков, Šamši Kaldajakov, օգոստոսի 15, 1930(1930-08-15), Q4521026?, Հարավ-Ղազախստանյան մարզ - փետրվարի 29, 1992(1992-02-29), Ալմաթի, Ղազախստան), ղազախ կոմպոզիտոր, «ղազախական վալսի արքա»։ 1956 թվականին նրա գրած «Իմ Ղազախստան» երգը դարձել է ժամանակակից Ղազախստանի օրհներգը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1930 թվականի օգոստոսի 15-ին, Հարավղազախստանյան մարզի Կզըլկումի շրջանում։ Ծագումով կրտսեր ժուզի ժագալբայլի տոհմից էր։ Դարբին հայրը դոմբրա էր լավ նվագում, ոտանավորներ, երգեր հորինում, մայրն էլ երաժշտական լավ լսողություն ու ձայն ուներ և երգում էր ։ Տղան նույնպես դեռ վաղ հասակից երաժշտական արտակարգ ձիրք է դրսևորել, մասնակցել հանդիսությունների, մրցույթների, պարգևների արժանացել։ Ծնվելուց հետո նրան տվել էին Ժամշիդ (Ջամշիդ) անունը, բայց հաճախ Շամշի են կանչել, և հետագայում այդպես էլ գրվել է փաստաթղթերում։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝փոխվել է նաև նրա ազգանունը. իբր՝ փախել է դպրոցից ու տանից, և որպեսզի միլիցիան չկարողանա գտնել, իր իսկական Դոմբաև ազգանունը փոխել է Կալդայակովի։
Շամշին իր առաջին երգերը հորինել է դեռ պատանի հասակում։ Զինվորական ծառայությունից հետո ընդունվել է Տաշքենդի երաժշտական ուսումնարան, բայց դեռ չավարտած՝  1956 թ. մեկնել է Ալմաթի, ընդունվել կոնսերվատորիա (պրոֆեսոր Վ. Վելիկանովի կոմպոզիցիայի դասարանը)։
Այդ տարի սկսվել է ղազախստանյան խոպան հողերի յուրացումը և դրան զուգահեռ՝ քննարկումներ են սկսվել Ղազախստանի հյուսիսային մարզերը Ռուսաստանի Դաշնության կազմ մտցնելու մասին։ 26-ամյա Կալդայակովը գրել է հայրենասիրական «Менің Қазақстаным» («Իմ Ղազախստան») երգը 21-ամյա Ժումեկեն Նաժիմեդենովի բանաստեղծության խոսքերով, և մեծ աղմուկ բարձրացրած այդ երգը հետագայում դարձել է անկախություն ձեռք բերած Ղազախստանի օրհներգը։


== Պարգրներ, կոչումներ ==
1965 — Ղազախստանի կոմերիտմիության մրցանակի դափնեկիր
1980 — Ղազախական ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ
1991 — Ղազախական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
2010 — Ղազախստանի գրականության և արվեստի բնագավառի պետական մրցանակ (հետմահու)։


== Հիշատակ ==
1992 թվականից սկսած՝ ամեն տարի անց է կացվում Շամշի Կալդայակովի անվան երգի փառատոն, որը հանրապետականից վերածվել է միջազգայինի։
Կոմպոզիտորի անունով փողոցներ են կոչվել Ալմաթիում, Շիմկենտում, Աստանայում, Ակտոբեում։
2006 թվականին Շիմկենտում՝ Կալդայակովի անունը կրող փողոցում կանգնեցվել է նրա հուշարձանը։
2010 թվականին Շիմկենտի կենտրոնում կառուցել են «Շամշիի աշխարհը» խորագիրը կրող մի ամբողջ համալիր՝ կոմպոզիտոր համերկրացու մի նոր հուշարձանով։
Ակտյուբինսկի մարզի գյուղերից մեկը կոչվել է Շամշի Կալդայակովի անունով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Принят новый гимн Казахстана
Biography Archived 2011-07-22 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Տավտիմանովո

Տավտիմանովո (ռուս.՝ Тавтиманово, բաշկիրերեն՝ Таутөмән), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2210 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժան Կոկտո

Ժան Կոկտո (Cocteau) (հուլիսի 5, 1889(1889-07-05)[…], Մեզոն-Լաֆիտ, Ֆրանսիա - հոկտեմբերի 11, 1963(1963-10-11)[…], Միյի-լա-Ֆորե, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի գրող։ Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1955)։ Կուբո-ֆոաուրիզմին և դադաիզմին հատուկ միտումներ են դրսևորվել Կոկտոյի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուում (1920)։ Վեպերից հայտնի են «Ինքնակոչ Թոմասը» (1923) և «Դժվարահաճ երեխաներ»-ը (1929)։ Գրել է «Մարդկային ձայն» (1930) և «Դժվարահաճ ծնողներ» (1938) պիեսները։ 30-ական թվականներին աշխատել է որպես կինոսցենարիստ և կինոռեժիսոր («Օրփևս», 1950, «Բանաստեղծի արյունը», «Օրփևսի կտակը», 1960)։


== Անձնական կյանք ==
1932-1934 թվականներին նա ապրել է ռուս դերասանուհի՝ իշխանուհի Նատալյա Պավլովնա Պալեյի հետ; զույգը բաժանվել է այն բանից հետո, երբ Պալեյը կորցրել է երեխային։
Ժան Կոկտոոն բիսեքսուալ էր, որը նա երբեք չէր ժխտում։ 1937 թվականից մինչև իր մահը ՝ 1963 թվականը, Կոկտոյի կյանքի ընկերն էր դերասան Ժան Մարեն, ով խաղացել է որոշ դերեր նրա ֆիլմերում։
Ժան Կոկտոյի որդեգրած երեխան և ժառանգը ֆրանսիացի դերասան և նկարիչ Էդուարդ Դերմիտն (1925-1995) էր։
Կոկտեն միշտ իրեն համարել էր կաթոլիկ։


== Ճանաչում ==

1916 թվականից հրատարակվեց «Փոքր ակնարկ» գրական ամերիկյան ամսագրում, որը հիմնադրվել էր Ջեյն Հեփիի և Մարգարետ Անդերսոնի կողմից։ 1955-ին ընտրվել է Ֆրանսիայի ակադեմիայի և Բելգիայի Թագավորական ակադեմիայի անդամ։ Պատվո լեգեոնի հրամանատար, Մալարմե ակադեմիայի և աշխարհի շատ ազգային ակադեմիաների անդամ, Կաննի կինոփառատոնի պատվավոր նախագահ, Ջազի ակադեմիա և այլն։ Միլլի-լա-Ֆորետում, որտեղ մահել է Ժան Կոկտոն, գործում է տուն-թանգարան։


== Կոկտոն և երաժիշտները ==
Կոկտոն լայն կապ ուներ իր օրերի երաժշտության և երաժիշտների հետ։ Նրա ստեղծագործությունների շարքում կան լիբրետներ և տեքստեր տասնյակ օպերաների, բալետների և նվագարանների համար, որոնք ոչ միայն հայտնի դարձրին իրենց հեղինակի, այլ կազմեցին ամբողջ ֆրանսիական երաժշտության պատմությունը։
Ժան Կոկտոյի համար առանձնահատուկ նշանակություն ուներ սկանդալային լեգենդար Սաթի-Պիկասո-Կոկտո «Պարադ» բալետը, որը բեմադրվեց 1917 թվականի մայիսին Փարիզում՝ Դիագիլևի ռուսական բալետի կողմից։ Պատմության մեջ «առաջին սյուրռեալիստական ​​պիեսի» աղմկոտ պրեմիերան  հայտնություն բերեց Կոկտոյին և այս ցնցող ներկայացման բոլոր մյուս մասնակիցներին։ 20-րդ դարի տարօրինակ կոմպոզիտորներից մեկի ՝ Էրիկ Սաթիի հետ շփումը մեծ նշանակություն ուներ ինչպես Կոկտոյի, այնպես էլ նրա ստեղծագործական և անձնական ոճերի ձևավորման համար։
Հինգ տարի անց Ժան Կոկտոն և Էրիկ Սաթը հանրաճանաչ քննադատ Անրի Քոլեթի ստեղծեցին  հայտնի ֆրանսիական «Վեց» խումբը՝ բաղկացած երիտասարդ կոմպոզիտորներից, որի նախատիպն էր «Հզոր փունջը» կամ «Ռուսական հնգյակը», ինչպես այն հաճախ անվանում էին Ֆրանսիայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ասկատի (գետ)

Ասկատի, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սոլոնեշենսկի շրջանում, Ալթայի երկրամասով։ Գետաբերանը գտնվում է Անույ գետի ձախ ափից 275 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ըստ Ռուսաստանի պետական ջրային գրանցամատյանի տվյալների՝ այն պատկանում է Վերին Օբի ավազանի շրջանին, գետի ջրատնտեսության մասը կազմում է Օբ գետը Բառնաուլ քաղաքից մինչև Նովոսիբիրսկի հիդրոհանգույցը, առանց Չումիշ գետի, գետի գետային ենթաավազանը կազմում է Օբի վտակների ավազանից մինչև Տոմ գետ թափվելու վայրը։ Գետի ավազանը Օբն է մինչև Իրտիշ գետ թափվելը։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ - 13010200312115100008351
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) - 115100835
Ավազանի կոդը - 13.01.02.003
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի - 15
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի - 1


== Ծանոթագրություններ ==
Էմայիգի

Էմայըգի (էստ․՝ Emajõgi), գետ Էստոնիայում։ Պատկանում է Նարվա գետի ավազանին։ Էմայըգի անվանումն էստոներենից թարգմանաբար նշանակում է մայր գետ։ Գետի ափին գտնվում է Տարտու քաղաքը։


== Հիմնական տեղեկություններ ==
Գետի երկարությունը 218 կմ է, ավազանի մակերեսը՝ 9 960 կմ2։ Սկիզբ է առնում Պյուհայարվ լճից, մինչև Վիրտսյարվ 82 կմ երկարությամբ տեղանքը կոչվում է Վյայկե-Էմայըգի, գետի՝ այդ լճից ներքև հատվածը՝ Սուուր-Էմայըգի (101 կմ)։ Թափվում է Չուդյան լիճ։ Ջրի միջին ծախսը գետաբերանում կազմում է մոտ 72 մ3/վ։ Սառցակալում է դեկտեմբերից մինչև մարտի վերջը։ Տարտու քաղաքից ներքև գտնվող հատվածը նավարկելի է։
Էմայըգի գետ է թափվում Ամմե գետը, որն սկիզբ է առնում Կուրեմաա լճից։


== Գետը պատմության մեջ ==
1030 թ․ Օմովժի գետի ափին Յարոսլավ Իմաստունի ջոկատը գրավեց Յուրիև (այժմյան Տարտու) քաղաքը։
1234 թ․ Օմովժիի ճակատամարտում նովգորոդո֊վլադիմիրսկի զորքի գլուխ կանգնած իշխան Յարոսլավ Վսեվոլոդովիչը ջարդեց Թուր կրողների կարգի զորքը։
1341 թ․, այն բանից հետո, երբ լիվոնյան գերմանացիները սպանեցին Լոտինգոլում սպանեցին պսկովյան դեսպաններին, Իլիյա Բորիսովիչը, ոչ Նովգորոդի, և ոչ էլ Օլգերդի օգնությանը չսպասելով, պսկովացիների հետ գնաց Օմովժի և մայիսի 2֊ին հաղթեց այդ գետի երկու ափերում գտնվող գերմանացի բնակչությանը։


== Տես նաև ==
Օմովժիի ճակատամարտ


== Ծանոթագրություններ ==
Աբուլբուհար (լեռնանցք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբուլբուհար (այլ կիրառումներ)Աբուլբուհար (Աբուլվար, Չոխտու, Ռասուր), լեռնանցք Թուրքիայի Մուշի մարզում, Կորորի լեռնաշղթայում, Մուշ քաղաքից մոտ 30 կմ հյուսիս-արևելք։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրավիմետրիա

Գրավիմետրիա (լատ.՝ gravis - ծանր և մետրիա), գիտություն Երկրի գրավիտացիոն դաշտը բնութագրող մեծությունների չափումների, այդ մեծությունները, Երկրի ձևը, նրա ներքին, ընդհանուր և վերին մասերի երկրաբանական կառուցվածքն ուսումնասիրելու համար օգտագործման մասին։ Երկրի գրավիտացիոն դաշտն արտահայտվում է ծանրության ուժով, որը Երկրի ձգողության և կենտրոնախույս ուժերի գումարն Է։ Վերջինս առաջ է գալիս իր առանցքի շուրջը Երկրի պտտման հետևանքով և փոքրացնում ծանրության ուժը հատկապես հասարակածի վրա։ Ծանրության ուժի փոքրացումը բևեռներից դեպի հասարակած պայմանավորված է նաև երկրագնդի սեղմումով։ Այդ պատճառների հետևանքով ծանրության ուժը հասարակածում 0,5%-ով փոքր է, քան բևեռներում։ Ծանրության ուժի արժեքի մեծությունը Երկրի մակերևույթի վրա կախված է Երկրի ձևից և նրա ներսում խտության բաշխումից։ Տարաբերական եղանակով ծանրության ուժի արագացումը որոշվում է ճոճանակավոր սարքերով և գրավիմետրերով, որի համար անհրաժեշտ է իմանալ գոնե մեկ վայրի բացարձակ արժեքը։ Ծանրության ուժի արագացման բացարձակ մեծությունը որոշված է Պոտսդամում (1906), Վաշինգտոնում (1936), Լենինգրադում (1957) և այլ վայրերում։ Տարբեր խնդիրների լուծման համար հարմար է գրավիտացիոն դաշտը դիտել բաղկացած երկու մասից՝ հիմնական (նորմալ), որը փոփոխման է ենթարկվում տեղի լայնության փոփոխության պարզ օրենքով, և անոմալ, ոչ մեծ՝ արժեքով, բայց բարդ՝ իր աեղաբաշխմամբ, պայմանավորված Երկրի վերին շերտերի անհամասեռություններով։ Նորմալ գրավիտացիոն դաշտը համապատասխանում է իդեալականացրած պարզ և ներքին կառուցվածք ունեցող Երկրի մոդելին։ Գրավիմետրիան տալիս է արժեքավոր տեղեկություններ Երկրի ձևի, նրա մանթիայի կառուցվածքի մասին, օգնում է օգտակար հանածոների (նավթի, գազի, երկաթի, քրոմիտի և այլն) հանքավայրերի որոնման և հետախուզման աշխատանքներին։ Երկրի գրավիտացիոն դաշտի մանրամասն ուսումնասիրություններն անհրաժեշտ են նաև արևեստական արբանյակների ուղեծրերի հաշվարկների համար։ Որոշվում է նաև հակադարձ խնդիրը՝ արհեստական արբանյակների շարժման խոտորումների դիտողությունների հիման վրա հաշվում են գրավիտացիոն դաշտի բաղադրիչները։ Երկրի ձևը, ներքին կառուցվածքը ուսումնասիրելու ժամանակ համալիր օգտագործվում են արհեստական արբանյակների և գրավիմետրական դիտողությունների արդյունքները, ինչպես նաև գեոդեզիական տվյալները։
Կիեկբաևո

Կիեկբաևո (ռուս.՝ Киекбаево, բաշկիրերեն՝ Кейекбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 317 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)