armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Անատոլի Կապլան

Անատոլի Կապլան (հունվարի 10, 1903(1903-01-10) կամ դեկտեմբերի 28, 1902(1902-12-28), Ռոգաչյով, Մոգիլյովյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 3, 1980(1980-07-03), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հրեական ծագումով ռուս նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Անատոլի Կապլանը ծնվել է Մոգիլևյան նահանգի Ռոգաչյով քաղաքում, 1903 թվականին։ Դպրոցում դասավանդել է նկարչություն։ 1921-1927 թվականներին սովորել է Պետրոգրադի բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտում (Վխուտեմաս)։ 1937-1940 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության Լենինգրադի մասնաճյուղի փորձնական վիմագրական արտադրամասում (ղեկավար՝ Ե. Ս. Վերեյսկի)։
1950-1951 թվականներին եղել է Լենինգրադի ապակու գործարանի գլխավոր նկարիչը։
Անատոլի Կապլանի արվեստը սերտորեն կապված է հրեական ժողովրդական բանահյուսության և գրականության հետ։ Ստեղծել է հրեա գրողների աստեղծագործությունների նկարազարդումներ, ինչպես դասականների հրեական գրականության, այնպես էլ հրեական ժողովրդական երգերի իլուստրացիաներ։
Թաղված է Լենինգրադ քաղաքում, Հունվարի 9-ի զոհերի հիշատակի գերեզմանատանը։


== Ցուցահանդեսներ ==
1995 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի Ռուսական թանգարանում տեղի ունեցավ Անատոլի Կապլանի հետահայաց ցուցահանդեսը։ Ցուցահանդեսներ է ունեցել Նյու Յորքում (1992), Լոնդոնում, Ամստերդամում, Երուսաղեմում և այլուր։


== Ստեղծագործություններ ==
Shalom Aleichem's Kasrilovka (1937–1941)
The Bewitched Tailor («Հափշտակված դերձակը», 1953–1957 թվականներ)
Tevye the Milkman («Կթվոր Tevye-ը», 1957–1961 թվականներ)
"Views of Leningrad" («Տեսարան Լենինգրադից», 1946 թվական)
Song of Songs («Երգ-երգոց», 1958–1960 թվականներ)
Yiddish Folk Songs («Իդիշ ժողովրդական երգեր», 1959–1960 թվականներ)
The Little Goat («Փոքրիկ այծը», 1958 թվական)


== Գրականություն ==
Сурис Б. Анатолий Львович Каплан. Очерк творчества. - Л.։ Художник РСФСР, 1972. - 240 с.
Anatoli L. Kaplan: Variationen zu jiddischen Volksliedern, int. Beate Jahn-Zechendorff (Leipzig, 1976)
Anatoli L. Kaplan: Das zeichnersiche Werk 1928 bis 1977, ed. Juri Kuznezow (Leipzig, 1979)
Anatoli L. Kaplan:Keramik, ed. Klaus G. Beyer, (Berlin, 1977)
Anatoly Kaplan (catalogue of exhibition at Russian Museum; 2 vols.) (Pub. Josef Kiblitsky, St. Petersburg, 1995). ISBN 3-930775-01-8. Book text in English, German and Russian. See book details at German Amazon.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 Անատոլի Կապլան՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում
А. Каплан на сайте ГМИИ им. А. С. Пушкина
А. Каплан в энциклопедии «Кругосвет»
Tanchum (Anatoli L’vovich) Kaplan
Дымшиц В. Талант читателя: К 100-летию со дня рождения художника А. Л. Каплана // Народ Книги в мире книг. - 2003. - № 43.
Էռնանի (օպերա)

Էռնանի (իտալերեն՝ Ernani), իտալացի երգահան Ջուզեպե Վերդիի օպերա (dramma lirico) չորս գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետտոն Ֆրանչեսկո Մարիա Պիավեի՝ ըստ Վիկտոր Հյուգոյի «Էռնանի» պիեսի։ Օպերայի առաջնախաղը կայացել է Վենետիկի «Լա Ֆենիչե» թատրոնում 1844 թ. մարտի 4-ին։
«Էռնանին» առաջին օպերան է, որն 1904 թ ամբողջությամբ ձայնագրվել է։
Սեմերինսկոե

Սեմերինսկոե (ուկրաիներեն՝ Семеринське), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լոկաչինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1642 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սեմերինսկոե գյուղում բնակվում էր 193 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1016 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 189,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զինանոց

Զինանոց, զինվորական հիմնարկություն՝ զենքի և զինամթերքի ընդունման, հաշվառման, պահպանման, ինչպես նաև վերանորոգման ու դրանց որոշ մասերի արտադրության համար։ Մինչն XIX դարի վերջը շատ պետությունների զինանոցներ զբաղվում էին զենքի ու զինամթերքի մասսայական արտադրությամբ և ունեին իրենց զինապահեստները։ Կարևոր զինանոցներից էին՝ Պետերբուրգինը («Литейный деловой и пушечный двор»), Մյունխենինը (Գերմանիա), Լիոնինը (Ֆրանսիա), Վուլիջինը (Անգլիա), Ֆրանկֆորտինը (ԱՄՆ)։ XX դարում զենքի արտադրությունը անջատվեց և կազմեց արդյունաբերության առանձին ճյուղ, որով և զինանոցները կորցրին իրենց նախկին նշանակությունը։ ԽՍՀՄ-ում զինանոցնեները վերացված էին։ Զենքը արտադրվում էր գործարաններում, իսկ զորամիավորումները իրենք էին կատարում մասնակի վերանորոգումները։ Ավելորդ զենքերը պահվում էին զինապահեստներում։
(2938) Հոպի

(2938) Հոպի (անգլ.՝ Hopi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի հունիսի 14-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,151394 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1118 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,191 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2043,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176177 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 41,43° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2938) Հոպի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լա Բաստիդ դե Սերու (այլ կիրառումներ)

Լա Բաստիդ դե Սերու, կարող է վերաբերել՝

Լա Բաստիդ դե Սերու - համայնք Ֆրանսիայում
Լա Բաստիդ դե Սերու - կանտոն Ֆրանսիայում
Օլեգ Վարդանյան

Օլեգ Մամիկոնի Վարդանյան (մայիսի 11, 1946(1946-05-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 24, 1997(1997-12-24), Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարապետ, ճարտարապետության տեսաբան: Ճարտարապետության դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1994): Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի թղթակից անդամ (1994): Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1978):


== Կենսագրություն ==
Օլեգ Վարդանյանը ծնվել է 1946 թվականի մայիսի 11-ին, Երևանում: 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը: Դասախոսել է Երևանի պետական ճարտարապետաշինարարական համալսարանում: Հեղինակ է Բյուրեղավանի գլխավոր հատակագծի (1973), Երևանում՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսի ցուցադրման տաղավարի ծալքավոր ծածկի (1980), Մոնրեալի Կոնկորդ համալսարանի ցուցադրման տաղավարի (1979), Էջմիածնում՝ թատրոն-էստրադայի (1985) և այլն:
Կազմել է «Սկատ», «Ճարտարապետա-բիոնիկական կոնստրուկտիվ ձևերի կիրառումը գյուղական բնակելի և հասարակական կառույցներում» և այլ կատալոգներ, ուսումնամեթոդական ձեռնարկներ: Հեղինակ է «Կառուցվածքային ծալքավոր մակերեսներ» (անգլերեն, 1979) գրքի:


== Մահ ==
Մահացել է 1997 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, Երևանում:


== Երկեր ==
Կառուցվածքային ծալքավոր մակերեսներ, Մոնրեալ, 1979 (անգլերեն):
Ճարտարապետության դինամիկ կառուցվածքային ձևավորման տեսական հիմքերը, Երևան, 1983:
Սկատ (պատկերագիրք):
Ճարտարապետա-բիոնիկական կոնստրուկտիվ ձևերի կիրառումը գյուղական բնակելի և հասարակական կառույցներում (պատկերագիրք):


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Вартанян, Олег Мамиконович - Теоретические основы динамического структурного формообразования в архитектуре : автореферат дис. ... доктора архитектуры : 18.00.01 - Search RSL»։ search.rsl.ru։ Վերցված է 2019-03-18
Ալկեդո

Ալկեդո (լատ.՝ Alcedo), ծղնիկավորների ցեղի թռչուններ։ Թռչուններն ունեն փոքր չափեր, վառ գունավորում, սուր կտուց և, կարճ պոչ։ Բնակվում են ջրավազանների շրջանում, Աֆրիկայում, Ասիայի հարավում, Նոր Գվինեայում և Եվրոպայում։ Սնվում են ձկներով, խեցգետնակերպերով, ջրային միջատներով։


== Պատկերազարդումներ ==

		
		
		


== Տեսակներ ==
Alcedo ցեղում տարբեր հեղինակներ տարբեր տեսակներ են թվարկում՝

Alcedo atthis- սովորական Ալկեդո
Alcedo coerulescens- Փոքրիկ կապույտ Ալկեդո
Alcedo euryzona- Զոլավոր կրծքով Ալկեդո
Alcedo hercules- Մեծ կապույտ Ալկեդո
Alcedo meninting
Alcedo quadribrachys- Փիրուզե Ալկեդո
Alcedo semitorquata- կոբալտե Ալկեդո<ref name="aves_ussr">
Մեհդի Ախավան-Սալես

Մեհդի Ախավան-Սալես (պարսկերեն՝ مهدی اخوان ثالث, 1928, Մաշհադ, Իրան - օգոստոսի 26, 1990(1990-08-26), Թեհրան, Իրան), պարսիկ բանաստեղծ։
Ծնվել է Իրանի Մաշհադ քաղաքում։ Նրան մեծ հռչակ բերեցին` 1951 թվականին հրատարակած «Արղանուն», «Ձմեռ» բանաստեղծությունների ժողովածունները։ Այնուհետ մեկը մյուսի ետևից լույս տեսան նրա «Շահնամեի ավարտը», «Որս», «Աշունը բանտում», «Լավագույն հույսը» և այլ ժողովածուներ, որոնք նրա տեղը ընդմիշտ ամրագրեցին Իրանական ժամանակակից պոեզիայում։ Վախճանվել է Թեհրանում։


== Մեհդի Ախավան-Սալեսը հայերեն ==
Ձմեռ; Քաթիբե; Իմ այգին։ Ոսկե գմբեթ (ժամանակակից իրանական պոեզիա), Ե., Հայաստան, 2004, էջ 86-91։ Պարսկերենից թարգմ.՝ Էդուարդ Հախվերդյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուստենաու

Լուստենաու (գերմ.՝ Lustenau), տոնավաճառային քաղաք (գերմ.՝ Gemeinde) Ավստրիայում՝ Ֆորառլբերգ նահանգի Դոռնբիռն շրջանում։ Գտնվում է Ալպյան տարածաշրջանում, Հռենոս գետի ափին։ Զբաղեցնում է 22,55 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Հարևանությամբ գտնվող Շվեյցարիայի հետ կապված է չորս կամուրջներով։ Բնակչության թվաքանակը 2016 թվականին եղել է 22.510, 2019-ին՝ 23.314:


== Պատմություն ==
Լուստենաու անվանումը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հանդիպում է կարոլինգյան արքա Կառլ III-ի  (գերմ.՝ Karl der Dicke, ֆր.՝ Charles le Gros) "Lustenauua curti regali" (նշանակում է «Լուստենաուի արքունի դատարան») փաստաթղթում, որը թվագրված է 887 թվականի հունվարի 24-ով։ 1830 թվականից բնակավայրը Ավստրիայի մաս է կազմել։ Գերմանական ռայխի տիրապետության տարիներին նրա բազմաթիվ բնակիչներ աքսորվել են, ուղարկվել համակենտրոնացման ճամբարներ, մահապատժի ենթարկվել։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ձեռագործության, շյուղագործության, ժանեկագործության ավանդական արհեստներն ապահովել են Լուստենաուի տնտեսական բուռն աճն ու վերելքը։


== Պարբերական միջոցառումներ ==
Արդեն երեսուն տարուց ավելի է, ինչ "Szene Lustenau" երիտասարդական մշակութային ընկերակցությունը յուրաքանչյուր ամառ Հռենոսի ափին կազմակերպում է Szene Openair բացօթյա փառատոն, որը խոշորագույն փառատոնն է Արևմտյան Ավստրիայում։ Ելույթներ են ունենում ինչես տեղացի, այնպես էլ արտասահմանյան երկրներից հրավիրված արտիստներ, իսկ Ավստրիայի, Գերմանիայի, Շվեյցարիայի, Լիխտենշտայնի տարբեր ծայրերից եկած հանդիսատեսների թիվն անցնում է տասը հազարից։ Փառատոնի կազմակերպմանն աջակցում են 450-ից ավելի կամավորներ։ 
Ամեն տարի հոկտեմբեր ամսվա երկրորդ կիրակի օրը անց է կացվում սբ. Պողոս-Պետրոսի ծխական տոնավաճառը՝ Kilbi-ն, որն իր տեսակի մեջ խոշորագույնն է Ֆորառլբերգ երկրամասում։ Ծխական եկեղեցուն առընթեր հրապարակում բացվում ու գործում են շուրջ 160 շուկայական հարթակներ, որտեղ վաճառքի են հանվում ամենաբազմազան ապրանքներ։ Բացի այդ, քաղաքային հրապարակում գործարկվում է զվարճանքների ժամանակավոր զբոսայգի՝ ամերիկյան արագընթաց ոլորավայրէջքային գնացքներով (roller coasters, американские горки), կարուսելներով, խաղային հրաձգարաններով և այլն։ Տոնավաճառին նախորդող շաբաթ օրը կազմակերպվում է ճոխ, շքեղ երեկույթ՝  "Kilbifest" :


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ժողովրդագրություն ==
Քաղաքի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները 1869 - 2011 թթ..


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Alfred Bösch (Redaktion); Kulturreferat der Marktgemeinde Lustenau (Hrsg.): Lustenau und seine Geschichte Band 1–4, Kulturreferat der Marktgemeinde Lustenau, Lustenau 1988–1996.
Band 1.: Alfred Bösch: Lustenau und seine Schulen 1988.
Band 2.: Erich Schneider: Musik und Theater in Lustenau 1989, ISBN 3-900954-01-1.
Band 3.: Adolf Bösch: Unser Gemeindearchiv, Kirchengeschichte in Lustenau, die Flurnamen von Lustenau. 1992, ISBN 3-900954-02-X.
Band 4.: Adolf Bösch: Geschichten aus dem alten Lustenau 1996, ISBN 3-900954-04-6.


== Արտաքին հղումներ ==

Լուստենաուի պաշտոնականկայքէջը
Կուրբատովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿուրբատովոԿուրբատովո (ռուս.՝ Курбатово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խանակա (Հեքյարիի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խանակա (այլ կիրառումներ)Խանակա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Kod Adı K.O.Z.

«Kod Adı K.O.Z.», թուրքական ֆիլմ, որի պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի փետրվարի 13-ին։ Սյուժեն պատմում է Թուրքիայում կաշառակերության սկանդալի մասին, նաև քաղաքական այլ իրադարձությունների մասին։ Համաձայն ֆիլմի հեղինակների տեսակետի, այդ իրադարձությունները համարվում էին դավադրություն՝ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի նկատմամբ, որը կազմակերպել էր ընդդիմության  Ֆեթուլլահ Գյուլենի կողմնակիցների կողմից։
Քննադատների կարծիքով ֆիլմը ունի պրիմիտիվ և խճճված սցենար, վատ դերասանական խաղ։ Այս ֆիլմը հաճախ համեմատում են «Կամքի հաղթանակը» ֆիլմի հետՊրեմիերայից անմիջապես հետո, 2015 թվականի փետրվարին ֆիլմը ստացավ բացասական  բազմաթիվ գնահատականներ  Internet Movie Database կայքի օգտատերերի կողմից (1.0) և դասվեց 100 ամենավատ ֆիլմերի շարքին։ Ներկա պահին ֆիլմը զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը 100 ամենավատ ֆիլմերի շարքում։ Թուրքիայում ֆիլմի պրեմիերան ցուցադրվել է մեծ էկրանին, 850 կինոթատրոններում, սակայն հանդիսատեսի մոտ հետաքրքրություն չի առաջացրել։ Այդ ֆիլմի պատճառով թուրքական հայտնի մի շարք ֆիլմերի պրեմիերաների ժամկետը փոխվեց։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանը Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթում

Հայաստանը Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթում առաջին անգամ ներկայացրեց Անդրեն (Անդրեյ Հովնանյան, ծնվ. 1980 թ. հուլիսի 8-ին Ստեփանակերտ) հիշեցնեմ, որ մրցույթը կայացավ Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում։ Անդրեի երգը կոչվում էր «Without Your Love»։ Երգի երաժշտության հեղինակը Արմեն Մարտիրոսյանն է, խոսքերինը՝ Քեթրին Բեքյանը։ Երգը գործիքավորել է Արա Թորոսյանը (Մուրզոն)։ 2006 թվականին Եվրատեսիլ երգի մրցույթում մասնակցում էր 37 երկիր։ Կիսաեզրափակիչ փուլին մասնակցում էին 23 պետություն, որոնցից ընդամենը 10-ն անցավ եզրափակիչ փուլ, որոնցից մեկը Հայաստանն էր, որը այդ փուլում 6-րդն էր 150 միավորով։ Եզրափակիչ փուլում Անդրեն ելույթ ունեցավ 24-րդ համարի ներքո, նա թվով վերջին մասնակիցն էր մրցույթում։ Նա հավաքեց 129 միավոր զբաղեցնելով 8-րդ հոչիզոնականը։ Նա զիջում էր միայն Ուկրաինայի (7-րդ հորիզոնական՝ 145 միավոր), լիտվայի (6-րդ հորիզոնական՝ 162 միավոր), շվեդիայի (5-րդ հորիզոնական՝ 170 միավոր), ռումինիայի (4-րդ հորիզոնական՝ 172 միավոր), բոսնիայի և Հերցեգովինայի (3-րդ հորիզոնական՝ 229 միավոր), Ռուսաստանի (2-րդ հորիզոնական՝ 248 միավոր) և հաղթող երկրի Ֆինլանդիայի (1-ին հորիզոնական՝ 292 միավոր)։ Հաղթողներն էին Ֆինլանդիայի մասնակիցները Lordi-խումբը իր "Hard Rock Hallelujah" երգով։
Եվրատեսիլ 2006-ին Հայաստանը ստացավ հետևյալ միավորները.

Եվրատեսիլ 2006-ին Հայաստանը տվեց հետևյալ միավորները.
Լալազարի կամուրջ

Լալազարի կամուրջ, քարե կամարակապ կամուրջ Որոտան գետի վրա, Արցախի Հանրապետություն Քաշաթաղի շրջանում:


== Պատմություն ==
Գտնվում է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում` Որոտան գետի ստորին հոսանքի շրջանում (այս մասում գետն ավելի հայտնի է Բարգուշատ անվամբ)։ Կառուցել է խնձորեսկցի Հովակիմ Լալազարյանցը 1867 թվականին, իսկ 1900-1902 թվականներին վերանորոգել է նրա որդին` Սիմեոնը. «Խնծորէսկ գիւղացի Յովակիմ Լալազարեանցի` 1860-ական թուականներին Բարգիւշատ գետի վրա կառուցած քարէ կամուրջը քայքայված էր, անպէտքացած։ Այժմ նա վերանորոգված է եւ արդէն համարեա պատրաստ է։ Վերանորոգողը հանգուցեալի որդի Սիմէօնն է. նրա ծախսով ճիշտ տարի ու կէս է, ինչ աշխատանքներ էին կատարվում կամուրջի վերանորոգութեան վրա։ Ինքը, Սիմէոն Լալազարեանցը, անձամբ հսկում էր այդ գործի վրա»։ Կամրջի հիմնադրման և նորոգման տարեթվերը տակավին ընթերցվում են նաև ձախափնյա խելից վեր` գետի հոսքընթաց ճակատին արված 10 տողանոց շինարարական արձանագրության մեջ։


== Կառուցում ==
Զույգ թռիչքներով քարե կամարակապ կամուրջ է։ Կամրջի զույգ թռիչքներն ունեն 13,84 և 12,66 մ երկարություն։ Թռիչքները միմյանց հանդիպում են անկյուններում։ Կամարների ճակատը կառուցված է տաշած քարով։ Կառույցը ջրի մակարդակից ունի 9,10 մետր բարձրություն։ Կամրջի լայնությունը 4,31 մետր է։


== Գրականություն ==
Карапетян С. Г. Мосты Арцаха. — Ереван, 2009. — С. 110—113. — 144 с.
«Մշակ», 1902, № 161, էջ 2։
Բացմանի (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Բացմանի (ուկրաիներեն՝ Бацмани), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բացմանի գյուղում բնակվում էր 567 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կելան (Աղբակի գավառ, այլ գյուղ)

Կելան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում։ Գտնվում էր Ադամակերտ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Խոշաբ գետի աջ կողմում, համանուն գյուղից 4 կմ  հյուսիս։ Գյուղից փոքր-ինչ հյուսիս-արևմուտք կային նույնանուն ևս երկու գյուղեր։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Իվան Վեքիլյան

Իվան Դավթի Վեքիլյան (Վեքիլով). [ նոյեմբերի 24, 1894, գյուղ Կրասնիե Կոլողցի - հունիսի 16, 1953, Մոսկվա], հրետանու գեներալ-լեյտենանտ (հուլիսի 5, 1943)։


== Կյանքը և գործունեությունը ==
ՍՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։ Ավարտել է Թիֆլիսի կադետական կորպուսը (1912), Պետրոգրադի հրետանային ուսումնարանը (1914), Մոսկվայի բարձրագույն հրետանային դպրոցը (1925), ԽՍՀՄ զինված ուժերի Գլխավոր շտաբին կից Կ․ Ե․ Վորոշիլովի անվան ոազմային ակադեմիան (1952)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, որպես հրետանային մարտկոցի հրամանատար, մասնակցել է 1914- 1915 թվականների Սարիղամիշի օպերացիային։

1925-1930 թվականներին եղել է Հայկական լեռնահրաձգային դիվիզիայի գնդի հրամանատար, այնուհետև՝ Հյուսիսային Կովկասի զինվորական օկրուգի շտաբի հրետանային ծառայության պետի տեղակալ։ 1939-1940 թվականներին մասնակցել է խորհրդաֆիննական պատերազմին, եղել Մաններհայմի գիծը ճեղքողների շարքում։ Հայրենական պատերազմի սկզբին մեկնել է ռազմաճակատ, 1942 թվականի հունվարի 10-ին ստացել գեներալ-մայորի կոչում, նշանակվել հարավարևմտյան ուղղության հրետանու պետի, այնուհետև՝ Կարմիր բանակի հրետանու շտաբի պետի տեղակալ, մասնակցել Օդեսայի պաշտպանությանը և Ստալինգրադի ճակատամարտին։ 1943 թվականի հունիսին նշանակվել է Կարմիր բանակի հրետանու մարտական պատրաստության վարչության պետ, մասնակցել Սևաստոպոլի, Բոբրույսկի, Լյուբլինի, հունգար, մի շարք քաղաքների ազատագրմանը, Յասսի-Քիշնևի օպերացիային, Վերին Սիլեզիայի և Բեռլինի գրավմանը։ Կյանքի վերջին տարիներին դասավանդել է Կ․ Ե․ Վորոշիլովի անվան բարձրագույն ռազմային ակադեմիայում։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի 3, Սուվորովի 2-րդ աստիճանի, Կուտուզովի 2-րդ աստիճանի, Բոգդան Խյմելնիցկու 1-ին աստիճանի, Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշաններով։
Մանդուրիա

Մանդուրիա (իտալերեն՝ Manduria), քաղաք Իտալիայում, Ապուլիա մարզում՝ Տարանտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 31 742 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 163 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 197 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 74024։ Հեռախոսային կոդը՝ 099։
Քաղաքի հովանավորն է Գրիգոր I-ը (Հռոմի պապ)։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 3-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս՝ 099 9702111
Էլեկտրոնային փոստ՝ www.comunedimanduria.com
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comunedimanduria.com/ Archived 2010-04-20 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunedimanduria.com/ Archived 2010-04-20 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Լաերտ Վաղարշյան

Լաերտ Վաղարշի Վաղարշյան (հունիսի 6, 1922(1922-06-06), Կրասնոդար, Խորհրդային Ռուսաստան - հունվարի 30, 2000(2000-01-30), Երևան, Հայաստան), հայ խորհրդային կինոռեժիսոր, սցենարիստ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Վաղարշ Վաղարշյանի որդին։


== Կենսագրություն ==
1946-1948 թվականներին սովորել է Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնին կից ռեժիսորական դասընթացներում, 1951 թվականին՝ ավարտել Համամիութենական կինոինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը։ 1941 թվականից աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում (1967-1969 թվականներին՝ տնօրեն)։ 1969-1976 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ կինեմատոգրաֆիստների միության վարչության առաջին քարտուղարը։ 1970 թվականից Երևանի հայկական մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետում դասավանդել է ռեժիսուրա և դերասանի վարպետություն (1982 թվականից՝ պրոֆեսոր)։


== Ստեղծագործություններ ==
Ստեղծել է «Փեսատես» (1956), «Առաջին սիրո երգը» (1958, Յու․ Երզնկյանի հետ), «Կոչված են ապրելու» (1961), «Քաոս» (1975, համամիութենական կինոփառատոնի (Բաքու) մրցանակ՝ լավագույն էկրանավորման համար)), «011 աքսորականը» (1979) գեղարվեստական և «Մարտիրոս Սարյան» (1965, համամիութենական կինոփառատոնի (Կին) մրցանակ)), «Այսօր արևոտ օր է» (1979), «Արամ Խաչատրյան», «Արվեստագետ, քաղաքացին» (1981-1983, չորսմասանոց) վավերագրական ֆիլմերը։ Իր մի քանի կինոնկարներում հանդես է եկել իբրև սցենարի համահեղինակ։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։ 


== Արտաքին հղումներ ==
Լաերտ Վաղարշյան
Լաերտ Վաղարշյան 100․ Արվեստագետ քաղաքացին
Վերին լիճ

Վերին լիճ (անգլ.՝ Lake Superior, ֆր.՝ lac Supérieur, օջիբվե՝ Gichigami), լիճ Հյուսիսային Ամերիկայում, Մեծ Լճերի համակարգի ամենախոշոր և խոշոր լիճը։ Համարվում է աշխարհի ամենամեծ քաղցրահամ լիճը (82,7 հազար կմ²)։ Լիճը գտնվում է Կանադայի և ԱՄՆ-ի սահմանին՝ հյուսիսում գտնվում է կանադական Օնտարիո նահանգը, արևմուտքում և հարավում՝ ամերիկյան Մինեսոտա, Վիսկոնսին և Միչիգան նահանգները։


== Անվան ծագումնաբանություն ==

Օջիբվե լեզվով լիճը կոչվում է Gichigami, ինչը նշանակում է «մեծ ջուր»։ Հենրի Լոնգֆելոյի «Հայավաթի երգը» պոեմում այդ անվանումը նույնպես նշվում է որպես «Gitche Gumee»:
17-րդ դարում ֆրանսիացի հետազոտողների կողմից լիճը կոչվել է ֆր.՝ le lac supérieur, ինչը նշանակում է «ամենաբարձր լիճ», քանի որ այն տեղակայված է Հուրոն լճի վերևում։ Ավելի ուշ անգլիացիներն այն անվանել են (անգլ.՝ Lake Superior, բացատրելով, որ լիճը մայրցամաքում իր մեծությամբ ամենախոշորն է։


== Աշխարհագրություն և հիդրոլոգիա ==

Վերին լիճը գտնվում է ծովի մակարդակից 183 մ բարձրության վրա, գոգահովտում, որը գոյացրել են սառցադաշտերը Կանադական վահանի հնագույն բյուրեղավոր ապարներում։ Առավելագույն խորությունը՝ 406 մետր է, ջրի ծավալը՝ 11,6 հազար կմ³: Առափնյա գիծը կտրտված է, կան խոշոր ծոցեր՝ Կիվինո, Ուայթֆիշ։ Խոշոր կղզիներն են՝ Այլ Ռոյալ (անգլ.՝ Isle Royale), Մադլեն (անգլ.՝ Madeline Island), Միշիպիկոտեն (անգլ.՝ Michipicoten Island) և Ապոսլ կղզիներ (անգլ.՝ Apostle Islands)։ Հյուսիսում ափերը բարձր են (մինչև 400 մ) և ժայռոտ, իսկ հարավում՝ հիմնականում ցածրադիր և ավազոտ։
Ավազանի մակերեսը լճի մակերեսի հետ միասին կազմում է 207,2 հազար կմ²։ Լիճը խոշոր վտակներ չունի։ 112 կմ երկարություն ունեցող Սենտ Մերիս գետով հոսքը կատարվում է դեպի Հուրոն լիճը։ Լճում ջուրը սառն է և պարզ։ Կենտրոնական հատվածում ջուրը նույնիսկ ամառը չի գերազանցում 4 °C-ը, իսկ ձմռանը չի սառչում փոթորիկների պատճառով։ Առափնյա գոտին սառցապատ է դեկտեմբերի սկզբից մինչև ապրիլի վերջը։


== Կիրառությունը տնտեսության մեջ ==
Լճի մակարդակի տատանումները օգտագործվում են նավարկության և էներգետիկայի նպատակներով։ Խոշոր նավահանգիստներն են՝ Դուլութ, Սյուփիրիոր, Աշլենդ (ԱՄՆ), Թանդեր-Բեյ (Կանադա)։
Լիճը հարուստ է տարբեր ձկնատեսակներով՝ սիգ, կարմրախայտ, թառափ և այլ տեսակներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
International Lake Superior Board of Control Archived 2003-11-21 at the Wayback Machine.
EPA’s Great Lakes Atlas
Նագորնի (քաղաքատիպ ավան, Ներյունգրինսկի ուլուս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նագորնի (այլ կիրառումներ)Նագորնի (ռուս.՝ Нагорный, յակուտ.՝ Нагорнай), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Ներյունգրինսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 97 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բիտոնտո

Բիտոնտո (իտալերեն՝ Bitonto), քաղաք և կոմունա Ապուլիա մարզի Բարի գավառում, գտնվում է Բարի քաղաքից դեպի արևմուտք, Ադրիատիկ ծովի ափից 8 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքում բնակվում է 56 338 մարդ (2006 թվ. հունիսի 30 դրությամբ)։ Քաղաքում արտադրվում են ձիթայուղ և գինի։
Հարևան քաղաքներն ու կոմունաներն են՝ Ալտամուրա, Բարի, Բինետո, Ջովինացո, Պալո դել Կոլե, Ռուվո դի Պուլիա, Տերլիցի և Տորիտո։


== Պատմություն ==

Բիտոնտո քաղաքն առաջացել է դեռ անտիկ ժամանակներում, այն հիմնել են հունական նորաբնիկները, մետաղադրամների գտածոները թվագրվում են մ.թ.ա. VI դ.։ Հռոմեացիների կառավարման ժամանակահատվածում քաղաքը կրում էր Բուտունտում կամ Բոտոնտոմ անվանումը և համարվում էր հռոմեական մունիցիպալիտետ։ Միջնադարում՝  XI դարից, Բիտոնտոն դարձավ Ստորին Իտալիայում նորմանների նորաստեղծ պետության մի մասը, այնուհետև՝ Սիցիլյան թագավորության մաս։
1734 թվականի մայիսի 25-ին Բիտոնտոյի մոտ տեղի ունեցավ պատմական իրադարձություն` ճակատամարտ, որտեղ իսպանական զորքը Մոնտեմար դուքսի հրամանատարությամբ ջախջախեց ավստրիացիներին և Սիցիլիայի թագավորությունը ենթակա դարձրեց Բուրբոնների արքայատոհմին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Ծանոթագրություններ ==
Միջազգային աշխարհագրական միություն

Միջազգային աշխարհագրական միություն, ՄԱՄ (անգլ.՝ International Geographical Union, ֆր.՝ Union Géographique Internationale), աշխարհագրագետների միջազգային գիտական միավորում։ Հիմնադրվել է 1922 թվականին։ Մտնում է Գիտական միությունների միջազգային խորհրդի կազմի մեջ։ Միջազգային աշխարհագրական միությունը կոչված է օգնելու աշխարհագրական գիտական պրոբլեմների ուսումնասիրությանը, միջազգային համագործակցություն պահանջող հարցերի գիտական քննարկմանը և հրատարակությանը։ Անց է կացնում միջազգային աշխարհագրական կոնգրեսներ (23-րդը՝ Մոսկվայում, 1976 թվականին), ռեգիոնալ կոնֆերանսներ, հիմնադրում հանձնաժողովներ (կոնգրեսների միջև ընկած ժամանակամիջոցում միության հարցերը լուծելու համար)։ Միջազգային աշխարհագրական միության գործունեությունը ղեկավարում է Գլխավոր ասամբլեայի կողմից ընտրված Գործադիր կոմիտեն։ ՄԱՄ-ին միացած են Միջազգային քարտեզագրական և չորրորդական ժամանակաշրջանի նստվածքներն ուսումնասիրող ասոցիացիաները (ՄՔԱ)։ 
1976 թվականին (Մոսկովյան կոնգրես) ՄԱՄ-ի ազգային ատլասների հանձնաժողովի և քարտեզագրական սիմպոզիումների նիստերը տեղի ունեցան Երևանում։
Փլավիոսներ

Փլավիոսներ (լատ․՝ Flavii), հռոմեական կայսրերի դինաստիա 69–96-ին։ Հիմնադիրը Տիտոս Փլավիոս Վեսպասիանոսն էր (69–79), մյուս ներկայացուցիչները՝ նրա որդիները՝ Տիտոսը (79–81) և Դոմիցիանոսը (81–96)։ Փլավիոսների օրոք պրովինցիալ ավագանու շատ ներկայացուցիչներ ընդգրկվել են ծերակույտի և հեծյալների դասի մեջ։ Փլավիոսներն, առավել լայն չափերով, քան իրենց նախորդները՝ Հուլիոս–Կլավդիոսները, պրովինցիաների բնակչության վրա տարածել են հռոմեական և լատինական քաղաքացիության իրավունքը, ինչը նպաստել է կայսրության հասարակական հենարանի ընդլայնմանը։ Փլավիոսների այդօրինակ քաղաքականությունը հաճախ առաջացրել է ծերակույտի դժգոհությունը։ Փլավիոսներ Արևելքում վարել են համեմատաբար խաղաղ քաղաքականություն։
Ջերարդ Կոյպեր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոյպեր (այլ կիրառումներ)Ջերարդ Պետեր Կոյպեր (հոլ.՝ Gerard Kuiper, դեկտեմբերի 7, 1905(1905-12-07)[…], Tuitjenhorn, Շխագեն, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ - դեկտեմբերի 24, 1973(1973-12-24)[…], Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), նիդերլանդական և ամերիկյան (1933 թվականից) աստղագետ։ 1935-ից 1937 թվականները աշխատել է Հարվարդի աստղադիտարանում. Հայտնաբերել է Ուրանի արբանյակ - Միրանդան (1948), Նեպտունի արբանյակ - Ներեիդան (1949), ածխաթթու գազ Մարսի մթնոլորտում, Սատուրնի արբանյակ Տիտանի մթնոլորտը։ Հայտնի է նույնպես Պլուտոնի տրամագծի գտնելու փորձերով, համեմատելով նրա աստղադիտակով ստացված պատկերը արհեստական դիսկերի հետ։ Կազմել է Լուսնի մի քանի մանրակրկիտ լուսանկարների ատլասներ։ Գտել է բազմաթիվ կրկնակի աստղեր և Սպիտակ թզուկներ։ Նրա անունով է կոչվում քարե և սառցե մարմինների գոտին որը գտնվում է Նեպտունի ողեծրից հետո։ Չնայած այն փաստին, որ նա ապացուցում էր, որ այդպիսի գոտու առկայությունը հնարավոր չէ, նրա մահից հետո 1980 թ. ուրուգվայցի աստղագետ Խուլիո Անխել Ֆերնանդեսը գոտու հայտնաբերումից հետո, անվանեց այն Կոյպերի պատվին։ Կոյպերի պատվին անվանված են նույնպես աստերոիդ (1776 Կոյպեր) և Լուսնի, Մարսի և Մերկուրիի վրա խառնարաններ։


== Կոյպերի մրցանակ ==
Ամեն տարի Ամերիկյան աստղագիտական միության մոլորակային գիտությունների բաժինը հանձնում է Կոյպերի մրցանակը մոլորակագիտության բնագավառում զգալի ներդրման համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Կոյպերի գոտի
Կոյպեր (խառնարան)
Սեմինար

Սեմինար (լատ.՝ seminarium — տնկարան, փոխաբերական՝ դպրոց), ուսումնական գործնական պարապմունքների հիմնական տեսակներից, որի ժամանակ քննարկվում են սովորողների ուսումնական հետազոտությունների արդյունքները՝ հաղորդումները, զեկուցումները, ռեֆերատները։ Նպաստում է հաջորդական կուրսի և կարևոր թեմաների ուսումնասիրմանը։ Լինում է նաև հետազոտական բնույթի։ Ուսուցման սեմինարիական ձևը ծագել է հին հունական և հռոմեական դպրոցներում, որտեղ սովորողների զեկույցները զուգակցվել են դասավանդողների բանավեճերի, մեկնաբանությունների և եզրահանգումների հետ։ Սեմինարները հետագա զարգացում են ապրել Արևմտյան Եվրոպայի համալսարաններում, XIX դ․ սկզբից՝ ռուսական համալսարանների մի քանի ամբիոններում։ Սովետական բարձրագույն դպրոցում Սեմիներները․ նախատեսվում է այս կամ այն առարկան խորապես ուսումնասիրելու համար։
Սանտա Մարիա լա Կարիտա

Սանտա Մարիա լա Կարիտա (իտալերեն՝ Santa Maria la Carità), կոմունա Իտալիայում՝ Կամպանիա մարզի Նեապոլի գավառում։ Սահմանակից է Կաստելլամարե դի Ստաբիա, Գրանիանո, Պոմպեյա, Սանտ'Անտոնիո Աբատե, Սկաֆատի համայնքներին։
Բնակչության թվաքանակը 2001 թվականի տվյալներով եղել է 11,566, 2014 թվականի տվյալներով՝ 11.789: Բնակչության խտությունը կազմում է 2,900 մարդ/կմ²։ Համայնքն զբաղեցնում է 3.93 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80050, հեռախոսային կոդ՝ 081։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամը։ Տոնը նշվում է հուլիսի 2-ին և նոյեմբերի 21-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Նորման Մաքլարեն

Նորման Մաքլարեն (անգլ.՝ Norman McLaren, ապրիլի 11, 1914(1914-04-11)[…], Ստերլինգ, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունվարի 27, 1987(1987-01-27)[…], Մոնրեալ, Քվեբեկ, Կանադա), կանադացի կինոռեժիսոր մուլտիպլիկատոր, անիմացիոն լեզվի ամենամեծ նորարարներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Նորմանը 1971 թվականին գլխավորել է համաշխարհային հեղինակային անիմացիայի նշանավոր ռեժիսորների ցուցակը։ Նկարահանել է 69 ֆիլմ (ներառյալ թեստային տեսահոլովակները, որոնք նա նախկինում նկարահանել է նկարահանման տեխնոլոգիայի իր փորձարարական աշխատանքների համար։
Նորմանը ծնվել է Շոտլանդիայում։ Սովորել է Գլազգոյի արվեստի դպրոցում, սկսել էքսպերիմենտներ անիմացիայի հետ։ Նրա վրա  մեծ ազդեցություն են թողել  Էյզենշտեյնի տեսությունն ու պրակտիկան։ Նա որոշ ժապավեններ է պատրաստել Լոնդոնում։ Նորմանը 1939 թվականին պատերազմի պատճառով տեղափոխվել է Նյու Յորք։ Ապա 1941 թվականին Ջոն Գրիերսոնը նրան հրավիրել է գալ Կանադա և ստեղծել իր սեփական արհեստանոցը Ազգային կինոստուդիայում։ Մակլարենի Հարևաններ (1952 թվական) ֆիլմը արժանացել է Օսկարի և այլ հեղինակավոր մրցանակներ։
1970-ականներին նա աշխատել է ՅՈՒՆԵՍԿՕում, Հնդկաստանում և Չինաստանում մուլտարվեստի վերապատրաստման ծրագրերում։


== Ստեղծագործական մեթոդ ==
Ֆիլմի ժապավենը մաքրելուց հետո նա այն ծածկեց մի տեսակ ժայռային նշաններով, աբստրակտ նախշերով, որոնք պրոյեկցիայի ժամանակ ստեղծում էին տիրական, կախվածություն առաջացնող ռիթմ՝ այսպես կոչված առանց տեսախցիկի նկարահանում։ Նա փորձարկեց նկարչության և ձայնի համադրումը անիմացիայի մեջ՝ փորձելով այն մոտեցնել նկարչությանը և մաքուր երաժշտությանը։


== Մրցանակներ ==
1958 թվական, Վաֆտայի մրցանակ  Մի անգամ մի աթոռ կար
Կանադայի շքանշան
Ասպետ Քվեբեկի ազգային շքանշան
Օսկարի մրցանակ Դակումենտալ Հարևաններ ֆիլմի համար
1971 թվական, Մոլսոնի մրցանակ
1982 թվական, Ալբերտ Տեսիերի մրցանակ


== Գրականություն ==
Dobson T. The film work of Norman McLaren. Eastleigh: John Libbey, 2006
Орлов А. М. Аниматограф и его Анима. М.: ИМПЭТО, 1995


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://www.imdb.com/name/nm0572235/
Ցարյովկա (գյուղ, Շկոտովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՑարյովկաՑարյովկա (ռուս.՝ Царёвка), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Շկոտովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 190 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրիվայա (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)

Կրիվայա (ռուս.՝ Кривая), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մազուրկա (այլ կիրառումներ)

Մազուրկա անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Մազուրկա (գետ) - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալինինգրադի մարզում և Պրավդինսկի շրջանում,
Մազուրկա (գյուղ, Պովորինսկի շրջան) - գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Պովորինսկի շրջանի կազմում,
Մազուրկա (պար) - լեհական ժողովրդական պար։
Արքայազն Ֆիլիպի մահ և թաղում

Էդինբուգի դուքս արքայազն Ֆիլիպ Մաունթբեթեն (անգլ.՝ Prince Philip Mountbatten, Duke of Edinburgh), Մեծ Բրիտանիայի և Համագործակցության թագավորության գործող թագուհի Եղիսաբեթ II-ի ամուսինը 99 տարեկանում մահացել է 2021 թվականի ապրիլի 9-ի առավոտյան՝ իր հարյուրամյակից երկու ամիս առաջ։ Բրիտանական թագավորական ընտանիքը դեռևս չի բացահայտել մահվան պատճառը։ Պաշտոնական հայտարարության մեջ միայն ասված է, որ Ֆիլիպը մահացել է «հանգիստ»։
Մեծ Բրիտանիայում արքայազն Ֆիլիպի մահից հետո ազգային սուգ է հայտարարվել։ Երկրում խոնարհվել են դրոշները։ Ինչպես նաև չեն ընդունվել օրենքներ, քանի որ թագուհին չէր կարող զբաղվել պետական գործերով։ Խորհրդարանի գործիչները պետք է կրեին սև ժապավեններ թևքերին, իսկ տղամարդիկ՝ սև փողկապներ։ Թագավորական ընտանիքը սգի մեջ է եղել 30 օր։
Ամբողջ աշխարհից երկրների ներկայացուցիչները իրենց ցավակցություններն են հղել թագուհուն, բրիտանական ժողովրդին և Թագավորության քաղաքացիներին։


== Առողջական խնդիրներ և մահ ==
Էդինբուրգի դուքս արքայազն Ֆիլիպը մահվանը նախորդող տարիների ընթացքում մի քանի անգամ հայտնվել է հիվանդանացում։ 2011 թվականին նա տեղափոխվել է հիվանդանոց սրտասնուցման անբավարարության պատճառով, 2012 թվականին՝ միզապարկի բորբոքման։ 2013 թվականի հունիսին նա ենթարկվել է որովայնախոռոչի հետազոտական վիրահատության, իսկ 2018 թվականի ապրիլին՝ ազդրի վիրահատության։
2021 թվականի փետրվարի 16-ին դուքսը տեղափոխվել է թագավոր Էդուարդ VII-ի հիվանդանոց՝ որպես վատ ինքնազգացողության դեմ նախազգուշական միջոցառում։ Մարտի մեկին նրան տեղափոխել են սուրբ Բարդուղիմեոսի հիվանդանոց, իսկ մարտի 3-ին նա հաջողությամբ տարել սրտի խնդիրների հետ կապված վիրահատությունը։ Մարտի 5-ին նրան կրկին տեղափոխել են թագավոր Էդուարդ VII-ի հիվանդանոց, իսկ մարտի 16-ին նա դուրս է գրվել և վերադարձել Վինձոր ամրոց։
Նրա մահվան մասին թագավորական ընտանիքը հայտարարել է 2021 թվականի ապրիլի 9-ին բրիտանական ամառային ժամանակով կեսօրին։ Մահազդի մեջ ասվում է, որ դուքսը «խաղաղությամբ վախճանվել է» այդ առավոտյան։
Արքայազն Ֆիլիպը ճանաչվել է բրիտանական միապետության պատմության մեջ ամենաերկար ապրած ուղեկից արքայազնը, թեպետ նա հրաժարվել է ընդունել այդ տիտղոսը դեռևս 1954 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոկրովկա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոկրովկաՊոկրովկա (ուկրաիներեն՝ Покровка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Խարցիզսկի քաղաքային խորհուրդում։
2011 թվականի տվյալներով Պոկրովկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 170 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Որդանխոտ

Որդանխոտ (լատ.՝ Aeluropus), դաշտավլուկազգիների (հացազգիներ) ընտանիքի կոճղարմատավոր բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի են 5 տեսակներ։


== Հայաստանում ==
Հայաստանում 1 տեսակ՝ Որդանխոտ աղասեր (Aeluropus littoralis)։ Տարածված է Արմավիրի, Արարատի մարզերի աղակալած հողատարածքներում և Սյունիքի մարզում (Արաքս գետին հարող ավազուտներում)։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Գետնատարած կամ թեթևակի բարձրացող, հիմքում ճյուղավորվող խոտաբույս է, երկարությունը՝ 20-60 սմ։ Տերևները նեղ գծաձև են, կոշտ, մերկ կամ թեթևակի խավոտ, թխակապտավուն։ Ծաղկաբույլը հասկաձև հուրան է, ծաղիկները՝ մանր։ Ծաղկում է մայիս-օգոստոսին։ Պտուղը հատիկ է։


== Նշանակություն և կիրառում ==
Տերևների և ցողունների վրա գտնվող գեղձերի միջոցով Որդանխոտը արտազատում է աղեր։
Որդանխոտի բուսուտներն օգտագործվում են որդան կարմիր բնաշխարհիկ միջատի կերակրման համար։ Ունի տնտեսական նշանակություն։ Որդանխոտի մաքուր համակեցություններից ստացվում 18-9 ց/հա խոտ։ Հասկակալման ժամանակ պարունակում է 10,8% մոխիր, 11,7% պրոտեին, 2% ճարպ, 29,7 % թաղանթանյութ, 45,8 % անաղոտ մզվածքային նյութեր։


== Տաքսոնոմիա ==
Որդանխոտի դասը ըստ Կյուի թագավորական բուսաբանական այգու տվյալների առանձնացնում են 6 տեսակների։

Aeluropus badghyzi Tzvelev (1979)
Aeluropus laciniatus Khodash. (2012)
Aeluropus lagopoides (L.) Thwaites (1864)
Aeluropus littoralis (Gouan) Parl. (1850)
Aeluropus macrostachyus Hack. (1902)
Aeluropus pilosus (H.L.Yang) S.L.Chen & X.L.Yang (1990)


== Տեսակներ ==

Aeluropus arabicus (Spreng.) Steud.
Aeluropus arabicus var. distans Bornm.
Aeluropus badghyzi Tzvelev
Aeluropus bombycinus Fig. & De Not.
Aeluropus brevifolius Nees ex Steud.
Aeluropus brevifolius var. longifolius Chiov.
Aeluropus brevifolius var. pygmaeus A. Terracc. ex Chiov.
Aeluropus concinnus Fig. & De Not.
Aeluropus erythraeus (A. Terracc.) Mattei
Aeluropus erythraeus var. scandens Terracc.
Aeluropus hirsutus Munro
Aeluropus intermedius Regel
Aeluropus korshinskyi Tzvelev
Aeluropus lagopoides (L.) Trin. ex Thwaites
Aeluropus lagopoides var. glabrifolia Chopanov
Aeluropus lagopoides var. lagopoides
Aeluropus lagopoides var. mesopotamica (Nábe|3lek) Bor
Aeluropus littoralis (Gouan) Parl.
Aeluropus littoralis var. dasyphylla Trautv. ex Fedtsch.
Aeluropus longespicata Parsa
Aeluropus macrostachyus Hack.
Aeluropus mesopotamicus Nábe|3lek
Aeluropus micrantherus Tzvelev
Aeluropus mucronatus (Forssk.) Asch.
Aeluropus niliacus (Spreng.) Steud.
Aeluropus pilosus (H.L. Yang) S.L. Chen
Aeluropus pubescens Trin. ex Steud.
Aeluropus pungens (M. Bieb.) C. Koch
Aeluropus repens (Desf.) Parl.
Aeluropus sinaicus Fig. & De Not.
Aeluropus sinensis (Debeaux) Tzvelev
Aeluropus sinkiangensis K. L. Chang
Aeluropus smithii (Link) Steud.
Aeluropus villosus Trin:


== Գրականություն ==
Цвелёв Н. Н. Род 136. Прибрежница — Aeluropus Trin. // Злаки СССР / Отв. ред. Ан. А. Фёдоров. — Л.: Наука, 1976. — С. 619—622. — 788 с. — 2900 экз.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Imágenes en Google
Grassbase - The World Online Grass Flora
Զաանդամ

Զաանդամ (հոլ.՝ Zaandam), քաղաք Նիդերլանդների արևմուտքում՝ Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Վարչականորեն գտնվում է Զանստադ համայնքի մեջ։
Քաղաքը գտնվում է Զան գետի հարևանությամբ։ Այստեղ է գտնվում Հյուսիսային ծովի ջրանցքը։ Քաղաքի անունը գալիս է Զան գետի անունից և հոլանդերեն «պատնեշ» բառերից։
Համարվում է Զանսդամի համայնի ամենաշատ բնակչություն ունեցող քաղաքը։ Բնակչությունը՝ ▲78 682 մարդ (2021)։


== Հայտնի բնակիչներ ==
Պիտեր Բլեքեր (1819-1878 թթ.) — հոլանդացի բժիշկ և ձկնաբան, առավել հայտնի է իր Ինդոնեզիայի ձկնատեսակների մասին աշխատություններով («Atlas Ichthyologique des Orientales Neerlandaises», գրված 1862-1877 թվականներին)
Փիթ Կի (ծնվել է՝ 1927 թ.) — երգեհոնահար, կոմպոզիտոր և երաժշտության ուսուցիչ
Ռոնալդ Կուման (ծնվել է՝ 1963 թ.) — հոլանդացի ֆուտբոլիստ, երկու անգամ արժանացել է Նիդերլանդների լավագույն ֆուտբոլիստի կոչմանը, ֆուտբոլի պատմության ամենաարգասավոր պաշտպանը (193 գոլ 533 խաղերում)։ Ներկայումս ծավալում է ֆուտբոլային մարզչի գործունեություն։
Էրվին Կուման — ֆուտբոլային մարզիչ, նախկին ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, հանրահայտ նիդերլանդացի ֆուտբոլիստ Ռոնալդ Կումանի ավագ եղբայրը
Անտոն Մաուվե – հոլանդացի բնանկարիչ (1838-1888 թթ.)
Ջոննի Ռեպ (ծնվել է՝ 1951 թ.) — հոլանդացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական կիսապաշտպան
Դիկ Հելլինգ (ծնվել է՝ 1950 թ.) — հոլանդացի նախկին ֆուտբոլիստ
Քրիստիան Էյքման (1858-1930 թթ.) — հոլանդացի պաթոլոգ, Ֆիզիոլոգիայի և բժշկության նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1929 թ.)։


== Ծանոթագրություններ ==
Արման Մելիքյան

Արման Վարդանի Մելիքյան (մարտի 11, 1963(1963-03-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, ԼՂՀ արտաքին գործերի նախկին նախարար։


== Կենսագրություն ==
Արման Վարդանի Մելիքյանը ծնվել է Երևանում 1963 թվականին։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի թիվ 102 անգլիական թեքումով դպրոցում։ 1984 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի իրանագիտության բաժինը։ 1985-1991 թթ. աշխատել է Հայաստանի ռադիոյի և և հեռուստատեսության պետական կոմիտեի համակարգում։ 1986-89 թթ. ուսանել է Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ Միաժամանակ աշխատել է Հայաստանի ԳԱ-ին առընթեր Աշխարհագրական ընկերության քարանձավագիտական արշավախմբի կազմում։ 1991-1993 թթ. աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն Խորհրդի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում՝ որպես գլխավոր փորձագետ։ 1993-1999 թթ. ղեկավարել է Ղազախստանում և Ղրղզստանում Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական առաքելությունները։ 1999 թ.-ից հանդիսանում էր Հայաստանի Հանրապետության ԱԳՆ հատուկ հանձնարարություններով դեսպան։ 1999-2001 թթ. եղել է «Արմենիկում» ՊՓԲԸ գործադիր տնօրենը։ 2001-2004 թթ. ղեկավարել է ՀՀ-ում ԼՂՀ Մշտական ներկայացուցչությունը։ 2004 թ. նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար, այնուհետև ստանձնել է ԼՂՀ Նախագահի արտաքին քաղաքականության հարցերով խորհրդականի պաշտոնը։ 2007 թ. հրաժարական է տվել ԼՂՀ Նախագահի արտաքին քաղաքականության հարցերով խորհրդականի պաշտոնից։ 2008 թ. մասնակցել է ՀՀ Նախագահի ընտրություններին որպես նախագահի թեկնածու։ 2007 թ. մինչև ներկա պահը «Փախստականները և միջազգային իրավունքը» քաղաքացիական հասարակության ցանցի հասարակական կարգով քաղաքական հարցերով խորհրդատուն է։


== Դիվանագիտական գործունեությունը ==
1993-1999 թթ. ղեկավարել է Ղազախստանում և Ղրղզստանում Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական առաքելությունները։ 1999-ից հանդիսանում էր Հայաստանի Հանրապետության ԱԳՆ հատուկ հանձնարարություններով դեսպան։ 2001-2004 թթ. ղեկավարել է ՀՀ-ում ԼՂՀ Մշտական ներկայացուցչությունը։ 2004 թ. նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար, 2005 թ.-ին ստանձնել է ԼՂՀ նախագահի արտաքին քաղաքականության հարցերով խորհրդականի պաշտոնը։
Ունի ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան։


== Այլ գործունեություն ==
1999-2001 թթ. եղել է «Արմենիկում» ՊՓԲԸ տնօրենը։


== 2008 թ.-ի նախագահական ընտրություններ ==
2008-ի ՀՀ նախագահական ընտրություններում եղել է ՀՀ նախագահի թեկնածու՝ 9 թեկնածուների մեջ զբաղեցնելով 8-րդ տեղը՝ 4399 ձայնով։


== 2013 թ. նախագահական ընտրություններ ==
2012 թ. դեկտեմբերի 29-ին առաջադրվել է ՀՀ Նախագահի թեկնածու։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արման Մելիքյանի մասին hetq.am կայքում(չաշխատող հղում)
Եվա Դեմարչիկ

Եվա Մարիա Դեմարչիկ (լեհ.՝ Ewa Maria Demarczyk, հունվարի 16, 1941(1941-01-16), Կրակով, Նացիստական Գերմանիա - օգոստոսի 14, 2020(2020-08-14), Կրակով, Լեհաստան), լեհ երգչուհի։


== Կենսագրություն ==
Եվա Դեմարչիկը ծնվել է 1941 թվականի հունվարի 16-ին Կրակովում։ Ավարտել է Կրակովի Թատերական բարձրագույն պետական դպրոցը՝ ստանալով դերասանի ու դաշնակահարի մասնագիտություն։ 1962 թվականից ելույթներ է ունեցել Կրակովի ամենահայտնի կաբարեում՝ լեհ.՝ Piwnica pod Baranami։ Ճանաչման է արժանացել Օպոլեում Լեհական երգի առաջին փառատոնում (1963) և Սապոտեում Երգի միջազգային փառատոնում (1964, երկրորդ մրցանակ) ունեցած ելույթներից հետո, որոնց հաջորդեցին հյուրախաղերը աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։ 1986 թվականին Դեմարչիկը Կրակովում հիմնադրում է իր սեփական երաժշտական-պոետական թատրոնը։


== Ստեղծագործական կյանք ==
Եվա Դեմարչիկը հանդես է եկել այն ժանրում, որը Լեհաստանում կոչվում է «երգվող պոեզիա» (լեհ.՝ poezja śpiewana) և ենթադրում է, որ գլխավոր դերում լինելու է բանաստեղծական տեքստը, իսկ դրան ուղեկցելու է պարզ, կամերային երաժշտություն։ Եվա Դեմարչիկը համագործակցել է կոմպոզիտոր Զիգմունդ Կոնեչնիի հետ, իսկ 1972 թվականից ՝ Անջել Զարիցկու հետ։ Նրա երգերի տեքստեր են դարձել, որպես կանոն, լեհ բանաստեղծներ Յուլիան Տուվիմի, Բոլեսլավ Լեսմյանի, Կշիծտոֆ Կամիլ Բաչինսկու, Միրոն Բյալոշևսկու ստեղծագործությունները։ Եվա Դեմարչիկը նաև երգել է Օսիպ Մանդելշտամի ու Մարինա Ցվետաևայի մի քանի բանաստեղծությունների (Ե. Պոմյանովսկու թարգմանությամբ) հիման վրա գրված երգեր։ ԽՍՀՄ-ում կատարած համերգային շրջագայությունների համար նա նախապատրաստել է ռուսերեն ծրագիր (լեհ բանաստեղծների նույն ստեղծագործությունների ռուսերեն թարգմանությունները)։ Քննադատներն ու հանդիսատեսը բարձր են գնահատել նրա դերասանական տաղանդը, իսկ միշտ սև զգեստով ելույթ ունենալու նրա սովորությունը պատճառ է դարձել, որ նրան կոչեն Լեհական երգի Սև Հրեշտակ («Սև հրեշտակներ» (լեհ.՝ Czarne anioły) երգը Եվա Դեմարչիկի ամենահայտնի երգերից մեկն է)։


== Ճանաչում ==

Եվա Դեմարչիկը Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանի լիակատար ասպետ է։ Արժանացել է նաև բազմաթիվ այլ մրցանակների։


== Արձագանքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ոչ պաշտոնական կայք Archived 2014-07-01 at the Wayback Machine. (լեհ.)
Եվա Դեմարչիկի երգերը Archived 2009-06-28 at the Wayback Machine.
(5871) Բոբել

(5871) Բոբել (անգլ.՝ Bobbell), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 11-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,861908 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7294 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,9944 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 927,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,387942 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,35° անկյուն։
Բոբել աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5871) Բոբել աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Յաբլոկովների առևտրի տուն

Յաբլոկովների առևտրի տուն (ռուս.՝ Торговый дом Яблоковых), շենք Դոնի Ռոստովի Բոլշայա Սադովայա փողոցում (շենք №64)։ Կառուցվել է 1898 թվականին ճարտարապետ Եվգենի Գուլինի նախագծով։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։


== Պատմություն ==

Կառուցվել է 1898 թվականին ռոստովցի ճարտարապետ Եվգենի Գուլինի նախագծով։ Տունը պատկանել է Ս. Կ. Յաբլոկովին։ Տան առաջին հարկը վարձակալել են առևտրային կազմակերպություններ. Ժիրարդյան կտորեղենի բաժնետիրական ընկերությունը և Էմիլ Ցինդելի կտորեղենի ընկերակցությունը։ Շենքի նկուղը զբաղեցնում էր «Ֆորտունա» ռենկյան մառանը (մուտքը եղել է Նիկոլաևյան նրբանցքի կողմից)։ Այնտեղ հաճախ տեղի էին ունենում կաբարեի և թատերախմբերի ելույթները։ Յաբլոկովների տան երկրորդ հարկը 1904 թվականին վարձակալեց Ռ. Շտրեմերը։ Այնտեղ բացվեց Ռուսաստանի հարավում առաջին էլեկտրակենսագիրներից մեկը (այն ժամանակ այդպես էին անվանում կինոթատրոնները)։
1917 թվականին էլեկտրակենսագիրը կոչվեց «Օլիմպ» կինոթատրոն։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո, 1924 թվականին, Յաբլոկովների տունն ազգայնացվեց։ Այն ժամանակ առաջին հարկում սկսեցին գործել Զինառի և Ռուսարդառի խանութները։ 1930-ական թվականներից կինոթատրոնը կոչվեց «Կոմսոմոլեց»։ Հայրենական մեծ պատերազմից հետո կինոթատրոնը շարունակեց իր աշխատանքը, սակայն 1990-ականներին փակվեց։ Այդ ժամանակ իրականացվեց շենքի վերակառուցում ճարտարապետ Ե. Ռեկալոյի նախագծով։


== Ճարտարապետություն ==

Երկհարկանի շենքը գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոցի կարմիր գծի վրա` Կոստանաևի եկամտաբեր տան և «Մոսկովսկայա» հյուրանոցի միջև։ Շենքի Ճարտարապետության և դիզայնի մեջ առկա են էկլեկտիզմի և մոդեռնի տարրեր։ Շենքի ճակատի ճարտարապետագեղարվեստական նկարագիրը ձևավորում են խոշոր լուսամուտատեղերը։ Առաջին հարկում խանութների ցուցափեղկերն են։ Երկրորդ հարկի պատուհաններն ունեն հարուստ ձևավորում։ Նրանք շրջանակված են պրոֆիլավորված կամարաղեղներով։ Կողպեքային բոլոր քարերը զարդարված են թևավոր գլխարկով Հերմեսի գլխով։ Կողմնային պատուհանների միջապատերը զարդարված են Հերմեսի գավազանի` կադուցեուսի ծեփակերտ պատկերով։ Պատուհանների կամարակներին տեղադրված են տարբեր թեմաներով բարձրաքանդակներ։ Հերմեսը հայտնի է որպես առևտրի աստված, ուստի նրա պատկերները առևտրի տան ճակատին պատահական չեն։ Շքամուտքով շենքի կենտրոնական ծավալը փոքր-ինչ իջեցված է։ Երկրորդ հարկի կենտրոնական լուսամուտատեղը ձևավորված է փոքրիկ պատշգամբով բարդ կառուցվածքով լոջիայի տեսքով։


== Ծանոթագրություններ ==