Քլորիտներ (աղեր)

Քլորիտներ (աղեր),  քիմիական միացություններ, քլորային թթվի՝ HClO2 աղեր։ Քլորիտ անիոնն ունի եռանկյուն կառուցվածք (d(ClO) = 0,155 նմ, անկյուն OClO = 111o):


== Ստացում ==
Քլորի երկօքսիդը ալկալիներով մշակելիս ստացվում է քլորիտներ և քլորատներ։

  
    
      
        
          
            2
            C
            l
            
              O
              
                2
              
            
            +
            2
            K
            O
            H
            →
            K
            C
            l
            
              O
              
                2
              
            
            +
            K
            C
            l
            
              O
              
                3
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2ClO_{2}+2KOH\rightarrow KClO_{2}+KClO_{3}+H_{2}O}}}
  Քլորիտներ առանց քլորատների խառնուրդի ստացվում է քլորի երկօքսիդի և նատրիումի պերօքսիդի փոխազդեցությունից։

  
    
      
        
          
            2
            C
            l
            
              O
              
                2
              
            
            +
            N
            
              a
              
                2
              
            
            
              O
              
                2
              
            
            →
            2
            N
            a
            C
            l
            
              O
              
                2
              
            
            +
            
              O
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2ClO_{2}+Na_{2}O_{2}\rightarrow 2NaClO_{2}+O_{2}}}}
  


== Հատկություններ ==

Քլորատները ապիտակ կամ դեղին բյուրեղներ են։ Սովորաբար լավ են լուծվում ջրում, բացի դեղին Ag(ClO2)2 և Pb(ClO2)2. Քլորիտները սովորական պայմաններում անջուր և ջրում լուծված վիճակում կայուն են։ Պինդքլորիտները, հատկապես ծանր մետաղների աղերը տաքացնելիս կամ հարվածի դեպքում քայքայվում են պայթյունով։
Քլորիտների ալկալիական լուծույթները կայուն են մթության մեջ, սակայն լույսի տակ քայքայվում են.

  
    
      
        
          
            6
            C
            l
            
              O
              
                2
              
              
                −
              
            
            →
            2
            C
            l
            
              O
              
                3
              
              
                −
              
            
            +
            4
            C
            
              l
              
                −
              
            
            +
            3
            
              O
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {6ClO_{2}^{-}\rightarrow 2ClO_{3}^{-}+4Cl^{-}+3O_{2}}}}
  Թթվային միջավայրում լույսի տակ քայքայման ռեակցիան ընթանում է հետևյալ կերպ.

  
    
      
        
          
            10
            C
            l
            
              O
              
                2
              
              
                −
              
            
            →
            8
            C
            
              l
              
                −
              
            
            +
            2
            C
            l
            
              O
              
                4
              
              
                −
              
            
            +
            3
            
              O
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {10ClO_{2}^{-}\rightarrow 8Cl^{-}+2ClO_{4}^{-}+3O_{2}}}}
  Ալկալիական քլորիտների ջերմակայունությունը աճում է Cs-ից Li, ի տարբերություն ալկալիական մետաղների թթվածնային թթուների մեծ մասի.
Քլորիտները ուժեղ օքսիդիչներ են։ Թթվային միջավայրում կարող են օքսիդացնել Вr− մինչև Вr2, և NO2− մինչև NO3− (բայց չեն փոխազդում N2O հետ)։ Ջրածնի պերօքսիդը օքսիդացնում են մինչև О2:


== Կիրառություն ==
Ազատ քլորային թթուն՝ HClO2 անգույն, անկայուն, մեղմ օքսիդացնող թթու է, որն առկա է միայն ջրային նոսր լուծույթներում։
Քլորատները սպիտակեցնող նյութեր են։ Հատկապես մեծ նշանակություն ունի NaClO2:


== Գրականություն ==
Ахметов Н. С. «Общая и неорганическая химия» М.: Высшая школа, 2001
Реми Г. «Курс неорганической химии» М.: Иностранная литература, 1963


== Ծանոթագրություններ ==