armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գովրլևոյի Ադամը

«Ադամը Մակեդոնիայից» կամ «Գովրլևոյի Ադամը», ոչ մեծ կերամիկական արձան, 15 սմ բարձրությամբ։ Պատկերում է նստած դիրքով տղամարդու կիսանդրի։ Հայտնաբերվել է 2000 թվականին, Գովրլևո գյուղի մոտ պեղումների ժամանակ։ Պեղումներն անց են կացվել Սկոպյեի թանգարանի հնէաբան Միլոշ Բիլբիայի ղեկավարությամբ, ով հայտնաբերել է գտածոն հոկտեմբերին, նեոլիթի ու էնեոլիթի մշակութային շերտերի սահմանում կատարվող պեղումների վերջին օրը։
Արձանիկը պատրաստված է եղել մ. թ. ա. 4-րդ և 3-րդ դարերում։ Հայտնաբերումից հետո այն սկսել են կոչել «դարի բացահայտում» և աշխարհի հնագիտական 10 եզակի հայտնաբերումներից մեկը։ Նախ Մ. Բիբլիան անվանել է այն «Ադամը Գովրլևոյից», սակայն բրենդի ստեղծման նպատակով այն վերանվանվել է «Ադամը Մակեդոնիայից»։
Արձանիկը ստեղծված է արտասովոր բարձր գեղարվեստական մակարդակով, այն իրենից ներկայացնում է այն ժամանակների ռեալիստական արվեստի վառ օրինակ։ Հեղինակը փորձ է արել մարդուն պատկերել ֆիզիկական կամ հոգևոր գործունեության պահին, ինչի շնորհիվ արձանիկը հիշեցնում է Օգյուստ Ռոդենի հայտնի «Մտածողին»։ Տղամարդու կիսանդրին նստած դիրքում է, ընդգծված է նրա անատոմիան. հստակ գծագրված է փորը, երևում է պորտը, որոշակի գծված են մկանները, երևում է ողնաշարը և անգամ` կոտրված առնանդամը։ Տղամարդը պատկերված է շունչ քաշելու պահին, ինչը կարող է մատնանշել նրա` մեդիտացիայի դրության մեջ գտնվելը։ Այդ ժամանակաշրջանում Մակեդոնիայում տարածված էր Մեծ մոր պաշտամունքը, այդ պատճառով էլ նմանատիպ տղամարդկային արձանը արտասովոր է այդ ժամանակաշրջանի համար։
Արձանիկն առաջին անգամ ներկայացվել է լայն հանրությանը 2006 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, «Бела ноќ» փառատոնի շրջանակներում։ Այսօր «Ադամը Մակեդոնիայից» արձանը գտնվում է Սկոպյե քաղաքի թանգարանի ցուցադրությունում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ադամը Մակեդոնիայից(մակեդ.)
Սևանի ջրակենսաբանական կայան

Սևանի ջրակենսաբանական կայան, խորհրդային շրջանի Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի գիտահետազոտական հիմնարկ Սևան քաղաքում։ 
Հիմնադրվել է 1923 թվականին, Նոր Բայազետի (հետագայում՝ Կամո, այժմ՝ Գավառ) շրջանում, պրոֆեսոր Ա․ Դերժավինի նախաձեռնությամբ և ղեկավարությամբ, որպես լճակայան (ՀԽՍՀ երկրագործության ժողկոմատի համակարգում)։ 1935 թվականին անցել է ԽՍՀՄ ԳԱ հայկական մասնաճյուղի համակարգ, տեղափոխվել քաղաք Սևան և վերանվանվել Սևանի ջրակենսաբանական կայան։ 
Կայանում գործել է հիդրոֆիզիկայի, հիդրոքիմիայի, պլանկտոնի, անողնաշարավորների, ձկնաբանության, ձկնաբուծության, մանրէաբանության, կենսաքիմիայի, էկոլգիական ֆիզիոլոգիայի և այլ լաբորատորիաներ։ Կայանի հետազոտությունների հիմնական խնդիրները եղել են ձկնային տնտեսության զարգացման և դրա հետ անմիջականորեն կապված հարցերը (իշխանի տարբեր տեսակների, կողակի պալարների, սիգի կլիմայավարժեցման, ձկների ձվադրման պայմանների, կերային բազաների, լճի կենդանական և բուսական աշխարհի ուսումնասիրություն և այլն)։ 
Հետագայում Սևանի ջրակենսաբանական կայանը զբաղվել է Սևանա լճի ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական հետազոտություններով, ջրային բույսերի, նախակենդանիների, անողնաշարավորների, ձկների զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությամբ, լճի Էկոլոգիական ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի, օրգանիզմների, համակեցությունների փոխհարաբերությունների և բազմաթիվ այլ հարցերով։ Կայանի հետազոտություններում կարևորագույն տեղը հատկացվում էր Սևանա լճի պահպանությանը։ Ուսումնասիրվել են նաև Հայաստանի մյուս լճերը, գետերն ու ջրամբարները։
Սևանի ջրակենսաբանական կայանը տվել է Սևանա լճի ֆիզիկաքիմիայի և մանրէաբանական նկարագրությունները, ջրի ստվարաշերտում և հատակում ապրող բուսական ու կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների նկարագրություններն ու զարգացման օրինաչափությունները։ Կատարվել են Հայաստանի ջրամբարների ձկնաբանական, ձկնաբուծական և ձկնատնտեսական խորը ուսումնասիրություններ։ 1927 թվականից կայանը հրատարակել է աշխատությունների ժողովածու։
Նովայա Զեմլյա (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)

Նովայա Զեմլյա (ռուս.՝ Новая Земля), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հյուսիս

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հյուսիս (այլ կիրառումներ)
Հյուսիս, հյուսիսի կետ, հորիզոնի չորս գլխավոր կետերից մեկը։ Նշանակումը՝ N (անգլ.՝ North)։ Երկնոլորտի վրա հյուսիսի կետն իրական հորիզոնի և երկնային միջօրեականի հատման երկու կետերից աշխարհի Հյուսիսային բևեռին ամենամոտ կետն է։


== Նշանակությունը տարբեր մշակույթներում ==


=== Ինկեր ===
Տարածական առումով հյուսիսն ինկերի մոտ գտնվում է ներքևում, իսկ հարավը՝ վերևում (համաձայն «Կուպիկամայոկների հաղորդագրության»՝ առաջին հնդկացիական ժամանակագրության Պերու, 1542 թվական).


=== Մյանմանցիներ ===
Բիրմանական լեզվում «հյուսիս» բառը (մյաու) հանդիսանում է «կապիկ» բառի նույնանուն բառը։


=== Հին հրեաներ ===
Հետաքրքրական է, որ հին եբրայերենում «հյուսիս» բառի նույնանունը שבר [հյուսիս] նշանակում է «հույս, ապավեն» (№ 07664 - Ստրոնգի համարակալում)։


== Տես նաև ==
Հյուսիսային բևեռ
Հարավ
Արևելք
Արևմուտք


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիթ Քերթող

Դավիթ Քերթող, 5-րդ դարի հայ բանաստեղծ, «Տիգրան և Աժդահակ» առասպելի բանաստեղծական մշակման հեղինակը։
Դավթի վերաբերյալ միակ հիշատակումը գտնվում է Դիոնիսիոս Թրակացու «Քերականության արվեստը» աշխատության թարգմանության մեջ, որտեղ անանուն թարգմանիչը, բանաստեղծական ժանրերից մեկի մասին որպես օրինակ, բերում է Դավթի պոեմի տողերից մեկը։ Այդ մի քանի տողերում հիշատակվում են հայոց արքա Տիգրանը և նրա քույրը՝ Տիգրանուհին։ Բանաստեղծությունը կրկնում է «Տիգրան և Աժդահակ» առասպելի սյուժեն, որը պահպանվել էր Մովսես Խորենացու մոտ և պատմում հայոց Տիգրան արքայի և Մարաստանի Աժդահակի մասին։ «Քերականության արվեստի» մեկ այլ թարգմանության մեջ նույն Դավիթը հիշատակվում է որպես «Հայ-մարաստանյան պատերազմ» երկի հեղինակ։ Ամենայն հավանականությամբ, հենց այդպես է Դավիթն անվանել «Տիգրան և Աժդահակ» առասպելի սեփական մշակումը։ Մանուկ Աբեղյանը, վերլուծելով Խորենացու Տիգրանի և Աժդահակի մասին պատմությունը, եկել է այն եզրակացության, որ պատմության հիմքում անկասկած պետք է ընկած լինի ինչ-որ բանաստեղծություն, որի հեղինակը, հավանաբար, հենց Դավիթն է։ Սակայն, հենց Խորենացին իր աղբյուրների շարքում չի հիշատակում Դավիթ Քերթողին։
Որոշ գիտնականներ երբեմն պնդում են, որ Դավիթ Քերթողը նույն Դավիթ Անհաղթն է։
Դավիթի պոեմի պահպանված տողերը հրապարակվել է 1850 թվականին Բազմավեպում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեռնային Ղարաբաղի ադրբեջանական համայնք

«Լեռնային Ղարաբաղի ադրբեջանական համայնք» (ադրբ.՝ Dağlıq Qarabağın Azərbaycanlı İcması), Ադրբեջանում գործող հասարակական կազմակերպություն, որը ներկայացնում է մինչև Արցախյան հակամարտությունը Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում բնակվող և հակամարտության հետևանքով Ադրբեջանի տարբեր շրջաններ տեղափոխված ադրբեջանցիների շահերը։
Կազմակերպության նախագահն է Թուրալ Գյանջալիևը։


== Տես նաև ==
Ադրբեջանցիները Լեռնային Ղարաբաղում


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2011-11-12 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Զուգատերև թալանման

Զուգատերև թալանման (լատ.՝ Zygophyllum atriplicoides), տերևաթափ ցածրաճ թուփ է՝ մինչև 1 մ բարձրությամբ, պարզ, հակառակ ձվաձև կամ էլիպսաձև տերևներով։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ծաղիկները սպիտակ են, մեկական կամ զույգերով, պտուղը 3-5 թևանի տուփիկ է։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում և Իրանում։ Հայաստանում տարածված է հարավային և կենտրոնական շրջաններում, ստորին գոտու չոր, քարքարոտ, ժայռոտ լանջերին՝ մինչև 1000-1200 մ բարձրություններում։ Չափազանց չորադիմացկուն և երաժշտադիմացկուն թուփ է, պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ, դիմանում է որոշակի աղիությանը։


== Հատկություններ ==
Լուսասեր է և ջերմասեր, առաջացնում է խորը թափանցող հզոր արմատային համակարգ։ Ունի բուժիչ հատկություն։


== Գրականություն ==
Ժ. Հ. Վարդանյան, Ծառագիտություն, Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիա, Երևան, 2005
(15817) Լյուչիանոտեզի

(15817) Լյուչիանոտեզի (լատ.՝ Lucianotesi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1994 թվականի օգոստոսի 28-ին, աստղագետներ Անդրեա Բոատինիի և Մաուրա Տոմբելիի կողմից։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(15817) Լյուչիանոտեզի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(5135) Նիբուտանի

(5135) Նիբուտանի (անգլ.՝ Nibutani), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,238823 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9505 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5271 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1223,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294222 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5135) Նիբուտանի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Bad Wolves

Bad Wolves (անգլ. թարգմանաբար՝ «Վատ գայլեր»), ամերիկյան հևի մետալ խումբ, որը ձևավորվել է 2017 թվականին։ Նրանք առավել հայտնի են The Cranberries խմբի «Zombie» հիթի 2018 թվականի իրենց քավեր տարբերակով։


== Պատմություն ==


=== Ձևավորում և «Disobey» (2017-2019) ===
Խմբի կազմի մեջ են մտնում վոկալիստ Թոմի Վեքսթը (Divine Heresy, Snot և Westfield Massacre խմբերի նախկին անդամ), թմբկահար Ջոն Բեքլինը (DevilDriver խմբի նախկին անդամ), առաջնային կիթառահար Դոք Քոյլը (God Forbid խմբի նախկին անդամ), ռիթմ կիթառահար Քրիս Քեյնը (Bury Your Dead և For the Fallen Dreams խմբերի նախկին անդամ) և բասիստ Քայլ Քոնքիելը (In This Moment, Scar the Martyr և Vimic խմբերի նախկին անդամ)։ Նրանց մենեջերը Five Finger Death Punch-ից Զոլթան Բաթորին է։
2015 թվականին Բեքլինը սկսել է երաժշտություն գրել, որից ստեղծվել է խմբի դեբյուտային ալբոմը։ Այն ձայնագրվել է AudioHammer Studios-ում պրոդյուսեր Մարք Լյուիսի հետ։ Խումբը հայտարարել է, որ թողարկելու է իր դեբյուտային ստուդիական ալբոմը՝ «Disobey»-ը 2018 թվականի մայիսի 11-ին։ 2017 թվականի մայիսին, Bad Wolves-ը թողարկել է իր առաջին սինգլը՝ «Learn to Live»-ը։
2017 թվականի նոյեմբերին Bad Wolves-ը թողարկել է երկրորդ սինգլը՝ «Toast to the Ghost»-ը։ 2018 թվականի հունվարի 18-ին նրանք թողարկել են երրորդ սինգլը, որը The Cranberries խմբի «Zombie» երգի քավերն էր։ Այն ընդգրկվել է Billboard-ի մի քանի չարթերում։ Երգը զբաղեցրել է Billboard 200-ի 23-րդ հորիզոնականը, և հասել է ավստրալիական չարթի 9-րդ հորիզոնականին։ Այն գլխավորել է ամերիկյան Billboard Mainstream Rock չարթը։ The Cranberries-ի վոկալիստը՝ Դոլորես Օ'Ռիորդանը, պետք է նրանց հետ ելույթ ունենար այս երգով, սակայն նա մահացել է ձայնագրումից մի քիչ առաջ։ Մահվան գիշերը՝ 2018 թվականի հունվարի 15-ին, Դոլորեսը ձայնային հաղորդագրություն է թողել իր ընկերոջը՝ E7LG-Europe-ի գլխավոր տնօրեն Դեն Ուեյթին, որտեղ առաջարկել է երգել այս երգը։ TMZ-ը հրապարակել է ձայնային հաղորդագրությունը 2018 թվականի ապրիլի 5-ին։ Երգի այս տարբերակի միակ պատասխանատուն Bad Wolves-ի երգիչ Թոմի Վեքսթն է։ Տեսահոլովակը թողարկվել է փետրվարի 22-ին։


== Խմբի անդամներ ==
Թոմի Վեքսթ՝ առաջնային վոկալ
Դոք Քոյլ՝ առաջնային կիթառ, բեք վոկալ
Քրիս Քեյն՝ ռիթմ կիթառ, բեք վոկալ
Քայլ Քոնքիել՝ բաս, բեք վոկալ
Ջոն Բեքլին՝ հարվածայիններ


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===


=== Կենդանի ձայնագրությամբ ալբոմներ ===


=== Մինի ալբոմներ ===
False Flags, Volume 1 (2018)
False Flags, Volume 2 (2018)
Zombie EP (2018)
The Cross of Hell (2020)


=== Սինգլներ ===


=== Գովազդային սինգլներ ===


=== Տեսահոլովակներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
{{{1}}} Bad Wolves. պաշտոնական կայք
Գլուշկովկա (գյուղ, Կուպյանսկի շրջան)

Գլուշկովկա (ուկրաիներեն՝ Глушківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1460 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գլուշկովկա գյուղում բնակվում էր 880 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 325,93 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թալիշստան

Թալիշստան (թալ.՝ Tolışston, تالشئستوُن), պատմական տարածաշրջան Կասպից ծովի արևմտյան ափին՝ Հարավային Կովկասի հարավ-արևելյան հատվածում։ Այսօր Թալիշստանի հյուսիսային հատվածը մտնում է Ադրբեջանական Հանրապետության (Լենքորանի, Լերիկի, Աստարայի, Մասալլիի և Յարըմլիի շրջաններ) կազմի մեջ, իսկ հարավայինը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության (Գիլանի օսթան)։ Թալիշստանի մայրաքաղաքն է համարվում Լենքորան քաղաքը, որն այսօր գտնվում է Ադրբեջանական Հանրապետության հարավում։


== Պատմություն ==
Թալիշստան տեղանունը հանդիպվում է արդեն միջնադարյան հեղինակների մոտ Գիլան տարածաշրջանի վերաբերյալ։ Այդպես, քարտեզագիր Մուհամմեդ Սադիք իբն Մուհամմեդ Սալեք Սադիք Սպահանը օգտագործում էր Թալիշստան եզրն արդեն 1609 թվականին՝ նույնպես կիրառելով Գիլանի վերաբերյալ։ Եզրը օգտագործում է նաև Աբդ Ալ Ֆաթթահ Ֆումենին իր «Գիլանի պատմություն» աշխատության մեջ.


== Քարտեզներ ==

		
		


== Տես նաև ==
Թալիշստանի ձայն
Թալիշ-Մուղանական Ինքնավար Հանրապետություն
Լեզգիստան


== Ծանոթագրություններ ==
Հազիրի

Հազիրի (իսկական անունը՝ Համբարձում Աթոյան, փետրվարի 10, 1840(1840-02-10), Գյումրի, Կիւմրի, Ալեքսանդրապոլի գավառ - նոյեմբերի 1, 1876(1876-11-01), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), գուսան։ Հորինել է մեծ մասամբ բարոյախրատական ու կրոնական բովանդակությամբ երգեր։ Օգտագործել է աշուղական երգարվեստի բարդ ձևեր՝ դիվանի, թեջնիս, մուխամմազ ևն։ Նրա մուհամմը և հանելուկներից մի քանիսը տպագրվել են Բաքվում, 1878 թվականին, «Սոխակ Հայաստանի» երգարանում։


== Գրականություն ==
Շիրակի հայ աշուղները (ժող.), Երևան, 1986։


== Ծանոթագրություններ ==
Իսրայելական բաժանիչ արգելապատ

Իսրայելական բաժանիչ արգելապատ (եբրայերեն՝ גדר ההפרדה‎), Իսրայելը Հորդանան գետի ձախ ափից բաժանող սահմանապահ կառույց։ Սահմանային արգելապատի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 703 կմ։
Արգելապատի կառուցման հիմնական նպատակներն էին.

սահմանին մոտիկ գտնվող հրեական բնակավայրերի, կապի հանգույցների և ճանապարհների պաշտպանոմը պաղեստինյան դիպուկահարներից և ընդհանուր հարձակումներից։
արաբակա բնակչության ընդհանուր մասի առանձնացումը հրեական մասից
Իսրայելի պետության տարածքի պաշտպանությունը ահաբեկիչների գրոհներից և ընդհանուր անվտանգության ապահովումը
Իսրայելի և Պաղեստինի տարածքների վերջնական սահմանագծման նախադրյալների ստեղծումը և արգելապատի հայտարարումը որպես պետությունների փաստացի սահման
Իսրայելի պետության համար որոշ կարևոր հողերի դե ֆակտո անեքսիաԿառուցմն սկսվել է 2003 թվականինի, երբ Իսրայելի վարչապետն էր Արիյել Շարոնը։ Նախատեսված էր կառուցումն ավարտել դեռ 2005 թ. ամռանը, սակայն Իսրայելի Բարձրագույն դատարան ուղղված որոշ բողոքների պատճառով աշխատանքները դեռ ավարտված չեն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

The Anti-Terrorist Fence vs. Terrorism (անգլ.)
Israel Security Fence - Ministry of Defense Archived 2007-11-27 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Բաժանիչ արգելապատի մանրամասն քարտեզը, pdf-նիշք (1,7 ՄԲայթ),(անգլ.)
The Right To Live — Video Clip Archived 2012-03-01 at the Wayback Machine. ռուս.՝
Սեիդ-Մուզուր

Սեիդ-Մուզուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յապեևի փողոց (Կազան)

Յապեևի փողոց (թաթ.՝ Япеев урамы), փողոց Կազանի պատմական կենտրոնում` Վախիտովսկի շրջանում։


== Գտնվելու վայր ==
Յապեևի փողոցը սկսվում է Ձերժինսկու փողոցի խաչմերուկից, անցնում հարավից հյուսիս և ավարտվում է Ֆեդոսևսկի փողոցի խաչմերուկում։ Փողոցը հատվում է Կարլ Մարքսի, Բոլշայա Կրասնայա, Բեխտերևի և Նագորնայի փողոցների հետ։


== Պատմություն ==
Խորհրդային տարիներին Պոպերեչնո-Կազանսկայա փողոցը վերանվանվել է Կրասնի` խորհրդային կուսակցական առաջնորդ Լեոնիդ Կրասինի պատվին։ 1997 թվականին այն վերանվանվել է Յապեևի փողոց` Թաթարստանի Հանրապետության ներքին գործերի նախարար (1954-1978 թթ.), գեներալ-լեյտենանտ Սալիխ Յապեևի պատվին։


== Շենքեր ==
Ոստիկանության թիվ 16 դեպարտամենտ, Յապեև, Ռուսաստանի Դաշնության ներքին գործերի նախարարության Կազանի բաժին
Թիվ 39 միջնակարգ դպրոց` անգլերենի խորացված ուսուցմամբ
Հանրապետական կլինիկական օնկոլոգիական կենտրոն
Հետաքննչական մեկուսարան 1


== Մշակութային ժառանգության օբյեկտներ ==
Յապեև 15, Լև Տոլստոյի տուն-թանգարան
Յապեև 2, Մակարիա եկեղեցի, 19-րդ դար
Յապեև 13, Չեքմարյովի-Վիլկենի տուն, 1777 թ.
Յապեև 14, Մանույլովի գիմնազիայի շենք, 1911 թ.
Յապեև 9, Դիխաչյովների տուն, 1834 թ., ճարտարապետ` Պ. Գ. Պյանտիցկի
Յապեև 6, Ծովակալության գրասենյակի շենք, 1774 թ., ճարտարապետ` Վասիլի Կաֆտիրև


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ահարոն Տատուրյան

Ահարոն Ստեփանի Տատուրյան (1886, սեպտեմբերի 19, գյուղ Օվաճըգ, Իզմիթի սանջակ, Թուրքիա - 1965, հունվարի 31, Փարիզ), հայ բանաստեղծ։ Ստորագրել է Ահարոն գրչանունով։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Կոստանդնուպոլսի Մխիթարյան, 1907-1909 թվականներին՝ Վենետիկի Մուրատ-Ռափայելյան վարժարաններում։ Սահմանադրության հռչակումից հետո վերադարձել է Կ.Պոլիս, զբաղվել ուսուցչությամբ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի օրերին աքսորվել է Կոնիա, 1919 թվականին վերադարձել է Կ.Պոլիս։ 1922 թվականին անցել է Բուլղարիա, ապա՝ Չեխոսլովակիա, որտեղ հետևել է Պրահայի համալսարանի գրական ճյուղի դասընթացներին։ 1929 թվականին հաստատվել է Ֆրանսիայում (Փարիզ, Մարսել), զբաղվել ուսուցչությամբ։
Գրական ասպարեզ է իջել 1902 թվականին՝ աշխատակցելով «Բազմավեպ», «Մեհյան» և այլ պարբերականների։ Իր ստեղծագործությունները հրատարակել է շատ ավելի ուշ. Փարիզում լույս է ընծայել «Մագաղաթներ» (1938), «Պոհեմականք» (1939), «Սօսեաց անտառ» (1948), «Երկնէր երկիր» (1957), «Բագիններուս կրակին դէմ» (1958), «Կարմիր աւետարան» (1959) ժողովածուները։ Հետմահու հրատարակվել են նրա «Վերջին կաթիլներ» և «Հին քերթուածներ» (երկուսն էլ՝ 1971) ժողովածուները։ Տատուրյանը երգել է մարդկային վիշտը, պատկերել «խեղճ մարդկանց» վիճակը հակասություններով լի աշխարհում։


== Երկեր ==
Սփյուռքահայ բանաստեղծություն, Երևան, 1981 (ժողովածու)


== Ծանոթագրություններ ==
Կարմրատապակ կարտոֆիլի թանգարան

Կարմրատապակ կարտոֆիլի թանգարան (հոլ.՝ Frietmuseum), թանգարան բելգիական Բրյուգգե քաղաքում, նվիրված կարտոֆիլի և կարմրատապակ կարտոֆիլի պատմությանը։


== Պատմություն ==
Թանգարանը հիմնադրվել է 2008 թվականին, բելգիացի ձեռնարկատեր Էդդի վան Բելլի (Eddy Van Belle) կողմից, ով նախկինում Բրյուգգեյում բացել էր երկու թանգարան` Choco-Story և Lumina Domestica: Ոգեշնչվելով իր թանգարանների հայտնիությամբ՝ Վան Բելլին որոշեց կարմրատապակ կարտոֆիլին նվիրված թանգարան բացել, մանավանդ որ աշխարհում նման թանգարաններ գոյություն չունեն։
Թանգարանը գտնվում է Գոթական ճարտարապետության շենքում, որը կառուցվել է 1399 թվականին։ Տարբեր ժամանակներում շենքը օգտագործվել է որպես Ժևի դեսպանի աթոռանիստ,  սրճարան, կինոթատրոն, բանկ և ցուցասրահ։


== Էքսպոզիցիա ==
Թանգարանի էքսպոզիցիան բաժանված է երկու մասի : Առաջին բաժինը պատմում է կարտոֆիլի ավելի քան տաս հազար տարվա պատմության մասին։ Այցելուները այստեղ կարող են իմանալ կարտոֆիլի զարգացման մասին որպես գյուղատնտեսական մշակաբույս և ամբողջ Եվրոպայում տարածվելու մասին։ Էքսպոզիցիահյի երկրորդ մասը նվիրված է կարտոֆիլի կարմրատապակին ` ճաշատեսակ, որը հայտնի է ամբողջ աշխարհում։ Թանգարանի հավաքածուն պարունակում է փաստաթղթեր՝ կարտոֆիլ տարբեր տեսակների մասին, կերամիկական սպասք, լուսանկարներ, կապված կարմրատապակ կարտոֆիլի պատմության հետ։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում բերքի աճեցման և հավաքման համար նախատեսված մեքենաները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բելգիայում բացվել է թանգարան՝ նվիրված կարտոֆիլի ֆրիին (լուսանկարներ)
Adobe

Adobe, Incorporated, ծրագրերի մշակմամբ զբաղվող ամերիկյան ընկերություն։ Գրասենյակը գտնվում է Սան Խոսեում (Կալիֆոռնիա)։


== Պատմություն ==
Հիմնադրվել է 1982 թվականի դեկտեմբերին, Ջոն Ուորենի (John Warnock) և Չարլզ Գեշկեի (Charles Geschke) կողմից, Մաունթին-Վյուում, Կալիֆոռնիա նահանգում։ Նրանք հիմնադրեցին Ադոբը նրանից հետո, երբ լքեցին Xerox PARC-ը, որպեսզի շարունակեն զարգացումը PostScript և դրանից քաղեն կոմերցիոն շահույթ։ Անունը ծագում է Adobe Creek-ից (առվակ Կալիֆոռնիայում), որը ընկած է Պալո Ալտոի և Մաունտին Վյուի մեջտեղում։
2014 թվականի հունիսին ընկերությունը ներկայացրեց Ink փետուրը և Slide քանոնը։


== Ծրագրեր ==


=== Խոշոր ձեռքբերումներ ===
Aldus Corp., 1994,
Frame Technology, 1995
GoLive Systems, 1999
Accelio, 2002
Syntrillium, May 2003
Macromedia Inc., 2005
Business Catalyst, 2009


== Լոգոտիպ ==
Փոխել է 1 լոգոտիպ։ Ներկայիս լոգոն 2-րդն է։
1982 - 1999 թվականներին լոգոտիպը եղել է «Adobe» բառը սպիտակ գույնի, «E» տառի փոխարեն եղել է երկու գիծ, ներքևում «Systems Incorporated» ստորագրությունը սպիտակ գույնի։ 1999 թվականից մինչ մեր օրերը լոգոտիպը կարմիր քառակուսի է, նրա մեջ «A» տառը սպիտակ գույնի, ներքևում «Adobe» ստորագրությունը սև գույնի և փոխվել է տառատեսակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գյունելլի-քյոյ

Գյունելլի-քյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Եփրատի ավազանի Գերսուր-դերսեի գետի ձախ վտակներից մեկի մոտ, Երզնկա քաղաքից հարավ-արևելք, Թուզլու գյուղի մոտակայքում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մչկան

Մչկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Դաուբի լեռան անտառապատ լանջի վրա՝ Բիթլիս-Մուշ ճանապարհի ձախ կողմում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 14 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գալուստ Գալստյան (գրող)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գալուստ Գալստյան (այլ կիրառումներ)
Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Գալստյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Գալուստ Սարգսի Գալստյան (մայիսի 15, 1935(1935-05-15), Մեղրաշեն, Արթիկի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1967)։ ԽՄԿԿ անդամ 1959 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է ՀԽՍՀ Արթիկի շրջան Ղազանչի (այժմ՝ Շիրակի մարզի Մեղրաշեն) գյուղում։ Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական և Մոսկվայի տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության ինստիտուտները։ 1954 թվականից ապրել և աշխատել է Կիրովականում։ 1954-1973 թվականներին աշխատել է Կիրովականի Ստեփան Շահումյանի անվան կարի ֆաբրիկայում, սկզբում որպես բանվոր, ապա գլխավոր ինժեներ։ 1973-1975 թվականներին գրական խորհրդական է եղել Հայաստանի գրողների միության Կիրովականի բաժանմունքում։ 1975 թվականից աշխատել է Կիրովականի ավտոտեխսպասարկման զոնալ միավորումում, սկզբում որպես կայանի պետ, հետո՝ տնօրեն։


== Մատենագրություն ==
Կարևորը ճանապարհին չմնալն է (պատմվածքներ), Երևան, «Հայաստան», 1965, 96 էջ։
Ձորում քրքջում է մեկը, Երևան, «Հայաստան», 1969, 280 էջ։
Փակ և բաց դռներ (պատմվածքներ և «Արցունքի վերջին կաթիլը» պիեսը), Երևան, «Հայաստան», 1976, 260 էջ։
Կիրովական, Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 450 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլովո

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օլովո (այլ կիրառումներ)Օլովո (խորվ.՝ Orašje), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի հյուսիսային հատվածում: Տեղակայված է Սարաևոյից 50 կմ հյուսիս-արևելք: Վարչական կենտրոնը գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում: Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է:


== Բնակչություն ==


== Քույր քաղաքներ ==
 Կըրշեհիր, Անկարա, Թուրքիա
 Սարաևր Ստարի Գրադ, Սերբական Հանրապետություն, Բոսնիա և Հերցեգովինա


== Հայտնի անձինք ==
Մատիա Դիվկովիչ (1563-1631), բոսնիացի գրող: Բոսնիա և Հերցեգովինայի գրականության հիմնադիր:


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Савезни завод за статистику и евиденцију ФНРЈ и СФРЈ, попис становништва 1948, 1953, 1961, 1971, 1981 и 1991.


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք
Այգիր

Այգիր (ռուս.՝ Айгир, բաշկիրերեն՝ Айғыр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 42 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(1876) Նեապոլիտանիա

(1876) Նեապոլիտանիա (անգլ.՝ Napolitania), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1970 թվականի հունվարի 31-ին Չառլզ Կովալի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,964185 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8694 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0589 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1005,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,358039 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,11° անկյուն։
Նեապոլիտանիա աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1876) Նեապոլիտանիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բուրտեչկա

Բուրտեչկա (ռուս.՝ Буртечка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Մալմիժսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վյատկա գետի աջ ափին՝ 139 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է Նոր Կոսա գյուղում, Մալմիժ քաղաքից՝ 9 կմ դեպի հարավ։ Գետը հոսում է Նոր Կոկույի, Պոստնիկովո Տրոեդվորկա, Հին Բուրտեկ, Սիվա գյուղերով։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300512111100040265
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111104026
Ավազանի կոդը - 10.01.03.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սոթք (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոթք (այլ կիրառումներ)Սոթք (Զոդ), գետ Գեղարքունիքի մարզում, Մասրիկի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Արևելյան Սևանի լեռնաշղթայի արևմտյան լանջերից՝ 2670 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 21 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 59,5 կմ²։ Վերին և միջին հոսանքներում հոսում է V-աձև հովտով։ Սնումը խառն է, վարարումը՝ գարնանը։ Տարեկան միջին ծախսը 0,28 մ³/վ է։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Իլիկովո (գյուղ, Միշկինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻլիկովոԻլիկովո (ռուս.՝ Иликово, բաշկիրերեն՝ Илек), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 191 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վելիկի Վրագ (գյուղ, Շատկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վելիկի ՎրագՎելիկի Վրագ (ռուս.՝ Великий Враг), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Շատկովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(6000) Յունայթեդ Նեյշնս

(6000) Յունայթեդ Նեյշնս (անգլ.՝ United Nations), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Պոլ Յենսենի կողմից Բրորֆելդեում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,601344 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1209 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0818 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1532,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234913 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,42° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6000) Յունայթեդ Նեյշնս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Քյոռօղլի (այլ կիրառումներ)

Քյոռօղլի, կարող է վերաբերել՝

«Քյոռօղլի», Միջին Արևելքում և Միջին Ասիայում տարածված վիպական-բանահյուսական գրական հուշարձան,
«Քյոռօղլի», գրականագետ Հեյդար Իսմայլովի լիբրետոյի հիման վրա Ուզեիր Հաջիբեկովի օպերա,
Քյոռօղլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Կարսի մարզում։
Կիլլարնի

Կիլլարնին (անգլ.՝  Killarney, իռլանդերեն՝ Cill Airne), քաղաք Իռլանդիայում, գտնվում է Քերիի շրջանում (Մյունս նահանգ)։ Գտնվում է երկրի հարավ-
արևմուտքում, նույն անունն ունեցող լճի կողքին։


== Պատմություն ==
Կիլլարնին որպես բնակավայր հայտնի է  XVII դարից, սակայն նույն դարի կեսերին Օլիվեր Քրոմվելի զորքերը ավերեցին բնակավայրը, իսկ քաղաքը վերակառուցվեց 18-րդ դարում։
Հաղթողը Irish Tidy Towns Competition-ն էր 2011 թվականին։


== Տնտեսություն ==


=== Արդյունաբերություն ===
Քաղաքում կան թեթև արդյունաբերության մի շարք ձեռնարկություններ, որոնք զբաղվում են կոշիկների և կոշկեղենի արտադրությամբ։ Կա նաև պլաստմասսա արտադրանքի արտադրության գործարան։ Քաղաքը նավահանգստի և նավերի արտադրության ամենամեծ գործարաններից մեկն է, Liebherr Container Cranes կոնտեյներների փոխադրման համար։


=== Տրանսպորտ ===
Մոտակա ամենամոտ օդանավակայանը Կիլլարնիի 15 կմ է և գտնվում է հյուսիսում։ Դրանից ուղիղ չվերթներ կան դեպի Դուբլին, ինչպես նաև Գերմանիա և Մեծ Բրիտանիա։ Երկաթուղային կայարանը և ավտոբուսը տեղակայված են քաղաքի կենտրոնից մի քիչ արևելք։ Ավտոբուսային սպասարկումը երկրի բոլոր խոշոր քաղաքներին տրամադրվում է Bus Eireann- ի կողմից։ Գնացքները կապում են Կիլլերնի Տրալե և Քորք քաղաքները, ինչպես նաև Իռլանդիայի մայրաքաղաք Դուբլինը։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը 2006 թվականի տվյալներով կազմում է 14 603 մարդ։ 2002 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 13 137 մարդ։ Միևնույն ժամանակ, քաղաքի սահմաններում գտնվող բնակչությունը (իրավական տարածքում) 13 497 էր, արվարձանների բնակիչները `1106։
2006 թ. Մարդահամարի տվյալները.

Ազգային ռասսայական կազմ-(Ազգային կազմ. թեմա 2-3։ Բնակչությունը հիմնված է էթնիկ կամ մշակութային ֆոնի վրա, 2006) 
Լարչ Շուհտա-225 (72,4 %)
Սպիտակամորթ Իռլանդացիներ-9407 (1.7 %)
Այլ սպիտակամորթներ-1920 (14.8 %)
Նեգրեր կամ սևամորթ իռլանդացիներ-151 (1,2 %)
Ասիացիներ-483 (3.7 %)
Այլ-215 (1.7 %)
Չեն պատասխանել-590 (4.5 %)Իռլանդական լեզվի իմացություն 

Խոսում ե՞ք իռլանդերեն
Այո-4892(34,7%)
Ոչ-8322 (51.9%)
Չեն պատասխանել-872 (6.2%)Բնակարանների տեսակներ 

Առանձնատուն-3476
Բարձրահարկ շենք-448
Սենյակ-31
Դյուրակիր տներ-22
Չեն պատասխանել-114


== Տեսարժան վայրեր ==
Կիլլարնի Լիճ
Կիլլարնի ազգային պարկ
Մակրոսս Հայս
Աբբա Մակրոս
Սև հովիտ
Ռոսս ամրոց


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Խոպիլևո

Խոպիլևո (ռուս.՝ Хопылево), գյուղ Ռուսաստանի, Յարոսլավլի մարզի Ռիբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոցմա

Կոցմա (էստ․՝ Kotsma), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պոլեսսկի շրջան

Պոլեսսկի շրջան (ռուս.՝ Полесский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալինինգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1946 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պոլեսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 833 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 19390 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,28 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Հարմոյի գոմեր

Հարմոյի գոմեր, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում։ Գտնվում էր Գելիգուզանի շրջակայքում։ Համարվում էր Գելիգուզանի թաղերից մեկը։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պոպովցի (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոպովցիՊոպովցի (ուկրաիներեն՝ Попівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոպովցի գյուղում բնակվում էր 595 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1634 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 364,14 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆրեդերիկ Վինսոն

Ֆրեդերիկ Վինսոն (անգլ.՝ Frederick Moore Vinson, հունվարի 22, 1890(1890-01-22), Լոուրենս շրջան, Կենտուկի, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 8, 1953(1953-09-08), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ-ի 13-րդ գլխավոր դատավոր և Միացյալ Նահանգների ֆինանսների 53-րդ նախարար։


== Կենսագրություն ==
Ֆրեդերիկը Վինսոնը ծնվել է Կենտուկի Լոուրենսի շրջանում՝ բանտի պետի ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել Է Կենտուկիի Դենվիլ քոլեջի իրավաբանության ֆակուլտետ։ Ավարտելուց հետո որպես իրավաբան աշխատել է Լուիզա փոքրիկ քաղաքում և շուտով ընտրվել է քաղաքային դատախազ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Վինսոնը ծառայել է ԱՄՆ բանակում։ Պատերազմից հետո դարձել է Կենտուկի նահանգի 32-րդ դատական երկրամասի շրջանային դատախազը։
Իր քաղաքական գործունեությունը Վինսոնը սկսել է 1924 թվականին՝ Ներկայացուցչական պալատի ընտրություններում տարած հաղթանակով, որտեղ մինչև 1929 թվականը ներկայացրել Է Դեմոկրատական կուսակցության շահերը։ 1931-1938 թվականներին Ֆրեդերիկ Վինսոնը կրկին ընտրվել է Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, որտեղ նա սկզբում ներկայացրել է Կենտուկիի 9-րդ, իսկ 1935 թվականին՝ 8-րդ ընտրատարածքի շահերը։
1937 թվականի նոյեմբերի 26-ին նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտը Վինսոնին նշանակել է Կոլումբիայի շրջանի վերաքննիչ դատարանի դատավոր։ Այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է մինչև 1943 թվականի մայիսի 27-ի իր հրաժարականը։ 1942 թվականի մարտի 2-ին Վինսոնը նշանակվել է ԱՄՆ-ի գլխավոր դատավորի պաշտոնում։
1945 թվականի հուլիսի 23-ին նախագահ Հարի Թրումենը Ֆրեդերիկ Վինսոնին նշանակել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարարի պաշտոնում։ Այդ պաշտոնում Վինսոնը զբաղվել է ԱՄՆ-ի ֆինանսական վիճակի կայունացմամբ և ԱՄՆ-ի առջև դաշնակից երկրների վարկերի մարմամբ։ Մասնավոր ներդրումների ներգրավման համար նա քննարկման է ներկայացրել հարկերի կրճատման մասին օրինագիծը։ 1946 թվականին Վինսոնը զբաղեցրել Է ԱՄՆ-ի գերագույն դատավորի պաշտոնը։
Ֆրեդերիկ Վինսոնը մահացել է 1953 թվականի սեպտեմբերի 8-ի վաղ առավոտյան սրտի կաթվածից։ Նրա մարմինն ամփոփված է Լուիզ քաղաքի Փայն Հիլ գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կեխիջվարի

Կեխիջվարի (վրաց.՝ კეხიჯვარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 670 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 6 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 919 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուսոլե (գյուղ, Շիգոնսկի շրջան)

Ուսոլե (ռուս.՝ Усолье), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Շիգոնսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4806 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մաի Մաե

Մաի Մաե (ֆր.՝  Mailly-Maillet), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 613 մարդ, բնակչության խտությունը` 55.03 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.14 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 384 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 283-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 101։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,7 %։ 283 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 262 անձ (150 տղամարդ և 112 կին)։ Գործազուրկ են եղել 21 անձ (12 տղամարդ և 9 կին)։ 101 անաշխատունակներից 27-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 32-ը` թոշակառուներ, իսկ 42-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ռյուրիկովիչներ

Ռյուրիկովիչներ, իշխաններ, ըստ տարեգրական տեղեկության Ռյուրիկի որդին համարվող Կիևի մեծ իշխան Իգորի հետնորդները։ Ռյուրիկովիչները գլխավորել են Հին պետությունը և ֆեոդալական մասնատվածության շրջանում մեծ ու փոքր իշխանությունները։
12-13-րդ դարերում որոշ ռյուրիկովիչներ կոչվել են նաև Ռյուրիկովիչների ճյուղավորումների տոհմահայրերի անունով՝ Մոնոմախովիչներ, Օգլովիչներ և այլն։ Մոսկվայի մեծ իշխանները և ռուսական ցարերը վլադիմիր-սուզդալյան Մոնոմախովիչների հետնորդներն էին։ Ռյուրիկովիչների վերջին ցարը՝ Ֆեոդոր Իվանովիչը, մահացել է 1598 թվականին։ Ռյուրիկովիչներից սերող որոշ ազնվականական ընտանիքների սերունդները գոյատևել են մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։


== Գրականություն ==
Baumgarten N. A. Généalogie et mariages occidentaux des Rurikides russes du Хе au XIIIe siècle // Orientalia Christiana. Т 9, Part. I. № 35. Roma, 1927.
Baumgarten N. A. Généalogie des branches regnantes des Rurikides du XIIIe au XIVe siècle // Orientalia Christiana. T. 35. Part I. № 94. Roma, 1934.
Войтович Л. В Генеалогія династіі Рюриковичів.- К, , 1990.
Войтович Л. В. Генеалогія династіі Рюриковичів і Гедеміновичів.- X., 1992.
Войтович Л. В. Удільны князіства Рюриковичів і Гедеміновичів у XII—XVI ст.- Львів, 1996.
Войтович Л. Княжа доба. Портрети еліти.- Біла Церква, 2006
Головин Н. Г. Родословная роспись потомства великого князя Рюрика.- М., 1851.
Дворянские роды Российской империи / Под ред. С. В, Думина.- Том 1-4.- СПб., М.: 1993—1998.
Долгоруков П.В Российская родословная книга.- 4 т.- СПб., 1855—1857.
Донской Д. В. Справочник по генеалогии Рюриковичей (сер. IX — нач. XIV в.) / Под ред. кн. Д. М. Шаховского.- М.; Ренн. 1991.
Донской Д. В. Рюриковичи: Исторический словарь. — М.: НП ИД «Русская панорама», 2008.
История родов русского дворянства: В 2 кн. / авт.-сост. П. Н. Петров.- М.: Современник, 1991.
Лобанов-Ростовский А. Б. Русская родословная книга.- Т. 1-2.- Спб., 1895
Пчелов Е. В. Рюриковичи. История династии. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2001.
Рапов О. М. Княжеские владения на Руси в Х — первой половине XIII в.- М., 1977.
Творогов О. В. Князья Рюриковичи. Краткие биографии.- М., 1992.
Ткаченко В. А. Московские великие и удельные князья и цари.- М., 1998.
Хмыров М. Д. Алфавитно-справочный перечень удельных князей рус­ских и членов Царствующего Дома Романовых. Ч. 1 (А — И).- СПб., 1871.
Экземплярский А. В. Великие и удельные князья Северной Руси в та­тарский период.- 2 т.- СПб., 1889, 1891
Древняя Русь в свете зарубежных источников./ под редакцией Е. А. Мельниковой.- М.: Логос, 1999.
Рыжов. К. Все Монархи Мира. Россия.- М.: Вече, 1998.
Шафров Г. М. Генеалогические таблицы по истории европейских государств. — Изд. 6 испр. и доп., 441 табл. — Москва-Екатеринбург-Ташкент, 2013.
Славянская энциклопедия. Киевская Русь — Московия: в 2 т. / авт.-сост. В. В. Богуславский.- М.: Олма-Пресс, 2001.
Славянская энциклопедия. XVII в: в 2 т. / авт.-сост. В. В. Богуславский.- М.: Олма-Пресс, 2004.
Саракаев М. О. Галичская шляхта.- М., 2005
Буровский А. М. Рюриковичи: Собиратели Земли Русской. М.: Яуза, Эксмо, 2012. — 384 с. — (Величайшие династии. 1000-летняя биография). — 3000 экз., ISBN 978-5-699-54858-3
Շիմսկի շրջան

Շիմսկի շրջան (ռուս.՝ Шимский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նովգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Շիմսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1836,76 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 11748 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Կարինե Եղիազարյան

Կարինե Եղիազարյան (դեկտեմբերի 27, 1970(1970-12-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1970 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևանում։ Արծաթե մեդալով ավարտելով Երևանի թիվ 54 միջնակարգ դպրոցը՝ 1988 թվականին ընդունվել և 1993 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետը։ 1993–1994 թթ. աշխատել է որպես ուսուցչուհի։ 1994–2007 թթ. աշխատել է ԵՊՀ Հայոց պատմության ամբիոնում որպես ավագ լաբորանտ։ 2008 թվականից ԵՊՀ Հայոց պատմության ամբիոնի դասախոս է։ 2009 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Սարգիս Կուկունյանի արշավանքը հայ ազգային–ազատագրական պայքարի խորապատկերում» թեմայով։ Մեկ մենագրության և մոտ մեկ տասնյակ գիտական հոդվածների հեղինակ է։


== Երկեր ==
Սարգիս Կուկունյանը և նրա գլխավորած արշավանքը, «Պատմաբանասիրական հանդես», Երևան, 2000, թիվ 1, էջ 69-84։
Սարգիս Կուկունյանի խմբի դատավարությունը և նրա հետագա ճակատագիրը, «Բանբեր Հայաստանի արխիվների», Երևան, ՀԱԱ, 2006, թիվ 1, էջ 216-221։
Արևմտահայ ազգային-ազատագրական շարժման սկզբնավորման դերը Սարգիս Կուկունյանի՝ որպես ազատագրական պայքարի նվիրյալի ձևավորման գործում, «Բանբեր Հայաստանի արխիվների», Երևան, ՀԱԱ, 2009, թիվ 2, էջ 248-253։
Կայծակ Վաղարշակի «Դժոխք» հեծելախմբի սահմանանցումը, «Տարեգիրք (պատմագիտական հանդես)», Բ., ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետ, Երևան, 2010, էջ 80-87։
«Որսկան» մարտախմբի կռիվը Զարդանիսի մոտ, ԵՊՀ Աստվածաբանության ֆակուլտետի «Տարեգիրք», Ե. մաս, Երևան, 2010, էջ 302-310։
Խանի «Շանթ» մարտախմբի կռիվը Խաստուրում, «Պատմություն և մշակույթ (հայագիտական հանդես)», Երևան, 2011, թիվ 1, էջ 196-206։
Սարգիս Կուկունյանի արշավանքը, Երևան, 2016, 180 էջ։ - http://publishing.ysu.am/files/Sargis_Kukunyan.pdf


== Գրականություն ==
Երևանի պետական համալսարանի 90–ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Է. Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 207։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.ysu.am/persons/hy/Karine-Yeghiazaryan - Կարինե Եղիազարյան
http://publishing.ysu.am/hy/Karine-Yeghiazaryan - Կարինե Ալբերտի Եղիազարյան
http://ysu.am/faculties/hy/History/section/staff/person/Karine-Yeghiazaryan - Կարինե Ալբերտի Եղիազարյան
Մեզենքիմ

Մեզենքիմ, (մեզո... և հունարեն, έγχυμα-լցված, այստեղ՝ հյուսվածք), բազմաբջիջ կենդանիների մեծամասնության և մարդու սաղմնային շարակցական հյուսվածք։ Զարգանում է առաջնային սաղմնային թերթիկներից անջատված բջիջներից։ Վաղ շրջանում բաղկացած է շարժուն ելուստավոր բջիջներից, որոնք հետագայում միանալով՝ ցանց կամ կուտակումներ են առաջացնում։ Ձևավորվում է էնտոդերմից, մեզոդերմից (էնտոմեզենքիմ) և էկտոդերմի (էկաոմեզենքիմ)։Ողնաշարավորների և մարդու էնտոդերմ մեզինքիմից առաջանում են շարակցական հյուսվածքը, արյունատար անոթները, արյան ձևավոր տարրերը, հարթ մկանները, էկտոմեզենքիմից՝ ընդերային կմախքը, գումակային բջիջները և մաշկի շարակցահյուսվածքային շերտի մի մասը։ Երբեմն մեզինքիմ են անվանում նաև ֆիբրոբլաստնեբը և ցանցանման (ռետիկուլային) բջիջները։
Կոոլմայեռվե

Կոոլմայեռվե (էստ․՝ Koolmajärve), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Օկտյաբրսկի (գյուղ, Դուվանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕկտյաբրսկիՕկտյաբրսկի (ռուս.՝ Октябрьский, բաշկիրերեն՝ Октябрьский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 264 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զարգավկ

Զարգավկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (2101)

Ժողովածու (2101), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2101 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1223 թվականին Ստեփանոս Աղթամարցի գրիչի կողմից, Խորանաշատ վանքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17,2×12,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 205 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կանաչ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 85բ, 204ա։


== Բովանդակություն ==
Անուանք հերձուածողաց։
Անուանք խեցեմորթեաց։
Բանք յԱռ որս գրոց Գր. Աստուածաբանի։
Ֆրանչիսկոսի Թօլեթի Յաղագս է հրաշիցն։
Նոննոսի Ժողովարանք պատմութեանց առասպելացն։
Բարուախօս։
Իրք կնոջն շնացելոյ։
Փիլոնի Յաղագս յառաջախնամութեան առ Աղէբ սանդրոս։
Արիստոտէլի Յաղագս աստուծոյ (ի գրոց Յաղագս աշխարհի)։
Դաւթի Հարքացւոյ Նկատումն Արիստոտէլի։
Պղատոնի Գլուխ ճարտասանութեան։


== Ծանոթագրություններ ==
Գորոդեց (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳորոդեցԳորոդեց (ռուս.՝ Городец), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զասելիե (ավան, Ժովտնևի շրջան)

Զասելիե (ուկրաիներեն՝ Засілля), ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1932 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զասելիե ավանում բնակվում էր 857 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,18 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Շուքրի

Շուքրի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Թոքավորներ

Թոքավորներ (լատ.՝ Pulmonata), փափկամորթների տիպի փորոտանիների ենթադաս։ Ունեն լավ զարգացած, պարուրաձև խեցի, կափարիչը բացակայում է։ Շնչառությունը կատարվում է ինքնատիպ թոքերով։ Թիկնոցային խոռոչը վեր է ածվելn թոքային խոռոչի, որի վերին պատը սպունգանման ծալքավոր է, հարուստ արյունատար անոթներով և մեծացնում է թթվածին կլանելու մակերևույթը։
Թոքավորները երկսեռ են, զարգանում են առանց թրթուրային շրջանի։ Հայտնի է մոտ 15 հազար տեսակ, որից 10 հազարը՝ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում։ Ապրում են ջրում և ցամաքում, տարածված են տաք, խոնավ վայրերում, քաղցրահամ ջրերում, ծովերում։ Մեծ մասը մարդկանց և ընտանի կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների փոխանցողներ են։ Կան գյուղատնտեսությանը վնաս հասցնող տեսակներ։
Կոլելոնգո

Կոլելոնգո  (իտալերեն՝ Collelongo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1443 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 25,28 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 57,09 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 67050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0863։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սուրբ Ռոկոն։ Տոնը սովորաբար նշում են օգոստոսի 16-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոբրոժանովկա (գյուղ, Վրադիևկայի շրջան)

Դոբրոժանովկա (ուկրաիներեն՝ Доброжанівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վրադիևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1892 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դոբրոժանովկա գյուղում բնակվում էր 436 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1242 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)