armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ժողովածու (1661)

Ժողովածու (1661), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1661 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1594 թվականին Պետրոս աբեղա գրիչի կողմից, ենթադրաբար Եվդոկիայում։ Ստացողը եղել է Հակոբ քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15.7x10.6 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 419 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ վանդակազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 203ա, 213ա, 214բ, հետագայի՝ 1բ (1596 թվական), 327բ (1664 թվական), 105բ (1679 թվական), 332 բ (1689 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Տաղք (Յովասափ Սեբաստացի, Յովհ. Թլկուրանցի, Մկր. Տարոնեցի, Մկր. Նաղաշ, Ներս. Լամբրոնացի, Ներս. Շնորհալի, Զաքարիա, Առաքել վրդ., Առ. Սիւնեցի, Գր, Աղթամարցի, Առ. Բաղիշեցի, Յովհ. Երզնկացի, անանունք)։
Աղօթք։
Նախերգանք քարոզից, Օրհնութեանց։
Քարոզք (Առ. Սիւնեցի, անանուն)։
Վարք Պարսամայ։
Ի Հարանց վարուց։


== Ծանոթագրություններ ==
Էնդրյու Սթիվեն Գրոուվ

Էնդրյու Սթիվեն Գրոուվ (անգլ.՝ Andrew Stephen Grove, իսկական անունը՝ Անդրաշ Իշտվան Գրոֆ, հունգ.՝ Gróf András István, սեպտեմբերի 2, 1936(1936-09-02), Բուդապեշտ, Հունգարիա և ԱՄՆ - մարտի 21, 2016(2016-03-21)[…], Լոս Ալտոս, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), Intel կազմակերպության համահիմնադիրը։
Ցուցաբերել է լավ մենեջերի հատկանիշներ՝ կարողանալով դուրս բերել ճգնաժամից Intel-ը։


== Կենսագրություն ==
Էնդրյու Գրոուվը ծնվել է Բուդապեշտում (Հունգարիա) 1936 թվականին հրեական ընտանիքում։ 4 տարեկանում քութեշից հետո ունեցել է վատ լսողություն։ Հունգարական հրեաներին համակենտրոնացման ճամբարներ տանելիս մոր հետ խուսափել է դրանից կեղծ փաստաթղթերի շնորհիվ։ Հայրը ուղարկվեց հարկադիր աշխատանքի և ընտանիքը վերամիավորվեց պատերազմից հետո։
Փրկվելով 1956 թվականի հուզումների ալիքից՝ արտագաղթեց ԱՄՆ։ Հասնելով ԱՄՆ՝ Գրոուվը բնակվում էր իր հորեղբոր մոտ՝ Բրոնքսում ընդունվեց նյույորքյան  City College քիմիական տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ, իսկ որպեսզի վճարի ուսման համար աշխատում էր մատուցող։ Նա ավարտեց քոլեջը 1960 թվականին՝ ստանալով բակալավրի աստիճան։
1963 թվականին Գրոուվը Բերկլիի Կալիֆորնիական համալսարանում ստացավ դոկտորի գիտական աստիճան։ Համալսարանն ավարտելով՝ աշխատել է Fairchild Semiconductor ընկերության հետազոտական լաբորատորիայում, որտեղ 1967 թվականին զբաղեցնում էր հետազոտությունների տնօրենի օգնականի պաշտոնը։
1968 թվականին Ռոբերտ Նայսի, Գորդունոմ Մուռի և վեց նախկին Fairchild Semiconductor աշխատակիցների հետ համատեղ ստեղծեց Intel կազմակերպությունը։ 1979 թվականին դարձավ դրա նախագահը, 1987 թվականին՝ գործադիր տնօրենը, իսկ 1997 թվականին՝ գործադիր տնօրեն և տնօրենների խորհրդի նախագահ։ 1998 թվականի մայիսին Գրոուվը թողեց տնօրենի պարտականությունները՝ մնալով որպես տնօրենների խորհրդի նախագահ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պավլովո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊավլովոՊավլովո (ռուս.՝ Павлово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մրցանակաբաշխություն

Մրցանակաբաշխություն, քաղաքացիական իրավունքում, վարձատրության հատուկ կարգ, ըստ որի պետական, կոոպերատիվ, հասարակական կազմակերպությունը հրապարակորեն վարձատրություն (մրցանակ) է խոստանում որոշակի աշխատանքի լավագույն կատարման համար։ Մրցանակաբաշխության նպատակն է լավագույն ձևով լուծել գիտական, տեխնիկական, գեղարվեստական խնդիրներ։ Մրցանակաբաշխություն հայտարարած կազմակերպությունը շարադրում է առաջադրանքը, կատարման ժամկետը, վարձատրության չափը, գնահատման կարգը և այլն։ Մրցանակաբաշխություն կարող են հայտարարել այն կազմակերպությունները, որոնց այդպիսի իրավունք վերապահված է իրենց կանոնադրություններով։ Մրցանակաբաշխության ներկայացված աշխատանքների համար կազմակերպվում է մրցույթ, որի արդյունքները քննարկում և մրցանակները որոշում է մասնագետներից կազմված կոլեգիալ մարմինը՝ ժյուրին։ Մրցանակաբաշխություն հայտարարած կազմակերպությունը մրցանակի արժանացած երկն օգտագործում է մրցանակաբաշխությամբ հայտարարված պայմաններին համապատասխան։
Պետրոկորբովկա

Պետրոկորբովկա (ուկրաիներեն՝ Петрокорбівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովգորոդկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրոկորբովկա գյուղում բնակվում էր 384 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արցախի Հանրապետության պարգևներ

Արցախի Հանրապետության պետական պարգևները այն պարգևներն են, որոնցով որ պարգևատրում են Արցախի Հանրապետության քաղաքացիները Հայրենիքի նկատմամաբ բացառիկ ծառայությունների համար։ Արցախի բարձրագույն կոչումն է «Արցախի հերոս» կոչումը։


== Պետական պարգևների տեսակներ ==
Արցախի Հանրապետության բարձրագույն կոչում
Արցախի Հանրապետության շքանշաններ
Արցախի Հանրապետության մեդալներ
Արցախի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ


=== Շքանշաններ ===


=== Մեդալներ ===


=== Պատվավոր կոչումներ ===

Արցախի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ
Արցախի Հանրապետության վաստակավոր մանկավարժ
Արցախի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ
Արցախի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ
Արցախի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ
Արցախի Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ
Արցախի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ
Արցախի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ
Արցախի Հանրապետության վաստակավոր ճարտարապետ
Արցախի Հանրապետության վաստակավոր լրագրող
Արցախի Հանրապետության վաստակավոր բժիշկ
Արցախի Հանրապետության վաստակավոր իրավաբան
Արցախի Հանրապետության տնտեսության վաստակավոր աշխատող
Արցախի Հանրապետության ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչ, վաստակավոր մարզիչ, ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր աշխատող


== Արտաքին հղումներ ==
ԼՂՀ պետական պարգևները Նախագահի պաշտոնական կայքում


== Տես նաև ==
Հայաստանի պետական պարգևներ
Պադաս

Պադաս (ռուս.՝ Падас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Պրիօնեժսկի շրջանում։ Թափվում է լիճ՝ Լոգմոզերո։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Այն հոսում է Կոլա ավտոմայրուղու երկայնքով։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լճի ավազան, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040100612102000014771
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001477
Ավազանի կոդը - 01.04.01.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Թեոպետրա քարայր

Թեոպետրա քարայր, տեղակայված է Հունաստանի Թեսալիա մարզում, կրաքարային ժայռի հյուսիսարևելյան կողմում՝ Կալամբակայից 3 կմ դեպի հարավ։ Այդ վայրը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ այդտեղ մարդու ներկայության վկայություներ կան սկսած միջին և վերին պալեոլիթի, մեզոլիթի և նեոլիթի ժամանակաշրջաններից, կապելով Պլեյստոցենը Հոլոցենի հետ։


== Նկարագրություն ==
Կրաքարային ժայռի ձևավորումը վերագրվում է վերին կավճային դարաշրջանում՝ 135-65 միլլոն տարի առաջ։ Պեղումներն սկսվել են 1987 թվականին Ն․Կիպարիսի-Ապոստոլիկայի գլխավորությամբ, որոնք պետք է բացատրեին պալեոլթի շրջանի Թեսալիային վերաբերվող որոշ առասպելներ։ Ռադիոածխածնային տվյալները փաստում են, որ մարդն այդտեղ բնակվել է առնվազն 50,000 տարի առաջ։
Թեոպետրա քարայրում անցկացվել են ամենաերկարատև հնագիտական պեղումներից մեկը Հունաստանում, և հայտնաբերվել են միջին և վերին պալեոլիթի, ինչպես նաև մեզոլիթի  ու նեոլիթական մշակութային գտածոներ։ Հայտնաբերվել են մեծ նշանակություն ունեցող տվյալներ հիմնված նստվածքային և բուսաբանական մնացորդների վրա։
2016 թվականին ուսումնասիրողները ստացել են ԴՆԹ Թեոպետրա քարայրում թաղված 2 անձանց սրունքոսկրերից։ Երկու կմախքներն էլ գտնվել են մեզոլիթյան դարաշրջանի գերեզմանից և թվագրվել  մ․ թ․ ա․ 7288–6771  և  մ․ թ․ ա․ 7605–7529  թվականներով։ Երկուսն էլ պատկանել են միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ի K1c հապլոխմբի։


== Ծանոթագրություններ ==
Սերնոե (գյուղ, Մուկաչևոյի շրջան)

Սերնոե (ուկրաիներեն՝ Серне), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սերնոե գյուղում բնակվում էր 1 979 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3206 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 617,28 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օրթաքենդ (Ջևանշիրի գավառ, այլ գյուղակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օրթաքենդ (այլ կիրառումներ)Օրթաքենդ, գյուղակ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ջևանշիրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1906 թվականին ուներ 40 բնակիչ: Բնակչության մեծամասնությունը մուսուլմաններ էին:


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարինա Կուկինա

Մարինա Վլադիմիրովնա Կուկինա (ռուս.՝ Марина Владимировна Кукина, օգոստոսի 22, 1993(1993-08-22), Լիպեցկ, Ռուսաստան), ռուս ռեգբիստ, «РГУТИС-Подмосковье» (ռեգբի-7) և «ВВА-Подмосковье» (ռեգբի-15) ակումբների խաղացող։ 2014, 2016, 2017, 2018, 2019 և 2021 թվականներին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։ Ռուսաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ, Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։


== Կարիերա ==
Մարինան մանկության տարիներին զբաղվել է սպորտային մարմնամարզությամբ և թեթև ատլետիկայով (նիզակի նետում)։ Ռեգբիով զբաղվել սկսել է Լիպեցկում այն բանից հետո, երբ գնացել է մարզադաշտ՝ աջակցելու հարազատ եղբորը։ Նա սովորել է օլիմպիական հերթափոխի մարզադպրոցում, այնուհետև ընդունվել է Մոսկվայի սերվիսի պետական համալսարան։ «РГУТИС-Подмосковье» և «ВВА-Подмосковье» ակումբներում հանդես գալ սկսել է Մոսկվա տեղափոխվելու պահից, դրանց կազմում դարձել է Ռուսաստանի բազմակի չեմպիոն և Ռուսաստանի գավաթակիր։ Առաջին մարզիչը եղել է Մարատ Մինիսլամովը։
Ռուսաստանի ռեգբիի հավաքականի կազմում հաղթել է Եվրոպայի առաջնություններում 2014, 2016, 2017 (Մալմորի և Կազանի էտապներ), 2018, 2019 և 2021 թվականներին (հայտագրվել  է Լիսաբոնի և Մոսկվայի էտապներում)։ 2015 թվականին Դուբայում կայացած ռեգբիի համաշխարհային սերիայի փուլում թիմի հետ դուրս է եկել մրցաշարի եզրափակիչ՝ դուրս մղելով Նոր Զելանդիայի թիմին և հավաքականի հետ զբաղեցրել է 2-րդ տեղը։
2021 թվականի հուլիսին ընդգրկվել է Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի թիմի հայտացուցակում և մասնակցել Տոկիոյի Ամառային օլիմպիական խաղերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մարինա Կուկինայի էջը» (անգլերեն)։ Միջազգային օլիմպիական կոմիտե։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-07-29-ին։ Վերցված է 2021-08-10 
Марина Кукина: «Метала копьё и попала в... регби» (ռուս.)
Մարիա Աթանասովա

Մարիա Գեորգիևնա Աթանասովա (բուլղարերեն՝ Мария Георгиева Атанасовa  դեկտեմբերի 26, 1926(1926-12-26), Կալեկովեց, Բուլղարիայի թագավորություն - ապրիլի 11, 2000(2000-04-11)), բուլղարուհի  քաղաքացիական ավիացիայի օդաչու, Բուլղարիայի Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս։ Նա ռեակտիվ ինքնաթիռ ղեկավարող առաջին բուլղարուհին էր, եղել է նաև միջազգային օդուղիների մարդատար ինքնաթիռի օդաչու-հրամանատար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1926 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Բուլղարիայի Կալեկովեց գյուղում։
1950 թվականին  ավարտել է Դոլնա Միտրոպոլիա քաղաքի բարձրագույն ռազմաօդային ուսումնարանը։ 1952 թվականից աշխատել է այդ ուսումնական հաստատությունում որպես հրահանգիչ, այնուհետև ավարտել է օդաչու-ռմբակոծիչների դպրոցը։
1953 թվականից մինչև 1974 թվականը Մարիա Աթանասովան աշխատել է որպես օդաչու և  Լի-2, Իլ-14, Իլ-18 և Տու-134 ինքնաթիռների հրամանատար՝ բուլղարական օդուղիների «Բալկան» ավիաընկերությունում։ Աթանասովի ընդհանուր թռիչքաժամը կազմել է 13․999 ժամ։ 1965 թվականին նա դարձել է առաջին կինը, որը կարողացել էր ուղևորատար Իլ-18 ինքնաթիռով արտակարգ իրավիճակում  վայրէջք կատարել Լոնդոնի «Խիտրոու» օդանավակայանում։
1967 թվականին նրան շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում` Դիմիտրովի շքանշանով։
Աթանասովան զբաղվել է նաև հասարակական գործունեությամբ։ 1966-1971 թվականներին նա եղել է Բուլղարիայի խորհրդարանում  ժողովրդի ներկայացուցիչը, իսկ 1968 թվականից սկսած՝ Բուլղարիայի կանանց կոմիտեի անդամ։
Մարիա Աթանասովան մահացել է 2000 թվականի ապրիլի 11-ին Սոֆիայում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
МАРИЯ АТАНАСОВА (բուլղ.)
МАРИЯ АТАНАСОВА УДАРИЛА ШАМАР НА ПИЛОТ ПО ВРЕМЕ НА ПОЛЕТ  (բուլղ.)
15 години от смъртта на Мария Атанасова (բուլղ.)
Мария Георгиева Атанасова - първа в света и България (видео) (բուլղ.)
Пилот Мария Атанасова и Ил-18 (видео) Archived 2019-07-16 at the Wayback Machine.
Կոնստանտին Բրոմբերգ

Կոնստանտին Լեոնիդովիչ Բրոմբերգ (ռուս.՝ Константи́н Леони́дович Бро́мберг, հոկտեմբերի 17, 1939(1939-10-17), Խարկով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 10, 2020(2020-01-10), Դետրոյթ, Միչիգան, ԱՄՆ), խորհրդային կինոռեժիսոր, մանկական և երաժշտական ֆիլմերի հեղինակ, Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ (1996), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1982)։


== Կենսագրություն ==
Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր Կոնստանտին Լեոնիդովիչ Բրոմբերգը ծնվել է 1939 թվականին Խարկովում։ 1958-1959 թվականներին աշխատել է «Նովոստի» մամուլի գործակալության թղթակից և Վորկուտայի հեռուստաստուդիայի ռեժիսոր։ 1965 թվականին Կոնստանտին Բրոմբերգն ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի սցենարի ֆակուլտետը, որտեղ սովորել է Իոսիֆ Մանևիչի արվեստանոցում։ Այնուհետև աշխատել է որպես հեռուստատեսային ռեժիսոր։
Կոնստանտին Բրոմբերգը ստեղծել է Եվգենի Մռավինսկու, Հերբերտ ֆոն Կարայանի, Իվան Անդրոնիկովի մասին ֆիլմերի շարքեր։
1980-ական թվականներին համագործակցել է CNN-ի հետ։ Այնուհետև բնակվել է Դետրոյթում (Միացյալ Նահանգներ) և այլևս կինեմատոգրաֆով չի զբաղվել։
Մահացել է 2020 թվականի հունվարի 10-ին, Դետրոյթում։


== Ֆիլմագրություն ==
1968՝ «Կոլկա Պավլյուկովի երկար օրը»
1973՝ «Նա իսկական շեփորահար էր»
1975՝ «Ես առյուծ ունեմ»
1979՝ «Էլեկտրոնիկի արկածները»
1982՝ «Հրաշագործները»
1989՝ «Երալաշ» երգիծական կինոհանդես, թիվ 74, 75 և 76 թողարկումներ. «Ֆիրմային կերակրատեսակ», «Ուղիղ փոխանցում», «Ընտրություններ»


== Պարգևներ և կոչումներ ==
1982՝ ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր «Էլեկտրոնիկի արկածները» ֆիլմի համար
1996՝ Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոնստանտին Լեոնիդովիչ Բրոմբերգ Internet Movie Database կայքում
Լենինո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼենինոԼենինո (ռուս.՝ Ленино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 31 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոչեբայ

Կոչեբայ (ռուս.՝ Кочебай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոնդոմա գետի աջ ափին՝ 172 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կոնդոմա, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։․


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սպիտակվանք

Սպիտակվանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավաշի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վիննիցկո-Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ

Վիննիցկո-Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ (ուկրաիներեն՝ Вінницько-Іванівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիննիցկո-Իվանովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 546 մարդ։ Տարածքը՝ 51.93 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10.51 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի պետական ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ատելետա

Ատելետա  (իտալերեն՝ Ateleta), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 41027 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 394 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 104 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 67051։ Հեռախոսային կոդ՝ 0863։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Մադոննա դի Պիետրակուարիան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը։


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0863 5011
Էլեկտրոնային հասցե՝ urp@comuneavezzano.it
Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.avezzano.aq.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Կիսլյանկա (գյուղ, Արտյոմովսկի քաղաքային օկրուգ)

Կիսլյանկա (ռուս.՝ Кислянка), գյուղ Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Արտյոմովսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շույգա (գյուղ, Պինեժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շույգա (այլ կիրառումներ)Շույգա (ռուս.՝ Шуйга), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Պինեժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 472 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լոգրատո

Լոգրատո  (իտալերեն՝ Lograto), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2907 մարդ, խտությունը՝ 240,25 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12,1 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25030։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Դոտնի (Արեշի գավառ)

Դոտնի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 168 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Եղիշե Վարդանյան

Եղիշե Գևորգի Վարդանյան (մայիսի 9, 1905, գ. Խոշգյալդի, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխ գավառ (Արևմտյան Հայաստան) - օգոստոսի 11, 1958, Քաջարան), խորհրդային կուսակցական և պետական աշխատող։ ԽՄԿԿ անդամ 1927 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Հայաստանի կոմունիստական գյուղատնտեսական բարձրագույն դպրոցը (1937) և ԽՄԿԿ Կենտկոմին կից բարձրագույն կուսակցական դպրոցի հեռակա բաժինը (1950)։ Եղել է ՀԿԿ Կենտկոմի հրահանգիչ (1937-1938), 1938 թվականից՝ ՀՍՍՀ Նոյեմբերյանի շըրջսովետի գործկոմի նախագահ, ապա՝ ՀԿԿ
Նոյեմբերյանի շրջկոմի առաջին քարտուղար, 1940 թվականից՝ ՀԿԿ Երևանի կազմակերպության Ստալինյան շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1947 թվականից  եղել է Երևանի քաղսովետի գործկոմի նախագահ, 1952 թվականից՝ ՀԽՍՀ շինանյութերի արդյունաբերության նախարար, 1955 թվականից՝ «Քաջարանշին» տրեստի կառավարիչը։ Եղել է ԽՍՀՄ III, ՀԽՍՀ II գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, ՀԿԿ ԿԿ-ի (1939-1954), ՀԿԿ ԿԿ-ի բյուրոյի (1948-1952), ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի Նախագահության (1947-1951) անդամ։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի և «Պատվո նշան» շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Anaconda (երգ)

«Anaconda», ամերիկացի երգչուհի Նիքի Մինաժ երգն է։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի օգոստոսի 4-ին, որպես նրա «The Pinkprint» կոչվող երրորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Նիքի Մինաժի, Polow da Don-ի, Ջեյմս Սթրայֆի, Ջոնաթան Սոլոն Մայվետի, Da Internz դուետի անդամների և Sir Mix-a-Lot-ի կողմից։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Քոլին Թիլին, նկարահանվել է Լոս Անջելեսում և ներկայացվել է 2014 թվականի օգոստոսի 19-ին Նիքի Մինաժի VEVO էջում։ Տեսահոլովակը թողարկման առաջին 24 ժամում հավաքել է 19.6 միլիոն դիտում՝ գերազանցելով Մայլի Սայրուսի «Wrecking Ball» երգի տեսահոլովակին, որը իր թողարկման առաջին 24 ժամում հավաքել էր 19.3 միլիոն դիտում։


== Երգացանկ ==
Թվային ներբեռնում«Anaconda» - 4։20


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Կարիճների արքան 3։ Մեռյալների գիրքը

«Կարիճների արքան 3։ Մեռյալների գիրքը» (անգլ.՝ The Scorpion King 3: Battle for Redemption) ռեժիսոր Ռոել Ռեյնի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Բիլի Զեյնը, Ռոն Պերլմանը, Վիկտոր Ուեբսթերը, Դեյվ Բատիսթան, Բոսթին Քրիստոֆերը, Թանափոլ Չուփսիդրաը, Քևին «Կիմբո Սլայս» Ֆերգյուսոնը, Ջեֆրի Ջուլիանոն, Ջ.Դ. Հոլը։


== Սյուժե ==
Մաթեուսի հաղթական գահ բարձրանալուց հետո շատ բաներ են փոխվել։ Նա հիմա կորցրել է իր գահը և սիրելիին։ Կրկին դառնալով վարձկան զինվոր նա միտք ունի պաշտպանելու իր թագավորությունը չար բռնակալի հարստահարումներից և նրա ոգիների բանակից։ Այս այդ ամենը իրագործելուց հետո նա կրկին ձեռք կբերի իր երբեմնի հզորությունն ու փառքը։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կարիճների արքան 3։ Մեռյալների գիրքը(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Կարիճների արքան 3։ Մեռյալների գիրքը»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Ժադանի (այլ կիրառումներ)

Ժադանի, կարող է վերաբերել՝

Ժադանի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում
Ժադանի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում
Ալուստե

Ալուստե (էստ․՝ Aluste), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Իտկուլովո 2-րդ

Իտկուլովո 2-րդ (ռուս.՝ Иткулово 2-е, բաշկիրերեն՝ 2-се Эткол), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1727 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պակենգոխ Վերին

Պակենգոխ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Ճապաղջրի գավառակում։ Գտնվում էր Գենջ գյուղաքաղաքից 32 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Տարածքը լեռնային էր և անտառապատ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պենկովկա (գյուղ, Լիտինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊենկովկաՊենկովկա (ուկրաիներեն՝ Пеньківка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պենկովկա գյուղում բնակվում էր 1 127 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,309 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3647,25 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարսյան դաշտ (Աթենք)

Մարսյան դաշտ կամ Պեդիոն թու Արեոս (հուն․՝ Πεδίον του Άρεως), Աթենքի կենտրոնում գտնվող զբոսայգի և քաղաքում նրա շուրջը ձևավորված շրջան։ Անվանակոչված է ըստ անտիկ հռոմեական շրջանի և Փարիզի զբոսայգու։ Զբոսայգին զբաղեցնում է 27,7 հա, տեղակայած է Օմոնիա հրապարակից 1 կմ հեռավորության վրա։ Այժմ նրա տարածքը սահմանափակում են Մավրոմատեոն (Μαυροματαίων), Պրինգիպոնիսոն (Πριγκηποννήσων) փողոցները և Ալեքսանդրաս պողոտան։


== Մարսյան դաշտ զբոսայգի ==

		
Զբոսայգին նախագծվել է 1934 թվականին՝ ի պատիվ 1821 թվականին հունական հեղափոխության։ 21 հերոս հավերժացված է զբոսայգում տեղադրված կիսանդրիների միջոցով։ Զբոսայգու գլխավոր մուտքի առջև տեղադրված է Կոնստանտինոս I-ի՝ ձիով հուշարձանը։ Ալեքսանդրաս պողոտայից զբոսայգու երկրորդ մուտքն է, որտեղ տեղադրված է անգլիացի, ավստրալիացի և նորզելանդացի զինվորների հուշարձանը, ովքեր մասնակցել են հունական ռազմական գործողությանը՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ Հուշարձանը լրացնում է Աթենաս աստվածուհու արձանին։
2011 թվականի հունվարին Աթենք համայնքն ավարտեց զբոսայգու վերականգնումն ու վերակառուցումը։ Նախագծի նախաձեռնողն ու գլխավոր ճարտարապետը հույն ճարտարապետ Ալեքսանդրոս Տոմբազիսն է։ Զբոսայգում ընդհանուր առմամբ տնկված է 1200 ծառ, 50 000 բույս, 7500 թուփ 2500 թուփ վարդ։ Փոխված է կածանների ասֆալտե ծածկույթը. այն փոխարինել են 8800 քառակուսի մետր մարմարյա սալիկներով և 3800 քառակուսի մետր գրանիտե սալիկներով։ Բացի բնապահպանական և ակնադիտական ասպեկտներից՝ նախագծում մեծ ուշադրություն են հատկացրել նաև զբոսայգու միկրոկլիմային. զբոսայգու ջերմաստիճանն ամառային ամիսներին 3-5 աստիճանով ավելի ցածր է լինում, քան քաղաքի մյուս շրջաններում, ինչն զբոսայգին վերածում է Աթենքի կենտրոնում գտնվող ձեռակերտ օազիսի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ανάπλαση με υπογραφή για το Πεδίον του Αρεως» (հունարեն)։ Καθημερινή։ 2008-03-05։ Վերցված է 2018-05-13  
«Νέο πρόσωπο απέκτησε το Πεδίον του Άρεως στην Αθήνα»։ www.in.gr (հունարեն)։ ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ Α.Ε.։ 2010-12-28։ Վերցված է 2018-05-13  
«Πεδίο Του Άρεως. Ιστορία - Αρχιτεκτονική» (հունարեն)։ www.attiko-prasino.gr։ Վերցված է 2018-05-13
Նորվեգիայի թագավորական գվարդիա

Նորվեգիայի թագավորական գվարդիա (Hans Majestet Kongens Garde (HMKG)) կամ Նորին մեծության թագավորական գվարդիա, Նորվեգիայի զինված ուժերի առանձին ստորաբաժանում, որը ենթարկվում է անմիջապես Հարալդ V թագավորին։


== Պատմություն ==
Սկզբնական շրջանում գվարդիական միավորումը բաղկացած է եղել 38 զինվորականներից։ Կազմավորման ձևավորման գլխավոր պատճառը Նորվեգիայի և Շվեդիայի ունիան էր։ Հիմնական գործառույթը իրականացրել է շվեդական բանակը։ Արդեն 1856 թվականին թագավորը որոշեց ձևավորել նորվեգական նոր հետևակային վաշտ, որը կմտներ գվարդիայի կազմի մեջ։ Նոյեմբերի 8-ին ձևավորվեց այսպիսի կազմավորում, ինչը թույլ տվեց Օսկար I թագավորին ընդգծել իր իշխանությունը, թե Շվեդիայի, և թե Նորվեգիայի վրա։
Նորվեգիայի հռչակումից հետո 1905 թվականին, գվարդիան դարձավ Հոկոն III թագավորի անձնական պահակախումբը։ Արդյունքում թագավորական գվարդիան հասցվեց գումարտակի կարգավիճակի։ Գումարտակը աչքի է ընկել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ թույլ չտալով 1940 թվականի ապրիլի 10-ին Երրորդ Ռայխի զորքերին գերեվարելու թագավորական ընտանիքին և կաբինետի անդամներին։ Ավելի ուշ գվարդիականները հաջողությամբ կռվել են կենտրոնական Նորվեգիայում՝ գերմանացիներից ստանալով «Սև հրեշներ» մականունը։ Գվարդիան տեղակայված է Օսլոյի Nordre Huseby gård զորանոցներում։


== Կառուցվածք ==
Առանձին գումարտակը իրենից ներկայացնում է թեթև հետևակային կազմավորում, որը իր կազմում ներառում է շտաբ, հրաձգային երեք վաշտեր, զինվորական նվագախումբ (երեք դասակ), ապահովման վաշտ (բժշկական դասակ, տեխնիկական սպասարկման և փոխօգնության դասակ) և ուսումնական երկու վաշտ։


== Ծառայություն ==
Առանձին գումարտակը պահպանում է ոչ միայն Օսլոյի թագավորական պալատը, այլ նաև թագավորական մնացած կեցավայրերը։ Պահակախմբի փոփոխման արարողությունը պալատի առաջ տեղի է ունենցում ժամը 13:30- 14:00։ Բաց կապույտ համազգեստը գրեթե չի փոփոխվել՝ գումարտակի սկզբնավորումից ի վեր։ Համազգեստի կարևոր տարրերից մեկը փետրավոր գլխարկն է, որը վերցվել է իտալական թագավորական "Bersaglieri" գվարդիայից։ Իտալական համազգեստը հավանել էր շվեդական արքայադուստր Լուիզեյին, ով ներկայիս թագավոր Հարալդ V-ի նախատատն է։ Բացի պահակախմբային ծառայությունից, գվարդիականները մասնակցում են մայրաքաղաքում ընթացող համապետական այլ միջոցառումների ևս։


== Պատվավոր հրամանատարը և թալիսմանը ==
Առանձին գումարտակի կարևոր առանձնահատկություններից մեկը համարվում է պատվավոր հրամանատարի և թալիսմանի առկայությունը։ Պատվավոր հրամանատարը և թալիսմանը թագավորական պինգվինն է՝ սըր Նիլս Ուլաֆն է, ով պաշտոնապես համարվում է գվարդիայի հրամանատարը։ Հետաքրքիր է, որ հրամանատարը ապրում է Էդինբուրգի կենդանաբանական այգում։ Իրականում սա այդ անունով երկրորդ պինգվինն է։ Առաջինը հրամանատար է եղել մինչ 1987 թվականը։ Վերջինիս պաշտոնը փոխանցվել է իր ժառանգին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Աղբյուրներ ==
HMKG's website Archived 2010-04-11 at the Wayback Machine.
www.militarytattoo.org Archived 2017-10-07 at the Wayback Machine. - Information Website
Orkiestra Norweskiej Gwardii Królewskiej - Wasielgallery · YouTube
RC4WD

RC4WD, ռադիո վերահսկվող մոդելային մասերի, տրանսպորտային միջոցների և սարքավորումների արտադրող և վաճառող։ Այն հիմնադրվել է 2001 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի տարածքում։ Նրանց արտադրանքը արդեն ընտրվել է NASA-ի կողմից և հայտնվել է բազմաթիվ երկրների հեռուստատեսությունում և ամսագրերում։ Ընկերությունը պատրաստում է ամենաարագ մարտկոցով սնվող ռադիո վերահսկվող մեքենայի մասեր։

Տեղեկություն։
Անվանում - RC4WD
Հիմնադրվել – Սան-Ժոսե, Կալիֆոռնիա, Միացյալ Նահանգներ, 2001
Սպասարկման տարածք – ամբողջ աշխարհում
Աշխատակիցների քանակ - < 100
Ապրանքներ - ռադիո վերահսկվող մեքենաներ


== RC4WD Պատմություն ==
RC4WD հիմնադրվել է 2001 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի տարածքում, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ, մի ավտոտնակում։ Սկզբում RC4WD սկսել է որպես « One Stop Shop » (Վեբ կայքը) RC Monster Truck aftermarket-ի և կատարողական մասերի համար։ Բիզնեսն աճել է RCMT.net ֆորում համայնքի շնորհիվ՝ նվիրված RC հրեշ բեռնատարի սիրահարներին։ 2005 թ - ից, բիզնեսը մատակարարում էր շուրջ 800 մաս Thundertech Racing , JPS , New Era Models , Imex , Defiance Racing , RC Alloy , Vertigo Performance պես ընկերություններից։ 2007 թ RC4WD-ը վերջապես տեղափոխվեց մի փոքր պահեստ Սան Խոսեում. -2010 թ. հուլիսին դուրս եկավ առաջին արտոնագրված արտադրանք, The Dick Cepek « Mud Country » 1.9. Հաջորդ տարի՝ 2011 թ. փետրվարին, Horizon Hobby սկսեց տարածել RC4WD արտադրանքը։ 2014 թ. մարտին Towerhobbies-ը սկսեց վաճառել RC4WD արտադրանքը.


== RC որոնում ==
1/10 Trail Finder Truck
1/10 Gelande Truck
1/5 Killer Krawler
1/10 Subzero Truck
1/10 Boyer Truggy
1/10 Worminator 6x6 Truck
1/10 Gelande D110 Truck
1/10 Fracture Truck with V8 engine
1/10 Bully Crawler
1/10 Timberwolf Scale Truck
1/10 Trail Stomper Truck
1/10 Trail Finder II Truck
1/10 Gelande II Truck


== RC4WD է ԶԼՄ - ներում ==


=== Ճանաչումը և պարգևներ ===
2010 մայիս - Wired ամսագիր -"Editor's Pick" RC4WD Killer Krawler
2011 թ. նոյեմբեր - [ NASA ] RC Rover Robotic Arm - RC4WD Killer Krawler


=== Հեռուստատեսությամբ ===
2012 թ. հուլիս - RC4WD Stacey David's Gears (Speed Channel)-ում


=== Ամսագրերում ===
2008 թ. նոյեմբեր - Max bashing ինտերակտիվ թվային ամսագիր - RC4WD Diablo
2008 թ. նոյեմբեր - RC Ամսագիր (Ճապոնիա ) - RC4WD Trail Finder
2010 թ. մայիս - MAKE ամսագիր - RC4WD Killer Krawler
2010 թ. հունիս - XTREME RC CARS Ամսագիր - RC4WD Gelande
2010 թ. հուլիս - TRUCMODELL ամսագիր (Գերմանիա) - RC4WD Gelande
2013 թ. փետրվար - RACER ամսագրի (Անգլիա) - RC4WD Trail Finder 2


== Աղբյուրներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official webpage
Դաշաղըլ

Դաշաղըլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից հյուսի-արևելք, Մամախաթուն քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևելք, Արևմտյան Եփրատի աջ կողմի վտակներից մեկի ափին։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը լեռնային էր։


== Բնակչություն ==
1880 թվականին ուներ 60 տուն՝ 418 բնակչով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ճնճղուկ (անձնանուն)

Ճնճղուկ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ճնճղուկ թռչնանունից։ Գործածվել է 11-րդ դարում։


== Գործածություններ ==
Ճնճղուկ, որդի Խուլ Խաչիկի, ով Վասպուրականի իշխանն էր։ 1041 թվականին սպանվեց թուրքերի կողմից։ Ճնճղուկը լուծեց իր հոր և փոքր եղբոր վրեժը։
Ճնճղուկ, Լավոդիկիայի քաղաքապետ (11-րդ դար)։


== Ծանոթագրություններ ==
(4765) Վասերբուրգ

(4765) Վասերբուրգ (անգլ.՝ Wasserburg), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի մայիսի 5-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,945314 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,829 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0617 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 991,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,363262 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,71° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4765) Վասերբուրգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աննա (վրաց թագուհի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աննա (այլ կիրառումներ)Աննա Մեգալ Կոմնեն (ապրիլի 6, 1357 կամ ապրիլի 6, 1357(1357-04-06), Տրապիզոն, Տրապիզոնի կայսրություն - ոչ վաղ քան նոյեմբերի 30, 1406), վրաց թագուհի։
Բագրատ 5-րդ թագավորի երկրորդ կինը։ Վրաց Կոնստանտին 1-ինի մայրն է, ով 1407 թվականին թագադրվեց որպես արքա։
Աննան եղել է հունական Կոմնենոսներ արքայատոհմի անդամ, որը հիմնադրել է Իսահակ 1-ինը 1057 թվականին։


== Ընտանիք և նշանադրություն ==

Աննան ծնվել է Տրապիզոնում 1357 թվականի ապրիլի 6-ին։ Նա Տրապիզոնի Ալոքսիոս 3-րդ արքայի և Թեոդորա Կանտակուձենեի դուստրն է։ Նա ուներ երկու փոքր եղբայրներ՝ Բասիլը և Մանուելը, և երեք փոքր քույրեր՝ Էուդոկիան, Մարիան և ևս մեկը, ում անունը հայտնի չէ (նրանք երեքն էլ հետագայում ամուսնացել են մուսուլման Օգյուզ Թուրքի իշխանների հետ)։ Աննան նաև ունեցել է մեկ խորթ եղբայր՝ Անդրանիկոսը, ով ծնվել է Աննայի հոր ոչ պաշտոնական հարաբերություններից։
1362 թվականին Վրաստանից մի պատվիրակություն է ուղարկվում Կոստանդնուպոլիս, որ բանակցություններ վարի Աննայի հետ նշանված Անդրանիկոս Պալայոլոգոսի հետ, ով ավելի ուշ դարձավ Բյուզանդական Կայսրության թագավոր և կնքվեց Անդրանիկոս 4-րդ անունով։ Անհայտ պատճառներով նշանադրությունը չեղյալ է համարվում, և Աննայի համար ուրիշ փեսացու է ընտրվում։


== Աննան՝ Վրաստանի թագուհի ==
1367 թվականին 10 տարեկան և 2 ամսական տարիքում Աննան դարձավ Բագրատ 5-րդ թագավորի երկրորդ կինը, ով նաև հայտնի էր որպես Բագրատ Մեծ։ Թագավորի առաջին կինը՝ Ելենան, մահացել էր մեկ տարի առաջ ժանտախտից՝ թողնելով երկու երեխաների։
1369 թվականից հետո Աննան տղա է ունենում, ում կնքում են Կոնստանտին անունով, իսկ հետագայում նա կնքվում է որպես Կոնստանտին 1-ին։ Ըստ Կիրիլ Տումանովի՝ Աննան ուներ ևս երկու երեխա Բագրատից՝ Օլիմպիասը և Դավիթը։
1386 թվականին Թբիլիսին պաշարվեց մոնղոլների կողմից, իսկ Աննան իր ամուսնու և երեխայի հետ աքսորվեց բանտ։ Ազատ արձակվելու համար Բագրատը համաձայնվեց դառնալ մուսուլման։ Նրանք ազատ արձակվեցին և քսանհազարանոց զորքի հետ ուղարկվեցին հետ՝ Վրաստան։ Սակայն Գեորգի թագավորը՝ Աննայի առաջին ամուսնության երեխան, ի վիճակի եղավ ամբողջովին ջախջախելու մոնղոլական բանակը և ազատ արձակեց թագուհուն գերությունից։ Վերջում նրանք հայտարարեցին, որ չեն ընդունել իսլամը։
Աննայի ամուսինը մահացավ 1393 թվականին, իսկ Աննան՝ 1406 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուժենկա

Սուժենկա (ուկրաիներեն՝ Суженка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Սուժենկա գյուղում բնակվում էր 117 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գայ Գրին

Գայ Գրին (անգլ.՝ Guy Green, նոյեմբերի 5, 1913(1913-11-05), Սոմերսեթ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - սեպտեմբերի 15, 2005(2005-09-15), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), բրիտանացի կինոօպերատոր և կինոռեժիսոր։ «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր Լավագույն օպերատորական աշխատանք անվանակարգում «Մեծ հույսեր» ֆիլմի համար։


== Կենսագրություն ==
Գայ Գրինը ծնվել է 1913 թվականի նոյեմբերի 5-ին Անգլիայի Սոմերսեթ կոմսությունում։ 1933 թվականի սկսել է աշխատել կինոյի բնագավառում՝ հանդես գալով որպես օպերատորի օգնական։ Որպես հիմնական կինոօպերատոր իր նորամուտը կատարել է 1943 թվականին Escape to Danger ֆիլմում։ Հայտնի է ռեժիսոր Դևիդ Լինի «Մեծ հույսեր» (1946), «Օլիվեր Թվիստ» (1948) և «Կրքոտ ընկերություն» ֆիլմերով։ 1954 թվականին թողարկվել է River Beat ֆիլմը, որը դարձել է նրա առաջին ռեժիսորական աշխատանքը։ 1961 թվականին ներկայացվել է BAFTA մրցանակի «Զայրացած լռություն» ֆիլմի համար լավագույն ֆիլմ և լավագույն բրիտանական ֆիլմ անվանակարգերում։ 2004 թվականին պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանով։ Անդամակցել է Կինոօպերատորների բրիտանական միությանը։
Գայ Գրինը մահացել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Լոս Անջելեսում (ԱՄՆ)։


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==


=== Օպերատոր ===
1946 – Մեծ հույսեր / Great Expectations (ռեժ.՝ Դևիդ Լին)
1948 – Օլիվեր Թվիստ / Oliver Twist (ռեժ.՝ Դևիդ Լին)
1949 – Կրքոտ ընկերություն / The Passionate Friends (ռեժ.՝ Դևիդ Լին)
1951 – Կապիտան Հորացիո Հորնբլոուեր / Captain Horatio Hornblower R.N. (ռեժ.՝ Ռաուլ Ուոլշ)
1953 – Դեկամերոնի գիշերները / Decameron Nights (ռեժ.՝ Ուգո Ֆրոգենեզե)


=== Ռեժիսոր ===
1958 – Ակվալանգի խողովակ / The Snorkel
1963 – 55 օր Պեկինում / 55 Days at Peking (լուսագրերում նշված չէ)
1968 – Կախարդը / The Magus
1977 – Սատանայի փաստաբանը / The Devil's Advocate


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
1948 թվականին արժանացել է «Օսկար» մրցանակի «Լավագույն օպերատորական աշխատանք» անվանակարգում «Մեծ հույսեր» ֆիլմի համար,
1966 թվականին ներկայացվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի «Կապույսի ծվեն» ֆիլմի համար Լավագույն ռեժիսոր և Լավագույն սցենար կատեգորիաներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Անտոնի Լոպեշ

Անտոնի Լոպեշ (պորտ.՝ Anthony Lopes, հոկտեմբերի 1, 1990(1990-10-01), Ժիվոր), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է գալիս ֆրանսիական «Օլիմպիկ Լիոնում» և Պորտուգալիայի հավաքականում։


== Ակումբային կարիերա ==
Անտոնի Լոպեշը ծնվել է Ֆրանսիայի Ժիվոր քաղաքում։ Անտոնին սկսել է իր կարիերան «Օլիմպիկ Լիոնի» կազմում։ Թիմի կազմում առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս է եկել Ֆրանսիայի առաջնության շրջանակնեորւմ կայացած «Բորդոյի» դեմ խաղում, որտեղ «Օլիմպիկը» հաղթլ է 3:1 հաշվով։
Առաջին անգամ հիմնական կազմում հանդես է եկել 2011 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ Ռեմի Վերկուտրին թողնելով պահեստայինների նստարաններին։ ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայում իր դեբոյւտը նշել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ «Ապոելի» դեմ խաղում։


== Միջազգային կարիերա ==
2015 թվականից Լոպեշը հանդես է գալիս Պորտուգալիայի ազգային հավաքականում։ Մինչ այս հավաքականի կազմում մասնակցել է 5 հանդիպման բաց թողելով 3 գնդակ։


== Վիճակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը uefa.com կայքում Archived 2017-12-04 at the Wayback Machine.
Պրոֆիլը sports.ru կայքում
Պրոֆիլը eurosport.ru կայքում
Դեյցիա

Դեյցիա (լատ.՝ Déutzia), բազմամյա ծառեր, ընտանիք Hydrangeaceae։ Բնականոն աճում է Արևելյան Ասիայում՝ Ճապոնիայի լեռնային անտառներում և թփուտներում։
Լուսասեր է, խոնավասեր, հողի նկատմամբ ոչ պահանջկոտ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Տերևաթափ բույս է՝ մինչև 1 մ բարձրությամբ, ուղղաձիգ սաղարթով։ Ապրում են մինչև 25 տարի։ Ծաղիկները սպիտակ են՝ հավաքված հուրան կամ ողկույզ ծաղկաբույլերում։
Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են հոկտեմբերին։
Պտուղը տուփիկ է։


== Նշանակություն և կիրառում ==
Մոտ 50 տեսակ թփեր պարունակող այս ցեղն աչքի է ընկնում իր բարձր գեղազարդիչ հատկությամբ, որի շնորհիվ էլ լայն տարածում ունի կանաչապատման համար։ Մեր հանրապետությունում տարածված են Բուսաբանական այգում։


== Մշակության մեջ ==
19-րդ դարի առաջին կեսերին հոլանդացի վաճառականները մշակությունում ներկայացրել են ճապոնական և հիմալայան դեյցիայի տեսակները։ Չինական դեյցիան Եվրոպայի այգիներում հայտնվել է միայն 19-րդ դարի վերջին։ Հայտնի ֆրանսիացի դենդրոլոգ Մորիս Վիլմորենը կապված է եղել շատ քարոզիչների հետ, ովքեր Չինաստանի լեռներից իր համար հավաքել են դեյցիայի սերմերը։ Շնորհիվ իր տնկիների եվրոպացի բուսաբանները 19-րդ դարի 80-90-ական թվականներին հայտնաբերեցին դեյցիայի շատ տեսակներ։ Այսպիսով մեծացավ Deutzia vilmorinae մշակումը շատ երկրներում։ Տեսակների հիմնական մասը ներկայացվել են 20-րդ դարում։


== Տեսակներ ==
Ըստ The Plant List տվյալների դասը ընդգրկում է 72 տեսակ։

Deutzia bhutanensis
Deutzia crenata Siebold & Zucc. — Дейция городчатая
Deutzia discolor Hemsl. [syn.  Deutzia vilmorinae Lemoine], տեսակը աճում է Կենտրոնական և Արևմտյան Չինաստանում։
Deutzia gracilis Siebold & Zucc., տեսակը աճում է Հյուսիսային Չինաստանում և Ճապոնիայի լեռներում։
Deutzia grandiflora Bunge, տեսակը աճում է Հյուսիսային Չինաստանում և Կորեայում։
Deutzia longifolia Franch.,
Deutzia parviflora Bunge
Deutzia parviflora var. amurensis Regel [syn.  Deutzia amurensis],
Deutzia purpurascens (Franch. ex L.Henry) Rehder,
Deutzia scabra Thunb.,
Deutzia ×lemoinei Lemoine ex Bois, Դեյցիայի հիբրիդը
Deutzia ×magnifica (Lemoine) Rehder,
Deutzia ×rosea (Lemoine) Rehder
Deutzia ×wilsonii Duthie, Դեյցիայի բնական հիբրիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆլորիստի տեղեկագիր
Դեկորատիվ բույսերի հանրագիտարան
Flora of China: Deutzia
Flora of Pakistan: Deutzia
Բաբեևկա (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Բաբեևկա (ռուս.՝ Бабеевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեմենովո (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեմենովոՍեմենովո (ռուս.՝ Семеново), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 171 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
576

576 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 576 թվականն է, 
VI դարի 76-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Չապաշ

Չապաշ (ռուս.՝ Чапаш, բաշկիրերեն՝ Сапаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 192 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(6775) Ջիորգինի

(6775) Ջիորգինի (անգլ.՝ Giorgini), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի ապրիլի 5-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,675439 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1992 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1516 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1598,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225222 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,05° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6775) Ջիորգինի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արցախի Հանրապետություն աշխատանք և զբաղվածություն

ԼՂՀ աշխատանք և զբաղվածություն Կառավարությունը հետևողականորեն ավելացնում է զբաղվածության պետական ծրագրի իրականացմանն ուղղված ֆինանսական միջոցները, դրանց զգալի մասնպատակաուղղում աշխատաշուկայի ուսումնասիրությանը, գործազուրկների հաշվառմանը՝ նրանց մասնագիտական վերարտադրման միջոցով մրցունակության բարձրացմանը։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դրությամբ՝ երկրում աշխատանք փնտրողների թիվը եղել է 3644, 94,8 %-ը՝ կանայք։ 3497-ն ստացել են գործազուրկի կարգավիճակ, իսկ աշխատանքի տեղավորվել է 129 մարդ, 97 %-ը՝ կանայք։ 2010 թվականի հունվարի 1-ից հանրապետությունում սահմանվել է 32 հազար դրամ նվազագույն աշխատավարձ, որը բավական հեռու է սոցիալական երաշխիքի իր գործառույթը կատարելուց, չի սահմանված սպառող, զամբյուղի նվազագույն չափը, աշխատավարձի չափն ուղղակիորեն կախված չէ աշխատուժի արժեքից և չի ապահովում նրա վերարտադրության բնականոն պայմանները։ Ստեղծվել է նաև ԼՂՀ աշխատանքի պետական տեսչություն (2005)՝ վերահսկելու համար աշխատանքային պայմանների, աշխատողների ազատությունների և իրավունքների պահպանության ու պաշտպանության հարցերը։
Վալմոնտոնե

Վալմոնտոնե (իտալերեն՝ Valmontone) քաղաք Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Հռոմ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 13 453 մարդ (2004 թվական), խտությունը կազմում է 314 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 40 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 038, հեռախոսային կոդ - 06։

Վալմոնտոնե քաղաքի մոտակայքւմ տեղակայված է զվարճանքների այգին՝ Rainbow Magicland-ը։


== Աշխարհագրություն ==
Պատմական մասը այդ քաղաքի տեղակայված է Տուֆագոննի բլրի վրա, ծովի մակարդակից 303 մետր բարձրության վրա։ Ստորգետնյա տարածքները հարուստ են ջրով և դրանք առաջացնում են աղբյուրներ, դրանից էլ առաջանում են լանդշաֆտային ծածկույթով անտառներ և հողատարածքներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալագյազ (Մանազկերտի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալագյազ (այլ կիրառումներ)Ալագյազ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճից հյուսիս-արևմուտք։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Sapphire Tower

Istanbul Sapphire  կամ Sapphire , երկնաքեր Ստամբուլի Լևենտ թաղամասում, որը 2016 թվականի տվյալներով համարվում է Ստամբուլի և Թուրքիայի ամենաբարձր շենքը։ Գտնվում է Բյույուքդերե պողոտայի վրա։ Istanbul Sapphire Tower-ը եղել է Եվրոպայի բարձրությամբ 4-րդ երկնաքերը՝ շինարարության ավարտման պահին (2010 թվական)։ Սա առաջին էկոլոգիական երկնաքերն է։ Sapphire-ը բաղկացած է 66 հարկերից և ունի 261 մետր բարձրություն, ներառյալ նաև ծայրաձողը, որը համարվում է դիզայնի մաս, այլ ոչ թե ռադիոանտենա։ Նախագծվել և կառուցվել է Tabanlıoğlu Architects-ի կողմից։ Կառույցը բազմաֆունկցիոնալ է, որի կառավարմամբ զբաղվում է Kiler GYO-ն։


== Տեղակայում ==
Երկնաքերը գտնվում է Եվրոպական Ե80 ավտոմայրուղու մոտ և Otoyol 1, ինչպես նաև կապված է Բոսֆորի և Սուլթան Մեհմեդ Ֆաթիհի կամուրջների հետ։ Կառույցից ուղիղ մուտք կա դեպի Ստամբուլի մետրոպոլիտենի 4-րդ կայարան, որը գտնվում է կայարանի երրորդ հարկում։ Գտնվում է Լևենտի Բյույուքդերե պողոտայում
		
		


== Կառուցման աշխատանքներ ==
Նախագծի կառուցումը սկսվել է 2006 թվականին և ավարտվել 2010 թվականին։ Բացման պաշտոնական արարողությունը տեղի է ունեցել 2011 թվականի մարտի 4-ին։
Նախագիծը կառուցվել է 11 339 մ2 ընդհանուր տարածքով, իսկ կառուցման հրապարակը ունեցել է 157 800 մ2 տարածք։
Ընկերություններ, որոնք մասնակցել են երկնաքերի նախագծման և կառուցման ժամանակ.

Kiler GYO (ներդրող-կառուցող)
Güney Turizm (Mustafa Tatlıcı, տարածքի սեփականատեր)
Biskon Yapı (կառուցող ընկերություն, համարվում է Kiler GYO-ի դուստր կազմակերպություն)
Demsar İnşaat (օժանդակ ծառայությունների մատուցում)
Tabanlıoğlu Architects (նախագծող ընկերություն)
Ruscheweyh Consult GmbH (խորհրդատվական կազմակերպություն)


== Ծանոթագրություններ ==
Կոյպեր (այլ կիրառումներ)

Կոյպեր անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․
Անձինք՝

Կոյպեր, Ջերարդ - նիդերլանդական և ամերիկյան աստղագետ։Նաև՝

Կոյպեր - խառնարան Մերկուրի մոլորակի վրա։
Կոյպերի գոտի - արեգակնային համակարգի շրջան։
(1776) Կոյպեր - աստերոիդ։