armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մուրաֆա (գյուղ, Կրասնոկուտի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄուրաֆաՄուրաֆա (ուկրաիներեն՝ Мурафа), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մուրաֆա գյուղում բնակվում էր 2 903 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10329 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 281,05 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տագավեռե (գյուղ, Օռիսաառե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏագավեռեՏագավեռե (էստ․՝ Tagavere), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Օռիսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 116 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Նիկոլայ Պետրով (գիտնական)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նիկոլայ Պետրով (այլ կիրառումներ)Նիկոլայ Պավլովիչ Պետրով (ռուս.՝ Николай Павлович Петров, մայիսի 13 (25), 1836, Տրուբչևսկ, Օրյոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 15, 1920(1920-01-15), Տուապսե, Սևծովյան նահանգ, Ռուսաստանի Հարավ, Russian state 1918-1920), երկաթուղային տրանսպորտի բնագավառի ռուս գիտնական, ինժեներ։ Պետերբուրգի ԳԱ պատվավոր անդամ (1894 թվական), ինժեներ-գեներալ- լեյտենանտ։
Ավարտել է Պետերբուրգի ինժեներական ակադեմիան (1858 թվական)։ Ստեղծել է յուղման հիդրոդինամիկական տեսության հիմունքները, ձևակերպել յուղման ժամանակ շփման օրենքը։ Դրանք ամփոփող «Շփումը մեքենաներում և յուղող հեղուկների ազդեցությունը դրա վրա» (1883 թվական) աշխատության համար արժանացել է Լոմոնոսովի անվան մրցանակի (1894 թվական)։ Աշխատությունները վերաբերում են մեքենաների և մեխանիզմների տեսությանը, երկաթուղային տրանպորտին։ Մասնակցել է Տրանսսիբիրյան երկաթուղու շինարարությանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիսա

Լիսա (սերբ.՝ Лиса), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության Մորավիցա շրջանի Իվանիցա համայնքում։ Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների բնակչությունը կազմում է 1,113 մարդ, որոնք հիմնականում սերբեր են։


== Ծանոթագրություներ ==
Մուրճ և մանգաղ (թերթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մուրճ և մանգաղ (այլ կիրառումներ)«Մուրճ և մանգաղ», խորհրդային շրջանի օրաթերթ, այնուհետև՝ եռօրյա (1927 թվականից)։ Հանիդսացել է ՀամԿ(բ)Կ Հյուսիսային Կովկասի երկրամասային և Դոնի կոմիտեների Հայկական բյուրոների, հետագայում նաև՝ Մյասնիկյանի շրջանային խորհրդի գործկոմի օրգանը։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1925-1931 թվականներին, Դոնի Ռոստովում։ Խմբագիրներ՝ Ազատ Վշտունի, Ն․ Զարգարյան, Մ․ Գրիգորյան, Ա․ Թումանյան, Վահան Ծովյան։ 
Տպագրել է հայ մարքսիստ-լենինյանների գործերը, ելույթներն ու նամակները, լուսաբանել ԽՍՀՄ տարբեր վայրերում (մասնավորապես Հյուսիսային Կովկասում) բնակություն հաստատած հայության առօրյան։ 
Գրական բաժնում տեղ են գտել հայ անվանի գրողների ստեղծագործությունները, գրականագիտական հոդվածներ։ 
Ունեցել է «Կուսակցական», «Բանվորական կյանք», «Արհեստակցական», «Գիտություն և աշխատանք» և այլ խորագրեր։
Ալեմ

Ալեմ (ֆր.՝ Alem, իրական անունը՝ Մայել Գայոոդ, ֆր.՝ Mael Gayaud, մարտի 25, 1992(1992-03-25), Լիոն), ֆրանսիացի հայտնի բիթբոքսեր, երաժիշտ։
Ծնվել է երաժիշտների ընտանիքում։ 6 տարեկան հասակում սկսել է ցուցադրել երաժշտական որակները՝ կիթառ նվագելով։ 11 տարեկան հասակում նրան սկսում են հետաքրքրել դրամ-մեքենաները (անգլ.՝ drum-machine) և բիթբոքսը։ Ալեմի եղբայրը պնդում էր, որ Ալեմը, 2006 թվականին արդեն տիրապետում էր բիթբոքսի բազային տվյալներին։ Սովորել է Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքի «Lycée privé du Guiers - Val d'Ainan» լիցեյում։ Ունի մի շարք համաշխարհային նվաճումներ, դրանք են՝ Բիթբոքսի աշխարհի չեմպիոն (2015), Բիթբոքսի աշխարհի թիմային չեմպիոն (2015), Բիթբոքսի Ֆրանսիայի չեմպիոն (2013), Բիթբոքսի Ֆրանսիայի թիմային չեմպիոն (2013): Աշխարհի չեմպիոն դառնալուց հետո, նա, մինչ այսօր, կատարում է համաշխարհային շրջագայություններ, հանդիպում է տարբեր երկրների բիթբոքս-ներկայացուցիչների հետ, կատարում է փորձի փոխանակում և անցկացնում է դասընթացներ։


== Աղբյուրներ ==
Humanbeatbox.com
Swissbeatbox.com


== Արտաքին հղումներ ==
Ալեմը՝ աշխարհի չեմպիոն
Վիլհելմ Վինդելբանդ

Վիլհելմ Վինդելբանդ (գերմ.՝ Wilhelm Windelband, մայիսի 11, 1848(1848-05-11)[…], Պոտսդամ, Պրուսիայի թագավորություն - հոկտեմբերի 22, 1915(1915-10-22)[…], Հայդելբերգ, Բադենի Մեծ Դքսություն, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի փիլիսոփա, Բադենյան դպրոցի հիմնադիրը։
Հիմնական աշխատություններն են՝ «Հին փիլիսոփայության պատմություն» (1888), «Նոր փիլիսոփայության պատմություն» (երկու հատոր, 1878-1880), «Պրելյուդիաներ» (1884), «Պատմություն և բնագիտություն» (1894)։
Ըստ Վինդելբանդի, բնական գիտությունները ուսումնասիրում են ընդհանուր օրենքները, իսկ պատմական գիտությունները ներկայացնում են առանձնահատուկը, ընդհանուրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Տրոիցկոե (գյուղ, Պերեսլավսկի գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏրոիցկոեՏրոիցկոե (ռուս.՝ Троицкое), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Յունիոն շրջան (Լուիզիանա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յունիոն շրջան (այլ կիրառումներ)Յունիոն շրջան (անգլ.՝ Union Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.344 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.721 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆարմերվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1839 թ.։
Ձմեռային երկրաչափ

Ձմեռային երկրաչափ (լատ.՝ Operopthera Brumata), երկրաչափների ընտանիքի թիթեռ։ Հայաստանում տարածված է ամենուրեք, հիմնականում՝ հյուսիսային անտառային շրջաններում։ Արուի թևերի բացվածքը 25-27 մմ է։ Առջևի զույգ թևերը դեղնամոխրագույն են՝ մուգ գույնի թույլ արտահայտված լայնական գծերով, հետին զույգը՝ ավելի բաց գույնի և առանց նկարի։ Էգի թևերը շատ կարճ են, հետզարգացած, որոնց վրա նկատելի են 1 կամ 2 մուգ, լայնական գծեր։ Հասուն թրթուրը մուգ կամ բաց կանաչ է, գլուխը՝ գորշ դեղնավուն։ Ոտքերի վրայով անցնում են լավ արտահայտված դեղին գծեր։ Զանգվածային բազմացման տարիներին մեծ վնաս է հասցնում պտղատու և այլ մշակաբույսերի (մոտ 100 անտառային տեսակների)։ Թիթեռների թռիչքը հոկտեմբեր-նոյեմբերին է։ Ձմեռում են հիմնականում ձվերը։
Պոլ Պետերս

Պոլ Պետերս (սեպտեմբերի 20, 1870(1870-09-20)[…], Տուրնե, Տուրնե, Էնո, Բելգիա - օգոստոսի 18, 1950(1950-08-18)[…], Բրյուսել, Բելգիա և Բրյուսել, Բելգիա), բելգիացի արևելագետ, հայագետ։


== Կենսագրություն ==
Լուվենի համալսարանում ուսանելու տարիներին սովորել է հայերեն (գրաբար և աշխարհաբար)։ 1902 թվականին Բեյրութում հաճախել է Հիսուսյանների համալսարանը, կատարելագործել հայերենը։ 1904 թվականին վերադարձել է Բրյուսել, նվիրվել ասորական, եթովպական, հայկական, վրացական, ինչպես նաև արաբախոս ժողովուրդների, ղպտիների գրականությունների ուսումնասիրմանը։ Զբաղվել է նաև քրիստոնյա Արևելքի պատմությամբ, փիլիսոփայությամբ։ Պետերսը թղթակցել է «Անալեկտա Բոլանդիանա» հանդեսին (Բելգիայում հայագիտության տարածման համար մեծ դեր խաղացած Բոլանդյան ընկերության պարբերական), որտեղ լույս է տեսել նրա գործերի մեծ մասը։ Հայագիտական ուսումնասիրությունները նվիրված են հայ բանասիրությանը, պատմափիլիսոփայական և այլ հարցերի, հայկական այբուբենին, աշխարհագրական անուններին («Շապուհի հալածանքի սկզբնավորումը ըստ Փավսաոս Բուզանդի», 1920 թ., «Հայոց այբուբենի պատմության համար», 1929 թ., «Հայկական վարկածը Սոկրատի պատմության մասին», 1934 թ.), անդրադարձել Փիլոնի ժամանակագրությանը, ապացուցել, որ այն գրված է 7-րդ դարից առաջ։ (1933 թ.) հետազոտության մեջ Պետերսը քննում է 7-րդ դարում արաբական տիրապետության շրջանում Հայաստանի պատրիկ Պասագնաթեսի «դավաճանության» զրույցը՝ հայկական, հունական, արաբական աղբյուրների հիման վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոդ (չափման միավոր)

Բոդ (անգլ.՝ baud) կապի և էլեկտրոնիկայի մեջ պարբերական ազդանշանի պայմանանշանային արագության  միավոր, որը ցույց է տալիս վարկյանում փոխանցվող ինֆորմացիայի պայմանանշանների քանակը։ Այն անվանվել է ֆրանսիացի ինժեներ և գյուտարար, հեռատիպի պայմանանշանային կոդավորման՝ Բոդոյի կոդի հեղինակ, Էմիլ Բոդոի անունով։
Երկուական կոդավորում ունեցող համակարգերում, որտեղ յուրաքանչյուր բիթ կարող է ընդունել միայն երկու արժեք (0 և 1)՝ բոդը համապատասխանում է վայրկյանում փոխանցվող բիթերի քանակին։ Սակայն, ժամանակակից սարքերում տեղեկատվության միաժամանակյա փոխանցումը կարող է իրականացվել մի քանի բիթով։ Օրինակ, եթե յուրաքանչյուր ժամանակային միջակայքում փոխանցվում է 4 բիթ, ապա 2400 բոդ պայմանանիշային արագության դեպքում փոխանցման արագությունը կկազմի 9600 բիթ։ Ժամանակակից մոդեմներն օգտագործում են քառակուսացման ամպլիտուդային մոդուլյացիան (QAMd), որի մեկ փոփոխությունը կոդավորում է մինչև 16 բիթ տեղեկատվություն։
Բացի այդ, կապուղու ողջ հզորությունն արտահայտվում է բոդերով, ներառյալ սպասարկման պայմանանիշերը (բիթեր), եթե այդպիսիք կան։ Սակայն կապուղու արդյունավետ արագությունը արտահայտվում է այլ միավորներով, օրինակ՝ բիթ/վայրկյան (bps):
Միավորների միջազգային համակարգում (SI) նախածանցների օգնությամբ կարելի է ձևավորել ավելի մեծ չափման միավորներ, օրինակ՝ կիլոբոդ (kbaud), որը հավասար է 1024 բոդի։


== Տես նաև ==
Տեղեկատվության չափման միավորներ


== Ծանոթագրություններ ==
Էստվաժ

Էստվաժ  (ռուս.՝ Эстваж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոյմա գետի ափին։ Գետի երկարությունը՝ 31 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000026985
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  103002698
Ավազանի կոդը -  03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Միհամա

Միհամա (ճապ.՝ 御浜町 Միհամա-տյո), Ճապոնիայի Միե պրեֆեկտուրայի Մինամիմուրո գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 88,28 կմ², բնակչությունը՝ 8 887 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 100,67 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Միհամա ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Միե պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Կումանո քաղաքը և Կիհո ավանը։


== Բնակչություն ==
Միհամա ավանի բնակչությունը կազմում է 8 887 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 100,67 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Միհամա ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում Pinus thunbergii-ն, ծաղիկ՝ Citrus unshiu-ն, թռչուն՝ Emberiza cioides-ը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Միհամա ավանի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
Շևչենկովո (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՇևչենկովոՇևչենկովո (ուկրաիներեն՝ Шевченкове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կրիվոգրադի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շևչենկովո գյուղում բնակվում էր 433 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կորալպե

Կորալպե (Կորալպեր, Կորալմ) (գերմ.՝ Koralpe, սլովեն.՝ Golica), լեռնաշղթա Ավստրիայի հարավում, որը արևելյան Կարինթիան բաժանում է Շտիրիայից։ Հարավային մասում լեռնաշղթան ձգվում է Սլովենիա։ Հյուսիսից ձգվում է հարավ, արևմուտքում սահմանակցում է Լավանտ գետին, իսկ արևելքում՝ Զյուլմ գետին։ Հարավում՝ Սլովենիայի տարածքում, Կորալպեն սահմանակցում է Կոզյակ լեռնաշղթային։ Կորալպե լեռնաշղթայի արևելյան լանջերին ձգվում է Զեկար Բերենտալի՝ պահպանության տակ գտնվող տարածքը։


== Լեռնագագաթներ ==
Լեռնաշղթային ամենաբարձր գագաթը Գրոսեր Շպայկոգելն է՝ 2140 մ բարձրությամբ։ Այն արշավային զբասաշրջության հանրաճանաչ վայր է։ Լեռան վրա տեղադրված են հեռուստա-ռադիո ալեհավաքներ, նաև ավստրիական բանակի ռադիոտեղորոշիչ սարքեր։ Լեռնաշղթայի հյուսիսարևելյան հատվածում է խոյանում Ռայնիշկոգել գագաթը (1463 մ)։ Այն զբոսաշրջային կարևոր ուղղություն է Գրաց քաղաքի բնակիչների ու զբոսաշրջիկների համար։


== Աշխարհագրություն ==
Կորալպե լեռնաշղթան բաղկացած է հիմնականում մետամորֆ հանքապարներից, որոնց որոշ տեսակներ զգալի հետաքրքրություն են ներկայացնում աշխարհագրագետների ու կիսաթանկարժեք քարերի հավաքորդների համար։ Միջին հատվածում և Վայնեբենի շրջակայքում (հանրաճանաչ զբոսաշրջային ուղղություններ են) կան պեգմատիտային շերտեր, որոնք պարունակում են զգալի քանակությամբ սպոդումեն, ինչի շնորհիվ այն լիթիումի ծագման ամենահայտնի տեղն է Եվրոպայում։ Դաշտային սպաթների ու քվարցի հանքաշերտերը և խիտ անտառները ապակու, կերամիկայի, ճենապակու և մեկուսիչ նյութերի արդյունաբերական արտադրության հիմք են հանդիսացել նախկինում։


== Երկաթուղային տրանսպորտ ==

Կորալպեում երկաթուղին կառուցման ընթացքում է։ Այն պետք է կապի նահանգային մայրաքաղաքներ Կլագենֆուրտը և Գրացը Կորալպեի թունելի միջոցով։ Շինարարության ավարտը նշված է 2022 թվականը։ Թունելի նախագծային երկարությունը 32,9 կմ է։ Շինարարութան ավարտից հետո այն պետք է դառնա աշխարհի ամենաերկար թունելներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիանա Պախոն

Մարիանա Փախոն Լոնդոնո (իսպ.՝ Mariana Pajón Londoño, հոկտեմբերի 10, 1991(1991-10-10), Մեդելյին, Կոլումբիա), կոլումբիացի հեծանվորդ։


== Կարիերա ==
Նա իր առաջին ազգային տիտղոսը նվաճել է 5 տարեկանում, իսկ աշխարհի առաջին տիտղոսը` 9 տարեկանում։ Ընդհանուր առմամբ, նա հաղթել է աշխարհի 14 առաջնությունների, ԱՄՆ-ում 2 ազգային առաջնությունների, Լատինական Ամերիկայի 9 առաջնությունների և Համաամերիկյան 10 առաջնությունների ժամանակ։  2012 թվականի Օլիմպիական չեմպիոն։  Նա առաջին կոլումբիացին է, ով նվաճել է օլիմպիական երկու ոսկե մեդալ BMX-ում այս հաղթանակը երկրորդն էր կոլումբիացի մարզիկների համար Օլիմպիական խաղերին մասնակցության պատմության մեջ։ Նա հաղթանակը կրկնել է Ռիո դե Ժանեյրոյում 2016 թվականին։  2011, 2014 և 2016 թվականների աշխարհի չեմպիոն, Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի խաղերի չեմպիոն։ Կոլումբիայի լավագույն կին մարզիկ 2010 և 2011 թվականներին։
2012 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողության ժամանակ Կոլումբիայի դրոշակակիր լինելուց հետո, Պախոնի առաջին մասնակցությունը BMX իրադարձությանը հանգեցրեց 2012 թվականի խաղերի ընթացքում Կոլումբիայի համար առաջին ոսկե մեդալի, իսկ երկրորդը ` ընդհանուր առմամբ, Կոլումբիայի մասնակցությունը Օլիմպիական խաղերին։
Սպորտային մականունները` «Տատա»,«BMX թագուհի»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профайл на сайте олимпийских игр 2012 года
http://www.marianapajon.com.co/ Մարիանա Պախոն. պաշտոնական կայք
Աստերոիդների ցանկ (109201-109300)

Աստերոիդների ցանկ (109101-109200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (109301-109400)
 Աստերոիդների ցանկ (109101-109200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (109301-109400)
Հեքսան

Հեքսան, սահմանային ածխաջրածին, C6H14։ Պատկանում է ալկանների դասին։


== Հատկություններ ==
Անգույն հեղուկ է, թույլ հոտով(նման դիքլորէթանի հոտին)։ Հեքսանի գոլորշիները օժտված են թմրեցնող հատկությամբ։


== Հեքսանի ստացում ==
Ն-հեքսանը զգալի քանակով պարունակվում է բենզինում։ Իզոհեքսանների մեծ մասը ստացվում է բենզինի կատալիտիկ կրեկինգով և ալկիլացումով։


== Կիրառություն ==
Հեքսանը մեծ քանակներով օգտագործվում է բենզինի բաղադրությունում։
Հեքսանը հումք է ծառայում բենզոլի ստացման համար։
2,2-դիմեթիլբութան և 2,3-դիմեթիլբութան-հանդիսանում են շարժիչային վառելիքի բաղադրամասեր։
Օրգանական լուծիչ է։


== Իզոմերիա ==
Հեքսանն ունի հինգ իզոմեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
А. Вайсбергер, Э. Проскауэр, Дж. Риддик, Э. Тупс. Органические растворители. — М.։ Издатинлит, 1958 год.
Շուրա Բոզոյան

Շուրա Երվանդի Բոզոյան (ապրիլի 12, 1932(1932-04-12), Բալխո, Ախալքալաքի շրջան, Սամցխե-Ջավախեթի մարզ, Վրացական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 5, 2012(2012-11-05)), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1989), պրոֆեսոր (1990):


== Կենսագրություն ==
Շուրա Բոզոյանը ծնվել է 1932 թվականի ապրիլի 12-ին, Վրաստանի Ախալքալաքի շրջանի Բալխո գյուղում։ 1955 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1960-1969 թվականներին եղել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի հեռանկարային հետազոտությունների լաբորատորիայի վարիչ, 1969-1973 թվականներին՝  Հայաստանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի մաթեմատիկայի ֆակուլտետի դեկան։ 1973-1978 թվականներին աշխատել է Երևանի պետական համալսարանում և ՀՀ ԳԱ Հաշվողական կենտրոնում։ 1978 թվականից աշխատել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի մաթեմատիկական դեպարտամենտում, դասավանդել է նաև «Սինսփսիս Արմենիա» ընկերությունում, Հայ-ռուսական սլավոնական համալսարանում։
Աշխատանքները վերաբերում են մեծ ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ավտոմատացմանը։ Հեղինակ է բուհական ուսումնական ձեռնարկների։
Շուրա Բոզոյանը մահացել է 2012 թվականին։


== Անդամակցություն ==
Հայկական մաթեմատիկական ընկերության անդամ (1993)։


== Երկեր ==
Элементы теории булевых функций: Текст лекций, МВиССО АрмССР; Ереванский политехнический институт им. К. Маркса, Ереван: Б. и., 1983.
Բուլյան ֆունկցիաներ և թվային սխեմաների նկարագրության ALEX լեզուն։ Ուսումնական ձեռնարկ։ Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան, Մաթեմատիկայի դեպարտամենտ, Երևան, ՀՊՃՀ, 2004։
Annual international microelectronics olympiads of Armenia, I-IV: Tests and problems / By V. Sh. Melikyan; V. M. Movsisyan; Sh. E. Bozoyan. Yerevan: Synopsis, 2011.


== Հոդվածներ ==
О некоторых неэквивалентных преобразованиях записи дискретных схем //Изв.НАН и ГИУА, сер.техн.науки. - 1996. - Т.Х1, N 2.
О восстановлении синхронизации функциональной схемы //Изв.НАН и ГИУА, сер.техн.науки. - 1997. - Т.Х1, N 2.
Тестирование логической схемы в динамическом режиме по ее активным элементам - Деп. Арм.НИИНТИ 31.07.97, 203-Ар-97.
Тестирование логической схемы с помощью ее активной части. Полупр. Микроэлектр. первая нац. конф. - Дилижан, 1997
О вычислении функциональной активности элементов логических схем. - Депонировано в АрмНИИНТИ. - Деп. 21.05.98,7Д8-Ар98
О приближении логических схем минимальными ее подсхемами. Сб. науч. тр. Моделирование, оптимизация, управление. Вып.2. - Ереван, ГИУА, 1997.
O восстановлении синхронизации схемы, состоящей из логических и запоминающи элементов. Сб. науч. тр. Моделирование, оптимизация, управление. Вып.4. - Ереван, ГИУА, 2001.
Новый подход при модульно ориентированном проектировании систем на чипах // Электронный журнал.


== Ծանոթագրություններ ==
Գայ (գյուղ, Նովոսելիցայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳայԳայ (ուկրաիներեն՝ Гай), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Նովոսելիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գայ գյուղում բնակվում էր 351 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ներկված թռչուն

«Ներկված թռչուն» (չեխ․՝ Nabarvené ptáče), չեխ ռեժիսոր Վացլավ Մարհուլի չեխ-սլովակ-ուկրաինական ֆիլմը։ Այն լեհ և ամերիկացի գրող Եժի Կոսինսկու համանուն վեպի էկրանավորումն է։ Առաջին ֆիլմն է, որում օգտագործվել է միջսլավոնական լեզուն։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի մայիսի 12-ին։


== Սյուժե ==
Ցանկանալով պատերազմի ժամանակ իրենց երեխային փրկել հրեաների հետապնդումից՝ ծնողները նրան ուղարկում են Արևելյան Եվրոպայի գյուղ։ Նրա մորաքույրը, որն այդտեղ էր ապրում, անսպասելիորեն մահանում է, և երեխան ստիպված է լինում թափառել վայրի ու թշնամական աշխարհում, որտեղ տիրում էին միայն տեղական օրենքները։ Երեխան պայքարում է իր գոյատևման, իր հոգու և սեփական ապագայի համար։


== Դերերում ==


== Արտադրություն ==
Ֆիլմի նկարահանումներն սկսվել են 2017 թվականին և տևել 16 ամիս։ Նկարահանումները տեղիեն ունեցել Չեխիայում (Կուրժիվոդի, Բռնո, Բռնոյի բանտ, Յոզեֆովե, Բեզդրուժիցե, Չերնոշին, Կացովե և Բոլետիցե), Սլովակիայում (Վահ գետում), Լեհաստանում և Ուկրաինայում։ Նկարահանման 100 օրերի ընթացքում ներգրավված է եղել 100 լոկացիա, նկարահանվել է 236 տեսարան, 1520 կադր և 3531 դուբլ։ Կինոարտադրություննավարտվել է 2018 թվականի հոկտեմբերին։
Բոլետիցեում ճակատամարտի մեծ տեսարանը նկարահանվել է ռեժիսորներ Ռադիմ Շպաչեկի և Վիտ Կարասի օգնությամբ։


=== Բյուջե ===
Ֆիլմը 2016 թվականին ուկրաինական կողմից 9,588 միլիոն գրիվնա ֆինանսական օգնություն է ստացել։ Ընդհանուր բյուջեն կազմել է 159 միլիոն չեխական կրոնա։


== Լեզուներ ==
Ֆիլմում հիմնականում օգտագործվում է չեխերենը, սակայն որոշ տեսարաններում օգտագործվում են գերմաներեն, ռուսերեն, ինչպես նաև միջսլավոնական լեզուն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի պաշտոնական կայք
Ներկված թռչուն ֆիլմն ուկրաինական կողմի «Directory Films» արտադրող ընկերության կայքում
Ներկված թռչուն չեխական կողմի «Silver Screen» արտադրող ընկերության կայքում
Ֆիլմի էջը Interner Movie Database կայքում(անգլերեն)
Ֆիլմի էջը Česko-Slovenská filmová databáze կայքում
Ֆիլմի էջը Kinobox.cz կայքում
Հեթին

Հեթին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Մեծ Ալ լիճ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալ լիճ (այլ կիրառումներ)Մեծ Ալ լիճ, բնական ջրային ավազան Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում՝ Հեղգաց սարավանդի կենտրոնական մասում՝ 2947 մ բարձրության վրա։ Ունի 53 հա մակերես։ Միջին խորությունը 1,88 մ է։
Ներկայում լիճն ու հարակից տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։


== Պատմական ակնարկ ==


=== Խորհրդային տարիներ ===


=== Արցախյան ազատամարտ, 1991-1994 ===


=== Հայ-ադրբեջանական պատերազմ, 2020 ===


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Դերեկ Ջոզեֆ

Դերեկ Ջոզեֆ (նոյեմբերի 13, 1945(1945-11-13) - հուլիսի 29, 2021(2021-07-29)), Պակիստանի բանակի սպա էր, ծագումով հայ և 1971թ. հնդկական պատերազմի վետերան։ Ջոզեֆը միացավ Պակիստանի բանակին 1969թ.-ին, իսկ ավելի ուշ կռվեց 1971թ. հնդկա-պակիստանյան պատերազմում, որտեղ ոչնչացրեց հնդկական յոթ տանկ։  Պատերազմի ժամանակ իր գործողությունների համար արժանացել է Թամղա-ի-Ջուրատին։  Պատերազմից հետո Ջոզեֆը ընտրեց որպես պատգամավոր ուղարկվել Արաբական Միացյալ Էմիրությունների զինված ուժեր, որտեղ նա ծառայեց երեք տարի, նախքան Պակիստան վերադառնալը։  Թոշակի է անցել փոխգնդապետի կոչումով։  Նա մահացել է 2021 թվականի հուլիսի 29-ին Փեշավար քաղաքում։


== Անձնական կյանք ==
Ջոզեֆը ծնվել է 1945 թվականի նոյեմբերի 13-ին Բրիտանական Հնդկաստանի հյուսիս-արևմտյան սահմանամերձ նահանգի Փեշավար քաղաքում։  Էդվարդես քոլեջի թոշակի անցած պրոֆեսոր Դենիս Ջոզեֆը և Դերեկ Ջոզեֆի եղբայրն ասում է, որ իրենց ընտանիքը Հայաստանից եկել է Աֆղանստան և մնացել Քաբուլում և Նանգարհարում՝ նախքան Բրիտանական Հնդկաստան տեղափոխվելը Աֆղանստանից բրիտանական զորքերի դուրսբերումից հետո։  Ջոզեֆի ընտանիքը ժամանել է Փեշավար՝ Հյուսիս-արևմտյան սահմանամերձ նահանգի մայրաքաղաքը 1890 թվականին և այդ ժամանակվանից մնացել է այնտեղ։  Դերեկ Ջոզեֆի հայրը՝ դոկտոր Փոլ Ջոզեֆը, ընդհանուր վիրաբույժ էր Փեշավարի Mission Hospital-ում, իսկ մայրը սովորեցնում էր անգլերեն լեզու տարբեր քոլեջներում։


== Զինվորական կարիերա ==
Ջոզեֆը զորակոչվել է Պակիստանի բանակ 1969 թվականի ապրիլի 20-ին և ավելի ուշ մասնակցել 1971 թվականի հնդկա-պակիստանյան պատերազմին։ Պատերազմի ընթացքում նա ոչնչացրեց յոթ հնդկական տանկ և իր քաջության համար պարգևատրվեց Թամղա-ի-Ջուրատով։


== Նրա մահը ==
Դերեկ Ջոզեֆը մահացել է 2021 թվականի հուլիսի 29-ին Փեշավար քաղաքում։  Նրան հուղարկավորել են զինվորական մեծ պատիվներով Փեշավար քաղաքի զինվորական գերեզմանոցում։  Պակիստանի մի շարք պաշտոնաթող զինվորականներ և քաղաքացիական ծառայողներ Ջոզեֆին բնութագրեցին որպես խիզախ զինվոր և իրենց վիշտը հայտնեցին Ջոզեֆի մահվան կապակցությամբ։


== Տես նաեւ ==
Հայերը Պակիստանում


== Աղբյուրներ ==
Սամվել Հովհաննիսյան (օդաչու)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)Սամվել Մերուժանի Հովհաննիսյան (հունիսի 25, 1951(1951-06-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 6, 1998(1998-06-06), Երևան, Հայաստան), հայ օդաչու, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Ավարտել է Վոլչանսկի (Խարկովի մարզ, Ուկրաինա) քաղաքացիական ավիացիայի օդաչուական ուսումնարանը (1973)։ 1973–1988 թվականներին աշխատել է Երևանի ԴՕՍԱԱՖ-ում, 1988 թվականից՝ «Էրեբունի» օդանավակայանում (1981–1983 թվականներին՝ Անգոլայում)։
1988–1992 թվականներին ՅԱԿ-40 ինքնաթիռի անձնակազմում (2-րդ օդաչու) մասնակցել է Արցախի ինքնապաշտպանությանը։ Շուշիի ազատագրմանը նախորդող օրերին մարտական գոտում կատարել է 30-ից ավելի թռիչք։ Ընդհանուր թռիչքաժամը Արցախի կազմել է 2100 ժամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեյսի Չան

Ջո-Մինգ Ջեյսի Չան (անգլ.՝ Jo-Ming Jaycee Chan , դեկտեմբերի 3, 1982(1982-12-03), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հոնկոնգցի դերասան և երգիչ։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Հուադույի քրոնիկները. Վարդի սայր» ֆիլմից։ Նա հայտնի դերասան Ջեքի Չանի որդին է։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Տրուդոլյուբ (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)

Տրուդոլյուբ (ուկրաիներեն՝ Трудолюб), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պարկ-Տրուդոլյուբ։
2001 թվականի տվյալներով Տրուդոլյուբ գյուղում բնակվում էր 517 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շատիյոն սյուր Էնդր (կանտոն)

Շատիյոն սյուր Էնդր (ֆր.՝ Châtillon-sur-Indre), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Կենտրոն շրջանում։ Էնդր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Շատորու օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 6526 մարդ էր։Կանտոնի համարը 3608 է։ Կանտոնում կա 10 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Բարխուդարլու

Բարխուդարլու (նաև՝ Բարխուդարլի, Բարխուդարլը, ադրբ.՝ Barxudarlı), նախկին բնակավայր Հայաստանի Տավուշի մարզի արևելքում՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծի հարևանությամբ։ Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում բնակավայրը ներառվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի կազմում։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո՝ 1991-1994 թվականների Արցախյան պատերազմի ընթացքում, այն ընդգրկվեց Հայաստանի Հանրապետության տարածքում։ Համաձայն Հայաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ այն գտնվում է Հայաստանի Տավուշի մարզում, իսկ ըստ Ադրբեջանի վարչատարածքային բաժանման՝ այն տեղակայված է Ադրբեջանի Հանրապետության Ղազախի շրջանում։


== Տեղադրություն ==
Բարխուդարլու տարածքը տեղակայված է արևմուտքում Ազատամուտ, հարավ-արևմուտքում Դիտավան, հարավ-արևելքում Այգեհովիտ գյուղերի և հյուսիսում Աղստև գետի միջև։


== Պատմություն ==
Թուրքաբնակ գյուղը հիմնվել է 19-րդ դարի վերջին նստակյացության անցած անասնապահ թուրքերի կողմից։ Հայտնի է, որ 1886 թվականին գյուղում բնակվել է 69 թուրք։
Խորհրդային Միության Անդրկովկասյան Դաշնության Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի հողային և անտառային վեճերը լուծող տեղական հանձնաժողովը 1929 թվականի հուլիսի 19-0-ի իր որոշմամբ Բարխուդարլուն ընդգրկել է Դիլիջանի գավառի մեջ։ Հետագայում առանձնացվել է Խորհրդային Հայաստանից և ներառվել Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում։
Բարխուդարլուն, որը կազմում էր 10,1 քառ․կմ տարածք, Խորհրդային Միության կազմում գտնվող Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի անկլավ էր Խորհրդային Հայաստանի տարածքում։


== Տես նաև ==
Տիգրանաշեն
Արծվաշեն
Վերին Ոսկեպար
Սոֆուլու


== Ծանոթագրություններ ==
Պսեկաբե

Պսեկաբե (ռուս.՝ Псекабе), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շեբա գետի աջ ափին՝ 40 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է, ավազանի տարածքը 66,4 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Աֆիպս, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 06020001512108100005604
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108100560
Ավազանի կոդը - 06.02.00.015
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Յուլեյիե (գյուղ, Մյառյամաա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅուլեյիեՅուլեյիե (էստ․՝ Ülejõe), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սիթհ

Սիթհերը (անգլ.՝ Sith) «Աստղային պատերազմների» հորինված տիեզերքում մութ ուժերի կողմնակիցներն են, որոնք ջեդայների հակառակորդներն են։ Անվանումը ծագել է Կորրիբան մոլորակի մարդկային ռասայից, որոնց հին ժամանակներին ստրկացրել են Մութ Ջեդայները։ Ինչպես որ ջեդայների մոտ, այդպես էլ սիթհերի մոտ գլխավոր զենքը Լույսային թուրն է, սակայն ի տարբերություն Ջեդայների, նրանց շեղբը առավել հաճախ կարմիր է։
Սիթհերի մեծ մասը հենց իրենք ինչ-որ ժամանակ եղել են Ջեդայներ, մինչև այն ժամանակ, երբ Ուժի մութ կողմը նրանց հրապուրեց։ Ըստ տիեզերքի պատմության «սիթհեր» անվանումը ծագել է Կորրիբան մոլորակի հումանոիդ ռասայից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սիթհեր Վուկիպեդիայում, Վիքի «Աստղային պատերազմների մասին»
Քևին Ջ. Անդերսոն և Դենիել Ուոլես. «Աստղային պատերազմների» հիմնական ժամանակագրություն(չաշխատող հղում)
Լյադո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Լյադո (ռուս.՝ Лядо), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ակչեքյոյ

Ակչեքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ազա Փաշինյան

Ազատուհի Հրանտի Փաշինյան (նոյեմբերի 1, 1997(1997-11-01), Երևան, Հայաստան), հայ նկարչուհի, մեյք-ափ արտիստ։ Հայտնի է Ազա Փաշինյան անվամբ։ Նա, որպես կտավ, օգտագործում է իր մարմինը։ Նկարչուհին տարբեր նկարչական հնարքների միջոցով ստեղծում է տեսողական պատրանքներ։ Ըստ նրա՝ այդպիսի տեսողական պատրանքներ ստեղծելը տարածված չէ Հայաստանում, սակայն նա շարունակելու է սովորել և ստեղծագործել։


== Կենսագրություն ==
Ազա Փաշինյանը ծնվել է 1997 թվականի նոյեմբերի 1-ին Երևան քաղաքում։ Ավարտել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան համար 66 դպրոցը։ Ներկայումս սովորում է Երևանի պետական հումանիտար քոլեջում։ Տիրապետում է հայերենին, ռուսերենին, անգլերենին։ 2005 թվականին մասնակցել է Մարտիրոս Սարյանին նվիրված նկարչական մրցույթին և զբաղեցրել 3-րդ հորիզոնականը։ 2009 թվականին մասնակցել է Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանում կայացած ցուցահանդեսին։ 2010 թվականին մասնակցել է «Պատկերասրահ» ցուցահանդեսին։ Նույն թվականին կատարել է անձնական նկարների բարեգործական վաճառք։ 2011 թվականին կազմակերպել է խմբային նկարների անհատական ցուցահանդես։ 2012 թվականին մասնակցել է «Մերգելյան» ցուցահանդեսին։ 2015 թվականին մասնակցել է հին հայկական գորգերի և կարպետների ուսումնասիրությանն ու նորոգմանը։ 2011-2016 թվականներին մասնակցել է հայ նկարիչների գործունեության ուսումնասիրմանը։


== Ստեղծագործություն ==
Ազան զբաղվում է բոդի արտով։ Տարբեր նկարչական հնարքներով մարմնի վրա ստեղծում է տեսողական պատրանքներ։ Այդպիսի հնարքներով նա կերպարանափոխում է ցանկացած հայտնի ու անհայտ մարդու։ Նա ասում է, որ դիմահարդարմամբ սկսել է զբաղվել երկու տարի առաջ և հասկանալով, որ դա իրեն չի բավականացնում, սկսեց զբաղվել տեսողական խաբկանքներ ստեղծելով, ինչը, ըստ նկարչուհու, դուր է գալիս իրեն և գրավում մարդկանց։ Ազան արդեն ստեղծել է Մոնա Լիզայի, Նիքի Մինաժի, Սիրուշոյի, Ֆրիդա Կալոյի և Մկրտիչ Արզումանյանի փոխակերպումները։ Նա սիրում է ֆանտաստիկ ֆիլմեր դիտել և նշում է, որ իր ոգեշնչման աղբյուրը ֆանտաստիկ ֆիլմերն են։


== Ծանոթագրություններ ==
Բենջամեն Բրիտտեն

Բենջամեն Բրիտտեն, ավելի հայտնի որպես՝ բարոն Բրիտտեն (անգլ.՝ Edward Benjamin Britten, նոյեմբերի 22, 1913(1913-11-22)[…], Լոուստոֆտ, Սուֆոլք, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - դեկտեմբերի 4, 1976(1976-12-04)[…], Օլդ բորո, Արևելյան Սուֆոլք, Սուֆոլք, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի երգահան, դիրիժոր և դաշնակահար։ Բրիտտենի գրած բազմաթիվ տեղծագործություններից կարելի է առանձնացնել «Պատերազմական ռեքվիեմը» (War Requiem), «Փիթեր Գրայմս» (Peter Grimes, 1945 թ.), «Ալբերթ Հերրինգ» (Albert Herring, 1947 թ.), «Բիլլի Բադդ» (Billy Budd, 1951 թ.), «Պտուտակի պտույտը» (The Turn of the Screw, 1954 թ.) օպերաները։ 1973 թվականին կայացավ Բրիտտենի վերջին՝ «Մահը Վենետիկում» (Death in Venice) օպերայի պրեմիերան։


== Ծանոթագրություններ ==
Շիրվանշահլու

Շիրվանշահլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 336, իսկ 1908-ին՝ 102 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոմաշկովո (այլ կիրառումներ)

Ռոմաշկովո, կարող է վերաբերել՝

Ռոմաշկովո - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Օդինցովսկի շրջանի կազմում։
Ռոմաշկովո - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Ռոմաշկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Ռոմաշկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Գոռնյացկոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳորնյացկոեԳոռնյացկոե (ուկրաիներեն՝ Гірницьке), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Օրջոնիկիձեի քաղաքային խորհուրդում։ Հիմնադրվել է 1886 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գորնյացկոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 374 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Հիդրոշինարար

«Հիդրոշինարար», խորհրդային շրջանի հայկական շաբաթաթերթ։ Հանդիսացել է «Հայհիդրոէներգոշինի» վարչության օրգանը։ Լույս է տեսել 1957-1969 թվականներին, Երևանում։ Խմբագիրներ՝ Օ. Սեմերջյան, Վազգեն Դադոյան, Յուրի Մարյան, Լ. Գրիգորովա։ Լուսաբանել է հանրապետության հիդրոկառույցների (Սևանշին, Երևանգէս, Աթարբեկյանգէս, Տաթևգէս և այլն) կուսակցական, արհմիութենական, կոմերիտական աշխատանքները, Չեխոսլովակիա-Հայաստան, Արևելյան Գերմանիա-Հայաստան հիդրոշինարարների մրցության ընթացքը, շինարարների ինտերնացիոնալ դաստիարակության, ժողովուրդների բարեկամության լոզունգներ։ 
Պրոպագանդել է հիդրո և ջերմակայանների կառուցման «առաջադիմական» համարվող մեթոդները, ներկայացրել շինարարներին, ընդհանրացրել նրանց փորձը։ 
Ունեցել է գրական, գեղարվեստական են բաժիններ։ Հաջորդել է «Քանաքեռշին» (1932-1939), «Հարվածային շինարարություն» (1949-1957) պարբերականներին։
Իդա Մաք-Քինլի

Իդա Մաք-Քինլի (անգլ.՝ Ida Saxton McKinley, հունիսի 8, 1847(1847-06-08), Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ - մայիսի 26, 1907(1907-05-26), Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ), ԱՄՆ նախագահ Ուիլիամ Մաք-Քինլի կինը և ԱՄՆ առաջին տիկին 1897 թվականից մինչև 1901 թվականը։


== Մանկություն և ամուսնություն ==
Իդան ծնվել է Օհայո նահանգում, բանկիր Ջեյմս Սաքստոնի և Քեթրին Դեուոլթ-Սաքսթոնի ընտանիքում։ Նրա պապը՝ Ջոն Սաքսթոնը, 1815 թվականին հիմնել է կանտոնի առաջին թերթը՝ The Repository-ը։
Ուիլյամ Մաք-Քինլին, 27 տարեկան հասակում, ամուսնացել է Իդա Սաքստոնի հետ։ Հարսանիքից հետո զույգը ապրել է հարսնացուի ծնողների տանը։


== Հիվանդություն ==
Ունենալով փխրուն և նյարդային բնավորություն, տիկին Մաք-Քինլին վերջնականապես կոտրվեց իր մոր և երկու մանկահասակ երեխաների մահից։ Նրա մոտ էպիլեպսիայի նոպաներ են եղել, և նա լիովին կախվածություն է ունեցել ամուսնուց։ Նրա նոպաները երբեմն տեղի են ունեցել աշխարհիկ միջոցառումներում, օրինակ՝ Մաք-Քինլիի առաջին պարահանդեսում՝ մարզպետի պաշտոնում։ Մինչև կյանքի վերջ լինելով հաշմանդամ՝ նա միշտ եղել է հողաթափերով։


== Երեխաներ ==
Իդան և Ուիլյամը ունեցել են երկու երեխա (երկուսն էլ մահացել են մանուկ հասակում).

Քեթրին Մաք-Քինլի (1871 թվականի դեկտեմբերի 25 — 1875 թվականի հունիսի 25), մահացել է որովայնային տիֆից։
Իդա Մաք-Քինլի (1873 թվականի ապրիլի 1 — 1873 թվականի օգոստոսի 22)։


== ԱՄՆ առաջին տիկին ==
Նախագահ Մաք-Քինլին նախազգուշական միջոցներ է ձեռնարկել իր կնոջ համար։ Ավանդույթի համաձայն, պաշտոնական ճաշերին նա նստած էր նրա կողքին, այլ ոչ թե սեղանի մյուս ծայրին։ Հեռագրեր ստանալիս նա նստած էր նրա կողքին։ Իդայի բոլոր պարտականությունները ստանձնել է Ջեննի Տաթլ Հոբարտը՝ փոխնախագահ Գարեթ Հոբարտի կինը։
Միսիս Մաք Քինլին 1901 թվականին ամուսնու հետ մեկնել է Կալիֆոռնիա, սակայն առողջական վիճակի վատթարացման պատճառով Սան Ֆրանցիսկոյում տուրը չեղյալ է հայտարարվել։


== Կյանքի վերջին տարիներ և մահ ==
1901 թվականի սեպտեմբերին Բուֆալոյում իր ամուսնու սպանությունից հետո Իդա Մաք Քինլին կորցրել է ապրելու կամքը։ Ամուսնու հուղարկավորությանը նա ներկա չի գտնվել։ Իր կյանքի մնացած վեց տարիները քույրն էր հոգ տանում նրա մասին։ Իդա Սաքստոն Մաք-Քինլին մահացել է 1907 թվականի մայիսի 26-ին Օհայոում։


== Ժառանգություն ==
Տունը, որտեղ Իդան անցկացրել է մանկությունը, պահպանվել է։ Բացի այդ, պահպանվել է այն տունը, որտեղ Մաք-Քինլիի ամուսիններն ապրել են 1878-1891 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Տուն (այլ կիրառումներ)

Տուն, կարող է վերաբերել՝

Տուն - համակարգչային անիմացիոն ֆիլմ (մուլտֆիլմ) նկարահանված Dreamworks Pictures կինոընկերության կողմից
Տուն - շինություն, վայր, որտեղ բնակվում են մարդիկ և (ընտանի) կենդանիները
Խանամիրյան (այլ կիրառումներ)

Խանամիրյան, հայկական ազգանուն։

Վանուշ Խանամիրյան, պարի պետական անսամբլի մենակատար, գեղարվեստական ղեկավար, Հայաստանի պարային արվեստների գործիչների միության նախկին նախագահ։
Ստեփան Խանամիրյան, Ուկրաինական ԽՍՀ գեներալ-մայոր։
Թյուո (հատուկ քաղաք)

Թյուո  (ճապ.՝ 中央区), Տոկիոյի հատուկ շրջաններից մեկը։ Գտնվում է Տոկիոյի արևելքում։ Զբաղեցնում է 10,15 կմ² մակերես տարածք։ 2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 109 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 9 654 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 120-8510։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլյադինեցկի գյուղական խորհուրդ (Լիպովոդոլինսկի շրջան)

Կոլյադինեցկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Колядинецька сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպոդոլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոլյադինեցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1087 մարդ։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Անդրիանի

Անդրիանի (ռուս.՝ Андрианы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դեդկովցի (գյուղ, Չուդնևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴեդկովցիԴեդկովցի (ուկրաիներեն՝ Дідківці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դեդկովցի գյուղում բնակվում էր 552 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2693 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 204,98 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սենեկ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սենեկ (այլ կիրառումներ)Սենեկ (ռուս.՝ Сенек), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։


== Աշխարհագրություն ==
Գետաբերանը տեղակայված է Ռեսսետա գետի ձախ ափին՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է, ավազանի տարածքը 120 կմ2։ Գետի ակունքը սկսվում է անտառում, Պալիկսկոե տարածքում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օկա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100512110000019920
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001992
Ավազանի կոդը - 09.01.01.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Արթուր Դանիելյան (գեղասահորդ)

Արտուր Աշոտի Դանիելյան (ռուս.՝ Артур Ашотович Даниелян, դեկտեմբերի 17, 2003(2003-12-17), Վոլգոգրադ, Ռուսաստան),  հայազգի ռուսաստանցի գեղասահորդ, մենասահորդ, Եվրոպայի 2020 թվականի փոխչեմպիոն, Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր։


== Կարիերա ==
Արթուր Դանիելյանը ծնվել է Վոլգոգրադ քաղաքում։ 2008 թվականից սկսել է զբաղվել գեղասահքով։ 2016 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մոսկվա։ Մարզումներն անց է կացնում խորհրդային գեղասահորդուհի, գեղասահքի մարզիչ Ելենա Վոդորեզովայի և գեղասահքի մարզիչ Մարինա Սելիցկայայի մոտ։
2017 թվականի  սեպտեմբերին  Խորվաթիայի մայրաքաղաք  Զագրեբում մասնակցել է Պատանիների Գրան պրիի առաջնությանը, որտեղ զբաղեցրել է յոթերորդ տեղը։ 2018 թվականի հունվարին Ռուսաստանի պատանեկան առաջնությունում դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ Պատանիների աշխարհի առաջնությունում կարճ ծրագրից հետո զբաղեցրել է 8-րդ տեղը, իսկ վերջնական արդյունքում նվաճել է արծաթե մեդալ։
2018-2019 մրցաշրջանում մասնակցել է Պատանիների Գրան պրիի երկու մրցափուլերին․ Սլովենիայ մրցափուլում  զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը, իսկ Հայաստանի՝  4-րդ հորիզոնականըը։ Պատանիների աշխարհի առաջնությունում կարճ ծրագրի մրցափուլում  զբաղեցրել է 9-րդ հորիզոնականը, իսկ  ամփոփիչ հաշվարկում զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը։
Չելյաբինսկում և Զագրեբում տեղի ունեցած Պատանիների Գրան պրի առաջնությունում զբաղեցրել է  2-րդ տեղը։
Դեկտեմբերին Ռուսաստանի առաջնությունում անհաջող հանդես եկավ կարճ ծրագրում՝ գրավելով տասներեքերորդ հորիզոնականը, սակայն կամայական ծրագրի շնորհիվ  վերջնական արդյունքում նվաճեց արծաթե մեդալ և ձեռք բերեց Եվրոպայի ուղեգիր։
2020 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում կարճ ծրագրում զբաղեցրել է 3-րդ տեղը, կամայական ծրագրում հավաքած  միավորները նրան թույլ տվեցին, որ  նվաճի արծաթե մեդալ։


== Ծրագրեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլիսինո (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասիլիսինոՎասիլիսինո (ռուս.՝ Василисино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լեդիգոս

Լեդիգոս (իսպ.՝ Ledigos) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Պալենսիա պրովինցիայում (Կաստիլաի և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պարամոս Վալիես շրջանում։ Բնակչությունը՝ 76 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1]
Պետրոպոլիսյան հաշտություն

Պետրոպոլիսյան հաշտություն, 1903 թվականի նոյեմբերի 17-ին կնքված պայմանագիր Բոլիվիայի և Բրազիլիայի միջև, որով ավարտվեց Ակրիի պատերազմը և վերջ դրվեց պաշտոնապես չճանաչված Ակրիի հանրապետությանը։


== Պատմություն ==
Ակրիի հանրապետությունը ճանաչվել է 1899 թվականի մայիսի 1-ին Լուիս Գալվես Ռոդրիգես դե Արիասի կողմից։ Նրա տարածքը ընդգրկել է Բոլիվիայի և Պերուի որոշ մասեր, սակայն բնակչությունը գործնականում եղել է միայն Բրազիլիայի կաուչուկ հավաքողներ։ Դրա պատճառն այն է, որ, այս տարածքների վրա վերահսկողություն սահմանելով, Բոլիվիան Ակրայում հիմնել է Պուերտո-Ալոնսո (այժմ՝ Պորտու Ակրի) քաղաքը։ 1901 թվականին Բոլիվիան վաճառում է Ակրիի կոնցեսիան ամերիկյան ներդրողներին (The Bolivian Syndicate of New York), որոնք խթանեցին կաուչուկագործության զարգացմանը սպասվող կաուչուկի բումի ժամանակ։ Ամերիկացիներն այդ կերպ նաև ազատված էին հարկերի վճարումից։ Տեղի կաուչուկ հավաքող բրազիլիացիները իրենց համարում էին իրենց օրենքներով սահմանափակված և այդ պատճառով ապստամբեցին ղեկավար բրազիլացի սպա Ժոզե Պլասիդո դե Կաստրոյի դեմ։ Այս պայքարի արդյունքում նորից հռչակվեց և վերականգնվեց անկախ Ակրիի հանրապետությունը։
Ակրիի անկախության հռչակումից հետո Բոլիվիան և Բրազիլիան պայմանավորվեցին տարածքների փոխանակության շուրջ։ Բրազիլիային անցավ այն տարածաշրջան, որը գտնվում է նրա այժմյան սահմանագծին՝ Ակրիի նահանգ։ Բոլիվիային փոխանցեց իր տարածքից 3000 կմ², որը գտնվում է Մադեյրա և Աբունյա գետերի միջև։ Պետրոպոլիսի համաձայնությունը նաև նախատեսում էր վճարել Բոլիվիային 2 միլիոն ֆունտ ստերլինգ և բրազիլիացիների երկաթուղու բնակեցված ճանապարհը կառուցում բրազիլական Գուաժարա-Միրին սահմանապահ քաղաքից մինչև բրազիլական Ռիբելարտա քաղաք։ Սակայն այդ ճանապարհը այդպես էլ չկառուցվեց։ Այս համաձայնությունը նաև ներառում էր այն կետը, որով կարգավորվելու էին նաև բրազիլա-պերուական վիճելի սահմանային տարածքների հարցերը։ 1909 թվականին Արգենտինայի միջնորդությամբ այս պետությունների միջև Ռիո դե Ժանեյրոյում ավարտվեցին բանակցությունները, ըստ որի Պետրոպոլիսյան համաձայնությամբ Պերուն ստացավ 39.000 կմ² բրազիլական տարածք։ Ամերիկյան սինդիկատին (կապիտալիստական խոշոր միավորում) տրվեց 110 հազար ֆունտ ստերլինգ արժեքով փոխհատուցում։


== Աղբյուրներ ==
s:pt:Tratado de Petrópolis Պետրոպոլիսյան համաձայնության ամբողջական տեքստ (պորտ.)
Ադրբեջանի անկախության թանգարան

Ադրբեջանի անկախության թանգարան (ադրբ.՝ Azərbaycan İstiqlal Muzeyi), թանգարան, որտեղ պահվում են ադրբեջանական ժողովրդի ազգային-ազատագրական շարժումը արտացոլող ցուցանմուշները։ Գտնվում է Բաքվի թանգարանի կենտրոնում։
Ադրբեջանի անկախության թանգարանը հիմնադրվել է 1991 թվականի հունվարի 9-ին։ Այդ ժամանակ թանգարանը ունեցել է ընդամենը 7000 ցուցանմուշ։ Ներկայումս թանգարանում կան ավելի քան 22000 ցուցանմուշներ։


== Պատմություն ==

Ադրբեջանի առաջին պետական թանգարանը  Անկախության թանգարանն էր։ 1919 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Անկախության թանգարանը կազմակերպվել էր  `Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության խորհրդարանի ստեղծման առաջին տարեդարձի կապակցությամբ։ Թանգարանը գործել է ընդամենը մի քանի ամիս։ 1920 թվականի ապրիլի 27-ին ԲԳԿԲ 11-րդ բանակի ստորաբաժնումները հատել են ԱԺՀ սահմանը և ապրիլի 28-ին Բաքու մտել։ ԱԺՀ դադարել է իր գոյությունը և հռչակվել է Ադրբեջանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը (ԱԽՍՀ)։ Այս իրադարձություններից հետո թանգարանը դադարեց իր գործունեությունը։
Թանգարանը վերականգնել է իր գործունեությունը 1991 թվականին `71 տարի անց։ Անկախության թանգարանը հիմնադրվել է 1991 թվականի հունվարի 9-ին։


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի բժշկության թանգարան
Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան
Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան
Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարան
Ադրբեջանի Ազգային կրթական թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==
Ակադեմիական թիավարությունն ամառային II օլիմպիական խաղերում. զույգեր ղեկորդով

Ամառային II օլիմպիական խաղերում ղեկորդներով զույգերի մրցումներն ակադեմիական թիավարությունում անցկացվել են օգոստոսի 25-ին և 26-ին։ Մասնակցել են երեք երկրներից 22 մարզիկներ։


== Մեդալակիրներ ==


== Մրցումներ ==


=== Կիսաեզրափակիչ ===


=== Եզրափակիչ ===


== Արտաքին հղումներ ==
Խաղերի պաշտոնական արձանագրություն Archived 2004-08-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Խաղերի արդյունքներ Archived 2011-07-19 at the Wayback Machine. (լեհ.)
(4902) Թեսանդրուս

(4902) Թեսանդրուս (անգլ.՝ Thessandrus), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 9-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,206655 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,9784 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,4349 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4339,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,082959 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,07° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4902) Թեսանդրուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստարի Բուրտյուկ

Ստարի Բուրտյուկ (ռուս.՝ Старый Буртюк, բաշկիրերեն՝ Иҫке Бөртөк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 371 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)