armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էրդ

Էրդ (հունգ.՝ Érd, գերմ.՝ Hanselbeck, խորվ.՝ Andzabeg), քաղաք, որը գտնվում է Հունգարիայի կենտրոնական մասում, Պեշտ վարչական միավորում։ Մտնում է Մեծ Բուդապեշտի ագլոմերացիայի մեջ։ Բնակչությունը հասնում է 63 294-ի (2014 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով)։ 


== Աշխարհագրական դիրք և տրանսպորտ ==
Քաղաքը գտնվում է Բուդապեշտի կենտրոնից 20 կմ դեպի հարավ-արևելք և 5 կմ է հեռու հունգարական մայրաքաղաքի հարավ-արևմտյան շրջաններից։ Էրդի մեծ երկաթուղային և ավտոմոբիային ճանապարհները տանում է դեպի Բուդապեշտ, հարավ-արևելք, դեպի Սեկեշֆեհերվար և Բալատոն (լիճ) և հարավ` դեպի Պեչ։ Գնացքով դեպի Բուդապեշտ կարելի է հասնել 20 րոպեում Կելենֆյոլդ կայարանից և 30 րոպեում` Դելի կայարանից։


== Պատմություն ==

Շրջանը բնակեցվել է դեռ հին ժամանակներից։ Ճարտարապետական պեղումներն Էրդի տեղում հաստատում են առնվազն 50.000 ամյա բնակավայրի գոյությունը։ 
Առաջին անգամ քաղաքը Էրդ անունով հիշատակվել է 1243 թվականին։ Քաղաքի անունը հունգարական ստուգաբանություն ունի, գալիս է կամ հունգ.՝ erdő` անտառ, կամ էլ հունգ.՝ ér` հեղեղ բառերից։    
1543-ից 1684 թվականները Էրդը գտնվել է Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։ Թուրքերն այստեղ կառուցել էին ամրացված պալատ և մզկիթ։ Թուրքերի տիրապետության ժամանակ քաղաքը ունեցել է Համզաբեգ անվանումը։ 
XVIII—XIX դարերին քաղաքը արագ աճել է` միևնույն ժամանակ մնալով հիմնականում գյուղատնտեսական շրջանի կենտրոն։ նոր արդյունաբերական ձեռնարկություններն այստեղ առաջացել է 20-րդ դարի 70-ական թվականներին։ 20-րդ դարի 90-ական թվականներին Էրդը դարձել է երկրի ամենաարագ աճող քաղաքը` հարաբերականորեն հաջող տնտեսական դրության շնորհիվ։ Միևնույն ժամանակ հունգարական մյւոս շրջանները ապրում էին ծանր ճգնաժամ։ Քաղաքի բնակչության արագ աճը մինչև օրս էլ շարունակվում է։  


== Տեսարժան վայրեր ==
Էրդի պալատի ավերակներ։
Սբ. Միքայելի ծխական եկեղեցի։
17-րդ դարի թուրքական մինարեթ։


== Բարեկամ քաղաքներ ==
` Լեվիցե (Սլովակիա)
` Լյուբաչուվ (Լեհաստան)
` Պոյտոն (Մեծ Բրիտանիա)
` Ռեգին (Ռումինիա)
` Սուբոտիցա (Սերբիա)
` Չժուչժոու (Չինաստան)


== Ծանոթագրություններ ==
Տուրովկա (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏուրովկաՏուրովկա (ուկրաիներեն՝ Турівка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տուրովկա գյուղում բնակվում էր 149 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,719 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 207,23 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հրանտ Մարգարյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հրանտ Մարգարյան (այլ կիրառումներ)Հրանտ Մարգարյան (1958, Սպահան, Իրան), հայ կուսակցական, քաղաքական գործիչ գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Հրանտ Մարգարյանը ծնվել է 1958 թվականի Իրանի Սպահան քաղաքի Նոր Ջուղա թաղամասում, հաճախել է տեղի հայկական դպրոց, պետական համալսարանի հայագիտության բաժին, զբաղվել ուսուցչությամբ, հասարակական-կուսակցական գործունեությամբ։
1986-1987 թվականներին բնակություն է հաստատել Հունաստանում։ Հունաստանում աշխատել է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության կենտրոնական օրգան «Դրօշակ» թերթի խմբագրատանը՝ որպես լրատվության բաժնի պատասխանատու։ Երեք տարի անց՝ 1990 թվականին ընտանիքի հետ հաստատվել է Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում։
1994-1998 թվականներին բանտարկված է եղել քաղաքական պատճառներով (հետագայում չհաստատված մեղադրանքով)։
1998 թվականին ընտրվել է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության Հայաստանյան Գերագույն Մարմնի անդամ։
2000 թվականի հունվարի 31-փետրվարի 12-ին Հայաստանում կայացած Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության 28-րդ ընդհանուր ժողովի ժամանակ ընտրվել է ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, այնուհետև՝ ՀՅԴ Բյուրոյի ներկայացուցիչ։
Նույն պաշտոնին վերընտրվել է 2004 թվականի փետրվարի 6-17-ին, 2008 թվականի մայիսի 21-26-ին, 2011 հունիսի 24-հուլիսի 1-ին և 2015 թվակականի հունվարի 16-24-ը կայացած Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության 29-րդ, 30-րդ, 31-րդ և 32-րդ ընդհանուր ժողովների ժամանակ։
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։


== Աղբյուրներ ==
Հրանտ Մարգարյանի բլոգ
Կութ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կութ (այլ կիրառումներ)Կութ,
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզում՝ Կութ գետի ափին, մարզկենտրոն Գավառից 87 կմ հարավ-արևելք։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 2100 մետր բարձրության վրա։ Կութ է վերանվանվել 1991 թվականի ապրիլի 3ին։ 


== Աշխարհագրություն ==
Կութ բնակավայրը տեղակայված է տեղակայված է Գեղարքունիքի մարզի հարավ-արևելքում։ Հարավից և հարավ-ալևելքից սահմանակից է Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանին։ Բնակավայրի հյուսիս-արևմուտքում են գտնվում Գեղարքունիքի մարզի Սոթք, արևմուտքում՝ Շատվան, հարավ-արևմուտքում՝ Նորաբակ գյուղերը։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Կութի մշտական բնակչությունը կազմել է 193, առկա բնակչությունը` 180 մարդ։ Մինչև 1989 թ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով։
Կութի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

19-րդ դարի սկզբներից գյուղը սկսել է բնակեցվել թուրքերով, և 1931 թվականին 211 բնակչից միայն 9-ն էին հայ։ Թուրքերը բնակավայրը սկզբում անվանել են Զարզիբիլ, այնուհետև՝ Զառքենդ։ 


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, կերային մշակաբույսերի, հացահատիկի և ծխախոտի մշակությամբ։


== Պատմամշակութային կառույց ==
Կութի շրջակայքում կան հայկական գերեզմաններ (16-17դդ.), խաչքարեր (15-16դդ.), գյուղից 2 կմ հարավ-արևելք՝ գյուղատեղի (15-17դդ.)։


== Տես նաև ==
Գեղարքունիքի մարզ


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կութ բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։
2001 թվականի Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները, Հայաստանի վիճակագրական կոմիտե
Աստերոիդների ցանկ (127901-128000)

Աստերոիդների ցանկ (127801-127900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (128001-128100)
 Աստերոիդների ցանկ (127801-127900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (128001-128100)
Հնձվորները հանգստանում են ցորենի դաշտում

Հնձվորները հանգստանում են ցորենի դաշտում (անգլ.՝ Reapers Resting in a Wheat Field), ամերիկացի իմպրոսիոնիստ նկարիչ Ջոն Սինգեր Սարջենթի 19-րդ դարի վերջում ստեղծած կտավներից։ Կտավ յունաներկով ստեղծված աշխատանքում պատկերված է Բրոդվեյ (Վուստերշիր) գյուղի մոտակայքի ցորենի դաշտը։
Նկարն ընդգրկված է Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում։


== Նկարագրություն ==
Նկարում պատկերված են անգլիացի հնձվորները, որոնք ցորենի բերհավաքի ժամանակ հանգստանում են արտում։ Հնձվորները նստած են կիսաշրջանով՝ մանգաղները խրած գետնին։ Ցորենի դաշտում կուտակված դեզերից ակնհայտ է, որ բերքահավաքը լավ է ընթանում։ Հետնաֆոնում երկինքն ամպամած է, կանաչ ծառերի շարքը հակադրվում է դեղին ցորենի արտին։ Նկարիչը կտավը ստեղծել է մեծ, ալիքավոր վրձնահարվածներով, ոճ, որը համահունչ է Սագենթի իմպրեսիոնիստական հակումներին։ Վառ ներկապնակն արտացոլում է կեսօրվա արևի ջերմությունը, իսկ Սարջենթի մանգաղաձև վրձնահարվածներն ու իմպրեսիոնիստական տեխնիկան ընդգծում են հնձվորների գործիքներն ու աշխատանքը։
1885 թվականի աշունը Սարջենթը անց է կացրել Հարավային Անգլիայի Քոթսուոլս բնակավայրում, որը հայտնի էր անգլիացի ու ամերիկացի արվեստագետներով ու գրողներով, որտեղ էլ ստեղծել է կտավը։ Լանդշաֆտային կտավը փոխանցում է նկարչի գյուղական հովվերգության հաճույքները։


== Ծանոթագրություններ ==
Ատենի աստերոիդներ

Ատենի աստերոիդներ, կամ Ատեններ, Երկրին մոտեցող աստերոիդների խումբ, անվանվել է առաջին հաստատված խմբի ներկայացուցիչի անունով, (2062) Ատեն աստերոիդ, որը հայտնաբերվել է 1976 թվականի հունվարի 7-ին ամերիկացի աստղագետ Էլեանորա Հելինի կողմից։
Ատենը հին-եգիպտական արեվային սկավառակի միակ աստվածն էր, որի մոնոթեիկ պաշտամունքը ներմուծվել էր Էքնատոն փարավոնի կողմից։ Այս կապակցությամբ այս խմբի աստերոիդները ընդունված է անվանել եգիպտական դիցաբանության և պատմության գործող անձանց անուններով։
2012 փետրվարի 25-ի դրությամբ հայտնի են 695 Ատեններ, որոնցից մոտ 60-ը ունեն հրթական համարներ, իսկ ինը սեփական անուն։


== Առանձնահատկություններ ==


=== Ուղեծիր ===
Ատեններին են դասում այն աստերոիդները, որոնք ունեն այնպիսի ուղեծիր, որի մեծ կիսաառանցքը փոքր է մեկ աստղագիտական միավորից, և ապոհելին մեծ է 0,983 ա. մ.-ից։ Ատեններից շատերը ունեն զգալի էքսցենտրիսիտետ։ Ամենամեծ էքսցենտրիսիտետը (համարյա 0,9) ունի (137924) 2000 BD19 աստերոիդը, որը նաև պերիհելիում անցնում է Մերկուրիի ուղեծրից ներս, մոտենալով Արեգակին 0,092 ա. մ. հեռավորության վրա։ Համարակալված աստերոիդներից Արեգակից ամենամեծ հեռավորությանն է հասնում (66063) 1998 RO1 աստերոիդը, 1,7 ա. մ. հեռավորության վրա։
Այս խմբի աստերոիդների պտույտի պարբերությունը Արեգակի շուրջ տատանվում է կես տարուց մինչև մեկ երկրային տարի։ Վերջինները, այնպիսիք, ինչպիսիք են (3753) Կրուիտնին, պտտվում են մեր մոլորակի հետ 1:1 ուղեծրային ռեզոնանսում։
Արեգակնային համակարգի խավարածրի հարթության նկատմամբ թեքումը հայտնի Ատենների մոտ չի անցնում 60°-ը։ Այս խմբի համարակալված անդամների մեջ ամենամեծ թեքումը ունի (162483) 2000 PJ5 աստերոիդը՝ 51°:


=== Չափեր ===
Ատենները փոքր աստերոիդներ են, նրանցից միայն մի քանիսի տրամագիծն է որոշված։ Այս խմբի աստերոիդներից չորսի տրամագիծը գերազանցում է մեկ կիլոմետրը։ Նրանցից ամենամեծն է՝ (2100) Ռա-Շալոմը, տրամագիծը կազմում է մոտ 3,4 կմ։
Ատենների փոքր չափերի պատճառով, նրանց ֆիզիկական տվյալները վատ են ուսումնասիրված։ ՍՄԱՍՍ սպեկտրալ դասակարգումով նրանցից սպեկտրալ դասը որոշված է ընդամենը մոտ 30-ի մոտ, իսկ Տոլենի դասակարգմամբ՝ ընդամենը երեքի մոտ։


== Մերձեցումը Երկրին ==
Ատենների ուղեծրերը գտնվում են երկրային ուղեծրի մոտակայքում։ Երկրի հետ հնաավոր ընդհարման պատճառով, այս խմբի աստերոիդները հետաքրքրություն են ներկայացնում հետազոտությունների համար։
2004 թվականի դեկտեմբերին Ատենի խմբի աստերոիդներից մեկին՝ 2004 MN4, որը հետագայում անվանվեց Ապոֆիս, շնորհվեց 10 հնարավորից 2 աստերոիդների վտանգավորության Թուրինյան սանդղակով։ Համաձայն հաշվարկների մյուս հնարավոր ընդհարումը կարող էր տեղի ունենալ 2029 թվականի ապրիլի 13-ին։ Հետագայում տարբեր գիտնականների կողմից կատարված հաշվարկները իջեցրեցին այս վտանգը մինչև 0.


== Ամենահայտնի Ատենները ==


== Տես նաև ==
Երկրին մոտեցող աստերոիդներ
Ապոլոնի աստերոիդներ
Ամուրի աստերոիդներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Aten Asteroids. COSMOS — The SAO Encyclopedia of Astronomy (անգլ.)
Семейства астероидов. Center.fio.ru Archived 2011-05-28 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Իսկ ներսում ես պարում եմ

«Իսկ ներսում ես պարում եմ» (անգլ.՝ Inside I'm Dancing, այլ անվանում անգլ.՝ Rory O'Shea Was Here), իռլանդացի ռեժիսոր Դեմիեն Օ'Դոննելլի գեղարվեստական ֆիլմը։


== Սյուժե ==
Մայքլը 24 տարեկան է և իր գրեթե ողջ կյանքը անց է կացրել հաշմանդամների համար նախատեսված տանը, որը պաշմանավորված էր մանկական ուղեղային կաթվածով։ Նա ծանոթանում է կլինիկայի նոր հիվանդի` Ռորի Օ'Շեեմի հետ, որը հաշմանդամի սայլակին էր գամվել մկանային ատրոֆիայից։ Ինչպես և Մայքլը, նա գործնականում չէր կարող քայլել, բայց դա նրան չէր խանգարում վայելել իր կյանքը։ Նրա քաջությունը և անտարբերությունը ճակատագրի հարվածներին, հիանալի օրինակ է ծառայում Մայքլի համար։


== Դերերում ==


== Լրացուցիչ փաստեր ==
Ֆիլմը նկարահանված է իռլանդացի գրող Քրիստինա Օ'Ռեյլիի պատմվածքի հիման վրա (Christian O’Reilly), որը աշխատել է Դուբլինում և այնտեղ ծանոթացել Դերմոտ Ուելշի հետ (Dermot Walsh), որը տառապում էր մանկական ուղեղային կաթվածով։
Ջեյմս Մաքէվոյը ուզում էր Մայքլի դերը կատարել, բայց շոտլանդացի դերասան Սթիվեն Ռոբերտսոնի հետ համագործակցելուց հետո հասկացավ, որ նա ավելի հարմար է այդ դերին։
Նկարահանումների ժամանակ Ջեյմս Մաքէվոյը շատ էր շփվում այն մարդկանց հետ, ովքեր մկանային դիստրոֆիա ունեին։
Նկարահանումների ժամանակ դերասանները օրական 12 ժամ անց են կացրել հաշմանդամի սայլակին։


== Մրցանակներ ==
2004 - Էդինբուրգի կինոփառատոն
Հեռուստադիտողի համակրանք — Դեմիեն Օ'Դոննելլ
2005 — Irish Film and Television Awards
Լավագույն իռլանդական ֆիլմ


== Ծանոթագրություններ ==
Բելկովսկի գյուղական խորհուրդ (Տրոստյանեցկի շրջան)

Բելկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Білківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բելկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2873 մարդ։ Խորհրդում կա 7 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վերին Խոտանան

Վերին Խոտանան,
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, Կապանից 12 կմ հյուսիս, Խոտանան գետի վերին հոսանքի շրջանում, Բարգուշատի լեռնաշղթայի հարավային անտառապատ լանջին, ծովի մակարդակից 1350-1400 մ բարձրության վրա։
Նույն անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Կապանի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Վերին Խոտանանի մշտական բնակչությունը կազմել է 203, առկա բնակչությունը` 192 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է եղել և շարունակում է բնակեցված լինել հայերով, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Այստեղ կա 17-րդ դարի սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, իսկ շրջակայքում՝ 14-րդ դարի հուշարձան-դամբարաններ։


== Տես նաև ==
Վերին Խոտավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում
Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Archived 2014-01-29 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ռասվոժ (այլ կիրառումներ)

Ռասվոժ, կարող է վերաբերել՝

Ռասվոժ - գետ Ռուսաստանում, Պոստի վտակը
Ռասվոժ - գետ Ռուսաստանում, Պոստյուի վտակը
Ռասվոժ - գետ Ռուսաստանում, Սեդ Մեսի վտակը
Խորեա

Խորեա (հուն, xopela — պար), նյարդային համակարգի հիվանդություն, բնորոշվում է ակամա, անկանոն, ջղաձիգ շարժումներով (հիպերկինեզ), որոնք պայմանավորված են՝ ըստ ֆունկցիայի և տեղադրության տարբեր մկանախմբերի ոչ ռիթմիկ կծկումներով։ Խորեաի դեպքում ախտահարման օջախներ են հայտնաբերվել ենթակեղևային գոյացություններում (զոլավոր մարմին), ուղեղիկի ատամնաձև, կարմիր կորիզներում, հիպոթալամուսային շրջանում և գլխուղեղի կեղևում։ Խորեան մի շարք հիվանդությունների (փոքր խորեա, հդիների խորեա, Հենտինգտոնի խորեա) հիմնական ախտանշանն է, առաջանում է նաև գլխուղեղի ուռուցքների, ուղեղաբորբերի դեպքում։ Առավել հաճախ հանդիպում է փոքր խորեան։
Փոքր խորեա (ռևմատիկ խորեա, վարակական խորեա, Սիդենհամի խորեակամ Սուրբ Վիտտի պար)։ Պատճառը ռևմատիզմն է։ Բնորոշվում է մեծ կիսագնդերի կեղևի, ուղեղաթաղանթների, ենթակեղևային հանգույցների տարածուն ախտահարումներով։ Հաճախ զուգակցվում է սրտի ախտահարման հետ։ Սովորաբար հիվանդանում են 5—14 տարեկան երեխաները, հաճախ՝ աղջիկները։ Զարգանում է դանդաղ։ Երեխան դառնում է քմահաճ, դյուրագրգիռ, հաճախակի լիզում է շրթունքները, հանում լեզուն, ծամածռություններ անում։ Ծնողներն այս երևույթը հաճախ դիտում են որպես չարաճճիություն։ Սակայն շուտով ի հայտ են գալիս խորեային հատուկ կլինիկական այլ ախտանշաններ, դեմքի մկանների, լեզվի, ձեռքերի, ոտքերի, իրանի ակամա շարժումներ (հիպերկինեզ), մկանային տոնուսի խիստ իջեցում (հիպոտոնիա), խանգարվում է քայլվածքը, խոսակցությունը, պսիխիկան (երեխան դառնում է լացկան)։ Հուզումների և մտավոր լարվածության դեպքում երևույթներն ուժեղանում են։ Հիվանդությունը տևում է 1—2 ամիս։ Ժամանակին հոսպիտալացման և ճիշտ բուժման դեպքում ելքը մեծ մասամբ բարեհաջող է։
Հղիների խորեա, կլինիկական երևույթներով չի տարբերվում փոքր խորեայից։ Առաջանում է երիտասարդ կանանց մոտ, հղիության առաջին կեսին։ Նպաստում են կրկնվող անգինաները։ Որոշ դեպքերում այն փոքր խորեայի ռեցիդիվ է, որին նպաստում են հղիության ժամանակ օրգանիզմում առաջացած նյարդա-էնդոկրին տեղաշարժերը։
Հենտինգտոնի խորեա, նյարդային համակարգի ժառանգական հիվանդություն է, որի առաջին ախտանշանները դրսևորվում են 25—50 տարեկանում։ Ուղեկցվում է մտավոր ունակությունների հարաճուն անկմամբ։ Ելքն անբարեհաջող է։
Բուժումը. Փոքր խորեայի դեպքում՝ հոսպիտալացում, անկողնային ռեժիմ, անտիբիոտիկներ, սալիցիլաթթվի, կալցիումի, հակահիտոամինային պատրաստուկներ, ամիդոպիրին, բութադիոն, գլյուկոկորտիկոիդների խմբի հորմոններ, 
  
    
      
        B
      
    
    {\displaystyle B}
   խմբի վիտամիններ, սրտային դեղամիջոցներ։ Հենտինգտոնի խորեայի դեպքում՝ ռեզերպին, հազվադեպ՝ ամինազին, ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրներ։
Կանխարգելումը. բերանի խոռոչի, քիթ-ըմպանի հիվանդությունների և ռևմատիզմի բոլոր ձևերի բուժում։ Հենտինգտոնի խորեայով հիվանդներին խորհուրդ չի տրվում երեխա ունենալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Շիկացման գույներ

Շիկացման գույներ, մետաղի լուսարձակման գույներ (կարմիր, սպիտակ և այլն), որոնք կախված են նրա տաքացման ջերմաստիճանից։ Օրինակ, մինչև 500° տաքացված ածխածնային պողպատն ունի գորշ կարմիր, մոտ 1400°-ում՝ դեղին, մոտ 1500°-ում սպիտակ շիացմն գույներ։ Մինչև օպտիկական հրաչափի և ավտոմատ վերահսկիչ-չափիչ սարքերի ստեղծելը տարբեր տեխնոլոգիական գործողությունների ժամանակ մետաղի տաքացման ջերմաստիճանը որոշում Էին շիկացման գույներով։
Ֆեոդոր Ռոկոտովի տուն

Ֆ. Ս. Ռոկոտովի տուն (ռուս.՝ Дом Рокотова), XVIII դարի բնակելի տուն Մոսկվայում։ Հասցեն` Ստարայա Բասմաննայա փողոց, տուն 30/1։


== Պատմություն ==
XVIII դարում ժամանակակից տան տեղում գտնվում էր փայտե դաստակերտ, որը կապված էր ռուս անվանի նկարիչ Ֆեոդոր Ռոկոտովի անվան հետ։ Այստեղ էր նաև նրա արվեստանոցը, որտեղ գեղանկարիչն ակտիվորեն աշխատում էր։
1785 թվականի հուլիսի 25-ին Գեղարվեստների կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսը Ստարայա Բասմաննայա փողոցում ձեռք է բերում հողակտոր, բայց արդեն 1789 թվականին այն վաճառում է Աննա Պետրովնա Շերեմետևային և տեղափոխվում է Վորոնցովյան փողոց։ Ստույգ տեղեկություններ այն մասին, որ տունն այդ ժամանակ արդեն վերջնականապես կառուցված էր, չեն պահպանվել։ Առաջին անգամ շենքը հայտնվել է 1803 թվականի հատակագծում։ Այն ժամանակ տունը մեկհարկանի էր, երկրորդ հարկը կառուցվել է միայն XIX դարում։
1836 թվականին դաստակերտի գլխավոր տունը քանդվել է, նրա տեղում գնդապետ Վ. Ֆ. Սվյատլովսկին կառուցել է նորը։ Սակայն այս տունն էլ XX դարում քանդվել է։
XX դարի սկզբին շինության սեփականատեր է դարձել ժառանգական պատվավոր քաղաքացի Վասիլի Իվանովիչ Սոկոլովը։ Մոտավորապես 1908 թվականից հետո այս հողակտորը դարձել է Ադոլֆ Ֆրիդրիխովիչ Շիլլերի սեփականությունը։
Մինչև մեր օրերը պահպանված երկհարկանի կողաշենքը մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է։
Հիմնանորոգվել է 2015 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
ДОМ РОКОТОВА — Знаменитые и известные исторические здания и дома Москвы
ДЕПАРТАМЕНТ КУЛЬТУРНОГО НАСЛЕДИЯ ГОРОДА МОСКВЫ — Дом, в котором жил и работал Рокотов Федор Степанович Archived 2018-05-30 at the Wayback Machine.
Токманов переулок
Massimo Dutti

Massimo Dutti, հագուստի արտադրանքով զբաղվող կազմակերպություն, որը իսպանական Inditex խմբի մի մասն է համարվում։ Նոր հիմնված ժամանակներում՝ 1985 թվականին ընկերությունն ավելի շատ մասնագիտանում էր տղամարդկանց հագուստի ոլորտում։
1991 թվականին Inditex-ը գնել է ընկերության բաժնետոմսերի 65%-ը, իսկ հետագայում՝ ամբողջ փաթեթը։ Այդ ժամանակներից ընկերությունը սկսեց ուշադրություն դարձնել նաև կանացի և մանկական հագուստին, ինչպես նաև կոսմետիկ միջոցների արտադրանքին։ Ընկերության գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Տորդերայում՝ Բարսելոնայի գավառում։
Ներկայիս դրությամբ ավելի քան 45 երկրներում գործում են մոտ 500 Massimo Dutti-ի խանութներ։ Ընկերության տարբեր խանութներում աշխատում են մոտ 4000 աշխատողներ՝ նրանցից 2800-ը Իսպանիայում։
Massimo Dutti անվան տակ արտադրվող օծանելիքը և կոսմետիկ բույրերը վաճառքի են դուրս գալիս Puig կազմակերպության հետ համագործակցելով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իսպ.)
Անթեմիուս Թրալեսցի

Անթեմիուս Թրալեսցի  (մոտ 474, Տրալ, Մարաստան - մոտ 534, Կոստանդնուպոլիս հին հունարեն՝ Ἀνθέμιος ὁ Τραλλιανός), հույն երկրաչափության պրոֆեսոր Կոստանդնուպոլիս քաղաքում (ներկայում Ստամբուլ Թուրքիա) և ճարտարապետ, ով Հուստինիանոս I-ի հրամանով Իսիդոր Միլետացու հետ միասին կառուցել է Սուրբ Սոֆիայի տաճարը։ Անթեմիուսը սերում էր կրթված ընտանիքից, բժիշկ Թրալեսցի Ստեփանիուսի հինգ որդիներից մեկն էր։ Նրա եղբայրներից մեկը Դիոսկորուսը շարունակեց հոր մասնագիտությունը Թրալեսում։ Ալեքսանդրը Հռոմում դարձավ իր ժամանակների ամենահռչակավոր բժիշկը։ Օլիմպիուսը Հռոմեական իրավագիտությունում մասնագիտացավ, իսկ Մեթրոդորուսը հանրահայտ բանասեր էր Կոստանդնուպոլսում։


== Ծանոթագրություններ ==
Չինական շաշկի

Չինական շաշկի (անգլ.՝ Chinese checkers), սեղանի ռազմավարական խաղ 2, 3, 4 կամ 6 խաղացողների համար։


== Ծագում ==
Չնայած անվանը` խաղը գրեթե ոչ մի ընդհանրություն չունի շաշկիների հետ և ոչ մի կապ` Չինաստանի հետ։ Չինական շաշկին Հալմա խաղի պարզեցված տարբերակն է, որը հորինվել է 1883-1884 թվականներին ԱՄՆ-ում։ Խաղի ժամանակակից տեսքը ստեղծվել է 1892 թվականին Գերմանիայում՝ «Սթերն-Հալմա» (գերմ.՝ Stern-Halma) բառանվամբ (այսինքն՝ Հալմա աստղի տեսքով)։ «Չինական շաշկի» անվանումը հորինել են ամերիկացի ձեռնարկատերեր Բիլ և Ջեկ Պրեսմանիները, 1928 թվականին։


== Խաղի հավաքակազմ ==

Չինական շաշկին խաղում են կանոնավոր վեցանկյուն աստղի ձև ունեցող դաշտում։ Խաղում են երկուսից վեց հոգով։ Երկու խաղացողի դեպքում յուրաքանչյուրը ստանում է 15 շաշկու խաղաքար, եթե նրանք երեք և ավելի են, ապա` 10-ական շաշկու խաղաքար։ Խաղի ընթացքում բոլոր շաշկիները մնում են դաշտում. այս խաղում «ուտել» չկա։


== Խաղի կանոններ ==

Խաղացողները քայլերն անում են հերթով․ քայլ է անվանվում խաղաքարի տեղաշարժը մոտակա ազատ դաշտ։ Քայլն արվում է կամ խաղաքարը մեկ քայլ տեղափոխվելով, կամ՝ ցատկելով իր և այլոց խաղաքարերի վրայով։ Ցատկը արդարացված է, եթե քարերի մեջ կա միայն մեկ ազատ դաշտ։ Մեկ քայլի ընթացքում ցատկերը կարող են լինել մեկ կամ մի քանիսը, որը կախված է մեկումեջ ազատ դաշտերի առկայությունից։ Չի կարելի նույն խաղաքարի վրայով անցնել երկու անգամ։ 
Խաղի նպատակն է բոլոր քարերը հակառակորդի տիրույթում վերադասավորելը։ Եթե երկու խաղացողներ դա արել են հավասար քանակությամբ քայլերով, արդյունքը հաշվում է ոչ-ոքի։


== Տարածվածությունը աշխարհում ==
Այժմ չինական շաշկին շատ հայտնի է` կան շատ առցանց տարբերակներ Ֆլեշ ծրագրում (անգլ.՝ Flash), բջջային ծրագրեր Անդրոիդում (անգլ.՝ Android) և այլն։ Աշխարհի շատ երկրներում խաղում են նաև խաղի սեղանային տարբերակը փայտե դաշտում։ Խաղի մասերը արտադրվում են Չինաստանում և Գերմանիայում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Շաշկի
Շախմատ
Նարդի
Ռեվերսի (խաղ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Չինական շաշկի
Չինական շաշկի
Խաղի պատմությունը
Ինչպես խաղալ չինական շաշկի
Ինչպես խաղալ չինական շաշկի
I Ain’t Worried (երգ, OneRepublic)

«I Ain’t Worried», ամերիկյան OneRepublic փոփ-ռոք խմբի երգը, որը թողարկվել է 2022 թվականի մայիսի 13-ին Mosley Music Group և Interscope Records լեյբլներում։ Այն  Top Gun: Maverick (2022) ֆիլմի սաունդթրեքի երկրորդ և վերջին սինգլն է։ Երգը գրել և որպես պրոդյուսեր հանդես են եկել Ռայան Թեդերը, Բրենտ Կատցլը և Թայլեր Սփրեյը, ինչպես նաև պրոդյուսերներ են եղել Սայմոն Օսկրոֆտը և Ջոն Նաթանիելը։ Երգը պարունակում է նաև Peter Bjorn and John-ի 2006 թվականի «Young Folks» հիթի տարրեր և ներառում է Թեդդերի որդու՝ Քոուփլենդի բեք-վոկալը։ Onerepublic-ը եղել է միակ խումբը, որը ներկայացրել է օրիգինալ երգ ֆիլմի համար։ Երաժշտական տեսանկյունից «I Ain’t Worried» երգը փոփ-ռոք և սանշայն փոփ երգ է։
Թրեքը բրիտանական սինգլների հիթ-շքերթում նորամուտը կատարել է հունիսի 3-ին և իռլանդական սինգլների աղյուսակում՝ հունիսի 10-ին՝ հետագայում բարելավելով իր դիրքերը՝ հասնելով Մեծ Բրիտանիայի լավագույն եռյակին և Իռլանդիայի լավագույն հնգյակին։ Այն դարձել է խմբի ամենամեծ հիթը Մեծ Բրիտանիայում «Love Runs Out»-ից (2014) հետո։ «I Ain’t Worried»-ը ԱՄՆ Billboard Hot 100-ում նորամուտը կատարել է 76-րդ հորիզոնականում և հասել է 7-րդ հորիզոնականին՝ դառնալով նրանց չորրորդ հիթը լավագույն տասնյակում։ Ընդգրկվելով կանադական Hot 100-ում՝ երգը դեբյուտացվել է 41-րդ հորիզոնականում և հասել 4-րդ հորիզոնականին։ «I Ain’t Worried»-ը նաև զբաղեցրել է առաջին տեղը Նոր Զելանդիայում և Իսլանդիայում և հայտնվել է լավագույն տասնյակում այլ երկրներում, ներառյալ Ավստրալիան, Բելգիան, Բուլղարիան, Չեխիան, Ֆրանսիան, Հունաստանը, Հունգարիան, Ճապոնիան, Լիբանանը, Լիտվան, Մալայզիան, Մալթան, Նիդեռլանդները, Լեհաստանը, Ռուսաստանը, Սինգապուրը, Սլովակիան, Հարավային Աֆրիկան, Հարավային Կորեան, Շվեյցարիան և Թայվանը։
Թողարկումից հետո «I Ain’t Worried»-ը դրական արձագանքներ է ստացել երաժշտական քննադատների կողմից՝ բարձր գնահատանքի արժանանալով արևոտ կատարման և լավատեսական մեղեդու համար։


== Տեսահոլովակ ==
Ուղեկցող երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանվել է Իսահակ Ռենցի կողմից, որն առավել հայտնի է 5 Seconds Of Summer խմբի «She's Kinda Hot» և Քեթի Փերրիի «Hey Hey Hey» երաժշտական տեսահոլովակների ռեժիսորությամբ։ Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2022 թվականի մայիսի 13-ին երգի հետ միասին և ցուցադրվել է ԱՄՆ խոշոր կինոթատրոններում։ Խումբը ելույթ է ունենում մայրամուտի ժամանակ արմավենիների տակ գտնվող բաց բեմում, իսկ կադրերը ժամանակ առ ժամանակ ընդհատվում են ֆիլմի մի քանի հատվածներով։ «Worry-Free» երգը ֆիլմում օգտագործվել է որպես քոլեջի լողափի ֆուտբոլի սաունդթրեք։


== Կենդանի կատարումներ ==
Սաունդթրեքի թողարկմամբ ֆիլմն ու երգը խթանելու համար OneRepublic-ը առաջին անգամ կատարել է «I Ain’t Worried» երգը 2022 թվականի մայիսի 28-ին The Tonight Show Starring Jimmy Fallon-ում։ Խումբը երգը երկրորդ անգամ կատարել է Good Morning America-ում (GMA), որը տեղի է ունեցել 2022 թվականի հուլիսի 15-ին Մանհեթենի Times Square Studios-ում։ Երգը կանոնավորապես ընդգրկվել է նաև խմբի «Never Ending Summer Tour»-ի Սեթ-ցուցակում։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
(5769) Միչարդ

(5769) Միչարդ (անգլ.՝ Michard), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի օգոստոսի 6-ին CERGA հետազոտական կենտրոնի կողմից Կոսոլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,99572 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7116 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2799 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1893,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190087 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,03° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5769) Միչարդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(4535) Ադամկարոլա

(4535) Ադամկարոլա (անգլ.՝ Adamcarolla), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի օգոստոսի 28-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,786143 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,339 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2333 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1698,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211933 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,75° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4535) Ադամկարոլա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռաիսա Սարկիսովա

Ռաիսա Սարկիսովա (), հայ դիրիժոր,  Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի հիմնադիրներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի հիմնադրման օրը՝ 1942 թվականի հունիսի 22-ին, թատրոնի առաջին՝ Նելսոնի «Թագավորը զվարճանում է» ներկայացման դիրիժորն է եղել։
1950 թվականին նշանակվել է թատրոնի գլխավոր դիրիժոր։ Բացի դասական օպերետներից Ռաիսա Սարկիսովան ղեկավարել է նաև հայկական ժամանակակից երաժշտական գործեր։


== Խաղացանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սուդանի վարչական բաժանում

Սուդանը բաժանվում է 26 նահանգների (արաբ․՝ wilayat‎‎ [վիլայաթ]), որոնց հաճախակի նաև պրովինցիաներ են անվանում։
Մինչև 1994 թվականը Սուդաը բաժանված էր եղել տարածաշրջանների։


== Տես նաև ==
Հարավային Սուդանի վարչական բաժանում
Հարավային Սուդանի անկախության հանրաքվե (2011)


== Ծանոթագրություններ ==

Կաղապար:Սուդանի վարչական բաժանում
Դիշթաշդաղ

Դիշթաշդաղ, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Սև ծովի և Արևմտյան Եփրատի ջրբաժան շրջանում, Կամախ գյուղաքաղաքից հյուսիս արևմուտք։ Ձգվում է հյուսիս֊արևելքից հարավ֊արևմուտք 12֊13 կմ երկարությամբ։ Նշանակված է Կովկասի 5 վերստանոց քարտեզում։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տիշտաշտաղ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դիա (արբանյակ)

Դիա (հուն․՝ Δία), կամ Յուպիտեր LIII, Յուպիտերի ուղիղ շարժմամբ անկանոն արբանյակներից է։ Հայտնաբերվել է Հավայան համալսարանի աստղագետների խմբի կողմից, որը ղեկավարում են Սքոթ Շեփարդը և Դևիդ Ջուիտը, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2000 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2000 J 11 ժամանակավոր անվանումը։
Հայտնաբերումից հետո արբանյակը երկար ժամանակ չէր դիտաևրկվել և համարվում էր կորսված։ Կարծիք կար, որ այն ընթարվել է Հիմալիային և ստեղծել է Յուպիտերի շուրջ թույլ օղակ։ Այնուամենայնիվ, արբանյակը կրկին վերահայտնաբերվեց 2010 և 2011 թվականներին։
2015 թվականին արբանյակը անվանվել է հունական դիցաբանության աստված Զևսի սիրուհու Դիայի անունով, ում նա այցելել էր նժույգի տեսքով։
Դիան ունի մոտ 4 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 12 118 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 287,0 օրվա ընթացքում։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 28,23° խավարածրի հարթության նկատմամբ, իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,211 է։
Դիան պատկանում է Հիմալիայի խմբին, որի կազմի մեջ են մտնում հինգ արբանյակներ, որոնք պտտվում են Յուպիտերի շուրջ 11-ից 13 միլիոն կմ  հեռավորության վրա, և ունեն մոտավորապես 27,5° ուղեծրի թեքում։ Այս ուղեծրի էլեմենտները տրվում են 2000 թվականի հունվարի դրությամբ, սակայն դրանք փոփոխվում են Արեգակի և այլ մոլորակների հետ փոխազդեցության արդյունքում։


== Տես նաև ==
Յուպիտերի արբանյակներ


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (245401-245500)

Աստերոիդների ցանկ (245301-245400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (245501-245600)
 Աստերոիդների ցանկ (245301-245400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (245501-245600)
Նիկոլայ Եսալով

Նիկոլայ Եսալով (ռուս.՝ Есалов, Николай Стефанович, մայիսի 22, 1922(1922-05-22), Գոգոլևկա, Մոնաստիրշչինսկի շրջան - 2000, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), խորհրդային նկարիչ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1922 թվականի մայիսի 2-ին, Սմոլյենսկի նահանգի Գոգոևկա գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ 1941 թվականին ավարտել է ռազմա-ինժեներական ուսումնարանը։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից է, մարտնչել է Հյուսիսային Կովկասում, Բրյանսկում, Բելառուսի ճակատներում։ Նա ծանր վիրավորվել է։ Զորացրվել է հաշմանդամության պատճառով։
1944-1950 թվականներին սովորել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի նկարչության բաժնում։ Պարապել է Վլադիմիր Գորբի, Պյոտր Իվանոսկու և Ռուդոլֆ Ֆրենցի մոտ։ Ինստիտուտն ավարտել է գեղանկարչի որակավորմամբ` ռազմական​​նկարչության արվեստանոցում։ Դիպոմային աշխատանքը եղել է «Սկաուտներ» կտավը.
1950-1954 թվականներին, ինստիտուտը ավարտելուց հետո դասավանդել է Կազանի արվեստի դպրոցում։ 1948 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Նա նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ, թեմատիկ կոմպոզիցիաներ։
Մահացել է 2000 թվականին, Սանկտ Պետերբուրգում։
Նիկոլայ Եսալովի աշխատանքները գտնվում են Ռուսաստանի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։


== Նկարներ ==
«Կարմիր բանակի մուտքը դեպի Կազան»,
«Պրեսնիի կանայք կասեցնում են կազակներին 1905 թվականին» (1955 թվական),
«Ամառային այգին աշնանը» (1957 թվական),
«Եղյամը» (1958 թվական),
«Աղջկա դիմանկարը» (1960 թվական),
«Հովիվ Պ. Բոմբորդիրովի դիմանկարը» (1961 թվական),
«Օլգայի դիմանկարը» (1970 թվական),
«Հանկո կղզու պաշտպանության վետերան Գ. Պավլովի դիմանկարը» (1975 թվական),
«Վետերանի դիմանկարը» (1981 թվական),
«Ի. Պոժիտկովայայի դիմանկարը» (1983 թվական) և այն։


== Մրցանակներ ==
«Մեդալ՝ մարտական վաստակի համար»,
«Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ,
Մեդալ «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Художники народов СССР: Биобиблиографический словарь. — М.: Искусство, 1973. — Т. 4, Кн. 1. — С. 58.
Matthew Cullerne Bown. A Dictionary of Twentieth Century Russian And Soviet Painters. 1900 — 1980s. — London: Izomar Limited, 1998.
Иванов С. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — СПб.: НП-Принт, 2007. — С. 400, 403. — ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
Конова Л. С. Есалов Николай Стефанович // Страницы памяти. Справочно-биографический сборник. 1941—1945. Художники Санкт Петербургского (Ленинградского) Союза художников — ветераны Великой Отечественной войны. — СПб.: Петрополис, 2014. — Кн. 1. — С. 368—369.
Սան Պիետրո ա Մայդա

Սան Պիետրո ա Մայդա (իտալերեն՝ San Pietro a Maida, սից.՝ Santu Pietru de Maida), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4200 մարդ (2015 թ.), բնակչության խտությունը կազմում է 16,45 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16,3 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 88025։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0968։
Կոմունայի հովանավորն է հրաշագործ Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 6-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Ուզգեն

Ուզգեն (ղրղզ.՝ Өзгөн, ուզբ.՝ Ўзган, O'zgan), քաղաք, Ղրղզստանի ԽՍՀ Օշի մարզի Ուզգենի շրջանի կենտրոնը, Կարադարյա գետի աջ ափին։


== Պատմություն ==
Առաջացել է մեր թվարկությունից առաջ վերջին դարերում, մեծ դեր խաղացել հատկապես 11-12-րդ դարերում։
Ուզգենում պահպանվել են 11-12-րդ դարերում ճարտարական հուշարձաններ․ մինարեթ՝ զարդարված 12 շարք ձևավոր շարվածքով, և միմյանց կից 3 գմբեթավոր դամբարաններ՝ միջին (ավերակ), հյուսիս և հարավ, որոնց հարդարանքում կիրառված են ձևավոր շարվածք, փորագրա-զարդված գաջ և թրծակավ։
Միջնադարյան Ուզգեն քաղաքատեղիից գտնվել են ջնարակված և չջնարակված նախշազարդ խեցեղեն (10-12-րդ դարեր), ապակե ամանեղենի մնացորդներ։
(1719) Ջենս

(1719) Ջենս (անգլ.՝ Jens), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի փետրվարի 17-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,658131 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0731 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2432 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1582,93 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227426 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,28° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1719) Ջենս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լուգան (Կագալնիցկի շրջան)

Լուգան (ռուս.՝ Лугань), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կագալնիցկի շրջանում։ Մտնում է Իվանովո-Շամշևսկի համայնքի կազմի մեջ։
Արմավենի (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմավենի (այլ կիրառումներ)Արմավենի, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է համանուն ծառի անունից։ Գործածական է արևմտահայերի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Յուսուֆ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յուսուֆ (այլ կիրառումներ)Յուսուֆ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Համլետ Գևորգյան (գիտնական)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Համլետ Գևորգյան (այլ կիրառումներ)Համլետ Ամբակումի Գևորգյան (հուլիսի 10, 1927(1927-07-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1972), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2013)։


== Կենսագրություն ==
1950 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ 1956 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտում։ 1962-1969 թվականներին՝ պրոբլեմային խմբի ղեկավար, 1969 թվականից՝ բաժնի վարիչ, 1992 թվականից՝ գիտաթեմատիկ խմբի ղեկավար, 1993-1995 թվականներին՝ ինստիտուտի տնօրեն։ 1963-1979 թվականներին դասախոսել է ԵՊՀ-ում։


== Գործունեություն ==
Աշխատությունները վերաբերում են գիտության փիլիսոփայությանը և մեթոդաբանությանը, տրամաբանությանը, արևմտյան փիլիսոփայության իմացաբանական ուսմունքների քննական վերլուծությանը, ինչպես նաև պատմության փիլիսոփայությանը, հայ փիլիսոփայության պատմության մեթոդաբանական հարցերին։ Տվել է հավանականության կատեգորիայի սահմանումն իմացաբանության մեջ, ձևակերպել գիտելիքի օբյեկտիվության ներգիտական չափանիշները, պատմամշակութային գործոնների ազդեցությունը գիտական գիտելիքի իմացաբանական բնութագծերի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (280101-280200)

Աստերոիդների ցանկ (280001-280100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (280201-280300)
 Աստերոիդների ցանկ (280001-280100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (280201-280300)
Լիմատոլա

Լիմատոլա (իտալերեն՝  Limatola), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 30619 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 201 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82030, հեռախոսային կոդ՝ 00823։
Սուրբ նահատակ Վլաս Սեբաստացին հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Տոնակատարությունը փետրվարի 3-ին է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Ծանոթագրություններ ==
Պոկա (այլ կիրառումներ)

Պոկա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Պոկա - գյուղ Էստոնիայի Լեիսի շրջանի կազմում։
Պոկա - գյուղ Էստոնիայի Մեկսա շրջանի կազմում։
Ժողովածու (3078)

Ժողովածու 3078, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3078 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1589-1608 թվականներին Աստվածատուր, Հովսեփ Մոնողոն, Ալեքսան, Խաչատուր դպիր գրիչների կողմից Կարկառում։ Ստացողը եղել է Աստվածատուր աբեղայն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,3X15,3սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 279 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը` թղթապատ տախտակ։ Հիշատակարաններ՝ 71ա, 94դ, 95բ, 109ա, 201բ, հետագայի՝ 95բ (1614թ․), 276ա (1631թ․), 116ա (17-18-րդ դարերում)։


== Բովանդակություն ==
Յովհ․ Օձնեցւոյ Սակս ժողովոց, որ եղեն ի Հայս։
Ճառք (Յովհ․ Մանդակունի, Գր․ Աստուածաբան)։
Ի Պատմութևնէ Շապհոյ Բագրատունւոյ։
Թուղթ։
(Պետրոս, Ակակ, Անաստաս)։
Թուղթ հռոմոց ի Հայս ի ձեռն Ստ․ Սիւնեցւոյ։
Արիստոտէլի Յաղագս աշխարհի, Յաղագս առաքինութևանց։
Ան․ Շիրակացւոյ Բախճանականք։
Վարդանայ Առակք։
Ի Բնից իմաստնոց։
Ի Հարանց վարուց։
Իշախայ Գիրք ի վերայ բնութևան։
Համառօտ պատմութւն հայրապետաց Գր․ Վկայասիրի և Գրիգորի և Ներսիսի երդեցողի։
Խրատք դաւազան տալոյ։
Գր․ Կամախեցւոյ Այս է թուտկան տաճկաց։
Գր․ Տաթևացւոյ Քարոզք։
Վարդ Արևելցւոյ Պատմութիւն տիեզերական։
Դաշանց թուղթ։
Դաւանութիւն հաւատոյ։
Թուղթ Կոստանդեայ առ Հեթում։
Վանականի վրդ-ի Բան Հաւատոյ։
Ի գրոց Յոբայ։
Կարգւոաութիւն սուրբ և ուղղափառ հաւատոյ։
Պատմութիւն թագաւորաց հայոց, որ ի Սիս։
Ներս․ Լամբրոնացւոյ Որոշումն ինն դասուց աստիճանաց եկեղեցւոյ։
Պօղ Տարօնացւոյ Ընդդեմ ժողովոյն Քաղկեդոնի։
Մանունք։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուգորմա

Ուգորմա (ռուս.՝ Угорма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուբենա գետի աջ ափում՝ 37 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։ Ակունքը գտնվում է Կորոլիխա գյուղի մոտ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100112103000006150
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000615
Ավազանի կոդը - 03.02.01.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Փենսիլվանիայի պետական թանգարան

Փենսիլվանիայի պետական թանգարանը գտնվում է` Հյուսիսային փողոցի կենտրոնում։ Մտնում է Փենսիլվանիա նահանգի Կապիտոլային համալիրի մեջ։ Չնայած այն պաշտոնապես անվանվել է Փենսիլվանիայի պետական թանգարան, հասարակության անդամները, ինչպես նաև պաշտոնական հրապարակումները, երբեմն հաստատությունը անվանում են Ուիլյամ Պենի հուշահամալիր թանգարան . թանգարանի կենտրոնական սրահում տեղադրված է Ուիլյամ Պենի մեծ արձանը։


== Պատմություն ==
1905 թվականի մարտի 28-ին նահանգապետ Սամուել Վ. Պեննիփաքերը ստորագրեց Փենսիլվանիայի պետական թանգարան ստեղծելու օրենսդրությունը։ Թանգարանի նպատակն էր՝ «Պետության բուսական և կենդանական աշխարհը, հնագիտությունը, արվեստը և պատմությունը պահպանել»։ 


== Արտաքին հղումներ ==
Պենսիլվանիայի պետական պետական թանգարանի կայքէջ


== Ծանոթագրություններ ==
Անկյունաքար

Անկյունաքար կամ հիմնաքար, առաջին քարը, որ դնում են շինության հիմքում։ Իր վրա է կրում հիմնական ծանրությունը, որոշում է շենքի դիրքը։ Փոխաբերական իմաստով գործածվում է ցանկացած երևույթի էությունը, հիմքը բնորոշելու համար։ Լայն տարածում է գտել Աստվածաշնչի շնորհիվ, որտեղ հիմնականում կիրառվում է փոխաբերական իմաստով։
Ըստ հուդայական հավատալիքների` Սուրբ սրբոց Երուսաղեմի տաճարում գտնվել է ժայռ, որ համարվել է աշխարհաստեղծման հիմնաքարը։
Վերջին ժամանակներս անկյունաքար են սկսել անվանել նաև այն քարը, որ հանդիսավոր կանգնեցվում է աչքի ընկնող տեղում` նշելով կառույցի շինարարության սկիզբը, ճարտարապետի անունը։ Անկյունաքարի տեղադրումը շենքի հիմքում դարձել է արևմտյան մշակույթի անբաժան մասը։ Որոշ քարերի հետ տեղադրում են սերունդներին ուղղված գրություններ։


== Ժամանակակից կիրառում ==

Սովորաբար շինարարության սկիզբը խորհրդանշող անկյունաքարի տեղադրման ժամանակ հրավիրվում են հասարակական և մշակութային ազդեցիկ գործիչներ, խոշոր գործարարներ, հոգևորականության ներկայացուցիչներ։ Հրավիրվածներին կարող են խնդրել տեղադրել անկյունաքարը` երբեմն հատուկ այդ նպատակի համար նախապատրաստած գործիքի` մուրճի, մածկիչի օգնությամբ։ Սովորաբար քարի վրա նշվում են հանդիսավոր արարողությանը մասնակցող պատվավոր հյուրերի անունները։
Երբեմն լինում է այնպես, որ անկյունաքարի հետ տեղադրում են տվյալ ժամանակը նշող հատուկ առարկաներ` թերթեր, նույն տարվա արտադրության դրամներ և այլն։


== Աստվածաշնչում ==
Աստվածաշնչում հիշատակվում են թե' անկյունաքարը, թե' հիմնաքարը։

Նոր կտակարանում Հիսուս Քրիստոսը, մեջբերում է Սաղմոսարանից տողեր. «Քարը, որ անտեսեցին շինարարները, դարձավ հիմնաքար» (Սաղմոսարան 117:22)։
Պետրոս առաքյալը մեջբերում է Եսայի մարգարեի գրքից. «Այսպես է ասում մեր Տեր Աստված. Ես Սիոնի հիմքում քար եմ դնում` փորձությունների անկյունաքար` ամուր հիմնավորված, որին հավատացողը չի մոլորվի» (Եսայի մարգարե, 28:16), ապա ավելացնում է. «Այն ձեզ` հավատացյալներիդ համար անգին արժեք ունի, իսկ անհավատների համար այն գայթակղությունների քար է, որ անտեսել են շինարարները, բայց որը, սակայն, դարձել է հիմնաքար»։


== Ծանոթագրություններ ==
Պշադա

Պշադա (ռուս.՝ Пшада), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի կազմում, Պշադա գետի երկու ափերին, Գելենջիկ քաղաքից 32 կմ հարավ-արևելք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 122 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2686 մարդ, հիմնականում հայեր, ռուսներ, ուկրաինացիներ և հույներ, ովքեր զբաղվում են բանջարաբուծությամբ և այգեգործությամբ։
Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, գրադարան, մշակույթի տուն, մանկապարտեզ և բուժկայան։


== Պատմությունը ==
Գյուղը հիմնադրվել է 1860 թվականին։ Հայերը եկել են Սամսունից` 1870 թվականին։


== Տեսարժան վայրերը ==
Գյուղի մոտակայքում պահպանվել են նեոլիթյան ժամանակաշրջանի բազմաթիվ դոլմեններ, որոնցից մեկը ամենամեծն է Կրասնոդարի երկրամասում (4 մ երկարություն)։ Կան նաև այլ մեգալիթյան կառույցներ։
Պշադա գետի վերին հոսանքում գտնվում են հայտնի ջրվեժները։
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կախովկայի շրջան

Կախովկայի շրջան (ուկրաիներեն՝ Каховський район), շրջան Ուկրաինայի Խերսոնի մարզում։
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կախովկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1451 կմ²։


== Բնակչություն ==
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 38400 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 26,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Աստերոիդների ցանկ (78201-78300)

Աստերոիդների ցանկ (78101-78200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (78301-78400)
 Աստերոիդների ցանկ (78101-78200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (78301-78400)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (75001)-(80000)»։ www.minorplanetcenter.net
Մոլինիլյո

Մոլինիլյո (իսպ.՝ Molinillo), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Սալամանկա պրովինցիայի մեջ՝ Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիերա դե Ֆրանսիա շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 6,79 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 59 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 77 կմ հեռավորության վրա։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Սուրբ Բարտոլոմեն է։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Diputación de Salamanca: Índice de municipios Archived 2009-04-23 at the Wayback Machine.
Información estadística Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.
Página muy completa sobre Molinillo Archived 2020-08-07 at the Wayback Machine.
Página web de Molinillo Archived 2009-03-01 at the Wayback Machine.
Պետրոս Ապետիք

Պետրոս Ապետիք, (Պետրոս Պետիկ Հայ) (ծննդյան թվականը անհայտ - մոտ 1684), հայազգի դիվանագետ։ Ծնվել է Հալեպում, պարսկահայի ընտանիքում։


== Կենսագրություն ==
Հռոմի Ուրբանյան վարժարանում սովորել է աստվածաբանություն և օտար լեզուներ։ Պետրոս Ապետիքը իր դիվանագիտական գործունեությունն սկսել է XVII դարի 60-ական թվականներին, երբ Եվրոպայում ձգտում Էին ստեղծել հակաթուրքական համադաշնակցություն՝ նրա մեջ ընդգրկելով նաև Պարսկաստանը։ Բանակցությունների համար Հռոմի պապը Պետրոս Ապետիքին ուղարկել է պարսից շահ Սոլիման II մոտ։ Պետրոս Ապետիքը բարյացակամ ընդունելություն է գտել պարսկական արքունիքում։ Դեպի Պարսկաստան երկրորդ ուղևորության ժամանակ, թուրքերի դեմ դաշնակցություն ստեղծելու նպատակով՝ Պետրոս Ապետիքը նշանակվել է շահի ներկայացուցիչը Եվրոպայում, որտեղ այցելել է մի շարք երկրներ, այդ թվում՝ Ռուսաստան, Լեհաստան, Ավստրիա։ 1677 թվականին Պետրոս Ապետիքը տեսակցել է Ավստրիայի Լեոպոլդ կայսեր հետ։ Այնուհետև մեկնել է Հռոմ, նպաստել Հռոմի և Վիեննայի միջև հարաբերությունների սերտացմանը։ Նա մեծ ծառայություններ է մատուցել Հունգարիան թուրքական լծից ազատագրելու գործին։ 1680 թվականին Պետրոս Ապետիքը վերջնականապես հաստատվել է Հունգարիայում, իր ծառայությունների դիմաց իբրև վարձատրություն ստացել կալվածք Հևեշի գավառում։ Նրան շնորհվել է կոմսի տիտղոս, ինչպես նաև «մեծապատիվ» մակդիրը կրելու իրավունք։ Պետրոս Ապետիքին տրվել է նաև հատուկ տոհմանշան (զինանշան) ունենալու արտոնություն։ 1683 թվականին Լեհաստանի թագավոր Յան Սոբեսկիև նպատակ ուներ Պարսկաստան կազմակերպվելիք դեսպանությունը վստահել նրան, բայց 1684 թվականից Պետրոս Ապետիքը այլես չի երևում միջազգային ղիվանագիտակաև ասպարեզում։ Պետրոս Ապետիքը եղել է Հայաստանում, բաևակցությունևեր վարել կաթողիկոս Հակոբ Ջուղայեցու հետ՝ ցանկանալով իր ծրագրած հակաթուրքական համադաշնակցությաև մեջ ներգրավել հայերին և վրացիներին։ Այդ նպատակով այցելել է նաև Վրաստան, ուր Վրաց կաթողիկոսը համակրանքով է վերաբերվել նրա գաղափարներին։ Նրա միջնորդությամբ Հայոց և Վրաց կաթողիկոսությունների միջև վերստեղծվել են բարեկամական կապերը։ 1678 թվականին Պետրոս Ապետիքը հեղինակել է լատիներեն լեզվով արժեքավոր մի աշխատություն՝ «40 սյուներով դահլիճ»–ը, ուր նկարագրել է Պարսկաստանը։ Այնտեղ տեղեկություններ նաև նաև Պարսկաստանի հայ կաթոլիկների մասին։ Պետրոս Ապետիքի երկը կարևոր աղբյուր է նաև XVII դարի հայ ազատագրական մտքի պատմության համար։


== Երկեր ==
Bedik P., Cehil Sutun, Viennae, 1678


== Գրականություն ==
Հովհաննիսյան Ա. Գ., Դրվագներ հայ ազատագրական մտքի պատմության, գիրք 2, Երևան, 1959։
Կալլոշ Լ. և Կերեկեշհազի Ժ., Ապետիք կոմսին զարմանալի կյանքը, թարգմանություն հունգարերենից Ա. Ֆոկոլյանի, «Բազմավեպ», 1946 - 47, 1949, 1953 - 56։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոանդրեևկա (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոանդրեևկաՆովոանդրեևկա (ուկրաիներեն՝ Новоандріївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոանդրեևկա գյուղում բնակվում էր 905 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գազի-Մաղարա

Գազի-Մաղարա, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում։ Գտնվում էր Սեբաստիա քաղաքից 36-37 կմ հարավ։


== Պատմություն ==
1895 թվականին գյուղը ենթարկվել է թուրքերի կողմից հարձակման։ Նրանք կողոպտել են բնակիչներին, եկեղեցին և սպանել քահանային։ Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գազի-Մաղարան ուներ հայկական եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործել է նախակրթարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==