armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Փայտաթելքավոր սալեր

Փայտաթելքավոր սալեր, փայտաթելքավոր սալեր, կոնստրուկտիվ փայտանյութ, որն ստացվում է փայտի (կամ բուսական հումքի) մանրումով և ճեղքումով ստացված թելքավոր զանգվածից սալերի ձուլմամբ, մամլմամբ և չորացմամբ։ Տարբերում են փայտաթելքավոր սալերի արտադրության թաց (առանց կապակցանյութերի ավելացման) և չոր (մանրած փայտին ավելացվում են 4–8% սինթետիկ խեժեր), ինչպես նաև թելքավոր զանգվածի արտադրության՝ ջերմամեխանիկական, մեխանիկական և քիմիամեխանիկական եղանակներ։ Փայտաթելքավոր սալերի ամրությունը, ինչպես նաև խոնավության, կրակի, միջատների և միկրոօրգանիզմների նկատմամբ կայունությունը բարձրացնելու համար թելքավոր զանգվածին ավելացնում են խեժեր, ջրամերժ նյութեր, հակապիրեններ, հականեխիչներ։ Փայտաթելքավոր սալերը բաժանվում են մեկուսիչ, մեկուսիչ–հարդարիչ, կիսաամուր, ամուր և գերամուր խմբերի և ունենում են հետևյալ չափերը, երկարությունը՝ 1200-3600, լայնությունը՝ 1000–1800, հաստությունը՝ 3–8 մմ։ Կիրառվում են բնակելի և արդյունաբերական շինարարության (տանիքի, միջհարկային ծածկերի, պատերի ջերմամեկուսացում, շենքերի հարդարում են), կահույքի արտադրության մեջ։
Դիբրովկա (գյուղ, Իզյասլավի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴիբրովկաԴիբրովկա (ուկրաիներեն՝ Дібрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դիբրովկա գյուղում բնակվում էր 118 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,347 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 340,06 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սեն Ժորժ (Կանտալի գավառ)

Սեն Ժորժ (ֆր.՝ Saint-Georges), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1148 մարդ, բնակչության խտությունը` 34.64 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 33.14 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 430 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 85 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 55 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 695 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 518-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 177։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,5 %։ 518 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 481 անձ (255 տղամարդ և 226 կին)։ Գործազուրկ են եղել 37 անձ (14 տղամարդ և 23 կին)։ 177 անաշխատունակներից 32-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 109-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Մարգար (այլ կիրառումներ)

Մարգար, կարող է վերաբերել՝

Մարգար - հայ արձակագիր, թարգմանիչ
Մարգար - տղամարդու հայկական անուն
Հաավա (գյուղ, Տառտու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՀաավաՀաավա (էստ․՝ Haava), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 72 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սլովակիայի վարչական բաժանում

Սլովակիայի երկրամաս (սլովակերեն` Kraje v Slovensku), Սլովակիայի Հանրապետության առաջին մակարդակի վարչատարածքային միավոր, որը ձևավորվել է 1949 թվականին։ Շատ անգամներ այս վարչատարածքային միավորները վերանվանվել են, սակայն այդ ամենը վերացվեց 1990-1996 թվականներին։
Ներկայումս Սլովակիան վարչականորեն բաժանված է ութ երկրամասերի, որոնց մեջ է մտնում նաև մայրաքաղաքային ինքնավարություն ունեցող Բրատիսլավայի երկրամասը։
Երկրամասերը նաև համարվում են Եվրոպական Միության երկրորդ մակարդակի վարչա-տարածքային միավոր։
Երկրամասերը Սլովակիայում իրենց հերթին բաժանված են շրջանների։ Սլովակիայի Հանրապետությունը ներկայումս ունի 79 շրջան։


== Ցանկ ==


== Արտաքին հղումներ ==
EU-maps (the kraje correspond to the NUTS 3 level with EUROSTAT) (անգլ.)
Список городов Словакии до 1918 года
Природа Восточной Словакии в фотографиях Archived 2015-10-05 at the Wayback Machine.
Սիդնեյ ՖԱ

«Սիդնեյ» (անգլ.՝ Sydney Football Club), ֆուտբոլային ակումբ Սիդնեյ քաղաքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 2004 թվականին։ Ակումբը անցկացրել է 4-5 եզրափակիչ հանդիպում А լիգայի շրջանակներում։ 2009/2010 մրցաշրջանում թիմը խաղթել է կանոնավոր առաջնությունը, և А լիգայի փլեյ-օֆֆ փուլը։


== Ձեռքբերումներ ==
А լիգայի փլեյ-օֆֆի հաղթող - 2006, 2010
Կանոնավոր առաջնության չեմպիոն - 2009/2010


== Հայտնի խաղացողները ==
Ջոն Ալոիզի
Ադամ Գրիֆիտս
Ջոել Գրիֆիտս
Լուկաս Նիլ
Բրետ Էմերտոն
Դուայտ Յորկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Մյուրեյ Վեյդենբաում

Մյուրեյ Վեյդենբաում (անգլ.՝ Murray Lew Weidenbaum) ամերիկացի տնտեսագետ։


== Կյանք և գործունեություն ==
Վեյդենբաումը ծնվել է Բրոնքսում գտնվող հրեական ընտանիքում։ Նա բակալավրի աստիճան ստացել է Սիթի քոլեջից (Նյու Յորք), մագիստրոս՝ Կոլումբիայի համալսարանից և դոկտոր՝ Փրինսթոնի համալսարանից։ 1964 թվականից դասավանդել է Սենտ Լուիսի Վաշինգտոնի համալսարանում։ 1969-1971 թվականներին եղել է Գանձապետարանի տնտեսական քաղաքականության հարցերով տեղակալը։ ԱՄՆ նախագահի տնտեսական խորհրդականների խորհրդի նախագահ (1981-1982 թվականներ)։
Նա եղել է Ադամ Սմիթի մրցանակի դափնեկիր (1996)։
1975 թվականին մասնակցել է Վաշինգտոնի համալսարանում ամերիկյան բիզնես ուսումնասիրությունների կենտրոնի ստեղծմանը, որը 2001 թվականից կոչվում է Վայդենբաում կենտրոն։
Վայդենբաումը լայնածավալ հետազոտություն է կատարել Հարավարևելյան Ասիայում արտասահմանյան չինական բամբուկի ցանցի դերի վերաբերյալ։ Նա ուսումնասիրել է հետևյալ թեման «Բամբուկե ցանց, թե ինչպես են արտագաղթած չինացի ձեռնարկատերերը ստեղծում նոր տնտեսական գերտերություն Ասիայում» գրքում։


== Մահ ==
Վայդենբաումը մահացել է 2014 թվականի մարտի 20-ին Միսսուրի նահանգի Քլեյթոն քաղաքում գտնվող իր տանը։


== Հիմնական աշխատանքներ ==
«Բիզնես, կառավարություն և հասարակություն» անգլ.՝ Business, Government, and the Public, 1990
«Բիզնեսը և կառավարությունը համաշխարհային շուկայում» անգլ.՝ Business and Government in the Global Marketplace, 1995


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография М. Вейденбаума (չաշխատող հղում — պատմություն, կրկնօրինակ)
Сайт Центра Вейденбаума
https://web.archive.org/web/20101010034420/http://economics.wustl.edu/people/Murray_Weidenbaum
https://www.c-span.org/person/?4347/MurrayWeidenbaum
https://www.findagrave.com/memorial/149829063/murray-lew-weidenbaum
Կոզլա

Կոզլա (ռուս.՝ Козла), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուբենա գետի աջ ափում՝ 45 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։ Կոզլաի ակունքը գտնվում է Խարովսկայից 22 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100112103000006143
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000614
Ավազանի կոդը - 03.02.01.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Քաջիկ Սարգսյան

Քաջիկ Ռուբենի Սարգսյան (1965 հոկտեմբերի 20, Զագլիկ - 1991 մայիսի 20, Ակնաբերդ, Մարտակերտի շրջան), հայ ազատամարտիկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 20-ին, Մարտակերտի շրջանի Զագլիկ գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգը։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Զագլիկի պետական տնտեսությունում՝ որպես բանվոր։
Մասնակցել է գյուղի պաշտպանությանը։ Զոհվել է 1991 թվականի մայիսի 20-ին, գյուղի մերձակայքում, ադրբեջանաբնակ Ումութլու (այժմ՝ Ակնաբերդ) գյուղի կողմից իրականացված գնդակոծման ժամանակ։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Զագլիկի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Չեմալի շրջան

Չեմալի շրջան (ռուս.՝ Чемальский район, հարավային ալթայերեն՝ Чамал аймак), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ալթայի հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1992 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Չեմալ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3016 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 10331 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,43 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Կինեոգրաֆ

Կինեոգրաֆն անիմացված պատկեր ստեղծելու համար նախատեսված հարմարանք է, որը բաղկացած է առանձին կադրերից, որոնք նկարված են թղթի կտորների վրա և տետրակ տեսք ունեն։ Դիտորդը, հատուկ եղանակով թերթելով տետրը տեսնում է անիմացիոն էֆեկտ։ Կինեոգրաֆիան համարվում է մուլտիպլիկացիայի ձևերից մեկը։
1868 թվականին Կինեոգրաֆ անունն արտոնագրվեց Ջոն Բերենս Լիննետ անգլիացու կողմից։ Կինեմատոգրաֆիայի ռահվիրա Մակս Սկլադանովսկին կինեոգրաֆն օգտագործում է իր առաջին փորձնական նկարահանումների համար։
1897 թվականին անգլիացի Հենրի Ուիլիամ Շորտը սկսեց կինեոգրաֆի զանգվածային արտադրություն, այն դնելով մետաղյա պատյանի մեջ և լծակով, որը հեշտացնում է էջերի թերթումը։


== Տես նաև ==
Կախարդական լուսամփոփ
Յուպիտեր (դիցաբանություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յուպիտեր (այլ կիրառումներ)Յուպիտեր, երկնքի հռոմեական աստվածություն. նույնացվել է Զևսի հետ։ Յուպիտերը նախ և առաջ լույսի աստվածն է. նրան հաճախ կոչել են Լյուցետիոս (Լուսատու), նա համարվել է երկնքի տերը, և, երբ հռոմեացիները ուզում էին ասել «բաց երկնքի տակ», նրանք ասում էին՝ «Յուպիտերի ներքո» («սուրբ Իովե»)։ Յուպիտերը համարվում էր անձրևի աստված. նրանից էր կախված հողագործին երաշտով հարվածելը կամ նրան բերք շնորհելը։ Որոտը Յուպիտերի կամքի դրսևորումն է. կայծակի ընկած վայրը համարվում էր սրբազան։ Հռոմեական կայսրության գլխավոր տաճարը Կապիտոլյան Յուպիտերի տաճարն էր։ Յուպիտերի քրմերը եղել են ֆլամինները։ II-III դարերում Հռոմում բազմաթիվ արևելյան պաշտամունքների ներթափանցման կապակցությամբ, սկսեցին Յուպիտերի հետ նույնացնել սիրիական աստվածներին (Բաալներին)։ Անտոնիոսների օրոք Կոմմագենեի Դոլիքե քաղաքի Բաալի պաշտամունքը տարածվում է Հռոմ, որտեղ Ավենտինյան բլրի վրա կառուցվում է Դոլիքեյան Յուպիտերի տաճարը։ Հելիուպոլիս քաղաքի (այժմ՝ Բաալբեկը Լիբանանում) Բաալը ստանում է Հելիուպոլիսյան Յուպիտերի անունը. նրա հոյակապ տաճարը վերականգնել է Անտոնիոս Պիոս կայսրը (այժմ վիթխարի ավերակներ)։ Յուպիտերի հետ հաճախ նույնացվել է եգիպտական Ամոն աստվածը։ Յուպիտերին սկսեցին վերագրել Զևսի մասին եղած բազմաթիվ հունական առասպելներ։ Յուպիտերի պատկերումները չէին տարբերվում Զևսի պատկերումներից։ Այլաբանորեն, հեգնաբար, Յուպիտեր նշանակում է՝ գոռոզ, մեծամիտ, ամբարտավան մարդ։


== Յուպիտերի բազմակերպարությունը ==
Յուպիտեր Տոնանս (Jupiter Tonans), (որոտացող) ուղարկում էր անձրև և որոտ։
Յուպիտեր Ֆուլգուր (Jupiter Fulgur), (կայծակնային) ուղարկում էր կայծակներ։
Օպտիմուս Մակսիմուս Սոտեր (Optimus Maximus Soter), Լավագույն, Հզորագույն, Փրկիչ։
Յուպիտեր Վիկտոր (Jupiter Victor), պարգևում էր հաղթանակ։
Յուպիտեր Լատիարիս (Jupiter Latiaris), լատիանակն ցեղերի միության աստված։
Յուպիտեր Դապալիս, բերքատվության աստված։
Յուպիտեր Տերմինոս (Jupiter Terminus), սահամանների պահպանության հովանավոր։
Յուպիտեր Լիբերտաս (Jupiter Libertas), ազատության հովանավոր։
Յուպիտեր Փերետրիոս (Jupiter Feretrius), պատերազմի և հաղթանակի աստված։
Յուպիտեր Յուպիտոն (Jupiter Yupiton), բարձունքի հասնելու աստված։
Յուպիտեր Ստատոր (Պահպանիչ), հովանավորում էր հռոմեական զորքը և պաշտպանում նրա շարքերը։
Յուպիտեր Վերսոր (Խափանիչ), թշնամուն մատնում էր փախուստի։
Թել Աբյադի շրջան

Թել Աբյադի շրջան (արաբ․՝ ناحية تل أبيض‎‎), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսում՝ ալ-Ռակկայի մարզում։ Հանդիսանում է Թել Աբյադի գավառի երեք շրջաններից մեկը։ Կենտրոնն է Թել Աբյադ քաղաքը։
2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 44,671 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա թաղամասերը կազմում են 511.69 քառ.կմ տարածք։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիզեի գավառակ

Ռիզե, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Տարածվում էր Տրապիզոն քաղաքից արևելք, Ռիզե քաղաքի շրջակայքում։ Կենտրոնը Ռիզե քաղաքն է։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աբուլքենդ

Աբուլքենդ, գյուղ, Երևանի նահանգի Երևանի գավառում` Հրազդան գետի ստորին հոսանքի շրջանում։
1983 թ.-ին ուներ 183 բնակիչ։ Բնակչության զբաղվածությունը անասնապահությունը, երկրագործությունն ու բանջարաբուծությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Երիզորդներ

Երիզորդներ, ցեստոդներ, ժապավենաձև որդեր (լատ.՝ Cestoidea ), տափակ որդերի ենթատիպի անողնաշարավոր կենդանիների դաս։ Սեռահասուն փուլում գտնվող երիզորդերը համարվում են ողնաշարավոր կենդանիների և մարդու աղիքների մակաբույծներ։ Հայտնի է ավելի քան 3 հազար, Հայաստանում՝ 150 տեսակ՝ տարածված բոլոր շրջաններում։ 


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմինը ժապավենաձև է, երկար, մի քանի մմ-ից մինչև 20 մ և ավելի։ Բաժանված են հատվածների (2-ից մի քանի հազար)։ Առջևի մասում տեղակայված է գլուխը (սկոլեքս), որն ունի 2-4 ծծիչներ, իսկ որոշ որդեր՝ կնճիթ՝ կեռիկներով։ Պարանոցի աճի ընթացքում առաջանում են հատվածներ (ստրոբիլա)։ 


== Ներքին կառուցվածք ==
Երիզորդներ զուրկ են աղիներից, սննդի ներծծումը կատարվում է ամբողջ մարմնի մակերևույթով։


== Բազմացում և զարգացում ==


=== Սեռական օրգաններ ===
Հերմաֆրոդիտ են. հաջորդաբար կազմավորվող հատվածներում առաջանում են արական և իգական սեռական օրգաններ, ապա արգանդը՝ լցված ձվերով։ Յուրաքանչյուր	հատվածում զարգանում է 1, երբեմն՝ 2 կամ մի քանի սեռական ապարատ։ Երիզորդներ արտադրում են հսկայական քանակությամբ ձվեր (օրինակ՝ չզինված երիզորդը, որն ապրում է շուրջ 20 տարի, տարեկան արտազատում է մինչև 600 միլիոն ձու)։ 


== Զարգացման ցիկլ ==
Երիզորդի զարգացման բոլորաշրջանը բավականին բարդ է և անցնում է տերերի հաջորդական փոփոխման ճանապարհով։ Ձվերը վերջնական տիրոջ կղանքի հետ դուրս են գալիս արտաքին միջավայր, ձվի մեջ զարգանում է 3 զույգ կեռիկներով զինված թրթուրը՝ օնկոսֆերան կամ կորացիդիան։ Հետագա զարգացումը կապված է 1 կամ 2 միջանկյալ տերերի հետ։ Առաջին դեպքում հասուն ձուն կուլ է տալիս միջանկյալ տերը (տզրուկ, միջատ, որևէ անողնաշարավոր), որի ստամոքսում ձվից դուրս եկած թրթուրը՝ օնկոսֆերան, տեղակայվում է նրա խոռոչներում կամ որևէ օրգանում, որտեղ վերածվում է ցիստիցերկի նման թրթուրի (ֆինա, ցենուր, էխինոկոկ և այլն)։ Վերջին 2 թրթուրներն անսեռ բազմացման արդյունքում առաջացնում են բազմաթիվ գլխիկներ։ Նրանք, միջանկյալ տիրոջ օրգանների հետ ընկնելով վերջնական տիրոջ օրգանիզմ, կպչում են նրա աղիքի պատին և զարգանալով՝ դառնում սեռահասուն որդ։ 2 միջանկյալ տիրոջ օրգանիզմներում աճելու դեպքում (օրինակ՝ լայն երիզորդ) առաջին տերը (խեցգետնակերպ) վարակվում է՝ լողացող կորացիդիաները կուլ տալով, որոնցից դուրս է գալիս թրթուրը (օնկոսֆերան)։ Վերջինս, թափանցելով խեցգետնի օրգանիզմի խոռոչ, զարգանում է որպես պրոցերկոիդ թրթուր։ 2-րդ միջանկյալ տերը (ձկներ) կուլ է տալիս պրոցերկոիդները, որոնք աղիներից դուրս են գալիս մարմնի խոռոչներ կամ որոշ օրգաններ ու հյուսվածքներ, ապա զարգանալով՝ վերածվում են պլերոցերկոիդի։ Վերջնական տերերը (ողնաշարավոր կենդանիներ կամ մարդ) վարակվում են պլերոցերկոիդներով վարակված ձուկն ուտելուց։


== Հիվանդություններ ==
Երիզորդներ առաջացնում են մարդկանց հիմենոլեպիդոզ, տենիոզ, տենիարինխոզ, էխինոկոկոզ, դիֆիլոբոթրիոզ և այլ հիվանդություններ։ Դրանց հետևանքով իջնում է նաև գյուղատնտեսական կենդանիների մթերատվությունը։
Ադամն ամուսնանում է Եվայի հետ

«Ադամն ամուսնանում է Եվայի հետ» (ռուս.՝ «Адам женится на Еве»), ռեժիսոր Վիկտոր Տիտովի խորհրդային երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմը, կատակերգական դրամա՝ նկարահանված գերմանացի դրամատուրգ Ռուդի Շտրալի համանուն պիեսի հիման վրա (Մանուիլ Սեմյոնովի թարգմանություն)։ Հեռուստատեսային պրեմիերան կայացել է 1981 թվականին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում դատարանի շենքում։ Ամուսնանալու եկած երիտասարդները՝ Ադամն ու Եվան, մեղադրյալ են դառնում մտացածին նիստի ժամանակ, որի նպատակն է որոշում կայացնել, թե արդյոք նրանք կարող են ամուսին և կին լինել։ Որպես վկա ներկայացել են Եվայի ընկերուհին և Եվայի նախկին ընկերը։ Խճճված իրավիճակը պարզաբանելու փորձերն ավարտվում են սկանդալով և վկայի ու «ամբաստանյալի» միջև ծեծկռտուքով... Վերջում դատարանը, այնուամենայնիվ, չի կարողանում միասնական եզրակացության հանգել և հայտարարում է, որ ինքն ունակ չէ լուծել այդ հարցը։


== Դերեում ==
Ելենա Ցիպլակովա – Եվա, մանկաբարձուհի
Ալեքսանդր Սոլովյով – Ադամ, ավտոփականագործ, Առաջին լիգայի ֆուտբոլային թիմի ձախ եզրային
Զինովի Գերդտ – դատավոր
Տատյանա Վասիլևա – դատախազ
Ալեքսանդր Կալյագին – փաստաբան
Գոտլիբ Ռոնինսոն – քարտուղար
Վլադիմիր Մարկով – ատենակալ
Նատալյա Գեշել – ատենակալ
Օլգա Մաշնայա – Եվայի ընկերուհին
Ալեքսանդր Սիրին – Եվայի ընկերը
Միխայիլ Լյուբեզնով – տաքսու վարորդ
Միքայել Թարիվերդիև – երգերի կատարող


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Վիկտոր Տիտով
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վիկտոր Տիտով
Բեմադրող օպերատոր՝ Գեորգի Ռերբերգ
Բեմադրող նկարիչ՝ Պյոտր Պրորոկով
Կոմպոզիտոր՝ Միքայել Թարիվերդիև
ԽՍՀՄ Հեռուստառադիոպետկոմի սիմֆոնիկ նվագախումբ, դիրիժոր՝ Կոնստանտին Կրիմեց


== Ֆիլմի երգեր ==
Люблю
Любовь слепа
Не изменяйся, будь самим собой
Пылающую голову рассвет
Сонет о курице
Сонет о яблоке
Увы, мой стих
Я виноват
Мешать соединенью двух сердец


== Փաստեր ==
Ֆիլմում օգտագործվել են Ուիլյամ Շեքսպիրի սոնետները Սամուիլ Մարշակի թարգմանությամբ և Կոնստանտին Գալչինսկու բանաստեղծությունները Լեոնիդ Մարտինովի թարգմանությամբ («Քնարական զրույց» (ռուս.՝ «Лирический разговор») և «Եթե ես տասնմեկ գլխարկ ունենայի» (ռուս.՝ «Если бы у меня было одиннадцать шляп»)։ Դերասանուհի Ելենա Ցիպլակովան ֆիլմում նկարահանվել է իր կարած զգեստով։ Դրանով էլ նա ամուսնացել է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Адам женится на Еве» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»
«Ադամն ամուսնանում է Եվայի հետ»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում 
Песни из фильма «Адам женится на Еве»
Տամարքի եկեղեցի

Տամարքի եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Տավուշի մարզում գտնվող միջնադարյան Տամարք գյուղատեղում, Կիրանց գյուղից 5 կմ հարավ-արևելք։ Գտնվում է լքված գյուղի կենտրոնական մասում, պահպանվել են միայն կիսավեր պատերը։ Եկեղեցու արևելյան կողմի խորանում դրված են ավազաքարե դեղնագույն երեք քանդակազարդ խաչքար, որոնց ոճը համապատասխանում է 12-13-րդ դարերին։ Տամարքի գյուղատեղում հայտնաբերվել է ավազաքարե՝ թևավոր մի ուրիշ խաչքար, որը 13-րդ դարի երկրորդ կեսից է։ Մի քանի տարի առաշ մատուռից 15 մետր հարավ գտնվել Է խաչքարի արձանագրությունը։ Խաչթևերից վերև, ճակատային մասը քիվի հետ ծածկված են երկրաչափական մանրաչափական զարդանախշերով։ Սա երրորդ թևավոր խաչքարն է Կիրանց ձորում։


== Տես նաև ==
Տամարք


== Գրականություն ==
Ի.Բ. Էլլարյան,  Աղստևի հովտի պատմության և կուլտուրայի հուշարձաններ, Երևան, «Հայաստան», 1980 — 69, էջեր 69 — 154 էջ։
Մանդրիա

Մանդրիա (հուն․՝ Μανδριά), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 360 մարդ։ Տեղակայված է Տիմի գյուղից 2 կմ դեպի արևելք։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Mandria, Paphos (անգլ.)
Տարավա

Տարավա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում։ Գտնվում էր Ադամակերտ քաղաքից 13 կմ հյուսիս-արևելք, Մեծ Զաբ գետի ձախակողմյան վտակներից մեկի ափին։
Ըստ ենթադրությունների այստեղ էր գտնվում Ուրարտուում հիշատակված Տարուի քաղաքը։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 61 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դիմադրություն (էլեկտրական)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դիմադրություն (այլ կիրառումներ)
Էլեկտրական դիմադրություն, նյութի հակազդեցության չափը էլեկտրական հոսանքի կայուն անցման դիմաց։ Միատեսակ լայնական հատույթով նյութի դիմադրությունը համեմատական է նրա երկարությանը և հակադարձ համեմատական է լայնական հատույթի մակերեսին և ուղիղ համեմատական է նյութի տեսակարար դիմադրությանը։
Էլեկտրական դիմադրությունը հայտնաբերել է Գեորգ Օհմը, 1820-ականների վերջերին։ Դիմադրությունը շփման մեխանիկական պատկերացման հետ որոշ կոնցեպտուալ զուգահեռներ է կիսում։ ՄՄՀ-ի էլեկտրական դիմադրության միավորը օհմնն է, իսկ սիմվոլը՝ Ω։ Դիմադրության հակադարձ (1/R) մեծությունը կոչվում է էլեկտրական հաղորդականություն, և չափվում է սիմենս միավորով, սիմվոլը՝ S։
Ըստ Օհմի օրենքի, ցանկացած նյութի դիմադրությունը որոշվում է նրա երկու ծայրի միջև պոտանցիալների տարբերությունը նրա միջով հոսանքի վրա բաժանելով՝

  
    
      
        I
        =
        
          
            U
            R
          
        
      
    
    {\displaystyle I={U \over R}}
  որտեղ

R-ը նյութի դիմադրությունն է, չափված օհմով, որը հավասար է J·s/C2
U-ն նյութի ծայրերի միջև պոտենցիալների տարբերությունն է, չափված վոլտով
I-ը նյութի միջով հոսող հոսանքն է, չափված ամպերովՆյութերի մեծ մասի համար, դիմադրությունը անկախ է առարկայի միջի հոսանքից կամ նրա ծայրերի միջև լարվածության չափից։ Սա նշանակում է, թե դիմադրություն հաստատուն է տվյալ ջերմության և նյութի համար։ Այդ իսկ պատճառով, առարկայի դիմադրությունը կարելի է բացատրել որպես լարվածության հարաբերակցությունը հոսանքի՝

  
    
      
        R
        =
        
          
            U
            I
          
        
      
    
    {\displaystyle R={U \over I}}
  Ոչ-գծային առարկաների դեպքում (ոչ զուտ դիմադրողական, կամ Օհմի օրենքին չենթարկվող), այս հարաբերակցությունը կարող է փոխվել լարվածության կամ հոսանքի փոփոխման հետ. հարաբերակցությունը ամեն կետում, I–V կորագիծի տանգենսի թեքվածքի հակադարձը, կոչվում է «լարական դիմադրություն» (անգլերեն՝ chordal resistance) կամ «ստատիկ դիմադրություն»։


== Տես նաև ==
Էլեկտրական շղթայի դիմադրություն


== Աղբյուրներ ==
Վլադիվոստոկ (այլ կիրառումներ)

Վլադիվոստոկ, կարող է վերաբերել՝

Վլադիվոստոկ - քաղաք Ռուսաստանում
Վլադիվոստոկ - օդանավակայան Վլադիվոստոկում
Սրոհունդ Հուկերի

Սրոհունդ Հուկերի (լատ.՝  H. hookerianum Wight et Arn), սրոհունդազգիներ ընտանիքի, սրոհունդ ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Մշտադալար թուփ է։ Երևանի պայմաններում իր մշտադալարությունը պահպանում է միայն համեմատաբար տաք ձմռան դեպքում, երբ նվազագույն ջերմաստիճանը -10-12 աստիճանից չի իջնում։ Ցուրտ ձմռան դեպքում տերևները (հաճախ նաև միամյա շիվերը) ցրտահարվում են և տերևաթափ բույսի տպավորություն են թողնում։ Գարնանը նոր տերևները բավականին ուշ են բացվում, որի հետևանքով թուփը ցրտահարվածի տեսք է ունենում։ ճյուղերը ուղղաձիգ են մինչև 1 մ բարձրությամբ, կարմրավուն, կլորավուն, երբեմն՝ լալկան ընձյուղներով։ Տերևադասավորությունը խաչաձև-հակադիր է։ Տերևները ձվաձև են, կամ երկարավուն-ձվաձև, 4-7 սմ երկարությամբ և 2-3 սմ լայնությամբ, բթավուն կամ սուր գագաթով, կարճ, կրճիկանման ելուստով, կաշվեկերպ են, մերկ, վերևի կողմից մուգ կապտականաչավուն, ներքևի կողմից ավելի բաց գույնի, կարմրավուն գլխավոր ջղով, նստադիր։ Ծաղիկները վառ ոսկեդեղին են, բացվելիս կիսագնդազանգականման, հետագայում'ավելի տափակ, 5-6 սմ տրամագծով, հավաք ված կիսահովանոցներում, ընդհանուր, 1-2 սմ երկարության ծաղկակոթի վրա, որոնք վերևի մասում կրում են 2 տերևային ծաղկակիցներ։ Դիխազիումները հավաքված են խոշոր ճյուղերի գագաթներին։ Բաժակաթերթիկները կլորա-ձվաձև են, գագաթում մանրատամնավոր։ Պսակաթերթիկները հակառակ-ձվաձև են, հաճախ անհավասարակող, փոսիկավոր, բաժակաթերթիկներից մոտ 3 անգամ ավելի երկար։ Առէջները սերտաճած են 5 փնջերում, որոնք 3 անգամ կարճ են պսակաթերթիկներից։ Փոշանոթները վառ դեղին են, սռնակները 5-ն են, ազատ, երկու անգամ սերմնարանից կարճ և ավելի երկար քան առէջները։ ՏուՓիկը ձվաձև է, 5 բնանի, հասունանալիս՝ դարչնագույն։ Ծաղկում է հուլիսից մինչև սեպտեմբեր։


== Տարածվածություն ==
Բնական պայմաններում տարածված է Հիմալայներում, Նեպալի բարձրլեռնային շրջաններում, հյուսիսային Հնդկաստանում, հարավարևմտյան Չինաստանում։


== Կիրառություն ==
Հողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ, լավ է աճում ինչպես ավազակավային, այնպես էլ ծանր կավային, բավարար խոնավ հողերում։ Ջերմասեր է և բավականին լուսասեր։
Բազմանում է սերմերով, կանաչ և փայտացած կտրոններով։ Թուփը շուտ է ծերանում և շարքից դուրս գալիս։ Երևանի պայմաններում աչքի չի ընկնում ցրտադիմացկունությամբ։ Կարելի է առաջարկել ՀՀի մերձարևադարձային և ցածրադիր այլ շրջանների համար, ծովի մակերևույթից մինչև 1200 մ բարձրությունների վրա։ Էկոլոգիական խումբը՝ IV: Մշակության հավանական շրջանները 9-10, 18-19, 20ա, 24-25, 28, 32։


== Ծանոթագրություններ ==
Սադովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

Սադովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝

Սադովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովսկի շրջանում
Սադովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումսկի շրջանում
Պլոտի (գյուղ, Ստանովլյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊլոտիՊլոտի (ռուս.՝ Плоты), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ստանովլյանսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տորգուն

Տորգուն , գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզի Ստարոպոլտասկու, Պալասովսկու, Նիկոլաևսկու շրջաններով, իսկ գետի վերին հոսանքներն անցնում են Ռուսաստանի և Ղազախստանի սահմաններից։ Վոլոգոգրադի ջրամբարը լցնելուց հետո թափվում է վերջինիս Եռուլանսկի ծովածոցը։ Գետի վրա տեղակայված է Պալասովկա քաղաքը։


== Աշխարհագրություն ==
Տորգունը սկիզբ է առնում Ռուսաստանի Վոլգոգրադի  և Ղազախստանի Արևմտյան Ղազախստան շրջանների սահմանից։ Գետի ավազանը հոսում է Վոլգոգրադի մարզի հյուսիս արևելքից և Ռուսաստանի ու Ղազախստանի սահմանով գնում է դեպի հարավ֊արևմուտք՝ Ղազախստանի կողմում Կոսմոպոլ բնակավայր, իսկ Ռուսաստանի կողմում Տորգունի ագարակ։ Այնուհետև հեռանում է սահմանից և հոսում է Վոլգոգրադի շրջանով։  Աջից ընդունում է Վոդնյակի վտակը։ Ստորին հատվածում գետը հոսում է տափաստանով,  նրա վրա են տեղակայված Պալասովսկու շրջանի բնակավայրերի մեծ մասը, որոնցից ամենամեծերն են՝ Սավինկան, Նովոստրոյկան և Պալասովկան։ Պալանովսկուց առաջ հարավում գետից առանձնանում է Պալանովյան ջրանցքի ճյուղը։ :


== Ջրային տվյալներ ==
Ըստ Ռուսաստանի Դաշնության ջրային տնտեսությունների կառավարման գեոտեղեկատվական համակարգի տվյալների, կազմած ջրային ռեսուրսների ֆեդերացիան գործակալության կողմից․

Ջրային տարածքի կոդը պետության ջրային ցուցակում - 11010002112112100011259
Ջրային ուսումնասիրման կոդը - 112101125
Ավազանի կոդը - 11.01.00.021
Ջրային ուսումնասիրման հատորի համարը - 1


== Ծանոթագրություններ ==
Գուգլակի իշխանություն

Գուգլակի իշխանություն, Կիլիկիայի հայկական թագավորության մեջ մտնող շուրջ երեք տասնյակ ավատատիրական իշխանություններից մեկը։ Գուգլակի իշխանությունը Կիլիկյան Հայաստանի ամենաարտոնված իշխանություններից մեկն էր, քանի որ սահմանամերձ էր։ Իշխանանիստը Գուգլակ բերդն էր, որը գտնվում էր Տարսոնից հյուսիս՝ Իկոնիա և Կոստանդնուպոլիս տանող գլխավոր ճանապարհի վրա։


== Տես նաև ==
Կիլիկյան Հայաստանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդեր Անտսոն

Ալեքսանդեր Անտսոն (էստ․՝ Aleksander Antson, 31 օգոստոսի 1899, գ. Վորսնա, Սաարեմաա (այժմ՝ Վալյալա) Էստոնիա — 21 սեպտեմբերի 1945, Հաապսալու), էստոնացի դրամատուրգ, գրող, լրագրող, մարզիկ, Էստոնիայի օլիմպիական հավաքականի անդամ (թեթև ատլետիկա, 1924)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ 1916 թվականից որպես էստոներենի ու մարմնամարզության ուսուցիչ աշխատել է Սաարեմաա կղզում ու Վիռու քաղաքում, այնուհետև որպես լրագրող աշխատել է Ռակվեռեում ու Տալլինում։
1925-1926 թվականներին խմբագրել է «Virulane» թերթը։ 1927-1930 թվականներին եղել է Էստոնիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության «Rahva Sona» թերթի, 1931-1933 թվականներին «Vaba Maa» թերթի խմբագիր։ Էստոնիայում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո՝ 1940-1941 թվականներին, աշխատել է կոմունիստական «Rahva Hääl» թերթում։
Էստոնիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 1924 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին (վազք 1500 մ), որ անցկացվել են Փարիզում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ձերբակալվել է գերմանացիների կողմից ու 1941-1944 թվականներին անցկացրել բանտում։
1945 թվականին զոհվել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարում։ Թաղվել է Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործությունը ==
Ալեքսանդեր Անտսոնը 1920-ական թթ-ից արդեն ճանաչված գրող էր, պիեսների ու արձակ ստեղծագործությունների հեղինակ։ «Երեխաներ» («Lapsed», 1925), «Գողգոթա» («Kolgata», 1926), «147» (1927), «Աշխատավորի աղջիկը» («Töölise tütar», 1931) ստեղծագործություներում արտացոլված են անտսոնի դրական վերաբերմունքը կոմունիստական կարգերի ու հեղափոխական պայքարի նկատմամբ։ «Մարդիկ բքի մեջ» («Inimesed tuisus», 1938) и «Օրդենի վերջը» («Orduaja lõpp», 1940) պիեսներում ներկայացրել է գերմանացի ու էստոնացի ֆաշիստներին։
Ալեքսանդեր Անտսոնը գրել է նաև մի շարք վեպեր. «Հաղթանակ» («Võit») պատմավեպում պատկերում է պայքարը օտար բռնակալների դեմ։ Առանձին գիրք է նվիրել 1936 թ. Բեռլինում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերին (վերահրատարակվել է 1992 թ.)


== Ստեղծագործություններ ==
Lapsed (դրամա, 1925)
Kolgata (դրամա, 1926)
Vennad (դրամա, 1926)
Vangid (դրամա, 1927)
147 (դրամա, 1927)
Surmatants (դրամա, 1929)
Tänapäeva Venemaa (1930)
Töölise tütar (դրամա, 1931)
Tšempionaat (դրամա, 1933)
Muretute ülemlaul (դրամա, 1935)
Kirg (վեպ, 1937)
Inimesed tuisus (Rahvamehed) (դրամա, 1938)
Sina ei pea mitte himustama… (վեպ, 1938)
Kosjatalu (դրամա, 1939)
Orduaja lõpp (Parun kolib ära) (դրամա, 1940)
Võit (վեպ, 1946)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ANTSON, ALEKSANDER(չաշխատող հղում)
(3301) Յանսյե

(3301) Յանսյե (անգլ.՝ Jansje), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի փետրվարի 6-ին Պերիթ աստղադիտարանի կողմից Բիքլիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,233256 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8912 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5753 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1219,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,295322 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,06° անկյուն։
Յանսյե աստերոիդը պատկանում է Ամներիսի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3301) Յանսյե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կազակուլովո

Կազակուլովո (ռուս.՝ Казаккулово, բաշկիրերեն՝ Ҡаҙаҡҡол), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 150 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Երգչախումբ

Երգչախումբ, երգիչների խումբ, բաղկացած մի քանի ենթախմբից, որոնցից ամեն մեկը համատեղ երգեցողության ընթացքում կատարում է առանձին երգամաս։ Հավասարակշռված անսամբլ է, ունի կայուն և ճշգրիտ լարվածք, օժտված է արտահայտչական հարուստ ու բազմազան հնարավորություններով։


== Պատմություն ==
Երգչախումբը երգիչների խումբ է, բաղկացած է մի քանի ենթախմբից, որոնցից յուրաքանչյուրը համատեղ երգեցողության ընթացքում կատարում է առանձին երգամաս՝ նվագակցությամբ կամ առանց նվագակցության։ Երգչախմբերը, ըստ կազմի, լինում են կանանց, տղամարդկանց, մանկական և խառը։
Պատմական զարգացման ընթացքում փոփոխվել են երգչախմբի կազմը, երգիչների թիվը, ձայնի բաժանման սկզբունքները։ Մոտ IX դարում պրոֆեսիոնալ երգչախումբը դուրս է եկել եկեղեցական համայնքից, իսկ արդեն X–XIII դարերում երգչախմբում ձայները բաժանվել են։ Հավանաբար XIV–XV դարերից, բազմաձայնության զարգացմանը զուգընթաց, կիրառվել է «երգչախմբային երգամաս» հասկացությունը։ 
Գլխավոր մեղեդային ձայնը տենորն էր։ Երգչախմբի անդամների և երգամասերի քանակը պայմանավորված էր տվյալ ժամանակաշրջանի երաժշտական ոճով։ XIV–XV դարերին բնորոշ էին 3–4, Վերածննդի շրջանին՝ 6–8 և ավելի երգամասեր։ Հետագայում երգչախումբը բաժանվել է 4 հիմնական երգամասերի՝ սոպրանո, ալտ, տենոր և բաս, որը հաստատուն է ցայսօր։ Օպերայի երևան գալուց ի վեր (XVI–XVII դարերի սահմանագիծ) երգչախումբը դարձել է նրա անբաժանելի մասը։
Բացի եկեղեցական և օպերային երգչախմբերից՝ երաժշտարվեստում նշանակալի տեղ են զբաղեցնում նաև աշխարհիկ երգչախմբերը։ Երգչախմբի անդամների նվազագույն քանակը 12-ն է (կամերային երգչախումբ), առավելագույնը՝ 100–120, խառը երգչախմբերում՝ մինչև 1000 (տոնակատարությունների, հանդիսությունների ժամանակ)։ Ճանաչված են Միտրոֆան Պյատնիցկու անվան ռուսական ժողովրդական (1910), Էստոնիայի տղամարդկանց ազգային (1944 թ., հիմնադիր՝ Գուստավ Էռնեսաքս), Ուկրաինական ժողովրդական, Վրաստանի պետական ակադեմիական և այլ երգչախմբեր։


== Երգչախմբերը Հայաստանում ==
Հայկական իրականության մեջ առաջինը Քրիստափոր Կարա Մուրզայի ժողովրդական երգչախմբերն Էին (1880-ական թվականներին)։ Բարձրորակ երգչախմբեր ստեղծեցին Մակար Եկմալյանը (Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում) և Կոմիտասը (Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում և Կոստանդնուպոլսում)։ խորհրդային տարիներին աչքի ընկան Երևանի պետական կոնսերվատորիայի (ղեկ․ Ս․ Մելիքյան) և Հայֆիլհարմոնիայի (ղեկավարներ Թաթուլ Ալթունյան, Ա․ Տեր Հովհան
նիսյան) երգչախմբերը, Պետական ակադեմիական կապելլան (ղեկավար՝ Տ. Չեքիջյան), Հայաստանի երգչախմբային ընկերության երգչախումբ, (ղեկ․ Է․ Էյատուրյա), Հայ էլեկտրագործարանի տղամարդկանց ինքնագործ երգչախումբ (ղեկավար՝ Նուպար Սնկրյան) և ուրիշներ։ Երգչախմբերը տարածված են նաև սփյուռքում։
Նոր շրջանում աչքի են ընկել Երևանի կոնսերվատորիայի, Ռադիոյի կամերային, Հայֆիլհարմոնիայի երգչախմբերը։ Հայտնի են նաև Հայաստանի պետական, Երգչախմբային ընկերության, Կամերային, «Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ», «Հովեր» և այլ երգչախմբեր։ Սփյուռքում գործող երգչախմբերից են՝ «Ծնծղա» և «Նանոր» մանկական, «Գարուն» (Լիբանան), «Երևան» (Բուլղարիա), «Կոմիտաս» (Ռումինիա), «Արաքս», «Քնար», «Անի» (ԱՄՆ), «Զվարթնոց», «Նարեկացի» (Սիրիա), «Կոմիտաս», «Կռունկ» (Ուրուգվայ) և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Խավիեր (Սանտա Ֆե)

Սան Խավիեր (իսպ.՝  Departamento San Javier), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Սանտա Ֆե պրովինցիայի կազմում։ Տեղակայված է պրովինցիայի հյուսիսարևելյան մասում։ Սահմանազատված է արևելքում Պարանա գետով։ Սահմանակից է Վերա (արևմուտքում), Սան Խուստո (հարավ-արևելքում), Գարայ (հարավում) և Խեներալ Օբլիգադո դեպարտամենտներին։ Դեպարտամենտի գլխավոր քաղաքում բնակվում են մոտ 15000 մարդ (ավելի քան կեսը տարածաշրջանի բնակչության)։


== Մունիցիպալիտներ և կոմունաներ ==
Ալեխանդրա (իսպ.՝  Alejandra)
Կասիկե Արյակայկեն ( իսպ.՝ Cacique Ariacaiquín)
Կոլոնիա Դուրան (իսպ.՝ Colonia Durán)
Լա Բրավա (իսպ.՝ La Brava)
Ռոմանգ (իսպ.՝ Romang)
Սան Խավիեր (իսպ.՝ San Javier)
Երկարակեցություն

Երկարակեցություն, մարդու երկարատև կյանք, որը գերազանցում է կյանքի միջին տևողությունը։ Երկարակեցությունը ուսումնասիրող գիտությունը կոչվում է գերոնտոլոգիա։


== Սարքավորումների երկարակեցություն ==
Սարքավորումների աշխատունակությունը մինչև սահմանային վիճակը պահպանելու հատկություն։ Չնորոգվող սարքավորումների համար (լամպեր, ատամանիվներ և այլն) այդ վիճակը համընկնում է շարքից դուրս գալուն (փչանալուն), որոշ դեպքերում՝ խափանումների բարձր ինտենսիվության շրջանին (ավտոմատ սարքերում)։ Նորոգվող սարքավորումների սահմանային վիճակը որոշվում է մաշման նաև (նաև բարոյական) և հաճախակի խափանումների կամ նորոգման ծախսերի և ավելացման հետևանքով դրանց հետագա շահագործման անարդյունավետությամբ, անվտանգության պահանջների խախտմամբ (օրինակ, տրանսպորտում)։


== Շենքերի և կառույցների երկարակեցություն ==
Շենքերի և կառույցների ծառայության սահմանային ժամկետը, որի ընթացքում պահպանում են շահագործման պահանջվող հատկությունները։ Երկարակեցությունըլինում է բարոյական և ֆիզիկական։ Բարոյական երկարակեցությունը (բարոյական երկարակեցության ժամկետ) բնութագրվում է շենքերի և կառույցների ծառայության այն ժամկետով, որից հետո նրանք այլևս չեն բավարարում շահագործման փոփոխվող պայմաններին կամ տեխնոլոգիական պրոցեսների ռեժիմներինն։


== Ֆիզիկական երկարակեցություն ==
Որոշվում է բեռնվածքների և ֆիզիկա-քիմիական գործոնների ազդեցության տակ հիմնական կրող կոնստրուցիաների և տարրերի մաշվելու տևողությամբ։
Պավել Չերենկով

Պավել Ալեքսեևիչ Չերենկով (ռուս.՝ Павел Алексеевич Черенков, հուլիսի 28, 1904(1904-07-28)[…], Novaya Chigla, Վորոնեժի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 6, 1990(1990-01-06)[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային ֆիզիկոս, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1970)։ 


== Կենսագրություն ==
1928 թվականին ավարտել է Վորոնեժի համալսարանը։ 1930 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ ֆիզիկայի ինստիտուտում։ 1934 թվականին, հեղուկների լյումինեսցենցումը հետազոտելիս, հայտնաբերել է օպտիկական նոր երևույթ, որը դրսևորվում է գերլուսային արագության լիցքավորված մասնիկների ազդեցությամբ նյութի յուրօրինակ լուսարձակմամբ։ Այդ երևույթի հայտնագործման համար Չերենկովը 1958 թվականին Իգոր Տամմի և Իլյա Ֆրանկի (մշակել են տեսությունը) հետ արժանացել է նոբելյան մրցանակի։ Չերենկովյան ճառագայթման հիման վրա ստեղծվել են լիցքավորված մասնիկների գրանցման մեթոդներ (չերենկովյան հաշվիչ)։ 
Չերենկովն ունի նաև միջուկային ֆիզիկային, բարձր էներգիայի մասնիկների ֆիզիկային, տիեզերական ճառագայթներին, էլեկտրոնային արագացուցիչներին վերաբերող աշխատանքներ։ 1946, 1952 և 1977 թվականներին արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Դոմ Օտդիխա Ալեկսանդրինո

Դոմ Օտդիխա Ալեկսանդրինո (ռուս.՝ Дом Отдыха Александрино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 227 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեյդան (Արճեշի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեյդան (այլ կիրառումներ)Մեյդան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լա Շավատ

Լա Շավատ (ֆր.՝ La Chavatte), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 53 մարդ, բնակչության խտությունը` 28.04 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.89 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 105 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 38 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 37 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 28-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 9։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,7 %։ 28 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 25 անձ (13 տղամարդ և 12 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (2 տղամարդ և 1 կին)։ 9 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բիշոֆսվիզեն

Բիշոֆսվիզեն  (գերմ.՝ Bischofswiesen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասի Բերխտեսգադեն շրջանում։
Բնակչության թվաքանակը՝ 7527 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների))։ Տարածքը՝ 34,46 քառ. կմ։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 4 25 117։


== Ծանոթագրություններ ==
Մորգան շրջան (Իլինոյս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մորգան շրջան (այլ կիրառումներ)Մորգան շրջան (անգլ.՝ Morgan County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.474 կմ² է, բնակչությունը՝ 35.547 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջեքսոնվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թ.։
Wahrheit oder Pflicht

Wahrheit oder Pflicht, գերմանական Oomph! մետալ-խմբի ութերորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2004 թ. փետրվարի 8-ին BMG լեյբլի կողմից։


=== Երգացանկ ===
Augen Auf! - 3:20
Tausend neue Lügen - 3:56
Wenn du weinst - 4:32
Sex hat keine Macht - 4:18
Dein Weg - 3:28
Du spielst Gott - 4:16
Dein Feuer - 3:48
Der Strom - 3:03
Nichts (ist kälter als deine Liebe) - 4:13
Diesmal wirst du sehen - 4:02
Tief in dir - 4:13
I'm Going Down 4:33
Im Licht - 11:15


=== Limited Edition ===
Burn Your Eyes – 04:10
Answer Me – 04:13
Nothing – 04:56
Augen Auf! (տեսահոլովակ)


=== B-Sides ===
The World is Yours
Eisbär
Kill me again
Eiszeit


=== Սինգլներ ===
Augen Auf! (հունվարի 12, 2004)
Brennende Liebe (L'âme Immortelle խմբի հետ) (մայիսի 10, 2004)
Sex hat keine Macht (սեպտեմբերի 20, 2004)


=== Տեսահոլովակներ ===
Augen Auf!
Brennende Liebe
Sex hat keine Macht
Ժելոբի (գյուղ, Տոմաշպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԺելոբիԺելոբի (ուկրաիներեն՝ Жолоби), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տոմաշպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ժելոբի գյուղում բնակվում էր 347 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1753 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 197,95 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(5792) Ունստրուտ

(5792) Ունստրուտ (անգլ.՝ Unstrut), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1964 թվականի հունվարի 18-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,411398 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9209 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9019 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1367,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263209 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,27° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5792) Ունստրուտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռայներ Ադրիոն

Ռայներ Անդրիոն  (գերմ.՝ Rainer Adrion, դեկտեմբերի 10, 1953(1953-12-10), Շտուտգարտ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան, այժմ մարզիչ է։


== Մարզչական կարիերա ==
Գերմանացի ֆուտբոլիստը 1999 թվականին դարձել է «Շտուտգարտ» II ակումբի թիմի գլխավոր մարզիչը։  Երկու տարի անց նա տեղափոխվել է «Ունտերախինկ» ակումբ։ Ռայները երկու անգամ անընդմեջ ակումբի մարզիչն էր։ Առաջին անգամ ակումբ է ժամանել 1991 թվականին և դուրս է եկել մարզչական կազմից 1993 թվականին, երկրորդը, 2001 թվականին։ Ակումբում մեկ տարի մնալուց հետո, Ադրիոն հեռացել է ակումբից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ֆուտբոլիստի էջը transfermarkt.com կայքում
ֆուտբոլիստի էջը sport.de կայքում
Լանդեր (դաշտավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լանդեր (այլ կիրառումներ)
Լանդեր (Գասկոնյան Լանդեր, ֆր.՝ Les Landes de Gascogne), տափարակ, տեղ-տեղ ճահճակալած դաշտավայր Ֆրանսիայի հարավ-արևմուտքում, Բիսկայան ծոցի ափի երկայնքով, Ժիրոնից հարավ։ Երկարությունը 230 կմ է, ծովից անջատված է դյուների՝ 78 կմ լայնությամբ շերտով։


== Անվանում ==
Անվանումն առաջացել է գալլիերեն Landa «պարապուտ, անմշակ հողատարածություն» բառից։


== Ծանոթագրություններ ==
Վինադիո

Վինադիո  (իտալ․՝ Vinadio)՝ կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 806 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 28մարդ/կմ²։ 
Տեղակայված է Իտալիայի հյուսիս-արևմուտքում, Ստուրա գետի հովտում։
Հայտնի է իր Տերմի Վինադիո հանգստավայրով, որը հարուստ է ծծմբաջրածնային աղբյուրներով։
Հայտնի իտալացի դահուկորդուհի Ստեֆանի Բելմոնդոյի հայրենիքն է։
Կոմունայի հովանավորն է համարվում Սուրբ Աստվածածինը (Madonna del Vallone)։ Քաղաքի տոնը նշվում է ապրիլի 7-ին։


== Տեսարժան վայրեր ==
Ալբերտինոյի ամրոցը (1834—1849 թթ.)
Սուրբ Ֆլորենցիոյի եկեղեցին (XV դար)
Սուրբ Աննայի սրբավայրը (XVII դար)
Սուրբ Բերնոլֆի մատուռը


== Տնտեսություն ==
Կոմունան հիմնականում ապրում է գյուղատնտեսության և տուրիզմի հաշվին։
Անցյալ դարից զարգացած է դեղաբույսերի մշակումը լիկյորներ պատրաստելու համար։
Ալբերտ Մակարյան

Ալբերտ Արշավիրի Մակարյան (ապրիլի 8, 1958(1958-04-08), Դիլիջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (2002), պրոֆեսոր (2005)։


== Կրթություն ==
Ալբերտ Մակարյանը 1975 թվականին ավարտել է Դիլիջանի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։ 1976-1981 թվականներին սովորել է ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժնում։
1981-1982 թվականներին եղել է ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետի հայ գրականության ամբիոնի ստաժոր-հետազոտող։ 
1982-1985 թվականներին սովորել է ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետի հայ գրականության ամբիոնի ասպիրանտուրայում։
2000-2001 թվականներին եղել է ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի հայ գրականության ամբիոնի դոկտորանտ։
1981 թվականից դասախոսում է ԵՊՀ-ում։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
2022 թվականից ԵՊՀ՝ ակադեմիկոս Հրանտ Թամրազյանի անվան հայ գրականության պատմության և գրականության տեսության ամբիոնի վարիչ
2021-2022 թթ․ ԵՊՀ՝ ակադեմիկոս Հրանտ Թամրազյանի անվան հայ գրականության պատմության ամբիոնի վարիչ
2005-2021 թթ. ԵՊՀ հայ գրականության ամբիոնի պրոֆեսոր
1986-2005 թթ. ԵՊՀ հայ գրականության ամբիոնի դոցենտ
1981-1986 թթ. ԵՊՀ հայ գրականության ամբիոնի ասիստենտ


== Գիտական աստիճան, կոչում ==
Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
Դոկտորական թեմա՝ «Արևմտահայ գրական դիմանկարը», 2002թ․, Երևանի պետական համալսարան
Թեկնածուական թեմա՝ «Հակոբ Պարոնյանի «Ազգային ջոջերը»», 1986թ․, Երևանի պետական համալսարան


== Գիտական հետաքրքրությունների շրջանակ ==
Արևմտահայ գրականություն, հայ նոր գրականություն, երգիծաբանություն, հայ և համաշխարհային գրական կապեր ու առնչություններ։
Պրոֆեսոր Ալբերտ Մակարյանը բազմաթիվ գրքերի, շուրջ 100 գիտական հոդվածների և հրապարակումների հեղինակ է։ Գրականագետի ուսումնասիրության կենտրոնում գլխավորապես Հակոբ Պարոնյանի կյանքը և ստեղծագործությունն են, այն նորովի և գրականագիտական ուրույն բացահայտումներով ներկայացնելը։      


== Մասնագիտական անդամակցություն ==
2003 թվականից մինչ այժմ ՀՀ ԲՈԿ-ի` ԵՊՀ-ում գործող` դոկտորի գիտական աստիճաններ շնորհող գրականագիտության 012 մասնագիտական խորհրդի գիտքարտուղար 
2001-2021 թվականներին ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի գիտական խորհրդի գիտքարտուղար 
գիտական մի շարք պարբերականների խմբագրական խորհուրդների անդամ


== Պարգևներ ==
2019թ. ԵՊՀ Արծաթե մեդալ
2014թ. ԵՊՀ Ոսկե մեդալ
2014թ. ՀՀ Նախագահի Շնորհակալագիր


== Գրքեր ==
Հակոբ Պարոնյանի «Ազգային ջոջերը», 1988
Արևմտահայ գրական դիմանկարը, 2002
Հակոբ Պարոնյանը ժամանակակիցների հուշերում և վկայություններում, 2004
Հարություն Ալամդարյան, 2005, 2013
Թագուհի Շիշմանյան / Օրիորդ Մենիկ/․ Երկեր, 2015
Կրկին Պարոնյանի հետ, 2018
Գրականագիտության տիրույթներում, 2021
Հակոբ Պարոնյանը մանկագիր, 2021


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալբերտ Մակարյանի էջը ԵՊՀ կայքում
ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ. ԱԼԲԵՐՏ ՄԱԿԱՐՅԱՆ, ՀԱՅԿԱՆՈՒՇ ՇԱՐՈՒՐՅԱՆ
Սեփական ասելիքով լեցուն գրականագիտական հոդվածների ժողովածու. Աելիտա Դոլուխանյան
Հին Հերցեգովինայի թանգարան

Հին Հերցեգովինայի թանգարան (սերբ.՝ Музеј Старе Херцеговине), տեղակայված է Սերբիայի Հանրապետության Ֆոչա քաղաքում՝ Պյոտր արքայի անվան հրապարակի վրա գտնվող «Գերստլ» հյուրանոցի շենքում։ Հիմնադրվել է 1956 թվականին, ունի ցուցադրությունների հինգ բաժիններ։


== Պատմություն ==
«Գերստլ» հյուրանոցը կառուցվել է 1906 թվականին և ավերվել է երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Վերջին տարիներին այն վերանորոգվեց և նորից շահագործվեց՝ դարձյալ  որպես հյուրանոց, «Վուչևո» անվանումով։ 2014 թվականին թանգարանի շենքում ակտիվ գործունեություն  է ծավալում Ֆոչայի ժողովրդական թատրոնը։


== Ցուցադրություններ ==


=== Բժիշկ Ռիստո Երեմիչ ===
Այս բաժինը նվիրված է Ֆոչիի առաջին բարձրագույն կրթությունն ստացած բժիշկ Ռիստո Երեմիչին, որն ավարտել էր Գրացի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Նա Բոսնիայի և Հերցեգովինայի առաջին վիրաբույժն էր, որը հեղինակ էր նաև 15 գրքերի և 70-ից ավելի գիտահետազոտական աշխատությունների։ Երեմիչը հետագայում դարձավ Սարաևոյի Պետական հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկը, Բելգրադի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, ակադեմիկոս։


=== Ֆոչան անցյալում ===
«Ֆոչան անցյալում» ցուցադրությունը (սերբ.՝ Фоча у прошлости) հնարավորություն է տալիս այցելուին՝ ծանոթանալու Ֆոչայի պատմությանն ու մշակույթին՝ հին ժամանակներից մինչև 20-րդ դարի առաջին կեսը։ Թանգարանում ցուցադրված են լուսանկարներ, հայտնի մարդկանց պատկանող իրեր, նրանց մասին պատմող նյութեր, աշխատանքային գործիքներ, զենք և զինամթերք։ Ցուցանմուշների թվում կան նաև տարբեր անվանումներով հին մետաղադրամներ, որոնք տարբեր ժամանակներում շրջանառվել են Ֆոչայում։


=== Հարավսլավիայի ազգային ազատագրական պատերազմի ֆոչանյան շրջան ===
Այս ցուցադրությունը ներկայացնում է 1942 թվականի հունվարի 20-ից մինչև մայիսի 10-ի իրադարձությունները, երբ Ֆոչան փաստացի  վերահսկվում էր Հարավսլավիայի կոմունիստական կուսակցության կողմից, իսկ նրա իշխանությունը ղեկավարում էր Հարավսլավիայի Կենտկոմը։ Ցուցահանդեսն ընդգրկում է այդ դարաշրջանի լուսանկարները, որոնք կապված են Հարավսլավական պարտիզանական բանակի հետ, այդ թվում` Իգմանի գլխավորած հերոսական ջոկատը, որի անդամները ենթարկվեցին  ցրտահարության։


=== Էթնոգրաֆիկական ցուցադրություն ===
Այստեղ ներկայացված են անցած դարերի կահույքներ, կենցաղային պարագաներ, այն ժողովուրդների հագուստները, որոնք բնակվել են Ֆոչայում։ Այցելուն պարզ պատկերացում կկազմի Ֆոչայի՝ XX դարասկզբի կյանքի, կենցաղի և առօրյայի մասին, կծանոթանա այդ ժամանակաշրջանի տարբեր բնագավառների աշխատանքային գործիքների հետ։


=== Ցուցահանդես-Հուշամատյան ===
Սա Բոսնիական պատերազմի ժամանակ զոհված զինվորականների և քաղաքացիական անձանց հուշարձան է (Բոսնիայի ազատագրական պայքարի պատմությունից)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Историјска библиотека: Одевање Срба у Хабзбуршкој монархији у 18. веку
Галерија слика српских народних ношња
Етнографски музеј у Београду
Народне ношње — чланак на пројекту Растко