armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բեթիոլա Հելոիս Ֆորթսոն

Բեթիոլա Հելոիս Ֆորթսոն (դեկտեմբերի 29, 1890(1890-12-29), Hopkinsville, Կենտուկի, ԱՄՆ - ապրիլի 13, 1917(1917-04-13), Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ), աֆրոամերիկացի բանաստեղծ, էսսեիստ, ակտիվիստ և սուֆրաժիստ։ Ֆորթսոնը առաջին աֆրոամերիկացիներից մեկն էր միջին արևմտյան ԱՄՆ–ում, ով գիրք է գրել և հրատարակել։


== Կենսագրություն ==
Բեթիոլա Հելոիս Ֆորթսոնը ծնվել է 1890 թվականի դեկտեմբերի 29–ին Կենտուկի նահանգի Հոփքինսվիլ քաղաքում՝ Մատի Առնոլդի և Ջեյմս Ֆորթսոնի ընտանիքում։ 12 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Չիկագո՝ մորաքրոջ մոտ ապրելու, բայց պարբերաբար տեղափոխվում է Ինդիանա նահանգի Էվանսվիլ քաղաք՝ մոր հետ ապրելու, երբ մորաքույրը ճանապարհորդում էր։ 1910 թվականին ավարտել է Ինդիանա նահանգի Էվանսվիլ քաղաքի Քլարկ Սթրիթ ավագ դպրոցը, որն ավարտելուց հետո վերադարձել է Չիկագո։ 
Ֆորթսոնը եղել է Չիկագոյի համալսարանական հասարակության համահիմնադիր և նախագահ, որը կանանց ակումբ էր (անդամների թվում էին նաև տղամարդիկ), և խթանում էր գրական ուսումնասիրություններ և առաջնային ուշադրություն էր դարձնում աֆրոամերիկացիների շրջանում «գեղարվեստական և մտավոր զարգացմանը»։ «Ալֆա ընտրության իրավունք» ակումբի՝ առաջին սևամորթ կանանց ընտրական իրավունքի ասոցիացիայի ակտիվ անդամ և երկրորդ փոխնախագահ էր։ Երկու տարի կազմակերպիչ է եղել «Կանանց ակումբների քաղաքային ֆեդերացիա»–ում։
Նա 1915 թվականին Ջուլիուս Ֆ. Թեյլորի հրատարակած «Հոգեկան մարգարիտներ. Ինքնատիպ բանաստեղծություններ և ակնարկներ» գրքի հեղինակն էր։ Իր գրքի տպագրության համար գումար հայթայթելու համար, առաջարկել են իր բանաստեղծությունները տպագրել Չիկագոյի աֆրոամերիկյան շաբաթաթերթում՝ «The Broad Ax»։ Այդ տարի թերթը թղթի 500 օրինակ է ուղարկել վաճառել կանանց ակումբների ազգային ֆեդերացիայում,  և նրանք թույլ են տվել, որ հասույթն ուղղվի Ֆորթսոնին։ Նրա բանաստեղծությունները ներառված էին «Ռասայական վերելքի վեց բանաստեղծներ» գրքում, որը լույս է տեսել 1996 թվականին Գ․ Կ․ Հոկի կողմից։
Ֆորթսոնը մահացել է տուբերկուլոզից իր տանը՝ 3413 կոչվող պողոտայում, Չիկագոյում, Իլինոյսում, 1917 թվականի, ապրիլի 13–ին, 26 տարեկան հասակում։ Նրա օրհնությունը կատարել է Իդա Բելլ Ուելս Բարնեթը։ Նրան թաղել են Իլինոյս նահանգի Թորոնթոն քաղաքում գտնվող Մաունթ Ֆորեսթ գերեզմանատանը, որը հիմնականում աֆրոամերիկյան գերեզմանատուն էր։


== Ծանոթագրություններ ==
Միչուրինսկոե (այլ կիրառումներ)

Միչուրինսկոե, կարող է վերաբերել՝

Միչուրինսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում
Միչուրինսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում
Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Սիսիան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (այլ կիրառումներ)Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի, գտնվում է Սյունիքի մարզի Սիսիան քաղաքի գեղարվեստի դպրոցի դիմաց։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1970 թվականին։ Ընդգրկված է Սիսիանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիլվա (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սիլվա (այլ կիրառումներ)Սիլվա (ռուս.՝ Сылва), գետ Ռուսաստանում (Սվերդլովսկի մարզ, Պերմի երկրամաս)։


== Աշխարհագրություն ==
Սիլվա գետը սկիզբ է առնում Միջին Ուրալից և թափվում է Չուսովյան ծոց, Կամայի ջրամբար։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Պերմյակի, Սիլվա, Պլատոնովո, Կոպտելո-Շամարի, Շամարի, Ստորին Բասկայա, Ռոշչա, Մոլյոբկա, Ֆիլիպովկա, Սուկսուն, Ուստ-Կիշերտ, Սերգա գյուղերը և Կունգուր քաղաքը։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Սիլվա գետի երկարությունը կազմում է 493 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 19700 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 139 մ3։


== Վտակներ ==
Սիլվա գետի վտակներն են ձախից՝ Վոգուլկա, Իրգինա, Իրեն, Բաբկա, Կիշերտկա, աջից՝ Բարդա, Շակվա, Լյոկ, Մոլյոբկա գետերը։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան
Սաջա

Սաջա (վրաց.՝ საჯა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1230 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 43 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պավել Լուկյանենկո

Պավել Պանտելեյմոնովիչ Լուկյանենկո (մայիսի 27, 1901, Իվանովսկայա ավան, այժմ՝ Կրասնոդարի երկրամասի Կրասնոարմեյսկայայի շրջան—հունիսի 13, 1973, Կրասնոդար), սովետական բուսաբույծ-սելեկցիոներ, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1964), ՀամԳԳԱ ակադեմիկոս (1948), սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1957, 1971)։ ՍՄԿԿ անդամ 1964 թվականից։ 1956 թվականից Կրասնոդարի գյուղատնտեսական ԳՀԻ-ի սելեկցիայի բաժնի վարիչ։ Պավել Լուկյանենկոն հեղինակ և հեղինակակից է աշնանացան ցորենի 15 շրջանացված (1972) սորտերի, այդ թվում՝ «Անքիստ-1», «Ավրորա», «Կովկաս»։ Պավել Լուկյանենկոն եղել է 6-8-րդ գումարումների ԽՍՀՄ Գերագույն սովետի դեպուտատ; ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1946), լենինյան մրցանակի (1959) դափնեկիր է։


== Ծանոթագրություններ ==
Վանտոզյան դեկրետներ

Վանտոզյան դեկրետներ (ֆր.՝ Loi de ventôse), Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակաշրջանում Հանրապետության 2-րդ տարվա վանտոզի 8-ին և 13-ին (1794 թվականի փետրվարի 26 և մարտի 3) յակոբինյան Կոնվենտի կողմից ընդունված դեկրետներ։ Վանտոզյան դեկրետներով նախատեսվում էր բռնագրավել հեղափոխությանը թշնամի ճանաչված անձանց սեփականությունը և անվճար բաշխել չքավոր քաղաքացիներին ու գյուղացիներին։ Վանտոզյան դեկրետները սեփական պնդմամբ արտահայտում էին դեմոկրատ, խավերի հավասարարական ձգտումները։ Վանտոզյան դեկրետների իրականացումը ենթադրում էր մանր սեփականատերերի թվի նշանակալի աճ և հետևաբար յակոբինյան դիկտատուրայի սոցիալական հիմքի ընդլայնում։ Վանտոզյան դեկրետների դեմ ելավ խոշոր սեփականատեր բուրժուազիան։ Տերմիդորյան հեղաշրջումը (1794 թվականի հուլիսի 27) տապալեց յակոբինյան դիկտատուրան, որի հետևանքով վանտոզյան դեկրետները գործնականում չկիրառվեցին։
Alosterna ingrica

Alosterna ingrica, բզեզ, որը պատկանում է եկրարաբեղիկների ենթաընտանիքին և Lepturinae ընատանիքին։


== Նկարագրություն ==
Բզեզի երկարությունը 6-10 մմ է։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Լեհաստանից մինչև Օդենբուրգ շրջանը։


== Արտաքին հղումներ ==
cerambyx.uochb.cz Alosterna ingrica (Baeckmann, 1902)
Триба Lepturini: Alosterna ingrica (Baeckm., 1902)
Վուլպե (Էնայի գավառ)

Վուլպե  (ֆր.՝  Voulpaix), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Մարլ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Վերվեն շրջանի օկրուգը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02828։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 405 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 273 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 184-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 89-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը - 67,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 60,3 %)։ 184 աշխատունակ բնակիչներից 157 -ը աշխատում էին (88 տղամարդ և 69 կին), անաշխատանք էին 27-ը (14 տղամարդ և 13 կին)։ 89 անգործունակ մարդկանցից 28-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 33-ը թոշակառու, 28-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики — Вульпе (ֆր.)
Լաիլաշի

Լաիլաշի (վրաց.՝ ლაილაში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ցագերի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 850 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ցագերից հեռու է 18 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 262 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արտելյարշչինա

Արտելյարշչինա (ուկրաիներեն՝ Артелярщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Արտելյարշչինա գյուղում բնակվում էր 392 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23674 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 16,56 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ղուզղուն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ղուզղուն (այլ կիրառումներ)Ղուզղուն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Սպեր քաղաքից 32 կմ հարավ, Օվաջղի գետափնյա հարթավայրում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տիեզերական ճառագայթների ֆիզիկան Հայաստանում

Տիեզերական ճառագայթների (Տճ) ֆիզիկա Հայաստանում Տճ-ի ուսումնասիրություններ սկսվել են 1942-ին, երբ Աբրահամ Ալիխանովի, Արտեմ Ալիխանյանի և Նորայր Քոչարյանի ղեկավարությամբ չափվել են Տճ-ի ինտենսիվությունը ծովի մակերևույթից 3250 և 1960 մ. բարձրությունների վրա։ Տճ-ի բաղադրության մեջ հայտնաբերվել են 100 ՄԷՎ-ից բարձր էներգիայով պրոտոններ։ Հետագայում պարզվել է, որ հենց այդ բարձր էներգիայով օժտված պրոտոններն են պայմանավորում Տճ-ի անցումը մթնոլորտ և նոր՝ անկայուն մասնիկների առաջացումը բազմամասնիկային շարժընթացներում։ Տճ-ի բաղադրության որոշման և լայն մթնոլորտային հեղեղների հետազոտությունների արդյունքում հաստատվել է, որ Տճ-ում կան բարձր էներգիայի պրոտոններ, ապացուցվել է դեյտրոնների գոյությունը։ Այդ աշխատանքների շարքի համար և Աբրահամ Ալիխանյանը 1948-ին արժանացել են ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի։ Ստացվել են մինչև մի քանի ԳԷՎ էներգիաների մյոտնների և պրոտոնների էներգետիկ սպեկտրները (Նորայր Քոչարյան և ուրիշներ, 1952), որով ներկայացվել է մյու-մեզո-նից մինչև պրոտոն միջակայքում տեղակայված զանգվածով նոր մասնիկների գոյության առաջին վկայությունը։ Իոնացման կալորիաչափի օգնությամբ չափումներ կատարելով 10 ՏԷՎ-ից բարձր էներգիաների միջակայքում՝ Ն. Գրիգորովին, Խաչատուր Բաբայանին, Էրիկ Մամիջանյանին և Վ, Շեստոպյորովին հաջողվել է ստանալ առաջին վկայությունը, որ թեթև միջուկների հետ հադրոնների ոչ առաձգական փոխազդեցությունների կտրվածքներն աճում են։ Կալորիչափական գիտափորձերում հայտնաբերվել է ևս մեկ ուշագրավ արդյունք՝ կապված բարձր էներգիայի պիոնների բազմամասնիկային առաջացման առանձնահատկությունների հետ (Խաչատուր Բաբայան, 1965). պարզվել է, որ 1012-1014 ԷՎ էներգիայով նուկլոնների և թեթև միջուկների փոխազդեցության ժամանակ, 10 %-ի հավանականությամբ, առաջանում են մի քանի չեզոք պիոններ, որոնք տանում են սկզբնական մասնիկի էներգիայի կեսից ավելին։ Այդ արդյունքը 1990-ին գրանցվել է ԽՍՀՄ Պետական գրանցամատյանում՝ որպես N 384 հայտնագործություն (Խաչատուր Բաբայան, Ն. Գրիգորով, Էրիկ Մամիջանյան և Վ. Շեստոպյորով)։ 1963-ին Նոր Ամբերդի կայանում հայտնագործվել է մագնիս, դաշտում տեղադրված լայնաբացակ կայծային խցիկում մասնիկի շրջանաձև հետագծի ուղղությամբկայծի ընթանալու երևույթը։ Կայծային խցիկների մեթոդակարգի զարգացման համար Աբրահամ Ալիխանյանը և Թինա Ասաթիանին 1970-ին արժանացել են ԽՍՀՄ Լենինյան մրցանակի (Մոսկվայի և Թբիլիսիի գործընկերներ Բ. Դոլգոշեյինի, Բ. Լուչկովի և Գ. Չիկովանիի հետ)։ 2000-ին հիմնադրվել է Արագածի տիեգ. միջավայրի կենտրոնը, որի գիտասարքերը հնարավորություն են տալիս իրականացնելու երկրորդական Տճ-ի տարբեր բաղադրիչների հոսքերի մշտադիտարկում։ Մասնավորապես, 2003-ի հոկտեմբերին նոյեմբերին հայտնաբերվել են արևային մոդուլման ինտենսիվ երևույթներ՝ ցածր էներգիական լիցքավորված մասնիկների, նեյտրոնային և բարձր էներգիական մյոտնային հոսքերի մեջ, իսկ 2005-ին՝ բարձր էներգիայի (E>20 ԳԷՎ) պրոտոններ՝ արեգակնային Տճ-ի սպեկտրում (Աշոտ Չիլինգարյան)։
Սուխայա Տալովկա

Սուխայա Տալովկա (ռուս.՝ Сухая Таловка), գետ Ռուսաստանում, հոսում Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոլգոգրադսկի ջրահավաք տարածքի ձախ ափին՝ 25 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Ներքին Դոնի ավազանային շրջանին։ Գետավազանը՝ Վոլգա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 11010002212112100011333
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 112101133
Ավազանի կոդը - 112101133
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 12
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Օրորոցագող

Օրորոցագող, բալլադ, որը մեզ է հասել Հովհաննես Թումանյանի մշակմամբ:


== Պատմություն ==
Բալլադի հիմքը ժողովրդական: Հովհաննես Թումանյանը բալլադը գրել է 1893 թվականի փետրվարի 1-ին: Ինքնագիրը մեզ չի հասել: «Ժողովրդական առասպել» ենթավերնագրով առաջին անգամ տպագրվել է «Մուրճ» ամսագրի 1893 թվականի երկրորդ համարի 267-268 էջերում: Այս տպագրությունն ունեցել է Թումանյանի հետևյալ ծանոթագրությունը. «Հայոց գյուղերում ընդունված է գոյությունը մի չար ոգու, որի պաշտոնն է — գիշերը մեծերի քնած ժամանակ խեղդել տղա երեխաներին օրորոցում կամ փոխել տեղը մի դև դնելով: Զանազան գավառներում այլ և այլ անուններ ունի այս դևը: Լոռի կոչվում է օրորոցագող»:
Հետագայում ստեղծագործությունը չի ընդգրկվել Թումանյանի որևէ ժողովածուի մեջ և հեղինակի կողմից որևէ փոփոխության չի ենթարկվել: Տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 278-279 էջերում:


== Սյուժե ==
Բալլադը պատմում է տարածված լեգենդի մասին, ըստ որի չար ոգին գալիս է նորածին մանուկների օրորոցների մոտ և փորձում գողանալ նրանց: Երեխայի մայրն արթնանում է և տեսնելով դևին` իր մայրական գերբնական ուժով պայքարում ու հաղթում է նրան: Մայրը փրկում է իր երեխային` մանկական օրորոցն ազատելով չար ոգուց:


== Ծանոթագրություններ ==
Յուկատան (այլ կիրառումներ)

Յուկատան եզրը կարող է վերաբերվել՝

Յուկատան – թերակղզի Ամերիկայում։
Յուկատան – վարչա-տարածքային միավոր՝ նահանգ, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներում
Յուկատան – նեղուց, Յուկատան թերակղզու Կուբայի միջև։
Շևչենկովսկի (Չերտկովսկի շրջան)

Շևչենկովսկի (ռուս.՝ Шевченковский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։ Մտնում է Մանկովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Վերխնի Զարամագ

Վերխնի Զարամագ (ռուս.՝ Верхний Зарамаг, օսերեն՝ Уæллаг Зæрæмæг), գյուղ Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(1457) Անկարա

(1457) Անկարա (անգլ.՝ Ankara), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1937 թվականի օգոստոսի 3-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,695714 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2741 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1173 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1616,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222686 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,1° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1457) Անկարա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կարին Տոնոյան

Կարին Տոնոյան (հուլիսի 25, 1967(1967-07-25), Քարաշամբ, Հայաստան), հայ բանասեր, լրագրող, հաղորդավար։ «Հայ Ասպետ» կրթադաստիարակչական բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր-տնօրեն։ «Հայ ասպետ» հաղորդաշարի հեղինակ և վարող։


== Կենսագրություն ==
Կարին Տոնոյանը ծնվել է 1967 թվականի հուլիսի 25-ին Կոտայքի մարզի Քարաշամբ գյուղում։ Նախնիները արմատներով եղել են Տուրուբերան նահանգի Տարոն գավառի Մշո շրջանի Լաթար գյուղից։
1982-1984 թվականներին սովորել է Հայագիտական քոլեջում։ 1997-1999 թվականներին եղել է Երևանի թիվ 183 դպրոցի փոխտնօրեն։ 1998-2000 թվականներին աշխատել է «Արմենիա» հեռուստաընկերությունում, որտեղ հեղինակել և վարել է «Ընտանեկան ակնթարթներ» հաղորդաշարը։ 2004-2006 թվականներին սովորել է Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետի հեռուստառեժիսուրայի բաժնում։ 2000-2008 թվականներին աշխատել է «Հ2» հեռուստաալիքում, որտեղ հեղինակել և վարել է «Կեռմաններ», «Եթե ես լինեի», «Օջախ», «Մութ ու լույս» հաղորդաշարերը։
2006-2010 թվականներին եղել է «Հայ ասպետ» կրթադաստիարակչական բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր-տնօրեն, միաժամանակ՝ 2006-2008 թվականներին եղել է «Բաղինյան  Արտ Վիդեո» ստուդիայի տնօրեն։ 2009-2013 թվականներին սովորել է Հյուսիսային համալսարանի լրագրության ֆակուլտետում։ 2008-2018 թվականներին Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերության «Հայ ասպետ» հեռուստամրցույթի հեղինակը, վարողը և «Հայ ասպետ» մանկապատանեկան ամսագրի գլխավոր խմբագիր։
2021 թվականի ապրիլի 25-ից հանդիսանում է 5165 ազգային պահպանողական շարժման հիմնադիր ղեկավարը։


== Ընտանիք ==
Արցախի հերոս Մենուա Հովհաննիսյանի մայրն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուրցևո (այլ կիրառումներ)

Բուրցևո, կարող է վերաբերել՝

Բուրցևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Բուրցևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բուրցևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բուրցևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Անդրանիկ Մարգարյանի անվան քաղաքական դպրոց

«Անդրանիկ Մարգարյան» քաղաքական դպրոցը Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության հիմնադրած ուսումնական հաստատությունն է։ Դպրոցի տնօրենն է Հայկ Մամիջանյանը։


== Ընդունելություն ==
Դպրոցի ընդունելությանը մասնակցելու իրավունք ունեն 20-ից 40 տարեկան, բուհերի շրջանավարտ կամ ուսանող անձինք՝ անկախ կուսակցական պատկանելությունից։ Ընդունելությունն անցնում է մրցութային կարգով՝ երեք փուլերով. դիմումների փաթեթի ուսումնասիրություն, գրավոր քննություն և հարցազրույց։ Ուսման տևողությունն է 4 ամիս։ Դասընթացները անցկացվում են Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության կենտրոնական գրասենյակում (ՀՀ, ք. Երևան, Մելիք-Ադամյան, 2)` շաբաթական երկու օր՝ ժամը 18.30-ից մինչև 21.00։ Դպրոցում ուսումնառությունն անվճար է։


== Պատմություն ==
Համաձայն ՀՀԿ խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովի դպրոցի հիմնադրման մասին որոշումը կայացվել է 2016 թվականի մարտի 24-ին՝ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության Գործադիր մարմնի նիստի ժամանակ Դպրոցը անվանակոչվել է ի հիշատակ հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, ՀՀ վարչապետ (2000-2007), ՀՀԿ նախագահ Անդրանիկ Մարգարյանի։


== Դասախոսական կազմ ==
Դպրոցում դասախոսում են քաղաքական գործիչներ, փորձագետներ, ակադեմիկոսներ, Հայաստանում դիվանագիտական առաքելություն իրականացնող մասնագետներ։


== Տես նաև ==
ՀՀ ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոց
ՀՀ դատական դպրոց


== Ծանոթագրություններ ==
Augen auf!

Augen auf! (հայերեն՝ Բացիր աչքերդ), գերմանական Oomph! ինդաստրիալ-մեթալ խմբի Wahrheit oder Pflicht ալբոմի առաջին սինգլն է։ Թողարկվել է 2004 թվականի հունվարի 12-ին Gun լեյբլում, տևողությունը՝ 19 րոպե 56 վայրկյան։ Գերմանիայում, որտեղ վաճառվեց սկավառակի շուրջ 150,000 օրինակ, ստացավ Ոսկե կարգավիճակ։ Երգը դարձավ ՖԻՖԱ 2005 թվականի սաունդթրեկի մի մասը, ինչպես նաև ՈՒԵՖԱ ԵՎՐՈ-2004 խաղի սաունդթրեկը։ Նկարահանվել է տեսահոլովակ։ Երգի անգլերեն տարբերակը, Ready or Not անվանվամբ, տեղ գտավ խմբի 2010 թվականի Truth Or Dare հավաքածուում։


== Երգացանկ ==
Standard VersionAugen auf!
Dein Feuer
Augen auf! (Freizeichen vs. Oomph!-Mix)Limited EditionAugen auf!
Dein Feuer
Burn Your Eyes
Eisbär
Augen auf! (Freizeichen vs. Oomph!-Mix)
Augen auf! (video track)


== Տես նաև ==
Oomph!
Niemand


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլաևսկոե (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլաևսկոեՆիկոլաևսկոե (ռուս.՝ Николаевское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օմին

Օվյա (ռուս.՝ Овья ), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պոժյոգ գետի ձախ ափին՝ 64 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 73 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03020200212103000022408
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002240
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ալանիա (Թուրքիա)

Ալանիա (թուրքերեն՝ Alanya), մինչ 1935 թվականը Ալայա, ծովափնյա քաղաք Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում, Անթալիայի մարզում։ Ալանիան ամբողջ աշխարհում հանրահայտ հանգստավայր է, որը մատուցում է ամառային հանգստի բոլոր հնարավոր տարբերակները։
Բնակչությունը մոտ 100 000 է։ Գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին` Անթալիայից 138 կմ հեռավորության վրա։
Բնակավայրը հիմնվել է դեռևս մ.թ.ա. II դարում հույն ծովայինների կողմից։ Սկզբնական շրջանում այն ծառայում էր որպես կեցավայր ծովայինների և հանցագործների համար։ Անտիկ Ալանիան հայտնի է նաև Կարակեսիոն և Կալոնորոս անվանումներով, որը հունարենից թարգմանած նշանակում է «սքանչելի լեռ»։
Ժամանակի ընթացքում Ալանիան անցել է մեկ բյուզանդացիների, մեկ արաբների, իսկ հետո արդեն թուրքերի ձեռքը։ Քանի որ Ալանիան ավելի մոտ էր գտնվում սելջուկների մայրաքաղաք Կոնիային, այն իր նշանակությամբ գերազանցեց Անթալիային և դարձավ խոշոր ռազմական և առևտրային նավահանգիստ։ 1571 թվականին անցել է Օսմանյան կայսրության կազմը։
Հարավից եզերված լինելով Միջերկրական ծովի տաք ջրերով, իսկ հյուսիսից պաշտպանվելով Տավրոսյան լեռնահամակարգի լեռներով, Ալանիան համարվում է Թուրքիայի ամենատաք հանգստավայրը։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը +20 °C (համեմատության համար Անթալիայինը` +17 °C, Սոչիինը` +14 °C, իսկ Նիցցայինը` +16 °C):
Ձմեռը Ալանիայում անձրևային և կարճ, իսկ ամառը` չոր և շոգ։ Կլիման` սուբտրոպիկ միջերկրածովային է։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք էջ
Շրջանի պաշտոնական կայք էջ
Խերարդո Մարտինո

Խերարդո Դանիել Մարտինո (իսպ․՝ Gerardo Daniel Martino 1962 թ., նոյեմբերի 20, Ռոսարիո, Արգենտինա), նախկին արգենտինացի ֆուտբոլիստ, Արգենտինայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ։


== Կարիերա ==
Իր Կարիերայի մեծ մասն Խերարդոն անցկացրել է իր հարազատ քաղաքը՝ Ռոսարիոն ներկայացնող «Նյուելս Օլդ Բոյս» ակումբում։ Այս ակումբի պատմության մեջ նա ռեկորդակիր է անցկացրած խաղերի թվով (505 խաղ)։ Նաև 2003 թվականին անցկացրած հարցման արդյունքներով նա ճանաչվել է «Նյուելս Օլդ Բոյսի» ակումբի պատմության լավագույն ֆուտբոլիստ։
2007 թվականի փետրվարին Մարտինոն ստանձնեց Պարագվայի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզչի դերը։ Կոպա Ամերիկայի խմբային փուլում Պարագվայի հավաքականը վատ տպավորություն չէր թողնում, խմբում զբաղեցնելով 2-րդ տեղը զիջելով միայն Արգենտինայի ազգային հավաքականին։ Բայց արդեն Փլեյ-Օֆֆ-ում Պարագվայը 6։0 հաշվով պարտվեց Մեքսիկայի ազգային հավաքականին։ Աշխարհի առաջնության ընտրական փուլում Պարագվայը զբաղեցրեց 3-րդ տեղը զիջելով միայն Բրազիլիային և Չիլիին։ Ինչպես նաև Մարտինոն հավաքական հրավիրեց մի քանի իր հայրենակիցներին, որոնց թվում էին նաև Նեստոր Էրտիգոսան և Լուկաս Բարիոսը։ Աշխարհի Առաջնության Ֆ խմբում Պարագվայը զբաղեցրեց 1-ին տեղը և դուրս եկավ 1/8-րդ եզրափակիչ, որտեղ 11 մետրանոցներով (5։3) հաղթելով Ճապոնիաին կարողացավ պատմության մեջ առաջին անգամ դուրս գալ քառորդ եզրափակիչ, որտեղ Մարտինոյի սաներին բաժին հասավ մրցաշարի գլխավոր ֆավորիտը՝ Իսպանիայի ազգային հավաքականը, այստեղ Պարագվայը պարտվեց 1։0 հաշվով և դուրս մնաց մրցաշարից։ Այդ խաղից անմիջապես հետո Մարտինոն ասաց՝ «Մենք ունեցանք շանսեր, սակայն չկարողացանք օգտվել դրանցից»։ Մունդիալ 2010 թ.-ից հետո Խերարդոն երկարաձգեց իր պայմանագիրը հավաքականի հետ 4 տարով։ 2011 թ. Կոպա Ամերիկայի ավարտից հետո, որտեղ Պարագվայը զբաղեցրեց 2-րդ տեղը բայց չհաղթեց և ոչ մի խաղում, Մարտինոն հրաժարական տվեց։
2013 թ. Հուլիսի 22-ին «Տատա»-ն եռամյա պայմանագիր կնքեց Կատալոնական Բարսելոնայի հետ։


== Մարզչական վիճակագրություն ==
Թարմացումը 2014 թվականի սեպտեմբերի 3-ի


== Ծանոթագրություններ ==
Մոլդովայի Հանրապետության Անկախության օր

Մոլդովայի Հանրապետության Անկախության օր (ռումիներեն՝ Ziua Independenței), Մոլդովայի Հանրապետության ազգային տոն, որով նշվում է Անկախության հռչակագրի ընդունումը։ Պետական պաշտոնական տոն է, ոչ աշխատանքային օր։


== Պատմություն ==
1991 թվականի օգոստոսի 27-ին Մոլդովական ԽՍՀ-ն հրավիրում է ազգային մեծ հավաք, որի արդյունքում խորհրդարանն քվեարկում է Անկախության հռակագիր ընդունելու օգտին։
Այդ օրը Մոլդովայի հանրապետության նախագահը շնորհավորական ուղերձով դիմում է ժողովրդին։ Երկրի մայրաքաղաք Քիշնևում և այլ քաղաքներում անցկացվում են տոնական միջոցառումներ։ Քիշնևում միջոցառումներ են կատարվում Ազգային մեծ հավաքի հրապարակում։ Տոնական օրն ավարտվում է հրավառությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մոլդովայի Անկախոթյան օր
Օգոստոսի 27-ը Մոլդովայի Անկախության օրն է
Մոլդովան տոնում է անկախության օրը Archived 2016-04-02 at the Wayback Machine.
Պրյադկի (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պրյադկի (այլ կիրառումներ)Պրյադկի (ուկրաիներեն՝ Прядки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
1982 թվականի տվյալներով Պրյադկի գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մուստլա (գյուղ, Պաիդե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄուստլաՄուստլա (էստ․՝ Mustla), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Պաիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Նյու Հեյվեն

Նյու Հեյվեն (անգլ.՝ New Haven), քաղաք ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի համանուն շրջանում՝ Լոնգ Այլենդ նեղուցի ափին։ Նյու Հեյվենը մեծ նավահանգիստ է։ Ըստ 2012 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքում բնակվում է 130․741 մարդ։ Բնակչության թվով համարվում է երկրորդ քաղաքը նահանգում։
Քաղաքը հիմնադրվել է 1638 թվականին, երբ շուրջ 500 պուրիտանցիներ լքել են Մասաչուսեթսի նեղուցի գաղութը և հիմնել են Նյու Հեյվենի գաղութը։ Մեկ տարի անց նրանք կառուցել են քաղաքի փողոցները ճաղավանդակի տեսքով՝ ստեղծելով այն, ինչը այժմ հայտնի է որպես «Ինը հրապարակների հատակագիծ»։ Այդ բլոկի կենտրոնական հատվածը անվանվում է Նյու Հեյվեն Գրին (անգլ.՝ New Haven Green)։ Այն զբաղեցնում է 6 հեկտար տարածք և համարվում է ԱՄՆ ազգային պատմական հուշարձան։
Քաղաքում զարգացած է  հրազենի, ժամացույցների, էլեկտրոնիկայի, արդյունաբերական սարքավորումների ու գործիքների արտադրությունը և քիմիական արդյունաբերությունը։


== Քոլեջներ և համալսարաններ ==
Եյլի համալսարան, հիմնադրվել է 1701 թվականին
Բերկլիի աստվածաբանական դպրոց, հիմնադրվել է 1854 թվականին
Հարավային Կոնեկտիկուտի համալսարան, հիմնադրվել է 1893 թվականին
Նյու Հեյվենի համալսարան, հիմնադրվել է 1920 թվականին
Ալբերտ Մեծի քոլեջ, հիմնադրվել է 1925 թվականին


== Քույր քաղաքները ==
 Աֆուլա, Իսրայել
 Ամալֆի, Իտալիա
 Ավինյոն, Ֆրանսիա
 Ֆրիթաուն, Սիերա Լեոնե
 Հյուե, Վիետնամ
 Լիոն, Նիկարագուա


== Ծանոթագրություններ ==
Մարին Վասիլև

Մարին Վասիլև (բուլղար․՝ Марин Василев, օգոստոսի 27, 1867(1867-08-27), Շումեն, Danube Vilayet, Օսմանյան կայսրություն - դեկտեմբերի 14, 1931(1931-12-14), Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղարացի քանդակագործ, քանդակագործության պրոֆեսոր, ազատագրված Բուլղարիայի քանդակագործության արվեստի հիմնադիրներից։


== Կենսագրություն ==
Մարին Վասիլևը ծնվել է 1867 թվականին բուլղարական Շումեն քաղաքում։ 1886 թվականին ավարտել է տեղի մանկավարժական ինստիտուտը, 1890 թվականին՝ չեխական Գորժիցե քաղաքի քանդակի դպրոցը։ Բուլղարիա վերառնալով՝ դասավանդել է պետական առևտրային դպրոցում, այնուհետև վերադարձել է արևմուտք։ 1891-1894 թվականներին հաճախել է Մյունիխի գեղարվեստի ակադեմիայի դասընթացներին, որտեղ աշակերտել է պրոֆեսոր Սիրիուս Էբերլեին, 1894-1896 թվականներին՝ Պրահայի արվեստի դպրոցի դասընթացներին պրոֆեսոր Ջոզեֆ Միսալբեկի դասարանում։ 1899 թվականին վերադարձել է Բուլղարիա և դասավանդել Բուլղարիայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիայում, 1911 թվականից՝ պրոֆեսոր։ Նրա սաներից են հայտնի բուլղարացի քանդակագործներ Մառա Գեորգիևան, Վասկա Էմանուիլովան, Յանկո Պավլովը, Պյոտր Ռամադանովը, նկարիչ Նիկոլա Պետրովը։


== Ստեղծագործություններ ==
Վասիլևը ստեղծագործել է ֆիգուրատիվ կոմպոզիցիայի և քանդակի բնագավառում։ Ստեղծել է Բուլղարիայի ազգային հերոսների, քաղաքական գործիչների հուշարձաններ։

Ճարտարապետ Անտոն Կոլարի հուշարձանը, 1900 թվական, գիպս
Վասիլ Լևսկու հուշարձանը, 1902 թվական, բրոնզ, գրանիտ
Խրիստո Դանով, 1909-1911 թվականներ, մարմար
Գեորգի Իզմիրլիև, 1909 թվական, բրոնզ
Իվան Շիշմանով, 1920 թվական, մարմար
Ստոյան Զիմով, 1929 թվական, անդեզիտ
Ջեյմս Բաուչեր, 1923 թվական, մարմար
Բուլղարիայի ազատագրման համար զոհվածների հուշարձան։Մարին Վասիլևի ստեղծագործություները
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Մուստաֆա Ռեշիդ փաշա

Մուստաֆա Ռեշիդ փաշա (թուրքերեն՝ Koca Mustafa Reşid Paşa, 13 մարտի 1800(18000313), Կոստանդնուպոլիս — 17 դեկտեմբերի 1858), օսմանյան դիվանագետ և պետական գործիչ, Թանզիմաթի շրջանի սոցիալ-քաղաքական բարեփոխումների գլխավոր կազմակերպիչներից։
Երկու անգամ կատարել է Փարիզում և Լոնդոնում դեսպանի պարտականությունները, աջակցել է Եգիպտական հարցի բարեհաջող լուծմանը, եղել է Ադրիանապոլիսի նահանգապետ, արտաքին գործերի նախարար և վեց անգամ Մեծ վեզիր։ Նրա կառավարչական ունակություններն ընդունում էին ինչպես համախոհները, այնպես էլ հակառակորդները։ Ռեշիդ փաշայի ծառայողական աճը նպաստել է երկու այլ բարեփոխիչների ծառայողական աճին, որոնք էին՝ Ֆուադ փաշան և Մեհմեդ Էմին Ալի փաշան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Bibliography of Mustafa Reshid Pasha
A website that contains information about Mustafa Reshid Pasha
Հարսդորֆ

Հարսդորֆ (գերմ.՝ Harsdorf), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
ԳՏնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Կուլմբախ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1018 մարդ է (2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 10,18 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 4 77 119։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 14 գյուղական համայնքների։


== Վարչական բաժանում ==
Ներկայումս Հարսդորֆ կոմունան ստորաբաժանվում է 14 գյուղական համայնքների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2020-04-27 at the Wayback Machine.
Ռուդոլֆ Քրիստոֆ Էյքեն

Ռուդոլֆ Քրիստոֆ Էյքեն (գերմ.՝ Rudolf Christoph Eucken, հունվարի 5, 1846(1846-01-05)[…], Աուրիխ, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա - սեպտեմբերի 15, 1926(1926-09-15)[…], սեպտեմբերի 14, 1926(1926-09-14) կամ 1926, Ենա, Թյուրինգիա, Գերմանական ռայխ), գերմանացի գրող և փիլիսոփա։ 1908 թվականին նրան շնորհվել է գրականության Նոբելյան մրցանակ՝ «ճշմրատության նրա անկեղծ փնտրտուքների համար, նրա մտքի թափանցող ուժի և նրա լայն մտահորիզոնի և ոճային այն տաք և հզոր ներակայացման համար որոնց շնորհիվ իր ստեղծագործություններում նա զարգացրել է կյանքի իդեալիստական փիլիսոփայությունը»։
Ծնվել է 1846 թվականի հունվարի 5-ին Աուրիխում։ Նրա հայրը՝ Ամո Էյքեն մահացել է, երբ նա դեռ երեխա էր, և նրան միայնակ դաստիարակել է իր մայրը՝ Իդա Մարիան։ Նա սովորել է Աուրիխում որտեղ նրա ուսուցիչներից մեկը եղել է դասական բանասեր և փիլիսոփա Լյուդվիգ Վիլհելմ Մաքսիմիլիան Ռոյթերը (1803–1881): Հետագայում նա իր ուսումը շարունակել է Գյոթինգենի համալսարանում, որտեղ նրա դասախոսներից է եղել Հերման Լոթցեն, իսկ ավելի ուշ նա սովորել է Հումբոլդտի համալսարանում։ Էյքենը դոկտորական է ստացել դասական բանասիրության և անտիկ պատմության բնագավառում Գյոթինգենի համալսարանում 1866 թվականին։
1871 թվականին, այն բանից հետո, երբ հինգ տարի աշխատեց որպես ուսուցիչ Բեռլինի, Հուսումի և Ֆրանկֆուրտի դպրոցներում, նրան նշանակեցին Բազելի համալսարանի փիլիսոփայության դասախոս, այդ պաշտոնում նա փոխարինեց իր նախկին դասախոսներից մեկին՝ Գուստավ Թայշմյուլլերին։ Նա աշխատեց այնտեղ մինչև 1874 թվականը մինչև որ նման մի պաշտոն ստանձնեց Ենայի համալսարանում։ Նա աշխատեց այնտեղ մինչև 1920 թվականը, 1920 թվականին Էյքենը անցավ թոշակի։
Էյքենը մահացել է՝ 1926 թվականի սեպտեմբերի 15-ին, 80 տարեկան հասակում Ենայում։


== Գրականություն ==
Jens Aden: Rudolf Christoph Eucken: Grundlinien einer neuen Weltanschauung. In Walter Jens (Hrsg.): Kindlers neues Literaturlexikon. 1988 ff., Bd. 5.
Wolfgang Beutin: Rudolf Eucken. In: Preisgekrönte: Zwölf Autoren und Autorinnen von Paul Heyse bis Herta Müller. Ausgewählte Werke, sprachkritisch untersucht. Peter Lang Verlag, Frankfurt am Main 2012, ISBN 978-3-631-63297-0, S. 55–76.
Peter Hoeres: Der Krieg der Philosophen. Die deutsche und britische Philosophie im Ersten Weltkrieg. Schöningh, Paderborn 2004, ISBN 3-506-71731-6.
Michael Schäfer: Kapitalismus und Kulturkrise. Walter Eucken und die Philosophie Rudolf Euckens. In: Swen Steinberg, Winfried Müller (Hrsg.): Wirtschaft und Gemeinschaft. Konfessionelle und neureligiöse Gemeinsinnsmodelle im 19. und 20. Jahrhundert (= Histoire. Bd. 43). Transcript, Bielefeld 2014, ISBN 3-83-7624064, 303−318.


== Ծանոթագրություններ ==
Մանդան (Վանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մանդան (այլ կիրառումներ)Մանդան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էլիոթ Ռիչարդսոն

Էլիոթ Ռիչարդսոն (անգլ.՝ Elliot Lee Richardson, հուլիսի 20, 1920(1920-07-20), Բոստոն, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 31, 1999(1999-12-31), Բոստոն, ԱՄՆ), ամերիկացի պետական գործիչ, պաշտպանության նախարար (1973) և ԱՄՆ առևտրի նախարար (1976-1977)։


== Կենսագրություն ==
Էլիոթ Ռիչարդսոնը ծնվել է 1920 թվականի հուլիսի 20-ին, Բոստոնում, Մասաչուսեթս։ Ավարտել է Հարվարդի համալսարանը բակալավրի աստիճանով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, ծառայությունն ավարտել է ավագ լեյտենանտի կոչումով։
1947 թվականին ավարտել է Հարվարդի համալսարանի իրավաբանական դպրոցը (Harvard Law School):
Պետական ծառայությունն սկսել է երկրորդ շրջանային վերաքննիչ դատարանի համակարգում, իսկ այնուհետև՝ ԱՄՆ բարձրագույն դատարանում։
1959-ից 1961 թվականներին եղել է Մասաչուսեթս նահանգի դատախազ։
1965-ից 1967 թվականներին եղել է Մասաչուսեթսի փոխնահանագապետ։
1967-ից 1969 թվականներին եղել է Մասաչուսեթս նահանգի գլխավոր դատախազ։
1969-ից 1970 թվականներին եղել է պետքարտուղարի տեղակալ։
1970-ից 1973 թվականներին եղել է ԱՄՆ առողջապահության, կրթության և սոցիալական ապահովության նախարար։
1973 թվականի հունվարից մինչև մայիսը եղել է ԱՄՆ պաշտպանության նախարար։
1973 թվականի մայիսից մինչև հոկտեմբերը զբաղեցրել է ԱՄՆ պետքարտուղարի պաշտոնը։
1975-ից 1976 թվականներին եղել է Մեծ Բրիտանիայի դեսպան։
1976-ից 1977 թվականներին զբաղեցրել է ԱՄՆ առևտրի նախարարի պաշտոնը։
1984 թվականին հանրապետական կուսակցությունից Մասաչուսեթս նահանգից առաջադրվել է ԱՄՆ սենատ, սակայն հաջողության չի հասել։
1980-ականներին վերջին և 1990-ականների սկզբին համագործակցել է մի շարք հայտնի ամերիկական իրավաբանական ընկերությունների հետ։
1998 թվականին արժանացել է նախագահական Ազատության մեդալին։
Էլիոթ Ռիչարդսոնը մահացել է 1999 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Բոստոնում՝ 79 տարեկան հասակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.ssa.gov/history/richards.html
Պիրգոս

Պիրգոս (հուն․՝ Πύργος՝ «աշտարակ»), Պելոպոնես թերակղզու հարավում գտնվող հունական քաղաք, համանուն համայնքի վարչական կենտրոն և Արևմտյան Հունաստանի ծայրամասային միավոր։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 15 մետր բարձրության վրա, Կիպարիսիակոս ծովածոցի Հոնիական ծովի ափից 4 կմ, Հին Օլիմպիայից 19 կմ դեպի արևմուտք,  Աթենքից 315 կմ դեպի արևմուտք հեռավորության վրա։ Քաղաքի նավահանգիստը Կատակոլոնն է։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ քաղաքում հաշվվում է 24359 բնակիչ, մինչդեռ քաղաքային ընդհանուր բնակչությունը կազմում էր 47955 մարդ։ Կատակոլոն նավահանգստի առկայությունը Պիրգոսը դարձրել է տարածաշրջանի զարգացած առևտրային կենտրոն։


== Պատմություն ==

Պիրգոսը առաջին անգամ հիշատակվել է 1778 թվականին։ Համարվում է, որ այն իր անունը ստացել է 1512 թվականին Գեորգիոս (Հովհաննես) Ցերնոտասի կառուցած աշտարակից (Γεώργιος ή Ιωάννης Τσερνωτάς, ум. 1535): 1821 թվականի հեղափոխության ժամանակ Պիրգոսը կարևոր դեր է խաղացել Հունաստանի անկախության համար մղվող ազգային պայքարում։ Սա առաջին հունական քաղաքն էր, որը ավերվել էր Օսմանյան զավթիչներից։


== Տեսարժան վայրեր ==
«Պիրգոս» երկաթուղային կայանի շենքը կառուցվել է 1880-1890 թվականներին նեոդասականության ոճով, կղմինդրյա տանիքով։
Քաղաքի կենտրոնում 1890 թվականին Էռնստ Զիլերի նախագծով կառուցված նեոդասականության շենքում է գտնվում  հնագիտական թանգարանը։ Նախկինում շենքում գտնվում էր Քաղաքային շուկան։ Թանգարանը բացվել է 2005 թվականին։ Քաղաքի կենտրոնում է գտնվում նաև նեոդասականության ոճով «Ապալոն» հանրային թատրոնը, որը կառուցվել է 19-րդ դարի վերջին քառորդում։


== Տրանսպորտ ==

«Պիրգոս» կայանը սպասարկում է Կատակոլոն-Օլիմպիա երկաթուղային գիծը։ Պատրաս-Կիպարիսիա երկաթուղային գիծը փակվել է 2011 թվականին։


== Պիրգոս համայնք ==
Պիրգոս համայնքը հիմնադրվել է 2001 թվականին։
Պիրգոսի տեղական համայնքի մեջ է մտնում հինգ բնակավայր։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը կազմում է 25180 բնակիչ։ Տարածքը 45,483 կմ²։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Пиргос, город»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Пиргос // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб., 1907—1909.
Մոտեջանա

Մոտեջանա (իտալերեն՝ Motteggiana), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մանտուա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1959 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 82 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 24 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 46020։ Հեռախոսային կոդ՝0376։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Բեթի Լու Օլիվեր

Բեթի Լու Օլիվեր (անգլ.՝ Betty Lou Oliver, հուլիսի 9, 1925(1925-07-09) - նոյեմբերի 24, 1999(1999-11-24), Fort Smith, Արկանզաս, ԱՄՆ), ամերիկացի կին, որը մեկ օրվա մեջ փրկվել է երկու անգամ։ Որպես վերելակավար աշխատել է Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգում։ Հայտնի է դարձել 1945 թվականի հուլիսի 28-ին այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ինքնաթիռը բախվել է Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգին։ Ինքնաթիռի շարժիչներից մեկն ընկել է վերելակի հորան՝ վնասելով վերելակի ճոպանե համակարգը։ Բեթի Լուն ստացել է վնասվածքներ և փրկարարները նրան տեղափոխել են վերելակ՝ տարհանում իրականացնելու նպատակով։ Վերելակը պոկվել է ամրակներից և 75-րդ հարկից ընկել ներքև՝ անցնելով շուրջ 300 մետր ճանապարհ (1000 ֆուտ)։ Վերելակը կանգնել է հորանի մեջ և ընկել մի քանի ճոպանների վրա, որոնք գտնվում էին հորանի ստորին հատվածում։ Կինը կենդանի է մնացել։ Բեթի Լու Օլիվերի դեպքը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սանտըգ

Սանտըգ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Ակնի գավառակում։


== Բնակչություն ==
Գտնվում էր 1880 թվականին ուներ 114 բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բենիկ Մազմանյան

Բենիկ Վարդանի Մազմանյան (1918, Արդվին, Թուրքիա), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1933-1936 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարդ տեխնիկումում, 1938-1941 թվականներին Երևանի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետում, 1950 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Հիմնականում աշխատել է գրքի ձևավորման բնագավառում։ Նրա գործերից է՝ Բ. Ստաֆֆու «Ստեփան Շահումյան» գրքի ձևավորումը և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
(4070) Ռոզով

(4070) Ռոզով (անգլ.՝ Rozov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,250968 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8747 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6273 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1233,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291844 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,78° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4070) Ռոզով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պարբերույթ

Պարբերույթ, շարահյուսական ուրույն կառույց (բարդ կամ բազմաբարդ նախադասություն, արտահայտություն, ասույթ), որի բաղադրիչ տարրերը գտնվում են բովանդակային, ռիթմահնչերանգային որոշակի համաչափության, ներդաշնակ համապատասխանության մեջ։
Պարբերույթի համար բնութագրական են հատկապես հետևյալ գծերը՝

ծավալուն ու երկկազմ է, ամփոփված բարդ նախադասության մե, բաղկացած է երկու հակադիր կամ զուգադիր մասերից, որոնք հնչերանգով ևս տրոհված են,
առաջին մասը կազմված է ներդաշնակ հարաբերակցություն ունեցող, համաչափ դասավորված տարրերից, անդամներից (երկու և ավելի), որոնք միմյանց նկատմամբ համասեռ են, միաբնույթ ու կառուցվածքով, հնչերանգային բնութագրով՝ մերձավոր։ Սա կարևորագույն մասն է, որն ըստ անդամների քանակի լինում է երկանդամ, եռանդամ, բազմանդամ։ Երկրորդ մասը փակում, ամբողջացնում է պարբերույթը (ինչպես կառուցվածքով, այնպես էլ բովանդակությամբ),
երկրորդ մասն առաջինի հետ միանում է շաղկապով, շաղկապական կամ ընդհանրացնող բառով, կամ էլ առանց դրանց,
առաջին մասի բաղադրիչ տարրերը սովորաբար միմյանց հարաբերակցում են համադասական կապակցությամբ,
հնչերանգային դրվածքը բնութագրվում է աստիճանական բարձրացումով (առաջին մասում), դադարով (երկրորդի սկզբում), ակնհայտ իջեցումով (վերջում),
բնորոշ է կառուցվածքային, իմաստաբանական ավարտվածությամբ, բովանդակային կապակցվածությամբ, միասնությամբ, ամբողջականությամբ, նաև՝ մասերի համաչափությամբ, կապակցող տարրեի (շաղկապների) միօրինակությամբ, բաղադրիչների (անդամների) արտասանական գրեթե նույն տևողությամբ, կառույցների կաղապարային մերձակցությամբ, հնչերանգային հստակ անցումներով և այլն։Այս ամենը պարբերույթին տալիս են երաժշտականությւոն, ռիթմիկություն, արտասանվածքը դարձնում են գեղեցիկ, սահուն, արտահայտիչ։ Պարբերույթը գեղեցկախոսության կարևորագույն միջոցներից է. այն հաճախակի գործածվում է գրական խոսքում, արձակում, մասնավորապես չափածոյում, հրապարակախոսության ու ճարտասանության մեջ։ Խմբավորումները (տեսակավորումները) կատարվում են կառուցվածքային, իմաստաբանական և այլ հատկանիշներով։ Առաջին բնութագրություններն արվել են անտիկ մտածողների կողմից։ Այս գաղափարը հետագայում մշակվել է նաև հայ մատենագրության մեջ։
Պարբերույթի բնորոշ գծերը ցուցադրող օրինակներից է Նահապետ Ռուսինյանի «Կիլիկիա»-յից հետևյալ հատվածը.


== Գրականություն ==
Վ. Առաքելյան, Հայերենի պարբերույթը, Երևան, 1968։
Գ. Գարեգինյան, Ժամանակակից հայոց լեզու (Բարդ նախադասություն), Երևան, 1984։
Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, 1987։
Քյոնիգշտայն (Վերին Պֆալց)

Քյոնիգշտայն (գերմ.՝ Königstein), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Ամբերգ Զալցբախի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1751 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը 28,27 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 71 135։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Քըրըքքալեի մարզ

Քըրըքքալեի մարզ (թուրքերեն՝ Kırıkkale ili), նահանգ Թուրքիայի Հանրապետության Կենտրոնական Անատոլիա տարածաշրջանում։


== Տես նաև ==
Թուրքիայի վարչական բաժանում
Սևծովյան տարածաշրջան
(2954) Դելսեմե

(2954) Դելսեմե (անգլ.՝ Delsemme), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հունվարի 30-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,288229 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8444 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,732 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1264,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284744 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,93° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2954) Դելսեմե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ֆոթոնա

Ֆոթոնա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տոռե դե Կաբդելյա

Տոռե դե Կաբդելյա՝ (իսպ.՝ Torre de Cabdella, բասկ.՝ La Torre de Cabdella, կատ.՝ La Torre de Cabdella)։ Մունիցիպալիտետ Իսպանիայի, մտնում է Լեիդա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պալյարս Խուսսա շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 165,27 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 791 մարդ (2010 թվականի համաձայն)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2008-01-17 at the Wayback Machine.
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Información e imágenes de algunas de las iglesias de la zona Archived 2010-10-03 at the Wayback Machine.
Վորովսկոգո (գյուղ, Բլիզնյուկովի շրջան)

Վորովսկոգո (ուկրաիներեն՝ Воровського), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1924 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վորովսկոգո գյուղում բնակվում էր 293 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,37 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 791,89 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(4890) Շիկանոշիմա

(4890) Շիկանոշիմա (անգլ.՝ Shikanosima), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի նոյեմբերի 14-ին Հիրոկի Կոսայի և Կիիտիրո Ֆուրուկավայի կողմից Կիսոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,205137 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,875 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5352 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1196,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,300989 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,66° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4890) Շիկանոշիմա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Անահիտ Խանդիլյան

Անահիտ Գեղամի Խանդիլյան (հոկտեմբերի 13, 1950(1950-10-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ սրտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2004):


== Կենսագրություն ==
Անահիտ Խանդիլյանը ծնվել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, Երևանում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1974-1976 թվականներին աշխատել է Հանրապետության կլինիկական հիվանդանոցի նեֆրոլոգիական բաժնում, 1976 թվականից աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտում, 2002 թվականին, միաժամանակ՝ ուսումնական մասի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են շաքարախտային կարդիոմիոպաթիաներին. աշխարհում առաջինն է բացահայտել այդ հիվանդության ախտածնային մեխանիզմը, մշակել ախտորոշման և բուժման եղանակներ (սրտաբանների միջազգային գիտաժողովի 1-ին կարգի մրցույթ՝ 1991, Համբուրգ)։


== Երկեր ==
Влияние противодиабетических препаратов на коронарное кровообращение у больных сахарным диабетом и терапия побочного влияния: Методические рекомендации / Сост. А. Г. Хандилян, Управление лечебно-профилактической помощи МЗ АрмССР. Ереван, [Б. и.], 1988.
Субклеточное ремоделирование, сердечная дисфункция у больных сахарным диабетом: Автореф. ... д-ра мед. наук по спец. 14.00.03- Внутренние болезни Хандилян Анаида Гегамовна. Национальный ин-т здравоохранения им. С. Х. Авдалбекяна. Ереван, 2004.


=== Գիտական թեզ ===
Хандилян, Анаида Гегамовна (2004) Субклеточное ремоделирование, сердечная дисфункция у больных сахарным диабетом. Doctor of Sciences thesis, Национальный Институт здравоохранения имени академика С. Х. Авдалбекяна. Archived 2021-04-18 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==