armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Առաջին ֆրանսիական կայսրություն

Առաջին կայսրություն, (ֆր.՝ Le Premier Empire) Նապոլեոն 1-ինի կայսրությունը Ֆրանսիայում 1804–1814 թվականների և 1815 թվականի մարտ-հունիս ամիսներին։ Ինչպես և Կոնսուլությունը, Առաջին կայսրությունը ռազմական վարչակարգ էր, որը վերացրեց ֆրանսիական բուրժուական հեղափոխության դեմոկրատական նվաճումները, բայց ամրապնդեց նրա ստեղծած բուրժուական կարգերը։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի պատմություն


== Ծանոթագրություններ ==
Աուֆզես

Աուֆզես  (գերմ.՝ Aufseß (Gemeinde)), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բայրոյթի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1333 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 29,39 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 72 115։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Ախալցխա (աթաբեկություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ախալցխա (այլ կիրառումներ)Ախալցխա, աթաբեկություն (իշխանություն) Վրաստանում՝ Կարսին սահմանակից՝ հիշատակված պատմիչներ Էգնատաշվիլու, Վախուշտիի և անանուն աշխարհագրի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
(6024) Օչանոմիզու

(6024) Օչանոմիզու (անգլ.՝ Ochanomizu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,385227 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1777 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5927 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1345,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267553 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,18° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6024) Օչանոմիզու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Էնն Արունդել շրջան (Մերիլենդ)

Էնն Արունդել շրջան (անգլ.՝ Anne Arundel County), ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգի 24 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.523 կմ² է, բնակչությունը՝ 537.656 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Աննապոլիս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1650 թ.։
Սեյսմոտեկտոնիկա

Սեյսմոտեկտոնիկա (հուն․՝ σεισμός — երկրաշարժ և տեկտոնիկա)։ Երկրաբանության բաժին, ուսումնասիրում է երկրաշարժերի առաջացման պայմանները։ Ուսումնասիրության արդյունքները արտահայտվում են քարտեզների ձևով։ Դրանց վրա նշվում են տեկտոնական կառույցների և երկրաշարժերի էպիկենտրոնների մասին տվյալներ, որոնք հնարավորություն են տալիս որոշակի կապ հաստատելու երկրաշարժերի և տվյալ շրջանիի երկրաբանական կառուցվածքի տարրերի միջև։ Սեյսմոտեկտոնիկան հնարավորություն է տալիս կանխագուշակելու սպասվելիք երկրաշարժերի տեղը, ուժը և մոտավոր հաճախականությունը, ինչպես նաև կազմելու սեյսմիկ շրջանացման քարտեզներ։
Ավոլասկա

Ավոլասկա  (իտալերեն՝ Avolasca), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 287 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 23 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0131։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 6-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Աճի դինամիկա։


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0131 876502
Էլեկտրոնային փոստ։ avolasca@idpfree.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ծաղկավոր բույսերի ցեղեր (W)

Այստեղ ներկայացված են The Plant List տվյալների բազայում 2010 թ. դեկտեմբերի դրությամբ ներառված 904 649 անվանում ծաղկավոր բույսերի 14 038 ցեղերից W տառով սկսվող 237-ը։
Աղյուսակի առաջին սյունակում տեղակայված են 237 ցեղերի լատիներեն անվանումները (The Plant List տվյալների բազայի վիճակագրության մեջ ասվում է 14 038 ցեղերի մասին)։
Երկրորդ սյունակում նշված է ընտանիքը, որտեղ ներառված է տվյալ ցեղը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Angiosperms (Flowering plants) — all genera // The Plant List
The Plant List (2010). Version 1. Published on the Internet; http://www.theplantlist.org/ (accessed 1st January)(անգլ.)
Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանում

Հայաստանի վարչատարածքային միավորներն են մարզերը և համայնքները։ Վարչատարածքային բաժանումը, Կառավարության ներկայացմամբ, սահմանվում է օրենքով։ Համայնքը կարող է ընդգրկել մեկ կամ ավելի թվով բնակավայրեր։
Կառավարությունը մարզերում իր տարածքային քաղաքականությունն իրագործում է մարզպետների միջոցով։ Մարզպետներին նշանակում և ազատում է Կառավարությունը։ Մարզպետները համակարգում են պետական կառավարման մարմինների տարածքային ստորաբաժանումների գործունեությունը, բացառությամբ օրենքով սահմանված դեպքերի։
Երևանում տարածքային կառավարման առանձնահատկությունները սահմանվում են օրենքով։
Մարզերում իրականացվում է պետական կառավարում, իսկ համայնքներում՝ տեղական ինքնակառավարում՝ Հայաստանի սահմանադրությամբ և «Տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքով սահմանված կարգով։


== Երևան ==

Հայաստանի մայրաքաղաքը Երևանն է։ Երևան քաղաքը Հայաստանի վարչատարածքային բաժանման բնակչությամբ ամենամեծ միավորն է։ Մայրաքաղաք Երևանում իրականացվում է տեղական ինքնակառավարում, որի մարմիններն են Երևանի ավագանին և քաղաքապետը։ Ըստ 1995 թվականի Հայաստանի սահմանադրության, Երևանի քաղաքապետը նշանակվում էր վարչապետի ներկայացմամբ նախագահի հրամանագրով, սակայն ըստ սահմանադրության 2005 թ. փոփոխությունների, Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման առանձնահատկությունները սահմանվում են «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքով։ Համաձայն Հայաստանի գործող Սահմանադրության (06.12.2015 թ. փոփոխություններով՝ «Երևանը համայնք է։ Երևանում տեղական ինքնակառավարման առանձնահատկությունները սահմանվում են օրենքով»։
Երևան քաղաքի ավագանին բաղկացած է 65 անդամից և ընտրվում է Երևան քաղաքի բնակիչների կողմից՝ համամասնական ընտրակարգով։ Երևանի քաղաքապետ է ընտրված համարվում այն կուսակցության ընտրական ցուցակի առաջին համարը, որը ստացել է ավագանու տեղերի 40 տոկոս և ավելին։ Եթե այդպիսի կուսակցություն չկա, ապա քաղաքապետն ընտրվում է ավագանու կողմից։ 
Երևանի քաղաքապետն է Հրաչյա Սարգսյանն է (անկուսակցական)։
Երևանն իր հերթին բաժանված է 12 վարչական շրջանների։ Դրանք են Աջափնյակ, Ավան, Արաբկիր, Դավթաշեն, Էրեբունի, Կենտրոն, Մալաթիա-Սեբաստիա, Նոր Նորք, Նորք Մարաշ, Նուբարաշեն, Շենգավիթ, Քանաքեռ-Զեյթուն։


== Մարզեր ==

Հայաստանի վարչատարածքային միավորներն են մարզերը և համայնքները։ Վարչատարածքային բաժանումը, Կառավարության ներկայացմամբ, սահմանվում է օրենքով։ 
Ստորև ներկայացվում է Հայաստանի մարզերի ցուցակն՝ աղյուսակի տեսքով։ Ներառված են տվյալները տարածքի մակերեսի, բնակչության թվի և տարաբնակեցման խտության՝ 2011 թվականի դրությամբ։ Մարդահամարի տվյալները վերցված են Հայաստանի Հանրապետության պետական վիճակագրական ծառայության պաշտոնական կայքից Գեղարքունիք մարզի տարածքի մեջ ներառվել է Սևանա լճի ջրային մակերեսը, որը կազմում է 1278 կմ2։ Տեղեկատվությունն ընտրելու համար պետք է օգտագործել աղյուսակի գլխամասում գտնվող սլաքները։


== Տես նաև ==
Հայաստանի մարզերի ցուցակ ըստ մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն, 06.12.2015 թ. փոփոխություններով:
Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն, 26.11.2005 թ. փոփոխություններով:
Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն, 05.07.1995 թ. փոփոխություններով:
Օրենքներ, հրամանագրեր, որոշումներ, նախագծեր:
Ալպիական տաքսանման որսաշուն

Ալպիական տաքսանման որսաշուն, շների փոքր ցեղատեսակ է, որը ունի Ավստրիական ծագում։ Ալպիական տաքսանման որսաշունը մեծանում է սովորելով հետևել վիրավոր եղնիկների, աղվեսների, վարազների և նապաստակների։ Նրանք նաև շատ արդյունավետ են, որովհետև կարող են հետևել հետքերին նույնիսկ եթե արդեն սառն են։ Ալպիական տաքսանման որսաշները շատ ամրակազմ և ուժեղ են և ասվում է, որ նրանց ծագման երկիրը Ավստրիան է։


== Նկարագրություն ==


=== Տեսքը ===
Այս փոքր շները ունեն կարճ ոտքեր և երկար մարմին։ Նրանց բուրդը խիտ և կարճ է, բայց սահուն, բացի պոչից և վզից։ Կլոր աչքերը ունեն վառ արտահայտություն։ Լինելով ամրակազմ և ուժեղ, Ալպիական տաքսանման որսաշները շատ առողջ են և ունեն մեծ ոսկրային կառուցվածք։
Մրցույթներում նախընտրված գույները մուգ կարմիրն է նրանց մեջ լինելով կամ չլինելով բարակ սև մազի թելիկներ։ Նաև շներին թուլատրվում է մրցույթին մասնակցել, եթե լինեն սև և ունենան կարմիր-շագանակագույն գծանշումներ նրանց գլխի, կրծքավանդակի, ոտքերին և պոչերին։ Ըստ Ամերիկյան հազվադեպ ցեղատեսակների ասոցիացիային, նրանք նաև պետք է ունենան սպիտակ աստղ կրծքավանդակի վրա։ Շներին իդեալական բարձրությունը 37-38 սմ է։ Այս շների մրցույթի ժամանակ նախընտրվում են ուժեղ ոտքերով, սև եղունգներով, ամուր ոտքերի մատներով և ուժեղ արանձգական մաշկով և օրորվելով քայլող շներ։ Նաև նրանց բուրդը պետք է լինի շատ խիտ։
Ալպիական տաքսանման որսաշունը կշռում է 15-18 կգ և կանգնած ժամանակ բարձրությունը լինում է 34-42 սմ։


=== Բնավորությունը ===
Արդյունավետ է և կարողանում է հետևել վիրավոր եղնիկներին և կարողանում է աշխատել նույնսիկ ամենադաժան վայրերում և բարձր բարձրությունների վրա։ Նա շատ լավ ուղեկից է և որովհետև հիմնականում որսորդ է, ապա հիմնականում պահվում է որսորդների մոտ։ Նա ունի անվախ, բարեկամական և խելացի բնավորություն։ Ալպիական տաքսանման որսաշների մեծամասնությունը շատ լավ է երեխաների, շների և այլ ընտանի կենդանիների հետ։


== Պատմություն ==
Ալպիական տաքսանման որսաշունը ի հայտ են եկել 19-րդ դարի կեսերից։ 1880-ական թվականներին Ալպիական տաքսանման որսաշուն որսի է գնացել Թուրքիա և Եգիպտոս Հաբսբուրգի Ռուդոլֆ իշխանի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Յոնջալի

Յոնջալի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի վտակներից մեկի ափին, Կարաքիլիսա քաղաքից 7-8 կմ արևելք։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Գյուղի Առվտոց անվանումը առաջացել է բնակավայրի մոտ գտնվող առվույտից։ Իսկ թուրքերեն Յոնջալու անվանումը հանդիսանում է Առվտոց բառի թուրքերեն թարգմանությունը։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղի շրջակայքում կային ծառաստաններ և առվույտ։


== Պատմություն ==
Ըստ ոմանց գյուղը նույնն է, ինչ-որ Փավստոս Բուզանդի հիշատակած Այրարատ աշխարհի Ծաղկոտն գավառի Առվույտ գյուղը։
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակչությունը կոտորվել կամ արտագաղթել է 1915-1918 թվականների Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 80 տուն (ըստ մեկ այլ աղբյուրի 130-150 տուն) զուտ հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն, արհեստներն ու առևտուրն էր։
Գյուղը գտնվում էր առևտրական մայրուղու վրա և ուներ պանդոկ, իջևանատուն և առևտրական կրպակներ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Յոնջալին ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր վարժարան, որն ուներ 30 սաներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոկսու (Տեբայի վտակ)

Կոկսու  (ռուս.՝ Коксу ), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Տիրան Բ

Տիրան Բ Արշակունի (4-րդ դար, Մեծ Հայք - 358, Մեծ Հայք), Մեծ Հայքի արքա (338–350)։ Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Գ Կոտակի որդին, Արտաշեսի, Արշակ Բ-ի և Տրդատի հայրը, Արշակունիների արքայական հարստությունից։ Հաջորդել է հորը՝ Խոսրով Գ Կոտակին (330-338)։


== Գահակալություն ==
338 թվականի գարնանը, երբ Պարսից արքա Շապուհ Բ-ի զորքերը ներխուժել են Մեծ Հայք, Տիրանը, Հայոց կաթողիկոս Վրթանես Ա Պարթևի հետ հարկադրաբար ապաստանել է Բյուզանդիայում։ Գահին վերահաստատվել է 339 թվականի գարնանը՝ Հռոմի Կոստանդիոս II կայսեր օգնությամբ։ Հռոմի հետ կնքած պայմանագրով Տիրանը ճանաչել է նրա գերիշխանությունը, պատանդ տվել Տրդատ որդուն և թոռներին։ Տիրանի գահակալման առաջին տարիներն անցել են համեմատաբար խաղաղ։ Վարել է պետական իշխանության կենտրոնացման քաղաքականություն։

Տիրանի իշխանության վերջին տարիներին հարաբերությունները սրվում են, ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս։ Երկրի ներսում մի քանի նախարարական տներ հանդես են բերում կենտրոնախույս ձգտումներ, ապա տեղի են ունենում պետություն-եկեղեցի առաջին բախումները։ Այս բախումներն այնքան են խորանում, որ Հուսիկ կաթողիկոսը բանադրում է Տիրան թագավորին։ Վերջինիս հրամանով Հուսիկին բրածեծ անելով սպանում են։ Սրա պատճառն այն էր, որ եկեղեցին մեծապես հզորացել էր և ավատատիրական կարգերի պայքարում սկսել էր մեծ դեր խաղալ երկրի ներքին կյանքում։ Տիրանը վատ հարաբերություններ է ունեցել նաև նախարարների հետ։ Օգտվելով երկրի ներքին անկայունությունից՝ Ատրպատականի մարզպան Վարազը Տիրանին ձերբակալում է, աչքերն այրում ածուխով և ուղարկում Շապուհի մոտ։ Շապուհը, իմանալով այն մասին, որ հայերը հռոմեացի Կոստանդիոս կայսեր մոտ պատվիրակություն են ուղարկել պարսիկների դեմ ռազմական դաշինք կնքելու նպատակով, ազատում է Տիրանին, որը սակայն կուրության պատճառով հեռանում է պետական գործից։ Կյանքի վերջին տարիները Տիրանն անց է կացնում Արագածի լանջերին՝ Կոշում։


== Կուրացումը ==
350 թվականին, Ատրպատականի մարզպան, պարսիկ Վարազշապուհը պարսից արքունիքի անունից բանակցություններ է սկսում Տիրան Բ-ի հետ։ Այդ բանակցությունների ընթացքում խառնակիչ դեր է կատարում Տիրանի սենեկապետ Փիսակը, որը Տիրանի պատվիրակն էր՝ բանակցությունների ընթացքում։ Փիսակը դավաճանելով Տիրանին, Վարազշապուհին խորհուրդ է տալիս Տիրանից նվեր պահանջել նրա լավագույն նժույգը։ Վարազշապուհը մարդ է ուղարկում Տիրանի մոտ և պահանջում այն։ Տիրանը չկամենալով իր այդ նժույգը տալ և միաժամանակ չցանկանալով մի ձիու համար փչացնել հարաբերությունները, իր ձիու նմանությամբ մի այլ ձի է ուղարկում մարզպանին։ Փիսակը Վարազշապուհին բացահայտում է Տիրանի կատարած կեղծիքը։ Վարազշապուհը զայրանում է և 3000 հոգով գալիս է Մեծ Հայք։ Բանակցելու պատրվակով խաբեությամբ բռնում է Տիրանին, կուրացնում նրան և գերի տանում Պարսկաստան։


== Ծանոթագրություններ ==
Դեմագոգիա

Դեմագոգ (հուն․՝ δημαγωγός), ժողովրդավարության մեջ քաղաքական գործիչ, ով օգտագործելով բնակչության էմոցիաները, անիրազեկությունը և նախապաշարմունքները, փորձում է ձեռք բերել իշխանություն և զարգացնել իր քաղաքական մոտիվները։ Դեմագոգները հաճախակի հակադրվում են որոշումներին և ձեռնարկում կտրուկ և բռնի գործողություններ լուծելու համար ազգային ճգնաժամը, նրանք մեղադրում են բանիմաց հակառակորդի թույլ կողմերը։ Դեմագոգները պատմությանը հայտնի են դեռևս Աթենքից։ Դեմագոգ բառը նշանակում է հասարակ մարդկանց առաջնորդ, դեմոկրատական առաջնորդ։ Սկզբնական շրջանում այն բացասական իմաստով չի կիրառվել։ «Օտար լեզվի բառարանը» (1954 թ.) պարզաբանում է «դեմագոգ» տերմինը, որպես «քաղաքական գործիչ, անձ, որը ձգտում է դառնալ հայտնի ոչ հարգի մեթոդներով(և այլասերելով փաստերը և այլն)»։


== Դեմագոգիայի նպատակը ==
Դեմագոգիան կարող է հետապնդել յուրաքանչյուր նպատակ, բացի՝ ճշմարտությունը բացահայտելու նպատակից։
«Դեմագոգը... չի լուսավորում մարդկանց, ում դիմում է, այլ խճճում է վերջիններիս և դնում սխալ ուղղու վրա։ Նա դիում է ոչ թե անձանց բանականությանը և բարի կամքին, այլ՝ մութ զգացումներին և շահադիտական կրքերին։ Զրկված լինելով պատասխանատվության զգացումից՝ նա չի ներկայացնում գործի իրական իրավիճակը և բացատրում այն, այլ՝ ներկայացնում է այնպես, ինչպես իրեն է ձեռք տալիս։ Նա չի ապացուցում, այլ՝ հմայում կամ վախեցնում է. նա փորձում է մարդկանց մեջ արթնացնել կասկածի զգացումը, սրել անվստահությունը, առաջացնել նախանձ և չարություն»[Ի.Ա. Իլյին «Դեմագոգիա և սադրանք», 1917 թ.]


== Հայտնի դեմագոգները ==


===== Գայուս Ֆլամինիոս =====
Գայոս Ֆլամինիոսը հռոմեական հյուպատոս էր, որը հայտնի է նրանով, որ պարտվել է Հաննիբալին Փյունիկայն պատերազմի ժամանակ Տրեզմե լճի ափին տեղի ունեցած ճակատամարտում։ Հաննիբալը կարողանում էր առանցքային որոշումներ կայացնել, որովհետև հասկանում էր իր հակառակորդին։ Գայուս Ֆլամինիուսին, որպես դեմագոգ ներկայացնում է Պոլիբիուսը իր «Հռոմեական կայսրության վերելքը» աշխատությունում՝ «...Ֆլամինիուսը տիրապետում էր դեմագոգիայի հազվագյուտ տաղանդին...»։ Քանի որ Ֆլամինիուսը դրանով էր հիվանդ, ճակատամարտում կորցրեց 15000 մարտիկ, ներառյալ ինքը։


===== Ադոլֆ Հիտլեր =====
Ադոլֆ Հիտլերը ղեկավարում էր Նացիստական կուսակցությունը հենվելով արժանապատվության և դավադրության տեսության վրա, որը մեղադրում էր հրեաներին երկրի էկոնոմիկայի ճգնաժամի մեջ։ Նա կառավարության ղեկավարության տակ դրեց մեդիա ոլորտը և օգտագործեց իր խարիզման և հռետորակա հատկությունները Գերմանիային պատերազմի մղելու և ընդլայնելու համար վերջինիս տարածքները։
Սպիտակ կին (ուրվական)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Եվրոպեոիդ ռասաՍպիտակ կին, սպիտակ հագուստով կին ուրվական, որի կերպարը հանդիպվում է անգլո-սաքսոնական, գերմանական, սլավոնական և այլ ժողովրդական ավանդույթներում։ Սպիտակ կնոջ պատմությունն ու կերպարը մեծամասամբ կապ ունեն ինչ-որ տեղական ողբերգական լեգենդի հետ, որը հաճախ կապված է ամուսնու, սիրեկանի կամ փեսայի կողմից կնոջ կորստի կամ դավաճանության հետ։
Սպիտակ կնոջ կերպարը գերմանական բանահյուսության մեջ ունի որոշակի տարբերություններ։ Եթե կելտական, ​​իսկ հետագայում անգլիական, շվեյցարական լեգենդներում, սպիտակ կինը հաճախ հայտնվել է լքված գյուղում և կարող էր ունենալ հասարակ ծագում, իսկ նրա կերպարը հաճախ նույնացվել է իռլանդական բանահյուսության կերպար Բանշիի հետ, ապա գերմանական լեգենդներում, որոնք զարգացել են շատ ավելի ուշ՝ 15-րդ դարից ոչ շուտ, այս ուրվականը միշտ կապված է եղել ազնվական ընտանիքների հետ և հայտնվել է միայն ընտանեկան ամրոցներում։ Նման պատմություններում Սպիտակ կնոջ հայտնվելը հաճախ նկարագրվել է որպես ընտանիքի անդամներից մեկի մահվան նախանշում, բայց միևնույն ժամանակ, այն դիտվել է որպես ընտանիքի նախնիների ուրվական, որի հայտնվելը ինքնին վտանգավոր չէր, այլ նախազգուշացում էր ինչ-որ բանի մասին։ Նմանատիպ սյուժեով  լեգենդներ առկա են նաև ֆրանսիական բանահյուսության մեջ։
Գերմանիայում ամենահայտնի լեգենդները Պլասենբուրգից Հոհենցոլերնների (նախանշել է այս ընտանիքի անդամների մահը և ենթադրաբար հայտնվել է մինչև 1940 թվականը ոչ միայն Պլասենբուրգում, այլ նաև ընտանիքի այլ ամրոցներում, ինչպիսիք են Անսբախը և Բայրոյթը) և Բեռլինի քաղաքային պալատի Սպիտակ տիկնոջ մասին են։ Արդեն 16-րդ դարում Բերտա ֆոն Ռոզենբերգ (գերմ.՝ Bertha von Rosenberg) անունով հայտնի էր Բոհեմիայում ֆոն Նեյհաուսի և Ռոզենբերգի բարոնների ընտանիքի նախամայրն ու «սպիտակ տիկինը»։ Ենթադրաբար, Բեռլինի ամրոցում նրան տեսել են 1625-1628 թվականներին, այնուհետև բազմիցս մինչև 1790 թվականը, իսկ ԲԵՀԲ-ի համաձայն՝ 1840-1850-ական թվականներին։ «Սպիտակ տիկինը» հայտնվել է նաև Ռուսաստանի կայսրուհի Աննա Յոհանովնային մահից առաջ։


== Տես նաև ==
Արյունարբու Մերի
Հուլդրա
Քսանա


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Белая женщина»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Դորոշևկա

Դորոշևկա (ռուս.՝ Дорошевка, բաշկիրերեն՝ Дорошевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 174 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հինո (գյուղ, Միսսո շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՀինոՀինո (էստ․՝ Hino), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Միսսո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բագրատի պալատ

Ակուա ամրոց (աբխ.՝ Аҟәатәи абааш), պատմական ամրոց, որի ավերակները գտնվում են Աբխազիայի Սուխում քաղաքում։


== Տեղակայման վայր ==
Ամրոցը գտնվում է լեռան վրա, ծովից 500 մետր հեռավորության վրա՝ Սուխում մայրաքաղաքի հյուսիսարևելյան մասում։ Ակուա ամրոցը համարվում է Աբխազական երբեմնի հզոր թագավորության վկայությունը։ Ամրոցը կառուցվել է՝ պաշտպանելու քաղաքը օտարազգի նվաճողներից, ինչպես նաև վերահսկել է նավահանգիստը, որը, այն ժամանակ, գտնվել է Բասլը գետի գետաբերանի մոտ։
Ամրոցը եղել է կլոր և ունեցել է երկու մուտք (արևելյան և արևմտյան), ինչպես նաև պաշտպանական աշտարակներ։
Մինչ մեր օրերը պահպանվել են, երբեմնի հզոր ամրոցի, միայն պատերը։ Պատերի լայնությունը հասնում է մինչև 1,8 մետրի, իսկ բարձրությունը՝ 5-8 մետր։ Բացի այդ, պահպանվել են նաև ստորգետնյա անցքերը, որոնք տանում են դեպի մոտակա վտակը։ Ամրոցի պատերը պատված են եղել գետաքարերով, սակայն ժամանակի ընթացքում դրանք սևացել են և պատվել թփերով, պատատուկով և մամուռով, որը կարելի է ասել, չի փչացնում պալատի արտաքին տեսքը, այլ նրան հաղորդում է խորհրդավոր բնույթ։

20-րդ դարի կեսերին ամրոցի տարածքում իրականացվել են հնագիտական պեղումներ։ Արդյունքում հայտնաբերվել են պիֆոսներ (կենցաղային մեծ կուժեր), խեցեղենի կտորներ, խոհանոցային սպասք, երկաթե դանակներ, մեխեր և արհեստագործական այլ պարագաներ, որոնք կիրառելի են եղել 12-13-րդ դարերում։ Հայտնաբերվել են նաև ապակե զարդերի կտորներ, 12-րդ դարի բյուզանդական մանրադրամներ, ինչպես նաև կենդանիների ոսկորներ։
Ամրոցից գեղեցիկ տեսարան է բացվում դեպի Սուխում քաղաքը և նրա շրջակա արվարձանները։
Ակուա ամրոցը խորհրդային տարին վերանվանել է Բագրատի ամրոցի։


== Գրականություն ==
Бгажба О. Х. Замок Баграта // Кавказ и Восточная Европа в древности.- М., 1973.- С. 255-260


== Արտաքին հղումներ ==
Ventana en la muralla del castillo Archived 2013-12-24 at the Wayback Machine. en Panoramio
Sección de muro Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine. en Panoramio
Vista interior de la muralla Archived 2013-12-24 at the Wayback Machine. en Panoramio
Vista exterior de la muralla Archived 2013-12-24 at the Wayback Machine. en Panoramio
Otra vista exterior Archived 2013-12-24 at the Wayback Machine. en Panoramio
Ռուբին ՖԱ

Ռուբին (ռուս.՝ Футбо́льный клуб Руби́н Каза́нь), ռուսական ֆուտբոլային ակումբ Կազանից, Թաթարստան։
Ռուբինը ստեղծվել է 1958 թվականին և իր առաջին մրցաշրջանը բարձրագույն դիվիզիոնում անցկացրել է 2003 թվականին։ Այդ ժամանակից ի վեր թիմը երբեք դուրս չի մնացել ռուսական Պրեմիեր Լիգայից։ Հաղթել են Ռուսաստանի առաջնությունը 2008 և 2009 թվականներին և Ռուսաստանի գավաթը՝ 2011-2012 մրցաշրջանում։
Ռուբինը իր տնային խաղերն անցկացնում է Կազան Արենա մարզադաշտում։


== Վերջին մրցաշրջանների արդյունքները ==


== Նվաճումներ ==


=== Ազգային ===
Ռուսաստանի առաջնություն
Հաղթող (2)․ 2008, 2009
Ռուսաստանի երկրորդ դիվիզիոն
Հաղթող (1)․ 2002
Ռուսաստանի գավաթ
Հաղթող (1)․ 2011–12
Ռուսաստանի սուպերգավաթ
Հաղթող (2)․ 2010, 2012


=== Միջազգաիյն ===
ԱՊՀ գավաթ
Հաղթող (1)․ 2010


=== Ոչ պաշտոնական ===
Լա Մանգա գավաթ
Հաղթող (2)․ 2005, 2006
Մարբելա գավաթ
Հաղթող (1)․ 2012


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուբինի պաշտոնական կայքը
Ռուբինի երկրպագուների կայքը
Ռուբինի պաշտոնական Տվիտերի էջը
Ռուբինի պաշտոնական ՅուԹյուբի էջը
Ռուբինը futbol24-ում
Ռուբինը transfermarkt-ում
Ռուբինը SPORTS.ru-ում
Ռուբինը soccerway.com կայքում
Ամազոնյան վիկտորիա

Ամազոնյան վիկտորիան (լատ.՝ Victoria amazonica) մեծ, ջրային տրոպիկական խոտաբույս է։ Հանդիպում է աշխարհի ամենաջրառատ գետի՝ Ամազոնի ծանծաղուտներում։ Այն բավականին տարօրինակ և զարմանահրաշ բույս է, որը բաղկացած է ջրի մակերեսին լողացող 1,5-ից մինչև 2,0 մետր տրամագիծ ունեցող 1-2 հսկայական տերևներից, մինչև 2 մետր երկարությամբ տերևակոթունից և հսկայական ծաղիկներից։


== Հայտնագործում ==

Բույսը հայտնաբերել է անգլիացի ճանապարհորդ Ռիչարդ Շոմբբուրգը 1837 թվականին և ի պատիվ Անգլիայի թագուհու այն անվանել է վիկտորիա։ Հետագայում այն անվանվել է արքայական կամ ամազոնյան վիկտորիա։


== Բնութագիր ==

Վիկտորիայի կլոր և տաշտականման տերևները ներքևից ծածկված են ուժեղ զարգացած ջլերի ցանցով։ Այն տերևին մեծ ամրություն է տալիս և ունի օդով լցված ամուր հյուսվածքներ, որոնց շնորհիվ տերևը ոչ միայն մնում է ջրի մակերեսին, այլև հեշտությամբ կարող է պահել մինչև 50 կիլոգրամ ծանրություն։ Այսինքն՝ նա իր վրա հեշտությամբ կարող է պահել 14-15 տարեկան երեխա։ Ինչպես պատմում են ճանապարհորդները վիկտորիայի վրա հավաքված ջրում, ինչպես տարրայում, լողանում են զանազան թռչուններ։ Զարմանահրաշ են նրա հսկայական ծաղիկները, դրանց տրամագիծը անցնում է 25-40 սանտիմետրից։ Ծաղկումը տևում է ուղիղ 2 ցերեկ և 2 գիշեր։ Ծաղիկները խիստ բուրումնավետ են, երեկոյան փակվում են և առավոտյան բացվում։ Սպիտակ են՝ կարմրավարդագույն միջնամասով, սակայն ծաղկման հաջորդ օրը բազմազան գունավորում են ստանում՝ մոռագույն կարմիրից մինչև մուգ բոսորագույն։ Երբ միջատների միջոցով տեղի է ունենում ծաղիկների փոշոտումը, դրանք անմիջապես խոնարհվում են, սուզվում ջրի մեջ և այստեղ կազմավորում պտուղը՝ ոլոռի մեծությամբ սև, չափազանց համեղ սերմերով։ Այս հրաշալի բույսի տերևակոթունները, տերևների ներքին մակերեսը, ծաղկակիր ցողունները և ծաղկի բաժակաթերթիկները ծածկված են սուր և խիտ փշերով, որպեսզի գետում վխտացող ագահ, բուսակեր ձկները չհոշոտեն դրանք։ Արքայական վիկտորիան խիստ քմահաճ բույս է։ Նա աճում է միայն այնպիսի ջրերում, որոնց ջերմաստիճանը 25-ից չի իջնում 30-ից չի բարձրանում։ Ահա թե ինչու մեր պայմաններում հնարավոր է այս հրաշալի բույսն աճեցնել միայն հատուկ ջերմատներում, որտեղ ջրի ջերմաստիճանը մշտապես պահպանվում է այդ սահմաններում։ Սերմերի հասունացումը տևում է մինչև երկու ամիս։ Վայրի բնության պայմաններում բույսը կարող է ապրել մինչև հինգ տարի։


== Տարածում ==
Ամազոնյան վիկտորիան հանդիպում է Ամազոն գետի ափում, Բրազիլիայում և Բոլիվիայում, ինչպես նաև Գայանա գետում, որը թափվում է Կարիբյան ծովը։ Պարոն Վիլիամ Ջեքսոն Հուկերը կարծում էր,  Հարավային Ամերիկայի խաղաղօվկիանոսյան գետի առափնյա շրջանները չեն համապատասխանում բույսի բնական աճման համար, որի պատճառը գետի փոքր-ինչ արագ հոսքն է։


== Այլ տեսակ ==
Հայտնի է վիկտորիայի մեկ այլ տեսակ՝ խաչանման վիկտորիան (Victoria cruciana), որը տարածված է նույնպես Հարավային Ամերիկայում՝ Պարանա գետի ծանծաղուտներում։ Վիկտորիայի այս տեսակը, իհարկե, իր չափերով և շքեղությամբ զիջում է արքայական վիկտորիային։ Այնուամենայնիվ, սա ևս համարվում է բուսական աշխարհի հրաշալիքներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալցի Ֆայխտեն

Ալցի Ֆայխտեն (գերմ.՝ Feichten an der Alz), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Ալտյոտինգի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1174 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը 17,91 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 71 116։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ախլաթ (գյուղ Ճորոխի ավազանում)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ախլաթ (այլ կիրառումներ)Ախլաթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում։ Գտնվում է Ճորոխի ավազանում։
Աշխարհագրական ճշգրիտ դիրքը հայտնի չէ։
Բնակչության մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Մեկլենբուրգ-Շտրելից (շրջան)

Մեկլենբուրգ-Շտրելից  (գերմ.՝ Landkreis Mecklenburg-Strelitz), շրջան Գերմանիայում։ Շրջկենտրոնն է Նոյշտրելից քաղաքը։ Զբաղեցնում է 2090 կմ2։ Բնակչությունը՝ 83 013 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 40 մարդ/կմ2։
Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 13 0 55։ Շրջանում 54 համայնք կա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռենե Լաեննեկ

Ռենե Թեոֆիլ Հիացինտ Լաեննեկ (ֆր.՝ René-Théophile-Hyacinthe Laënnec, փետրվարի 17, 1781, Կեմպեր, Ֆինիստեր դեպարտամենտ, Ֆրանսիա – օգոստոսի 13, 1826, Կեռլուանեկ, Ֆինիստեր դեպարտամենտ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի բժիշկ և անատոմ, ախտորոշման կլինիկո-անատոմիական մեթոդի հիմնադիր, ստետոսկոպի ստեղծողը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1781 թ. փետրվարի 17-ին, ֆրանսիական Կեմպեր քաղաքում։ 1786 թ.-ին, մոր մահից հետո Ռենեին դաստիարակել է սկզբում վանական հորեղբայրը, իսկ վեց տարի հետո՝ մյուս հորեղբայրը՝ Նանտի համալսարանի ռեկտոր, հայտնի բժիշկ Գիյոմ Լաեննեկը։ 14 տարեկանում ավարտել է դասական դպրոցը՝ լավ տիրապետելով գերմաներեն, անգլերեն, հունարեն և լատիներեն լեզուներին։ Արդեն 14 տարեկանից բժշկագիտություն էր սովորում Նանտի հոսպիտալներում, հաճախում էր սեկցիանների։ Լաեննեկի սիրելի բժիշկն էր համարվում Ֆրանսիայի ինստիտուտի և Փարիզյան գիտությունների ակադեմիայի անդամ, փարիզյան բժշկական ֆակուլտետի պրոֆեսոր, ֆրանսիացի հայտնի վիրաբույժ Գիյոմ Դյուպյուիտրենը։ 1799 թվականին ծառայության է անցել հանրապետական բանակ, որպես վիրաբույժի ասիստենտ։ 1801 թ.-ին աշխատել է Փարիզի կլինիկաներից մեկում՝ Մ. Բիշի և Ժ. Կորվիզարի (վերջինս եղել է Նապոլեոն Բոնապարտի անձնական բժիշկը) ղեկավարությամբ։ 1802 թվականին լույս է տեսել Լաեննեկի առաջին գիտական աշխատանքը՝ նվիրված պերիտոնիտի սիմպտոմների նկարագրությանը։ Շուտով դրան հետևում են նոր հոդվածներ լյարդի ցիռոզի և գլխուղեղի թաղանթների անատոմիայի վերաբերյալ։ 1804 թվականին Լաեննեկը պաշտպանել է «Հիպոկրատի ուսմունքը և պրակտիկ բժշկությունը» դիսերտացիան։ Այնուհետև զբաղվել է մասնավոր բժշկական գործունեությամբ, հրատարակել բազմաթիվ հոդվածներ՝ նվիրված հիվանդների զննման արդյունքներին։ 1814 թ.-ին դարձել է «Բժշկական հանդես»-ի («Journal de Médecine») գլխավոր խմբագիր։ Առաջին համաշխարհայինի ժամանակ աշխատել է Սալպետրիեր հոսպիտալում։ 1816 թվականից աշխատել է Նեկկերի փարիզյան հիվանդանոցում՝ որպես բժիշկ։

Փարիզի դիահերձման դահլիճներից մեկում, տուբերկուլյոզով հիվանդ մարդկանց դիակների վրա աշխատելու (տուբերկուլյոզային ողի սղոցման) ժամանակ, Լաեննեկը վնասել է իր ցուցամատը. որոշ ժամանակ անց վերքի տեղում առաջացել է տուբերկուլյոզային թմբիկ, որն էլ 21 տարի անց պատճառ է դարձել նրա մահվան՝ միլիար տուբերկուլյոզից։
Լաեննեկը ընտրվել է Կոլլեժ դը Ֆրանսի պրոֆեսոր և Բժշկական ակադեմիայի անդամ, ամբիոն է ստացել Շարիտե կլինիկական հիվանդանոցում։
Մահացել է Կեռլուանեկում, 1826 թ.-ի օգոստոսի 13-ին։


== Նշանակությունը ==
1816 թ.-ին ստեղծել է ստետոսկոպը և մշակել հիվանդների լսման նոր եղանակ։ Իր այդ գործիքի օգնությամբ Լաեննեկը բացահայտել է կրծքավանդակի օրգանների հիվանդությունների սիմպտոմները, տվել է այդ հիվանդությունների ստույգ նկարագրությունը, համադրել կլինիկական տվյալները պաթոանատոմիական պատկերի հետ։ Հետազոտության արդյունքները 1818 թվականի փետրվարին ներկայացրել է Բժշկական հանրության նիստին, իսկ 1819 թվականի ապրիլին հրատարակել է «Տրակտատ անուղղակի աուսկուլտացիայի և թոքերի ու սրտի հիվանդությունների մասին» (Traité de l'auscultation médiate, et des maladies des poumons et du coeur) աշխատությունը՝ յուրաքանչյուր օրինակին կցելով մեկական ստետոսկոպ։ Այդ տրակտատում Լաեննեկը առաջին անգամ տվել է թոքերի տուբերկուլյոզի պարզ նկարագիրը՝ կլինիկական և անատոմիական ասպեկտներում, նշել հնարավոր բուժման եղանակները, բերել կավեռնաների սպիացման անատոմիական և կլինիկական օրինակներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Iberia

Iberia, խոշորագույն ավիաընկերություններից է Իսպանիայում, որի գրասենյակը գտնվում է Մադրիդում։ Դաշինք է կնքել Oneworld-ի հետ 1999 թվականից։ Ավիաընկերությունը Iberia Regional-ի հետ միասին իրականացնում է տարածաշրջանային թռիչքներ։ Ավիաընկերությունը չվերթներ է իրականացնում ավելի քան 115 ուղղություններով 39 երկրներում ամբողջ աշխարհում։ Ավիաընկերությունը հիմնականում չվերթներ է իրականացնում հետևյալ երկրներում՝ Ասունսիոն, Ճապոնիա, Կանադա, Շանհայ, Հոնգ Կոնգ, Մումբայ, Դելի, Դուբայ, Մոնրեալ, Տորոնտո և Լոս Անջելես։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1927 թվականի հունիսի 28-ին։


== Չվերթը ==
2015 թվականի հունվարին ավիաընկերության միջին տարիքը կազմել է 9.2 տարի, և բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից՝։


== Դեպքեր և պատահարներ ==
28.10.1957, Մադրիդ, Իսպանիա. Զոհերը 21-21
10.12.1962, Բարսելոնա, Իսպանիա. Convair CV-440, զոհերը 18-18
31.03.1965, Մարոկկո, Իսպանիա. Convair CV-440, զոհերը 50-50
05.05.1965, Կանարյան կղզիներ, Իսպանիա. L-1049G, զոհերը 30-49
04.11.1967, Անգլիա, Իսպանիա. SE210 Caravelle, զոհերը 37-37
07.01.1972, Սիեռա դե Անկարես, Իսպանիա. SE210 Caravelle, զոհերը 104-104
05.03.1973, Ֆրանսիա, Իսպանիա. DC-9-32, զոհերը 68-68
07.12.1983, Մադրիդ, Իսպանիա. Boeing 727-256, զոհերը 51-93
09.07.2009, Մադրիդ, Իսպանիա. Airbus A-320, վթարային վայրէջք


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մարկ Ժիրարդեն

Սեն-Մարկ Ժիրարդեն (ֆր.՝ Saint-Marc Girardin, փետրվարի 22, 1801(1801-02-22), Փարիզ - ապրիլի 1, 1873(1873-04-01), Մորսան-սյուր-Սեն), ֆրանսիացի գրող, մտավորական, քաղաքական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Մարկ Ժիրարդենը ծնվել է 1801 թվականին Փարիզում։ Համալսարանական փայլուն կարիերայից հետո 1828 թվականին համագործակցել է  Journal de Desbats-ի հետ և շուրջ կես դար աշխատել այնտեղ։ Հուլիսյան հեղափոխությունից և Լուի Ֆիլիպ I-ի Ֆրանսիայի թագավոր (ազատական Հուլիսյան միապետություն) դառնալուց հետո նշանակվել է Սորբոնի համալսարանի պրոֆեսոր և Conseil d'État-ում ռեկեմեյստեր։ Շուտով պատմության ամբիոնը փոխարինել է պոեզիայի ամբիոնով՝ Journal des Débats-ում շարունակելով ներկայացնել քաղաքական հոդվածներ, 1835-1848 թվականներին եղել է պատգամավոր։
1833 թվականին զբաղվել է կրթության գերմանական մեթոդների ուսումնասիրությամբ և հանդես է եկել զեկույցով, որտեղ սատարել է  տեխնիկայի ուսուցման նոր մեթոդների անհրաժեշտությունը։ 1844 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։
1848 թվականի փետրվարի հեղափոխության ընթացքում Ժիրարդենը կարճ ժամանակահատված եղել է նախարար, սակայն Երկրորդ Ֆրանսիական Հանրապետության ստեղծումից հետո չի վերընտրվել Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի պատգամավոր։
Ֆրանս-պրուսական պատերազմից հետո վերադարձել է Բորդոյի խորհրդարան։ Նրա օռլեանիստական միտումները և Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետության առարկություններն ուժեղ էին, և թեև նա սկզբում աջակցում էր Լուի-Ադոլֆ Տիերին, հետագայում դարձավ ընդդիմության առաջնորդ։
Ժիրարդենը մահացել է 1873 թվականին՝ Մորսան-սյուր-Սենում, նախքան Տիերի իշխանությունից հեռանալը։


== Ստեղծագործություններ ==
«Eloge de Bossuet» (1827)
«Tableau de la marche et des progrès de la littérature française au XVI siècle» (1828)
«Mélanges de littérature et de morale» (Փարիզ, 1840)
«Sur l’instruction intermédiaire en France» (Փարիզ, 1846)
«De l’usage des passions dans le drame» (1847)
«Souvenirs et réflexions politiques d’un journaliste» (Փարիզ, 1859)
Ժիրարդենի դասախոսությունների մի մասը տպագրվել է «Cours de littérature dramatique»-ում (Փարիզ, 1843)


== Գրականություն ==
Flatzfield and Meunier, Les Critiques littéraires du XIXe siècle (1894)
Ch. Labitte, Saint-Marc Girardin, in the Revue des deux mondes (Feb. 1845)
Tamisier, Saint-Marc Girardin; étude littéraire (1876)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Сен-Марк-Жирарден»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Լազար Լագին

Լազար Իոսիֆի Լագին (իսկական ազգանունը՝ Գինզբուրգ, նոյեմբերի 21 (դեկտեմբերի 4), 1903, Վիտեբսկ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 16, 1979(1979-06-16), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային արձակագիր և պոետ։ Գրել է վեպեր, վիպակներ ու երգիծական հոդվածներ, սակայն ամենահայտնի իր ստեղծագործությունն է «Ծերունի Խոտտաբիչը» հեքիաթ-վիպակը։ Լագին կեղծանունը ստեղծել է կրճատելով «՛՛՛ԼԱ՛՛՛զար  ՛՛՛ԳԻՆ՛՛՛զբուրգ»։.


== Կենսագրություն ==
Ծնվել էր հրեաների ընտանիքում դեկտեմբերի 4-ին 1903 թվականին Վիտեբսկ քաղաքում։ Այնուհետև ընտանիքը տեղափոխվեց Մինսկ։ Այնտեղից ավարտելով միջնակարգ դպրոցը և ավարտական վկայական ստանալով, 1919 թվականին Լազարը կամավոր մասնակցում է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմում։ Բոլշևիկյան կուսակցության անդամ էր 1920 թվականից։
1922 թվականից սկսեց տպագրվել թերթերում իր բանաստեղծություններն ու հոդվածները։ Այդ բանաստեղծությունների մասին ր գրքերից մեկում նախաբանում նա հեգնանքով գրեց. «Ճիշտ ասած, ես բավականին մեծ ծառայություն եմ մատուցել գրականությանը, որ ժամանակին  և ընդմիշտ դադարեցրեցի բանաստեղություններ գրել։» Սակայն Մայակովսկին գովել էր Լազարին և հարսնում էր, թե ինչու նա այլևս բանաստեղծություններ չի գրում։
Տեղափոխվելով Մոսկվա 1924 թվականին, Լազարը հաճախում էր Վալերի Բրյուսովի գրական ստուդիան, որտեղ սկսեց գրել «Վիրավորաական հեքիաթները» շարքը։ 1936 թվականին դարձավ ԽՍՀՄ Գրողների Միության անդամ։ 1930-ականնների վերջում Գինզբուրգը մեկնում է երկարատև գործուղման Շպիցբերգեն կղզի։ Այստեղ էլ նա սկսում է գրել իր «Ծերունի Խոտտաբիչը» հեքիաթ-վիպակը, որը նա հրատարակեց 1938 թվականին «Պիոներ» ամսագրում։ Վիպակը առանձին հրատարակվեց 1940 թվականին։ Գրքի երկրորդ հրատակությունը լույս տեսավ 1955 թվականին, որտեղ փոխված են շատ դրվագներ և հերոսներ և որի ծավալը անհամեմատ ավելի մեծ էր։ Այս հրատարակչության հիման վրա Լագինը գրեց «Ծերունի Խոտտաբիչը» ֆիլմի սցենար, և 1957 թվականին ռեժիսոր Գենադի Կազանսկին նկարահանեց հանրահայտ ֆիլմը։


== Ստեղծագործություններ ==
«Ծերունի Խոտտաբիչը» (վիպակ-հեքիաթ, 1938).
«„Անյուտա“ ռազմանավը» (վիպակ, 1945)
« „АВ“ պատենտը» (գիտաֆանտաստիկ վեպ, 1947—1948)
«Հիասթափության կղզին» (գիտաֆանտաստիկ վեպ, 1947—1951)
«Ատավիա Պրոքսիմա» (գիտաֆանտաստիկ վեպ, 1956)
«Վիրավորական հեքիաթներ» (երգիծանք, 1961)
«Մայոր Վել Էնդյուն» (պամֆլետներ, 1962)
«Կերված կղզեխումբը» (վեպ, 1963)
«Շիկահեր անպիտանը» (պամֆլետներ, 1963)
«Երկնագույն մարդը» (գիտաֆանտաստիկ վեպ, 1966)
«Մի կյանք առաջ» ( Վ.Վ.Մայակովսկու մասին, 1974)
מײַנע פֿרײַנט שװאַרצימישע קריגער։ פֿראָנט-נאָטיצן (Իմ ընկերներ՝ զինյալները Սև ծովում. Ճակատային գրառումներ) –( եփրայերեն), 1947.


== Մուլտիպլիկացիոն կինոնկարների սցենարներ ==
«Լինում է չի լինում Կոզյավին է լինում (մուլտֆիլմ)» (1966)
«Չար խորթ մոր մասին (մուլտֆիլմ)» (1966)
«Տեսակների ծագումը (մուլտֆիլմ)» (1966)
«Լրտեսական կրքեր (մուլտֆիլմ)» (1967)
«Ուշադրություն. գայլեր (մուլտֆիլմ)» (1970)


== Հետաքրքիր փաստեր ==
1970 թվականին հայ կոմպոզիտոր Նադեժդա Սիմոնյանը գրել է «Ծերունի Խոտտաբիչը» բալետը։
2008 թվականի «Ծերունի Խոտտաբիչը» ռուսերեն ռադիոբեմականացմանը Արմեն Ջիգարխանյանը կատարել է Խոտտաբիչի դերը։


== Ծանոթագրություններ ==
1787

1787 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1787 թվականն է, 
XVIII դարի 87-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Սեպտեմբեր 17 - ընդունվում է ԱՄՆ-ի Սահմանադրությունը որն համարվում է առաջինը ժամանակակից պատմության մեջ


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Նոյեմբերի 15-Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկ - ավստրիացի կոմպոզիտոր, դիրիժոր (ծ. 1714)
Միլիա (Ֆամագուստայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միլիա (այլ կիրառումներ)Միլիա (հուն․՝ Μηλιά, թուրքերեն՝ Yıldırım), գյուղ Կիպրոս կղզու հյուսիս-արևելքում՝ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանում։
1974 թվականին Թուրքիայի կողմից Հյուսիսային Կիպրոսի ռազմակալումից հետո գյուղը դե ֆակտո մտնում է անկախ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության մեջ։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմում է 549 մարդ, հիմնականում՝ թուրքեր։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Քերի Մալիգան

Քերի Հաննա Մալիգան (անգլ.՝ Carey Hannah Mulligan, մայիսի 28, 1985(1985-05-28), Վեստմինստեր, Լոնդոն), թատրոնի, կինոյի և  հեուստասերիալների բրիտանացի դերասանուհի։  BAFTA մրցանակի դափնեկիր Լավագույն դերասանուհի անվանակարգում, «Օսկար» (2010), «Ոսկե գլոբուս» (2010) և BAFTA (2012) մրցանակների հավակնորդ։ Մեծ Բրիտանիայում աշխատելուց բացի, նա ակտիվորեն նկարահանվում է ֆիլմերում և խաղում է ամերիկյան թատրոնում։ Որոշ ֆիլմերում Քերին հանդես եկել նաև որպես վոկալիստ («Ամոթ», «Լյուին Դևիսի մեջ» և այլն)։


== Կենսագրություն ==
Քերի Մալիգանը ծնվել է Վեստմինստրում (Լոնդոն, Անգլիա), Սթիվեն Մալիգանի և Նանո Բուտի ընտանիքում։ Նրա հայրը ծագմամբ Լիվերպուլից է, իսկ մայրը՝ Լլանդեյլոյից (Ուելս)։ երեք տարեկան հասակում Մալիգանն իր ծնողների և մեծ եղբոր՝ Օուայնի հետ Անգլիայից տեղափոխվել է Գերմանիա, որտեղ նրա հայրը աշխատանք է ստացել InterContinental Hotels մեծ հյուրանոցային ցանցում։ Կինոյում իր նորամուտը Մալիգանը կատարել է  «Հպարտություն և նախապաշարմունք» ֆիլմում՝ խաղալով Քիթի Բենեթի դերը։ 2006 թվականից Մալիգանն ակտիվ գործունեություն է ծավալում հեռուստատեսությունում, իսկ 2007 թվականին իր nնորամուտն է կատարում Բրոդվեյում։


=== Անձնական կյանք ===
2009 թվականի օգոստոսից 2010 թվականի հոկտեմբերը Մալիգանը հանդիպել է Շայա Լաբաֆի հետ, որի հետ նկարահանվել է «Ուոլ Սթրիթ։ Փողը չի քնում» ֆիլմում։
2011 թվականին նշանվել է երաժիշտ Մարկուս Մամֆորդի հետ, ով Mumford & Sons խմբի լիդերն էր։ 2012 թվականի ապրիլի 20-ին նրանք ամուսնացել են։ Հարսանիքը կայացել է Սոմերսեթում (Անգլիա)։ Ամուսիններն ունեն երկու երեխա։ Առաջինը՝ Իվլին Գրեյս Մամֆորդն (ծնվ․՝ 15.09.2015) է, իսկ երկրորդի սեռն ու տարիքն անհայտ են (ծնվ․ 2017 թվականի օգոստոսին)։


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քերի Մալիգան Internet Movie Database կայքում
Ուիլեմ Դեֆո

Ուիլյամ Դեֆո (անգլ.՝ Willem Dafoe, հուլիսի 22, 1955(1955-07-22)[…], Էպլթոն), ամերիկյան թատրոնի և կինոյի դերասան։ Երկու անգամ եղել է «Օսկար»֊ի անվանակիր, նաև «Ոսկե գլոբուս»֊ի անվանակիր «Դասակ» և «Վամպիրի ստվերը» ֆիլմերում կատարած դերերի համար։ Իր դերերով առավել հայտնի է հետևյալ ֆիլմերում՝ «Սրբերը Բունդոկից», «Անգլիացի հիվանդը», «Հոթել «Գրանդ Բուդապեշտ» և «Սարդ մարդը»։


== Կենսագրություն ==
Ուիլյան «Ուիլլեմ» Դեֆոն ծնվել է 1955 թվականի հուլիսի 22֊ին Էպլտոն քաղաքում՝ վիրաբույժ Ուիլյամ Ալֆրեդ Դեֆոյի և բուժքույր Մյուրել Իզաբելի ընտանիքում։ Դերասանն ունի անգլիական, շոտլանդական, իռլանդական, գերմանական, ֆրանսիական արմատներ։ Ընտանիքում ութ երեխաներից յոթերորդը միայն որոշեց ընտրել դերասանական կարիերան, մյուսները դարձան փաստաբան կամ բժիշկ։
Դերասանական կրթություն ստացել է Միլոիկի համալսարանում, իսկ հետո մեկնել շրջագայության «Թատրոն X» ավանգարդ թատրոնի հետ։ Չորս տարի Ամերիկայում և Եվրոպայում ճանապարհորդություններից հետո դառնում է «Կատարման խումբ» թատերական խմբի անդամ։


== Կարիերա ==
Առաջին դերը խաղացել է 1980 թվականին Մայքլ Չիմոնոյի «Դրախտի դարպասները» ֆիլմում, սակայն նրա մասնակցությամբ կադրերը կտրվել են։ Առաջին անգամ Դեֆոյի՝ մեծ էկրանին հայտնվելը եղել է Կետրին Բիգելոուի «Առանց սիրո» դրամայում նկարվելու շնորհիվ։ Դրան են հաջորդել դերերը Ուոլտեր Հիլի «Կրակե փողոցները» և Ուիլյամ Ֆրիդկինի «Ապրել և մենռել Լոս Անջելեսում» ֆիլմերում նկարահանվելը։
Ամբողջ աշխարհում Դեֆոյին հայտնիություն բերեց Օլիվեր Սթոունի «Դասակ» ֆիլմը։ Զինվորական դրաման ճանաչվեց տարվա լավագույն ֆիլմը, իսկ Դեֆոն ստացավ իր առաջին «Օսկար»֊ը։ 1988 թվականին Դեֆոն խաղաց իր կարևորագույն դերերից մեկը՝ Հիսուսի դերը Մարտին Սկորսեզեի «Քրիստոսի վերջին գայթակղությունը» ֆիլմում։
1980֊ական թվականների վերջին և 1990֊ական թվականների սկզբին Դեֆոն կատարեց ինչպես գլխավոր, այնպես էլ երկրորդական դերեր։ Աշխատել է այնպիսի ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք են Ալան Փարքերը, Դեվիդ Լինչը, Վիմ Վենդերսը։
2001 թվականին դերասանը երկրորդ անգամ արժանացել է «Օսկար»֊ի։ Այս անգամ Մաքս Շրեկի «Վամպիրի ստվերը» ֆիլմում կատարած դերի համար։ Տեսնելով Դեֆոյի խաղը նրան հրավիրել են խաղալու «Սարդ֊Մարդը» ֆիլմում, որում նա խաղացել է Կանաչ Գոբլինի դերը։ Այդ դերը դարձել է դերասանի «այցեքարտերից» մեկը։ 2000֊ական թվականներին Դեֆոն աշխատել է այնպիսի ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք են Աբել Ֆերարան, Վերներ Հերցոգը, Ուես Անդերսոնը, Լարս Ֆոն Տրիերը, Սպայկ Լին։


== Թատրոնի աշխատանքը ==
«Մարինա Աբրամովիչի կյանքը և մահը»՝ փորձառական օպերա, որի հիմքում ընկած է Մարինա Աբրամովիչի կենսագրությունը։ Պրեմիերան եղել է 2011 թ․֊ին՝ Մանչեստրի միջազգային փառատոնի ժամանակ։
«Ծեր կինը»՝ ներկայացում ֆիզիկական թատրոնի ժանրում, համանուն Դանիլ Հարմսի ստեղծագործությանը։ Ներկայացումը բեմադրվել է ռեժիսոր Ռոբերտ Ուիլսոնի, դերասան Ուիլեմ Դեֆոյի և պարող Միխայիլ Բարիշնիկովի համատեղ աշխատանքի շնորհիվ։ Պրեմիերան եղել է 2013 թ․֊ի հուլիսի 4֊ին Մանչեստրի միջազգային փառատոնում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ֆիլմեր ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Stray Heart

«Stray Heart», ամերիկյան փանկ ռոք խումբ Green Day-ի 9-րդն ստուդիական ալբոմի՝ ¡Dos!-ի սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։ 


== Սինգլի տեսահոլովակ ==
Սինգլի տեսահոլովակը թողարկվել է 2012 թվականի նոյեմբերի 7-ին։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Ռոբերտ Սքոբերը։


== Վարկանշային աղյուսակ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աթենական ծովային միություն

Աթենական ծովային միություն, ծովային միություն է, որը կազմավորվել է Ք.ա. 378 թվականին հույն-պարսկական պատերազմներում կրած հաղթանակից հետո և անկում ապրել Ք.ա. 338 թվականին։ Միության կազմավորման նպաստավոր նախադրյալներից մեկը հույն-պարսկական պատերազմից հետո Աթենքի հզորացումն էր։ Թերմոպիլեի ճակատամարտից հետո Հունաստանի ծովային գանձանակը տեղափոխվեց Աթենք։ Ք.ա. IV դարում Աթենական ծովային միությունը դարձավ հզոր ուժ և միավորեց հունական մի շարք մերձծովյան պոլիսների։
Թե Աթենքը և թե միության անդամ պոլիսները շահում էին այս միավորումից։ Նրանք կարող էին ազատ առևտուր կատարել միմյանց տարածքում և գաղութներում, համատեղ գործել թշնամու դեմ։


== Առևտրական կապեր ==
Պոլիսների միավորումից հիմնականում շահում էր Աթենքը։ Նրա նավատորմը գերիշխում էր Էգեյան և Սև ծովերում։ Աթենական ապրանքները վաճառքի էին տարվում հեռավոր երկրներ։ Աթենական նավահանգիստներից Պիրևում կարելի էր հանդիպել տարբեր երկրներից եկած նավերի և առևտրականների։ Առևտրական ամուր կապեր ստեղծվեցին Եգիպտոսի, Փոքր Ասիայի, Կիպրոսի և այլ երկրների հետ։


== Աղբյուրներ ==
Աթենական ծովային միություն
Հին աշխարհի պատմություն 6-րդ դասարան
(9305) Հազարդ

(9305) Հազարդ (անգլ.՝ Hazard), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,165113 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7866 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5436 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1163,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,309374 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,7° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9305) Հազարդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստեփան Կրաշենիննիկով

Ստեփան Պետրովիչ Կրաշենիննիկով (ռուս.՝ Степа́н Петро́вич Крашени́нников, հոկտեմբերի 18 (29), 1711, Մոսկվա, Ռուսական թագավորություն - փետրվարի 12 (23), 1755, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), Սիբիրի ռուս հետազոտող, բնագետ և աշխարհագրագետ։ Նա 18-րդ դարի սկզբներին տվել է Կամչատկայի առաջին ամբողջական նկարագրությունը։ 1745 թվականին ընտրվել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։ Կամչատկայի Կրաշենիննիկով հրաբուխը անվանակոչվել է իր պատվին։


== Վաղ կյանքը ==
Կրաշենիննիկովը սովորել է Մոսկվայի Սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիայում (1724–32), որտեղ Լոմոնոսովը եղել է իր դասընկերը։ Որպես Վիտուս Բերինգի էքստենսիվ պատրաստություն Կամչատկայի երկրորդ գիտարշավի համար՝ ակադեմիայից ընտրվել են 12 ուսանողներ՝ որպես  պրոֆեսորների պոտենցիալ ինտերններ կամ օգնականներ. Կրաշենիննիկովը նրանցից մեկն էր։ Այսպիսով, նա հետագայում շարունակել է ուսումը Սանկտ Պետերբուրգում, մինչ Կամչատկայի երկրորդ գիտարշավը ձեռնարկելը (1731–42):


== Կամչատկայի երկրորդ գիտարշավը ==
Կրաշենիննիկովը ուսումնասիրել է բույսերը, կենդանիները և հանքաքարերը, բայց ի վերջո նրա մոտ Սիբիրի պատմության և աշխարհագրության վերաբերյալ առաջացել է մեծ հետաքրքրություն։ Գիտարշավի սկզբնական շրջանում՝ Ուրալյան լեռներից և արևմտյան Սիբիրից դեպի Յենիսեյսկ ճանապարորդության ժամանակ, նա ուղեկցել է պրոֆեսոր Գմելինին։ Նա կատարել է բազմաթիվ զննումներ բնագիտության, ազգագրության և լեզվաբանության վերաբերյալ, օրինակ՝ էվենկների (տունգուսներ) և բուրյաթների բառապաշարի արձանագրությունները։ Յակուտսկում Բերինգի շտաբներից գիտարշավի պրոֆեսորներ Գմելինին և Գերհարդ Ֆրդրիխ Միլլերը Կրաշենիննիկովին ուղարկում են Օխոտսկ և Կամչատկա, որպեսզի տուն կառուցի և կատարի նախնական դիտարկումներ։ Այսպիով, նա դարձավ գիտարշավի՝ թերակղզու մասին ամենաշատ գիտելիքն ունեցող անդամը։ 1755 թվականին իր դիտարկումների մասին հրատարակել է ("Описание земли Камчатки", անգլերեն թարգմանվել է Ջեյմս Գրիվի (1764) կողմից՝ «Կամչատկայի պատմությունը» վերնագրով) գրքում։ Նա նկարել է հանգուցյալ Ջորջ Վիլհելմ Սթելլերի ձեռագրերի վրա։ Բացի շրջանի մանրամասնորեն հաշվարկված բույսերից և կենդանիներից, տեղեկություններ կային նաև իտելմենների և կորյակների լեզվի և մշակույթի վերաբերյալ։


== Ուշ կյանքը ==
Կրաշենիննիովը Կամչատկայի երկրորդ գիտարշավի վրա անց է կացրել 10 տարի։ Սանկտ Պետերբուրգ վերադառնալիս՝ 1745 թվականին, գրել է և պաշտպանել իր դոկտորի աստիճանը ձկնաբանության գծով։ Նա Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայում նշանակվել է օգնական, ավելի ուշ՝ ակադեմիայի Բուսաբանական այգու տնօրեն և համալսարանում՝ բնական գիտությունների պրոֆեսոր։ Նա եղել է այն 26 ռուսներից մեկը, որ 18-րդ դարում դարձել են ակադեմիայի անդամ։ 1752 թվականին Կրաշենիննիկովը գնացել է իր վերջին գիտարշավին Լադոգա լճի և Նովգորոդի շրջաններ, որպեսզի ուսումնասիրի բուսական աշխարհը։ Մահացել է մինչ իր դիտարկումները հրատարակելը, որոնք հրատարակվել են Դավիթ դե Գորտերի կողմից։


== Բույսերի տեսակներ՝ անվանակոչված ի պատիվ Ս. Պ. Կրաշենիննիկովի ==
20-ից ավելի տեսակներ անվանվել են ի պատիվ նրա, օրինակ՝

Կրաշենիննիկվի անունն է կրում կնյունների տեսակների մեկը՝ Կրաշենիննիկվի կնյունը
Բորբոսատեսուկը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(ru) Крашенинников, Степан Петрович.
Ֆաթսա

Ֆաթսա, քաղաք և նավահանգիստ Տրապիզոնի մարզի Ջանիկի գավառում։ Գտնվում է Օրդու նավահանգստային քաղաքից 32 կմ դեպի արևմուտք, Սև ծովի հարավային ափին։ Ֆաթսան հանդիսանում է Ֆաթսայի գավառակի կենտրոնը։ Մինչև 1915 թվականը ունեցել է 1800 հայ բնակիչ։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ բնակչության մեծ մասը կոտորվել է, մի մասն էլ տեղահանվել։


== Ծանոթագրություններ ==
Բեքերել (չափման միավոր)

Բեքերել (նշանակումը՝ Բք, Bq) - ռադիոակտիվ աղբյուրի ակտիվության չափման միավոր Միավորների միջազգային համակարգում։
Մեկ բեքերելը որոշվում է որպես այն աղբյուրի ակտիվությունը, որում մեկ վայրկյանի ընթացքում տեղի է ունենում միջինում մեկ ռադիոակտիվ տրոհում։ ՄՀ-ի մյուս չափման միավորներով բեքերելը արտահայտվում է հետևյալ կերպ՝

Բք = վ-1։Միավորը կոչվել է ֆրանսիացի գիտնական Անտուան Անրի Բեքերելի պատվին։
Բեքերելը շատ փոքր չափման միավոր է։ Ռադիոակտիվության չափման համար օգտագործվում են նաև արտահամակարգային միավորներ՝ կյուրին (Կի) և ռեզերֆորդը (Ռդ)՝

1 Կի = 3,7×1010 Բք (ճշգրիտ)
1 Բք ≈ 2,703×10−11 Կի
1 Ռդ = 1×106 Բք (ճշգրիտ) = 1 ՄԲք
1 Բք = 1×10−6 Ռդ (ճշգրիտ)։