Զոյա Սվետովա

Զոյա Ֆելիկսովնա Սվետովա (ռուս.՝ Зо́я Фе́ликсовна Све́това, մարտի 17, 1959(1959-03-17), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս լրագրող և իրավապաշտպան, պրոդյուսեր, հրապարակախոս, «Անմեղին մեղավոր ճանաչել» վավերագրական վեպի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Զոյա Սվետովան 1982 թվականին ավարտել է Մորիս Թորեզի անվան Մոսկվայի օտար լեզուների ինստիտուտը։ 2000-2002 թվականներին եղել է Սորոսի հիմնադրամի փորձագետ` Ռուսաստանում օրենքի, դատական համակարգի և մարդու իրավունքների թեմայի զարգացմանը վերաբերող ծրագրերի գծով։ 2008-2016 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի հասարակական դիտորդական հանձնաժողովում։ 2016 թվականին առաջադրվել է մորդովյան ՀԴՀ-ում, բայց չի ընդգրկվել դրա կազմում։


== Աշխատանք ԶԼՄ-ներում ==
1991- 1993 - «Ընտանիք և դպրոց» ամսագիր
1993- 2001 - «Ռուսական միտք» թերթի տեսաբան
1994- 1999 - «Ռադիո Ֆրանս»-ի մոսկովյան բյուրոյի թղթակցի օգնական
1999- 2001 - «Լիբերալսոն» թերթի մոսկովյան բյուրոյի թղթակցի օգնական
2001- 2003 - «Նոր Իզվեստիա» թերթի «Մարդը և հանգամանքները» բաժնի թղթակից
2002- 2004 - «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության ներկայացուցիչ Մոսկվայում
2003- 2004 - «Ռուսական սուրհանդակ» օրաթերթի քաղաքական բաժնի հատուկ թղթակից
2004- 2005 - «Ռուսական սուրհանդակ»-ի ներքին քաղաքականության բաժնի խմբագիր
2009 - The New Times ամսագրի տեսաբանՆա հոդվածներ է հրապարակել «Коммерсант», «Русский телеграф», «Общая газета», «Новая газета», «Московские новости» թերթերում, The New Times, «Огонёк», «Итоги», «Еженедельный журнал» ամսագրերում, ինչպես նաև ֆրանսալեզու Ouest-France, France Soir, Depeche du midi (Ֆրանսիա), Le quotidien (Լյուքսեմբուրգ) հրատարակչություններում։ Աշխատել է «France 2» հեռուստաալիքի պրոդյուսեր։


== Քաղաքական դիրքորոշում ==
2014 թվականի սեպտեմբերին Սվետովան ստորագրեց «Դեկտեմբերի 12-ի կլոր սեղանի» հայտարարությունը, որով պահանջվում է դուրս բերել ռուսական զորքերը Ուկրաինայից։ 2019 թվականի նոյեմբերին նա կոլեկտիվ դիմում է ստորագրել ի պաշտպանություն Հասան Հուսեյնովի։


== Ընտանիք ==
Մայր` Զոյա Կրախմալնիկովա (1929- 2008) - ուղղափառ բանաստեղծուհի, հրապարակախոս, իրավապաշտպան, այլախոհական շարժման մասնակից
Հայր` Ֆելիքս Սվետով (իսկական ազգանունը Ֆրիդլյանդ, 1927- 2002)- ռուս խորհրդային գրող, այլադավան
Պապ` Գրիգորի (Ցվի) Ֆրիդլյանդ (1897- 1937), հայտնի խորհրդային պատմաբան և Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի առաջին դեկան
Ամուսին` Վիկտոր ՁյադկոԵրեխաներ

Ֆիլիպ` «Մեծ քաղաք» ամսագրի նախկին գլխավոր խմբագիր։ «Արզամաս» կայքի գլխավոր խմբագիր։
Թոռնուհին` Նինա
Տիմոֆեյ` Forbes ամսագրի նախկին խմբագիր, ՌԲԿ-ի թղթակից
Տիխոն` «Эхо Москвы» ռադիոկայանի նախկին թղթակից և վարող, «Дождь» հեռուստաալիքի նախկին վարող, RTVI հեռուստաալիքի նորությունների վարող։
Թոռնիկները` Սոֆիա և Պյոտր
Աննա` ուսանողուհի


== Պարգևներ ==
2003 թվականի «Իրավական կամայականություն» լրագրողական մրցանակի դափնեկիր «Անհատի իրավունքների ոտնահարում» անվանակարգում։
Ռուսաստանի Դաշնության ժուռնալիստների միության մամուլի միջազգային մրցանակի և «Amnesty International» 2003 թվականի «Մարդու իրավունքների և Ռուսաստանում քաղաքացիական հասարակության ամրապնդման» մրցանակի դափնեկիր։
2003 և 2004 թվականներին պարգևատրել է «Լրագրողական վարվեցողության համար» Անդրեյ Սախարովի անվան «Լրագրողական վարվեցողության համար» մրցանակով։
Գերդ Բուցերիուսի անվան «Արևելյան Եվրոպայի ազատ մամուլ» մրցանակի դափնեկիր (Gerd Bucerius-Förderpreis Freie Presse Osteuropas) 2009:
«Լիբմիսիա» 2018 թվականի լրագրողական մրցանակի դափնեկիր «Ազատական արժեքները խիզախորեն պաշտպանելու համար» անվանակարգում, բանտարկության ընթացքում զոհված մարդկանց նվիրված «ՄԲԽ մեդիա» և Ռադիո «Ազատություն» պորտալներում հրապարակումների շարքի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Статьи в журнале Русский курьер и др.
Статьи в журнале The New Times
Зоя Светова: «Критическое отношение к власти накапливается» (Интервью еженедельнику «Русская Германия»)