Սիտիա

Սիտիա (հուն․՝ Σητεία), քաղաք և նավահանգիստ Հունաստանում` Կրետեի արևելքում։ Կրետե պերիֆերիայի Լեսիթիոն պերիֆերիկ միավորի արևելյան հատվածում գտնվող Սիտիա համայնքի (դիմ) վարչական կենտրոնն է։ Տեղակայված է Կրետական ​​ծովի Սիտիա ծովածոցի ափին՝ Այիոս Նիկոլաոս քաղաքից 73 կիլոմետր արևելք։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 9348 մարդ։ Քաղաքի տնտեսությունը հիմնված է հիմնականում գյուղատնտեսության վրա, բայց սակավաբեր հողերի և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ցածր մակարդակի պատճառով այս արդյունաբերությունը զգալի եկամուտ չի բերում։ Եկամտի երկրորդ կարևոր աղբյուրը շինարարությունը, զբոսաշրջությունը և հարակից արհեստների արտադրությունն է։ Սակայն քաղաքի հանգստի ներուժը լիովին չի օգտագործվում։


== Պատմություն ==
Ենթադրվում է, որ ժամանակակից քաղաքը գտնվում է անտիկ Իտիա քաղաքի (հուն․՝ Ητεία) կամ Իտիդա (հուն․՝ Ήτιδα) տեղում։ Ըստ Դիոգենես Լայերտացու՝ լեգենդար Յոթ իմաստուններից մեկը՝ Միսոնը, ծնվել է Իտիայում։ Բյուզանդական դարաշրջանում արևելյան Միջերկրական ծովի կարևոր առևտրային և ֆինանսական կենտրոնն էր։ 1508 թվականին քաղաքը ավերվել է ուժեղ երկրաշարժից, իսկ 1538 թվականին ենթարկվել է ծովահենների հարձակմանը։
1651 թվականին վենետիկցիները ավերել են քաղաքը, որպեսզի թուրքերը չստանան այն։
1870 թվականին քաղաքը վերակառուցվել է օսմանների օրոք՝ Ավնիե (հուն․՝ Αβνιέ) անվամբ։


== Տրանսպորտ ==
Սիտիան եվրոպական E75 ճանապարհային երթուղու վերջին (արևելյան) կետն է, որն անցնում է կղզու հյուսիսային ափով։ Քաղաքը ավտոբուսային երթուղիներով միանում է Կրետեի խոշորագույն քաղաքներին։ Քաղաքն ունի նոր օդանավակայան (ընդունում է փոքր և միջին ինքնաթիռներ), որից թռիչքներ են իրականացվում դեպի Աթենք, Հերակլիոն, Ալեքսանդրուպոլիս, Հռոդոս, Կարպաթոս և Կասոս։ Ծովային լաստանավային երթուղիներով Սիտիան կապված է Կիկլադների և Դոդեկանեսի կղզիների հետ։


== Սիտիա համայնք ==
Սիտիա համայնքն ընդգրկում է 5 բնակավայր և Դիոնիսադես խմբի 3 կղզիներ։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 9912։ Տարածքը 22,593 քառակուսի կիլոմետր է։


== Բնակչություն ==


== Տեսարժան վայրեր ==
Քաղաքի Հնագիտական թանգարանում ներկայացված են արևելյան Կրետեի պեղումներից ստացված ցուցանմուշներ։ Կազարմա ամրոցի ավերակները (հուն․՝ Καζάρμα, քաղաքի ամենաբարձր կետում), որը 1651 թվականին վենետիկցիների կողմից կառուցվել և ավերվել է՝ թուրքերի կողմից գրավումից խուսափելու համար։ Ազգագրական թանգարան՝ տեղական տնայնագործ աշխատանքների ցուցադրությամբ։


=== Պատմական (շրջակայքում) ===
Իտանոս (հուն․՝ Ίτανος), անտիկ քաղաք-նավահանգիստ (ծաղկման շրջան՝ մ.թ.ա. 2-րդ դար), Սիտիայից 26 կիլոմետր արևելք․ այժմ՝ հնագիտական ​​տարածք։ Իտանոսից հյուսիս գտնվում է Էրիմուպոլիսի (չմշակված) ավազոտ լողափը (հուն․՝ Ερημούπολης)։
Կատո Զակրոս, մինոական պալատի ավերակները։
Տոպլու ուղղափառ վանք, Սիտիայից 18 կիլոմետր դեպի արևելք։ Վանքի թանգարանում պահվում է ժամանակակից Հունաստանի ամենահարգված սրբապատկերներից մեկը, հուն․՝ Μέγας εί Κύριε (Յաննիս Կորնարոս, 1770)։
Պալեկաստրոն (հուն․՝ Παλαίκαστρον), մինոական քաղաքի ավերակներ։ Գտնվում է Վայ արմավենու լողափի մոտ։


=== Բնական (շրջակայքում) ===
Արմավենու պուրակ և Վայ լողափ, Սիտիայից 28 կիլոմետր դեպի արևելք։
Մեռյալների կիրճ, Զակրոսի մոտակայքում զբոսաշրջային արահետ՝ հսկա հին գերեզմանատան մնացորդներով։
Խանդրաս բարձր լեռնային սարահարթ
Ռիխտիսի կիրճ


== Հայտնի մարդիկ ==
Միսոն, անտիկ մտածող, լեգենդար Յոթ իմաստուններից մեկը։
Վիցենձոս Կորնարոս (1553-1613/1614), գրող, «Էրոտոկրիտոս» վեպի հեղինակ։
Միխայիլ Ակսելոս (1877-1965), հույն 20-րդ դարի նկարիչ։
Յորղոս Մազոնակիս (ծնված՝ 1972), երգիչ։


== Ծանոթագրություններ ==