Ռենե Բարի

Ռենե Բարի  (ֆր․՝ le Bon Roi René, հունվարի 19, 1409 կամ հունվարի 16, 1409, Անժե, Մեն և Լուար - հուլիսի 10, 1480[…] կամ 1480, Էքս-ան-Պրովանս), Լոթարինգիայի դուքս (1431-1453), Անժեյի դուքս (1434-1475), Նեապոլի, Երուսաղեմի  թագավոր, Գիզի կոմս (1417-1425)։
Լյուդովիկոս ॥ Անժուի և Յոլադա Արագոնացի երկրորդ  որդին։
Իզաբելլա Լոթարինգիացու հետ ամուսնության շնորհիվ ժառանգություն է ստանում Բարի (1430) և Լոթարինգիայի (1431) դքսությունը։ Վերջին դքսությունը ուներ ևս մեկ հավակնորդ, որը Ֆիլիպ  ৷৷৷ Բարեգործն էր։ Լոթարինգիայի պատերազմում Ռենեն գերի է ընկնում և պահվում է մինչև 1437 թվականը։
Այդ ժամանակահատվածում Լոթարիգիայի դքսության կայսր ճանաչվեց Սիգիզմունդը։ 1434 թվականին իր մեծ եղբայր Լյուդովիկոս III Անժուի մահից հետո ժառանգություն ստացավ Անժեի և Պրովանսի դքսությունը, ինչպես նաև Ջովանի ॥-ի  ժառանգորդը լինելու կարգավիճակը։ Նրա մահից հետո  դարձավ Նեապոլի թագավոր։


== Իտալական մոտեցում ==
Գերությունից ազատվելուց հետո Ռենեն գալիս է Իտալիա, որպեսզի հետ գրավի Նեապոլը  Արագոնի և Սիցիլիայի թագավոր Ջովանիի նախկին ժառանգորդ  Ալֆոնս V-ից։ 1442 թվականին Ռենեն Ալֆոնս V-ի կողմից ենթարկվում է ջախջախիչ պարտության և վերադառնում է Ֆրանսիա, որտեղ գտնվում էր ԱՆժերի շքեղ արքունիքը։


== Դստեր ամուսնությունը Անգլիայի թագավորի հետ ==
Միջնորդական մեծ դեր խաղաց Անգլիայի և Ֆրանսիայի միջև Տուրի  զինադադարի կնքման համար։ Զինադադարի պայմանններից մեկի համաձայն Ռենեի դուստր Մարգարիտա Անժուացի (1429-1482) ամուսնացավ Անգլիայի թագավոր Հենրի VI-ի հետ։ Լոթարինգիայի հանդեպ ունեցած իրավունքները կնոջ մահից հետո տվեց որդուն՝ ժան II-ին (1425-1470)։ Նույն Ժան II-ը նորից փորձեց հետ գրավել Նեապոլը Արագոնների տոհմից, սակայն Տրոյայի մոտ ջախջախիչ պարտություն կրեց (1462)։ Հետագայում, օգտվելով Կատալոնիայում Խուան II-ի դեմ  տեղի ունեցող ապստամբությունից, Արագոնի թագավոր (1458-1479)՝ Ժան II-ը փորձեց իրեն հռչակել Բարսելոնայի կոմս և տիրել Կատալոնիային, սակայն մահացավ՝ ոչնչի չհասնելով։


== Անժեի շրջանը դառնում է թագավորական սեփականություն ==
Որդու մահից հետո Ռենեն ստիպված էր  Անժուն կտակել Լյուդովիկոս XI-ին, որը 1475 թվականին նվաճեց Անժուն։ 1473 թվականին Ռենեն վերջնականապես բնակեցրեց իր տիրապետության տակ գտնվող Պրովանսը։ Այնտեղ՝  Էքս-ան-Պրովանս քաղաքի իր արքունիքում հավաքեց բազմաթիվ պոետների, նկարիչների, երաժիշտների։ Ռենեն պատմության մեջ մտավ որպես վերջին տրուբադուր թագավոր։
Ռենեի մահից հետո Պրովանսի շրջանը և Նեապոլի  թագավոր հռչակվեց  իր զարմիկ՝ Կարլ Մենսկին (1436-1481), որը կրում էր Կարլ IV անունը։ Նրա մահից հետո, ժառանգորդ չունենալու պատճառով Պրովանսը ժառանգեց Լյուդովիկոս XI-ը։


== Աշխատանքներ ==
Ասպետական էթիկետի շրջանում համարվում էր հայտնի գիտակ և օրենսդիր։  «Մրցախաղերը գրքում» (Le Livre des tournois, 1460), որը ենթադրաբար գրվել էր Լյուդովիկոս Լյուքսեմբուրսկու կողմից, մանրամասն նկարագրում և մասամբ պարզաբանում էր ասպետական բանավեճերի կազմակերպման սկզբունքները և անցկացման կանոնները, ինչպես նաև զինամթերքը, զինվորական հանդերձանքը, արարողությունները և ծեսերը, մինչև անգամ մրցախաղային բանկետների կազմակերպումը։ Ձեռնարկն ուներ 109 էջ, ինչպես նաև մանրանկարչության 26 միակողմանի թերթ, որի զգալի մասը պատկանում էր հայտնի նկարիչ Բարտելեմի Դ՝եյկայի վրձնին։


== Ընտանիք ==
Առաջին կինը Իզաբելլա Լոթարինգիացին (1400-1453) Երեխաներ
Ժան 2 (1425 1470), լոթարինգիայի դուքս (1453-1470), Կոլաբրիական դուքս և Բարսելոնայի կոմս։
Յոլանդա (02․11․1428-23․03․1483), Նեապոլի թագուհի, ամուսնացած ֆրեդերիկ 6ի (1417-31․08․1470)  հետ։ 1477 թվականից հետո նրանց ժառանգները համարվեցին Լոթարինգիայի դուքսերը։
Մարգարիտա Անժու (23.03.1430-25.08.1482), Հենրի VI-ի կինը  (1421-1471), Անգլիայի թագուհի (1422-1461, 1470-1471)
Լյուդովիկ (1427-1444), Պոնտ-ա-Մուսոնի մարքիզ
Երկրորդ կինը՝ ժաննա դը Լավալ (1433-1498)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Jules de Glouvet, Histoires du Vieux Temps, Calmann Lévy, Paris, [./https://ru.wikipedia.org/wiki/1889 1889]
Marie-Louyse des Garets "le Roi René 1409-1480" La Table Ronde 1946 et 1980
Jacques Levron, Le Bon Roi René, Arthaud.
Vincent Caillaud, Au temps où l'Anjou avait un roi, Courrier de l'Ouest, 6 nov 1996.
E. Verry, Le Roi René à l'occasion de la commémoration du 5ème centenaire de sa mort, 1981, Archives départementales du Maine-et-Loire.
Noël Coulet, Alice Planche, Le Roi René, Edisud, 1982.
Brochure "Angers Tourisme", Office du Tourisme d'Angers.
Brochures du Château d'Angers, Caisse Nationale des Monuments Historiques.