armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բրյուլ

Բրյուլ, քաղաք Գերմանիայի Ռեինլանդ տարածաշրջանում։ Տեղակայված է Ռեյն-Էրֆտի շրջանում, Քյոլն քաղաքի կենտրոնից 20 կմ դեպի հարավ և Կոտտենֆորստ-Վիլե բնական արգելոցի եզրին։


== Պատմություն ==
Բրյուլը ստացել է քաղաքային արտոնություններ 1285 թվականին։ 1567 թվականից Բրյուլ քաղաքը Քյոլնի եպիսկոպոսների նստավայրն էր։ 18-րդ դարին եպիսկոպոս Կլեմենս Ավգուստ Բավարսկին նախկին ավերված կառույցի փոխարեն կառուցել է քաղաքի կենտրոնին մոտ Աուգուստուսբուրգ և Ֆալկենլուստ պալատները։ Այսօր երկուսն էլ ներառվում են Միավորված ազգերի Կրթության, գիտության և մշակույթի կազմակերպության Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Մինչև 1990 թվականը Աուգուստուսբուրգ պալատը ֆեդերալ կառավարության կողմից օգտագործվել էր Արևմտյան Գերմանիայի ղեկավարների այցելության շրջան։


== Քաղաքապետներ ==
Վիլի Մենգել (1996-1999)
Մայքլ Կրիյուզբերգ (1999-2013)
Դիտեր Ֆրեյտագ (սկսած 2014 թվականից)


== Տեսարժան վայրեր ==
Ֆանտազյալանդ զվարճանքի այգի
Մաքս Էրնստի թանգարան, բացվել է 2005 թվականին։ Ցուցադրվել են արվեստագետի քանդակներն ու նկարները, ով ծնվել է Բրյուլում։
Պատմությունը և խեցեգործությունը ներկայացված են քաղաքի կենտրոնում գտնվող երկու փոքր թանգարաններում։


== Ենթակառուցվածք ==
Բրյուլի կայարանը Արևմտյան Հռենոս երկաթուղու վրա է, իսկ մոտակա Կիերբերգ կայանը՝ Էյֆել երկաթուղու։ Բրյուլին նաև ունի մի քանի կանգառ Քյոլնի երկաթուղու 18 գծի վրա։


=== Քաղաքի հայտնի մարդիկ ===
Մաքս Էրնստ (1891–1976), նկարիչ և քանդակագործ
Էլիզ Շմիտ (1921–1995), քաղաքական գործիչ և առաջին քաղաքապետը Քյոլն շրջանի
Ջոզեֆ Էնգել (1922–1978), պատմաբան
Մյուլեր Բրյուլ Հելմուտ (1933–2012), Աուգուստուսբուրգ պալատի մոտ գտնվող Բրյուխ Շլոսսոնզերտեի դիրիժոր և նախաձեռնող
Էրիկա Ռեիլհեն (ծնվել է 1936 թվականին), աստվածաբան և «գերմանական բողոքական եկեղեցական օրվա նախկին նախագահ»
Ռեյներ Կալմունդ (ծնվել է 1948 թվականին), ֆուտբոլի մարզիչ և Բայեր Լևերկուզենի նախկին կազմակերպիչը
Հանս Լեյենդեկեր (ծնվել է 1949 թվականին), լրագրող
Հեյնց Ժոզեֆ Կեր (1950–2014), ֆուտբոլիստ
Պատրիկ Հեմգեսբերգ (ծնվել է 1973 թվականին),գերմանացի երգահան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website
Max-Ernst-Museum
Brühler Museumsinsel
Phantasialand theme park
Լիսիչիե (այլ կիրառումներ)

Լիսիչիե, կարող է վերաբերել՝

Լիսիչիե - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում
Լիսիչիե - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում
Կրոխալ (Ուխտայի վտակ)

Կրոխալ (ռուս.՝ Крохаль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ուխտա գետի ձախ ափին՝ 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000076738
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007673
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Դասն

Դասն (նաև՝ Բեդ-Դասան, Դասան, Դասընտրե), գավառ (երկրամաս) Մեծ Հայքում, Նոր Շիրականի բդեշխության Մարաց աշխարհում։


== Պատմություն ==
Դասնը հիշատակվում է ասուրա-բաբելական արձանագրություններում՝ Դաս ձևով, իբրև լեռների անուն։ Այն տարածվում էր Մեծ Զաբ գետի աջ կողմում։ 4-րդ դարում, Նոշիրական, Մահկերտ և Նիհորական գավառների հետ միասին կազմում էր Նոր Շիրական բդեշխությունը։


== Տես նաև ==
Նոր Շիրական
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում
Մեծ Հայքի գավառների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Գրանիտի կաղնի (Բուլղարիա)

Գրանիտի կաղնի (բուլղար․՝ Гранитски дъб), անգլիական կաղնի, որն աճում է Բուլղարիա Գրանիտ գյուղում։ Սա ամենածեր կաղնին է աշխարհում։
Կաղնու տրամագիծը կազմում է 2.38 մ, բույնը՝ 7,46 մ, բարձրությունը՝ 23.4 մ, բայց միայն արևելյան կողմի ճյուղերն են աճում։ 1982 թվականի հետազոտությունների ժամանակ պարզվել է, որ ծառը 1637 տարեկան է։ Այն Բուլղարիայի ամենածեր և Եվրոպայի ամենահին ծառերից մեկն է։
1967 թվականին Գրանիտի կաղնին համարվեց պահպանվող ծառ և ընդգրկվեց Բուլղարիայի բնության հուշարձանների ցանկում ։
2010 թվականին ծառը ընդգրկվել է «Ապրող հավերժություն» փաստավավերագրական ֆիլմում (բուլղար․՝ Жива Вечност)։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Սառվեմյաե

Սառվեմյաե (էստ․՝ Sarvemäe), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Խոսե Կլեմենտե Օրոսկո

Օրոակո Խոսե Կլեմենտե (նոյեմբերի 23, 1883(1883-11-23)[…], Սիուդադ Գուսման, Խալիսկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ - սեպտեմբերի 7, 1949(1949-09-07)[…], Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկացի նկարիչ, մոնումենսալ գեղանկարչության ազգային դպրոցի հիմնադիրներից։ Ծնվել է 1883 թվականի նոյեմբերի 23-ին, Սապոտլայում։
1908 թվականին Օրոսկոն վերադառնում է Սան Կառլոսի ակադեմիան։ 1910-ական թվականներին ակադեմիայում սկսվում է խռովություն ուսսանողների միջև։ Երիտասարդ նկարիչները ստեղծեցին խումբ «Բարբիզոն» և փորձեցին տալ ազգային-հայրենասիրական գույներ։ Այդպես նրանք դադարեցին օգտվել սև գույնից և բացատրեցին այնպես, որ դա փոխազդեցության գույն է։


== Կրթություն ==
Սկզբում նրա ծնողները գտնվում եին Գվադալախարայում, հետո տեղափոխվում են Մեխիկո, որտեղել ընդունվում է դպրոց։ Այդ ժամանակվանից սկսել է այցելել գիշերային դասերով, Սան-Կառլոս ակադեմիայում։ Դպրոցը ավարտելուց հետո ընդունվում է Սան-Խասինտոի ուսումնարան, հետո Մեխիկոյի ազգային պատրաստողական դպրոցում, մաթեմատիկայի և երկրաբանության բաժնում։ 1908 թվականին Օրոսկոն վերադառնում է Սան-Կառլոսի ակադեմիան։ 1910-ական թվականներին ակադեմիայում սկսվում է խռովություն ուսսանողների միջև։ Երիտասարդ նկարիչները ստեղծեցին խումբ «Բարբիզոն» և փորձեցին տալ ազգային-հայրենասիրական գույներ։ Այդպես նրանք դադարեցին օգտվել սև գույնից և բացատրեցին այնպես, որ դա փոխազդեցության գույն է։ 1908-1914 թվականներին սովորել է Մեխիկոյի Գեղարվեստի ակադեմիայում։ Մասնակցել է 1910-1917 թվականների Մեքսիկական հեղափոխությանը։ Հիմնականում աշխատել է Մեխիկոյում և Գվադալախարայում (որտեղ 1949 թվականին հիմնադրվել է Օրոակոի թանգարան-արվեստանոցը)։


== Ձեռքբերումներ ==
1913-1917 թվականներին Օրոակոն ստեղծել է «Մեքսիկան և հեղափոխությունը» ջրաներկ աշխատանքների շարքը։ Հեղափոխական խստաշունչ պաթոսով տոգորված Օրոակոի սկզբնական շրջանի մոնումենտալ աշխատանքներին (Մեխիկոյի Ազգային նախապատրաստական դպրոցի որմնանկարները), 1922-1927) բնորոշ են ձեերի ընդհանրացումը, հստակ ռիթմը, խառորոշ կոմպոզիցիան։
Էքսպրեսիոնիզմի գծերը առավել ցայտուն են դրսևորվել ԱՄՆ-ում կատարած աշխատանքներ («Պրոմեթևս» որմնանկարը Պոմոնա քոլեջում, Կլերմոնտ, Կալիֆոռնիա, 1920)։ Մարդու տառապանքի և ճնշման դեմ ցասումնալից բողոք մարմնավորող 1930-1940-ական թվականների որմնանկարներին բնորոշ են մոլեգին շարժումը, կոլորիտի առավելագույն հագեցվածությունը, կերպարների սուր գրոտեսկը (որմնանկարներ Գվադալախարայի համալսարանում, 1936, Կավանյասի հոսպիտալում, 1938-1939:
վախճանվել է 1949 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, Մեխիկոյում։

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Յուզ Ալեշկովսկի

Յուզ Ալեշկովսկի (ռուս.՝ Юз Алешковский, իսկական անվանումը՝ Իոսիֆ Եֆիմովիչ Ալեշկովսկի, ռուս.՝ Иосиф Ефимович Алешковский, սեպտեմբերի 21, 1929(1929-09-21), Կրասնոյարսկ, Սիբիրի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 21, 2022(2022-03-21), Տամպա, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ռուս բանաստեղծ, արձակագիր, բարդ։ 1979 թվականից ապրում է ԱՄՆ-ում։ Արժանացել է Գերմանական Պուշկինյան մրցանակի (2001):
1947 թվականին Ալեշկովսկին զորակոչվել է ծառայության ռազմածովային նավատորմում, ծառայել է Սիբիրում, որտեղ կարգապահությունը խախտելու համար դատապարտվել է չորս տարվա բանտարկության։ 1950-1953 թթ. պատիժը կրել է ճամբարում։ 1950-ականներից սկսել է երգեր գրել իր խոսքերով։
Ալեշկովսկին պաշտոնապես համարվել է մանկական գրքերի և կինոյի ու հեռուստատեսության սցենարների հեղինակ, իսկ ոչ պաշտոնապես հանդես է եկել որպես սեփական երգերի կատարող, որոնցից առավել ճանաչված է Ստալինի մասին գրած երգը։ «Մետրոպոլ» ալմանախում «ճամբարային» երգերի տեքստերի հրապարակումից հետո Ալեշկովսկին ստիպված էր արտագաղթել ԽՍՀՄ-ից։


== Յուզ Ալեշկովսկին հայերեն ==
Երգ Ստալինի մասին; Ծխախոտի մնացորդը; Անձնական տեսակցություն; Սովետական զատիկ; Անձրև ու անձրև; Վագոնային; Կուբայական բաժանում; Աշնանային ռոմանս; Ազատության երգ; Բրեզենտե վրանը; Նիկիտան; Ընտանիքը։ Ռուս այլախոհական պոեզիա, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 7-36։ Թարգմ.՝ Խորեն Գասպարյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Սքոթ Վուտոն

Սքոթ Ջեյմս Վուտոն (անգլ.՝ Scott James Wootton, սեպտեմբերի 12, 1991(1991-09-12), Birkenhead, Ուիրրալ, Մերսիսայդ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Պլիմուտ Արգայլ» ակումբի պաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==
Կարիերան սկսել է «Տրանմիր Ռովերս» ակումբի ակադեմիայում։ 13 տարեկան հասակում տեղափոխվել է «Լիվերպուլի» ակադեմիա։ 2007 թվականին տեղափոխվել է «Մանչեսթեր Յունայթեդի» ակադեմիա։  2009/10 մրցաշրջանում եղել է «Յունայթեդ» ակադեմիայի թիմի (մինչև 18 տարեկան) ավագ։ 2010/11 մրցաշրջանում սկսել է ելույթ ունենալ ակումբի պահեստային կազմում։
2010 թվականի սեպտեմբերի 30-ին վարձավճարով տեղափոխվել է «Տրանմիր Ռովերս» ակումբ մեկ ամիս ժամկետով։ Հոկտեմբերի 2-ին «Ռովերսում» նորամուտը նշել է «Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի» դեմ խաղում։ «Տրանմիրը» պարտվում էր հանդիպման ընթացքում 0:1 հաշվով, սակայն Վուտոնը գլխի հարվածով հավասարեցրել է հաշիվը տուգանային հարվածից հետո (չնայած գոլն արդյունքում գրանցվել է նրա թիմակցի վրա), և հանդիպումն ավարտվել է ոչ ոքի։ Ընդհանուր առմամբ, նա  մասնակցել է 9 խաղի և դարձել 1 գոլի հեղինակ «Լեյտոն Օրիենտի» դեմ խաղում։
2011 թվականի մայիսին Վուտոնը «Մանչեսթեր Յունայթեդում» նորամուտը նշել է ընկերական խաղում. դա Գարի Նևիլի հրաժեշտի խաղն էր։ Նա փոխարինել է Նևիլին հանդիպման 85-րդ րոպեին։
2011 թվականի հուլիսի 1-ին Վուտոնը վարձավճարով տեղափոխվել է «Պիտերբորո Յունայթեդ», որտեղ արդեն խաղում էր «Յունայթեդում» իր թիմակից Ռայան Թաննիկլիֆը։ Օգոստոսի 20-ին Վուտոնն իր առաջին խաղն անցկացրեց «Պիտերբորոյում»՝ մասնակցելով 7:1 հաշվով «Իպսվիչ Թաունի»" ջախջախմանը։ 2012 թվականի հունվարի 23-ին Սքոթը վերադարձել է «Մանչեսթեր Յունայթեդ», քանի որ նրա վարձակալական պայմանագիրը խզվել է։
2012 թվականի հունվարի 31-ին Վուտոնը վարձակալությամբ տեղափոխվել է «Նոթինգհեմ Ֆորեստ» մինչև մրցաշրջանի ավարտը։ Նա ակումբում անցկացրել է 13 հանդիպում։
2012 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Սքոթը «Մանչեսթեր Յունայթեդում» նորամուտը նշել է պաշտոնական խաղում։ Դա «Նյուքասլի» դեմ Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի խաղն էր, որն ավարտվել է 2:1 հաշվով՝ հօգուտ «կարմիր սատանաների»։ Հոկտեմբերի 2-ին Չեմպիոնների լիգայում անցկացրել է իր առաջին հանդիպումը՝ փոխարինելով Ջոնի Էվանսին ՉՖՌ-ի հետ արտագնա խաղում։
2013 թվականի հունվարին «Պիտերբորո Յունայթեդ» է տեղափոխվել վարձակալությամբ մինչև մրցաշրջանի ավարտը։
2013 թվականի օգոստոսի 20-ին «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հաստատել է Վուտոնի տեղափոխությունը «Լիդս Յունայթեդ»։ Խաղացողը նոր ակումբի հետ կնքել է երեք տարվա պայմանագիր։


== Կարիերան հավաքականում ==
Վուտոնը Անգլիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականում խաղացել է 3 հանդիպում։


== Ելույթների վիճակագրություն ==
(2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի տվյալներով)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը «Լիդս Յունայթեդի» պաշտոնական կայքում(անգլ.)
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Տանձենի հիրկանյան

Տանձենի հիրկանյան (լատ.՝ Pyrus hyrcana), վարդազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ ծառ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
25 մ բարձրությամբ, փշեր չունեցող ծառ է։ 5-8 սմ երկարությամբ և 3-5 սմ լայնությամբ տերևները ձվաձև են, սուր մանր ատամնավոր։ Վերևում դրանք բթավուն կամ թեթևակի սրացած են, հիմքի մոտ՝ հատված կամ համարյա սրտաձև, իսկ տակից՝ բարակ թաղիքավոր։ Երկար, բարակ կոթերը հավասար են թիթեղի երկարությանը։ 2,5-3 սմ տրամագծով պտուղները միայնակ են կամ 2 (3)-ը։ Պտղի ժամանակ ուղիղ կանգնած բաժակի մասերը պսականման են, բարակ թաղիքավոր։ Կոթերը կարճ են։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի և Մեղրու ֆլորիստիկական շրջաններում։ Հայաստանից բացի, տեսակը հանդիպում է Թալիշում և Հյուսիսային Իրանում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 1200-2100 մ բարձրությունների վրա, անտառներում, անտառների եզրերին։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղակալում՝ հունիս-օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի են երկու պոպուլյացիաներ։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Փլավիոս Ստիլիքոն

Փլավիոս Ստիլիքոն (լատ.՝ Flavius Stilicho, 359, Կոստանդնուպոլիս, Հռոմեական կայսրություն - օգոստոսի 22, 408(0408-08-22), Ռավեննա, Արևմտյան Հռոմեական կայսրություն), հռոմեացի պետական և զինորական գործիչ։ Ծագումով վանդալ։ Առաջ է քաշվել կայսր Թեոդոսիոս 1-ի (379—395) ժամանակ և իբրև նրա դեսպան գործուն մասնակցություն է ունեցել Հայաստանի առաջին բաժանման վերաբերյալ Տիզբոնում կայացած բանակցություններին։ 395 թվականին նշանակվել է մանկահասակ կայսր Հոնորիոսի խնամակալ, դարձել արևմտահռոմեական կայսրության փաստական կառավարիչ։ Բազմիցս պարտության է մատնել բարբարոսներին։ Սպանվել է պալատական խարդավանքների հետևանքով՝ Հոնորիոսի հրամանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Չուլեշ (գյուղ, Տաշտագոլսկի շրջան)

Չուլեշ (ռուս.՝ Чулеш), գյուղ Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզի Տաշտագոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 284 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
1308

1308 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1308 թվականն է, 
XIV դարի 8-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


=== Հունվար–Դեկտեմբեր ===
Հունվարի 25 – Անգլիայի թագավոր Էդուարդ II-ը ամուսնացավ Իզաբելլա Ֆրանսիացու հետ։ Նրանք թագադրվեցին մեկ ամիս անց (փետրվարի 25-ին)։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Օծոփ

Օծոփ կամ Ածոփ (այժմ կոչվում է՝ Բադամլու ադրբ.՝ Badamlı), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։


== Գրականություն ==
Արգամ Այվազյան,  Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։, Երևան, ««Հուշարձան» և ՀՀ ԳԱԱ «գիտություն»», 1995 — 367, էջեր 367 — 367 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանյակի

Մանյակի (հուն․՝ Μανιάκι), պաշտոնական անվանումը՝ Մանիակյոն, գյուղ Հունաստանի հյուսիսային հատվածում՝ Արևմտյան Մակեդոնիայի պերիֆերիայի Ֆլորինայի նոմոսում։
Մանյակին Ֆլորինայի նոմոսի կազմի մեջ է մտնում վարչատարածքային բաժանման վերաբերյալ «Կալիկրատիս» բարեփոխումներից հետո։


== Պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կուլիկովոյի ճակատամարտ

Կուլիկովյան ճակատամարտ (ռուս.՝ Мамаево побоище, Донское побоище, Куликовская битва, битва на Куликовом поле) 1380 թվականին, ռուսական զորքերի ճակատամարտը Կուլիկովո դաշտում Ոսկե Հորդայի խան Մամայի դեմ՝ Վլադիմիրի և Մոսկվայի մեծ իշխան Դմիտրի Դոնսկոյի ղեկավարությամբ։ 
1378 թվականին Բեգիչի թաթար, զորքերը պարտվեցին ռուսներից։ Մամայը որոշեց խափանել Ռուսիայի աճող հզորությունը և 100—150 հազար զորքով շարժվեց Ռուսիա։ Դմիտրի Դոնսկոյը ավելի քան 10 հազար զորքով սեպտեմբերի 8-ին Դոնի աջ ափին ճակատամարտ տվեց և հաղթանակ տարավ։ 
Ըստ մի շարք պատմաբանների, Կուլիկովյան ճակատամարտը պատմական մեծ նշանակություն ունեցավ մոնղոլ-թաթարական լծի դեմ ռուս և այլ ժողովուրդների պայքարում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սըմախ

Սըմախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Սևերեկի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Շենոնի թեորեմներ

Շենոնի թեորեմներ (Կլոդ Շենոնի անունով), ինֆորմացիայի տեսության հիմնական թեորեմներ, որոնք վերաբերում են այնպիսի կապի գծերով ինֆորմացիայի հաղորդմանը, որտեղ առկա են աղմուկներ։ Կապի գծերով հաղորդվող ազդանշաններն աղմուկների պատճառով աղավաղվում են։ Հաղորդման հուսալիության բարձրացման պարզագույն միջոցը յուրաքանչյուր ազդանշանը մի քանի անգամ կրկնելն է։ Սակայն, այդպիսի կրկնումները հանգեցնում են հաղորդման արագության (V) Փոքրացմանը։ Մշակված են հաղորդումը հուսալի կազմակերպելու՝ կրկնումների համեմատ ավելի արդյունավետ մեթոդներ, կապված են կապի գծի մուտքում հաղորդագրության կոդավորման և ելքում ապա կոդավորման բարդացման, այսպես կոչված, սխալներ ուղղող կոդերի օգտագործման հետ։ Վերանշված բոլոր դեպքերում կարևոր է պարզել արված կապի գծում հաղորդման այն ամենամեծ արագությունը, երբ դեռևս հնարավոր է ապահովել հաղորդման հուսալիությունը։ Շենոնի թեորեմները տալիս են այդպիսի արագության վերին սահմանի գոյությունը և հաշվման ուղղին։ Կապի գիծը կարելի է բնութագրել այնպիսի С թվով (այն անվանում են կապի գծի ունակություն), որ եթե հաղորդման արագությունը փոքր է C-ից (V<C), ապա հաղորդման հուսալի եղանակ գոյություն ունի, իսկ եթե V>C, ապա հաղորդման հուսալի եղանակ գոյություն չունի։ C-ն արտահայտվում է ինֆորմացիայի քանակի և էնտրոպիայի միջոցով, որոնցում հաշվի են առնվում ազդանշանների աղավաղման հավանականությունները։
Հարսանեկան պոեզիա

Հարսանեկան պոեզիա, էպիտալամա (հունարեն՝ ἡ ἐπιθαλάμιος ῷδή), հիմենեյ - հարսանիքի պատվին երգ։
Հարսանեկա ավանդական ծեսի հետ կապված ժողովրդական ստեղծագործություն, որի մեջ մտնում են երգեր, խրատներ, հարսանքապետի վճիռներ, հմայախոսություններ, փոխաբերական երկխոսություններ, առածներ, ասույթներ, հանելուկներ, մաղթանքներ և այլն։
Գրական ձևավորում է ստացել անտիկ պոեզիայում՝ հասնելով ամբողջական պոեմի աստիճանի (Կլավդիանոս)։ Գրվել են ինչպես իրական անձանց պատվին (Արտաշես և Սաթենիկ), այնպես էլ առասպելական թեմաներով։ Կան նաև հարսանեկան հայրեններ։
Հարսանեկան պոեզիայի հիմնական բովանդակությունը հարսի ճակատագիրն է ու նրա ապրումները։ Ընտանիքի, ամուսնության և հարսանեկան ծեսի պատմական զարգացումը պայմանավորել է մոգական տարրերի խաղայինի վերածվելը և աստիճանաբար մարելը։

Հայոց հարսանեկան երգերի մեջ «ծաղկոցը» փեսայի և հարսի՝ թագավորի և թագուհու գովքն է, գալիս է թագավորական հարսանիքներից. գովերգվում են հարսի և փեսայի արժանիքները, գեղեցկությունը, զգեստները և այլն։ Հարս ու փեսայի գովաբանությանը հետևում է մաղթանքը։
Հարսանեկան պոեզիայի նմուշ է Ռուբեն Սևակի «Հարսներգ»-ը։


== Աղբյուրներ ==
Սարգաևո

Սարգաևո (ռուս.՝ Саргаево, բաշկիրերեն՝ Һәргәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կարինե Օհանյան

Կարինե Ռոբերտի Օհանյան (հուլիսի 1, 1952(1952-07-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դաշնակահար, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1987)։ Պրոֆեսոր (1994)։


== Կենսագրություն ==
Կարինե Օհանյանը ծնվել է 1952 թվականին Երևանում։ Սովորել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ 1976 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան, ապա ուսումը շարունակել է ասպիրանտուրայում՝ պրոֆեսոր Լև Վլասենկոյի դասարանում։ 1978 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում և Չայկովսկու անվան միջնակարգ երաժշտական դպրոցում։ Հանդես է գալիս մենահամերգներով ԽՍՀՄ բազմաթիվ քաղաքներում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Բրազիլիայում  և նվագախմբերի հետ։ Օհանյանի կատարողական արվեստին բնորոշ են տեմբրային հարստությունը, գեղագիտական ինքնատիպ մեկնաբանությունը։ Ձայնագրել է սկավառակներ։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
Միջազգային մրցույթի 1-ին մրցանակ, 1976 թվական, Վերչելլի, Իտալիա
ՀԼԿԵՄ մրցանակ, 1978
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1987


== Գրականություն ==
Григорьев Л., Платек Я. "Современные пианисты". Москва, "Советский композитор", 1990


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Творческая встреча и мастер-класс профессора Ереванской консерватории им. Комитаса Каринэ Оганян
Карине Оганян
Պավել Մելնիկովի հուշարձան

Պավել Մելնիկովի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Павлу Мельникову), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս գիտնական մեխանիկ և ճարտարագետ, Սանկտ Պետերբուրգ - Մոսկվա երկաթուղու նախագծի հեղինակներից մեկին` Պավել Մելնիկովին։ Տեղադրվել է 2002 թվականին` Կոմսոմոլսկայա հրապարակի պուրակի տարածքում։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործներ Սալավատ և Սերգեյ Շչերբակովները, ճարտարապետներ Վիկտոր Վասիլևիչ Պասենկոն և Սերգեյ Գերասիմովը։ Հուշարձանը պատրաստվել է Ռուսաստանի հաղորդակցության ուղիների նախարարության միջոցներով` մերձմոսկովյան Ժուկովսկի քաղաքում գտնվող գործարանում։


== Պատմություն ==
2002 թվականին կայացել է ապագա հուշարձանի հիմնարկեքի արարողությունը։ Հուշարձանը բացվել է 2003 թվականի օգոստոսի 1-ին, Երկաթուղայինի օրվա նախօրեին։ Նաև բարեկարգվել է հրապարակի պուրակը. տնկվել են ծաղկանոցներ, տեղադրվել են նստարաններ և շատրվան։ Բացման արարողությանը ներկա են եղել Ռուսաստանի հաղորդակցության ուղիների նախարար Գենադի Ֆադեևը, Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովը, փոխվարչապետ Բորիս Ալյոշինը, Պետական դումայի փոխխոսնակ Վլադիմիր Լուկինը, Լիբերալ դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ Վլադիմիր Ժիրինովսկին, Ռուսաստանի երկաթուղու բոլոր մայրուղիների աշխատակիցներ և վետերաններ։


== Նկարագրություն ==
Չորսմետրանոց բրոնզե քանդակը տեղադրված է կարմիր գրանիտից պատրաստված ուղղանկյունաձև պատվանդանին, որի վրա արված է հետևյալ հիշատակային արձանագրությունը. «Մելնիկով Պավել Պետրովիչ. Ռուսաստանի հաղորդակցության ուղիների առաջին նախարար»։ Հուշարձանի ընդհանուր բարձրությունը մոտ տասը մետր է։ Գիտնականը պատկերված է ամբողջ հասակով, նախարարական համազգեստով` իր բոլոր շքանշաններով և պարգևներով։ Նրա գլուխը փոքր-ինչ թեքված է դեպի ձախ։ Ձախ ձեռքով նա մատնացույց է անում Լենինգրադյան կայարանը, արմունկի հատվածում ծալված աջ ձեռքին թղթագալար է։ Հուշարձանի հիմքի վրա նշված են կոթողի հեղինակների անունները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Вострышев М. И. Москва: все культурные и исторические памятники. — М.: Алгоритм, Эксмо, 2009. — 512 с. — ISBN 978-5-699-31434-8
Шокарев С., Вострышев М. Вся Москва от А до Я. — 2018. — ISBN 5041013799, 9785041013790
Մակեդոնական խաչ

Մակեդոնական խաչ (մակեդոներեն՝ Македонски крст, Makedonski krst), քրիստոնեական խաչի տեսակ, հիմնականում կապված է Հյուսիսային Մակեդոնիայի քրիստոնեության հետ։ Հայտնի է նաև Վելյուսական խաչ (Вељушки крст, Veljuški krst) կամ Վելյուսայից խաչ (Крстот од Вељуса, Krstot od Veljusa) և Ստրումիցայի խաչ (Струмички крст, Strumički krst) անուններով։
Խաչը Մակեդոնական Ուղղափառ Եկեղեցու խորհրդանիշն է։ Խաչը կարելի է տեսնել Հյուսիսային Մակեդոնիայի բազմաթիվ եկեղեցիներում, այն պատկերված է Մակեդոնական Ուղղափառ Եկեղեցու զինանշանի վրա, խաչը նաև Մակեդոնական Ուղղափառ Եկեղեցու «Սուրբ մակեդոնական Խաչի սեղանի շխանշանի» գլխավոր տարրն է։


== Պատմություն ==
Խաչն առաջին անգամ ցուցադրվել է Ստրումիցայի մոտակայքում գտնվող Վելյուսա վանքի «Սուրբ Աստվածածին» եկեղեցում։ Հայտնի է, որ եկեղեցին կառուցվել է մ.թ. 1085 թվականին։ Խաչը նկարվել է եկեղեցու ճակատային մասում։ Սկզբում այս խաչը ասոցացվում էր Վելյուսա վանքի և Ստրումիցայի շրջանի հետ, բայց հետագայում այն դարձավ Մակեդոնիայի եկեղեցու հայտնի խորհրդանիշ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Վաղինակ Միրզոյան

Վաղինակ Սրապիոնի Միրզոյան (հունիսի 20, 1926(1926-06-20), Հոբարձի, Հայաստան - մարտի 13, 1997(1997-03-13), Երևան, Հայաստան), հայ նյարդաֆիզիոլոգ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1990): ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող (1990-1997):


== Կենսագրություն ==
Վաղինակ Միրզոյանը ծնվել է 1926 թվականի հունիսի 20-ին, Հոբարձի (այժմ՝ ՀՀ Լոռու մարզում) գյուղում։ Տեղի յոթնամյա դպրոցն ավարտելուց հետո 1942 թվականին ընդունվել է Ստեփանավանի անասնաբուժական-անասնաբուծական տեխնիկումը, որն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտ, որն ավարտել է  1950 թվականին։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո Միրզոյանի գիտա-աշխատանքային գործունեություն է ծավալել Հայաստանի ԳԱ ֆիզոլոգիայի ինստիտուտում, եղել կրտսեր գիտական աշխատող, 1990-1997 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։ Միրզոյանի տասնամյա գիտական գործունեության արդյունքներն արտացոլվել են մի շարք գիտական հոդվածներում և նրա «Ներկենտրոնական վերակառուցման օնտոգենետիկ ուսումնասիրությունը կենդանիների էնուկլեացիայի, ողնուղեղի կիսահատման և վերջույթների անդամահատման պայմաններում» թեմայով թեկնածուական ատենախոսությունում, որը պաշտպանել է 1959 թվականին և արժանացել կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի։
Աշխատանքները վերաբերում են նյարդային համակարգի ներկենտրոնական վերակառուցման տարիքային առանձնահատկություններին։ Զբաղվել է նաև ողնաշարավոր կենդանիների աչքի ցանցաթաղանթի վերականգնողական շարժընթացների, կենսահոսանքների առաջացման, ձևավորման և զարգացման օրինաչափությունների հարցերով։ Միրզոյանի գիտահետազոտական աշխատանքներն ամփոփված են 100-ից ավելի հրապարակված աշխատանքներում, այդ թվում «Թռչունների լուսազգայությունը» մենագրությունում և դոկտորական թեզում։


== Մահ ==
Միրզոյանը մահացել է 1997 թվականի մարտի 13-ին, Երևանում։


== Անդամակցություն ==
Ուղեղի հետազոտության միջազգային կազմակերպության անդամ (1996)։
Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիա անդամ (1996)։
Բնապահպանության կենսագործունեության անվտանգության միջազգային ակադեմիայի անդամ (1996):
ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի խորհրդի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Hate That I Love You

Hate That I Love You, բարբադոսացի երգչուհի Ռիհաննայի Good Girl Gone Bad (2007) երրորդ ստուդիական ալբոմից երրորդ սինգլը։ Երգը ձայնագրվել է Նի Յոյի հետ համագործակցությամբ։ Թողարկվել է 2007 թվականի օգոստոսի 21֊ին։


== Երգացանկ ==
CD single

«Hate That I Love You» (featuring Ne-Yo)՝ 3։39
«Hate That I Love You» (K-Klassic Remix)՝ 7։41Maxi single

«Hate That I Love You» (featuring Ne-Yo)` 3:39
«Hate That I Love You» (K-Klassic Remix)` 7:41
«Hate That I Love You» (Instrumental)` 3:39
«Hate That I Love You» (Music video)` 4:58Digital remix

«Hate That I Love You» (K-Klassic Remix)` 7:41Digital download (Spanglish version)

«Hate That I Love You» (զուգերգ Դավիդ Բիսբալի հետ)` 3:41


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Ռելիզի պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պատրիսիա Մակքիլիպ

Պատրիսիա Մակքիլիպ(անգլ.՝ Patricia Anne McKillip, փետրվարի 29, 1948(1948-02-29), Սալեմ - մայիսի 6, 2022(2022-05-06), Coos Bay, Քուս շրջան, Օրեգոն, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող, գրել է ֆենտեզի և գիտական ֆանտաստիկա ժանրերում։ Մակքիլիպը Ֆենտեզի համաշխարհային մրցանակի, Լոկուսի, Միֆոպոետիկ մրցանակների դափնեկիր է։ 2008 թվականին նա դարձել է ֆենտեզի համաշխարհային մրցանակի դափնեկիր է` «Ժանրում ունեցած նեդրման համար»։


== Կենսագրություն ==
Ըստ Fantasy Book Review-ի Պատրիսիա Մակքիլիպի մանկությունը անց է կացել Օրեգոնում, Անգլիայում և Գերմանիայում։ 1971 թվականին ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան, իսկ 1973 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան Կալիֆոռնիայի նահանգի համալսարանում, Սան Խոսեում։ Ամուսնացած է բանաստեղծ Դեյվիդ Լանդի հետ, որի հետ ներկայումս ապրում է Օրեգոնում։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
1975` Ֆենտեզի համաշխարհային մրցանակ «Վեպ» անվանակարգում «The Forgotten Beasts of Eld»-ի համար
1980` Լոկուս մրցանակ «Ֆենտեզի վեպ» կատեգորիայում` «Տավղահարը քամու վրա» գրքի համար
1985` Բարլոգ մրցանակ «Պատմվածքներ» կատեգորիայում «A Troll and Two Roses» գրքի համար։
1995` Առասպելաբանական մրցանակ «Առասպելական մրցանակ մեծահասակների համար ստեղծագործությունների համար» անվանակարգում «Something Rich and Strange»-ի համար
2003` Առասպելաբանական մրցանակ «Առասպելական մրցանակ մեծահասակների համար ստեղծագործությունների համար» անվանակարգում «Ombria in Shadow»-ի համար
2003` Համաշխարհային ֆենտեզի մրցանակ «Վեպ» կատեգորիայում «Ombria in Shadow»-ի համար
2007` Առասպելաբանական մրցանակ «Առասպելական մրցանակ մեծահասակների համար ստեղծագործությունների համար» կատեգորիայում «Solstice Wood»-ի համար
2008` Ֆենտեզի համաշխարհային մրցանակ «Ժանրում ունեցած ներդրման համար»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://fantlab.ru/autor853
Unaffiliated Fan Site
Fantastic Fiction Author Page
Author Bibliography Archived 2015-05-09 at the Wayback Machine. at SciFan
Լա Բաստիդ լ'Էվեկ

Լա Բաստիդ լ'Էվեկ (ֆր.՝ La Bastide-l'Évêque), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 820 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 44.16 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից բնակավայրը Սեն Սալվադու և Վաբր Տիզակ համայնքերի հետ միասին հանդիսանում է Լը Բա Սիգելա համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 100 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 35 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 465 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 359-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 106։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,2 %։ 359 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 338 անձ (183 տղամարդ և 155 կին)։ Գործազուրկ են եղել 21 անձ (12 տղամարդ և 9 կին)։ 106 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 57-ը` թոշակառուներ, իսկ 31-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կրինիչկի (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրինիչկիԿրինիչկի (ուկրաիներեն՝ Кринички), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
1984 թվականի տվյալներով Կրինիչկի գյուղում բնակվում էր 60 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նեեռուտի (այլ կիրառումներ)

Նեեռուտի անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Նեեռուտի - գյուղ Էստոնիայի Կադռինա շրջանի կազմում։
Նեեռուտի - գյուղ Էստոնիայի Պալուպեռա շրջանի կազմում։
Մորակտցար

Մորակտցար (լատ.՝ Gallinago gallinago), ոչ մեծ թռչուն շատ երկար, ուղիղ և սուր կտուցով։ Ոչ մեծ կտցար է, իր չափերով համեմատական մեծ բազմագույն փայտփորիկի հետ։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 26 սմ, քաշը 80-180 գ, թևերի բացվածքը 40-45 սմ։


== Արեալ ==

Բնակեցնում է ճահիճները, խոնավ մարգագետինները, ջրամբարների ճահճային ափերը և տունդրաները։ 
Բնադրում է Եվրասիայի մերձարկտիկական և հանգիստ կլիմայական պայմաններում, ինչպես նաև Իսլանդիայում, Բրիտանական, Ազորյան և Ֆարերյան կղզիներում։ Ձմեռում է Հարավային Եվրոպայում, արևադարձային Ասիայում, Աֆրիկայում։ Բույնը դնում է գետնին, ոչ մեծ փոսի մեջ։ Սնվում է ձկներով և ջրային անողնաշարավորներով։ Սպորտային որսի օբյեկտ է։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Անգլերենից թարգմանաբար մորակտցար snipe բառը ծագել է 19-րդ դարում «նշանառու» բառից։ Թռիչքի յուրահատկությունները և փոքր չափերը դարձնում են մորակտցարին շատ դժվարաորս, և նրան խոցած որսորդը համարվում էր փորձառու (մանավանդ հաշվի առնելով այն ժամանակի զենքերի հնարավորությունները)։
Բեղմնավորման շրջանում արուն բարձրանում է մոտ 100 մետր բարձրության վրա և սրընթաց իջնում ներքև։ Այդ ամենի հետ մեկտեղ նա արձակում է ձայն, ընդ որում ձայնի աղբյուր են հանդիսանում պոչի փետուրները։


== Ծանոթագրություններ ==
Պուերտո Իգուասու

Պուերտո Իգուասու կամ Իգուասու (իսպ․՝ Puerto Iguazú), քաղաք Արգենտինայում։


== Աշխարհագրություն ==
Պուերտո Իգուասուն գտնվում է Արգենտինայի հյուսիսարևելյան ծայրամասում՝ Միսիոնես պրովինցիայի հյուսիսում, որտեղ հատվում են Արգենտինայի, Բրազիլիայի և Պարագվայի սահմանները։ Քաղաքից 18 կիլոմետր հեռավորության վրա է գտնվում Իգուասուի ջրվեժը (Cataratas de Iguazú), որը տեղակայված է համանուն գետի վրա։ Վարչական առումով քաղաքը բաժանվում է 3 եկեղեցական համայնքների՝ Վիրգեն դել Կարմեն, որտեղ գտնվում է Իգուասուի եպիսկոպոսության կենտրոնը, Քրիստո Ռեդենտոր և Սան Ռոկե Գոնսալես։
Օդանավակայանը գտնվում է քաղաքի մոտակայքում, իսկ ժամանակակից կամրջի միջոցով Պուերտո Իգուասուն կապվում է բրազիլական ափում գտնվող Ֆոս դու Իգուասու քաղաքի հետ։


== Կլիմա ==
Կլիման այստեղ մերձարևադարձային է։ Օդի միջին ջերմաստիճանը +24°С։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության եկամուտների հիմնական աղբյուրը հանդիսանում է զբոսաշրջիկների սպասարկումը, որոնց համար քաղաքի կենտրոնում բացվել են բազմաթիվ հյուրանոցներ և ռեստորաններ։ Զբոսաշրջիկների ուշադրությունը գրավում են ոչ միայն գեղեցիկ ջրվեժները, այլև այն հանգամանքը, որ այստեղ հատվում են 3 երկրների պետական սահմանները, և այն հատվածում, որտեղ միախառնվում են Իգուասու և Պարանա գետերը, գտնվում է «Երեք սահմաններ» կոչվող հուշարձանը, որը համարվում է «սահմանապահ եռանկյունու» կենտրոնը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Իգուասու (ջրվեժ)
Պարանա (գետ)
The Slow Rush

The Slow Rush, ավստրալիական Tame Impala ռոք խմբի չորրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2020 թվականի փետրվարի 14-ին։ Թողարկմանը նախորդել են երկու սինգլներ՝ «Patience» և «Borderline», որոնցից վերջինը դարձել է ալբոմի առաջին սինգլը։


== Ալբոմի մասին ==
The Slow Rush ալբոմն ստացել է հիմնականում դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների կողմից։ Metacritic կայքում ալբոմն ունի միջինը 80 միավոր 100 հնարավորից 24 գրախոսականների հիման վրա։ AnyDecentMusic? կայքն ալբոմին տվել է 10 հնարավորից 7,8 միավոր՝ հիմնվելով քննադատների կարծիքների վրա։


== Երգացանկ ==
Երաժշտության և տեքստերի հեղինակ՝ Քևին Փարքեր։


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
Քևին Փարքեր — երգերի կատարող, պրոդյուսեր, շապիկի ձևավորում
Գրեգ Քալբի — մաստերինգ
Սթիվ Ֆելոուն — մաստերինգ
Գրեգ Գյոտցե — գործադիր պրոդյուսեր
Նիլ Քրուգ — լուսանկար, դիզայն, շապիկի ձևավորում


== Հիթ-շքերթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Лёва Левченко (2020-02-14)։ «Время — песок: Как Tame Impala убегают от ностальгии на новом альбоме «The Slow Rush»»։ The Village
Ուրգենչ

Ուրգենչ(ուզբ.՝ Urganch, Урганч) — քաղաք Ուզբեկստանում, Խորեզմի մարզի վարչական կենտրոնը։
Բնակչությունը 2014 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կազմում է 137,3 հազար բնակիչ,իսկ 2010թ. — 135,1 հազար բնակիչների։


== Պատմություն ==
Ուրգենչ(մինչև 1929 թ. — Նոր Ուրգենչ) հիմնադրվել է XVII դարում Հին Ուրգենչի բնակիչների կողմից, ովքեր ստիպված են եղել տեղափոխվել իրենց հայրենի քաղաքից, կապված Ամուդարյա գետի հունի փոփոխության հետ։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է 1100 կմ դեպի արևմուտք Տաշքենդից, 12 կմ դեպի արևմուտք Ամուդարյա գետի ափից , Շավատ ջրամբարրի մոտ։ 


== Բնակչություն ==
Բնակչության 90% - ը — ուզբեկներ, 5 % — ը՝ ռուսներ,  3 % — ղազախներ, թուրքմեններ, կորեացիներ, 2 % — գերմանացիներ և հրեաներ ։


== Տնտեսություն ==
Գործարաններ. բերքահավաքային մեքենաների, բամբակամաքրազտիչ, վերանորոգման, էքսկավատորային,  կարագա-հարային, կարի ֆաբրիկայի, շինանյութերի արտադրություն։


== Տրանսպորտ ==
Ուրգենչի քաղաքային տրանսպորտը ներկայացված է ավտոբուսներով, տրոլեյբուսներով և երթուղային տաքսիներով։ Առկա է եզակի տրոլեյբուսային գիծ Միջին Ասիայում՝ Ուրգենչ և Խիվա քաղաքների միջև:«Ուրգենչ» օդանավակայանըի ունի միջազգային կարգավիճակ և կարող է ընդունել բոլոր տեսակի ուղևորատար օդանավեր։ Կատարվում են կանոնավոր չվերթներ դեպի Տաշքենդ, Մոսկվա (Ավիաընկերություններ՝ "Uzbekistan Airways ", "Sibir"), Սանկտ-Պետերբուրգ, ինչպես նաև չարտերային չվերթներ զբոսաշրջիկների համար։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
1979 թվականի հոկտեմբերի 16-ից 22-ը,Դոնալդ Կնուտի և Անդրեյ Երշովի նախաձեռնությամբ, ԽՍՀՄ Գիտությունների Ակադեմիայի և Ուզբեկական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի աջակցությամբ,  Ուրգենչ քաղաքում տեղի է ունեցել միջազգային գիտաժողով՝ «Ալգորիթմները ժամանակակից մաթեմատիկայում . նրա ծրագրերում» խորագրով, նվիրված «Ալգորիթմ» հասկացության 1100-ամյակին։ Գիտաժողովի բացման օրը կայացել է Ալ-Խորեզմի հուշարձանի բացումը։ Ներկայումս Ուրգենչի կենտրոնում՝ Ալ-Խորեզմի հուշարձանի մոտ բացված է պուրակ և նոր հուշարձան նվիրված այդ հին գիտնականին։  


== Հայտնի բնիկներ ==
Աննա Գերման — աշխարհահռչակ խորհրդային և լեհ երգչուհի, ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստուհի։
Վիկտոր Վիկտորովիչ Կոլոդյաժնի — ռուսաստանցի պաշտոնյա։
Կիմ Բորիս— ռուսաստանցի գործարար,  Qiwi ընկերության համասեփականատեր և տնօրենների խորհրդի նախագահ։
 Ուլմաս Սաֆաեվիչ Ալիխոդջաեվ— կինոյի և թատրոնի դերասան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Պիլյավսկի Վ. Ուրգենչ և Միզդախկան - 1947 


== Հղումներ ==
Портал Хорезма
БСЭ: Ургенч (город в Узбекский ССР)
Ургенч (Гурганч, Гургандж, Джурджания, Куня-Ургенч) столица Хорезма.(չաշխատող հղում) (չաշխատող հղում)
Видеоинтервью Дональд Кнута о пездке на симпозиум в УзССР в 1979 г.
Գաշ

Գաշ (ֆր.՝ Gâche)- ֆրանսիական խոհարարական ուտեստ, քաղցր բլիթ, արտադրվում է Վանդեա դեպարտամենտում՝ Ֆրանսիայի արևմուտքում։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==
Վանդեական գաշ- կլոր բլիթ, թխված խաշի խմորից, նման բրիոշի, բայց ոչ այդքան օդային։ Գաշեր պատրաստելու համար օգտագործվում է ալյուր, ձու, սերուցքային կարագ, շաքարավազ, կաթի սերուցք և խմորիչ։
Գաշի ծագման պայմանները սակավաճանաչ են, բայց հայտնի է, որ Վանդեայում գաշեր թխվել են դեռևս միջին դարերում։ Այս քաղցր բլիթները զարդարում են տոնական սեղանները, հատկապես՝ Զատիկին։ 19-րդ դարում, երբ ի հայտ էին եկել նոր սարքավորումներ, ստեղծվեցին նաև պատրաստման ուրիշ բաղադրատոմսեր։ Հիմա գաշերն համարվում են Վանդեայի ավանդական ուտեստներ, որոնք կարելի է գտնել Վանդեայի ցանկացած բուլկեղենի խանութում։ Վանդեական գաշը կարելի է վաճառքի տեսնել նաև Եվրոպայի ուրիշ երկրներում (Գերմանիա, Բելգիա և այլն)։
Գոյություն ունի նաև նորմանդական գաշը (Gâche de Normandie), որը քիչ հայտնի է։


== Արտաքին հղումներ ==
Գաշեր
Ռիմոն (Արդենների գավառ)

Ռիմոն (ֆր.՝ Rimogne), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2007 թվականի դրությամբ կազմում է 1427 մարդ, բնակչության խտությունը` 378.51 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.77 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 932 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 643-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 289։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,0 %։ 643 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 569 անձ (335 տղամարդ և 234 կին)։ Գործազուրկ են եղել 74 անձ (33 տղամարդ և 41 կին)։ 289 անաշխատունակներից 63-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 84-ը` թոշակառուներ, իսկ 142-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE
Երխեթք (Սերխեթք)

Երխեթք (Սերխեթք), գրաբար՝ Երխէթք, գավառ Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգի կազմում։ Տարածվում էր Բիթլիս գետի ստորին հոսանքի շրջանում՝ Աղձն գավառից անմիջապես արևելք։ Գտնվում էր Աղձնիքի դաշտային մասում։ Իր տարածությամբ Սերխեթքը Նփրկերտից և Արզնից անհամեմատ փոքր է։ Սղերթն այժմ էլ գոյություն ունի որպես բնակավայր և գտնվում է Արևելյան ու Արևմտյան Տիգրիսի միախառնման տեղից ոչ հեռու՝ Բիթլիս գետի ստորին հոսանքի շրջանում։ Հազվադեպ է հիշատակվում պատմագիրների և աշխարհագիրների կողմից։ Գավառի հիշատակելի բնակավայրերից է Սղերթ (Սերխեթ) բնակավայրը, որը հնում ճանապարհային կայան էր հանդիսանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Թ.Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը
Դեկորատոր (նախագծման ձևանմուշ)

Դեկորատոր (անգլ.՝ Decorator), կառուցվածքային նախագծման ձևանմուշ, որը նախատեսված է օբյեկտներին դինամիկ կերպով նոր վարք ավելացնելու համար։ Դեկորատոր ձևանմուշը դասի ֆունկցիոնալությունը մեծացնելու նպատակով ենթադասերի ստեղծման ճկուն այլընտրանք է հանդիսանում։


== Ընդհանուր հասկացողություններ ==
Client - հայցող
Instance - նմուշ
Implementation - իրականացում
Product - արգասիք


== Հիմնական բնութագիրներ ==


=== Խնդիր ===
Օբյեկտը, որը պետք է օգտագործվի, իրականացնում է հիմնական ֆունկցիաները։ Բայց կարող է անհրաժեշտ լինել նրան ավելացնել որոշակի լրացուցիչ ֆունկցիոնալություն, որը կարող է օգտագործել հիմնական ֆունկցիոնալությունից առաջ, հետո և նույնիսկ հիմնական ֆունկցիոնալության փոխարեն։


=== Լուծման տարբերակ ===
Դեկորատորը օբյեկտի ֆունկցիոնալության ընդլայնումը դիտարկում է առանց ենթադասերի ստեղծման։


=== Մասնակիցներ ===
ConcreteComponent դաս, որտեղ Դեկորատորի միջոցով ավելացվում է նոր ֆունկցիոնալություն։ Որոշ դեպքերում բազային ֆունկցիոնալությունը ներկայացվում է դասերով, որոնք ստեղծվել են ConcreteComponent դասի կողմից։ Այդ դեպքերում ConcreteComponent արդեն կոնկրետ դաս չէ, այլ աբստրակտ է։ Component աբստրակտ դասը տալիս է ինտերֆեյս բոլոր այդ դասերի օգտագործման համար։


=== Հետևություն ===
Ավելացվող ֆունկցիոնալությունը իրագործվում է ոչ մեծ օբյեկտներում։ Առավելությունն այն է, որ այդ ֆունկցիոնալությունը դինամիկ կերպով ավելանում է ConcreteComponent հիմնական ֆունկցիոնալությունից առաջ կամ հետո։
Թույլ է տալիս դասերի վերին հիերարխիայում խուսափել ֆունկցիոնալությունների գերծանրաբեռնումից
Դեկորատորը և նրա բաղկացուցիչ մասերը իդենտիկ չեն։


=== Իրականացում ===
Ստեղծվում է աբստրակտ դաս, որն իրենից ներկայացնում է ելակետային դաս։ Ինչպես նաև ստեղծվում են նրո դասեր, որոնք ավելացվում են ֆունկցիայի դասի մեջ։ Դաս-դեկորատորներում նոր ֆունկցիաները կանչվում են ըստ հարկ եղած հերթականության՝ հերթական օբյեկտի կանչից առաջ կամ հետո։
Ցանկության դեպքում հնարավոր է նաև օգտագործել ելակետային դասը (առանց ֆունկցիոնալության ընդարձակման), եթե նրա օբյեկտի վրա պահպանվել է հղումը։


== Ձևանմուշի կիրառություն ==
Windows-ի կորիզում դրայվեր-ֆիլտրերն (WDM (Windows Driver Model) ճարտարապետություն) իրենցից ներկայացնում են դեկորատորներ։ Չնայած նրան, որ WDM-ն իրականացրած է Objective-C ծրագրավորման լեզվով, նրանցում հստակորեն հետևել են դեկորատոր ձևանմուշի կիրառմանը։
COM (Component Object Model) ճարտարապետությունը չի սպասարկում ժառանգումը։ Դրա փոխարեն այն առաջարկում է դեկորատորներ (կոնկերտ ճարտարապետության մեջ այն կոչվում է «ագրեգացիա»)։


== Օրինակներ ==


=== C++ ===


=== C# ===


=== Java ===


== Ծանոթագրություններ ==
Օյատ (գետ)

Օյատ (ռուս.՝ Оять), գետ Ռուսաստանում (Լենինգրադի մարզ, Վոլոգդայի մարզ)։


== Աշխարհագրություն ==
Օյատ գետը սկիզբ է առնում Չայմ լիճից և թափվում է Սվիր։ Գետը պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում ձախից՝ Տյանուկսա, Շորդինկա, Աշչինա, Կոտչա, Շադմա, Օզերեժա, Վիլիգա, Տիկշա, Վիկշենգա, Ստորին Կուրբա, Վերին Կուրբա, Վաջեգա, աջից՝ Շապշա, Սավինկա, Միլոգոստ, Մեծ Լուբլոգա, Կուզրա, Շոկշա, Տուկշա, Սոնդալա բնակավայրերը։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Օյատ գետի երկարությունը կազմում է 266 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 5220 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 51, 8 մ3։


== Վտակներ ==
Օյատ գետը ունի 22 վտակներ։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան
Օսա (գյուղ, Օսինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օսա (այլ կիրառումներ)Օսա (ռուս.՝ Оса), գյուղ Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Օսինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4523 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իլիչովկա (գյուղ, Սվետլովոդսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻլիչովկաԻլիչովկա (ուկրաիներեն՝ Іллічівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իլիչովկա գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆոնտեն Յուտերտ

Ֆոնտեն Յուտերտ (ֆր.՝ Fontaine-Uterte), (ֆր.՝ Fontaine-Notre-Dame),  կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Բոեն ան Վերմանդուա  կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սեն Կանտեն:
INSEE կոդը՝ 02323։


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 127 մարդ: 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 89 աշխատունակ բնակիչներից 74-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 15-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 83,1 %, 1999 թվականին 69,6 % էր)։ 74 ակտիվ բնակիչներից 67-ը (37 տղամարդ և 30 կին) աշխատող, գործազուրկ՝ 7 (2 տղամարդ և 5 կին)։ 15 պասիվներից 4-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 5-ը՝ թոշակառուներ, 6-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Ֆոնտեն Յուտերտ (ֆր.)
1948 թ. BAA դրաֆթ

1948 թ. BAA-ի դրաֆթը թվով երկրորդ բասկետբոլային դրաֆթն էր՝ անցկացված Ամերիկայի բասկետբոլի ասոցացիայի (BAA) կողմից, որը հետագայում վերանվանվեց Բասկետբոլի ազգային ասոցացիա (NBA)։ Դրաֆթը տեղի ունեցավ 1948 թ.-ի մայիսի 10-ին՝ 1948-49 խաղաշրջանին ընդառաջ։ Այս դրաֆթում BAA-ի 8 ակումբներին միացան Բասկետբոլի ազգային լիգայի (National Basketball League) չորս ակումբներ հերթականությամբ ընտրեցին ամերիկացի համալսարանային բասկետբոլիստների։


== Տարբերանշաններ ==


== Դրաֆթը ==
Կորոլյովկա (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿորոլյովկաԿորոլյովկա (ուկրաիներեն՝ Королівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորոլյովկա գյուղում բնակվում էր 125 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պեյշի (Տոկանտինս)

Պեյշի (Տոկանտինս) (պորտ.՝ Peixe), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Գուրուպի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8677 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 5 291,182 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1,6 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 20-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 119.197.492,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 13.674,14 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,695 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Պեյշիի (Տոկանտինս)մասին
Արգանակ

Արգանակ (ֆր.՝ bouillon բառից, bouillir բայից — «եռում»), մսի, ձկան կամ բանջարեղենի հեղուկ եփաթուրմ։ Պարունակում է ոչ մեծ քանակությամբ սպիտակուցներ, այդ իսկ պատճառով ունի ավելի շատ համային և գրգռիչ, քան սննդարար նշանակություն, ինչպես նաև լավ է յուրացվում տկար օրգանիզմի կողմից։
Գոյություն ունի 3 «գույնի» արգանակ՝ սպիտակ, դեղին և կարմիր։ Սպիտակ արգանակը պատրաստվում է չտապակած մսից և տապակած արմտիքից. սրանք ապուրների համար մսային և ոսկրային  հիմնական արգանակներն են։ Կարմիր արգանակի մեջ տապակվում են և՛ միսը, և՛ արմտիքը։ Այն միայն մսային է լինում, մատուցվում է առանձին կամ շատ փոքր քանակությամբ հավելման հետ (օրինակ՝ խինկալիով կամ կնելով արգանակ)։

Թարմ արգանակը հաճախ որպես սնունդ են օգտագործում հիվադությունների ժամանակ, երբ խորհուրդ է տրվում հեղուկ սնունդ, օրինակ՝ թունավորումների և մարսողական համակարգի խանգարումների դեպքում
Արգանակը մատուցում են ինչպես որպես առանձին ուտեստ, այնպես էլ խավարտի հետ միասին։ Հաճախ արգանակի մեջ ավելացնում են այլ մթերք՝ ձավարեղեն, հաց, ձու և այլն։ Բացի վերոգրյալից՝ արգանակը հաժախ ծառայում է որպես տարատեսակ սոուսների հավելում։
Վաճառքի մեջ տարածված են «արգանակային խորանարդները», որոնք արագ պատրաստման բաղադրատարրեր են։
Որպես ուտեստ՝ արգանակը տարածված է շատ երկրներում։


== Ձկնային արգանակ ==
Ուխան արմտիքով և համեմունքներով պատրաստված ձկնային արգանակ է։


== Բանջարեղենային արգանակ ==
Արգանակ են անվանում նաև բանջարեղենային արտադրանքը։ Առավել հաճախ օգտագործվում է ստեպղինի, սոխի և նեխուրի հիման վրա պատրաստված արգանակը։
Ճապոնական խոհանոցում լայն կիրառում ունի կոմբու ջրիմուռից պատրաստված արգանակը։ Այդ արգանակով են եփում սուշիի և միսոսիրուի համար նախատեսված բրինձը։


== Տես նաև ==
Շչի
Ուխա


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Бульон, отвар мяса»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Бульон — Краткая энциклопедия домашнего хозяйства/ред. И. М. Скворцов и др. — М.: Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия» — 195
Ժողովածու (1564)

Ձեռագրի անվանումը (1564), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1564 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1709 թվականին։ Ստացողը եղել է Մինաս Ջուղայեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16,7×11,1 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 340 թերթից։ Գրված է միասյուն նոտրգիրով։ Ունի կիսախորան լուսացազարդ մանրանկարներ; Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ ստացողի՝ 198բ։


== Բովանդակություն ==
Գրիգոր Նարեկացւոյ Մատեան աղբերգութեան
Աղօթք (Եփրեմ, Բենիկ, անանուն)


== Ծանոթագրություններ ==
Կայտանակ (գետ)

Կայտանակ (գետ)  (ռուս.՝ Кайтанак (река)), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի ձախ ափով՝ 524 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100003427
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100342
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Տալովկա (Բոկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տալովկա (այլ կիրառումներ)Տալովկա (ռուս.՝ Таловка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Զեմցովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։