Գրական անուն

Գրական անուն (հուն.՝ ψευδώνυμος, լատ.՝ pseudónymos - «սխալ անուն», ψεύδος «փսեուդոս» - «այլ» և ὄνομα «օնոմա» - «անուն»), կեղծանուն, որն օգտագործվում է մարդու կողմից նրա հասարակական գործունեության (հատկապես արվեստի բնագավառում) մեջ իրական անվան փոխարեն։ Իրական անվան տակ հասկանում են այն անունը, որը մարդը ստացել է իր ծննդյան ժամանակ և պաշտոնապես գրանցված է։ Գրական անվան մեջ իրական անվան առկայության դեպքում կեծանունը կոչվում է ավտոնիմ (հունարենից)։ Այն գրական անունը, որում չկա ոչ մի համապատասխանություն ծննդյան անվան հետ, կոչվում է կրեպտոնիմ և այն օգտագործվում է իրական անվան գաղտնիության նպատակով, երբեմն էլ՝ այլ գործունեության հետ կապված անունից տարբերակելու համար։


== Արևելյան մշակույթում ==
Արևելյան մշակույթում (օրինակ՝ ճապոնականում և չինականում) գրական անվան ընդունումը սոցիալական կարգավիճակի փոփոխման հետ միաժամանակ ինչ-որ ժամանակաշրջան պարտադիր է եղել։
Գրական անվան նպատակներին կարելի է դասել շատ երկար անունը ավելի կարճով փոխարինելու ձգտումը, ավելի հնչեղ անուն ստանալու նպատակը, մարդու ազգությունը գաղտնի պահելու ցանկությունը և այլն։


== Հայտնի մարդկանց կեղծանուններ ==
Շատ գրողներ հայտնի են իրենց կեղծանունով՝ Պերճ Պռոշյան (Հովհաննես Առաքելյան), Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան), Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Գրիգորյան)։ Մի շարք հեղինակներ օգտագործել են բազմաթիվ կեղծանուններ (Վոլտերը՝ 160-ից, Վ. Ի. Լենինը՝ 150-ից ավելի)։ Շատ կեղծանուններ դարձել են իսկական անուն (Մոլիեր, Ստենդալ, Գորկի, Շիրվանզադե և այլն)։
Հայտնի մարդկանց իրական և կեղծ անունները՝


===== Գրական կեղծանուններ =====
Ալեքսանդր Գրին - Ալեքսանդր Սերգեյի Գրինևսկի
Ալեքսանդր Սերգեյի - Ալեքսանդր Սերգեյի Պոպով
Ալեքսանդրա Մարինինա - Մարինա Արկադիի Ալեքսեևնա
Անատոլ Ֆրանս - Ժակ Անատոլ Ֆրանսուա Թիբո
Աննա Ախմատովա - Ախմատովա Գորենկո
Արկադի Գայդար - Արկադի Պետրովիչ Գոլիկովի
Վենիամին Կավերին - Բենջամին Ա. Զիլբեր
Վոլտեր - Ֆրանսուա-Մարի Արուե
Մաքսիմ Գորկի - Ալեքսեյ Պեշկով
Ջեկ Լոնդոն - Ջոն Գրիֆիտ Չեյնին


===== Գեղարվեստական կեղծանուններ =====
Գրետա Գարբո - Գրետա Գուստաֆսոն
Մարլեն Դիտրիխ - Մարիա Մագդալենա Դիտրիխ
Մերիլին Մոնրո - Նորմա Բեյքեր
Ռինգո Սթար - Ռիչարդ Ստարկի
Շեր - Շերիլին Սարգսյան


===== Քաղաքական  կեղծանուններ =====
Լենին - Վլադիմիր Իլյիչ Ուլյանով
Վիլի Բրանդտ - Կարլ Հերբերտ Ֆրահմ
Ռուդոլֆ Աբել - Վիլյամ Հ. Ֆիշեր
Էրին Հանթերը - Վիկտորիա Հոլմս, Քեյթ Քերի,


===== Կոլեկտիվ կեղծանուններ =====
Վասիլև Եղբայրներ - կինոռեժիսոր և գրող
Եղբայրներ Տուր - դրամատուրգ և սցենարիստ
Էրին Հանթերը - Վիկտորիա Հոլմս, Քեյթ Քերի


== Տես նաև ==
Մականուն
Անուն
Ազգանուն


== Գրականություն ==
Дмитриев В. Г. Скрывшие своё имя: (Из истории анонимов и псевдонимов) / Отв. ред. д-р филол. наук И. Г. Клабуновский; Академия наук СССР. — Изд. 2-е, доп. — М.: Наука, 1977. — 313 с. — (Литературоведение и языкознание). — 148 000 экз. (обл.) (1-е изд. — 1970).
Дмитриев В. Г. Придуманные имена. — М.: Современник, 1986. — 258 с. — 30 000 экз.


== Արտաքին հղումներ ==
Настоящие и полные имена известных людей Archived 2006-10-14 at the Wayback Machine.
Великие псевдонимы
Иван Карамазов. Энциклопедия псевдонимов русских поэтов Archived 2014-06-28 at the Wayback Machine. (2000).
Василий Ласточка (18 июня 1997)։ «Когда маски сняты»։ «Музыкальная правда» № 22։ Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 23-ին։ Վերցված է 2011 թ․ հունվարի 7 
Что такое псевдоним?
Псевдонимы и люди. Сайт о псевдонимах.