Արայիկ Մանուկյան

Արայիկ Աքիլլեսի Մանուկյան (մարտի 31, 1964(1964-03-31), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լրագրող, խմբագիր, հեռուստամեկնաբան, հրապարակախոս, հանրային կապերի (PR) մասնագետ, մեդիամենեջեր, մեդիա և մշակութային փորձագետ, առաջին հայկական մշակութային յութուբյան «webtv.am»' հեռուստաալիքի հիմնադիր, «Հայեր» մեդիահարթակի՝ thearmenians.am, հիմնադիր և գլխավոր խմբագիր։


== Կենսագրություն ==
Արայիկ Մանուկյանը ծնվել է 1964 թվականի մարտի 31-ին, Երևանում։ Լրագրողական առաջին քայլերն արել է 80-ական թվականների սկզբներին՝ թղթակցելով hայկական ռադիոյի մանկապատանեկան և երիտասարդական հաղորդումների խմբագրություններին։ Առաջին հոդվածները հրապարակվել են «Գյուղատնտես» բազմատպաքանակ և «Ավանգարդ» երիտասարդական թերթերում։ 
Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է «Երեկոյան Երևան» թերթի մշակույթի բաժնում։ 
«Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթի հիմնադիրներից է, եղել է թերթի ինֆորմացիայի բաժնի վարիչը, Հայաստանի հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական վարչության կոլեգիայի անդամ, հեռուստատեսության լրատվական ծառայության և «Լրաբեր» լրատվական ծրագրի տնօրենը, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության փոխտնօրենը, «Հայք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալը, ՀՀ կառավարությանն առընթեր տեղեկատվության և գրահրատարակչության վարչության պետի տեղակալը, «90 րոպե» և «Կապիտալ» բիզնես շաբաթաթերթերի հիմնադիրներից,  միացյալ խմբագրական խորհրդի գլխավոր խմբագիրը։
2001-2019 թվականներին աշխատել է հանրային կապերի (PR), մարքետինգի, թվային մարքետինգի ոլորտներում։
2016 թվականից իր կողմից հիմնադրված «Հայեր» համահայկական մեդիահարթակի՝ thearmenians.am-ի գլխավոր խմբագիրն է։
2017 թվականի նոյեմբերից համատեղությամբ Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության նախագահի գլխավոր խորհրդականն է, 2020 թվականի հունվարից՝ Երևանի «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի համակարգող տնօրենը։
2019 թվականին որպես «Կինոյի զարգացման «Ոսկե ծիրան» հիմնադրամի» խորհրդատու և փորձագետ մասնակցել է «Կինոարվեստի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի մշակմանը՝ լինելով Եվրոպական միության աջակցությամբ «Կինոյի զարգացման «Ոսկե ծիրան» հիմնադրամի» կողմից օրենքի նախագծի մշակման փորձագիտական խմբի համակարգողը։ 
Հիմնադրել է առաջին հայկական մշակութային youtube-յան webtv.am հեռուստաալիքը, Երևանի «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի հետ հիմնադրել է «Web Ծիրան» առաջին համահայկական առցանց կինոփառատոնը։


=== Կրթություն ===
Սովորել է Երևանի Կռիլովի անվան թիվ 17 միջնակարգ դպրոցում (այսօր՝ Վրեժ Համբարձումյանի անվան հիմնական դպրոց), Հայաստանի ժուռնալիստների միության Ֆուչիկի անվան ժուռնալիստի դպրոցում, Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտում՝ (այժմ՝ Վ. Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարան), ստանալով ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուների մասնագետի որակավորում։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1983 թվականից՝ որպես արտահաստիքային թղթակից, սկսել է աշխատակցել «Երեկոյան Երևան» թերթին՝ զուգահեռելով այն ուսման հետ։ 1986-1990 թվականներին՝ չթողնելով աշխատանքը «Երեկոյան Երևան» թերթում, որպես ֆրանսերեն լեզվի ուսուցիչ է աշխատել Արարատի մարզի Շաղափ գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ 1989-1990 թվականներին եղել է «Երեկոյան Երևան» թերթի մշակույթի բաժնի խմբագիրը։
«Երեկոյան Երևան» թերթում աշխատանքի ավելի քան 7 տարիների ընթացքում լուսաբանել է հայաստանյան մշակութային կյանքը, մասնավորապես անդրադառնալով կինոյի, թատրոնի, կերպարվեստի խնդիրներին։ «Երեկոյան Երևան» թերթում ունի կինոյի, թատրոնի, կերպարվեստի խնդիրներին նվիրված ավելի քան 850 հրապարակում։
1990 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է նորանկախ Հայաստանի Գերագույն Խորհրդի պաշտոնաթերթ «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթի ինֆորմացիայի բաժնի ղեկավար։ Զբաղվել է քաղաքական լրագրությամբ։ Արտաքին և ներքին քաղաքական խնդիրների մասին ունի մի քանի տասնյակ հրապարակումներ։ 
1992-1995 թվականներին նշանակվել է ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական վարչության հեռուստատեսային լրատվական ծառայության և «Լրաբեր» լրատվական ծրագրի տնօրեն՝ ընդգրկվելով ՀՀ հեռուստառադիոպետվարչության կոլեգիայի կազմում։
1995-1998 թվականներին եղել է «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության փոխտնօրենը`ղեկավարելով  գործակալության բոլոր բաժինների և թղթակցական ցանցի աշխատանքը տեղեկատվության հավաքման, մշակման և թողարկման ուղղությամբ։
1998 թվականի մարտից մինչև սեպտեմբեր եղել է «Հայք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալը։
2000 թվականի հունվարին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ  կառավարությանն առընթեր տեղեկատվության և գրահրատարակչության վարչության պետի տեղակալ։ Այդ պաշտոնում համակարգել է Հայաստանի Ազգային հեռուստատեսության, Հայաստանի Ազգային ռադիոյի, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության, հեռուստաֆիլմերի «Երևան» ստուդիայի, «Հայմամուլ» գործակալության աշխատանքները, ի պաշտոնե լինելով այդ ընկերությունների խորհուրդների նախագահը։


=== Հանրային կապերի ոլորտում գործունեություն ===
2001 թվականին թողնելով ժուռնալիստական գործունեությունը, շարունակել է աշխատանքը հանրային կապերի (PR), մարքետինգի, թվային մարքետինգի ոլորտներում, ծրագրել և իրագործել է հասարակական, քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական նախագծեր։ 
Եղել է «Հայէկոնոմբանկի» վարչության նախագահի խորհրդականը հանրային կապերի և գովազդի գծով՝ մշակել և իրականացրել է «Սիլ» կոնցեռնի ընկերությունների գովազդային քաղաքականությունը։
2004-2007 թվականներին հրավիրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիա՝ նշանակվելով մամուլի քարտուղարի պաշտոնում, ոլորտը ընդունելով որպես նոր մարտահրավեր, հիմնադրել է ֆուտբոլի ֆեդերացիայի մամուլի քարտուղարությունը, հանրային կապերի և մարքետինգի համակարգը։
2007 թվականին հանրային կապերի գծով խորհրդականի պաշտոն է զբաղեցրել «Օքսֆամ Մեծ Բրիտանիա» ընկերության հայաստանյան գրասենյակում՝ նախագծելով և իրականացնելով մի շարք սոցիալական, առողջապահական քարոզարշավներ։
2007-2010 թվականներին նշանակվել է «Արարատբանկի» վարչության նախագահի և գործադիր տնօրենի խորհրդական՝ հանրային կապերի գծով։ Նախագծել և իրականացրել է բանկի ռեսթայլինգի ծրագիրը, գովազդային, մարքետինգային քաղաքականությունը։ 
2007 թվականին մասնակցել է ԱՄՆ ՄԶԳ (USAID) կողմից անցկացվող «Բանկային հանրային կապեր» և «Ճգնաժամային հաղորդակցության» ծրագրերով վերապատրաստումներին։
2010-2013 թվականներին հիմնադրել է «Էյ.Էմ. մեդիա պրոդակշըն» ընկերությունը՝ թվային մարքետինգի ոլորտում, հիմնադրելով  առաջին հայկական մշակութային webtv.am յութուբյան ալիքը։
2011 թվականին մտահղացել է Հայաստանում առաջին առցանց կինոփառատոնը և «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի հետ հիմնադրել է «Web Ծիրան» առաջին համահայկական առցանց կինոփառատոնը, որը հարթակ է դարձել աշխարհի հայ երիտասարդ ստեղծագործողների համար։ 
2011-2016 թվականներին կրկին հրավիրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիա և որպես նախագահի խորհրդական հանրային կապերի և մարքետինգի գծով,  համակարգել է մամուլի քարտուղարության աշխատանքը։ Ծրագրել և իրականացրել է ֆեդերացիայի նոր պաշտոնական մուլտիմեդիոն կայքի և ՀՖՖ TV-ի նախագիծը։ 2012 թ. նախագծել և իրականացրել է մարքետինգային նախագիծ, որն արժանացել է ՈւԵՖԱ-ի «Կրեատիվ և ինովացիոն մարքետինգի» առաջին մրցանակին 35 երկրների շարքում։ 2012 թվականին մասնակցել է ՈւԵՖԱ-ի «Մարքետինգի և գովազդային քաղաքականության» ծրագիր և ՈւԵՖԱ-ի «Մարքետինգի և հանրային կապերի» ծրագիր վերապատրաստումներին։
Նույն թվականներին եղել է նաև «Զարգացման հայկական բանկի» վարչության նախագահի և գործադիր տնօրենի խորհրդականը հանրային կապերի և մարքետինգի գծով։


=== Հեռուստատեսային գործունեություն ===
1992-1995 թվականներին Հայաստանի պետական հեռուստատեսությունում ստեղծել և վարել է «Կիրակնօրյա Լրաբեր» լրատվական-վերլուծական հաղորդաշարը, «Այցեքարտ», «Անկեղծության պահ» հասարակական-քաղաքական հաղորդաշարերը, լուսաբանել է Հայաստանի Հանրապետության նախագահի պետական, պաշտոնական, աշխատանքային այցերը, վարել է մի շարք հարցազրույցներ։
2010 թվականին «Հայ TV» հեռուստաընկերությունում հիմնել և վարել է «Ինչպես եղել է. Պատմություններ Արայիկ Մանուկյանի հետ» հաղորդաշարը՝ ստեղծելով հեռուստատեսային տեսաֆիլմերի 10 մասանոց շարք՝ անցյալում տեղի ունեցած հասարակական-քաղաքական, մշակութային այնպիսի իրադարձությունների մասին, որոնք անհայտ են եղել հասարակության մեծ մասին։ 
webtv.am առաջին հայկական մշակութային յութուբյան հեռուստաալիքում ստեղծել է հասարակական, մշակութային ուղղվածության մի շարք հեռուստատեսային շարքեր՝ մասնավորապես «40 տարի Վազգեն Վեհափառի հետ»», «Հովհաննես Թումանյան. «Լայն նայեք կյանքին»» եռամաս շարքերը և այլն։ 
Որպես հեղինակ, գաղափարի և սցենարի հեղինակ ստեղծել է ավելի քան տասը հեռուստատեսային ֆիլմեր։


=== Վերադարձ ժուռնալիստիկային ===
Թողնելով հանրային կապերի (PR) ոլորտը, վերադառնում է ակտիվ ժուռնալիստական գործունեությանը, թեպետ այն միշտ շաղկապված է եղել կենսագրական բոլոր հանգրվաններին։ 2013-2015 թվականներին նախաձեռնել և «Առավոտ» օրաթերթում հրապարակել է հրապարակախոսական հոդվածների շարք։ Հոդվածներ է հրապարակել նաև մի շարք այլ առաջատար մեդիաներում։
2014 թվականին կազմել և իր առաջաբանով հրատարակել է «Կար չկար մի Փարաջանով» գիրքը։ Թեպետ այն Սերգեյ Փարաջանովի ֆիլմերի հնչյունային ռեժիսոր Գարրի Կունցևի հուշերն է, սակայն գիրքը հարստացվել է բացառիկ լուսանկարների շարքով և մի հետաքրքրական նովելով, որի հեղինակն է ուկրաինացի հանրահայտ կինոօպերատոր, Փարաջանովի բացառիկ լուսանկարների հեղինակ Յուրի Գարմաշը։
Ակտիվ հրապարակախոսական գործունեություն է ծավալել նաև facebook սոցիալական ցանցում։
2016 թվականի նոյեմբերին առաջին անգամ Հայաստանում հանրային դրամահավաքով հիմնադրել է «Հայեր» համահայկական մեդիահարթակը՝ thearmenians.am-ը, որտեղ էլ շարունակել է ժուռնալիստական գործունեությունը։


== Ներկայում ==
«Հայեր» համահայկական մեդիահարթակի՝ thearmenians.am-ի գլխավոր խմբագիրն է, Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության նախագահի գլխավոր խորհրդականը, Երևանի «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի համակարգող տնօրենը։


== Ընտանիք ==
Նախնիները՝ հայրական կողմից, Նոր Բայազետից են, Գանձակ (նախկինում՝ Բատիկյան) գյուղից։ Սերելով Ջանիկյան տոհմից, հայտնի են եղել «Ջանգի» տոհմանվամբ։ Տոհմի շարունակությունը սակայն ճյուղավորվել է Օհանյան և Մանուկյան ազգանուններով։
Հայրը՝ Աքիլլես (Ֆռունզ) Մանուկյանը, ծնվել է 1938 թվականին, Գանձակ գյուղում, պատմության և հայոց լեզվի ուսուցիչներ Գվիդոն Օհանյանի և Վիկտորյա Սահակյանի ընտանիքում։ Երևան է տեղափոխվել 50-ական թվականների սկզբներին։
Մայրը՝ Ռիմա (Գրետա) Ռոստոմյանը, ծնվել է 1937 թվականին, Երևանում, Կոտայքի մարզի Պտղնի գյուղում ծնված Հովհաննես Բաղդասարի Ռոստոմյանի ընտանիքում։ Հովհաննես Ռոստոմյանը Երևան է տեղափոխվել 30-ական թվականների սկզբներին, ամուսանցել է ամերիկյան որբանոցում մեծացած, ըստ անձնագրի՝ Ղարսում ծնված Վարսենիկ (Կլարա) Պետրոսյանի հետ։
Ամուսնացած է։ Կինը՝ Անժելա Սարգսի Հովհաննիսյան։ Ունի մեկ որդի, մեկ դուստր, երկու թոռնիկ։ Որդին՝ Նարեկ Արայիկի Մանուկյան, դուստրը՝ Լիլիթ Արայիկի Մանուկյան։ Թոռնիկները՝ Դավիթ Սասունի Դավթյան, Լևոն Նարեկի Մանուկյան։
Անկուսակցական է։ Երբեք չի եղել որևէ կուսակցության անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հրապարակումները thearmenians.am «Հայեր» մեդիահարթակում


=== Հեռուստատեսային ֆիլմերից ===
«Լևոն Խեչոյան «Խնկի ծառեր»
«Վազգենը» (նվիրված  Վազգեն Սարգսյանին)
«Հարություն» (նվիրված կոմպոզիտոր Հարություն Դելլալյանին)
«Ամենակարևորը մնաց մարդը». Հարություն Խաչատրյան
«Ավետ Տերտերյան. Մնացյալը կյանքն էր»
«Ձեռքդ ետ տար ցավի վրայից». Վանո Սիրադեղյան
«Լևոն Ներսիսյան. Ես խարիսխ եմ»
«Ինչպես եղել է. Պատմություններ Արայիկ Մանուկյանի հետ» հաղորդաշարից
«Ինչո՞ւ «արտաքսեցին» Խորեն Աբրահամյանին ... »
«Էլվինայի առեղծվածը ...» (Մաս 1-ին, 2-րդ)
«Վիսոցկի. երևանյան այցի մանրամասները ...»
«Կարեն Դեմիրճյանն ու Բրեժնևի Գալյայի արկածները Երևանում ...»
«Արաֆաթի գաղտնի այցերի ոդիսականը ...»
«Ինչո՞ւ չստացվեց Իսահակյանի գեղեցկուհի հարսի կինոճակատագիրը ...»
«Երևանյան Woodstock-ը, կոկա կոլան, սեքսն ու սովետների երկիրը ...»


=== Վերջին տարիների հրապարակումներից ===
«Առավոտ» օրաթերթի հրապարակախոսական հոդվածաշարից

«Մենք դեռևս ապրում ենք Չարենցին սպանած երկրում»
«Գոդոյին սպասելիս» կամ վարչապետ որոնելիս
«Որքան տխուր է մեռնելը…Հայաստանում»
«Իսկ ի՞նչ պիտի աներ «էս ժողովուրդը», որ չի արել…»
«Իսկ մենք կարծում ենք, որ մենք ենք մշակութային ազգը»
«Ժողովուրդ չեն մուրում, ժողովրդին արժանանում են»
«Մտածեք էս երկրի մասին», կամ՝ վտանգավոր խաղեր
«Մենք ստեղծել ենք անարժեք արժեքների երկիր»
«Ապասովետականացնել մշակույթը»


=== Այլ հրապարակումներից ===
«Մարդ ուզում է ինքնահրկիզվել այս մեդիայի պատճառով. Արայիկ Մանուկյան» Archived 2022-02-11 at the Wayback Machine.
«Հանրայինում ևս պետք է իրավիճակ փոխվի»
«Այսպես ու այսօր սկսվեց ղարաբաղյան շարժումը Հայաստանում…»:
««Ոսկե ծիրանը» արժեհամակարգային երևույթ է»
«Թավշյա հեղափոխությունից երեք օր անց սերիալում ասում են՝ մենք արդեն ապրում ենք արդար Հայաստանում. սա պետք է փոխվի»
«Եվ ինչո՞ւ Գուրզադյանն արժանի չէր պանթեոնին»
«Սեռական բաց օրգիաներ կազմակերպեք, կ«հանրահռչակեք» ինչպես ոչ ոք աշխարհում»
«Հրանտ Մաթևոսյանն ասում էր. «…սպասենք, ստեղծենք, կանչենք, մի քիչ էլ ինքներս լինենք՝ և կգա կամ արդեն եկել է, մեր մեջ է…»»
«Բայց դուք կմնաք անտեր»
«Իրականության և երազանքի «Փակուղին»»
«Խանգարե՞լ, թե՝ «չխանգարել» գրահրատարակչությանը»
Արայիկ Մանուկյան «Աբդոն» (Կինոպատում)


=== Հրապարակային գործունեությունից ===
«Մի քանի ժամ վատ եթերը 10 տարով կհետաձգի քաղաքացի դառնալու հնարավորությունը․ Արայիկ Մանուկյան»
««Նախկինի ռեժիմի հեռացումն ամբողջապես տեղի չի ունեցել». Արայիկ Մանուկյան»
«Մեր հասարակությունը հետևողականորեն մշակութազրկվել է եթերից, իսկ ՀՌԱՀ մասին օրենքը «բռնաբարված» է․ Արայիկ Մանուկյան»
«Միշտ մեկը կգտնվի, որ փողոցում թքելն իր իրավունքը կհամարի. Արայիկ Մանուկյան»
«Միակ բանը, որ կարող էր անել ՀՀԿ–ն, արժանապատվորեն լռելն էր. Արայիկ Մանուկյան»
«Հոկտեմբերի 27-ի բացահայտմանը խոչընդոտում էին նախկին իշխանությունները․ Արայիկ Մանուկյան»
«Սպասվող արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին անհրաժեշտ էր 4-րդ ՝ նոր ուժ»։
«Վերելք․ ՀՌԽ-ն Բաղրամյան 26-ի ճաշակով է ձևավորվել․ հյուրը՝ Արայիկ Մանուկյան»:
«Օրվա հյուրը՝ «Հայեր» մեդիահարթակի գլխավոր խմբագիր Արայիկ Մանուկյան»
«Իրական պայքարը սկսվելու է ընտրություններից հետո. Sputnik–ի հյուրն է Արայիկ Մանուկյանը»:
«Հարցազրույց Արայիկ Մանուկյանի Հետ»
«Այս ֆիլմը պետք է նայել և հասկանալ, թե ինչ պետք է չանել ձեր երեխաների հետ». Արայիկ Մանուկյան»:
«Չկա օպերային թատրոնի զարգացման հայեցակարգ, պետք է գտնել ինստիտուցիոնալ լուծում. Մանուկյան»:
«Ստեղծել ենք Արցախը ծախելու օրակարգ 90-ականներից, բայց այն կեղծ է»․ Արայիկ Մանուկյան, Երկրի հարցը»: