armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վենսեսլաու Գիմարայնս էկոլոգիական կայան

Վենսեսլաու Գիմարայնս էկոլոգիական կայան (պորտ.՝ Estação Ecológica de Wenceslau Guimarães), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Բահիա նահանգում։ 


== Տեղագրություն ==
Էկոլոգիական կայանը գտնվում է Բահիա նահանգի Վենսեսլաու Գիմարայնս մունիցիպալիտետում։ Ունի 2,418 հա տարածք։ 230,296 հա տարածքով Կամինյոս դա Բոա Էսպերանկա շրջակա միջավայրի պահպանության տարածքը, որը ստեղծվել է 2003 թվականին, ծառայում է որպես բուֆերային գոտի։ Տեղակայված է Ռեկոնկավո Սուլ ավազանի Ռիո դաս Ալմաս ենթաավազանում։ Ունի Ատլանտյան անտառային բուսականություն։ Անհետացման վտանգի տակ գտնվող կաթնասուններից են՝ հարավային տամանտուն (Tamandua tetradactyla), համրուկը և առյուծակապիկը (Callithrix penicillata)։ Հազվագյուտ սպիտակ պարանոցով բազեն (Buteogallus lacernulatus) հանդիպում է կայանում։ Նրան սպառնում են անտառահատումները, որսագողությունն ու գաղթականությունը։ 


== Պատմություն ==
Վենսեսլաու Գիմարայնս անտառային արգելոցը ստեղծվել է 1973 թվականի նոյեմբերի 29-ի 23.842 պետական որոշմամբ՝ մոտավորապես 12,000 հա տարածքով։ Տարածքը վերասահմանվել է 1977 թվականին։ Վենսեսլաու Գիմարայնս էկոլոգիական կայանը ստեղծվել է նահանգապետի 1997 թվականի փետրվարի 21-ի 6.228 որոշմամբ։ Հիմնվել է Վենսեսլաու Գիմարայնս անտառային արգելոցի էնդեմիկ և վտանգված տեսակների, կենսաբանական բազմազանության, Դաս Ալմաս գետի աղբյուրների պահպանման անհրաժեշտության և այն փաստի պատճառով, որ տարածքը Ատլանտյան անտառային կենսոլորտի հիմնական գոտու մի մասն է։ Կառավարման պլանը տրվել է 1997 թվականին։ 2000 թվականի ապրիլի 19-ին էկոլոգիական կայանի սահմաններն ընդլայնվեցին՝ ընդգրկելով 2418,19 հա տարածք։ Էկոլոգիական կայանը դարձավ Կենտրոնական Ատլանտյան անտառ էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը հիմնադրվել է 2002 թվականին։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Antas, Paulo de Tarso Zuquim (1997) (պորտուգալերեն), Plano de Manejo Estação Ecológica Estadual de Wenceslau Guimarães, արխիվացված  օրիգինալից 2016-10-25-ին, https://web.archive.org/web/20161025180338/http://www.inema.ba.gov.br/gestao-2/unidades-de-conservacao/plano-de-manejo/manejo-wenceslau-guimaraes/, վերցված է 2016-10-25 
 (պորտուգալերեն) APA Caminhos Ecológicos da Boa Esperança, INEMA, 20 September 2011, արխիվացված  օրիգինալից 2016-10-26-ին, https://web.archive.org/web/20161026234320/http://www.inema.ba.gov.br/gestao-2/unidades-de-conservacao/apa/apa-caminhos-ecologicos-da-boa-esperanca/, վերցված է 2016-10-26 
 (պորտուգալերեն) ESEC de Wenceslau Guimarães, ISA: Instituto Socioambiental, https://uc.socioambiental.org/uc/597959, վերցված է 2016-10-24
Աստերոիդների ցանկ (88601-88700)

Աստերոիդների ցանկ (88501-88600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (88701-88800)
 Աստերոիդների ցանկ (88501-88600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (88701-88800)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (85001)-(90000)»։ www.minorplanetcenter.net
Վեսյոլոե (գյուղ, Ալեքսանդրովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎեսյոլոեՎեսյոլոե (ուկրաիներեն՝ Веселе), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսյոլոե գյուղում բնակվում էր 321 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սան Մարսելոյի աստղադիտարան

Սան Մարսելոյի աստղադիտարան կամ Պիստոլա լեռների աստղադիտարան (իտալերեն՝ Osservatorio Astronomico della San Marcello, իտալերեն՝ Osservatorio Astronomico della Montagna Pistoiese, աստղադիտարանի կոդը` — «104»), աստղադիտարան Իտալիայի Տոսկանա մարզում, Սան Մարսելո քաղաքի մոտ։
Աստղադիտարանում օգտագործվում են 0,4 և 0,6 մետրանոց Նյուտոն-Կասգրեյնի ռեֆրակտոր աստղադիտակներ։
Աստղադիտարանում են հայտնաբերվել 36 աստերոիդներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները

Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումներըNASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը

Որոնում «San Marcello Astronomical Observatory» բառերով1870 թվականից հետո աստերոիդների և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները

Դիտարկումների արխիվ ՓՄԿ-ի կայքում
Ալեքսանդր Առստամյան

Ալեքսանդր Առստամյան (29 հունվարի, 1962, Բաքու - 8 մայիսի, 1992, Ջանհասան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսնադր Առստամյանը ծնվել է 1962 թ. հունվարի 29-ին Բաքու քաղաքում։ Ավարտել է միջնակարգ դպրոց, իսկ այնուհետև՝ Վ. Ի. Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզկուլտուրայի ֆակուլտետը։ 1988 թ. շատերի պես տեղափոխվել է Ստեփանակերտ։ Որպես զինղեկ աշխատել է թիվ 8 միջնակարգ դպրոցում և բժշկական ուսումնարանում։ Եղել է բոքսի գծով սպորտի վարպետ։ 1990 թ-ից ընդգրկվել է Արցախյան շարժման ու զինված պայքարի մեջ։ Մասնակցել է Կրկժանի, Մալիբեկլուի, Խոջալվի կրակակետերի վերացման ռազմագործողություններին։ Զոհվել է 1992 թ. մայիսի 8-ին Ջանհասանի մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Շուշիի ազատագրման համար» և «Մարտական ծառայություն» մեդալներով։ Ամուսնացած էր, ունի երկու երեխա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բանիոլո ին Պիանո

Բանիոլո ին Պիանո  (իտալերեն՝  Bagnolo in Piano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Ռեջիո Էմիլիա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2001 թվականի տվյալների կազմում է 8902 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 312 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 42011։ Հեռախոսային կոդը՝ 0522։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Պորտո Էմպեդոկլե

Պորտո Էմպեդոկլե (իտալերեն՝ Porto Empedocle), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 15828 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 688 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92014։ Հեռախոսային կոդը՝ 0922։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Ջերլանդոն։ Բնակավայրի տոնը նշվում է փետրվարի 25-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunediportoempedocle.it/ Archived 2006-05-06 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Վուլֆիլա

Վուլֆիլա, Ուլֆիլա (գոթերեն՝ 𐌿𐌻𐍆𐌹𐌻𐌰𐍃) (մոտ 311-մոտ 383 թվականներ), վեստգոթերի եկեղեցական գործիչ։ Սերում է Կապադովկիացի քրիստոնյա ընտանիքից, որ գերեվարվել է 267 թվականին, դանուբյան գոթերի արշավանքներից մեկի ժամանակ։ Մոտ 341 թվականին Կոստանդնուպոլսում եպիսկոպոս-արիոսականի (արիոսականություն՝ քրիստոնեության մեջ առանձին ուղղություն, որ հիմնադրել է հույն քահանա Արիոսը) կողմից Վուլֆիլան ստացել է «գոթերի եպիսկոպոսի» աստիճան։ Հետագայում քրիստոնեություն (արիոսականության ձևով) է քարոզել գերմանացի ցեղերի մեջ։ Վուլֆիլան համարվում է գոթական այբուբենի ստեղծող և Աստվածաշնչի մեծ մասի գոթերեն թարգմանության հեղինակ (որ որոշ հետազոտողներ դնում են կասկածի տակ), այդ թարգմանության պահպանված պատառիկները մեռած գոթերենի հնագույն հուշարձաններ են։


== Ծանոթագրություններ ==
.ye

.ye Եմենի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .ye whois տեղեկություն
Սուխոնոսովկա (գյուղ, Մաշևկայի շրջան)

Սուխոնոսովկա (ուկրաիներեն՝ Сухоносівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սուխոնոսովկա գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,515 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 172,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Փարկ (այլ կիրառումներ)

Փարկ, կարող է վերաբերել՝

Փարկ - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։
Փարկ - ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։
Փարկ - ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։
Արեգդեմ (Հազզո-Խաբլջոզի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արեգդեմ (այլ կիրառումներ)Արեգդեմ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Հազզո-Խաբլջոզի գավառակում։ Գտնվում էր գավառակի հյուսիս-արևմուտքում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 4 տուն՝ 21 հայ բնակչով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ձվելի Սենակի

Ձվելի Սենակի (վրաց.՝ ძველი სენაკი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Սենակի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 45 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 6 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1350 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
(3592) Նեդբալ

(3592) Նեդբալ (անգլ.՝ Nedbal), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի փետրվարի 15-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,345625 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8978 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7935 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1312,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,274357 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,66° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3592) Նեդբալ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Tonight Again

Tonight Again, երգ, որը կատարում է ավստրալիացի Գայ Սեբաստիանը։ Այս երգով Ավստրալիան ներկայացել ե «Եվրատեսիլ 2015»-ին։ Երգի պրեմիերան կատարվել է 2015 թվականի մարտի 16-ին։


== Երգի մասին ==
2015 թվականի մարտի 5-ին որոշվեց, որ Ավստրալիան «Եվրատեսիլ 2015»-ին ներկայացնելու է Գայ Սեբաստիանը «Tonight Again» կատարումով։
Երգի հեղինակներից մեկը հենց Գայ Սեբաստիանն է։ Երգը գրվել է ընդամենը 1 շաբաթում։ Երգիչը խոստովանեց, որ ցանկացել է ստեղծել մի նոր ու անկրկնելի երգ, բայց միևնույն ժամանակ հասարակ և պոզիտիվ։
Երգի տևողությունը 3 րոպե 23 վայրկյան է։


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթնե ==


=== Շաբաթական հիթ-շքերթներ ===


=== Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ ===


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մանկական աշխատանք

Մանկական աշխատանք, անչափահասների վարձու աշխատանք։ Եզրը վերաբերում է աշխատանքի ցանկացած ձևի միջոցով երեխաների շահագործմանը, որը զրկում է նրանց մանկությունից, խանգարում նրանց կանոնավոր դպրոց հաճախելու կարողությանը և հոգեկան, ֆիզիկական, սոցիալական և բարոյական առումով վնասակար է։
Մանկական աշխատանքի օրենսդրական առաջին սահմանափակումը իրականացվել է Մեծ Բրիտանիայում (1833), սահմանվել է 9-13 տարեկան երեխաների 8-ժամյա աշխատանքային օր, արգելվել 9-18 տարեկան երեխաների և դեռահասների գիշերային աշխատանքը։ Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության (ԱՄԿ) (1937 թվական) կոնվենցիան երեխաներին աշխատանքի ընդունելու նվազագույն տարիքը սահմանել է 15-ը։ Մինչդեռ Իրանում, Թուրքիայում, Թաիլանդում, Կոստա Ռիկայում, Հայիթիում երեխաներին աշխատանքի են ընդունում 12 տարեկանից։ ճապոնիայում, Ավստրալիայում, Իսլանդիայում, Շվեդիայում օգտագործվում է երեխաների և դեռահասների գիշերային աշխատանքը։ ԱՄՆ-ի մեծ մասում 16 տարին չլրացրած դեռահասների աշխատանքային օրը 8 ժամ է։
Առուվելյա (գյուղ, Վիննի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱռուվելյաԱռուվելյա (էստ․՝ Aruvälja), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կինցուգի

Կինցուգի (ճապոներեն՝きんつぎ, ոսկե կարկատան), կոտրված խեցեղենի նորոգման ճապոնական արվեստ։ Ճապոներենում «Կինցուգի» բառը թարգմանվում է որպես «ոսկե կարկատան» կամ «կարկատել ոսկով» ։ Կազմում է ճապոնական «վաբի֊սաբի» փիլիսոփայության բաղկացուցիչ մաս։ Այն գեղեցկություն է փնտրում աշխարհի անկատարություն մեջ։ Նորոգման ժամանակ օգտագործվում է հատուկ շիճուկ, որը բաղկացած է ոսկուց, արծաթից և պլատինից։ Այսպիսով մարդիկ ճանաչում են կոտրված իրի պատմությունը և ցանկանում են նոր կյանք հաղորդել նրան։ Վերջնական արդյունքը սովորաբար ավելի գեղեցիկ է ստացվում, քան նախնական իրն էր։


== Պատմություն ==
Կինցուգի արվեստը ունի ավելի քան 500 տարվա պատմություն։ Այն ծագել է 15-րդ դարի վերջում։ Ավանդության համաձայն Ճապոնիայի սյոգուններից մեկը` Աշիկագա Յոշիմասան, կոտրում է իր սիրած թեյի բաժակը և ուղարկում է այն Չինաստան վերանորոգման համար։ Բաժակը վերանորոգում են մետաղական ամրակների օգնությամբ և այն կորցնում է իր նախնական գեղեցկությունը։ Սյոգունը դժգոհ է մնում աշխատանքից։ Նա իր մոտ է կանչում ճանպոնացի արհեստավորներից մեկին և հրամայում է նրան ավելի գեղագիտական լուծում գտնել։ Այսպես ծնվում է Կինցուգին։
Ավանդական կինթսուքի մեթոդը օգատագործում էր ուրուսի լաքը և ոսկե փոշու խառնուրդը։ Ուրուսի լաքը ստանում էին թունավոր բաղեղից, որի սխալ օգտագործումը հղի էր վնաս հասցնելու վտանգով։ Վերանորոգված իրում չորանալուց հետո ուրուսի լաքը կորցնում էր իր թունավոր հատկությունները։ Ստացվող շիժուկը բավականին թանկարժեք էր, հաշվի առնելով ոսկու բարձր գինը և ուրուսի լաքի պատրաստման  ռիսկերը։
Մեր օրերում, ժամանակակից պոլիմերային տեխնոլոգիաների զարգացման շնորհիվ, Կինցուգի արվեստում սկսել են օգտագործել նոր, ավելի երկարակյաց և որակյալ նյութեր։


== Փիլիսոփայությունը ==
Արվեստը հենվում էր  ճապոնանական ավանդական «վաբի-սաբի» փիլիսոփայության և մոթայնայ (ճապոներեն՝ もったいない, mottainai) հասկացության վրա։ Այն վարժեցնում է խուսափել ավելորդ թափոնների առաջացումից։
Կինցուգի արվեստում փորձում են ի ցույց դնել վերականգնված խեցեղենի ճաքերը, այլ ոչ թե թաքցնել դրանք։ Անկատարությունը իրականության անբաժանելի մասն է։ Կատարելությունը ձեռք է բերվում անկատարության ընդունմամբ և դրա հետագա բարելավման ճանապարհով։ Մարդը պետք է առերեսվի իրականության և սեփական էության հետ, որպեսզի հասկանա, թե ինչ է նա իրականում ուզում այս աշխարհից։ Ճապոնական բազմաթիվ արվեստներ, ներառյալ Կինցուգին, փորձում են բացահայտել մեզ շրջապատող աշխարհի գեղեցկությունը և ցուցադրել նրա պարզությունը։ Պարզությունը կատարելության նշան է, իսկ իրական գեղեցկությունը բացահայտվում է մարդկանց շրջապատող իրերի թերություններում։ Կատարելությունը բնորոշվում է սակավությամբ։ Այն թաքնված է առարկայական աշխարհի հակիրճության մեջ ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սպորտ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սպորտ (այլ կիրառումներ)

Սպորտ (ծագումը՝ միջնադարյան անգլերենի disport [խաղ, զվարճանք] բառից), մարդկանց կողմից համակարգված և որոշակիացված ֆիզիկական գործունեություն, որն ներառում է նաև մրցակցության որոշակի աստիճան։ Մրցակցային տարբեր սպորտաձևերում որոշակի կերպ են որոշում հաղթողին կամ հաղթողներին։
Գոյություն ունեն սպորտի հարյուրավոր տեսակներ, որոնք իրենց բնույթով կարող են լինել թիմային կամ անհատական։ Կան նաև տախտակային (օրինակ՝ շախմատ) և խաղաքարտային խաղեր, որոնց երբեմն որակավորում են որպես սպորտի տեսակ, բայց այնուամենայնիվ՝ մեծ մասամբ սպորտը հիմնված է ֆիզիկական աթլետիզմի վրա։
Սպորտաձևերում գործում են կանոններ, որոնք, բնականաբար, տարբեր սպորտաձևերում տարբեր են։ Տարբեր են նաև հաղթելու գրավականները։ Օրինակ՝ ֆուտբոլում դա հակառակորդից շատ գոլ խփելն է, բասկետբոլում՝ ավելի շատ նետումներ կատարելը և այլն։ Այնինչ կան այնպիսի սպորտաձևեր, ինչպիսիք են գեղասահքը, ջրացատկը և ձիասպորտը, որոնց մասնակիցների հաղթանակը կախված է լավ ցուցադրումից, որը պետք է որոշի ժյուրին։ Այսպիսի սպորտաձևերը հակադրվում են գեղեցկության մրցույթներին կամ բոդիբլիդինգային շոուներին, որոնք հիմնված են միայն արտաքին տեսքի ցուցադրման վրա և որոնց ժամանակ էլ հաղթողները որոշվում են հանդիսության դատավորների կողմից։
Չնայած սպորտաձևերը տարբերվում են միմյանցից, սակայն մարզիկներից բոլորն սպասում են ազնվություն և հարգանք հակառակորդի և մրցավարի նկատմամբ։
Եթե տվյալ բնագավառի մարզիկը համարվում է պրոֆեսիոնալ, ապա նա իր գործունեության համար ստանում է աշխատավարձ։ Գոյություն ունեն սպորտային լիգաներ և՛ անհատական, և՛ թիմային սպորտաձևերի համար։


== Տե՛ս նաև ==
Օլիմպիական խաղեր
Մուրջախեթ

Մուրջախեթ կամ Մուրճախեթ, հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Ախալքալաքի շրջանում, շրջկենտրոնից 5 կմ հարավ-արևմուտք, Թափարվան գետի Կրխբուլաղ վտակի ձախ ափին։ Ունի 72 տուն (400 անձ) բնակիչ (1980), որոնցից 16 տուն՝ վրացի։ Զբաղվում են անասնապահությամբ և հողագործությամբ (մշակում են կարտոֆիլ և հացահատիկային բույսեր)։ Գյուղում գործում են ութամյա դպրոց, բուժկետ, գրադարան և ակումբ։ Կա եկեղեցի (11-րդ դար)։ Մուրճախեթների հայերը գաղթել են 1828—1830 թթ.-ին, գյուղի զկզբնական գաղթողներ Արևմտյան Հայաստանի Էրզրում նահանհի Ումուդում գյուղի բնակիչներն են և Արդահանի՝ հետագայում՝ 1918 թվականին՝ Կարսի գավառներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Շամքորի նոր կամուրջ

Շամքորի նոր կամուրջ, գտնվում էր Ադրբեջանին բռնակցված Հյուսիսային Արցախի Շամքոր քաղաքատեղի հին կամրջի հարևանությամբ։ Քարշեն նոր կամրջի շինարարությունն իրականացվել է 19-րդ դարի կեսին։


== Աղբյուրներ ==
Արցախի կամուրջներ, Սամվել Կարապետյան, Երևան 2009
Հրովարտակ

Հրովարտակ (պահլ. fravartak- նամակ, գրություն), 
1. թագավորների պաշտոնական գրավոր դիմումները, հայտարարությունները, որոնք պարունակում էին ողջույն, ենթարկման կոչ, հրաման, կարգադրություն (օրինակ, Արշակունյաց Վաղարշակ թագավորների հրովարտակները, Հազկերտի կրոնափոխության հրովարտակները հայերին)։  2. Հասարակական-քաղաքական կամ միջազգային բնույթի կարևոր փաստաթուղթ խարտիա (Ազատությունների մեծ խարտիան, չարտիստների ժողովրդական խարտիան և այլն)։  3. Որևէ կազմակերպության քաղաքական հայացքներ պարունակող դեկլարացիա, հանդիսավոր դիմում։ 4. Պետության գլխի կամ իշխանության բարձրագույն մարմնի ակտը՝ ուղղված ժողովրդին՝ քաղ. որևէ խոշոր իրադարձության կապակցությամբ։  5. Օրենքներ, կարգադրություններ և գործարար բնույթի այլ գրավոր ակտեր Ռուսիայում՝ 10-18 դդ.։ 6. Այժմ՝ դիվանագիտական ներկայացուցչի լիազորությունը հավաստող հավատարմագիր, ինչպես նաև այս կամ այն անձին պատվավոր կոչում շնորհելու պատվոգիր։
Բերդակ (այլ կիրառումներ)

Բերդակ, կարող է վերաբերել՝

Բերդակ, գյուղ Գողթն գավառում
Բերդակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում
Բերդակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Բերդակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում
Բերդակ (Վերին Բասենի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում
Բերդակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում
Բերդակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանճագի գավառում
Բերդակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանճագի գավառում Բոլոմորի շրջանում
Բերդակ, լեռնագագաթ Լոռու մարզում, Սևորդյաց լեռներում
Բերդակ, լեռնագագաթ Շիրակի մարզում, Արագածի լեռնահամակարգում
Բերդակ, բլուր Տավուշի մարզում
Բերդակ - հայկական արական անուն
Բերդակ - լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ոսկեպարի լեռնաշխարհում
Սավանեթի

Սավանեթի (վրաց.՝ სავანეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Բոլնիսի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1412 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նադեժդինո (այլ կիրառումներ)

Նադեժդինո, կարող է վերաբերել՝


== Ուկրաինայի բնակավայրեր ==
Նադեժդինո - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում
Նադեժդինո - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում
Նադեժդինո - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում
Նադեժդինո - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում


== Ռուսաստանի բնակավայրեր ==
Նադեժդինո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Նադեժդինո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Նադեժդինո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Ո՞վ է ծիծաղում վերջինը

Ո՞վ է ծիծաղում վերջինը, խորհրդային երգիծական կատակերգություն, որը նկարահանվել 1954 թվականին «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում։ Ռեժիսորը Վլադիմիր Կորշ-Սաբլինն է։ Ֆիլմը նկարահանվել է բելառուս թատերագետ Կոնդրատ Կրապիվայի համանուն պիեսի (1939) վրա։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պարունակում է սուր երգիծանք՝ բլատի, կապերի, «ճիշտ» մարդկանց հետ ծանոթությունների, ղեկավարին քծնելու նկատմամբ։ Ֆիլմում ընդգծված է, որ այս ամենն առկա է նաև գիտական միջավայրում և շատ հաճախ ավելի կարևոր է տաղանդից, օրինապահությունից և կրթվածությունից։


== Դերերում ==
Բորիս Պլատոնով՝ Զյոլկին, կրտսեր գիտաշխատող
Վլադիմիր Վլադոմիրսկի՝ Ալեքսանդր Պետրովիչ Չյոռոուս, պրոֆեսոր
Գլեբ Գլեբով՝ Նիկիտա Սիմոնովիչ Տուլյագա, գիտաշխատող
Զինաիդա Բրովարսկայա՝ Զինա Զյոլկինա
Իվան Շատիլո՝ Լևանովիչ, պարտկոմի քարտուղար
Հենրիխ Գրիգոնիս՝ պահակ Նիկիֆոր
Լեոնիդ Ռախլենկո՝ Ալեքսանդր Պետրովիչ Գորլոխվատսկի, երկրաբանության ինստիտուտի տնօրեն
Լիդիա Ռժեցկայա՝ Կատյա, հավաքարար


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Կոնդրատ Կրապիվա
Ռեժիսորներ՝ Վլադիմիր Կորշ-Սաբլին, Վլադիմիր Ստրելցով
Օպերատոր՝ Ալեքսանդր Գինցբուրգ
Կոմպոզիտոր՝ Դիմիտրի Կամինսկի
Նկարիչ բեմադրիչ՝ Եվգենի Գանկին, Արմեն Գրիգորյանց


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ո՞վ է ծիծաում վերջինը» Archived 2015-05-14 at the Wayback Machine. Հայրենական կինոյի հանրագիտարանում
«Ո՞վ է ծիծաղում վերջինը» Ամեն ինչ ֆիլմի մասին կայքում
Նարիշկինո (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)

Նարիշկինո (ռուս.՝ Нарышкино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օկտյաբր (գյուղ, Նեկոուզսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕկտյաբրՕկտյաբր (ռուս.՝ Октябрь), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Նեկոուզսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1634 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բազկահյուսակ


== Կառուցվածք ==


=== Արմատներ ===


=== Ցողուններ ===
Արմատները միաձուլվում են՝ կազմելով 3 ցողուն.

վերին ցողուն (C5-C6)
միջին ցողուն (C7)
ստորին ցողուն (C8, T1)


=== Բաժիններ ===
Յուրաքանչյուր ցողուն կիսվում է՝ ձևավորելով 6 բաժին.

վերին, միջին և ստորին ցողունների առաջային բաժիններ
վերին, միջին և ստորին ցողունների հետին բաժիններ


=== Խրձեր ===
Այս 6 բաժինները վերախմբավորվում են՝ կազմելով 3 խուրձ։ Խրձերը կոչում են ըստ անութափոսային զարկերակի նկատմամբ իրենց դիրքի.

հետին խուրձ՝ ցողունների 3 հետին բաժիններից (C5, C6, C7, C8, T1)
կողմնային խուրձ՝ վերին և միջին ցողունների առաջային բաժիններից (C5, C6, C7)
միջային խուրձ՝ ստորին ցողունի պարզ շարունակությունն է (C8, T1)


=== Ճյուղեր (նյարդեր) ===
Ճյուղերը թվարկված են ստորև (տե՛ս Սխեմա)։ Շատերը ծագում են խրձերից, սակայն որոշները՝ միանգամից ավելի վաղ կառույցներից։


=== Սխեմա ===


==== Առանձին ճյուղեր (նյարդեր) ====
Թավատառը նշում է նյարդի (ճյուղի) առաջնային արմատը։ Իսկ շեղատառը նշում է այն արմատները, որոնք ոչ միշտ են մասնակցում նյարդի ձևավորմանը։


== Գործառույթ ==

Բազկահյուսակի ախտահարումները կարող են հանգեցնել ծանր ֆունկցիոնալ խանգարումների և հաշմանդամության։


== Կլինիկական նշանակություն ==


=== Վնասում ===
Բազկահյուսակի վնասվածքներն ախտահարում են վերին վերջույթի զգացողությունն ու շարժումները։ Դրանց պատճառ կարող են հանդիսանալ պարանոցի կամ անութափոսի շրջանի գերձգումը (պրկում), հիվանդությունները և վերքերը։ Կախված վնասվածքի տեղակայումից՝ ախտանշանները կարող են տատանվել կաթվածից մինչև անզգայացում։ Կաթվածի աստիճանը գնահատելու համար ստուգում են հիվանդի՝ շարժումներ կատարելու ունակությունը՝ համեմատելով չվնասված կողմի հետ։ Հաճախ բազկահյուսակի վնասվածքը լինում է կոպիտ վայրէջքի հետևանքով, երբ ուսը կտրուկ և խիստ հեռանում է պարանոցից (ինչպես մոտոցիկլային վթարի կամ ծառից վայր ընկնելու ժամանակ)։ Այս գերձգումը կարող է հանգեցնել բազկահյուսակի վերին հատվածների պատռման կամ նույնիսկ ողնուղեղից պոկման։ Բազկահյուսակի վերին վնասումներ լինում են նաև նորածինների մոտ (Բազկահյուսակի ծննդաբերական (նորածնային) կաթված, ԲՆԿ), երբ դժվար ծննդաբերության ժամանակ երեխայի պարանոցը գերձգվում է։ Վերին վնասումների դեպքում կաթվածն ի հայտ է գալիս C5-C6-ի կողմից նյարդավորվող մկանների շրջանում, ինչպիսիք են դելտայաձև, բազկի երկգլուխ, բազկային և բազկաճաճանչային մկանները։ Հաճախ դա ուղեկցվում է վերջույթի կողմնային մակերեսի անզգայացմամբ։
Բազկահյուսակի ստորին վնասվածքներն ավելի հազվադեպ են, բայց կարող են ի հայտ գալ, երբ անձը կտրուկ բռնում է ինչ-որ բանից, որպեսզի վայր չընկնի կամ երբ դժվար ծննդաբերության ժամանակ նորածնի թևը գերձգվում է (տե՛ս ԲՆԿ)։ Այս դեպքում ախտահարվում են ձեռքի մկանները և հիվանդը չի կարողանում բռունցք անել։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (3317)

Ժողովածու (3317), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3317 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1615 թվականից առաջ Սիմոն գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19,5X12 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 397 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան գրչի՝ 154ա, 274ա և այլուր հետագայի՝ 1 (1651 թ․), 395բ (1786 թ․), 396ա (ԺԸ դ․):


== Բովանդակություն ==
Գր Տաթևացու քարոզը
Գէորգայ Սկեսացւոյ Լուծմունք Նարեկացւոյն։


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլևշչինա (գյուղ, Նիկոլո-Պոգորելովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասիլևշչինաՎասիլևշչինա (ռուս.՝ Васильевщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Rock Your Body

«Rock Your Body», ամերիկացի երգիչ Ջասթին Թիմբերլեյքի երրորդ սինգլը, որը թողարկվել է 2003 թվականի ապրիլի 7-ին նրա դեբյուտային՝ Justified (2002) ալբոմում։ Երգը ձայնագրվել է Վանեսսա Մարքեսի մասնակցությամբ՝ «Star Trak Entertainment» լեյբլում։ Պրոդյուսերներն են The Neptunes-ը։ Ի սկզբանե բիթը ծրագրվել է Մայքլ Ջեքսոնի «Invincible» ալբոմի համար, բայց այն բանից հետո ինչ The Neptunes-ը հրաժարվել է՝ երգը վաճառել են Թիմբերլեյքին։


== Երգացանկ ==
Maxi single
«Rock Your Body» (Album Version) — 4:28
«Rock Your Body» (Sander Kleinenberg’s Just in the Radio Edit) — 3:33
«Rock Your Body» (Paul Oakenfold Mix) — 5:41
«Rock Your Body» (Instrumental with Beatbox) — 4:28


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջասթին Թիմբերլեյքի պաշտոնական կայքը
Ջասթին Թիմբերլեյքի MySpace-ի կայքէջը
(6522) Ասի

(6522) Ասի (անգլ.՝ Aci), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հուլիսի 9-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,384613 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9092 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,86 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1345,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267656 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,12° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6522) Ասի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստորին Կոմուստա

Ստորին Կոմուստա (ռուս.՝ Нижняя Комуста), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Ունզաս գետի աջ ափին՝ 54 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ժենևիև Պադալեկի

Ժենևիև Նիկոլ Կորտեզե (ամուսնությունից հետո՝ Պադալեկի, անգլ.՝ Genevieve Nicole Cortese (Padalecki), հունվարի 8, 1981(1981-01-08), Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է «Վայրի կրակ» հեռուստասերիալում Քրիս Ֆուրիլոյի և «Գերբնականը» հեռուստասերիալում Ռուբիի դերակատարումներում։


== Կենսագրություն ==
Ժենեվև Կորտեզեն ծնվել է 1981 թվականի հունվարի 8-ին Սան Ֆրանցիսկոյում։ Կորտեզեն ունի քույր՝ Սառան, և եղբայրներ՝ Բենը և Ջոնը, որոնք բոլորը նրանից տարիքով փոքր են։ Նա ունի աստղերի տեսքով դաջվածքներ դաստակներին և ևս մեկ դաջվածք մեջքին։ Կորտեզեն ունի իտալական, ֆլամանդյան և ֆրանսիական արմատներ։ Նա պաշտում է ճանապարհորդությունները, իր ընտանիքին և ընկերներին։
Մինչ իր առաջին՝ Քրիս Ֆուրիլոյի դերում նկարահանվելը Կորտեզեն արդեն հայտնի էր որպես փորձառու բեմական դերասանուհի։ Նա խաղացել է տեղի բեմադրություններում՝ «Ամառային գիշերվա քունը», «Թռչելով կկվի բնի վրայով», «Սրտի հանցանք» և «Իոսիֆը և իր երզանքների զարմանահրաշ, գունագեղ թիկնոցը»։ Կորտեզեն Նյու Յորքի Tisch համալսարանում ստացել է դրամատիկ և անգլիական արվեստների բակալավրի աստիճան։


== Անձնական կյանք ==
Ժենեվևը Պադալեկիի հետ ծանոթացել է «Գերբնականը» հեռուստասերիալի չորրորդ եթերաշրջանի նկարահանման ժամանակ։ Մեկ տարվա շփումից հետո՝ 2010 թվականի փետրվարի 27-ին, նրանք ամուսնացան։ 2012 թվականի մարտի 19-ին ծնվեց Ջարեդի և Ժենեվևայի առաջնեկը՝ Թոմաս Կոլտոն Պադալեկին, իսկ 2013 թվականի դեկտեմբերի 22-ին նրանք ունեցան ևս մեկ տղա, որին անվանեցին Օսթին Շեփարդ «Շեթ» Պադալեկի։ Ներկայում զույգն ապրում է Տեխաս նահանգի Օսթին քաղաքում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ժենևիև Պադալեկի Internet Movie Database կայքում
Ժենևիև Պադալեկի Թվիթթերում
Աստերոիդների ցանկ (78101-78200)

Աստերոիդների ցանկ (78001-78100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (78201-78300)
 Աստերոիդների ցանկ (78001-78100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (78201-78300)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (75001)-(80000)»։ www.minorplanetcenter.net
(551) Օրտրուդ

(551) Օրտրուդ (անգլ.՝ Ortrud), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1904 թվականի նոյեմբերի 16-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,965278 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,597 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3336 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1865,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,193022 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,4° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(551) Օրտրուդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ջերմուկ (այլ կիրառումներ)

Ջերմուկ կարող է վերաբերել՝

Ջերմուկ (քաղաք) - քաղաք Վայոց ձորի մարզում։
Ջերմուկ - Ջերմուկ քաղաքում գտնվող հանքային ջրերի աղբյուրը։
Ջերմուկ - բոլոր հանքային ջրերին տրվող ընդհանուր անվանումը։
Ջերմուկի բլուր - լեռ (2200 մ) Վայոց ձորի մարզում։
Ջերմուկի ջրվեժ - ջրվեժ ՀՀ Վայոց ձորի մարզում՝ Ջերմուկ քաղաքում։
Ջերմուկ - ածխաթթվական, սիլիկատային, հիդրոկարբոնատ-սուլֆատային, նատրիումական, բարձր ջերմաստիճանի հանքային ջուր՝ ՀՀ Վայոց ձորի մարզում, Ջերմուկ քաղաքի տարածքում
Ջերմուկ - երկօրյա շրջանային թերթ
Ջերմուկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Ջերմիկի գավառակում
Ջերմուկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Յուրի Սկորիկով

Յուրի Իվանովիչ Սկորիկով (ռուս.՝ Юрий Иванович Скориков, հուլիսի 4, 1924(1924-07-04), Նալչիկ, Kabardino-Balkar Autonomous Oblast, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 19, 1994(1994-11-19), Գորյաչի Կլյուչ), խորհրդային գեղանկարիչ, Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպություն)։


== Կենսագրություն ==
Յուրի Իվանովիչ Սկորիկովը ծնվել է 1924 թվականի հուլիսի 4-ին Նալչիկ քաղաքում։ 1946-1952 թվականներին սովորել է Լենինգրադի Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում։ 1952 թվականին ավարտել է ինստիտուտը պրոֆեսոր Մ. Ի. Ավիլովի արվեստանոցում՝ գեղանկարչության նկարչի որակավորման շնորհմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Նոր բերք» (ռուս.՝ «Новый урожай») նկարը։
Սկորիկովն ինստիտուտն ավարտելուց հետո շարունակել է պարապմունքները ստեղծագործական արվեստանոցում՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Ա.Մ. Գերասիմովի ղեկավարությամբ։ 1952 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների՝ ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Նա ստեղծել է ժանրային և պատմական նկարներ, դիմանկարներ, բնանկարներ՝ հիմնականում նվիրված Կուբանի մարդկանց և բնությանը, կազակների պատմության հերոսական էջերին։
1954 թվականին ընդունվել Է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։
1957 թվականին Սկորիկովը ստեղծել է «Թամանյան արշավանք» (ռուս.՝ «Таманский поход») շարքի առաջին նկարը․ այս թեմայի մարմնավորման տարբերակների վրա շարունակել է աշխատել ողջ կյանքի ընթացքում։ Դասավանդել է Գեղարվեստի ակադեմիայում՝ պրոֆեսոր Ի. Ա. Սերեբրյանի արվեստանոցում։ 1950-ականների կեսերից Սկորիկովն ամեն տարի գարնանը և խորը աշնանը ապրել և աշխատել է Գորյաչի Կլյուչ քաղաքում գտնվող իր տան արվեստանոցում։
Մի քանի տասնյակ տարիների ընթացքում ՌԽՖՍՀ Նկարիչների միության ստեղծագործական ամառանոցում նա ղեկավարել է նկարիչների խմբեր։ Սկորիկովն այստեղ ստեղծել է հարյուրավոր ստեղծագործություններ՝ նվիրված նախալեռնային բնության գեղեցկությանը, ինչպես նաև բազմաթիվ էտյուդներ՝ իր գլխավոր «Թամանյան արշավանք» նկարի համար։ Նրա ստեղծագործություններից են՝ «Էտյուդ» (1953), «Ա. Ա. Պոչինկովի դիմանկարը» (1954), «1918 թվական» (ռուս.՝ «Год 1918-й») (1960), «Թամանյան արշավանք» (1960), «Ս. Մ. Կիրովը Կովկասում«, «Նկարիչ Մ. Բ. Գրեկով», «Ռազմի դաշտում», «Կովկասի լեռներում» (բոլորը 1964), «Ցարիցինյան ճակատում», «Պարտիզաններ», «Զինվորական բարեկամություն» (բոլորը 1967), «Թամանյան բանակի շտաբ» (1975), «Պարտիզանական արահետներ» (1977), «1918 թվական» (1980), «Թամանյան արշավանք։ 1918 թվական» (1994) և այլն։
1980-ականների և 90-ականների սահմաններում Յուրի Սկորիկովի աշխատանքները Լենինգրադի նկարիչների աշխատանքների ցուցադրությունների կազմում ներկայացվել են եվրոպացի հանդիսատեսին արտասահմանյան մի շարք ցուցահանդեսների ժամանակ։
Յուրի Սկորիկովը մահացել է 1994 թվականի նոյեմբերի 19-ին։
Յ. Սկորիկովի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսական թանգարանում, տարբեր թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում, Ճապոնիայում, Չինաստանում, Իտալիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆինլանդիայում և այլ երկրներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Թավադի

Թավադ (վրաց.՝ თავადი), ֆեոդալական բարձր խավի ներկայացուցիչ Վրաստանում XV-XVIII դարերում։
Թավադները տիրել են ժառանգական, նվիրատու և զինված հողերի՝ նրանց օտարման իրավունքով, օգտվել են հարկային, վարչական և դատական անդեռնամխելիություն։ Թավադներն ունեին ազնաուրներից և մսախուրներից (ծառայողներից) բաղկացած ջոկատներ։ Նրա հիմնական պարտականությունն էր թագավորի պահանջով ներկայանալ իր աշխարհազորով ու դրուժինայով։ Թավադների շարքին են դասվել նաև հայազգի Բեհբությանները, Բեկթաբեկյանները, Մարտիրոսյանները, Թումանյանները։
Ժողովածու (2196)

Ժողովածու (2196), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2196 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 23×16.2 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 382 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ ոսկեզօծ թուղթ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 91բ, հետագայի՝ 1բ (19-րդ դար), կնիք՝ 5ա (1750թ. Տեր Նիկողոս)։


== Բովանդակություն ==
Գր․ Տաթևացւոյ Քարոզք, Լուծմունք Պարապմանց Կիւրղի։
Քարոզք (Յովհ․ Որոտնեցի, անանունք)։
Վարք և պատմութիւնք Եղիայի, Յովհ․ Գրեցւոյ, Սիմ․ Սիւնակեցի, Իլարիոնի, Որդւոյ թագաւորին Ներսեհի, Մարկոսի, Սիմէոնի և Յովհ․ Անապատականի, Որդւոյ թագաւորին Հռոմայ, Յուդայի, Քառասնից մանկանց Սեբաստիոյ։
Հարցմունք ի Մեծացուսցեն։
Թուղթ Երկնառաք։
Վարդանայ Առակք։
Խրատք կրօնաւորաց։
ՅԱդամդրոց Առ. Սիւնեցւոյ։
Աթ. Աղէքսանդրացւոյ յԱնտիոքացւոցն Եկեղեցի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիո Գրանդե (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռիո Գրանդե (այլ կիրառումներ)Ռիո Գրանդե (իսպ.՝ Rio Grande) կամ Ռիn Բրավո դել Նորտե (իսպ.՝ Rio Bravo del Norte)), գետ Հյուսիսային Ամերիկայի հարավ-արևմուտքում, ԱՄՆ-ում և Մեքսիկայում։ Երկարությունը 2880 կմ է, ավազանը՝ 570 հզ․ կմ2։ Սկիզբ է առնում Սան Խուան լեռներից (ժայռոտ լեռների համակարգ), թափվում՝ Մեքսիկական ծոց։ էլ Փասո քաղաքից սկսած սահման է ԱՄՆ-ի և Մեքսիկայի միջև։ Առավել ջրառատ է սեպտեմբերից նոյեմբեր։ Ջրի միջին ծախսը 570 մ3/վրկ է։ Ռիո Գրանդեի վրա կառուցված են էլեֆանտ Բյութ և Ֆալկոն ջրամբարները։ Ռիո Գրանդեի ափերին են գտնվում Ալբուկերկե, էլ Փասո, Լարեդո (ԱՄՆ), Նուևո Լարեդո (Մեքսիկա) քաղաքները։


== Գրականություն ==
Paul Horgan, Great River: The Rio Grande in North American History. Volume 1, Indians and Spain. Vol. 2, Mexico and the United States. 2 Vols. in 1, 1038 pages — Wesleyan University Press 1991, 4th Reprint, ISBN 0-8195-6251-3


== Ծանոթագրություններ ==
Լինալեո

Լինալեո (էստ․՝ Linaleo), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ալացկիվի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սֆաքս

Սֆաքս (արաբ․՝ صفاقس‎‎), քաղաք Թունիսի արևելյան մասում, Միջերկրական ծովի ափին։ Գտնվում է մայրաքաղաք Թունիսից 270 կիլոմետր հարավ-արևելք։ Քաղաքը հիմնադրվել է 849 թվականին հռոմեական Տապարուրա քաղաքի ավերակների վրա։ Մեծությամբ երկրորդ քաղաքն է Թունիսից հետո։ Համարվում է Սֆաքսի պրովինցիայի վարչական կենտրոնը։ Սֆաքսին հաճախ անվանում են նաև «երկրի հարավային մայրաքաղաք»։ Խոշոր նավահանգիստ է Միջերկրական ծովում՝ Գաբեսի ծոցի ափին։ 2005 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմել է 340 000 մարդ։ Ֆոսֆատի մշակման խոշոր կենտրոն է։ 


== Կրթություն ==
Սֆաքսում գործում են բարձրագույն մի շարք ուսումնական հաստատություններ

ENIS (École Nationale d’Ingénieurs de Sfax — Սֆաքսի ինժեներների ազգային դպրոց)
ESCS (École Supérieure de Commerce de Sfax — Սֆաքսի կոմերցիոն ազգային դպրոց)
Faculté de Médecine de Sfax — Սֆաքսի բժշկական ֆակուլտետ


== Տեսարժան վայրեր ==
Հեդի Շաքերի հրապարակ- քաղաքի կենտրոնական հրապարակ
Հաբիբա Բուրղիբի փողոց
Ծեր երկու կանանց մզկիթ (Ջեմի էլ Ազուզեյն) — 9-րդ դարի կառույց
Ծովի տիրակալի մզկիթ (Սիդ էլ Բահրի)
Դար Ջելուլի պալատ — XVIII դարիկառույց, Ազգային արվեստների և ավանդույթների թանգարան
Բաբ էդ Դիվան դարպասներ (Դիվանի (խորհրդի) դարպասներ) — XIV դարի կառույց


== Քույր քաղաքներ ==
 Դակար, Սենեգալ (1965)
 Մարբուրգ, Գերմանիա (1971)
 Կասաբլանկա, Մարոկկո (1981)
 Սաֆի, Մարոկկո (1982)
 Օրան, Ալժիր (1989)
 Մախաչկալա, Ռուսաստան (1990)
 Գրենոբլ, Ֆրանսիա (1998)
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1957-1958

Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1957-1958, Լյուքսեմբուրգի 44-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշրջանի չեմպիոն է դարձել «Ժենես Էշը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 12 թիմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը RSSSF կայքում
Սասաշի

Սասաշի (վրաց.՝ სასაში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1240 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 29 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 182 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլայ Ռոմադին

Նիկոլայ Ռոմադին (ռուս.՝ Ромадин, Николай Михайлович, մայիսի 6 (19), 1903 կամ մայիսի 6, 1903(1903-05-06), Սամարա, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 10, 1987(1987-04-10), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային նկարիչ, բնանկարի վարպետ, մանկավարժ։
ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս (1967, թղթակից-անդամ` 1953), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1971)։ Լենինյան մրցանակի դափնեկիր է
(1980), երկրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1946) և Ի. Ռեպինի անվան ՌԽՍԴՀ պետական մրցանակի դափնեկիր է (1970)։


== Կենսագրություն ==
Նիկոլայ Ռոմադինը ծնվել է 1903  թվականի մայիսի 6-ին (19), Սամարայում, երկաթգծում աշխատողի ընտանիքում։ 1922 թվականին ընդունվել է Սամարայի գեղարվեստական տեխնկումը, իսկ 1923 թվականի սկզբից սկսած սովորել է Մոսկվայի Վխուտեմասում։ Իր ստեղծագործական կյանքի ընթացքում նկարել է բազմաթիվ բնանկարներ, հիմնականում  պատկերելով Ռուսաստանի միջին հատվածները։ Նրա նկարներից շատերը գտնվում են Ռուսաստանի ամենամեծ թանգարանների հավաքածուներում, մասնավորապես` Տրետյակովյան պատկերասրահում։
Նիկոլայ Ռոմանդինը մահացել է 1987  թվականի ապրիլի 10-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանատուն։


== Աշխատանքները ==
«Դերժինսկին բանտում», (1932)
«Վոլգա` ռուսական գետ» (Խմելյոկա գյուղ, 1944 )
«Վերջին շողը» (1945)
«Կերժենեց» (1946)
«Առաջին ծաղկումը» (1956)
«Գիշերը Կահիրեում» (1958)
«Կարմիր ինտերիեր» (1958)
«Եսենինի մանկությունը» (1959)
«Բերենդեևի անտառը» (1963)
«Ուռիները ջրհեղեղի մեջ» (1967)
«Անդերսենի երազանքը» (1969)
«Չսառչող գետը» (1969)  (Տրետյակովյան պատկերասրահ)
«Հեղեղված անտառ» (1970)
«Սորտավալայյան անտառ»
«Խմելյոկա գյուղը»


== Մրցանականեր և պարգևներ ==
ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1971)
Երկրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1946) «Վոլգա՝ ռուսական գետ» բնանկարների շարք համարների համար
Լենինյան մրցանակ (1980) «Ձմեռը մերձմոսկվայում», «Կուդինսկի լիճ», «Բերենդեևի անտառ», «Գարունը Հյուսիսային Կովկասում», «Եսենինյան Ռուսաստան», «Անտառային գյուղ», «Ամպրոպ։ Անձրևից հետո» բնանկարների շարքի համար
Ի. Ռեպինի անվան ՌՍՖՍՀ պետական ​​մրցանակ (1970)` «Գյուղի խորհուրդը», «Եսենինյան երեկո», «Անտառային բլրակի մոտ», «Ոսկե գետակ» նկարների համար
Լենինի շքանշան
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
Մեդալներ


== Ծանոթագրություններ ==
Բոտլիխի շրջան (Դաղստան)

Բոտլիխի շրջան (ռուս.՝ Ботлихский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բոտլիխ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 500 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 53408 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 106,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ալբանիայի շրջակա միջավայր

Ալբանիայի շրջակա միջավայր, բնորոշվում է կենդանական ու բուսական իրնքնատիպ աշխարհով, կղզային ոչ մեծ պետությունում գտնվող գետերի բազմազանությամբ։ Ալբանիայի շրջակա միջավայրը բաղկացած է բնապահպանական տարբեր շրջաններից, որոնք ներկայացնում են աշխարհագրական մեկ ընդհանուր էկոհամակարգ՝ իր ջրային ռեսուրսներով, վերականգնվող էներգիայով և դրանց վրա ազդեցությամբ։ Ալբանիայի տարածքի մեծ մասում իշխող է լեռնային լանդշաֆտը, իսկ մյուս հատվածն աչքի է ընկնում բարեբեր հողերով հայտնի հովիտներով։ Ընդհանուր առմամբ, Ալբանիայի տարածքի 70 %-ը զբաղեցնում են լեռներն ու բլուրները՝ ծովի մակարդակից մինչև 2751 մ բարձրությամբ։ Ալբանական լեռնային լանդշաֆտը չի զիջում շվեյցարական ու ավստրիական լանդշաֆտին, իսկ Ադրիատիկ ծովի ափամերձ հատվածները՝ իտալական ծովափերին։
Սերբիայի ու Չեռնոգորիայի, Մակեդոնիայի ու Հունաստանի սահմաններին մոտ կան մի քանի խոշոր լճեր՝ Շկոդերը, Օհրիդը, Պրեսպան։


== Կլիմա ==
Ալբանիայի կլիման մերձարևադարձային միջերկրածովյան կլիմա է՝ շոգ, չոր ամառներով և ցուրտ, խոնավ ձմեռներով։ Հուլիսին օդի միջին ջերմաստիճանը +24 °C - +28 °C է։ Հունվարին հիմնականում օդրի ջերմաստիճանը չի իջնում +4 °C-ից։ տեղումները հիմնականում բաժին են ընկնում գարնանն ու աշնանը։ Ծովի մակարդակի բարձրությունից կախված՝ երկրի տարբեր տեղերում փոխվում է կլիման։ Լեռնային տեղանքում ջերմաստիճանը զգալիորեն տարբերվում է հովտային շրջանների ջերմաստիճանից։ Այստեղ ցրտերը կարող են հասնել մինչև  -20 °C, իսկ տեղումների տարեկան միջին քանակությունը՝ 2.600 մմ և ավելի։


== Բնապահպանություն ==
Աղտոտված ջրերը և օդը, հողի էրոզիան, թափոնների նկատմամբ ոչ պատշաճ վերաբերմունքը Ալբանիայի բնապահպանական հիմնական խնդիրներն են։ Մեկ այլ վտանգ են տարերային աղետների ռիսկերը, կլիմայական փոփոխությունները։ Ուրբանիզացման արագ տեմպերը և բնական ռեսուրսների նկատմամբ մեծ պահանջարկը դեգրադացման մակարդակի աճի պատճառ են հանդիսցել։ Ներկայումս Ալբանիան ջերմոցային գազերի ցածր չափաբաժնով է առանձնանում, սակայն այն աստիճանաբար ավելանում է՝ հիմնականում տրանսպորտի, գյուղատնտեսության զարգացման ու թափոնների ավելացման հետևանքով։ Ալբանիան զգալի պոտենցիալ ունի բնապահպանական մաքուր տնտեսության ու վերականգնվող էներգիայի զարգացման համար։ Երկիրը հետևողականորեն աշխատում է շրջակա միջավայրի, էներգիայի վերկանգնվող աղբյուրների ու էնեգետիկ արդյունավետության համար իրավական ինստիտուցիոնալ համակարգեր մշակելու ուղղությամբ։


== Կենսաբազմազանություն ==
Ալբանիան բնորոշվում է էկոհամակարգերի բազմազանությամբ, որն աչքի է ընկնում բույսերի մեծ տեսականիով՝ հիմնականում միջերկրածովյան։ Դրանք լավ երևում են երկրի արգելանոցային տարածքներում։ Ալբանիայում կան 6 ազգային պարկ, 24 արգելանոց և բնության հուշարձան։
Ալբանիան այն երկրներից է, որ առանձնանում են կենդանական աշխարհի բազմազանությամբ։ Մեծ լճերը և ափամերձ ծովախորշերը չվող թռրունների ձմեռման կարևոր շրջաններից են։ Մոտ 70 տեսակի ջրային թռչուններ՝ 180.000 միավոր ընդհանուր քանակությամբ, ձմեռն անցկացնում են Ալբանիայում։ Երկիրը նաև չվող թռչունների, չղջիկների, միջատների թռիչքների ճանապարհների հատման վայր է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Albania country profile
FIFTH NATIONAL REPORT OF ALBANIA TO THE UNITED. NATIONS CONVENTION ON BIOLOGICAL DIVERSITY (CBD)
Հնդկացորենի շիլա

Հնդկացորենի շիլա, հնդկացորենից պատրաստվող շիլա, տարածված ուտեստ ռուսական, բելառուսական, ուկրաինական և լեհական խոհանոցներում։


== Պատրաստում ==
Վ. Պոխլյոբկինի վկայությամբ՝ փխրուն շիլաների պատրաստման համար սլավոնների մոտ վաղուց ի վեր կիրառվել է խոշորաձավար. ձավար՝ հնդկացորենի ամբողջական հատիկներից։ Քաղցր և կիսաքաղցր շիլաների համար կաթի հետ հաճախ կիրառվել է ձյութած ձավար։ Մանրատված՝ ծեծված ձավարը, կիրառում էին մածուցիկ, այսպես կոչված՝ «շիլափլավ կամ շփոթ» շիլա պատրաստելիս։ Նախահեղափոխական Արևմտյան Ռուսիայում, Բելառուսում և Լիտվայում հնդկացորենի շիլա պատրաստելու համար կիրառվել է խոշորաձավարի տարբերակը, բայց առանց կողավոր մակերեսի.
Հնդկացորենի շիլան եփվում է ջրի կամ կաթի մեջ։ Այն կարող է լինել առանձին մատուցվող ուտեստ (հաճախ օգտագործվում է կաթով, կարագով, շաքարավազով, ինչպես նաև հաճախ կիրառվում է որպես խավարտ): Հանդիսանում է հնդկացորենի դիետայի մենամթերքը։


== Պատմություն ==
Պոխլյոբկինի կարծիքով՝ հնդկացորենի շիլան ռուսական ազգային խոհանոցի երկրորդ ուտեստն է՝ ըստ իր նշանակության։ Նրա՝ «Ամենակարևոր սննդային մթերքների պատմությունը» գրքում, գրված է, որ եթե «Կաղամբապուրն է շիլան՝ մեր ուտելիքը» տեսակի ասույթներում, ինչպես նաև առակներում, պատմվածքներում, երգերում, բիլինաներում (ռուսական ժողովրդական վեպերում) և այլն, հանդիպում է «շիլա» բառը, ապա այն նշանակում է հենց հնդկացորենի, այլ ոչ թե որևէ այլ ձավարի։ Այդ գրքում հնդկացորենն անվանվում է «ռուսական ինքնության խորհրդանիշ»՝ միավորող այնպիսի որակներ, որոնք գրավում են ժողովրդին՝ մատչելիություն, հասանելիություն, հստակություն բաղադրատոմսերում և պարզության՝ պատրաստման գործում։
Նախկին ԽՍՀՄ-ի երկրներում շիլան հաճախ ասոցացվում է Հայրենական պատերազմի ռազմաճակատի ճաշերի հետ, չնայած կարմիրբանակայինների շրջանում ոչ պակաս տարածում էին նաև ցորենի և վարսակաձավարի շիլաները։


=== Հնդկացորենի շիլան՝ Պահքի ճաշացանկում ===
Հնդկացորենից պատրաստված շիօլան հանդիսանում է պահքային սեղանի «ամենանշանակալի» ուտեստներից մեկը։ Իվան Շմելյովն իր «Տերունական ամառ» ստեղծագործության մեջ հնդկացորենի սիրահարներին է հղել այս տողերը.


== Ասացվածքներ և ասույթներ ==
Հնդկացորենի շիլան մեր մայրն է, իսկ տարեկանի հացը՝ մեր հարազատ հայրը։
Հնդկացորենի շիլան ինքն իրեն գովերգում է
Մեր դարդն է հնդկացորենի շիլան՝ ամբողջն ուտել չենք կարող, սառցնել էլ չենք ուզում։


== Տես նաև ==
Հնդկացորեն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խոհարարական արվեստի մեծ հանրագիտարանից վերցված բաղադրատոմս
Յուղով պատրաստված հնդկացորենի շիլա
Պրեմնից

Պրեմնից (գերմ.՝ Premnitz), քաղաք Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Գտնվում է Հաֆելլանդ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը 8893 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների)։ Զբաղեցնում է 45,42 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 63 244։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ Archived 2007-02-27 at the Wayback Machine.