Նատրիումի արսենատ

Նատրիումի արսենատ, անօրգանական միացություն, ալկալիական մետաղ նատրիումի աղի և արսենական թթվի աղը՝ Na3AsO4 բանաձևով, անգույն բյուրեղներ, ջրում լուծելի, առաջացնում են բյուրեղահիդրատ։


== Ստացումը ==
Արսենի լուծումը նատրիումի հիդրօքսիդի լուծույթի մեջ օքսիդիչների առկայությամբ․
  
    
      
        
          
            2
            A
            s
            +
            6
            N
            a
            O
            H
            +
            5
            N
            a
            C
            l
            O
             
            
              
                →
                
              
            
             
            2
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            5
            N
            a
            C
            l
            +
            3
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2As+6NaOH+5NaClO\ {\xrightarrow {}}\ 2Na_{3}AsO_{4}+5NaCl+3H_{2}O}}}
  Արսենի օքսիդի (III) հալեցումը ալկալու և նատրիումի նիտրատի հետ․
  
    
      
        
          
            A
            
              s
              
                2
              
            
            
              O
              
                3
              
            
            +
            6
            N
            a
            O
            H
            +
            2
            N
            a
            N
            
              O
              
                3
              
            
             
            
              
                →
                
                  400
                  −
                  
                    500
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            2
            N
            a
            N
            
              O
              
                2
              
            
            +
            3
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {As_{2}O_{3}+6NaOH+2NaNO_{3}\ {\xrightarrow {400-500^{o}C}}\ 2Na_{3}AsO_{4}+2NaNO_{2}+3H_{2}O}}}
  Արսենի օքսիդի (V) լուծումը ալկալու խիտ լուծույթի մեջ․
  
    
      
        
          
            A
            
              s
              
                2
              
            
            
              O
              
                5
              
            
            +
            6
            N
            a
            O
            H
             
            
              
                →
                
              
            
             
            2
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            3
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {As_{2}O_{5}+6NaOH\ {\xrightarrow {}}\ 2Na_{3}AsO_{4}+3H_{2}O}}}
  Նատրիումի մետաարսենատի քայքայում․
  
    
      
        
          
            5
            N
            a
            A
            s
            
              O
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
                  300
                  −
                  
                    550
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            2
            N
            a
            A
            s
            
              O
              
                3
              
            
            +
            2
            A
            s
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {5NaAsO_{2}\ {\xrightarrow {300-550^{o}C}}\ Na_{3}AsO_{4}+2NaAsO_{3}+2As}}}
  կամ դրա օքսիդացում․
  
    
      
        
          
            N
            a
            A
            s
            
              O
              
                2
              
            
            +
            N
            a
            C
            l
            O
            +
            2
            N
            a
            O
            H
             
            
              
                →
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            N
            a
            C
            l
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {NaAsO_{2}+NaClO+2NaOH\ {\xrightarrow {}}\ Na_{3}AsO_{4}+NaCl+H_{2}O}}}
  


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Նատրիումի արսենատը առաջացնում է անգույն բյուրեղներ։
Լավ լուծվում է ջրում անիոնի մասնակի հիդրոլիզմամբ
Առաջացնում է Na3AsO4•12H2O բյուրեղահիդրատը, որը լուծվում է իր բյուրեղաջրում 86,3°С ջերմաստիճանում։


== Քիմիական հատկությունները ==
Բյուրեղահիդրատը տաքացնելիս ջուրը դուրս է գալիս․
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            ⋅
            12
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  
                    150
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            12
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{3}AsO_{4}\cdot 12H_{2}O\ {\xrightarrow {150^{o}C}}\ Na_{3}AsO_{4}+12H_{2}O}}}
  Ջրային լուծույթներում կլանում է ածխաթթու գազը․
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            C
            
              O
              
                2
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                2
              
            
            H
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            N
            a
            H
            C
            
              O
              
                3
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{3}AsO_{4}+CO_{2}+H_{2}O\ {\xrightarrow {}}\ Na_{2}HAsO_{4}+NaHCO_{3}}}}
  Արսենական թթվի հետ սառեցումից առաջացնում է թթու աղի բյուրեղահիդրատ․
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            2
            
              H
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            3
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
              
            
             
            3
            (
            N
            a
            
              H
              
                2
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            ⋅
            
              H
              
                2
              
            
            O
            )
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{3}AsO_{4}+2H_{3}AsO_{4}+3H_{2}O\ {\xrightarrow {}}\ 3(NaH_{2}AsO_{4}\cdot H_{2}O)}}}
  Տեղակալման ռեակցիայի մեջ է մտնում․
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            3
            A
            g
            N
            
              O
              
                3
              
            
             
            
              
                →
                
              
            
             
            A
            
              g
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            ↓
            +
            3
            N
            a
            N
            
              O
              
                3
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{3}AsO_{4}+3AgNO_{3}\ {\xrightarrow {}}\ Ag_{3}AsO_{4}\downarrow +3NaNO_{3}}}}
  Հանդիսանում է թույլ օքսիդիչ․
  
    
      
        
          
            2
            N
            
              a
              
                3
              
            
            A
            s
            
              O
              
                4
              
            
            +
            4
            H
            I
            +
            3
            
              H
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
              
            
             
            A
            
              s
              
                2
              
            
            
              O
              
                3
              
            
            ↓
            +
            2
            
              I
              
                2
              
            
            +
            3
            N
            
              a
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            5
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2Na_{3}AsO_{4}+4HI+3H_{2}SO_{4}\ {\xrightarrow {}}\ As_{2}O_{3}\downarrow +2I_{2}+3Na_{2}SO_{4}+5H_{2}O}}}
  


== Գրականություն ==
Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ։ Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.։ Химия, 2000. — 480 с.


== Ծանոթագրություններ ==