armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ճանճի գյուղ

Ճանճի գյուղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Քոչհիսարի գավառակում։ Գտնվում էր Սեբաստիա քաղաքի մոտակայքում։


== Պատմություն ==
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 350 բնակիչ, որի մի մասը հայ էին։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահությունն ու այգեգործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ճանճին ուներ Ս. Խաչ անունով եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Միջին դարերում եղել է գրչության կենտրոն։ Գյուղում 1612-1620 թվականներին ընդօրինակվել է մի Ավետարան, որը հասել է մինչև մեր ժամանակները։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հեմիլթոն Ռևել

Հեմիլթոն Ռևել (մայիսի 31, 1872(1872-05-31), Ջիբրալթար, Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ, Միացյալ Թագավորություն - ապրիլի 11, 1958(1958-04-11), Նիս), բրիտանացի թատրոնի, հետագայում նաև համր կինոյի դերասան։


== Կենսագրություն ==
Արթուր Լլոյդ Հեմիլթոն Էնգսթրոմը ծնվել է Միացյալ Թագավորության արտերկրյա տարածք հանդիսացող Ջիբրալթարի Մուրիշ դղյակում։ Հայրը արքայական հեծելազորային հրետանու սպա Ջորջ Լլոյդ Էնգսթրոմն էր, մայրը՝ Լուիզա Մարիա Ռևելը։
1900 թվականի մարտի 5-ին Ռևելը ձերբակալվել է իր խաղընկեևուհու՝ Օլգա Նեթերսոլի հետ «Սաֆո» պիեսում դերակատարման համար, որն իր ժամանակի համար անպատշաճ էր համարվում, քանի որ պատկերում էր մի կնոջ, որը սիրային արկածներ ուներ տղամարդկանց հետ, որոնց հետ նա ամուսնացած չէր։ Նյու Յորքի ոստիկանությունը փակել է նրանց թատրոնը։ Դատավարությունն սկսվել է ապրիլի 3-ին, սակայն ի վերջո նրանք երկուսն էլ արդարացվել են ապրիլի 7-ին և ազատ արձակվել, իսկ պիեսը թույլատրվել է շարունակել բեմադրել։


== Ֆիլմագրություն ==
Բժիշկ Անտոնիո (1914)
Վերջին Կալդիերոսը (1914) * կարճ
Համլետ (1914)
Դյու Բարրի (1915) w / տիկին Լեսլի Քարթերի հետ
Կյանքի դիմակը (1915)
Հասարակության թշնամին (1915)
Չարքի գինը (1916)
Մոննա Վաննա (1916)
Կես միլիոն կաշառք (1916)
Սև արագիլը (1917)
Թաիսը (1917) Մերի Գարդենի հետ
Որ չմոռանանք (1918)
Հմայիչ մեղավորը (1918)
Մի աստղ գիշերվա մեջ (1919) * կարճ
Կիսմետ (1920) Օտիս Սքինների հետ
Լավ կանայք (1921)
Հեռախոսավարուհին (1927)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հեմիլթոն Ռևել Internet Movie Database կայքում
Կաղապար:IBDB name
Լևայա

Լևայա (ռուս.՝ Левая ), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասում։ Սնվում է անձրևաջրերով։ Թափվում է Էլովկա գետ, գետաբերանից ձախ՝ 106 կմ հեռավորության վար։ Գետի երկարությունը 101 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19070000112120000016643


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Միխայիլ Սիմոնյան

Միխայիլ Սիմոնյան (1986, Նովոսիբիրսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի ջութակահար։ 


== Կենսագրություն ==
Ջութակ նվագել սովորել է հինգ տարեկանից։ 1999 թվականին, 13 տարեկանում, Սիմոնյանն իր առաջին ելույթն է ունեցել Նյու Յորքի Լինքոլն կենտրոնում՝ Ամերիկյան ռուս երիտասարդ արտիստների նվագախմբի (ARYO) հետ և Սանկտ Պետերբուրգի (Ռուսաստան) Մարիինյան թատրոնում՝ ARYO-ի և Մարիինյան երիտասարդական նվագախմբի համատեղ համերգում՝ կատարելով Կարոլ Շիմանովսկու Ջութակի թիվ 1 կոնցերտը։ 
Նա արժանացել է առաջին մրցանակների Սանկտ Պետերբուրգի համառուսաստանյան մրցույթում, ջութակահարների սիբիրյան մրցույթում, Մոսկվայում՝ Ազգային «Պրիզվանիե» մրցույթում և Նյու Յորքի Salon de Virtuosi-ում։ 
Միխայիլ Սիմոնյանը Եհուդի Մենուհինի հիմնադրամի մրցանակի դափնեկիր է, իսկ 2000 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում ստացել է «Տարվա վիրտուոզ» մրցանակը։ 2003 թվականին Ձեռքբերումների ազգային ակադեմիան նրան ընտրել է կատարողական արվեստի ոլորտում մրցանակի թեկնածու։ 2005 թվականին նա արժանացել է բարձր մակարդակի ճանաչման, երբ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինն ընդունել է նրան Կրեմլում՝ նրան գնահատելով որպես Ռուսաստանի ամենահեռանկարային երիտասարդ երաժիշտներից մեկը։ 2008 թվականին Դասական ձայնագրությունների հիմնադրամը նրան շնորհել է «Երիտասարդ արտիստ» մրցանակը։
Միխայիլ Սիմոնյանի առաջնախաղը Լոնդոնի Wigmore Hall-ում կայացել է 2008 թվականի հոկտեմբերին։
Սիմոնյանը ելույթներ է ունեցել բազմաթիվ նվագախմբերի հետ, այդ թվում՝ Ռուսաստանի ազգային նվագախմբի, Կիրովի նվագախմբի, Մոսկվայի կամերային նվագախմբի, Կրեմլի կամերային նվագախմբի, Վիեննայի Թոնքյուստլերի նվագախմբի, Նովոսիբիրսկի ֆիլհարմոնիայի, Ցինցինատիի սիմֆոնիկ նվագախմբի, Նյու Ջերսիի սիմֆոնիկ նվագախմբի, «Մոսկվայի վիրտուոզներ» նվագախմբի հետ։
Նա աշխատել է այնպիսի անվանի դիրիժորների հետ, ինչպիսիք են Վալերի Գերգիևը, Միխայիլ Պլետնյովը, Կոնստանտին Օրբելյանը, Վլադիմիր Սպիվակովը, Առնոլդ Կացը, Քրիստիան Յարվին, Լեոն Բոտշտեյնը և Եհուդի Մենուհինը։
Միխայիլ Սիմոնյանը սովորել է Ֆիլադելֆիայի Քըրթիսի երաժշտական ինստիտուտում և շարունակում է աշխատել Վիկտոր Դանչենկոյի հետ։ Նա ապրում է Ֆիլադելֆիայում։
Միխայիլ Սիմոնյանը նվագում է 1769 թվականին Նեապոլում Ջուզեպե Գալյանոյի  պատրաստած ջութակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը Deutsche Grammophon-ից
Ալբրեխտ Ալթդորֆեր

Ալբրեխտ Ալթդորֆեր (գերմ.՝ Albrecht Altdorfer, 1480[…], Ռեգենսբուրգ, Բավարիա և Ալթդորֆ բայ Նյուրնբերգ, Նյուրնբերգ, Միջին Ֆրանկոնիա, Բավարիա - փետրվարի 12, 1538(1538-02-12)[…], Ռեգենսբուրգ, Բավարիա)՝ Վերածննդի դարաշրջանի գերմանացի գեղանկարիչ, փորագրիչ և շինարար։ Ալթդորֆերը համարվում է այսպես կոչված Դանուբի դպրոցի գլխավոր ներկայացուցիչը։ Այս խմբի ներկայացուցիչները հայտնի են նաև, որպես «Դանուբի վայրի նկարիչներ»։ Ալբրեխտ Դյուրերի հետ միատեղ համարվում է Նյուրնբերգի արվեստի հիմնադիր։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Աղբյուրներ ==
Նիժնեիդրիսովո

Նիժնեիդրիսովո (ռուս.՝ Нижнеидрисово, բաշկիրերեն՝ Түбәнге Иҙрис), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 410 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շևանսո

Շևանսո (ֆր.՝ Chevanceaux), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Մոնլյո լա Գարդ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ժոնզակ շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17104։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1022 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շևանսոյի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Ացիդալիա հարթավայր (Մարս)

Ացիդալիա հարթավայր (լատ.՝ Acidalia Planitia) (ավելի վաղ՝ Ացիդալիա ծով), հարթավայր Մարսի վրա, տեղակայված է Թարսիս հրաբխային շրջանի և Արաբիայի միջև, Մարիներների հովիտներից հյուսիս, կենտրոնը գտնվում է 46°42′ հս․. լ. 338°00′ ավ. ե.46,7° с. ш. 338,0° в. д.﻿ / 46.7; 338.0 կետում։ Հարթավայրի վրա է գտնվում հայտնի Կիդոնիա շրջանը։


== Անվանումը ==
Հարթավայրը իր անվանումը ստացել է Ջովանի Սկիապարելլիի քարտեզի համապատասխան ալբեդոյի մասնիկից, իր հերթին այս մասնիկը անվանվել էր Ացիդալիյան (Ակիդալիյան) աղբյուրից, որում լողանում էր Վեներան։


== Աշխարհագրություն ==
Հարթավայրը ունի −4 - −5 կմ խորություն, համեմատած Մարսի միջին բարձրության հետ։
Երկրաբանական առանձնահատկությունները կրում են հրաբխային գործունեության հետքեր։ Համարվում է, որ շրջանի հողի հիմքն է կազմում սև ավազը, որը առաջացել է մուգ բազալտների էրոզիայի հետևանքով։ Առավելապես հարթավայրում նկատվում են խառնարաններ շրջապատված պատվարով, մակերևույթի տակ գտնվում է սառույց։
Հեռավոր երկրաբանական անցյալում Ացիդալիա հարթավայր էին հոսում ջրերը մոտակա հիմնական ջրհորդաններից, այնպիսիք, ինչպիսին է Արես հարթավայրը։


== Հարթավայրի վրա գտնվող օբյեկտները ==
Այս հարթավայրի նկատմամբ հետաքրքրությունը կապված է այստեղ գտնվող անհետացած մարսյան քաղաքակրթությունների «արտեֆակտների» հետ, որոնցից ամենահայտնիներն են՝ «դեմքը», «սֆինքսը» և «բուրգերը», ուոնք գտնվում են Կիդոնիայում։ Բացի այդ կան նաև մակերևույթի այլ մանրամասներ, որոն հետաքրքրում են մարսյան կյանքի որոնողներին, օրինակ՝ «խողովակները», որոնք տեսանելի են այս Archived 2009-01-11 at the Wayback Machine. լուսանկարի աջ կենտրոնական մասում, լուսանկարը կատարված է Մարս Գլոբալ Սրվեյեր սարքից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի քարտեզը Google Mars-ում
Ալենկեր

Ալենկեր (պորտ.՝ Alenquer), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բայշու Ամազոնասի մարզում։ Մտնում է Սանտարենի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 40 015 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 22 282 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1,8 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1881 թվականի հունիսի 10-ին


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 113.910.045,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.801,94 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,673 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Կեր Յու (Մեզենի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կեր Յու (այլ կիրառումներ)Կեր Յու (ռուս.՝ Керь-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեզեն գետի ձախ ափին՝ 498 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000044299
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004429
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ավերոյիզմ

Ավերոյիզմ, միջնադարյան և Վերածննդի ժամանակաշրջանի քրիստոնեա-աստվածաբանական փիլիսոփայական ուղղություն, որի ակնունքները բխում են 12-րդ դարի արաբ աստվածաբան Ավերոյեսի (Իբն-Ռուշդ) հայացքներից։ Ավերոյիզմի ներկայացուցիչները, հանդես գալով եկեղեցական ուսմունքի քննադատությամբ, մասնավորապես օգտագործում էին Ավերոյեսի գաղափարների այն մասը, որտեղ նա փորձում է ապացուցել, որ կրոնի պատկերացումներն իրենցից ներկայացնում են լոկ մաքուր փիլիսոփայական ճշմարտությունների այլաբանական արտահայտություններ։ 13-րդ դարում ավերոյիզմին հակադրվում էր ավանդական օգոստիանոսականությունը և քրիստոնեական արիստոտելիզմը։
Կենզա Ֆոուրաթի

Կենզա Ֆոուրաթի (արաբ․՝ كنزة الفراتي, մայիսի 13, 1987(1987-05-13), Լիլ), մոդել է Թունիսից։


== Վաղ տարիներ ==
Ֆոուրաթին ծնվել է Լիլում, Ֆրանսիա, սակայն երկու ամսական հասակում նա և իր ընտանիքը ուղևորվել են Թունիս։ Նրա հայրը Ալի Ֆոուրաթին է։ Այնտեղ նա սովորել է ֆրանսիական ավագ դպրոցում և այն ավարտելուց հետո դարձել մոդել։ Որոշ ժամանակ անց տեղափոխվում է Փարիզ։ Փարիզում ևս սովորում է L'Universite de la Sorbonne համալսարանում՝ գրականության և գեղարվեստի բաժնում։ Գնում է նաև Լոնդոն և սովորում օպերատրություն և դերասանություն։


== Գործունեություն ==
2002 թվականին՝ 15 տարեկան հասակում մասնակցեց Elite Model Management մոդելային գործակալության կազմակերպած «Elite Model Look» մրցույթին և գրավեց երրորդ հորիզոնականը։ Հայտնվել է ֆրանսիական Vogue, Elle, Marie Claire, L'officiel Voyage, Grazia և GQ հայտնի ամսագրերում։ Քայլել է Արմանիի, Վալենտինոյի, Ֆերրեի, Ժան Փոլ Գաուլիտերի, Ստելա Մակքարթնեյի, Վիվիեն Վեսթվուդի, Սելինի և Թոմի Հիլֆրիջերի նորաձևության շոուներին։ 2011 թվականին հայտնվեց Sports Illustrated ամսագրի լողազգեստների համարում։ Global Grind–ին տված հարցազրույցում նա նշել է․ «Ես մեծացել եմ մուսուլմանական շրջանում, բայց ես կարող եմ գովազդել լողազգեստներ ևս։ Ինչու՞ պետք է այդ երկուսը լինեն բացառիկ երևույթներ»։
2005 թվականին հայտնվեց «Frankie» ֆիլմում։ 2010 թվականի հոկտեմբերին Ֆոուրաթին և մեկ այն թունիսցի դերասան կատարեցին Կարտաժ կինոփառատոնի բացման և փակման արարողությունները։


== Անձնական կյանք ==
Ֆոուրաթին բնակվում է Նյու Յորքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (290501-290600)

Աստերոիդների ցանկ (290401-290500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (290601-290700)
 Աստերոիդների ցանկ (290401-290500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (290601-290700)
Լը Բրեյ (Ալյեի գավառ)

Լը Բրեյ (ֆր.՝ Le Breuil), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Ալյեի գավառի Վիշի շրջանում։ Մտնում է Լապալիս կանտոնի կազմի մեջ։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03042։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 545 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 319 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 220-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 99-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 69,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,1 %)։ 220 աշխատունակ բնակիչներից 191-ը աշխատում էին (110 տղամարդ և 81 կին), անաշխատանք էին 29-ը (12 տղամարդ և 17 կին)։ 99 անգործունակ մարդկանցից 25-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 39-ը թոշակառու, 35-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Ռոմանական ժամատուն՝ XII դար
Սեն Բլեզ եկեղեցի՝ 1911 թիվ
Ալյուրագործության թանգարան և ջրաղաց՝ 1825 թիվ


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Լը Բրեյ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-26-ին։ Վերցված է 2012-6-19 
«Լը Բրեյ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-30
Սերեբրինցի

Սերեբրինցի (ուկրաիներեն՝ Серебринці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սերեբրինցի գյուղում բնակվում էր 874 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 336,15 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոռիչ

Կոռիչ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիգոր Ա Սյունի

Գրիգոր Ա Սյունի կամ Գրիգոր Աշոտյան (անհայտ - 1072 կամ 1084), Սյունիքի թագավոր (1051 - 1072)։ Ծագում էր Սյունիների իշխանական տոհմից։ Գահ է բարձրացել անժառանգ ավագ եղբոր՝ Սմբատ Բ արքայի մահից հետո։ Գրիգոր Ա-ն ամուսնացած էր Արցախի ականավոր իշխան Սահակ Սևադա Բ-ի դստեր՝ Շահանդուխտի հետ։ Նրանք նույնպես ժառանգ չունեին, այս փաստն արձանագրված է Վահանավանքի սուրբ Աստվածածին կրկնահարկ եկեղեցու 1086 թվականի վիմական բնագրում։
Գրիգոր Ա-ն հաստատուն է դարձրել Լոռու թագավորության հետ կապը, 1046 թվականին Լոռու Դավիթ Անհողին թագավորի հետ ջախջախել Դվինի ամիրայի զորքերին։ Սյունիքի իշխանների զորքերը համախմբելով՝ նա պատրաստ էր դիմակայել սելջունկերի հարձակմանը։ Ձևականորեն ընդունել է Ալփ-Ասլանի գերիշխանությունը և պահել երկրամասը։

Սմբատ Բ և Գրիգոր Ա թագավոր-եղբայրները զբաղվել են շինարարական աշխատանքներով։ Աջակցել և «ամենայն պիտոյիւք» օգնել են Տաթևի վանքի, Վահանավանքի, Բղենո-Նորավանքի և հոգևոր-կրթական այլ կենտրոնների վերանորոգման աշխատանքներին։ Նրանց գահակալության տարիներին առավել հարստացան Սյունիքի կրոնական օջախները, առանձնապես Տաթևի վանահայրությունը, որն ուներ միաբանության ավելի քան 1000 անդամ։
Գրիգոր Ա-ի մահվանից հետո Սյունյաց ազնվականության որոշմամբ թագավոր է հռչակվում Շահանդուխտ թագուհու կրտսեր եղբայր Սենեքերիմը։


== Աղբյուրներ ==
Գրիգոր Գրիգորյան, Սյունիքի թագավորությունը  (X–XII դարեր) Archived 2015-06-30 at the Wayback Machine.


== Տես նաև ==
Գրիգոր Բ Սենեքերիմյան


== Ծանոթագրություններ ==
Նովի Սուբայ

Նովի Սուբայ (ռուս.՝ Новый Субай, բաշկիրերեն՝ Яңы Субай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Նուրիմանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 394 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
To Be Young

«To Be Young» (անգլ. թարգմանաբար՝ «Լինել երիտասարդ»), անգլիացի երգչուհի Էն Մարիի երգը՝ ամերիկացի ռեփեր և երգչուհի Doja Cat-ի մասնակցությամբ, որը թողարկվել է որպես սինգլ 2020 թվականի հուլիսի 17-ին։


== Նախապատմություն ==
Էն Մարին սկսել է երգը սոցցանցերում գովազդել դրա թողարկումից մի քանի օր առաջ՝ տեղադրելով «We're all a mess, but I guess this is what it feels like to be young» (անգլ. թարգմանաբար՝ «Մենք բոլորս խառնաշփոթ ենք, բայց, կարծում եմ, սա է երիտասարդ զգալը») տողը երգի տեքստից, ինչպես նաև սինգլի շապիկը։


== Չարթեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բուդրիո

Բուդրիո  (իտալերեն՝ Budrio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Բոլոնյա գավառում։
Բնակչությունը՝16167 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 123,3 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 120,18 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 40054։ Հեռախոսային կոդը՝ 051։
Սուրբ Լավրենտին հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 10-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
21st Century Breakdown

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 21st Century Breakdown (այլ կիրառումներ)21st Century Breakdown, ամերիկյան Green Day փանկ-ռոք խմբի ութերորդ ստուդիական ալբոմն է, թողարկվել է 2009 թվականի մայիսի 15-ին Ռեփրայզ Ռեքորդս ձայնագրման լեյբլի կողմից։ Ալբոմը պատմում է երկու սիրահարներ՝ Քրիստիանի և Գլորիայի մասին, ինչը պարզ երևում է «Last Night on Earth», «¡Viva la Gloria!» և այլ երգերում։ Ալբոմից թողարկվել է 5 սինգլ։
2009 թվականի սեպտեմբերի 19-ին կայացած MTV Video Music Awards արարողության ժամանակ ալբոմից «21 Guns» տեսահոլովակը հաղթել է է 3 մրցանակ՝ «Լավագույն ռոք տեսահոլովակ», «Լավագույն կինեմատոգրաֆիա» և «Լավագույն ռեժիսորական աշխատանք» նոմինացիաներում։ Նույն թվականին ալբոմը նվաճել է Գրեմմիի «Լավագույն ռոք ալբոմ» մրցանակը։


== Երգացանկ ==
Բոլոր երգերի տեքստերի հեղինակն է Բիլլի Ջո Արմսթրոնգ, բոլոր երգերի հեղինակն է՝ Green Day։


=== Բոնուսային երգեր ===
Բոլոր երգերի տեքստերի հեղինակն է Բիլլի Ջո Արմսթրոնգ, բոլոր երգերի հեղինակն է՝ Green Day, բացի այլ նշումներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուաշուպե

Գուաշուպե (պորտ.՝ Guaxupé), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևմտյան մասում։ Մտնում է Սան Սեբաստյան դու Պարաիզու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 47 894 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 285,913 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 1,837 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1837 թվականի հունիսի 1-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 310.219 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 6.101 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,796 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման տարածքում լեռնային արևադարձային է։
(8178) 1992 DQ10

(8178) 1992 DQ10, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի փետրվարի 29-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,321256 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8777 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7649 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1291,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,278689 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,55° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8178) 1992 DQ10 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ջոնսոնի շրջան (Արկանզաս)

Ջոնսոն (անգլ.՝ Johnson County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.715 կմ² է, բնակչությունը՝ 25.54 մարդ (2007 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քլարկսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1833 թ.։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղում ==
Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում(չաշխատող հղում)
Անդրեյ Մոստովոյ

Անդրեյ Անդրեևիչ Մոստովոյ (նոյեմբերի 5, 1997(1997-11-05), Օմսկ, Ռուսաստան), ռուս ֆուտբոլիստ, Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ» ֆուտբոլային ակումբի և Ռուսաստանի ազգային հավաքականի կիսապաշտպանն է։


== Ակումբային կարիերա ==
Անդրեյ Մոստովոյը ծնվել է Օմսկ քաղաքում, սակայն 4 տարեկան հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մոսկվա։ Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել ԲԿՄԱ ֆուտբոլային ակումբի դպրոցում, իսկ 14 տարեկանում տեղափոխվել է Լոկոմոտիվի դպրոց։
2016 թ. սկզբում տեղափոխվել է «Դոլգոպրուդնի» ֆուտբոլային ակումբ։ Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2016 թ. ապրիլի 10-ին, երբ թիմը մրցում էր «Զնամյա Տռուդա» ակումբի հետ և կարողացել է 4-րդ րոպեին բացել խաղի հաշիվը։ Մրցաշրջանի ավարտին տեղափոխվում է Ազգային լիգայում հանդես եկող «Խիմկի»։ Խիմկիի կազմում անցկացրած 2 մրցաշրջանների ընթացքում հասցրել է մասնակցել 82 հանդիպման և դառնալ 4 գոլի հեղինակ։ 2017 թ. օգոստոսին լուրեր էին շրջանառվում, որ ֆուտբոլիստով հետաքրքրվում է իսպանական «Մարբելյա» ակումբը։ 2017 թ. նոյեմբերի 28-ին Ազգային լիգայի հավաքականի կազմում մասնակցում է իտալական Բ Սերիայի հավաքականի դեմ անցկացված հանդիպմանը (2:2)։
2019 թ. փետրվարին ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է «Զենիթ»։ Մինչև մրցաշրջանի ավարտը հանդես է գալիս «Զենիթ-2» ակումբի կազմում, որտեղ հասցնում է մասնակցել 13 հանդիպման և դառնալ 5 գոլի հեղինակ։ Մինչև 2019/20 մրցաշրջանի սկսվելը 1 տարվա վարձավճարային պայմանագիր է կնքում Պրեմիեր Լիգայի նորեկ «Սոչի» ակումբի հետ։ Ռուսաստանի առաջնությունում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է 2019 թ. հուլիսի 27-ին, երբ թիմը մրցում էր «Կրասնոդար» ակումբի հետ։ Այդ խաղում Անդրեյի թիմը սեփական դարպասն է ընդունում 3 անպատասխան գնդակ։ Ֆուտբոլիստին հաջողվում է դառնալ նոր ակումբի հիմնական կազմի խաղացողը և դառնալ առաջատարներից մեկը։
2020 թ. ամռանը ֆուտբոլիստը վերադառնում է «Զենիթ» և օգոստոսի 7-ին իր առաջին խաղն է անցկացնում, երբ թիմը Ռուսաստանի Սուպերգավաթի համար պայքարում մրցում էր «Լոկոմոտիվ» ակումբի հետ։ 2020 թ. սեպտեմբերի 14-ին ֆուտբոլիստին հաջողվում է նոր ակումբի կազմում դառնալ գոլի հեղինակ գրավելով Տուլա քաղաքի «Արսենալ» ակումբի դարպասը։


== Ազգային հավաքականի կազմում ==
2020 թ. օգոստոսի 25-ին ֆուտբոլիստը հրավիրվում է Ռուսաստանի հավաքական մասնակցելու Ազգերի Լիգայի մրցաշարին, երբ թիմը պիտի մրցեր Սերբիայի և Հունգարիայի ազգային հավաքականների հետ։ Սակայն Անդրեյը ասյ 2 հանդիպումների ժամանակ խաղադաշտ դուրս չի գալիս։ Ազգային հավաքականի կազմում իր նորամուտը նշել է 2020 թ. հոկտեմբերի 8-ին, երբ թիմը մրցում էր Շվեդիայի հավաքականի հետ։


== Մրցելույթների վիճակագրություն ==
2020 թ. հոկտեմբերի 17-ի տվյալներով

2020 թ. հոկտեմբերի 15-ի տվյալներով

Ընդհանուր 3 խաղ / 0 գոլ, 0 հաղթանակ, 2 ոչ ոքի, 1 պարտություն


== Նվաճումներ ==


=== Ակումբային ===
 «Զենիթ»

 Ռուսաստանի Սուպերգավաթակիր - 2020


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Մոստովոյը soccerway.com կայքում
Մոստովոյը transfermarkt.com կայքում
Մոստովոյը footballfacts.ru կայքում
Դարաշրջան (էպոխա)

Դարաշրջան, Էպոխա, ժամանակաշրջան, որն ունի միայն իրեն ներհատուկ էական գծեր։ Դարաշրջանի համար հատկանշական են դարակազմիկ իրադարձություններ ու երևույթներ, բնության մեջ, հասարակական կյանքում, գիտության, արվեստի և այլ բնագավառներում տեղի ունեցող որոշակի պրոցեսներ։ Դարաշրջանը արտահայտում է հասարակական կյանքի զարգացման որակապես նոր աստիճան և, սովորաբար, սկսվում դարագլուխ կազմող անցքերով ու երևույթներով։ Օրինակ, կապիտալիզմի դարաշրջանը սկսվում է բուրժուական հեղափոխություններով։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը բացեց մարդկության զարգացման նոր դարաշրջան։ Ամեն մի դարաշրջանում առաջադրվել են զարգացման կոնկրետ պահանջներ, որոնց լուծմամբ հնարավոր է դարձել հասարակության առաջընթացը։ Դարաշրջաններում տեղի ունեցող երևույթները օրինաչափ են և պատճառակցված։ Դարաշրջանների միջև գոյություն ունի չընդհատվող հաջորդականություն, կենդանի, օրգանական կապ։ 


== Ժամանակաշրջանների բաժանումը ==
Յուրաքանչյուր նոր դարաշրջան ժխտում է հին սկզբունքները, հաստատում նորերը։ Ամեն մի երկրում տվյալ դարաշրջան ունի իր ուրույն գծերը, օրինաչափությունները։ Միևնույն դարաշրջանում տարբեր երկրներում ծագում են թեև ժամանակով նույն, բայց տարաբնույթ երևույթներ։ Հիմք ընդունելով մարքս-լենինյան ուսմունքը սոցիալ-տնտեսական ֆորմացիաների մասին, Հայաստանի պատմությունը պարբերացվում է ըստ հետևյալ դարաշրջաների։ Նախնադարյան-համայնական հասարակարգը ընդգրկում է հին քարի դարից մինչև մ․ թ․ ա․ I հազարամյակի սկիզբը, ստրկատիրության դարաշրջան՝ մ․ թ․ ա․ 9-րդ դարից - մ․ թ․ 3-րդ դար, վաղ ֆեոդալիզմի դարաշրջան՝ 4-9-րդ դարեր։ 15-18-րդ դարեր ֆեոդալիզմի դեգրադացիայի շրջանն է, 19-րդ դարում Արևելյան Հայաստանում ֆեոդալիզմի քայքայման և կապիտալիզմի ձևավորման Դարաշրջան (Արևմտյան Հայաստանում այս դրությունը հարատևում է ցայսօր), իսկ 1920 թվականից սկսվել է սոցիալիզմի դարաշրջանը։
Ելենա Գասպարյան

Ելենա Հովհաննեսի Գասպարյան (1912, Բաքու -), հայ բժիշկ, թերապևտ, պրոֆպաթոլոգ։ Բժշկագիտության դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1970):


== Կենսագրություն ==
Բաքվում միջնակարգ կրթությունն ստանալուց հետո 1931 թվականին ընդունվել է Երևանի բժշկական ինստիտուտ և գերազանցության դիպլոմով ավարտել է 1936 թվականին։ Աշխատանքային գործունեությունն սկսում է Արզնի առողջարանից։ 1939 թվականին ընդունվել է ֆակուլտետային թերապիայի ամբիոնի ասպիրանտուրա։
Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին օրերին ուղարկվել է № 1472 էվակուհոսպիտալ որպես վիրաբուժության բաժանմունքի պետ։ Երեքուկես տարում դառնում է որակյալ մասնագետ, մասնակցում բարդ վիրահատումների, ինքնուրույն վիրահատում (ռումբի բեկորների հեռացում, որովայնի վիրահատում, վերջավորությունների հեռացում)։
Պատերազմից հետո եղել է ասիստենտ Երևանի բժշկական ինստիտուտի ներքին հիվանդությունների ամբիոնում։ 1952 թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 1954 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի կոչում։ Նվիրվել է պրոֆախտաբանության հրատապ խնդիրների գիտական մշակմանը։ 1969 թվականին ստացել է դոկտորի գիտական աստիճան, իսկ մեկ տարի հետո՝ պրոֆեսորի կոչում։
Գրել է շուրջ վեց տասնյակ գիտական աշխատություններ ու հոդվածներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ոսկեղջյուրի կամուրջ

Ոսկեղջյուր կամուրջ (թուրքերեն՝ Haliç Metro Köprüsü), մետրոկամուրջ Ստամբուլ Archived 2020-03-29 at the Wayback Machine. ում, որը հիմնականում սպասարկում է Ստամբուլի մետրոպոլիտենի աշխատանքները։ Կամուրջը հատում է Ոսկեղջյուրը։ Կամուրջը իրար է կապում Ստամբուլի Բեյօղլու և Ֆաթիհ շրջանները, որոնք գտնվում են քաղաքի եվրոպական հատվածում։ Կամուրջը գտնվում է Գալաթայի և Աթաթուրքի կամուրջների միջև, մոտավորապես վերջինից 200 մետր դեպի արևելք։ Կամուրջը դարձավ 4-րդը, որը հատում է Ոսկեղջյուրը և լիարժեք շահագործման հանձնվեց 2014 թվականի փետրվարի 15-ին։


== Ճարտարապետություն ==

Կամրջի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 936 մետր, որից 436 մետրը գտնվում է ջրի վրա։ Այն իրար է կապում մետրոպոլիտենի Ազափքափը (Բեյօղլու) և Յունքափանը (Ֆաթիհ) կայարանները։ Կամրջի թռիչքի առավելագույն երկարությունը կազմում է 180 մետր։ Կամրջի ամեն կողմում կա 9 ճոպան և երկու աշտարակ։
Կամրջի լայնությամբ տեղակայված են երկու երկաթուղային գծեր, ինչպես նաև հետիոտների համար նախատեսված անցուղիներ։
Յունքափանըի հատվածում՝ 120 մետր ափից հեռավորության վրա կամուրջը բացվում է, ինչը հնարավորություն է տալիս խոշոր նավերին մուտք գործելու Ոսկեղջյուր Archived 2020-03-29 at the Wayback Machine.: Սկզբնական շրջանում նախատեսվում էր, որ կամուրջը կբացվի գիշերը ժամը 01:00-ից մինչև 05:00 ամռանը, իսկ ձմռանը՝ երկու անգամ։ Ներկայումս կամուրջը բացվում է ըստ անհրաժեշտության։
Մետրոյի կայարանի պլատֆորմի երկարությունը կազմում է 180 մետր և կարող է տեղավորել 8 վագոնանոց գնացքի։ Մետրոյի նախագծի արդյունքում կամրջի ընթացիկ շինարարության մեջ նույնպես փոփոխություններ եղան։ Կայարանը ներկված է շագանակագույն գույնով։ Կամուրջը օրական հատում է ավելի քան մեկ միլիոն մարդ։ Այն իրար է կապում Ստամբուլի Archived 2020-03-29 at the Wayback Machine. այնպիսի տեսարժան վայրեր, ինչպիսիք են Սուլթանահմեդը Archived 2020-03-29 at the Wayback Machine., Սարայբուրնուն Archived 2020-03-29 at the Wayback Machine., Գրանդ բազարը Archived 2020-03-29 at the Wayback Machine., Թաքսիմ հրապարակը և այլն։


== Ընդվզումներ ==

Կառուցման ընթացքում հասարակական կազմակերպությունները և անհատ քաղաքացիներ դեմ հանդես եկան կամրջի ներկայիս տեսքին, ինչպես նաև կառուցման պլանի փոփոխությանը, որոնք տեղի էին ունեցել արդեն շինարարության ընթացքում։ Կարծիք էր հայտնվում, թե կամրջի շինարարությունը գցում է Ստամբուլի Archived 2020-03-29 at the Wayback Machine. պատմական հատվածի տեսքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Գալաթայի կամուրջ
Աթաթուրքի կամուրջ
Հալիչ կամուրջ
Իրիցուգեղ

Իրիցուգեղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում։ Գտնվում էր Մանգասար գետի աջ կողմում, Կարաքիլիսա քաղաքից փոքր-ինչ հյուսիս-արևելք։


== Պատմություն ==
Բնակչության մեծ մասը արտագաղթել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1880 թվականին ուներ 43 տուն, XIX դարի վերջին 50-60 տուն, իսկ 1914 թվականին` 110 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Իրիցուգեղն ուներ եկեղեցի։ Գյուղի մոտ կա ավերված վանք, խաչքարեր։ Խաչքարերից մեկը 1718 թվականի է։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էդուարդ Մյորիկե

Էդուարդ Մյորիկե (գերմ.՝ Eduard Friedrich Mörike, սեպտեմբերի 8, 1804(1804-09-08)[…], Լյուդվիգսբուրգ, Շտուտգարտի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Բադեն-Վյուրթեմբերգ - հունիսի 4, 1875(1875-06-04)[…], Շտուտգարտ, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի ռոմանտիկ քնարերգու-բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Էդուարդ Մյորիկեն ծնվել է Լյուդվիգսբուրգում, բժշկի ընտանիքում։ Սովորել է տեղի լատինական դպրոցում, ապա՝ Շտուտգարտի գիմնազիայում։ 1818 թվականին ընդունվել է Բադ-Ուրախի հոգևոր սեմինարիա, 1822-1826 թվականներին աստվածաբանություն է ուսանել Թյուբինգենի համալսարանում։ Ուսանողական տարիներին և հետագայում տարբեր վայրերում եղել է սարկավագ, քահանա, հոգևոր առաջնորդի տեղապահ՝ ծառայելով եկեղեցուն, միաժամանակ ապրել է աշխարհիկ կյանքով։ Բացի եկեղեցական սաղմոսները, գրել է քնարական ստեղծագործություններ։ Հրատարակվել են Մյորիկեի բանաստեղծությունների գրքեր, բազմաթիվ արձակ ստեղծագործություններ։ 1851 թվականին Մյորիկեն ամուսնացել է և թողել եկեղեցին, զբաղվել մանկավարժությամբ, դասավանդել է Շտուտգարտի Սուրբ Կատարինայի օրիորդաց գիմնազիայում, ապա՝ համալսարանում, որտեղ նրան շնորհվել է պատվավոր դոկտորի կոչում։ 1855  թվականին Մյորիկեն դարձել է Շտուտգարտի արքունի խորհրդական։ 1866 թվականին թողել է մանկավարժական և հասարակական գործունեությունը։
Մյորիկեի բանաստեղծությունների հիման վրա երաժշտություններ են գրել  Ռոբերտ Շումանը, Յոհաննես Բրամսը, Հուգո Վոլֆը, Հանս Պֆիցները, Մաքս Ռեգերը, Ռոբերտ Ֆրանցը, Հյուգո Դիստլերը և այլք։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Eduard Mörikeի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
Poetry of Eduard Mörike in English Translation - Charles L. Cingolani Archived 2013-07-01 at the Wayback Machine.
Էդուարդ Մյորիկե Internet Speculative Fiction Database-ում
Սաֆրայի ամրոց (Գուադալախարա)

Սաֆրա (իսպ.՝ Palacio de los Duques de Feria, պաշտոնական անվանումը՝ Parador Duque De Feria), ամրոց Իսպանիայի Ռուտա-դե-լա-Պլատա քաղաքում, որով հին ժամանակում անցնում էր Եվրոպայի ամենահին ճանապարհը։ Ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում R-I-51-0000401 գրանցման համարի ներքո։


== Պատմություն ==
Ամրոցի ունի մի քանի դարերի պատմություն։ Շինարարությունը սկսվել է 1437 թվականին։ Ամրոցը կառուցվել է, որպես Իսպանիայում ազդեցիկ և ամենահարուստ տոհմերից մեկի՝ Ֆերայի, նստավայր։
Յոթ հարյուր տարի առաջ, երբ ներկայիս ամրոցի տարածքը գտնվել է Հռոմեական Կայսրության ձեռքում, Սաֆրա է ժամանել Լորենցո Սուարես դե Ֆիգերոա 2-րդը։ 1435 թվականին Լորենցո Սուարես դե Ֆիգերոա 2-րդը ամուսնանում է Մարիա Մանուելի հետ և որպես ամուսնության նվեր խոստանում է յուրահատուկ ամրոց կառուցել։ Ամուսնությունից երկու տարի անց՝ 1437 թվականին Ֆիգերոա 2-րդը սկսում է Սաֆրա ամրոցի շինարարությունը։
Սկզբում նա քաղաքի շուրջը պարսպապատում է, նրա անվտանգությունը ապահովելու համար, իսկ հետո բարձունքի վրա կառուցում է ամրոցը։ Ամրոցի շինարարության համար օգտագործվել է Ալկասերում գտնվող մավրիտանական ամրոցների ավերակների քարերը։ Սաֆրայի պաշտոնական անունը՝ Parador Duque De Feria, հնչել է երբ ժամանել է այստեղ Մեքսիկայի կոնկիստադոր Էռնան Կորտեսը։
Քաղաքում են ծնվել մի շարք իսպանացի հայտնի գիտնականներ և հետազոտողներ Կառլ 5-րդի կառավարման ժամանակ, երբ հայտնաբերվեց Ամերիկան։ Թե Սաֆրա ամրոցը և թե քաղաքը ամբողջությամբ ստեղծում են այնպիսի միջավայր, որը բնորոշ է Իսպանիայի ազգային բնույթին ու մշակույթին։


== Ճարտարապետություն ==
Սաֆրա ամրոցի տպավորիչ ճակատամասը մարմնավորում է այդ ժամանակահատվածի բոլոր քաղաքացիական հատկանիշները, որի ընթացքում այն կառուցվել էր։ Շինարարության ժամանակ հաշվի է առնվել ռազմավարական դիրքը, որը թույլ է տալիս ապահովել և պաշտպանել քաղաքացիների անվտանգությունը, միաժամանակ ճիշտ դիրքերից հակահարված տալու ու թշնամու ուժերը ոչնչացնելու և ջախջախելու առանձնահատկությունները։
Ինը ատամնավոր աշտարակները, որոնք դրսից անմատչելի են, թաքցնում էին ներսի հիանալի ինտերիերը, որոնց գլուխգործոցը հանդիսանում է շքեղ նախշազարդերով պատված առաստաղը։ Շատ են թանկարժեք փայտից պատրաստված արկղները։
Ամրոցի տարածքում գտնվում է գոթական ոճով պատրաստված ութանկյուն հատակագծով գմբեթավոր մատուռը։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.castlesguide.ru/spain/zafra.html
Օլենևսկոե

Օլենևսկոե (ուկրաիներեն՝ Оленівське), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1875 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օլենևսկոե ավանում բնակվում էր 215 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,615 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 349,59 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լավրենտիոս (հակապապ)

Լավրենտիոս (լատ.՝ Laurentius, 5-րդ դար - 507, Հռոմ, Օստգոթների թագավորություն), Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու հակապապ 498-506 թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Լավրենտիոսն այն իտալացի եպիսկոպոսներից էր, ով աջակցում էր «Ակակիոսյան հերետիկոսությանը» և ձգում էր լավ հարաբերություններ ունենալ Բյուզանդիայի հետ։ 498 թվականի պապի ընտրությունների ժամանակ Սանտա Պրեսսեդե բազիլիկի արքեպիսկոպոս Լավրենտիոսը մրցակցում էր  Սիմմաքոս կարդինալի հետ։ Վերջինս Կոստանդնուպոլսյան պատրիարքարանի հակառակորդն էր։ Այսպիսով Սուրբ Պետրոսի գահի հավակնորդների կողմնակիցներն ընդհարվում էին Հռոմի փողոցներում։ 498 թվականի նոյեմբերի 22-ին, երբ Սիմաքքոսը մեկնում է Ռավեննա այցելելու օստգոթերի թագավոր Թեոդորիք Մեծին, Լավրենտիոսը հռչակվում է Հռոմի պապ։
Լավրենտիոսի պապականությունը պատմության մեջ հայտնի է որպես «Լավրենտիոսյան հերետիկոսություն»։ Վերջինիս հետ հաշտվելու Սիմաքքոսի փորձը հաջողություն չի ունենում։
506 թվականին Թեոդորիք կայսրը, վախենալով բյուզանդական ազդեցության առաջընթացից, վտարում է Լավրենտիոսին Հռոմից և Սիմմաքոսին ընդունում որպես միակ և օրինական պապ։ Ավելի ուշ Լավրենտիոսը դասվում է հակապապերի շարքը։


== Տես նաև ==
Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ
Հակապապ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Лозинский, Самуил Горациевич․ История папства. — 3-е изд. — М., 1986.
Գրիվյատկի

Գրիվյատկի (ուկրաիներեն՝ Гривятки), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրիվյատկի գյուղում բնակվում էր 272 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,93 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 292,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Երգող կեռնեխ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երգող կեռնեխ (այլ կիրառումներ)

Երգող կեռնեխ (լատ.՝ Turdus philomelos), կեռնեխների ընտանիքի պատկանող թռչուն։


== Նկարագրությունը ==
Երգող կեռնեխի մարմնի վերին մասը ձիթապտղագույն է, թևերի թափահարող փետուրները մուգ դարչնագույն են, մարմնի ստորին մասը սպիտակ է՝ շիկավուն երանգով կլոր պտերով։ Պտերը որովայնի հատվածում նոսր են և գունաթափված, կտուցը մոխրասև է։ Ոտքերը դեղին են։ Զգալիորեն փոքր է մյուս կեռնեխներից։ Քաշը՝ 57-77 գ, թևի երկարությունը՝ 109-120 մմ, բացվածքը՝ 340-350 մմ։


=== Դասակարգում ===


== Կենսակերպը ==
Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է։ Գարնանը վերադառնում է ապրիլ ամսին։ Բնակության համար նախապատվություն է տալիս անտառների թփուտավոր հատվածներին, հաճույքով բնակվում է նաև կաղնու և բոխու անտառներում։ Սնվում է հիմնականում միջատներով, ձմռանը՝ նաև հատապտուղներով։


=== Երգը ===
Երգում է շատ գեղեցիկ, անշտապ, զրնգուն և երկարատև։ Արձակում է սուլոցներ։ Երբեմն նմանակում է այլ թռչունների որոշ ձայներ։ Սովորաբար երգում են ծառերի կատարներին նստած, համարյա ամբողջ ցերեկը, սակայն առավել ակտիվ են առավոտյան և երեկոյան։ Երգում են մինչև բնակալման ավարտը։ Հունիսի սկզբում երգում են սովորականից մի քիչ պակաս չափով, սակայն, հետո նախկին ակտիվությունը վերականգնվում է։ Երգելը դադարեցնում են հուլիսի սկզբում։


== Բազմացում ==
Բույնը սարքում է չոր խոտերից՝ ծառերի ճյուղերին կամ թփերի վրա, բնի ներսը սվաղում է ցեխով։ Մայիս ամսին դնում է 4-7 երկնագույն, սև պտիկներով ձու, հաճախ տալիս է երկու սերունդ։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում, Իրանի հյուսիսում, Պեչորա և Օբ գետերի ավազաններում, Ալթայում, Մոլդովայում, Դոնի ստորին հոսանքներում, Ղրիմում, Կովկասում։


== Երգասեր կեռնեխի պատկերը որպես տարբերանշան ==
Անգլիայի Փրեմյեր լիգայում հանդես եկող Ուեսթ Բրոմուիչ Էլբիըն թիմի տարբերանշանին պատկերված է երգասեր կեռնեխ։


== Աղբյուրներ ==
Ռեպկի (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌեպկիՌեպկի (ուկրաիներեն՝ Ріпки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռեպկի գյուղում բնակվում էր 496 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քաղաքային ծիծեռնակ

Ծիծեռնակ քաղաքային (Delichon urbicum), ծիծեռնակների ընտանիքին պատկանող թռչուն։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Քաղաքային ծիծեռնակի մարմնի վերին մասը կապտասև է՝ մետաղափայլով, նախորդ տեսակի համեմատությամբ՝ պոչը կարճ է, մկրատաձև կտրվածքով։ Մեջքի, պոչի մակերեսը և որովայնը սպիտակ են։ Քաշը՝ 20-22 գ, թևի երկարությունը՝ 97-118 մմ։


== Բնադրում ==
Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է։ Գարնանը վերադառնում է մարտ-ապրիլ ամիսներին։ Տարածված է առավելապես լեռնային շրջաններում, որտեղ կան լերկ, զառիթափ ժայռեր։ Բնակվում է նաև մարդու հարևանությամբ։ Բնադրվում է գաղութներով։ Բույնը ծեփում է ցեխից՝ ժայռերի կամ շենքերի պատերին, կարող է բնադրվել նաև ոչ մեծ խմբերով։ Խոշոր գաղութներում կարելի է հաշվել 100-500 բույն։ Բույնը նման է կիսագնդի։ Բազմանում է մայիսից մինչև հուլիս, տալիս է երկու սերունդ, դնում է 4-6 սպիտակ ձու։ Քաղաքային ծիծեռնակներին հաճախ կարելի է տեսնել մեծ և փոքր խմբերով էլեկտրալարերին նստած։ Ծիծեռնակների մյուս տեսակների համեմատությամբ՝ ավելի հաճախ իջնում է գետնին։


== Սննդառություն ==
Սնվում է միջատներով։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում, Իսրայելում, Հիմալայներում, Բիրմայում, Աֆրիկայում, Սիբիրում, Ենիսեյի ստորին հոսանքում, Սախալինում, Կուրիլյան կղզիներում, Կենտրոնական Ասիայում, Հարավային Կովկասում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Թոմաս Թրանսթրյոմեր

Թոմաս Թրանսթրյոմեր (շվեդերեն՝ Tomas Tranströmer, ապրիլի 15, 1931(1931-04-15)[…], Ստոկհոլմ և Շվեդիա - մարտի 26, 2015(2015-03-26)[…], Ստոկհոլմ), շվեդ բանաստեղծ, թարգմանիչ, հոգեբան, դաշնակահար, 2011 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակակիր։ Նրա բանաստեղծությունները և 12 արձակ գործերը թարգմանվել են շուրջ 60 տարբեր լեզուներով։


== Կենսագրություն ==
Թոմաս Թրանսթրյոմերը ծնվել է 1931 թվականի ապրիլի 15-ին Գուստա և Հելմի Թրանսթրյոմերների ընտանքում։ Առաջին ստեղծագործությունները գրել է դեռևս 23 տարեկան հասակում, և այդ ժամանակվանից ի վեր աչքի ընկել իբրև ուրույն խոսք ունեցող բանաստեղծ։
1958 թվականին Թոմասն ամուսնանում է Մոնիկա Բլադի հետ և ամուսինները ցայսօր ապրում են Ստոքհոլմի Սյոդերմալմ շրջանում, Ստիգբերգաթան փողոցի վրա։ 1961 թվականին ծնվում է նրանց ավագ դուստրը՝ Էմման, իսկ 1964 թվականին՝ կրտսերը՝ Պաուլան։
1990 թվականի նոյեմբերին Թրանսթրյոմերը կաթվածահար է լինում, նրա մարմնի աջ կողմը անշարժանում է, որի արդյունքում բանաստեղծը կորցնում է խոսելու ունակութունը։ Նա սկսում է սովորել գրել ձախ ձեռքով և նույնիսկ դաշնամուր նվագել ձախ ձեռքի համար գրված հատուկ ստեղծագործություններով։
2011 թվականին նա արժանանում է տարվա Նոբելյան մրցանակին գրականության ասպարեզում։ Վատառողջության պատճառով մրցանակը ընդունում է կինը։ Դրանով Թրանսթրյոմերը դառնում է այն եզակի հեղինակներից մեկը, ով արժանացել է թե՛ Նոբելյան և թե՛ Նեուստադ գրականության մրցանակին (1990 թ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին աղբյուրներ ==
– Թոմաս Թրանսթրյոմեր պաշտոնական կայքէջ
Դավիթ Իմեդաշվիլի

Դավիթ Իմեդաշվիլի (վրաց.՝ დავით იმედაშვილი, դեկտեմբերի 15, 1984(1984-12-15), Ռուսթավ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի ֆուտբոլիստ, «Սիոնի» ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան։


== Կենսագրություն ==


=== Թիմային կարիերա ===
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել Ռուսթավում՝ «Գորդի» ակումբում։ Հետո զբաղվել է Թբիլիսյան «Դինամոյում»։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է ՎԻՏ Ջորջիայում, 2005 թվականի ամռանը թիմի հետ մասնակցել է Ինտերտոտոյի գավաթին, այդ ժամանակ ՎԻՏ Ջորջիան պարտվեց հունգարական «Լոմբարդին» և դուրս եկավ առաջնությունից։ Իմեդաշվիլին անց է կացրել երկու խաղ։
2006 թվականի ամռանը տեղափոխվեց Կիևի «Դինամո», կնքելով հնգամյա պայմանագիր։ Բարձրագույն լիգայում նորամուտը նշեց 2006 թվականի հուլիսի 29-ին «Մետալուրգի» դեմ խաղում (0:5), Իմեդաշվիլին դաշտ է դուրս եկել 84-րդ րոպեին Տարաս Միխալչիկի փոխարեն։ 2007 թվականի հուլիսին հայտնվեց ռուսական «Սատուռնի» ուշադրության կենտրոնում, դրանից հետո տեղեկություն ստացվեց, որ Իմեդաշվիլին պայմանագիր է ստորագրել։ Հետագայում հայտնվեց Ուժգորոդյան «Գովորելայի» տեսադաշտում, բայց նա վարձավճարով տեղափոխվեց լատվիական «Վենտսպիլիս»։ Թիմում խաղաց ընդամենը մեկ խաղ և շուտով վերադարձավ «Դինամո»։ Հանդես եկավ «Դինամո-2» ակումբի հիմնական  կազմում։ «Դինամո-2» ակումբում խաղաց 13 խաղ, դուբլում 26 խաղ և խփել 3 գոլ։
2008 թվականի հունվարին հայտնվել է հունական «ՊԱՕԿ-ի» տեսադաշտում։ 2009 թվականին հանդես է եկել հունգարական «Նիրեդխազայի» կազմում, Հունգարիայի առաջնությունում խաղացել է 11 խաղ և խփել 1 գոլ։ 2009 թվականին տեղափոխվել է վրացական Ռուսթավի «Օլիմպ»։


=== Հավաքական ===
Հանդես է եկել Վրաստանի մինչև 21 տարեկանների հավաքականում և անց է կացրել 11 խաղ։ Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Ուկրաինայի դեմ խաղում (3:2), Իմեդաշվիլին եղել է հիմնական կազմում, բայց փոխարինվել է 35-րդ րոպեին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրութունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Профиль на сайте «Динамомания»(չաշխատող հղում) (ռուս.)
Քրիստինա Սի

Քրիստինա Էլխանի Սարգսյան (մարտի 9, 1991(1991-03-09), Տուլա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ավելի հայտնի է Kristina Si բեմական կեղծանունով, ռուս երգչուհի R&B և Soul ոճերում։ 2013 թվականից Black Star Inc. լեյբլի արտիստ։


== Կենսագրություն ==
Քրիստինա Էլխանովնա Սարկիսյանը ծնվել է Տուլայում կրկեսային արտիստների ընտանիքում։
1997 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Տուլա մշտապես այդտեղ ապրելու նպատակով։ Այդ ժամանակ Քրիստինան, ով դեռ վեց տարեկան էր, սկսեց դպրոցում զբաղվել երաժշտությամբ։ Մոտավորապես երեք տարում նա զբաղվեց դաշնամուր նվագելով, ինչից հետո նա անցավ էստրադա-ջազային վոկալին։
2008 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա և ընդունվել Ժամանակակից Մշակույթի Ինստիտուտ սովորելու էստրադնա-ջազային ամբիոնում։
2011 թվականին տեղի ունեցավ նրա և կոմպոզիտոր Պավլո Մորաշովի հանդիպումը, ում շնորհիվ ստացվեց Քրիստինայի առաջին կոպոզիցյան «Я улетаю» վերնագրով։
2011 թվականի ամռանը Քրիստինան թողարկեց իր նոր սինգլը, ինչպես նաև տեսահոլովակ «Начинаю Забывать» կոմպոզիցիայում։
2013 թվականի սկզբին Քրիստինան թողարկեց «Зима» սինգլը։
2013 թվականի մարտին Քրիստինան դարձավ Black Star լեյբլի միակ աղջիկ արտիստը։
Black Star լեյբլում Քրիստիանյի առաջին սինգլը՝ «Ну ну да»-ն, համարվում է ավազակային։ Երաժշտությունը գրել է Baueer-ը, ով հայտնի է իր Harlem Shake ստեղծագործությամբ։ Baueer-ը տեսնելով Քրիստինայի տեսահոլովակը թվիթթերում և թույլտվություն խնդրեց օգտագործել այդ թրեքը իր սեթերում։
2015 թվականի հունիսին եղել է ժյուրի A-One ռուսական հեռուսատաալիքի «Just Dance» պարային մրցույթում։


== Մրցանակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kristina Si-ի պաշտոնական կայքը Archived 2015-07-01 at the Wayback Machine.
Kristina Si-ի կենսագրությունը // mega-stars.ru
Լուսաձոր (Տավուշի մարզ)

Լուսաձոր (նախկիմ անվանումը` Խավարաձոր, նաև` Ղարանլուղդերե),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Իջևանի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Իջևանից 4 կմ հյուսիս, Մթնաձոր գետի ստորին հոսանքի շրջանում։ Վերանվանվել է Լուսաձոր 1935 թ. հունվարի 3-ին։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Լուսաձորի մշտական բնակչությունը կազմել է 671, առկա բնակչությունը` 533 մարդ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիները գաղթել են Արցախի Ջրաբերդի և Խաչենի գավառներից։
Լուսաձորի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, խոզաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ, դաշտավարությամբ, այգեգործությամբ և ծխախոտագործությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղի արևմտյան մասում է գտնվում Սուրբ Գևորգ եկեղեցին (XIX դար), իսկ 2 կմ հարավ-արևմուտքում՝ Խավարաձոր գյուղատեղին (միջնադար)։


== Տես նաև ==
Լուսաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1684)

Ժողովածու (1684), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1684 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1643 թվականին Ոսկան գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Յովհաննէս Մուղնեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14.9X11.1 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 385 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կարզմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ մոծրագույն մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 283ր, 383բ։


== Բովանդակություն ==
Պետ. Արագոնացւոյ Հաւաքումն ի վերայ ներածութհանն Պորփիւրի, Վերլուծութիւնք Ստորոդութհանցն, Պերի արմենիասին Արիստոտէլի, Հաւաքումն Վերլուծութեան վեցից սկզբանցն Ջիլբերտոսի Պօռտեացւոյ Գիրք վեցից սկզբանց (թրգմ. Ոսկան, 1643 թ.)։
Բարդուղիմէոսի հաւաքումն ի դիալեթիկնէն, որ է Տրամաբանութիւն։
Յաղագս Պատրանաց գրոցն։
Յաղագս տրամաբանականաց տեղհաց։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Թբիլիսի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (վրաց.՝ სურფგევორქი, նաև՝ Կաթողիկե Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Մեյդանի Սուրբ Գևորգ), հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի պատմական կենտրոնում։ Կառուցվել է 13-րդ դարում։ Հանդիսանում է Հայ առաքելական եկեղեցու Վիրահայոց թեմի առաջնորդի նստավայրը։ Եկեղեցին կրում է Սուրբ Գևորգի անունը։


== Տեղագրություն ==

Գտնվում է Վախթանգ Գորգասալի հրապարակի հարավարևմտյան անկյունում։ Եկեղեցու դիմաց գտնվում է մեծ հայ բանաստեղծ Սայաթ-Նովայի գերեզմանը։


== Պատմություն ==
Կառուցվել է 1251 թ-ին մեծահարուստ հայ առևտրական Կարինցի Ումեկի կողմից, ով բնակություն է հաստատել Թիֆլիսում 13-րդ դարի սկզբներին։ Հետագայում վերանորոգվել է 17-րդ դարում, 1832 և 1881 թթ.։
1957 թ. 4 անվանի հայազգի զորավարների աճյունները տեղափոխվեցին Սուրբ Գևորգ եկեղեցու բակ։ Այդ աճյունները պատկանում էին զորավարներ Միքայել Լորիս-Մելիքովին, Արշակ Տեր-Ղուկասովին, Իվան Լազարևին և Բեհբութ Շելկովնիկովին։


== Որմնանկարներ ==
18-րդ դարի վերջերին Հովնաթան Հովանթավեյանի կողմից արված որմնանկարները զարդարում են եկեղեցին։ Եկեղեցու ներսում 1923-24 թվականներին Գևորգ Բաշինջաղյանն ստեղծում է ավետարանական սյուժեներով չորս որմնանկարներ կարծես իր հոգու վերջին պարտքը տալով հավատքի տաճարին։ Դրանք պատկերված են գմբեթը պահող չորս որմնասյուների պատերին՝ հատակից 3 մետր բարձրության վրա և ներկայացնում են հետևյալ սյուժեները՝ ՛՛Քրիստոսը Գեթսեմանիի պարտեզում՛՛, ՛՛Հուդայի զղջումը. Գողգոթա՛՛, ՛՛ՙՀիսուսի հայտնությունը Տիբերիայի ծովեզերքի մոտ՛՛, ՛՛Սերմնացանի առակը՛՛։ Բոլոր չորս որմնանկարներն ունեն հեղինակային մակագրություն։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Այվո Իվի

Այվո Իվի կամ Իվան Վեկշին (փետրվարի 24, 1897(1897-02-24), Կուզեբաևո (գյուղ, Գրախովսկի շրջան), Գրախովսկի շրջան - 1963, Chur, Udmurt Republic, Յակշուր-Բոդյինսկի շրջան, Udmurt Autonomous Soviet Socialist Republic, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ռուս պոետ։
Օկի Աշալչիի եղբայրն է։


== Կենսագրություն և գործունեություն ==
Ծնվել է քրիստոնյաների ընտանիքում։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Գրականա-նկարչական համալսարանում։ 1932 թվականին բանտ է ընկել։ Ազատ է արձակվել 1936 թվականին, բայց գրականական ստեղծագործություններին այլևս չի մոտեցել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուդմուրական գրողներ