Տեկտոնական զենքեր

Տեկտոնական զենքը հիպոթետիկ սարք կամ համակարգ է, որի կիրառմամբ կարելի է որոշակի տարածքում արհեստականորեն երկրաշարժեր, հրաբխային ժայթքումներ կամ նմանատիպ երևույթներ առաջացնել՝ ազդելով բնական երկրաբանական գործընթացների վրա։ «Տեկտոնական զենք» տերմինը սահմանvել է 1992 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ Ա.Վ.Նիկոլաևի կողմից, ով այն սահմանեց որպես մի բան, որը կարող է հանգեցնել ավերիչ երկրաշարժի՝ օգտագործելով երկրի խորքում կուտակված տեկտոնական էներգիան։ Միաժամանակ նա նշեց,որ «ինքն իրեն երկրաշարժ պատճառելու նպատակ դնելը չափազանց կասկածելի և տարօրինակ ձեռնարկում է»։


== Ստեղծման փորձեր ==
Տեկտոնական զենք ստեղծելու փորձեր են կատարվել Նոր Զելանդիայում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Seal նախագիծը ուղղված էր արհեստական ցունամի ստեղծելուն՝ օվկիանոսի հատակին բազմաթիվ պայթուցիկ լիցքեր տեղադրելով։ Ենթադրվում էր, որ ցունամին պետք է օգտագործվեր հակառակորդի թիրախներին դիմադրելու և նրանց ոչնչացնելու համար։ Չնայած նախագծի ձախողմանը, 1999 թվականին փորձագետները նշել են, որ նման զենքի ստեղծումը հնարավոր է։
Գոյություն ունեն խորհրդային երկու գաղտնի ծրագրեր՝ «Volcano» և «Mercury-18» (Հետազոտություն No 2M 08614PK)՝ «Երկրաշարժի էպիկենտրոնի հեռավոր ազդեցության մեթոդ՝ օգտագործելով թույլ սեյսմիկ դաշտեր և պայթյունի էներգիայի փոխանցում»։ Այդ ծրագրերը համակարգում էր Ադրբեջանական ԽՍՀ ԳԱ Երկրաբանության ինստիտուտը, որտեղ ղեկավարում էր Իկրամ Քերիմովը։ ԽՄԿԿ Կենտկոմի և ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի 1979 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ 1384-345 / CC գաղտնի որոշման մեջ իր թիմի հաջող փորձը «քիմիական նյութերի պայթյունի լիցքավորման էներգիան փոխանցելու հարցում. Նշվել է, և նախանշվել է սեյսմիկ զենքի ստեղծման ծրագիր 10-ամյա ժամկետով։ 1988 թվականին Քերիմովի խումբը սկսեց առաջին փորձերը Ղրղզական ԽՍՀ Բատկեն քաղաքից մոտ 50 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող պոլիգոնի վրա։
Լիդսի համալսարանի երկրաֆիզիկայի պրոֆեսոր Ռոջեր Քլարկը 1996 թվականին Nature ամսագրում հրապարակված հրապարակումներում գնահատում է երկու գաղտնի խորհրդային ծրագրերի՝ «Mercury»-ի և «Volcano»-ի մասին թերթի հաղորդագրությունները, որոնք ուղղված են տեկտոնական զենքի ստեղծմանը, որն ունակ է երկրաշարժեր հրահրելու մեծ վայրում։ հեռավորությունը՝ օգտագործելով էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը, հայտարարել է, որ նման բան անհնար կամ սխալ չի համարում, սակայն, հաշվի առնելով անցյալի փորձը, նման սարքերի ստեղծումը չափազանց քիչ հավանական է։ Ըստ Nature-ի հրապարակման՝ այս ծրագրերը ոչ պաշտոնապես հայտնի էին արևմտյան երկրաֆիզիկոսներին մի քանի տարի շարունակ. «Մերկուրի» ծրագիրը մեկնարկել է 1987 թվականին; Ղրղզստանում անցկացվել է երեք փորձարկում, իսկ վերջին «Հրաբխի» փորձարկումը տեղի է ունեցել 1992 թվականին։


== Միջազգային պայմանագրեր ==
Շրջակա միջավայրի փոփոխման տեխնիկայի ռազմական կամ թշնամական օգտագործման արգելման մասին կոնվենցիան, որն ընդունվել է ՄԱԿ-ի կողմից 1978 թվականին, վավերացվել է 75 երկրների կողմից և ստորագրվել է ևս 17-ի կողմից, արգելում է բնական միջավայրի վրա ազդեցության միջոցների օգտագործումը, որոնք առաջացնում են երկրաշարժեր և ցունամիներ։ .


== Շահարկումներ և դավադրության տեսություններ ==
Երկրաշարժեր կամ նմանատիպ էֆեկտներ առաջացնելու ունակությունը վերագրվում է Tesla-ի վիբրատորին՝ փոքր մեխանիկական սարքին։ Այնուամենայնիվ, նման սարքի գործողության վերարտադրումը հաջող չի եղել։ «MythBusters» հեռուստածրագրում փորձ է արվել կառուցել մի մեքենա, որը գործում է նույն սկզբունքով. այն կարողացավ մեծ կամուրջը թրթռացնել, բայց նման թրթռումների ուժգնությունը անհամեմատելի էր երկրաշարժի հետ։
Ավերիչ երկրաշարժերից հետո առաջանում են դավադրության տեսություններ, որոնք սովորաբար ներառում են ԱՄՆ-ի կամ նախկին ԽՍՀՄ զինված ուժերը, որոնց հիմնական դիրքորոշումը երկրաշարժի արհեստական բնույթն է՝ կապված տեկտոնական զենքի կիրառման հետ։ Նմանատիպ հաղորդագրություններ, օրինակ, մամուլում հայտնվեցին 2010-ին Հայիթիի երկրաշարժի և 1988-ին Սպիտակի երկրաշարժի հետ կապված։


== Նայել Նաև ==
HAARP
կարմիր սնդիկ