Էլեկտրոնիկ

Էլեկտրոնիկ (ռուս.՝ Электроник), Եվգենի Վելտիստովի «Էլեկտրոնիկը՝ տղան ճամպրուկից», «Ռեսին՝ անորսալի ընկերը», «Անհնարինի հաղթողը», «Էլեկտրոնիկի նոր արկածները» ֆանտաստիկ վիպակների, «Էլեկտրոնիկի արկածները» հեռուստաֆիլմի հերոս։
Ռուսական զանգվածային մշակույթում ամենահայտնի ռոբոտներից մեկն է։


== Նկարագրություն ==
Էլեկտրոնիկը հայտնվում է պրոֆեսոր Գրոմովի լաբորատորիայում որպես նոր սերնդի ռոբոտ-անդրոիդ, որն ունի 12-ամյա դեռահասի տեսքը։ Նա փախչում է պրոֆեսորի անփութության պատճառով, երբ հյուրանոց ժամանելուց հետո վերջինս Էլեկտրոնիկին 127-ի փոխարեն միացնում է 220 Վ լարումով ցանցին։ (Ֆիլմում նա հայտնվում է որպես ռոբոտ պրոֆեսոր Գրոմովի լաբորատորիայում շախմատային խաղի համար, որտեղից փախչում է մարդ դառնալու նպատակով)։
Էլեկտրոնիկի պատմությունը մարդ դարձած ռոբոտի պատմություն է (այս առումով «Էլեկտրոնիկի արկածները» հետևում է «Պինոկկիո» ստեղծագործության սյուժեին): Հիվանդագին կերպով գիտակցելով մարդ դառնալու անհնարինությունը՝ ԷԼեկտրոնիկը, այնուամենայնիվ, իր նախատիպ Սերգեյ Սիրոեժկինի համադասարանցիների հետ շփման ազդեցության տակ ձեռք է բերում մարդկային հատկանիշներ։ Պրոֆեսոր Գրոմովը՝ նրան ստեղծողը, հետագայում ասում է նրանց. «Դուք նորից եք ստեղծել Էլեկին և արել եք դա ինձնից ավելի լավ»։
Աելիտա Ռոմանենկոն կերպարի ժողովրդականությունը բացատրել է նրանով, որ նա իր մեջ սուպերունակությունները համատեղում է «հոգատարության կարիքի» հետ. «խնամել գերհզոր էակի՝ մեծ գայթակղություն է ցանկացած երեխայի համար»՝ այսպիսով նրան նմանեցնելով այնպիսի հերոսների, ինչպիսին է այլմոլորակայինը Սթիվեն Սփիլբերգի համանուն ֆիլմից:
Ստեղծման ժամանակ արտաքին տեսքը վերցվել է ամսագրի շապիկին նկարված տղայից, որը, սյուժեի համաձայն, եղել է Սիրոյեժկինը։


== Կերպարի ստեղծման պատմություն ==
Վլադիմիր Պրիխոդկոն գրած նախաբանում ներկայացվում է կերպարի ստեղծման պատմությունը։ Այնտեղ ասվում է, որ «ճամպրուկից տղայի» հայտնվելու գաղափարը Վելտիստովի մոտ ծագել է այն ժամանակ մոտ, երբ նա ծով ուղևորվելիս ծանր ճամպրուկ էր տանում։ «Գուցե ճամպրուկում ինչ-որ մեկը կա։ Գուցե այնտեղ ... էլեկտրոնային տղա՞ է։ Ահա ճամպրուկը կդնեմ դարակի վրա, ետ կտանեմ կափարիչը։ Տղան կբացի իր աչքերը, կկանգնի ու կասի. «Բարև։ Իմ անունն Էլեկտրոնիկ է»... Մտել է կուպե, բացել կողպեքները և ապշել։ Պարզվում է՝ շտապողականությունից շփոթել է ճամպրուկները. վերցրել է մեկ ուրիշը՝ լի գրքերով»։


== Ֆիլմ ==
«Էլեկտրոնիկի արկածները» ֆիլմի սյուժեն զգալիորեն տարերվում է գրքի սյուժեից. ռեժիսորական մեկնաբանության մեջ պահպանված են հիմնականում միայն ընդհանուր ֆաբուլան և սյուժետային մի քանի գծեր.պրոֆեսոր ռոբոտատեխնիկից«էլեկտրոնային տղան» փախչում է, հանդիպում իր կենդանի «երկվորյակին», դառնում նրա ընկերը և օգնականը, գնում դպրոց տղայի փոխարեն, ապա քրեական նպատակներով փորձում է ռոբոտին գողանալ արտասահմանյան մաֆիոզ խմբավորում։
Էլեկտրոնիկի դերը ֆիլմում կատարել է Վոլոդյա Տորսուևը։ Այդ դերում նա ցուցադրում է թախծոտ լրջություն ի հակադրություն եղբոր՝ Յուրայի, որը Սերգեյ Սիրոեժկինի դերում ցուցադրում է չափազանց եռանդունություն և խորամանկություն (հանդես գալով որպես տրիքստեր)։ Էլեկտրոնիկին հնչյունավորել է Նադեժդա Պոդյապոլսկայան, իսկ նրա փոխարեն երգել է Ելենա Շուենկովան։


== Ճանաչում ==
2006 թվականին «Мир Фантастики» (Ֆանտաստիկայի աշխարհ) ամսագիրն Էլեկտրոնիկին ընդգրկել է «Ամենա-ամենա ռոբոտներ» ցանկի առաջին հորիզոնականում։ Հեղինակը գրել է. «Ձեռքով պատրաստված խորհրդային կիբօրգը, որը տառապում է էթիկական բարդ հարցերից, այն քիչ թվով «փիլիսոփայական քարերից» է մեր մանկության ֆանտաստիկական ալքիմիայում, որոնց շնորհիվ շրջապատող աշխարհը մի որոշ ժամանակ իսկապես դառնում է ոսկե»։


== Հայտնի մշակույթում ==
ԷԼեկտրոնիկի ու Սիրոեժկինի կերպարների հիման վրա ստեղծվել է «Անվերջ ամառ» վիզուալ նովելի երկրորդական կերպարներից մեկը։


== Տես նաև ==
Ռոբոտ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Илья Кукулин Четвертый закон робототехники: фильм «Приключения Электроника» и формирование «поколения 1990-х» // Илья Кукулин, Марк Липовецкий, Мария Майофис Весёлые человечки: Культурные герои советского детства (Научная библиотека). — НЛО, 2008. — В. LXXIV. — С. 458-506. — ISBN 978-5-86793-649-5.


== Արտաքին հղումներ ==
Игорь Край Рецензия на фильм «Приключения электроника» // Мир фантастики. — 2009. — № 67.