armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ծովազարդ

Ծովազարդ (նախկին անվանումը` Հաջի Մուխան),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի հյուսիս-արևմտյան ափից մոտ 2 կմ հեռավորությամբ, Սևան-Գավառ ավտոճանապարհի վրա, մարզկենտրոն Գավառից 16 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1920 մ բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ներկայիս բնակչության նախնիները 1829-1830 թթ. գաղթել են Արևմտյան Հայաստանից։
Ծովազարդի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, կերային մշակաբույսերի և կարտոֆիլի մշակությամբ։


== Պատմամշակութային կոթող ==
Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են դամբարաններ (մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հզ.), եկեղեցի (17-18դդ.), 12-15 դդ. արձանագրություններով խաչքարեր և գերեզմանոց։


== Տես նաև ==
Գեղարքունիքի մարզ


== Արտաքին հղումներ ==
Ծովազարդ բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։
World Gazeteer: Armenia(չաշխատող հղում) – World-Gazetteer.com
2001 թվականի Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները, Հայաստանի վիճակագրական կոմիտե
Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio 
Brady Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 43, available online at the website of the Internet Archive:


== Ծանոթագրություններ ==
Բժշկական կրթությունը Հայաստանում

Բժշկական կրթություն, բժշկական կադրերի պատրաստման համակարգ, ապահովում է հանրակրթական և մասնագիտական առարկաների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև անհրաժեշտ գործնական հմտությունների տիրապետումը։


== Պատմություն ==
Միջնադարում բժշկության և բնական գիտությունների դասավանդած առաջին հաստատություններից հայտնի էր Սանահինի ուսումնարանը, որի լսարանը պահպանված է մինչ այժմ, և որտեղ 11-րդ դարի հայտնի գիտնական Գրիգոր Մագիստրոսը դասավանդել է նաև բժշկություն։ Տաթևի ուսումնարանում, որը կոչվել է նաև համալսարան, դասավանդել է հայտնի գիտնական Հովհան Որոտնեցին։ Նրա մահից (1386) հետո Գրիգոր Տաթևացին (1341-1411) կազմել է անատոմիայի և բնագիտության դասագրքեր։
Բժշկություն դասավանդվել է նաև Սիս քաղաքի ՆԵրսես Լամբրոնացու հիմնադրած համալսարանում (12-րդ դար)։ Հայտնի էին նաև Անիի, Տարոնի, Կեսարիայի դպրոցները, որտեղ 11-14-րդ դարերում ուսումնասիրել են բնական գիտություններ, այդ թվում նաև բժշկագիտություն։


== ԵՊԲՀ ==

Հայաստանում բժշկական կրթություն ստանում են Մխիթար Հերացու անվան ԵՊԲՀ-ում և ոչ պետական 4 բժշկական բուհերում, բժշկական ուսումնարաններում։
ԵՊԲՀ (մինչև 1995 թվականը՝ ԵԲՀ) հիմնվել է 1930 թվականին, ԵՊՀ բժշկական ֆակուլտետի (1922 թվականից) հիմքի վրա, 1989 թվականից կոչվել է Մխիթար Հերացու անունով։ ԵՊԲՀ ունի (2000) 6 ֆակուլտետ՝ բուժական, մանկաբուժական, ռազմական բժշկության, բուժկանխարգելիչ, դեղագիտական, ստոմատոլոգիական։ Ուսման տևողությունը առաջին 4 ֆակուլտետում 6, վերջին երկուսում՝ 5 տարի է։ Ուսուցման ընթացքում ցածր կուրսերում դասավանդվում են տեսական բժշկագիտության առարկաներ (անատոմիա, հյուսվածաբանություն, ֆիզիոլոգիա, կենսաբանություն, կենսաքիմիա, ֆիզիկա և այլն), իսկ բարձր կուրսերում՝ կլինիկական բժշկագիտության առարկաներ։ Ավարտելուց հետո ուսանողները հանձնում են պետական քննություններ և ստանում բժշկի կոչում, որից հետո 1 տարվա ընթացքում ինտերնատուրայում խորանում են իրենց ընտրած կլինիկական առարկայի գծով։ Կա նաև կլինիկական օրդինատուրա՝ 3 տարվա ուսուցումով։
Բարձրագույն բժշկական բուհն ավարտող և բժշկի կոչում ստացողները տալիս են բժշկի երդում։ Դեղագետներ և ստոմատոլոգներ պատրաստում են համապատասխան ֆակուլտետներում։ ԵՊԲՀ շատ ամբիոններում կատարվում են նաև գիտական հետազոտություններ։
Ներդրված է նաև բժիշկների մասնագիտական համապատասխանության ստացման կարգ, որը տրվում է պարբերական որակավորման եղանակով։


== Այլ հաստատություններ ==
Միջին բուժաշխատողներ՝ բուժակներ, մանկաբարձներ, սանիտարական բուժակներ (հիգիենային և հակահամաճարակային հսկողության կայանում աշխատող), բուժակ-լաբորանտներ, բուժքույրեր, դեղագործներ, ատամնաբույժներ, ատամնատեխնիկներ պատրաստում են բժշկական ուսումնարաններում (8-րդ և 10-րդ դասարանի կրթությամբ)։ Ուսման տևողությունը 2,5-3,5 տարի է։ 2000 թվականին Հայաստանում գործել են 11 պետական և 37 ոչ պետական բժշկական ուսումնարաններ։ Վերջիններիս ցանկում առաջին հորիզոնականը զբաղեցնում է Մեհրաբյանի անվան բժշկական ինստիտուտը։
Իթաքա (ֆիլմ)

Իթաքա, 2015 թվականին նկարահանված հոլիվուդյան ֆիլմ։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Ֆիլմը նկարահանվել է ամերիկահայ գրող Վիլյամ Սարոյանի «Մարդկային կատակերգություն» վեպի հիման վրա։ The Hollywood Reporter ամսագիրը այն ընդգրկել է տարվա հարյուր ամենասպասված ֆիլմերի ցանկում։ Ֆիլմում խաղում է ռեժիսորը՝ Մեգ Ռայանը՝ որպես հերոսի մայր, Մելանի Գրիֆիտը, Սեմ Շեփարդն ու Լուիս Ռոբբինսը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Վիլյամ Սարոյանի մարդկային կատակերգություն գրքի հիման վրա հոլիվուդյան ֆիլմի պրեմիերան՝ դեկտեմբերի 31-ին
Տաուեր (Շպրե Նեյսե)

Տաուեր, (իսպ.՝ Tauer) կոմունա Գերմանիայում, մտնում է Բրանդենբուրգ երկրամասի մեջ։ Ինչպես նաև Շպրե Նեյսեի մի մասն է կազմում։ Տարածքը կազմում է 41,91 կմ2։ Բնակչությունը` 751 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդ 12 0 71 384։
Պաշտոնական լեզուներն են գերմաներենն ու սորբիան լեզուն։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պոկրովկա (գյուղ, Օչակովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոկրովկաՊոկրովկա (ուկրաիներեն՝ Покровка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Օչակովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոկրովկա գյուղում բնակվում էր 229 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5275 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գևորգ Աբովյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գևորգ Աբովյան (այլ կիրառումներ)Գևորգ Կարապետի Աբովյան (հոկտեմբերի 29, 1837(1837-10-29), Օձուն, Հայաստան, անհետացել է), հայ թատերական գործիչ, երաժշտագետ, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Նախնական կրթությունն ստացել է Սանահինի դպրեվանքում, ապա՝ Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում։ 1857 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը, վերադարձել Թիֆլիս։ 1858 թվականին պաշտոնավարել է Ներսիսյան դպրոցում, հետագայում նաև՝ Թիֆլիսի Զինվորական ուսումնարանում։
1854-1866 թվականներին Թիֆլիսում զբաղվել է մանկավարժությամբ, կիրառել նոր ծրագրեր և մանկավարժական մեթոդներ։ Կազմել է «Համառօտութիւն հայոց ազգի պատմութեան» աշխարհաբարով գրված դասագիրքը, որը լույս է տեսել 1869 թվականին (բ տպագրությունը՝ 1877 թվականին, գ-ն՝ 1884 թվականին)։ 1860-ականների սկզբներին Պերճ Պռոշյանի հետ մասնակցել է արևելահայ թատրոնի ստեղծմանը։ Հորինել է հայ թատրոնում բեմադրված մի քանի պիեսների երաժշտությունը (Շ. Կարենյանի «Շուշանիկ» ողբերգություն և այլն)։ 1866 թվականին, 29 տարեկանում անհետացել է։ Կա վարկած, որ ցարական ոստիկանությունը նրան գաղտնի աքսորել է Օխոտսկ, որտեղ և մահացել է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Հայ մշակույթի օրրանը, Ե., 1971, էջ 62֊65
Սվոլդերի ճակատամարտ

Սվոլդերի ճակատամարտը 999 կամ 1000 թվականին մղված ծովամարտ է արևմտյան Բալթիկ ծովում Նորվեգիայի Օլաֆ Տրիգվասոն թագավորի և իր թշնամիների դաշինքի միջև։ Ծովամարտի հիմքում ընկած էր Նորվեգիայի՝ մեկ պետության մեջ միավորումը, Դանիայի երկարամյա ջանքերը այդ երկիրն իր վերահսկողության տակ վերցնելու համար, ինչպես նաև Սկանդինավիայում քրիստոնեության տարածումը։
Օլաֆ թագավորին Վենդլանդ (Պոմերանիա) արշավից  տուն վերադառնալիս նրան դարանակալել էր Դանիայի թագավոր Սվեյն Ֆորկբերդի, Շվեդիայի թագավոր Էյրիկ Հակոնարսոնի (նաև հայտնի որպես Օլաֆ Էյրիկսոն) և Լեյդի Յարլի դաշինքը։ Օլաֆն ուներ միայն 11 ռազմանավ թշնամու 70-ի դեմ։ Նրա նավերը մեկ առ մեկ վերցվեցին, իսկ Օլաֆն իրեն նետեց ծովը։ Մարտից հետո Նորվեգիան սկսեց կառավարվել Լեյդի յարլերի կողմից, որպես Դանիայի և Շվեդիայի ֆեոդ։


== Ծովամարտից հետո ==
Սվոլդերի ճակատամարտից հետո հաղթանակած առաջնորդները բաժանեցին Նորվեգիան վերահսկողության գոտիների։ Շվեդիայի թագավոր Օլաֆը ստացավ չորս շրջան Տրոնհեյմում, ինչպես նաև Մյորեն, Ռոմսդալը և Ռանրիկեն։ Նա այս տարածքները տվեց իր դստեր ամուսին յարլ Սվեյն Հակոնարսոնին որպես վասալական։ Սվեյն Ֆորկբերդը ստացավ Վիկենի շրջանը, որտեղ դանիական ազդեցությունը երկար ժամանակ ուժեղ էր։ Մնացած Նորվեգիան կառավարվում էր Էյրիկ Հակոնարսոնի կողմից, որպես Սվեյնի վասալ։ 


== Ժառանգություն ==
Մի քանի գործոններ դարձնում են Սվոլդերի ճակատամարտը Վիկինգների դարաշրջանի ամենահայտնի ճակատամարտերից մեկը։ Նորվեգա-իսլանդական պատմագրության մեջ Օլաֆ Տրիգվասոնը ներկայացվում է բարձր լույսի ներքո, որպես մի մարդ, ով քրիստոնեությունը բերել է հյուսիս։
Փայամջե (այլ գյուղ)

Փայամջե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրե Ալմեյդա

Անդրե Գեմիշ Մագալյայնշ դի Ալմեյդա (պորտ.՝ André Gomes Magalhães de Almeida, սեպտեմբերի 10, 1990(1990-09-10), Լիսաբոն, Պորտուգալիա), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, «Բենֆիկա» ակումբի և Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի պաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==
Անդրեն իր կարիերան սկսել է 8 տարեկանում՝ «Լորեշ» ակումբում, որտեղ նրան նկատեցին «Սպորտինգ» ակումբի սելեկցիոներները։ Միայն թե այդ ակումբ իակադեմիայում երկար մնալ չստացվեց և նա տեղափոխվեց «Ալվերկա»։ Այդտեղից Անդրեն 2007 թվականին տեղափոխվեց «Բելենեսնիշ»։ 2008 թվականին նա դեբյուտեց «Բելենեսնիշում»։ Դա տեղի ունեցավ նոյեմբերրի 29-ին, Պորտուգալիայի առաջնությունում, «Մարիտիմուի» դեմ խաղում։ Արդեն հաջորդ մրցաշրջանում Ալմեյդան դարձավ «Բելենեսնիշի» խաղացողը։ Նա ակումբի՝ Սանգրիշ Լիգայից հեռանալուց հետո որոշեց մնալ այնտեղ, բայց հաջորդ մրցաշրջանում Սեկունդայում անհաջողություից հետո նա ընդունեց «Բենֆիկայի» առաջարկը։ Իր առաջին մրցաշրջանի սկզիբը նոր թիմում Անդրեն անցկացրեց «Ուինան Լեյրիյա» ակումբում՝ վարձակալական իրավունքներով։ Վերադառնալով վաձակալությունից, նա առաջնությունքւմ անցկացրեց ընդամենը երեք խաղ։ 2012-13 և 2013-14 մրցաշրջաններում Անդրեն եղել է «Բենֆիկայի» երկրորդ կազմի խաղացող։


== Միջազգային կարիերա ==
Անդրեն խաղացել է Պորտուգալիայի տարբեր պատանեկան և երիտասարդական հավաքականներում։ Պորտուգալիայի հավաքականում դեբյուտել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Իսրայելի դեմ խաղում։


== Ձեռքբերումներ ==
 «Բենֆիկա»Պորտուգալիայի գավաթ (2)՝ 2012-13, 2013-14
; Պորտուգալիայի չեմպիոն՝ 2013-14, 2014-15, 2015-16
Պորտուգալական լիգայի գավաթ (2)՝ 2011-12, 2013-14
Պորտուգալիայի սուպերգավաթ (1)՝ 2014


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը Footballzz կայքում Archived 2014-05-17 at the Wayback Machine. (անգլերեն)
Պրոֆիլը ForaDeJogo կայքում Archived 2012-11-03 at the Wayback Machine. (պորտուգալերեն)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
(3439) Լեբովսկի

(3439) Լեբովսկի (անգլ.՝ Lebofsky), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,742489 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3635 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1214 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1658,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217013 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,74° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3439) Լեբովսկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ներզատաբանություն

Ներզատաբանություն, էնդոկրինոլոգիա, կլինիկական բժշկագիտության բնագավառ, (հուն․՝ ἔνδον — ներս, κρίνω — առանձնացվում է նաև λόγος — բառ, գիտություն) ուսումնասիրում է ներզատիչ գեղձերի զարգացումը, կազմությունը և ֆունկցիան, հորմոնների ֆիզիոլոգ, ազդեցության մեխանիզմները, ինչպես նաև մշակում ներզատիչ համակարգի հիվանդությունների ախտորոշման, բուժման և կանխարգելման մեթոդներ։


== Պատմություն ==
Հայաստանում ներզատաբանական առաջին օգնությունը կազմակերպվել է 1946 թվականին՝ Արտաշես Մելիք-Ադամյանի նախաձեռնությամբ հիմնված ներզատաբանական առանձնասենյակում (հետագայում՝ ներզատաբանական դիսպանսեր)։ 1968 թվականին Պ. Վարդապետյանի նախաձեռնությամբ Երևանի 5-րդ հիվանդանոցում բացվել է ներզատաբանական 1-ին բաժանմունքը, որի հիման վրա ստեղծվել է հորմոնների լաբորատորիա, իսկ 1980 թվականին՝ ԵԲԻ (1995 թվականից՝ ԵՊԲՀ) ներզատաբանական ամբիոնը։


== Ուսումնասիրություններ ==
Ուսումնասիրվել են տեղաճարակային խպիպի տարածվածության հարցերը) կազմվել հատուկ քարտեզ (Ս. Շարիմանյան)։ Զբաղվել են նաև թիրեոտոքսիկոզի և շաքարախտի հարցերով (Տ. Մնացականով, Գ. Գևորգյան), թիրեոտոքսիկոզի դեպքում սրտի ախտահարման պատճառների ուսումնասիրությամբ (Պ. Վարդապետյան)։ Մշակվել են կանանց գերմազակալման տարբերակիչ ախտորոշման և բուժման մեթոդներ։ Ուսումնասիրվել է «Ջերմուկ» հանքային ջրի ազդեցության մեխանիզմը շաքարախտով հիվանդների օրգանիզմի վրա (Վ. Բադալյան), բջջային թաղանթների թափանցելիության վիճակը թունավոր խպիպի և շաքարախտի ժամանակ։ Բացահայտվել է շաքարախտի ժամանակ վահանագեղձի ֆունկցիայի թուլացման երևույթը, որի համար համալիր բուժման մեջ կիրառվել է թիրեոիդին հորմոնը (Վ. Հարությունյան)։ Ուսումնասիրվել է հանգուցավոր խպիպի տարածվածությունը (Գ. Ղազարյան)։ Շաքարախտային նյարդախտության բուժման համար առաջարկվել է (1995) մրջնաթթվով էլեկտրոֆորեզի մեթոդ, որը ներդրվել է «Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնում։ Մշակվել և ներդրվել է խաղողաշաքարով հագեցած հեմոգլոբինի քանակի որոշումը արյան մեջ (Ն. Թորամանյան)։ «Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնին կից գործում է (1976 թվականից) ներզատաբան, դիսպանսեր։


== Արտաքին հղումներ ==
Endocrinology (British online textbook)
Endotext (American online textbook)
Useful Endocrinology Resources for Residents Archived 2008-07-05 at the Wayback Machine.
Endocrinology journals from Elsevier Archived 2007-10-13 at the Wayback Machine.
Endocrinology news updates from Elsevier
The Hormone Foundation
Endocrinology Center medical in Thailand Archived 2010-02-09 at the Wayback Machine.
Գամբար Զուլալով

Գամբար Աբդուլ օկլի Զուլալով (ադրբ.՝ Qəmbər Əbdül oğlu Zülalov, 1895, Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1976, Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի խորհրդային երգիչ, խանենդե և դերասան, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1958)։


== Կենսագրություն ==
Գամբար Զուլալովը ծնվել է 1895 թվականին։ 1898 թվականին իր հոր Աբդուլ Զուլալովի մահից հետո նա և նրա եղբայր Ալի Զուլալովը տարվել են Բյուլբյուջանի խնամքի մեջ։ Բուլբուլջանը Գամբար Զուլալովի հորեղբայրն է։ Նրանք հորեղբոր հետ ապրել են Թուրքմենստանի Աշխաբադ քաղաքում, մի քանի տարի։ Նա սկսել է երգել 1917 թվականից։ Որոշ ժամանակ Ղարաբաղում երգելուց հետո նա սկսել է կատարել օպերային և օպերեդային դերեր ։ 
1919 թվականին տեղափոխվել է Բաքու։ 1926-1975 թվականներին եղել է Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական թատրոնի մենակատար։ Այստեղ նա կատարել է Մաջնունի հոր, Փաշայի, Նադիրի դերերը ՝ Ուզեիր Հաջիբեկովի «Լեյլի և Մաջնուն», «Ասլի և Քարամ», «Քյոռօղլի» օպերաներում։
1958 թվականի ապրիլի 26-ին նրան շնորհվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում ՝ օպերայի զարգացման գործում մատուցած ծառայությունների համար։
Նա մահացել է 1976 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Qəmbər Zülalov
Qəmbər Zülalov
Qəmbər Zülalov haqqında bilmədiklərimiz Archived 2022-11-16 at the Wayback Machine.
Qəmbər Zülalov qavalını xanəndələrə verirdi
Xanəndə Qəmbər Zülalov
Զոլոտիլովո (գյուղ, Մոժայսկի շրջան)

Զոլոտիլովո (ռուս.՝ Золотилово), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Մոժայսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սարասադաթ Խադեմալշարիե

Սարասադաթ Խադեմալշարիե (պարսկերեն՝ سارا سادات خادم‌الشریعه, մարտի 10, 1997(1997-03-10), Թեհրան, Իրան, նաև հայտնի է որպես Սառա Խադեմ), իրանցի շախմատիստուհի, միջազգային վարպետ և կանանց գրոսմայստեր։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Սարասադատ Խադեմալշարիեն ծնվել է 1997 թվականի մարտի 10-ին Թեհրանում։ Փոքր հասակում սիրել է տարբեր մարզաձևեր, մասնավորապես՝ թենիս և բասկետբոլ։ Ութ տարեկանում համադասարանցիներից մեկը նրան ծանոթացրել է շախմատին, որից հետո նա ծնողներին խնդրել է իրեն տանել այդ խաղի դասերի։ Թեև նրա ծնողները շախմատ չեն խաղում, աղջիկն իր կարիերային մեծ աջակցություն ցուցաբերելու համար նրանց դերը մեծ է համարում։ Նա նաև շնորհակալ է իր ընկերներից մեկին, որն իրեն ծանոթացրել է իրանցի միջազգային վարպետ և մարզիչ Խոսրո Հարանդիի հետ․ դա եղել է իր կարիերայի առաջխաղացման առանցքային քայլը։ Ավելի ուշ՝ դեռահաս տարիքում, նրան մարզել է հոլանդացի գրոսմայստեր Ռոբին վան Կամպենը։


=== Շախմատային կարիերա ===
Խադեմալշարիեն հաղթել է մինչև 12 տարեկան աղջիկների 2008 թվականի Ասիայի առաջնությունում, 2009 թվականի մինչև 12 տարեկան աղջիկների աշխարհի առաջնությունում, մինչև 16 տարեկան աղջիկների 2012 թվականի կայծակնային շախմատի Ասիայի առաջնությունում և մինչև 16 տարեկան աղջիկների 2013 թվականի կայծակնային շախմատի աշխարհի առաջնությունում։ 2014 թվականին նա երկրորդ տեղն է զբազեցրել պատանի աղջիկների աշխարհի առաջնությունում։
Խադեմալշարիեն Իրանի հավաքականի կազմում հանդես է եկել 2012, 2014, 2016 և 2018 թվականների կանանց շախմատային օլիմպիադաներում։ 2020 թվականի հունվարին նա հայտարարել է ազգային թիմից հեռանալու մասին, սակայն մայիսին վերադարձել է թիմ։
Նա հաղթել է 2015 թվականի հունվարին կայացած Իրանի կանանց առաջնությունում։
Խադեմալշարիեն որակավորվել է ՖԻԴԵ-ի կանանց Գրան պրի 2015-16 մրցաշարին՝ որպես հյուրընկալող քաղաքի թեկնածու՝ Թեհրանում Աթուսա Պուրկաշյանին ընտրական մրցախաղում հաղթելուց հետո։ Իր հայրենի քաղաքում անցկացված Գրան պրիի փուլում, չնայած լինելով ամենացածր վարկանիշ ունեցող խաղացողը, նա զբաղեցրել է երկրորդ տեղը և լրացրել գրոսմայստերի առաջին նորմը։
Խադեմալշարիեն մասնակցել է 2017 թվականի շախմատի կանանց աշխարհի առաջնությանը, սակայն առաջին շրջանում պարտություն է կրել վրացուհի Սոփիկո Գուրամիշվիլիից։


== Վարկանիշի փոփոխություն ==


== Անձնական կյանք ==
2017 թվականի սեպտեմբերին Խադեմալշարիեն ամուսնացել է համացանցային շոուի իրանցի հաղորդավար և կինոռեժիսոր Արդեշիր Ահմադիի հետ։ Նրանք ունեն մեկ որդի։


== Բողոք հիջաբի դեմ ==
2022 թվականի դեկտեմբերին Խադեմալշարիեն որոշեց հիջաբ չկրել ՖԻԴԵ-ի արագ և կայծակնային շախմատի աշխարհի առաջնության ժամանակ։ Իրանում կանայք պարտավոր են հանրային վայրերում հիջաբ կրել, նույնիսկ երբ գտնվում են արտասահմանում, թեև շատ մարզուհիներ նախընտրում էին հրաժարվել դրանից Իրանի կառավարության դեմ շարունակվող բողոքի ակցիաների ֆոնին։ Մրցաշարերից հետո Խադեմալշարիեն տուն է գնել Իսպանիայում և ծրագրել է ընտանիքի հետ տեղափոխվել այնտեղ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սարասադաթ Խադեմալշարիեի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում (անգլ.)
Sarasadat Khademalsharieh chess games at 365Chess.com
Սարասադաթ Խադեմալշարիե շախմատիստի էջն ու խաղերը Chessgames.com կայքում
Մարմարե արեգակնային ժամացույց

Մարմարե արեգակնային ժամացույց (ռուս.՝ Мраморные солнечные часы), XVIII դարի ճարտարապետության հուշարձան, որը տեղադրված է Ռուսաստանի Դաշնության Սվերդլովսկի մարզի Պոլևսկոյ քաղաքային օկրուգի Մրամորսկոե գյուղի կենտրոնական հրապարակում։ Այն ուղղահայաց կատարման արեգակնային ժամացույց է։


== Պատմություն ==
Արեգակնային  ժամացույցը 1773 թվականին պատրաստել են Մրամորսկի մարմարի քարհանքի վարպետները, ինչը հաստատում է հարավային թվացույցի վերևում փորագրված ամսաթիվը։ Նախագծի հեղինակն անհայտ է. ըստ վարկածներից մեկի՝ նա կարող էր լինել իտալացի Անտոնիո Ռինալդին։
Ժամացույցն ունի սյան տեսք, որը հավաքված է տեղական գորշ մարմարից պատրաստված վեց խորանարդաձև բլոկներից շարված կոթողի տեսքով, և պատվանդանից։ Այդ պատվանդանին էլ տեղադրվել է նույն չափի բլոկի տեսքով  արեգակնային ժամացույցը, բայց այն սպիտակ մարմարից է՝ չորս կողմում փորագրված  թվացույցներով։ Յուրաքանչյուր թվացույցի կենտրոնում տեղադրված են եղել երկու մետաղական ձողեր, որոնք արևային օրերին ստվեր են գցել, որն էլ ցույց է տվել ժամանակը։ Արձանի ընդհանուր բարձրությունը 3,5 մետր է։
1986 թվականին  Եկատերինբուրգ - Պլևսկոյ Р355 մայրուղում տեղադրվել է այս հուշարձանի պատճենը։
Ներկայումս արեգակնային ժամացույցը դաշնային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան է։ ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ վերցված է պետության պաշտպանության տակ։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Տոմշա (Սոգի վտակ)

Ուշլոնկա (ռուս.՝ Ушлонка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Սոգա գետի ձախ ափից 9,2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ձկների ջրամբար, գետը ենթաավազան չունի գետը թափվում է Ձկների ջրամբար, գետի գետային ավազանը Օկի։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 08010200412110000010058
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 110001005
Ավազանի կոդը — 08.01.02.004
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 10
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
(6592) Գոյա

(6592) Գոյա (անգլ.՝ Goya), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,758839 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3217 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,196 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1673,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինը 0,215087 աստիճան/օր արագությամբ։ 
Ուղեծրի հարթությունը խավարածրի հարթության հետ կազմում է 4.22° անկյուն։


== Անուն ==
Անունն ստացել է իսպանացի հայտնի նկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյայի պատվին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ (6501-6600)
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6592) Գոյա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ուզդիցա

Ուզդիցա (ուկրաիներեն՝ Уздиця), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ուզդիցա գյուղում բնակվում էր 547 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թավուտում

Թավուտում (ռուս.՝ В лесной чаще), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որը ստեղծվել է 1954 թվականին, ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Ալեքսանդր Իվանովի կողմից։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը գորշուկի մասին է, որը չի ցանկանում սովորել սնունդ հայթայթել և փոս փորել։ Եվ մի անգամ, երբ նա ասում է հորը, որ իր մեջքը ցավում է, իսկ իրականում սկսում է խաղալ և մոլորվում է, հասկանում է, թե որքան անհրաժեշտ է գոյատևել կարողանալը։ Չէ՞ որ իր նման փոքր կենդանիների համար անտառում այնքան վտանգներ կան ... Եվ ամենից առաջ` գայլը։


== Հեղինակներ ==
Սցենարի հեղինակ` Գեորգի Սկրեբիցկի, Վերա Չապլինա
Բեմադրող ռեժիսոր` Ալեքսանդր Իվանով
Ռեժիսոր` Լև Պոզդնեև
Բեմադրող նկարիչներ` Իգոր Զնամենսկի, Վալենտին Լալայանց
Կոմպոզիտոր` Նիկոլայ Պեյկո
Օպերատոր` Նիկոլայ Վոինով
Հնչյունային օպերատոր` Նիկոլայ Պրիլուցկի
Տեխնիկական օգնական` Ֆ. Գոլդշտեյն
Մոնտաժող` Վալենտինա Իվանովա
Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Ֆաինա Եպիֆանովա, Ելիզավետա Կոմովա, Լիդիա Ռեզցովա, Տատյանա Ֆյոդորովա, Դմիտրի Բելով, Գրիգորի Կոզլով, Վիկտոր Լիխաչով, Իգոր Պոդգորսկի, Վլադիմիր Պեկար
Բեմադրող նկարիչներ` Դմիտրի Անպիլով, Վերա Ռոջերո, Վերա Վալերիանովա


=== Դերերը հնչյունավորել են ===
Յուլյա Յուլսկայա` նապաստակ
Մարիա Վինոգրադովա` Փորսուղիկ
Վլադիմիր Ռատոմսկի` Հայր փորսուղ
Յուրի Խրժանովսկի` Բու
Տատյանա Բարիշևա` Մայր փորսուղ
Ագար Վլասովա` Արջ
Ֆիլմը հնչյունավորած դերասանները մուլտֆիլմի լուսագրերում նշված չեն, բայց նկարահանող խմբի հետ թվարկված են «Ֆիլմ-հեքիաթներ. նկարված ֆիլմերի սցենարներ» գրքի (1954) Հավելվածի 243 էջում։


== Պարգևներ ==
1954` Կառլովի Վարիի VIII միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ` լավագույն մանկական անիմացիոն ֆիլմ անվանակարգում։


== Վերահնչյունավորում ==
2001 թվականի վերահնչյունավորում. Տատյանա Կանաևա, Յուլիեն Բալմուսով, Իրինա Մալիկովա, Ալեքսանդր Կոտով, Վիտալի Օվանեսով, Ժաննա Բալաշովա
Նոր տարբերակի հնչյունային օպերատոր` Ա. Պոնյավին
2001 թվականին մուլտֆիլմը վերականգնվել և վերաձայնագրվել է «Ստուդիա ԱՍ» և «Մանկական սեանս» ընկերությունների կողմից։ Նոր տարբերակում ամբողջովին փոխվել է ֆոնոգրաման, վերահնչյունավորմանը մասնակցել են ժամանակակից դերասաններ, լուսագրերում փոխվել են տվյալները հնչյունային ռեժիսորի և հնչյունավորող դերասանների մասին։ Վերահնչյունավորումը ծայրահեղ բացասական է ընդունվել ինչպես հեռուստադիտողների մեծամասնության, այնպես էլ` մասնագիտական շրջանակների կողմից։ Վերականգնման որակը ևս երբեմն քննադատության է արժանացել։


== Վերաթողարկում ==
Մուլտֆիլմը VHS և DVD ձևաչափերով բազմիցս վերաթողարկվել է մուլտֆիլմերի հավաքածուներում.

«Խոշոր պլան» կինոմիավորման մուլտֆիլմերի հավաքածու, 1990-ականների սկիզբ, VHS
«Լավագույն խորհրդայի ​​մուլտֆիլմերը», Studio PRO, 1990-ականներ, VHS
«Անտառային հեքիաթներ»։ Մաս 3, «Սոյուզմուլտֆիլմ», DVD:


== Տես նաև ==
Անտառային ճանապարհորդներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Фильмы-сказки. Сценарии рисованных фильмов. Выпуск 3. — М.: Искусство, 1955. — 248 с. — 90 000 экз. Содержание: В. Чаплина, Г. Скребицкий «В лесной чаще», стр. 133—148.


== Արտաքին հղումներ ==
«Թավուտում»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Թավուտում» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Թավուտում» մուլտֆիլմը youtube-ում
Մախմուտովո (գյուղ, Սալավատսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄախմուտովոՄախմուտովո (ռուս.՝ Махмутово, բաշկիրերեն՝ Мәхмүт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Սալավատսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 115 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստարոպետրովսկոե

Ստարոպետրովսկոե (ուկրաիներեն՝ Старопетрівське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Ստարոպետրովսկոե ավանում բնակվում էր 485 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սիգեֆումի Մորի

Սիգեֆումի Մորի (ճապ.` 森 重文, փետրվարի 23, 1951(1951-02-23), Նագոյա, Ճապոնիա), ճապոնացի մաթեմատիկոս, 1990 թվականի Ֆիլդսի մրցանակի դափնեկիր։ Հայտնի է հանրահաշվական երկրաչափության վերաբերյալ աշխատություններով։


== Կենսագրություն ==
Մորին ծնվել է 1951 թվականին Նագոյայում։ Սովորել է Կիոտոյի համալսարանում, 1973 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան, 1975 թվականին` մագիստրոսի։ Դրանից հետո դասավանդել է նույն համալսարանում և 1978 թվականին Մասայոսի Նագատայի գլխավորությամբ պաշտպանել է ատենախոսություն «Էնդոֆորմիզմների օղակները և աբելևյան որոշակի բազմազանությունները» թեմայով, որից հետո շարունակել է աշխատել Կիոտոյի համալսարանում որպես  ասիստենտ, իսկ 1980 թվականին դարձել է մաթեմատիկայի դասախոս Նագոյայի համալսարանում։ 1982 թվականին դարձել է դոցենտ, 1988 թվականին` պրոֆեսոր, 1990 թվականից` Կիոտոյի համալսարանի պրոֆեսոր։ Չնայած Ճապոնիայում պաշտոնական ուսուցողական դիրքորոշմանը, 1977-1992 թվականներին Մորին երկար ժամանակ է անցկացրել ԱՄՆ-ում, 1977-1980 թվականներին աշխատել է հրավիրված դասախոս Հարվարդի համալսարանում, 1981-1982 թվականներին` Հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում, 1985-1987 թվականներին` Կոլումբիայի համալսարանում, 1987-1989 և 1991-1992 թվականներին` Յուտայի համալսարանում։
Մորիի առավել ճանաչված աշխատությունները վերաբերում են եռաչափ հանրահաշվական բազմազանություններին։ Մորիի արդյունքների ընդհանրացումը մեծ չափերի բազմազանության վերաբերյալ, որը երբեմն անվանում են Մորիի ծրագիր, համարվում է ժամանակակից հանրահաշվական երկրաչափության հետազոտությունների ակտիվ բնագավառներց մեկը։ Մորին 2014 թվականին ընտրվել է Միջազգային մաթեմատիկական միության նախագահ` դառնալով Ասիայից ընտրված այդ պաշտոնում մաթեմատիկոսների առաջին ներկայացուցիչը։


== Պարգևներ ==
1983 թ. - Յանգիի անվան մրցանակ (Ճապոնական մաթեմատիկական ընկերություն)
1984 թ. - Տյունիտի մրցանակ մշակույթի բնագավառում
1988 թ. - Ճապոնական  մաթեմատիկական ընկերության մրցանակ   (Յուձիրո  Կավամատոյի հետ միասին)
1989 թ. -  Ինոուեի անվան մրցանակ
1990 թ. - Ֆիլդսյան մրցանակ
1990 թ. - Ճապոնիայի գիտությունների ակադեմիայի մրցանակ
1990 թ. - Կոուլի մրցանակ հանրահաշվի բնագավառում նվաճումների համար (Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության)
2004 թ. - Ֆուձիվարայի մրցանակ


== Ընտրված հրատարակություններ ==
Mori, Shigefumi (1979). "Projective manifolds with ample tangent bundles". Ann. of Math. 110 (3): 593–606. doi:10.2307/1971241. JSTOR 1971241. MR 0554387.
Mori, Shigefumi (1982). "Threefolds whose canonical bundles are not numerically effective". Ann. of Math. 116 (1): 133–176. doi:10.2307/2007050. JSTOR 2007050. MR 0662120.
Mori, Shigefumi (1988). "Flip theorem and existence of minimal models for 3-folds". J. Amer. Math. Soc. 1 (1): 117–253. doi:10.2307/1990969. JSTOR 1990969. MR 0924704.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Джон Дж. О’Коннор и Эдмунд Ф. Робертсон. Мори, Сигэфуми (англ.) — биография в архиве MacTutor.
Heisuke Hironaka, The work of Shigefumi Mori. Fields Medallists Lectures, Michael F. Atiyah (Editor), Daniel Iagolnitzer (Editor) — World Scientific Publishing, 2007. ISBN 981-02-3117-2.
Միխայիլ Մալինին

Միխայիլ Սերգեևիչ Մալինին (ռուս.՝ Михаил Сергеевич Малинин, դեկտեմբերի 28, 1899(1899-12-28), Q18797304?, Galichsky Uyezd, Կոստրոմայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 24, 1960(1960-01-24), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային զորապետ, բանակի գեներալ։ Խորհրդային Միության Հերոս (1945)։


== Կենսագրություն ==
Միխայիլ Սերգեևիչ Մալինինը ծնվել է Կաստրոմայի մարզի Գալիչյան շրջանի Պոլուտինո գյուղում, այժմյան Անտրոպվյան շրջանի Կոստրոմայի մարզ գյուղացու ընտանիքում։
Հայրենի գյուղում աշխատել է ատաղձագործ։


== Զինվորական ծառայություն ==


=== Քաղաքացիական պատերազմ ===
1919 թվականին ծառայել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի շարքերում։
Նա ծառայել է Կոստրոմայի նահանգի Կարմիր բանակի 6-րդ պահուստային հետևակ գնդում, մարտական գործողությունների ժամանակ բազմիցս մասնակցել է հեղափոխական շարժման և գյուղացիական ապստամբության ճնշման ռազմական գործողություններին։
1921 թվականին անցել է ԽՍՀՄ կոմունիստական կուսակցության շարքեր։


=== Միջպատերազմական շրջան ===
1922 թվականին ավարտել է Մոսկովյան 2-րդ հետևակային դպրոցը, իսկ 1923 թվականին՝ միջին հրամկազմի դասընթացը։
1922-1928 թվականներին ծառայել է Մոսկվայի ռազմական շրջանի 42-րդ հետևակային գնդում որպես ռազմական դասակի հրամանատար, վաշտի հրամանատարի օգնական, գնդային դպրոցների ղեկավար և գումարտակի հրամանատար։
1931 թվականին, ավարտելով Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան պետական ռազմական ակադեմիան, ուղարկվեց Ուրալի ռազմական օկրուգ, որտեղ նա նշանակվեց շտաբի պետ, իսկ 1932 թվականին մայիսին՝ 45-րդ հետևակային դիվիզիայի պետ։
1933 թվականի ավարտել է Մոտորավորման և մեխանիզացիայի ռազմական ակադեմիան և 1937 թվականին ծառայել է Անդրբայկալյան ռազմական շրջանում։ Նշանակվել է մեխանիզմների կորպուսի շտաբի մասնաշենքի հրամանատար, իսկ 1933 թվականի հոկտեմբերին՝ 20-րդ մոտոմեխանիկական բրիգադի շտաբի հրամանատար, ապա՝ շրջանի վարչական շտաբի պետ։
1936 թվականի սեպտեմբերի հրամանատարել է նույն վարչական շրջանի 32-րդ մեխանիզացիոն բրիգադը։
1937 թվականի դեկտեմբերին տեղափոխվել է և դասախոսել Լենինգրադի զրահատանկային մարտավարության դասընթացների բարելավման նպատակով։ 1938 թվականի նոյեմբերին աշխատել է որպես ավագ դասախոս, 1940 թվականի ապրիլից՝ մարտավարական դասընթացների ղեկավար։ 1939 թվականի դեկտեմբերից 1940 թվականի մարտը գործուղվել է Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ճակատ, որտեղ նա դարձել է 9-րդ բանակի օպերատորական շտաբի հրամանատար, իսկ հետո՝ բանակի 9-րդ շտաբի հրամանատարի փոխարինող։
1940 թվականի ապրիլին նշանակվել է 7-րդ մեխանիզացված կորպուսի շտաբի հրամանատար (Մոսկվայի ռազմական շրջան)։


== Ընտանիք ==
Առաջին կինը կորած է համարվել, իսկ իրականում նա գերի է ընկել օկուպացված տարածք և մինչև 1944 թվականը նրա մասին ոչինչ չգիտեին։
Երկրորդ կինը՝ Նադեժդա Գրիգորևնա Գրեկովան, Բելառուսական ԽՍՀ բարձրագույն խորհրդի նախագահ էր։


== Զինվորական կոչումներ ==
Գնդապետ (1935 թ.)
Գեներալ-մայոր (7․10.1941 թ.)
Գեներալ-լեյտենանտ (20.12.1942 թ.)
Գեներալ-գնդապետ (18.09.1943 թ.)
Բանակի գեներալ (3.08.1953 թ.)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 Միխայիլ Մալինին «Երկրի հերոսներ» կայքում
Վահագն Թևանյան

Վահագն Վաչագանի Թևանյան (ապրիլի 20, 1958(1958-04-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 18, 2014(2014-02-18), Երևան, Հայաստան), հայ բեմանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Վահագն Թևանյանը ծնվել է 1958 թվականի ապրիլի 20-ին, Երևան քաղաքում։ 1977 թվականին ավարտել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1983 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի բեմանկարչության բաժինը։ 1981-1983 թթ. աշխատել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում որպես նկարիչ-բեմադրող, իսկ 1984-1990 թվականներին՝ Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնում։
1990 թ. վերադարձել է Մայր թատրոն, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջ։ 2009 թվականին նշանակվել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր նկարիչ։
Հայաստանի նկարիչների և թատերական գործիչների միությունների անդամ էր, Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի կերպարվեստի և անիմացիոն բաժնի դոցենտ, ՀԹԳՄ-ի ամենամյա «Արտավազդ» մրցանակի կրկնակի դափնեկիր։
Կյանքից անժամանակ հեռացել է 2014 թվականի փետրվարի 18-ին, 56 տարեկան հասակում։


== Ձևավորումներ ==
Վահագն Թևանյանը ձևավորել է ներկայացումներ Հայաստանի տարբեր թատրոններում. 

Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն
Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոն
Կոնստանտին Ստանիսլավսկու անվան ռուսական պետական դրամատիկական թատրոն
Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն
Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոն
Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոն
Համազգային թատրոն
«Գոյ» փորձարարական թատրոնՁևավորել է շուրջ 40 ներկայացում, որոնցից են.

«Պաղտասար աղբար» (Հակոբ Պարոնյան)
«Սենյակ համար 13» (Ռեյ Կունի)
«Թաղի զավակը» (Մանուկ Մնացականյան)
«Դիոգենես» (Վլադիմիր Կոնստանտինով)
«Զինվորները» (Յակոբ Լենց) հայ-ֆրանսիական համատեղ ներկայացում
«Անավարտ մենախոսություն», «100 տարի անց» (Պերճ Զեյթունցյան)
«Մեծ անտառի զավակները» (Լեսլի Ռիչարդսոն)
«Գոյա» (Անտոնիո Վալիեխո)
«Ջոն Արքա», «Ռիչարդ Երրորդ» (Ուիլյամ Շեքսպիր)Կատարել է նաև բազմաթիվ ներկայացումների զգեստների ձևավորումները։
Մասնակցել է միջազգային և հանրապետական բեմանկարչական տասնյակ ցուցահանդեսների։


== Ծանոթագրություններ ==
Զեմիրե

Զեմիրե, Տիգրան Չուխաջյանի օպերան։


== Ստեղծման պատմություն ==
Օպերան գրվել է 1890 թվականին։ Նախնական անունն է՝ «Ebudia e Zemire»։ «Զեմիրե»-ն առաջին անգամ ամբողջությամբ ներկայացվել է 1891 թվականի ապրիլի 12-ին Կոստանդնուպոլսում գտնվող ֆրանսիական «Concordia» թատրոնում։


== Սյուժե ==
Ամենակարող և մեծ կախարդ Էբուդիան այցելում է կասկադով թափվող շատրվանին, որպեսզի կենդանացնի նրա ջրերի հրաշալի սիրո էլիքսիրի հատկությունները։ Կախարդը վարպետորեն անում է իր հմայությունը և կորչում մութ գիշերում։ Կուժերով երիտասարդ աղջիկների խումբը գեղեցիկ շատրվանի ֆոնին երգում է գարնան և պայծառ կյանքի գովքը։ Զեմիրեն՝ Բենեզար ցեղի առաջնորդի դուստրը, մոր հետ մուրացկանի շորեր հագած գալիս է կախարդական շատրվանի մոտ, որտեղ տեսնում է արքայազն Էլսանտուրին․ այստեղ էլ նրանք սիրահարվում են։ Ապա հետևում է նրանց երկար բաժանումը, ինչից հետո նրանք վերջապես գտնում են իրար և ամուսնանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Զեմիրե
Չարլզ Կաո

Չարլզ Կաո (չինարեն ավանդ. 高錕, հեշտ. 高锟 , պինին: Gāo Kūn, պալլ.: Գաո Կուն, անգլ.՝ Charles K. Kao; նոյեմբերի 4, 1933, Շանհայ - սեպտեմբերի 23, 2018), չինացի, բրիտանական և ամերիկյան ֆիզիկոս, ինժեներ, օպտիկական թելքերի ոլորտում հիմնարար նշանակություն ունեցող հետազոտությունների և դրանց կիրառման տեխնոլոգիաների հեղինակներից մեկը, որոնք կարևոր նշանակություն ունեցան հաղորդակցության արդյունաբերության մեջ, հենց այդ աշխատանքների համար էլ 2009 թվականին ստացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ։
Մրցանակի մի մասը բաժին է հասել Վիլլարդ Բոյլին և Ջորջ Էլվուդ Սմիթին, ովքեր հայտնաբերել են ԼԿՍ մատրիցաները։
Կաոն եղել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության,,  Թագավորական ինժեներական ակադեմիայի (1997), Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի (1996), Գիտությունների և արվեստի Եվրոպական ակադեմիայի անդամ։
Չարլզ Կուեն Կաոն եղել է աշխարհի մի շարք նշանավոր համալսարանների պատվավոր պրոֆեսոր և դոկտոր, մասնավորապես Պեկինի, Ցինխուայի, Գլազգոյի, Պադովայի, Եյլի, Փրինսթոնի և այլն։


== Աշխատություններ ==
Kao K.C., Hockham G.A. Dielectric-fibre surface waveguides for optical frequencies(անգլ.) // Proceedings of the Institution of Electrical Engineers. — 2010. — Vol. 113. — P. 1151—1158. — 
Као Ч.К. Песок давно минувших дней шлёт в будущее голоса людей (Нобелевская лекция) // УФН. — 1966. — Т. 180. — С. 1350—1356. — 
Kao C.K. A Time and A Tide: Charles K. Kao ─ A Memoir. — Hong Kong: Chinese University Press, 2011.


== Գրականություն ==
Bayvel P. Kuen Charles Kao (1933–2018)(անգլ.) // Nature. — 2018. — Vol. 563. — P. 326. — 
Lin C. In memory of Charles Kao(անգլ.) // Nature Photonics. — 2018. — Vol. 12. — P. 715—717. — 
Menyuk C.R., Lu C., Wai P.-K.A. Charles Kuen Kao(անգլ.) // Physics Today. — 2019. — Vol. 72. — № 7. — P. 63. — 


== Արտաքին հղումներ ==
Информация с сайта Нобелевского комитета(անգլ.)
И. Иванов. Нобелевская премия по физике — 2009 // «Элементы», 12.10.2009
Charles K. Kao Archived 2002-07-21 at the Wayback Machine.(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Դոմենիկո Մարոլի

Դոմենիկո Մարոլի (իտալերեն՝ Domenico Maroli, (1612, Մեսինա, Սիցիլիա, Իտալիա - մայիսի 23, 1676(1676-05-23), Մեսինա, Սիցիլիա, Իտալիա), իտալացի նկարիչ, նկարել է բարոկկո ոճով, հիմնականում ստեղծագործել է Վենետիկում և Սիցիլիայում։


== Կենսագրություն ==

Սկսել է պարապել իր հայրենի Մեսսինայում, Սիցիլիայի մարզում, պարապել սկսել է 22 տարեկանից, Անտոնիո Բարբալոնգայի մոտ։ 1642 թվականին նա ճանապարհահորդել է դեպի Վենետիկ։ Ընկերացել է նկարիչ և արվեստի վաճառական Մարկո Բոսկինիի հետ, որը նկարագրել է Մարոլիին որպես հովվերգական առարկաների նկարիչ, երկրորդ Յակոպո Բասսանո։ Ավելի ուշ, 1650-ականներին նա վերադարձել է Մեսսինա` Բոլոնիայի ճանապարհով։ Նրա որոշ նկարներ հաստատված են, որոշները ոչնչացվել են երկրաշարժի ավերածություններից։ Նրա պատկերած կրոնական թեմաներից են «Լոթը և իր դուստրերը» և «Ալկանտարայի սուրբ Պետրոսի զմայլանքը» աշխատանքները։ Նրա ընդարձակ հետաքրքիր և ժանրային պատմական կտավը, որը վերնագրված է «Էվկիդեսը կրում է կանացի հագուստ, որպեսզի լսի Սոկրատեսին Աթենքում դասախոսելիս», վերագրվել է Մարոլիի Վետետիկում ապրելու ժամանակաշրջանին։ Իրեն վերագրված աշխատանքներից է քամուց քշված մերկ աղջիկների նկար, որը ոմանց կողմից դատապարտվել է սանձարձակ լինելու համար։
Նրա մասին ասվել է, որ նա ներգրավված է եղել 1674-1676 թվականների հեղափոխություններին։


== Ծանոթագրություններ ==
Բժշկարան (461)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բժշկարան (այլ կիրառումներ)Բժշկարանը (461), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 461 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1691 թվականին Աղավալի գրիչի կողմից, Սուրաթում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19x14, 8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 243 թերթից։ Գրված է միասյուն, շղագրով։ Կազմը` կաշեսլատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 241ա։


== Բովանդակություն ==
Ամիրդովլաթայ Ամացիացւոյ Ուսումն բժշկութեան, Զօրութիւն դեղերոյն։
Գր․ Ջուղայեցւոյ Վասն աթաշակ ցուու։
Քաղուածք յայլ և այլ բժշկարանաց։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարինկան, Յանկան ու թագավորական ամրոցի գաղտնիքները

«Մարինկան, Յանկան և թագավորական ամրոցի գաղտնիքները» (ռուս.՝ «Маринка, Янка и тайны королевского замка»), խորհրդային գունավոր գեղարվեստական ֆիլմը-հեքիաթ, որը բեմադրվել է «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում 1976 թվականին, ռեժիսոր Յուրի Ցվետկովի կողմից Վացլավ Վերբովսկայայի մասնակցությամբ բելառուսական ժողովրդական հեքիաթների հիման վրա։ Երկսերիանոց հեռուստատարբերակն է՝ «Հովիվ Յանկան» (ռուս.՝ ««Пастух Янка»»):
Ֆիլմի պրեմիերաները ԽՍՀՄ-ում կայացել են  1977 թվականին (հեռուստատեսություն), 1978 թվականի փետրվարին (կինո)։


== Սյուժե ==
Հովիվ Յանկան և ջուլհակուհի Մարինկան պատահական հանդիպումից հետո սիրահարվում են միմյանց և որոշում ամուսնանալ։ Սակայն հարսանիքին նախապատրաստվելու ժամանակ հմուտ ջուլհակուհուն առևանգում է չար արքայազն Կուկիմորը, որպեսզի նրան տանի իր ապագա աներոջը՝ Դուրիմոնտ թագավորին։ Յանկան շտապում է հետապնդելու նրան՝  հույս ունենալով բռնել թշնամուն և Մարինային փրկել գերությունից։ Դրանում հովվին կօգնի կախարդական սրինգը, որը նրան նվիրել է պատահականորեն հանդիպած ծերունին՝ ցուցաբերած օգնության, օթևանի և սննդի դիմաց։


== Դերերում ==
Սվետլանա Միխալկովա –  Մարինկա
Ալեքսեյ Մոկրոուսով – Յանկա
Եվգենի Լեբեդև – Դուրիմոնտ թագավոր և Օբալդին թագավոր 
Գեորգի Վիցին – արքայազն Կուկիմոր
Լյուբով Ռումյանցևա – արքայադուստր Վիկտուսյա և արքայադուստր Կատուսյա
Նատալյա Չեմոդուրովա – Սիրամարգ թագուհի և Կրինոլինա թագուհին
Ալեքսեյ Սմիրնով – Գեներալ
Ավգուստին Միլովանով – Կանցլեր
Գեորգի Գեորգիու – Աստղաբան
Վլադիմիր Կուլյաբին – Ծերունի


== Դրվագներում ==
Գալինա Ռոգաչովա – Հաննա
Բ. Խրոմուշին – Վովկ, նույն ինքը Լյուտովեցկի
Ռոստիսլավ Շմիրյով – դրվագ
Առնոլդ Պոմազան – դրվագ
Իվան Մակոգոն – դրվագ
Յ. Երյոմենկո – դրվագ
Լ. Ստուպկա – դրվագ
Լուսագրերում նշված չեն՝
Վ. Կովալենկո, Սվետլանա Կուզմինա, Վիկտոր Լեկսիկով, Բորիս Միրուս, Մ. Պանասյուկ, Յուրի Սատարով, Վ. Սուխիցկի


== Նկարանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Էդուարդ Դովնար, Արթուր Վոլսկի
Բեմադրությունը՝ Յուրի Ցվետկովի, Վացլավ Վերբովսկայայի մասնակցությամբ
Բեմադրող օպերատորներ՝ Մարկ Բրաուդե, Յուրի Ելխով
Բեմադրող նկարիչ՝ Իգոր Տոպիլին
Կոմպոզիտոր՝ Էդուարդ Խանոկ
Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Իլյա Ռեզնիկ
Հնչյունային օպերատոր՝ Սեմյոն Շուխման
Կոստյումներ՝ Նինել Ժիժել
Գրիմը՝ Լև Եմելյանովայի
Մոնտաժող՝ Ի. Բակինովսկա, Լ. Մալախովա
Ռեժիսորներ՝ Վ. Պոնոմարյով, Ա. Կալենդա
Օպերատորներ՝ Լ. Սուշկևիչ, Վ. Տալանով
Համակցված նկարահանումներ՝
Օպերատոր՝ Մ. Կալաչինսկի
Նկարիչ՝ Պ. Շինկևիչ
Ռեժիսորի օգնականներ՝ Գ. Կոնոնովիչ, Ե. Բելկևիչ, Տ. Բաժանովա, Բ. Բերզներ, Ն. Կլյուչնիկովա
Օպերատորի օգնական՝ Վ. Օլեշկո
Նկարչի օգնական՝ Ֆ. Ռյաբուշկո
Պարերի բեմադրում՝ Էլգա Դրուլլեի
Երաժշտական խմբագիր՝ Սերգեյ Կորտես
Ֆիլմում օգտագործվել են ժողովրդական երգեր բելառուսական կոմպոզիտորների մշակմամբ։
Խմբագիր՝ Լ. Պոզդնյակ
Ֆիլմի տնօրեն՝ Ստեպան Տերեշչենկո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
««Маринка, Янка и тайны королевского замка»»։ Государственный интернет-канал «Россия»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-19-ին։ Վերցված է 2012-11-08
Յասնի (այլ կիրառումներ)

Յասնի, կարող է վերաբերել՝

Յասնի - գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Պինեժսկի շրջանի կազմում։
Յասնի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Յասնի - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանում։
Յասնի - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանում։
(1106) Սիդոնիա

(1106) Սիդոնիա (անգլ.՝ Cydonia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի փետրվարի 5-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,596027 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2701 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,922 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1527,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,235635 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,07° անկյուն։
Սիդոնիա աստերոիդը պատկանում է Էվնոմիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,54 - 2,72 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 11,6°-14,8° ուղեծրի թեքում և 0,121-0,180 էքսցենտրիսիտետ։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1106) Սիդոնիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(4567) Բեկվար

(4567) Բեկվար (անգլ.՝ Becvar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Մարի Մահրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,585356 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0667 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,104 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1518,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,237096 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4567) Բեկվար աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Միջազգային առևտրային պալատ

Միջազգային առևտրային պալատ (ՄԱՊ) (անգլ.՝ International Chamber of Commerce — ICC), անկախ շահույթ չհետապնդող միջազգային կազմակերպություն։ Ստեղծվել է 1919 թվականին։ Ներկայումս համախմբում է հազարավոր ձեռնարկություններ, ասոցիացիաներ և ընկերություններ աշխարհի 140 երկրներից։ Աջակցում է բիզնեսի առջև կանգնած առավել արդիական խնդիրների լուծմանը։ Կազմակերպության գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Փարիզում։ ՄԱՊ-ն սերտ համագործակցում է այնպիսի միջազգային կազմակերպությունների հետ, ինչպես ՄԱԿ-ը (Միացյալ ազգերի կազմակերպություն), ԱՀԿ-ն (Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն), Համաշխարհային բանկը և այլն, և հանդիսանում է նրանց համար կոլեկտիվ խորհրդատվական մարմին։ Նախկին ԽՍՀՄ տարածքում գործում են ՄԱՊ-ի Ռուսական (ICC Russia), Ուկրաինական (ICC Ukraine), Լիտվական (ICC Lithuania), Էստոնական (ICC Estonia) և Վրացական (ICC Georgia) ազգային կոմիտեները։
ՄԱՊ-ի հիմնական նպատակն է միջազգային բիզնեսի վարման բարձր էթիկայի նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի տարածումը։ ՄԱՊ-ի գործունեությունն ուղղված է առավել ակտուալ խնդիրների լուծմանը, որոնցից են, օրինակ, բիզնեսի վարման և խնդիրների լուծման միասնական կանոնների և ստանդարտների մշակումը՝ կապված միջազգային առևտրի ազատականացման հետ։
ՄԱՊ-ի քաղաքական հայտարարությունների նախապատրաստմամբ, ամբողջ աշխարհում ընդունված միասնական ստանդարտների, կանոնագրքերի, կանոնների և բիզնեսի վարման այլ մեխանիզմների մշակմամբ զբաղվում են 16 մշտական գործող հանձնաժողովների և խորհրդատվական խմբերի անդամները, որոնք ստեղծվում են ըստ ճյուղային պատկանելության և ընդգրկում են բիզնեսի բոլոր ոլորտները։ ՄԱՊ-ի փաստաթղթերի շարքում են Ինկոտերմսը (ՄԱՊ-ի միասնական առևտրային տերմինները), "Փաստաթղթային ակրեդիտիվների միասնական կանոնները և ավանդույթները" (UCP 600), «ՄԱՊ-ի արբիտրաժային կանոնակարգը», տիպային միջազգային պայմանագրերը և շատ այլ փաստաթղթեր, որոնք պարբերաբար վերանայվում են հանձնաժողովների անդամների կողմից՝ նոր ուղղումների, լրացումների կատարման համար, որոնք հաշվի կառնեն ՄԱՊ-ի անդամ երկրների արդիական պահանջները։
ՄԱՊ-ի ամենամյա թարմացվող ծրագիրը, որ ներառում է միջազգային և ազգային համաժողովների և սեմինարների կազմակերպում, հանդիսանում է կարևորագույն միջոց փորձագիտական գնահատականները լայն լսարանին հասցնելու համար։ ՄԱՊ-ի համաժողովները անց են կացվում աշխարհի տարբեր երկրներում՝ ՄԱՊ-ի ազգային կոմիտեների ակտիվ աջակցությամբ։
Երկու տարին մեկ ՄԱՊ-ը կազմակերպում է Համաշխարհային կոնգրեսներ, որոնք բիզնեսի համար գլոբալ մասշտաբի իրադարձություն են։ Դրանց ընթացքում քննարկվում են միջազգային խնդիրներ, որոնց կարող են հանդիպել մոտակա տարիներին ձեռնարկություններն ու ընկերությունները, և մշակվում է այդ խնդիրների լուծման ռազմավարություն։ Կոնգրեսները կազմակերպվում են աշխարհի տարբեր երկրներում ՄԱՊ-ի ազգային կոմիտեների հրավերով։
ՄԱՊ-ին կից գործում է Միջազգային արբիտրաժային դատարանը, որ ստեղծվել է 1923 թ., և որը շատ մեծ դեր է խաղացել արբիտրաժների համաշխարհային ճանաչման գործում՝ որպես միջազգային առևտրային վեճերի լուծման առավել արդյունավետ ուղի։ ՄԱՊ-ի կազմում մասնագիտացված ստորաբաժանում է Միջազգային ծովային բյուրոն (ՄԾԲ), որը ստեղծվել է 1981 թ.։ ՄԾԲ-ն բոլոր տեսակի ծովային հանցագործությունների դեմ պայքարի կոորդինացիոն կենտրոն է։


== Արտաքին հղումներ ==
International Chamber of Commerce (ICC) official
Ազատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Ազատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 8 հուշարձան (1 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==