armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մոնտեգաբիոնե

Մոնտեգաբիոնե (իտալերեն՝ Montegabbione), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Տեռնի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1216 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 24 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 51 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 5010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0763։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Հովսեփը։ Տոնակատարությունը մարտի 19-ին է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0763 837222
Էլեկտրոնային փոստ։comunemg@comune.montegabbione.tr.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.montegabbione.tr.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
(9591) 1991 FH2

(9591) 1991 FH2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի մարտի 20-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,992342 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8006 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1841 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1890,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190409 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,75° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9591) 1991 FH2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Անկարանո

Անկարանո  (իտալերեն՝ Ancarano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Տերամո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1769 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 126 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 64010, հեռախոսային կոդ՝ 00861:
(469) Արգենտինա

(469) Արգենտինա (անգլ.՝ Argentina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1901 թվականի փետրվարի 20-ին Լուիջի Կարներայի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,185011 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6758 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6942 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2076,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173395 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,58° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(469) Արգենտինա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մարտին Լյութեր Քինգի օր

Մարտին Լյութեր Քինգի օր (անգլ.՝ Martin Luther King, Jr. Day), տոն ԱՄՆ-ում, պետականորեն սահմանված է որպես ոչ աշխատանքային օր։ Տոնը նվիրված է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, աֆրոամերիկացիների իրավունքների համար պայքարող Մարտին Լյութեր Քինգին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի՝ հունվարի երրորդ երկուշաբթի օրը, զուգադիպում է Քինգի ծննդյան օրվան՝ հունվարի 15-ին։
Երկար ժամանակ մի շարք նահանգներ չեն ընդունել Մարտին Լյութեր Քինգի օրը որպես ազգային տոն և այն միավորել են այլ միջոցառումների հետ և Մարտին Լյութեր Քինգի անունը չէր նշվում։ Միացյալ Նահանգների ողջ տարածքում տոնը վերջնականապես ընդունվել է 2000 թվականին։


== Պատմություն ==
Մարտին Լյութեր Քինգը սպանվել է 1968 թվականի ապրիլի 4-ին և 4 օր անց ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, ժողովրդավար Ջոն Կոներսը հանդես է եկել օրենսդրական նախաձեռնությամբ, որով առաջարկում էր Քինգի ծննդյան օրը դարձնել ազգային տոն։ Օրինագիծը մի քանի տարի քննության չի առնվել։ Այդ ամբողջ ընթացքում տեղի են ունեցել արհեստակցական միությունների ակցիաներ՝ ի պաշտպանություն օրինագծի։ 1971 թվականին ԱՄՆ Կոնգրեսին ներկայացվել է հանրագիր, որը ստորագրել են 3 000 000  մարդ, սակայն Կոնգրեսը չի վերանայել օրինագիծը։ 1970-ական թվականներին Կոնգրես են ներկայացվել մի քանի տասնյակ օրենքի նախագծեր, որոնցից շատերի հեղինակը եղել է ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի անդամ Ջոն Կոներսը։ Առաջին անգամ Մարտին Լյութեր Քինգի օրինագիծը քվեարկության է դրվել 1979 թվականին։ Հավատարիմ մնալով իր նախընտրական խոստումին՝ օրինագիծը սատարել է ԱՄՆ նախագահ Ջիմի Քարթերը։ Արդյունքում՝ նախագիծը մերժվել է, պակասել է 5 ձայն։ Ընդդիմադիրները նախագիծը քննադատում էին մեծ ծախսերի, ինչպես նաև պետական պաշտոն չզբաղեցրած քաղաքացու պատվին ազգային տոն ունենալու նախադեպի համար։
1980 թվականին սոուլ ժանրի հայտնի սևամորթ երգիչ, աֆրոամերիկացիների իրավունքների պաշտպանության շարժման հայտնի անդամ Սթիվի Ուանդերը գրել է «Happy Birthday» երգը, որը նվիրված էր այդ տոնին։ 1982 թվականին Քինգի այրի Կորետա Սքոթ Քինգի կողմից հիմնադրված կենտրոնը «Կոկա-Կոլա», «Miller Brewing» և այլ ընկերությունների կողմից խոշոր նվիրատվություն է ստացել։ 1983 թվականին օրինագիծը հաջողությամբ անցել է Կոնգրեսի երկու պալատները և 1983 թվականի նոյեմբերի 2-ին ստորագրվել է նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի կողմից։ Առաջին անգամ Մարտին Լյութեր Քինգի օրը նշվել է 1986 թվականի հունվարի 20-ին։


== Այլ անվանումներ նահանգներում ==
Որոշ նահանգներում տոնն այլ անունով է գոյություն ունեցել։ Յուտայում մինչև 2000 թվականը տոնն անվանվել է Մարդու իրավունքների օր (անգլ.՝ Human Rights Day), մինչև նահանգի օրենսդիր մարմինը ընդունել է օրենք՝ տոնը համընդհանուր անվանումով անվանելու համար։ Վիրջինիա նահանգում տոնն անվանել են բանակի գեներալ Լի Ջեքսոն Քինգի օր։


== Ծանոթագրություններ ==
Զաբուժիե (այլ կիրառումներ)

Զաբուժիե, կարող է վերաբերել՝

Զաբուժիե - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում
Զաբուժիե - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում
Կանանց ժամանակը (վեպ)

«Կանանց ժամանակը», ժամանակակից ռուս գրող Ելենա Չիժովայի վեպը։ 2009 թվականի «Ռուսական Բուկեր» գրական մրցանակի հաղթող։
«Կանանց ժամանակը» վեպն առաջին անգամ հրատարակվել է 2009 թվականին Մոսկվայի «Աստրել» հրատարակչության կողմից։ Հետագայում գիրքը մշտապես լույս է տեսել առանձին տպաքանակով։ Վեպը նախատեսված է ընթերցողների լայն շրջանակի համար և մեծ մասսայականություն է վայելում։
Գրքի գործողությունը տեղի է ունենում 20-րդ դարի կեսերին, խորհրդային ժամանակներում։ Ելենա Չիժովան խոստովանել է, որ սիրավեպը կոչել է այնպիսի վերնագրով, որն ակամայից ասոցացվում է ֆեմինիզմի հետ։ Նա գիտակցել է, որ պրովոկացիոն քննադատությունները և քննարկումները մշտապես ուղեկցելու են իրեն։


== Սյուժե ==
«Կանանց ժամանակը» վեպը դատողությունն է կնոջ ճակատագրի, նրա տառապանքների և կյանքի դժվարին ուղու մասին։ Վեպում ներկայացված են կանանց երեք սերունդ և կանանց հինգ տարբեր ճակատագրեր։
Վեպում Չիժովան պատմում է գլխավոր հերոսուհու` Անտոնինայի կյանքի ու ճակատագրի մասին, որը ինչ-որ ձևով հիշեցնում է «Մոսկվան արցունքներին չի հավատում» սիրված ժողովրդական կինոֆիլմի սյուժեն։ Հեզաբարո լիմիտային բանվորուհին գալիս է Լենինգրադ, հանգրվանում կոմունալ բնակարանում, որտեղ ապրում են երեք տարեց կանայք և արժանանում է պետերբուրգյան «ստիլյագայի» հմայքին ու գայթակղությանը։ Անտոնինան դուստր է ունենում, որով նա չի հասցնում զբաղվել. երեխային հանձնում է պիտերյան տարեց կանաց, կոմունալ-բնակարանի իր «նախկին» հարևանուհիներին՝ Արիադնային, Գլիկերիային և Եվդոկիային։ Շուտով Անտոնինան մահանում է։ Հենց հին հարևանների «այդ տարօրինակ» նուրբ, անցած, բայց զարմանալիորեն իրական կյանքի մասին է պատմում հերոսուհու հասունացած դուստրը, որն ընտրել է նկարչուհու մասնագիտությունը։  
Ստեղծագործությունը սկսվում է մահվան տեսարանով, որն անցնում է ամբողջ վեպով և ստեղծում օղակաձև կոմպոզիցիա։ Ստեղծագործությունը սկսվում է մոր հուղարկավորությամբ, որին մասնակցում են փոքրիկ աղջիկն ու հարևանուհի երեք տարեց կանայք։ 
Գրքի բոլոր կերպարները ճանաչելի են, նրանք իրար հետ հարևանություն են անում և հանդիպում ամեն օր։ Նրանց մտորումներն ու խոսակցությունները տարբեր են։ Յուրաքանչյուր ոք ունի իր խոսքը, իր բնավորությունը։ Հերոսները զարմանալիորեն տարբերվում են միմյանցից, տարբերությունները տեսանելի են թե' դիմախաղերում, թե' ժեստերում, թե' դատողություններում։ Եվդոկիան դաժան և բարձրաձայն խոսող, Արիադնան տարված է գրականության ընթերցանությամբ, Գլիկերիան միանգամայն ավելորդ և անպետք անձնավորություն է։ Նրանք բոլորն էլ գաղտնի ատում են խորհրդային իշխանություններին, բայց այդ մասին վախենում են բարձրաձայնել։ Նրանք զգուշանում են ամեն ինչից՝ բժիշկներից և ուսուցիչներից, մանկապարտեզից և դպրոցից, ցանկացած հաստատություններից և նրանց աշխատակիցներից։ Ցարի օրոք երջանիկ կյանքի մասին խոսակցություններն անընդհատ շարունակվում են, և նրանք դժգոհում են թե որքան դժվար և անտանելի է ներկայիս կյանքը։ Նրանք շատ են խոսում մահվան մասին, այնքան շատ, որ Անտոնինան իր ազատ ժամանակը միայն մտածում է դրա մասին՝ ընկնելով «հազվագյուտ» մարդկանց հոգեբանական ազդեցության տակ։


== Պարգևներ ==
«Ռուսական Բուկերի» հաղթող, 2009։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Чижова о романе "Время женщин"
Կոլիբան (գյուղ, Խմելնիցկիի շրջան)

Կոլիբան (ուկրաիներեն՝ Колибань), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոլիբան գյուղում բնակվում էր 449 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1613 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 278,36 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իվանկովո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանկովոԻվանկովո (ռուս.՝ Иванково), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իգոր Վովկովինսկի

Իգոր Վովկովինսկի (սեպտեմբերի 18, 1982(1982-09-18), Բար, Վիննիցայի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 20, 2021(2021-08-20), Ռոչեսթեր (Մինեսոտա), Մինեսոտա, ԱՄՆ), ուկրաինական ծագում ունեցող ամերիկացի դերասան։
Հայտնի է իր բարձր հասակով` 234,5 սմ։ Հիշատակվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։ 1989 թվականին նա արտագաղթել է ԱՄՆ, որտեղ էլ հռչակի է արժանացել։
Վոլկովինսկին մահացել է 38 տարեկան հասակում, սրտի կաթվածից՝ 2021 թվականի օգոստոսի 20-ին։


== Կենսագրություն ==
Իգոր Վովկովինսկին ծնվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Վիննիցայի մարզի Բար քաղաքում։ 1989 թվականին իր մոր՝ Սվետլանայի և ավագ եղբոր՝ Օլեգի հետ, նա արտագաղթեց ԱՄՆ (Ռոչեսթեր, Մինեսոտա)։ Հենց այնտեղ էլ նրանց հաջողվել է միջոցներ հայթայթել վիրահատության և բուժման համար, ինչը այն ժամանակ Իգորին անհրաժեշտ էր։ Այդ ժամանակ նա  ուներ 182 սմ հասակ և կշռում էր ավելի քան 90 կգ։
2010 թվականին նա ճանաչվել է որպես ԱՄՆ ամենաբարձրահասակ բնակիչ։
Հանրաճանաչություն ձեռք բերելուց հետո նա հանդես է եկել որպես Բարաք Օբամայի «մեծ» աջակից 2012 թվականի նախընտրական արշավների ժամանակ։
Իգոր Վովկովինսկիին համաշխարհային ճանաչում ստացավ այն բանից հետո, երբ նա գրկած բեմ բարձրացրեց «Եվրատեսիլ 2013»-ի մասնակից Զլատա Օգնևիչին։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сайт Игоря Вовковинского
6 amazing photos of Igor Vovkovinskiy(անգլ.)
«For tallest US man, the shoes finally fit (all $15K worth)» from msnbc.com(անգլ.)
Հրանտ Տեր-Աբրահամյան

Հրանտ Տեր-Աբրահամյան, հայ քաղաքագետ, պատմաբան, հրապարակախոս, Հայաստանի Հանրային խորհրդի անդամ։


== Կենսագրություն ==
1993 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի թիվ 134 դպրոցը։
1996 ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
2000-ական թվականներին աշխատել է Նորավանք գիտակրթական հիմնադրամում, Հայաստանի Կառավարության ազգային և կրոնական փոքրամասնությունների վարչություններում։
2006-2013 թվականին աշխատել է Հայկական Ժամանակ օրաթերթի վերլուծաբան։


== Քաղաքական հայացքներ ==
2007 թվականից աջակցել է Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ղեկավարած քաղաքական շարժմանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պերշոտրավնևոե (գյուղ, Զաչեպիլովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊերշոտրավնևոեՊերշոտրավնևոե (ուկրաիներեն՝ Першотравневе), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ժուչիխա, Ռիկովո։ Հիմնադրվել է 1905 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պերշոտրավնևոե գյուղում բնակվում էր 375 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,113 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3318,58 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ո՜նց է ժըպտում իմ հոգին

«Ո՜նց է ժըպտում իմ հոգին», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը գրվել է 1918 թվականի հունվարի 4-ին։


== Պատմություն ==
Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում են երկու ինքնագրեր։ Առաջին անգամ ստեղծագործությունը տպագրվել է 1918 թվականին՝ Թիֆլիսում լույս տեսնող «Ժողովրդի ձայն» թերթի 13-րդ համարում, այնուհետև՝ Թիֆլիսում հրատարակված Հովհաննես Թումանյանի «Քառյակներ» ժողովածուի 14֊րդ էջում, ապա՝ Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 207-րդ էջում։ Ստեղծագործությունն արտատպվում է Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուից։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերբովոե (գյուղ, Գոլովանևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎերբովոեՎերբովոե (ուկրաիներեն՝ Вербове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերբովոե գյուղում բնակվում էր 596 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2948 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 202,17 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բաշկովի լիճ

Բաշկովի լիճ, լիճ Վրաստանում, նախկին Բոլչալուի գավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Միջին Սեյյու

Միջին Սեյյու (ռուս.՝ Средняя Сейю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեբիս գետի ձախ ափին՝ 144 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 30 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077711
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007771
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Վերա Ամիրխանյան

Վերա Հովակիմի Ամիրխանյան (1928, Թեղուտ), մանկավարժ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1975), դոցենտ (1983), ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչուհի (1968)։


== Կենսագրություն ==
Վերա Ամիրխանյանը ծնվել է 1928 թվականին Լոռու մարզի Թեղուտ գյուղում։ 1947 թվականին ավարտել է Վանաձորի մանկավարժական ուսումնարանը, այնուհետև Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրության ֆակուլտետը։
1951 թվականից աշխատանքի է անցել Վանաձորի մանկավարժական ուսումնարանում, այնուհետև աշխատել է Վանաձորի № 5 միջնակարգ դպրոցում՝ որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի։ 1963 թվականից զուգահեռ եղել է դպրոցի ուսմասվար։
Վերա Ամիրխանյանը 1969 թվականի վերջին եղել է Կիրովականի պետական մանկավարժական ինստիտուտի հիմնադիր դասախոսներից մեկը, աշխատել է գրականության ամբիոնում՝ որպես ավագ դասախոս, այնուհետև դոցենտ։
Ամիրխանյանի աշակերտներից Գագիկ Աթաբեկյանը նրա մասին ասել է․ 


== Ստեղծագործություններ ==
Վերա Ամիրխանյանը շուրջ 40 հոդվածների ու մենագրությունների հեղինակ է, գիտական զեկուցումներով հանդես է եկել միջբուհական գիտաժողովներում։ Նրա հրատարակված աշխատություններից են․

«Ստեփան Զորյանի «Տխուր մարդիկ» նովելաշար» (1983)
«Ստեփան Զորյանի փոքրածավալ արձակը» (1985)
«Ինչպես անցնել Զորյանի «Տխուր մարդիկ» շարք»


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուսե

Ռուսե (բուլղար․՝ Русе), քաղաք Բուլղարիայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Դանուբ գետի աջ ափին, ռումինական Ջուրջու քաղաքի մոտ։ Հեռավորությունը Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայից կազմում է 300 կիլոմետ, իսկ Սև ծովի բուլղարական ափից՝ 200 կմ։ Ռուսեն Բուլղարիայի կարևորագույն գետային նավահանգիստն է, որը սպասարկում է երկրի միջազգային առևտրի կարևորը մասը։ Մեծությամբ երկրի 5-րդ քաղաքն է։


== Քույր-քաղաքներ ==
Ռուսեի քույր-քաղաքները՝


== Արտաքին հղումներ ==

 Rousse travel guide from Wikivoyage
Ռուսեի բնակչության վիճակագրություն
Ռուսեն Archived 2008-02-09 at the Wayback Machine.
Ռուսե քաղաքի նորությունները (բուլղ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Պաունկյուլա

Պաունկյուլա (էստ․՝ Paunküla), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 121 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Իգոր Ներսեսով

Իգոր Լևոնի Ներսեսով  (հունվարի 24, 1920, Բաքու - 1995), խորհրդային սեյսմոլոգ, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ 1982։


== Կենսագրություն ==
1943 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը, 1949-1970 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ Երկրի ֆիզիկայի ինստիտուտում, որպես ռեգիոնալ սեյսմիկության և երկրաշարժերի կանխատեսման լաբորատորիայի վարիչ, կոմպլեքսային սեյսմոլոգիական արշավախմբի պետ, 1955 թվականից՝ Տաջիկական սեյսմոլոգիական արշավախմբի պետ։ ԽՍՀՄ ԳԱ սեյսմոլոգիայի և սեյսմակայուն շինարարության միջգերատեսչային խորհրդի նախագահի տեղակալ 1973 թվականից և ՀԽՍՀ ԳԱ վերգետնյա տիեզերական երկրաֆիզիկական սեյսմականխատեսումային համակարգի ստեղծման հատուկ կոնստրուկտորային բյուրոյի տնօրենի տեղակալ (1982 թվականից)։ Ներսեսովի գիտական աշխատանքները վերաբերում են Երկրի կեղևի և վերին թիկնոցի կառուցվածքի ուսումնասիրման և երկրաշարժերի կանխատեսման նոր մեթոդների մշակմանն ու սեյսմաշրջանացման խնդիրների լուծմանը։


== Պարգևներ ==
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
«Պատվո նշան» շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Պավլովկա (ավան, Կրասնոկուտի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊավլովկաՊավլովկա (ուկրաիներեն՝ Павлівка), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պավլովկա ավանում բնակվում էր 269 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,793 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 339,22 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Թթու ապարներ

Թթու ապարներ, սիլիկահողով հարուստ (
  
    
      
        S
        i
        
          O
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle SiO_{2}}
  ՝ 63–67%) մագմատիկ ապարների տիպ։ Բացի քվարցից, թթու ապարները, որպես գլխավոր ապար կազմող միներալներ, պարունակում են նաև օրթոկլազ, պլագիոկլազներ (ալբիտ, օլիգոկլազ) և փայլարարներ։ Թթու ապարների ամենաբնորոշ ներկայացուցիչն է գրանիտը։ Ավելի սակավ են հանդիպում Թթու ապարների էֆուզիվ նմանակները՝ դացիտները, լիպարիտները, ալբիտոֆիրները և օբսիդիանները։ Թթու ապարները ունեն գործնական մեծ նշանակություն, գենետիկորեն դրանց հետ է կապված ոսկու, արծաթի, սնդիկի, ուրանի և այլ արժեքավոր հանքավայրերի առաջացումը։ Թթու ապարների ինտրուզիվ տեսակները բարձր որակի դեկորատիվ շինանյութ են։ Հայաստանում թթու ապարները տարածված են Փամբակի, Ծաղկունյաց, Բազումի և այլ լեռնաշղթաներում։
Մանտուրովսկի շրջան (Կուրսկի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մանտուրովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Մանտուրովսկի շրջան (ռուս.՝ Мантуровский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կուրսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մանտուրովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1010 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 13360 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 13,23 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ֆիլիպ կղզի

Ֆիլլիպ կղզի (անգլ.՝ Phillip Island), ամայի կղզի, որը գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի հարավում, 6 կմ հարավ Նորֆոլկ կղզուց։ Կղզի համարվում է վարչական տարածք Նորֆոլկ կղզու։ Նեպին կղզու հետ միասին և Նորֆոլկ կղզու ոչ մեծ մասը միասին հանդիսանում են Նորֆոլկ կղզու ազգային պարկի մաս։ Ֆիլիպ կղզին ընդգրկված է Ավստրալիայի Ազգային Ժառանգությունում։


== Աշխարհագրություն ==

Կղզին ունի հրաբխային ծագում։ Ձգվածությունը արևմուտքից արևելք կազմում է 2,1 կմ, հյուսիսց հարավ՝ 1,95 կմ։ Մակերեսը 1,90² կմ։ Ամենաբարձր կետը՝ Ջեքի-Ջեքի լեռն է, բարձրությունը 280 մետր է ծովի մակարդակից։


== Ֆլորա և ֆաունա ==

XIX դարի կեսերին կղզի ներկրվեցին մեծ քանակությամբ խոզեր, այծեր և ճագարներ։ Որը պատճառ է դարձել բուսականության ընդհանուր ոչնչացմանը, որպես հետևանք կղզին ենթարկվել է ուժեղ էրոզիայի և կղզում տարածված է կարմրա–գորշ հողեր։ Սակայն XX դարի սկզբից սկսած կղզուց ոչնչացվեցին խոզերն ու այծերը, ճագարները միայն 1988 թվականից։ Այդ ժամանակից ի վեր ակտիվ աշխատանքներ են տարվում բնական միջավայրի վերականգման համար։ Ներկայումս իրականացվում է ծրագիր անտառների վերականգման համար, քանի որ ժամանակին կղզին ծածկված է եղել անտառներով։
Ֆիլիպ կղզում հաշվում են մոտ 80 տեսակի բույսեր։ Ամբողջությամբ անհետացել է ստրեբլորիզ հիասքանչ (լատ.՝ Streblorrhiza speciosa) էնդեմիկ բուսատեսակը, որը XX–րդ դարում Եվրոպայում համարվում էր ամենատարծված ջերմոցային մշակաբույսը։ Կղզում հանդիպում է երկու տեսակի սողուններ գեկոն (լատ.՝ Gekkonidae) և (լատ.՝ Scincidae)։ Շուրջ 12 տեսակի ծովային թռչուններ, այդ թվում այնպիսի տեսակներ ինչպիսիք են՝ թայֆուն սալանդրա, ավստրալիական օլուշա, մոխրագույն կրաչկա։


== Պատմություն ==
Կղզու անունը ի պատիվ Արթուր Ֆիլիպի, ով եղել է Նոր Հարավային Ուելսի մարզպետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Норфолка Archived 2009-05-21 at the Wayback Machine. (անգլ.)
.kz

.kz, Ղազախստանի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .kz whois տեղեկություն
Տիրան Էոմյուրյան

Տիրան Գրիգորի Էոմյուրյան (1875, Կեսարիա, Թուրքիա - 1915), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Տիրան Էոմյուրյանը ծնվել է 1875 թվականին, Կե­սարի­այում։ 1899 թվականին ավարտել է Բեյ­րու­թի Ամե­րի­կյան հա­մալ­սա­րան­ի բժշկական ֆակուլտետը։ Գաղատիայի (Ան­կա­րա) հիվանդանոցում բժիշկ է աշխատել։
Հավանաբար 1915 թվականին մահացել է ժանտախտից։


== Գրականություն ==
Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
Մեզպուրեան Ա., Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ, Իսթանպուլ, 1940։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
(3235) Մելքիոր

(3235) Մելքիոր (անգլ.՝ Melchior), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 6-ին Անրի Դեբեոնի և Ջովաննի Դե Սանկտիսի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,68378 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0266 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,341 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1605,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224173 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,52° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3235) Մելքիոր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Քի (Շամդինանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քի (այլ կիրառումներ)Քի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շամդինանի գավառակում։ Մտնում էր Հերիկ գյուղախմբի կազմի մեջ։


== Բնակչություն ==
1901 թվականին ուներ 12 տուն քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռեչկա (Կաշարսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռեչկա (այլ կիրառումներ)Ռեչկա (ռուս.՝ Речка), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կաշարսկի շրջանում։ Մտնում է Վերխնեմակեևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Օլիմպիական մարզադաշտ (Հռոմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օլիմպիական մարզադաշտ (այլ կիրառումներ)Օլիմպիական մարզադաշտ (իտալերեն՝ Stadio Olimpico), այլ լեզուներով հաճախ նույնպես կիրառվում է Ստադիո Օլիմպիկո տարբերակը; ֆուտբոլային մարզադաշտ, տեղակայված Հռոմ քաղաքում։ Մտնում է «Իտալական ֆորում» սպորտային կոմպլեքսի մեջ։ Պատկանում է Իտալիայի ազգային օլիմպիական կոմիտեին։ Հանդիսանում երկու հռոմեական թիմերի՝ Ռոմայի և Լացիոյի տնային մարզադաշտը։
(6038) 1989 EQ

(6038) 1989 EQ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 4-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,05222 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4768 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6276 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1947,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,184833 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,28° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6038) 1989 EQ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Դավիդսոն լեռ, Սան Ֆրանցիսկո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, խաչ ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքի Դավիդսոն լեռան վրա։


== Պատմություն ==
Դավիդսոն լեռան վրա խաչը տեղադրվել է 1930-ական թվականներին։ 1997 թվականին Հարավային Կալիֆորնիայի Հայ-ամերիկյան կազմակերպության խորհուրդն աճուրդում 26,000 դոլարով գնում է լեռան 0.15 հեկտար տարածքը, այդ թվում և խաչը, որի մոտ տեղադրում է բրոնզե հուշատախտակ՝ ի հիշատակ 1915 թվականի հայոց ցեղասպանության զոհերի։ 2007 թվականի սեպտեմբերի 23-ին 73 կգ հուշատախտակն անհետանում է։ 2008 թվականի ապրիլի 20-ին այն փոխարինում են նոր հուշատախտակով։


== Տվյալներ ==
Հուշատախտակի վրա մակագրված է.


== Ծանոթագրություններ ==
Ալի Ջավան

Ալի Ջավան (ադրբ.՝ Əli Cavan, պարսկերեն՝ علی جوان, անգլ.՝ Ali Javan, դեկտեմբերի 26, 1926(1926-12-26), Թեհրան, Իրան - սեպտեմբերի 12, 2016(2016-09-12), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ադրբեջանական ծագմամբ ամերիկացի ֆիզիկոս։
ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1974)։ Ալբերտ Էյնշտեյնի անվան մրցանակ է ստացել համաշխարհային գիտության մեջ ներդրած ավանդի համար։ Ալի Ջավանը ճանաչված լուսատու է լազերների և քվանտային էլեկտրոնիկայի ոլորտում, լազերային հեռուստա և ռադիոկապի բնագավառում բազմաթիվ հետազոտությունների հեղինակ։ Գազային լազերի գյուտարար (1960)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է ադրբեջանական ընտանիքում Իրանի տարածքում։ Նրա ծնողները Թավրիզից էին։ Սովորել է Թեհրանի համալսարանում (1947-1948)։ 1948 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ 1954 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ 1958-1961 թվականներին աշխատել է Նյու Ջերսիի Bell Telephone Labarotories-ում։ 1960 թվականից՝ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ 1964 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են քվանտային էլեկտրոնիկայի և դրա օգտագործմանը, լազերային սպեկտրոսկոպիային։ Սկիզբ դրեց գծային սպեկտրոսկոպիային։ 1960 թվականին առաջարկել է գազային լազերը և կառուցել այն Վ. Բենեթի և Դ. Էրրիոտի հետ համատեղ։ 1963 թվականին Չ. Թաունսի հետ կրկնել է Մայքելսոնի փորձը՝ օգտագործելով հելիում-նեոնային լազերը, Ու. Բենեթի և Ուիլլիս Լեմբի հետ հայտնաբերել է (1963) լազերի ելքային հզորության ռեզոնանսային անկման երևույթը ուժեղացման գծի կենտրոնում («Լեմբայի ձախողում»)։ 1966 թվականին նա կառուցել է նորաձևության հատման էֆեկտի տեսությունը և դիտել այն 1969 թվականին։ Գազային լազերը առաջին շարունակական թեթև լազերն էր, որը հնարավոր դարձրեց դրա օգտագործումը հեռահաղորդակցության ոլորտում մանրաթելային օպտիկայի տեխնոլոգիայով։ Ալի Ջավանի գյուտը հեռահաղորդակցության ոլորտում նոր տեխնոլոգիաների զարգացման նոր ուղենիշ է դարձել, հոլոգրաֆիան գործնական է դարձրել, ինչպես նաև օգտագործվում է UPC կոդային վերահսկիչներում։ Նա նաև լույսի արագության և լազերային սպեկտրոսկոպիայի բացարձակ ճշգրիտ չափման գործընթացների ուսումնասիրման հետազոտությունների հեղինակ է։ Մշակել է լուսային տատանումների բացարձակ հաճախականության չափման մեթոդ և ոչ գծային ֆլուորեսցենցիայի (1970) մեթոդ։ Բացել է սպեկտրալ գծի բախումը։ Նրան հաճախ անվանում էին Արևելյան Էյնշտեյն և լազերի հայր։ Գիտնականի գյուտերն ու հայտնագործությունները լայնորեն կիրառվում են բժշկական և տեղեկատվական-համակարգչային տեխնոլոգիաներում։
ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի, ամերիկյան գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամ։ Տրիեստի գիտության խթանման հիմնադրամի պատվավոր անդամ է։ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր (MTI, Քեմբրիջ, ԱՄՆ)։ Պարգևատրվել է գիտական աշխարհում բարձրագույն պարգևներից մեկի Ալբերտ Էյնշտեյնի մրցանակով և Ամերիկայի օպտիկական ընկերության Ֆրեդերիկ Այվսի մեդալով։
Նա 12-րդ տեղն Է զբաղեցրել ներկայում ապրող հարյուր հանճարների ցուցակում, որը The Daily Telegraph թերթի կողմից կազմվել է 4000 հարցվողների էլեկտրոնային փոստի հարցման արդյունքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Iran holds 1st fully domestic laser exhibit.Press.tv
(7763) Քրաբիլս

(7763) Քրաբիլս (անգլ.՝ Crabeels), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,739901 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5492 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9306 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1656,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217321 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,81° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7763) Քրաբիլս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զեսխո (Լենտեխի շրջան)

Զեսխո (վրաց.՝ ზესხო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 62 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրունո Սաուլիտիս

Բրունո Սաուլիտիս (լատիշ․՝ Bruno Saulītis, դեկտեմբերի 20, 1922(1922-12-20), Ռիգա, Լատվիա - հուլիսի 9, 1970(1970-07-09)), լատվիացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, քննադատ։


== Կենսագրություն ==
Բրունո Սաուլիտիսը ծնվել է 1922 թվականին Ռիգա քաղաքում, բանվորի ընտանիքում։ 1931-1937 թվականներին սովորել է Ռիգայի № 2 տարրական դպրոցում, 1937-1942 թվականներին՝ Ռիգայի № 1 քաղաքային քերականական դպրոցում։ 1943 թվականին լույս է տեսել Սաուլիտիսի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Լուսաբացին ընդառաջ»։ 1946 թվականից հետո աշխատել է տիկնիկային թատրոնում։ 1947 թվականի մայիսի 11-ին ամուսնացել է տիկնիկային թատրոնի դերասանուհի Սքայդրիտի Ռեյմանիի հետ։ Դուստրը՝ Գունդեգան (1948), թատերագետ է։


== Մահը ==
Մահացել է 1970 թվականին։ Թաղված է Ռիգայի Ռայնա գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործություններ ==
«Բարեկամների շրջանում», 1951
«Իմ ձայները», 1955
«Սոնյա», 1956
«Պատանեկության տարիներ», 1956
«Երբ շողում է արևը», 1957
«Պրոֆեսորի որդիները», 1957
«Բարեկամներ», 1958
«Բարի օր», 1960
«Ձմեռը եկավ», 1963
«Հայրիկը, ես և մեր դասարանը», 1966
«Հացենու ներքևի ճանապարհը», 1969
«Հավերժական Հույս», 1970


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Istoriia latyshskoi literatury, vol. 2. Riga, 1971.
Latviešu literatūras vēsture, vol. 6. Riga, 1962.


== Արտաքին հղումներ ==
Բրունո Սաուլիտիս
Bruno Saulītis. Mākoņu kumeļi: dzejoļi (1942–1946)
Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 2015-16

Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 2015-16 (անգլ.՝ 2015-16 FA Cup), Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի 135-րդ խաղարկությունը։ Այն հովանավորվում է Emirates ընկերության կողմից և կրում է Emirates FA Cup անվանումը։ Գավաթակիրը Մանչեսթեր Յունայթեդն է, որը եզրափակչում 1-2 հաշվով հաղթեց Քրիսթալ Փելասին։
Քանի որ Յունայթեդը Պրեմիեր Լիգայի 5-րդ հորիզոնականում մրցաշրջանն ավարտելու շնորհիվ ստացել էր Եվրոպա Լիգայի ուղեգիր, Եվրոպա Լիգայի մասնակցության հնարավորություն ստացավ նաև Վեստ Հեմ Յունայթեդը։ Մանչեսթեր Յունայթեդը Անգլիայի սուպերգավաթի համար կմրցի Պրեմիեր Լիգայի չեմպիոն Լեսթեր Սիթիի հետ։


== Ռմբարկուներ ==


== Եզրափակիչ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթը TheFA.com կայքում։ (անգլ.)
Մացկովցի (գյուղ, Լուբնիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄացկովցիՄացկովցի (ուկրաիներեն՝ Мацківці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Մացկովցի գյուղում բնակվում էր 816 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արմենոխորի

Արմենոխորի (հուն․՝ Αρμενοχώρι), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լիմասոլի շրջանում, տեղակայված Լիմասոլ քաղաքից 10 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ Արմենոխորի հունարեն նշանակում է «Հայկակակ գյուղ»։ 1958 թվականին թուրք կիպրացիները հաստատել են գյուղի երկրորդ անունը Էսոնկո, որը նշանակում է քամոտ գյուղ (թուրքերեն՝ Esenköy)։


== Պատմություն ==


=== Հնագույն ժամանակներ ===
Արմենոխորին Լիմասոլի շրջանի ամենահին գյուղերից մեկն է։ Կղզու բնակության տարիները թվագրվում են ՔԱ 85-ական թվականներին։ Տիգրան Մեծը նվաճելով Սիրիան, Լիբանանը, Անատոլիան, Իսրայելի մի մասը հասել է նաև Կիպրոս։ Տիգրանը իր բանակի մի մասը թողել է Կիպրոսում երաշխավորելու հույն բնակչության խաղաղությունը, քանի որ կղզում ապրում էին նաև ագրեսիվ արաբներ։
Տիգրանի զորքը օգտագործում է կղզու այս գերհարմարավետ դիրքավորված տարածքը որպես թշնամուն հետևելու դիտարան և ռազմավարական հենակետ։ Այնուհետև շարունակելով իր նվաճումները, Տիգրանը հրամայում է որոշ զինվորների տեղակայվել այս հողատարածքում ինչի արդյունքով ստեղծվում է Կիրպոսի առաջին հայկական համայնքը, որը տարիներ անց անվանակոչվում է Արմենոխորի։


=== Օսմանյան ժամանակաշրջան ===
Արմենոխորին դարձել է թուրք կիպրացիներով բնակեցված գյուղ Օսմանյան ժամանակաշրջանում, այնուամենայնիվ հույն և հայ մի քանի ընտանիքներ մնացել են գյուղում 1891-ից 1900-ական թվականներին, սակայն նրանք էլ լքել են գյուղը 1940-ական թվականներին։ Բրիտանական ժամանակաշրջանում բնակչությունն ավելացավ հասնելով 1960 թվականին 160-ի։


=== Արդի ===
Հայոց Ցեղասպանությունից մազապուրծ եղած հայեր կարողացել են Անատոլիայից հասնել Կիպրոս, և ապաստանել իրենց պատմական գյուղում։ Գյուղի բնակչությունը կազմում է 167 մարդ 2001 թվականի տվյալների։ Այժմ այստեղ բնակվում են կղզու ամենահարուստ ներկայացուցիչները, կառուցված են արդի շքեղ դղյակներ տարածքի ամենաընտիր տեսարաններով դեպի միջերկրական ծով։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Դեյնզե

Դեյնզե (հոլ.՝ Deinze), քաղաք Բելգիայում։


== Աշխարհագրություն և պատմություն ==
Դեյնզե քաղաքը գտնվում է Բելգիայի կենտրոնական մասում, Արևելյան Ֆլանդրիա նահանգում, Գենտից 20 կիլոմետր արևմուտք,  Լիս գետի վրա։ Բնակչությունը մոտ 29,000 մարդ է (2008 թվական)։
Առաջին անգամ հիշատակվել է 890 թվականին Դոնզա անունով։ Միջնադարում այստեղ զարգացած է եղել գործվածքների արտադրությունը և պահպանել է իր նշանակությունը մինչ օրս։ Քաղաքային տնտեսության մեջ կարևոր նշանակություն ունի չորեքշաբթի օրերին անցկացվող ընտանի թռչունների մեծածախ առևտուրը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Օիդոնկ ամրոցը կառուցվել է 1595 թվականին իսպանա-ֆլամանդական ոճով հնամենի ամրոցի հիմքի վրա և համարվում է Բելգիայի   ամենահետաքրքիր կառույցներից մեկը։ Քաղաքի ուշագրավ վայրերից է 12-րդ դարում կառուցված Մարիամ Աստվածածին գոթական եկեղեցին։


== Հայտնի բնակիչներ ==
Դիրք վան Բրաեքել, Բենթլի Մոթորսի դիզայներ
Կարել Յուստինուս Քալևաերտ, հռոմեական կաթոլիկ քահանա
Ռաոուլ Դե Կեյսեր, նկարիչ
Ռուդի Դաենենս, հեծանվորդ, Աշխարհի մրցարշավի չեմպիոն 1990 թվականին
Պոպպո Դեյնզե, սուրբ
Ժակ Ռոգեն, միջազգային օլիմպիական հանձնաժողովի նախագահ
Չարլզ Ֆելիքս Վան Սինենբորնը, Սենթ Լուիս համալսարանի հիմնադիրը
Կարել Վան Վիջնենդել, Ֆլանդրիայի աշտարակի հիմնադիրը
Տանեկե Սքոնունսխ, կախարդ
Ռոզ Բերտրամ, մոդել


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Deinzeonline.be - Available in Dutch
Official website - Available in Dutch, French, German and English
Local radio station website
De Gazet van Deinze (local newspaper) website
Langs de Leie (tourist information)
Pictures of Deinze
Deinze volgens Willy (local blog by Willy Tack) website
(7905) Ջազոիտամի

(7905) Ջազոիտամի (անգլ.՝ Juzoitami), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հուլիսի 24-ին Ակիմասա Նակամուրայի կողմից Կումա Կոգենում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,113818 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8545 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3731 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2006,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179376 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,21° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7905) Ջազոիտամի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մարլի Շելթոն

Մարլի Իվ Շելթոն (անգլ.՝ Marley Eve Shelton), ապրիլի 12, 1974(1974-04-12), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։


== Վաղ կյանք ==
Մարլի Շելթոնը ծնվել է Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Մայրը՝ Քերոլը, ուսուցչուհի էր և երգչուհի, հայրը՝ Քրիստոֆեր Շելթոնը՝ պրոդյուսեր։ Շելթոնն ունի երեք քույր՝ Սամանթան, Քորին և Էրին։


== Կարիերա ==
Շելթոնը իր դերասանական կարիերան սկսել է հեռուստատեսությունում՝ իննսունական թվականներին, խաղալով էպիզոդիկ դերեր։ Նա մեծ էկրաններին առաջին անգամ երևացել է 1991 թվականին «Մեծ Կանիոն» ֆիլմում, իսկ 1995 թվականին Նիքսոն դրամայում խաղացել է Տրիշու Նիքսոն Կոքսի դերը։ Դրանից հետո նա երկրորդական դերերով խաղացել է ավելի քան քառասուն կարճամետրաժ ֆիլմերում։ Նկարահանվել է ձախողված կատակերգություն՝ «Տրոյայի ճակատամարտ» և 1997 թվականին՝ «Մարտիկ բարերարները» ֆանտաստիկ դրամայում։ Նա շարունակեց կարիերան և նկարահանվեց այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Պլեզանտլիվ»-ը, «Ամուրին», «Շաքարը և պղպեղը» և «Պղպջակ տղան»։


== Անձնական կյանք ==
2001 թվականի հուլիսին ամուսնանում է ռեժիսոր Բո Ֆլինի հետ։ Նրանք ունեն երկու աղջիկ՝ Ուեսթ Ֆլինը (ծնվ․ 06․09․09) և Ռուբի Ջին Ֆլինը(ծնվ․ 01․05․2012)։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==

Կաղապար:Imdb
Ձերֆալիու

Ձերֆալիու (իտալերեն՝ Zerfaliu), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիա մարզում՝ Օրիստանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1157 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 75 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 15 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 9070։ Հեռախոսային կոդը՝ 0783։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0783 27000


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Պարուրամշակման գործիքներ

Պարուրակամշակման գործիքներ՝ մետաղահատ գործիքներ՝ գլանային և կոնական մակերևույթների վրա պարուրակներ ստանալու համար։ Պարուրակների ակոսումը կատարվում է կտրիչներով, կատարներով, ներպարուրակիչներով, արտապարուրակիչներով, պտուտակահան գլխիկներով, պարուրակային ֆրեզներով, միակամ բազմագալար հղկասկավառակներով։ Պարուրակամշակման կտրիչներն ըստ կոնստրուկցիայի լինում են ձողաձև, պրիզմայաձև և կլոր։
Կոնստրուկտիվ պարամետրերն ու կտրման անկյունները հաշվում են՝ կախված մշակվող դետալի պարուրակի վերելքի անկյան տեսակից, ուղղությունից և մեծությունից, ինչպես նաև մշակումից (նախնական կամ վերջնական)։
Պարուրակամշակման կատարները ըստ ձևի լինում են կլոր և պրիզմայաձև։ Կատարի աշխատանքային մասը, ի տարբերություն կտրիչի, ունի մի քանի պարուրակներ (ատամներ) և բաղկացած է կտրող (l,5÷2 պարուրակ) և տրամաչափող (4,5÷6 պարուրակ) մասերից։ Ըստ կոնստրուկցիայի և կիրառման ներպարուրակիչները լինում են ձեռքի, մեքենայական, մանեկի, պարուրակիչ, տրամաչափիչ, խողովակային, կոնաձև, հավաքովի և հատուկ։ Ներպարուրակիչը բաղկացած է ․ ներպարուրակիչ քային մասից և պոչամասից։ Աշխատանքային մասն ունի կտրող և պարուրակող հատվածներ։ Արտապարուրակիչներն ըստ կոնստրուկցիայի լինում են կլոր կիսվող կլոր արտապարուրակիչ խողովակաձև, պրիզմայաձև։
Պտուտակահան գլխիկները բաժանվում են երկու հիմնական խմբի՝ ինքնաբացիկ և կարգավորվող։ Պարուրակային ֆրեզները լինում են կատարային, գլանական և սկավառակային։ Հղկասկավառակները, որոնց հատվածքը համընկնում է պարուրակի պրոֆիլին, կարող են լինել միաթել և բազմաթել։ Պարուրակի ստացման ամենաառաջավոր մեթոդը հոլովակներով, արտապարուրակիչներով կատարվող գլանաք երթումն է։
Պարուրակների ստացումն այս դեպքում կատարվում է ոչ թե տաշեղների կտրմամբ, այլ մշակվող դետալի մետաղի պլաստիկ դեֆորմացման ճանապարհով։
Մարի Գյուերեքմեզյան

Մարի Գյուերեքմեզյան (1913, Թալլաս, Կայսերիի մարզ, Թուրքիա - 1947, Ստամբուլ, Թուրքիա), հայ քանդակագործ։ Առաջին հայ կին քանդակագործը։


== Կենսագրություն ==
1943 թվականին ավարտել է Կոստանդնուպոլսի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը և գեղարվեստի դպրոցը։ Բազմիցս ցուցադրվել է Անկարայում։ Բազմաթիվ դիմաքանդակների հեղինակ է։


== Մատենագրություն ==
Onnig Avedissian, Peintres et sculpteurs Armeninens. Le Caire, 1959


== Ծանոթագրություններ ==
Ճնճղուկը (մուլտֆիլմ)

Ճնճղուկը (ռուս.՝ Воробьишко), խորհրդային կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Կարաևը՝ ըստ Մաքսիմ Գորկու համանուն պատմվածքի մոտիվների։ Մուլտֆիլմը ստեղծվել է Սվերդլովսկյան կինոստուդիայում՝ 1984 թվականին։


== Սյուժե ==
Ձվի միջից փոքրիկ ճնճղուկ է դուրս գալիս։ Նա շատ հետաքրքրասեր է և սկսում է ճանաչել աշխարհը։ Այդ պատճառով նա ընկնում է բնից, որից հետո հանդիպում չար կատվին։  


== Նկարահանող խումբ ==
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ ԽՍՀՄ հեռուստառադիոընկերության պետական կոմիտեի պատվերի։

Հեղինակները ներկայացված են  ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։


== Թողարկում DVD ձևաչափով ==
2000-ական թվականներին Ռուսաստանում DVD ձևաչափով թողարկվում է Սվերդլովսկյան կինոստուդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածուն` «Մազայ պապիկը և նապաստակները» անվանումով («Խոշոր պլան» ընկերություն)։ Պատկերի և ձայնի ամբողջական վերականգնումը չի օգտագործվել։ Սկավառակի վրա ներառված են հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Մազայ պապիկը և նապաստակները» (1980), «Պապիկի սրինգը» (1985), «Բարի գալուստ» (1986), «Ցատկ» (1980), «Անթև սագիկը»  (1987), «Հեքիաթ քաջ նապաստակի մասին» (1978), «Ճնճղուկը» (1984), «Հեքիաթ այծիկի մասին» (1985)։     


== Մուլտֆիլմի մասին ==


== Գրականություն ==
Горький Максим Воробьишко / Чарушин Е.И.. — М.: Речь, 2015. — 16 с. — ISBN 978-5-9268-1859-5


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Воробьишко» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Воробьишко» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
 «Воробьишко»
Եփրատ քոլեջ

Եփրատ քոլեջ, միսիոներական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն։ Հիմնվել է 1878 թվականին, Խարբերդում (Արևմտյան Հայաստան), ամերիկացի միսիոներ Ք․ Տույլրի նախաձեռնությամբ։ Մինչև 1888 թվականը կոչվել է Արմենիա քոլեջ։ Դասավանդումը կատարվում էր ամերիկյան քոլեջների ծրագրով։ Ուսման տևողությունը 4 տարի էր։ Բացվել է 34 աշակերտով, ունեցել է գիշերօթիկ հարկաբաժիններ (տղաների և աղջիկների համար առանձին), երկսեռ վարժարաններ, մանկապարտեզ, հիվանդանոց, դեղատուն, արհեստանոցներ, դահլիճ, գրադարան (80000 գիրք), բուսաբանական, երկրաբանական ն կենդանաբանական թանգարաններ, բնագիտական լաբորատորիա, սեյսմիկ կայան, Եփրատ կոլեջի շենքը տպարան (հիմնադրված 1889 թվականին)։ Հրատարակել է «Եփրատ» հանդեսը։ Ուսուցիչները հայեր Էին։ Դասավանդվում էր հայոց լեզու (գրաբար, աշխարհաբար), թուրքերեն, անգլերեն, մաթեմատիկա, ընդհանուր պատմություն, օսմանյան պատմություն, տրամաբանություն, հոգեբանություն, փիլիսոփայության, գծագրություն, երաժշտություն և մարմնամարզություն։ 1904-1905 թվականներին ուսանողների թիվը հասել է 934-ի։ 1880—1915 թվականը տվել է 600 շրջանավարտ։ Փակվել է 1915 թվականին՝ հայերի Խարբերդից տեղահանվելու պատճառով։
Kuban Airlines

Kuban Airlines, ռուսական ավիաընկերություն, հիմնված է Կրասնոդարի օդանավակայանում։ Ավիաընկերությունը գործում է ծրագրված և չարտերային չվերթներ դեպի Ռուսաստան, ԱՊՀ երկրներ, ինչպես նաև իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ և բեռնափոխադրումներ։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1932 թվականին։


== Պատմություն ==
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1932 թվականին։ 1934 թվականի հունիսից ավիաընկերությունը իրականացնում է չարտերային թռիչքներ Կրասնոդարի երկրամասի քաղաքներում և գյուղերում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմում, Կրասնոդարի ջոկատը իրականացրել է վիրավորներ տարհանում, ինչպես նաև հասցրել է զնեք և զինամթերք։ Ավիաընկերությունը դադարեցրել է իր չվերթները 2013 թվականի մարտի 15-ին, ընկերությունը սնանկ է ճանաչվել։


== Երթուղային ցանցը ==
Ավիաընկերությունը հիմնականում չվերթներ է իրականացնում հետևյալ օդանավակայաններից՝ Մոսկվա (Վնուկովո), Կրասնոդար, Սոչի։


== Չվերթը ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-09-24 at the Wayback Machine.
Ջերալդ Մեսսի

Ջերալդ Մեսսի (անգլ.՝ Gerald Massey, մայիսի 29, 1828(1828-05-29) - հոկտեմբերի 29, 1907(1907-10-29)), անգլիացի բանաստեղծ, սիրողական մակարդակի եգիպտագետ։


== Կենսագրություն ==
Մեսսին ծնվել է աղքատ ընտանիքում։ Նա երեխա ժամանակ աշխատել է  մետաքսամանական ֆաբրիկայում, որտեղից դուրս է եկել՝ անցնելով ավելի հեշտ աշխատանքի։
1880 թվականից մինչև 1907 թվականը Մեսսին ղեկավարել է  «Դրուիդների միաբանություն» անվամբ կրոնական շարժումը։ Նրա աշխատանքները տպագրվել են «Ազատության ոգի» ամսագրում` հետագայում դառնալով այդ ամսագրի խմբագիրը։ Մեսսին ընդամենը քսաներկու տարեկան էր, երբ հրատարակեց իր «Ազատության ձայները և սիրո երգերը» պոեմի առաջին հատորը (1850)։ Այնուհետ նա տպագրել է The Ballad of Babe Christabel  (1854), War Waits (1855), Havelock’s March (1860) և A Tale of Eternity (1869) ստեղծագործությունները։ Շատ տարիներ անց 1889 թվականին, Մեսսին հրատարակեց իր լավագույն երկհատոր գիրքը՝ «Իմ լիրիկական կյանքը»։ Բացի այդ, նա հրատարակել է ոգեկոչություն և Շեքսպիրի սոնետներին  նվիրված ստեղծագործություններ (1872 և 1890), ինչպես նաև պեկուլյատիվ ուղղությամբ աստվածաբանական աշխատանքներ։


== Թեորիաներ ==
Սակայն նրան ճանաչում է բերել եգիպտագիտւթյամբ տարվածությունը և այդ թեմայով գրված գրքերը՝ The Book of the Beginnings և The Natural Genesis։ Մահվանից կարճ ժամանակ առաջ Մեսսին հրապարակել է Ancient Egypt: The Light of the World գիրքը, որտեղ համեմատել է  հրեա-քրիստոնեական և եգիպտական կրոնները, ինչն այդ ժամանակ երկիմաստ արձագանք ստացավ։ Օրինակ՝  Հորուսի և Քրիստոսի կյանքի դրվագների միջև համընկնումները չեն գտնում որևէ հավաստիացում կամ նույնիսկ եգիպտական կրոնական աղբյուրներում նշումներ չկան այդ մասին, Մեսսիի նշումներում նաև բացակայում են Օսիրիս ու Հորուս անունների տարբերակների համընկնումները։


== Ծննդյան տարեթիվ ==
Բազմաթիվ քննադատներ նշել են, որ ներկայացվող զուգահեռների զգալի մասը, որը վերաբերվում է Քրիստոսի և Հորուսի ծննդյան ամսաթվի դեկտեմբերի 25-ը լինելուն, մատնանշում է, որ Նոր Կտակարանում չկա ոչ մի հիշատակում Քրիստոսի ծննդյան ամսաթվի մասին։ Հայտնի է, որ դեկտեմբերի 25 ընտրվել է Եկեղեցու կողմից որպես Սուրբ Ծննդյան ամսաթիվ միայն IV դարում, քաղաքական նկատառումներով՝ ձմեռային արևադարձի հեթանոսական տոնակատարությանը փոխարինելու նպատակով։ Կարրիերը մատնանշում է, որ վաղ քրիստոնյաները չէին համարում, որ Հիսուսը  ծնվել է դեկտեմբերի 25֊ին։ Քրիստոսի ծննդյան ստույգ ամսաթիվը  հայտնի չէ, և հավանականությունը քիչ է, որ դա եղել է տարվա ցուրտ եղանակ, քանի որ ըստ Ղուկասի Ավետարանի Սուրբ Ծննդյան ժամանակ հովիվները արոտավայրում ոչխար Էին արածեցնում։ Այսպիսով, ըստ քննադատների, չնայած Սուրբ Ծննդյան ամսաթիվը, կապված է ձմեռային արևադարձի հետ, այդ կապը լիովին այլ բացատրություն ունի, քան Մեսսիի գրքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հրաչյա Հարությունյան (այլ կիրառումներ)

Հրաչյա Հարությունյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.

Հրաչյա Կամսարի Հարությունյան — հայ դերասան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ։
Հրաչյա Վազգենի Հարությունյան — ՀՀ պետական պահպանության ծառայության պետ, գեներալ-լեյտենանտ։