Խուան դե Դիոս դե լա Ռադա

Խուան դե Դիոս դե լա Ռադա ի Դելգադո (իսպ.՝ Juan de Dios de la Rada y Delgado, օգոստոսի 13, 1827(1827-08-13), Ալմերիա, Անդալուզիա, Իսպանիա - հուլիսի 3, 1901(1901-07-03), Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի փաստաբան, արխիվարիուս, հնագետ, դրամագետ, արևելագետ, իսպանալեզու գրքերի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
1852 թվականին ավարտել է Գրանադայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, 1849-1853 թվականներին եղել է համալսարանի քարտուղարը, 1853-1856 թվականներին ղեկավարել է Մադրիդի կենտրոնական համալսարանի քարտուղարությունը, եղել է իրավունքի ամբիոնի պրոֆեսոր, 1856 թվականից աշխատել է Հնագիտության և դրամագիտության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցում, 1876-1900 թվականներին ղեկավարել է դպրոցը։ 1891 թվականին դարձել է Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանի առաջին տնօրենը։ Մի շարք ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել համալսարանական ամսագրում, Իսպանիայի ակադեմիայի հնագիտական թանգարանում, եղել է Պատմության թագավորական ակադեմիայի թղթակից (1854), 1875 թվականին դարձել է Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։
1886 թվականին եղել է Լլեյդայի սենատոր, 1893-1894 թվականներին՝ Կաստելյոն դե լա Պլանայի սենատոր։


== Մատենագիտություն ==
Su biografía en I. Peiró Martín y G. Pasamar Alzuría, Diccionario Akal de Historiadores españoles contemporáneos, Madrid, 2002, pp. 509-510.
Ficha de autor en la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes con diversas obras digitalizadas
"Juan de Dios de la Rada y Delgado" en el Grupo GICES.XIX, UAB, con relación de numerosos cuentos, leyendas y otros artículos.
Once tomos de Museo Español de Antigüedades (en Internet Archive).
Obras de Rada y Delgado en la Biblioteca Nacional de España.
Obras de Rada y Delgado en el Catàleg Col·lectiu de les Universitats de Catalunya


== Հիմնական ստեղծագործություններ ==
Պատմական գործեր

Situación de la antigua Iliberis (Memoria), Madrid, RAH, 1854.
Viaje de SS. MM. y AA. por Castilla, Asturias y Galicia, verificado en el verano de 1858, Madrid, 1860 (en Google Books).
Historia de la Villa y Corte de Madrid, t. I, II y III (con José Amador de los Ríos), Madrid, 1860 y 1863 (en Internet Archive: tomo I y tomo III).
Mugeres célebres de España y Portugal (sic), 2 vols., Barcelona, Casa Editorial de Víctor Pérez, 1868 (reed. por Espasa Calpe en dos partes, Buenos Aires, 1942 y 1954).
Crónica de la provincia de Granada (en la colección Crónica General de España), Madrid, Impr. Rubio, Grilo y Vitturi, 1869 (reed. ed. Maxtor, 2002, vista parcial en GB).
Antigüedades del Cerro de los Santos en el término de Montealegre (Discurso de ingreso en la RAH, Madrid, 1874 (en iberosalbacetemurcia.es).
Viaje a Oriente de la fragata de guerra Arapiles, y de la comisión científica que llevó a su bordo, 3 vols., Barcelona, Emilio Oliver y Cía., 1876-1878 (Tip. de "La Academia") (en la BDH(չաշխատող հղում)).
Necrópolis de Carmona. Memoria escrita en virtud de acuerdo de las Reales Academias de la Historia y de Bellas Artes de San Fernando, Madrid, Impr. y Fundición de Manuel Tello, 1885 (en Internet Archive).
Bibliografía numismática española ó Noticia de las obras y trabajos impresos y manuscritos sobre los diferentes ramos que abraza la numismática, debidos á autores españoles ó á extranjeros que publican en español y documentos para la historia monetaria de España. Con dos apéndices que comprenden... la bibliografía numismática portuguesa y... la de autores extranjeros que en sus respectivos idiomas escribieron acerca de monedas ó medallas de España, Madrid, 1886.
Geología y protohistoria ibéricas (con J. Vilanova y Piera) (vol. I de la Historia General de España, escrita por individuos de número de la Real Academia de la Historia, bajo la dirección del Excmo. Sr. D. Antonio Cánovas del Castillo), Madrid, El Progreso Editorial, 1890 (1893).
Catálogo de monedas arábigas españolas que se conservan en el Museo Arqueológico Nacional. Publicado siendo director del mismo d. Juan de Dios de la Rada y Delgado, Madrid, 1892 (en Internet Archive).
Las Peregrinaciones a La Meca en el siglo XIX (edición con prólogo y notas de J.L. Sánchez, Madrid, Miraguano, 2005).Իրավագիտական գործեր

Manual preparatorio para los exámenes del 1º y 2º año de notariado. Obra escrita con arreglo a los programas de dichos dos años, y a la del texto aprobada por el Gobierno (Manuel del Notariado), Granada, Astudillo y Garrido, 1853, 2.ª ed. (en la BDH(չաշխատող հղում)).
Elementos de Derecho Romano, presentados para su más fácil inteligencia en cuadros sinópticos. Obra declarada por el Real Consejo de Instrucción pública de mérito especial para el autor. Dos tomos en 4°. menor, Madrid, 1856-57 (t. II en Internet Archive).
Ley de enjuiciamiento civil [de 1855]: contiene el testo [sic] de la edición oficial anotada... por..., Madrid, Lib. de D. León Pablo Villaverde, 1863.
Derecho usual, Madrid, Viuda de Hernando y Compañía, 1895.Թարգմանություններ

Ensayo sobre la interpretación de la escritura hierática de la América Central por Léon de Rosny (traducción anotada y precedida de un prólogo por...), Madrid, Imprenta y Fundición de Manuel Tello, 1884.
Historia de Caldea desde los tiempos más remotos hasta el origen de Asiria (introducción general al estudio de la Historia Antigua por Zénaïda A. Ragozin; versión española anotada por...), Madrid, 1889 (en la BDE(չաշխատող հղում)).Գրական ստեղծագործություններ

D. Ramon Berenguer (el Viejo), Conde de Barcelona: novela histórica, (col. Crónicas catalanas), Barcelona, Librería Nacional y Estrangera de Salvador Manero, 1858.
Cristóbal Colón: drama histórico en tres actos y en verso, Madrid, Impr. José Rodríguez, 1863.
Wifredo II, Conde de Barcelona. Novela histórica, Madrid, Jerez, 1865.
Amor ó el esclavo. Drama en tres actos y en verso.Այլ

Abecedario de la virtud: dedicado á los niños, Madrid, ed. Manuel Lopez de la Hoya, 1862 (en Google Books).
Estudios de Geografía astronómica (Biblioteca económica del maestro de primera enseñanza), Barcelona, Libr. de Juan Bastinos é hijo, 1866 (en Google Books).
Segunda conferencia sobre la educación de la mujer por la historia de otras mujeres (Universidad de Madrid: Conferencias dominicales sobre la educación de la mujer, 28 de febrero de 1869), Madrid, Imp. M. Rivadeneyra, 1869.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Rada y Delgado, Juan de Dios de la (1827-1901)
Juan de Dios de la Rada