Լը Բուրժե (միջազգային ավիասրահ)

Փարիզ Լը Բուրժե միջազգային ավիատիեզերական սրահ (ֆր.՝ Salon international de l'aéronautique et de l'espace de Paris-Le Bourget, կամ Լը Բուրժե, ֆր.՝ Le Bourget), աշխարհի խոշորագույն ավիացուցադրություններից մեկը, տեղի է ունենում երկու տարին մեկ անգամ՝ Լը Բուրժե օդանավակայանում (Փարիզից 12 կմ հյուսիս-արևելք)։


== Պատմություն ==
Օդանավերի առաջին ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 1908 թվականին Փարիզում՝ ավիացուցադրությունների շրջանակներում։ Հաջորդ տարի սեպտեմբերի 25-ից հոկտեմբերի 10-ը Փարիզում տեղի է ունեցել թռչող ապարատների առաջին մասնագիտացված ցուցահանդեսը, որին մասնակցել են 380 ընկերություններ, որոնք ցուցադրել են աերոստատների, ինքնաթիռների և շարժիչների նախագծման մեջ իրենց նվաճումները։ Ցուցահանդեսը հաջողություն է ունեցել և որոշվել է այն դարձնել կանոնավոր միջոցառում։
Սկզբնապես սրահը տարեկան էր, իսկ 1924 թվականից կազմակերպվում է երկու տարին մեկ անգամ (այն չի անցկացվել Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ)։
1924 թվականին ցուցահանդեսին առաջին անգամ հայտնվել է Մեծ Բրիտանիայից և Գերմանիայից ժամանած օտարերկրյա ցուցահանդեսներ, որից հետո ավիասրահը միջազգային կարգավիճակ է ձեռք բերել։ Ռուսաստանն առաջին անգամ այս ավիասրահին մասնակցել է 1937 թվականին, երբ ներկայացրել է АНТ-35 մարդատար ինքնաթիռը։ 1957 թվականից ԽՍՀՄ-ը, իսկ 1993 թվականից Ռուսաստանը ավիասրահի մշտական ​​մասնակիցներ են։ 1989 թվականին, խորհրդային ցուցադրության շրջանակներում, առաջին անգամ ցուցադրվել է ոչ միայն քաղաքացիական ավիացիայի սարքավորումները, այլև մարտական ​​ինքնաթիռներն ու ուղղաթիռները, ինչպես նաև «Բուրան» տիեզերանավը։ Տարբեր տարիներին Լե Բուրժեում առաջին անգամ արտասահմանում ներկայացվել են Միգ-29-ը, Սու-25-ը, Սու-27-ը և այլն։
Մինչև 1953 թվականը ցուցադրությունն անցկացվում էր Մեծ պալատում («Grand Palais», Ելիսեյան դաշտերի մոտ)։ 1949 թվականին ցուցանմուշների թռիչքային հնարավորություններն առաջին անգամ ցուցադրվել են Փարիզից 14 կմ հարավ գտնվող Օրլի օդանավակայանում։ 1953 թվականից Լե Բուրժե օդանավակայանը դարձել է սրահի մշտական ​​հասցեն։
2011 թվականի ավիասրահը դարձել է 49-րդը։ Դրան մասնակցել է ավելի քան 2100 ընկերություն, ցուցադրվել է 150 ինքնաթիռ։ Երեք օրվա ընթացքում ավիասրահ է այցելել 465 հազար մարդ։
2015 թվականի ավիասրահը տեղի է ունեցել հունիսի 15-ից հունիսի 21-ը և դարձել 51-րդը։ Դրան մասնակցել է հինգ տասնյակ երկրների 2260 ընկերություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ավիասրահ այցելել է 351 հազար մարդ։Airbus A380plus-ը և Boeing 737 MAX-ը ներկայացվել են 2017 թվականի սրահում (մոդելի առաջին փոփոխությունը շարք է մտել հիսուն տարի առաջ)։
Kawasaki P-1-ը, որը ցուցադրվել է այս ավիասրահում, դառնալով ճապոնական առաջին ռազմական թռչող սարքը, ցուցադրվել է դրա վրա ավելի քան հարյուրամյա պատմության ընթացքում։


== Պատահարներ ==
1961 թվականի հունիսի 3-ին վթարի է ենթարկվել ամերիկյան B-58 ռմբակոծիչը։ Անձնակազմի բոլոր 3 անդամները զոհվել են։
1965 թվականի հունիսի 15-ին վթարի է ենթարկվել ամերիկյան B-58 ռմբակոծիչը։ Անձնակազմի երեք անդամներից մեկը զոհվել է։
1965 թվականի հունիսի 19-ին վթարի է ենթարկվել իտալական G-91 կործանիչ-ռմբակոծիչը։ Օդաչուն կատապուլտվել է, սակայն զոհվել է, ևս 10 մարդ զոհվել է։
1973 թվականի հունիսի 3-ին ցուցադրական թռիչքի ժամանակ վթարի է ենթարկվել սովետական ​​Ту-144-ը։ Անձնակազմի բոլոր 6 անդամները զոհվել են։
1977 թվականի հունիսի 3-ին վթարի է ենթարկվել ամերիկյան A-10 հարձակողական ինքնաթիռը։ Օդաչուն զոհվել է։
1989 թվականի հունիսի 8-ին վթարի է ենթարկվել սովետական ​​ՄիԳ-29 կործանիչը։ Օդաչու Անատոլի Կվոչուրը հաջողությամբ դուրս է մղվել։
1999 թվականի հունիսի 12-ին վթարի է ենթարկվել ռուսական Սու-30 բազմաֆունկցիոնալ կործանիչը։ Անձնակազմի երկու անդամներն էլ հաջողությամբ դուրս են մղվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2007-06-17 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Ավիասրահ պատկերասրահ
Լե Բուրժե ավիասրահ 2009 (фото)
The Paris Air Show, held at Le Bourget airport // airbus.com, 2017
Final countdown to the 2015 Paris Air Show(չաշխատող հղում) (видео)