Հայկ Թորոյան

Հայկ Վահանի Թորոյան (դեկտեմբերի 11, 1985(1985-12-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 2, 2016(2016-04-02), Արցախ) Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի զինծառայող, Մատաղիսի N զորամասի հրթիռահրետանային սպառազինության ծառայության պետ (ՀՀՍ), զինված ուժերի մայոր, Քառօրյա պատերազմի հերոս։


== Կենսագրություն ==
Հայկը ծնվել է 1985 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Երևանում, գիտաշխատողների ընտանիքում։ Արմատներով հայրական կողմը Արևմտյան Հայաստանի Թորդան գավառից է, իսկ մայրական կողմը Արցախի Հադրութի շրջանից։ Դեռ մանկուց Հայկը ցուցաբերել է մեծ հետաքրքրություն տանկերի և հրացանների նկատմամբ, որոնք նրա ամենասիրելի խաղալիքներն էին։ Գնալով նրա հետաքրքրությունը մեծանում է այդ ամենի հանդեպ, մանավանդ, երբ մորից լսում է իր պապի զինվորական կյանքի մասին։

132 դպրոցի 8-րդ դասարանն ավարտելուց հետո Հայկը վերջնական ընտրում է զինվորական ուղին և ընդունվում Մոնթե Մելքոնյանի անվան ռազմամարզական վարժարան։ Վարժարանը բարձր առաջադիմությամբ ավարտելուց հետո ուսանողների մի խմբի հետ գործուղվում է ՌԴ ք. Պենզա՝ զինվորական բարձրագույն կրթություն ստանալու նպատակով, որտեղ ևս փայլում է իր առաջադիմությամբ։ Ավարտելուց հետո ստանում է «Հրաձգա-հրանոթային, հրետանային զենք» մասնագիտությունը՝ լեյտենանտի կոչումով։ 2007 թ., վերադառնալով հայրենիք, անցել է ծառայության Ստեփանակերտի գլխավոր զինվորական շտաբում։ Այստեղ, ցուցաբերելով հիանալի գիտելիքներ և ծառայության բարձր որակ, հենց նույն թվականին վաղաժամ ստանում է ավագ լեյտենանտի կոչում և տեղափոխվում Մարտակերտի շտաբ։ 2010 թ. Հայկն առաջարկ է ստանում տեղափոխվել Մատաղիսի զորամաս, սահմանային ծառայության որակը բարձրացնելու նպատակով, որին միանգամից համաձայնում է։ Մատաղիսում Հայկը նշանակվում է հրթիռահրետանային սպառազինության ծառայության պետ։ Արդեն 2014 թ-ին՝ 28 տարեկան հասակում, երիտասարդ սպան ուներ մայորի կոչում 2015 թ. նոյեմբեր ամսին զորամասում սկսվում են սպառազինության պլանային ստուգումներ, որտեղ, տեսնելով Հայկի ծառայության անթերի և պատշաճ մակարդակը, ՀՀ վերադասը որոշում է առաջին իսկ հնարավորության դեպքում Հայկին տեղափոխել ՀՀ ՊՆ ավելի պատասխանատու աշխատանքի, որտեղ նա կկարողանա ի նպաստ ՀՀ զինված ուժերի օգտագործել իր բարձր գիտելիքները։ 2016 թ. փետրվարի 2-ին Հայկը հրավիրվում է ՀՀ ՊՆ տեղափոխման գործին ընթացք տալու համար, որը տևելու էր մոտ երկու ամիս, այսինքն՝ մինչ ապրիլի 2-ը։ Մարտի 31-ին թղթաբանական ամբողջ գործընթացը ավարտվում է և արձակվում է տեղափոխման հրամանը, բայց Հայկն այդպես էլ չի կարողանում տեղափոխվել, քանի որ դաժան ճակատագիրը այլ ուղի էր ընտրել հերոսի համար… ։


== Քառօրյա պատերազմ ==
Ապրիլի 2-ի վաղ առավոտյան Հայկն իմանում է, որ 170-րդ մարտական դիրքում թեժ մարտ է ընթանում և զինամթերքը վերջանում է։ Որոշվում է հրատապ զինամթերք հասցնել մարտական դիրք։ Հայկը ստանձնում է այդ պարտավորությունը, թեև իրավունք չի ունենում տվյալ պահին զորամասը լքելու և իր վարորդի՝ Հրանտ Ղարիբյանի հետ միասին ճամփա են ընկնում։ Որոշում են կարճ ճանապարհով զինամթերքն արագ հասցնել սահման, սակայն ճանապարհին թշնամու մեծ դիվերսիոն խմբի կողմից հայտնվում են շրջափակման մեջ և անհավասար մարտում ընկնում հերոսի մահով։ Հրանտ Ղարիբյանը միանգամից մահանում է, իսկ Հայկը, ոտքից վիրավոր, շարունակում է պայքար մղել մինչ նենգ թշնամու ձեռքը կտրում է 30-ամյա հերոս մայորի կյանքի կարճ, բայց հերոսական թելը։


== Պարգևատրումներ ==

2010 թ. «ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ» ՄԵԴԱԼ
2011 թ. «ՀՀ ԶԻՆՎԱԾ ՈՒԺԵՐ 20 ՏԱՐԻ» ՀՈԲԵԼՅԱՆԱԿԱՆ ՄԵԴԱԼ
2012 թ. «ԴՐԱՍՏԱՄԱՏ ԿԱՆԱՅԱՆ» ՄԵԴԱԼ
2013 թ. «ԱՆԲԱՍՒՐ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ» 1 ԱՍՏԻՃԱՆԻ ՄԵԴԱԼ
2013 թ. «ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄ» ՀՈՒՇԱՄԵԴԱԼ
2014 թ. և 2015 թ.-ին Հայկը ևս ստացել է խրախուսկան և գերազանց ծառայության համար մեդալներ, որոնք մնացել են իր զորամասում։Հետմահու

2016թ. «ՄԱՐՏԱԿԱՆ ԽԱՉ» 1-ՒՆ ԱՍՏԻՃԱՆԻ ՇՔԱՆՇԱՆ (Հայաստանի Հանրապետության նախագահի կողմից) 
2016թ. «ՄԱՐՏԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆ» ՄԵԴԱԼ (Արցախի Հանրապետության նախագահի կողմից)
2016թ. ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ ՄԵԴԱԼ (Ղարաբաղյան պատերազմի վետերանների միության կողմից)


== Հիշատակի հավերժացում ==

Երևանի թիվ 132 դպրոցը, որտեղ 8 տարի սովորել է Հայկ Թորոյանը, ամեն տարի անց է կացնում նրան նվիրված «Հայկյան խաղեր»։ Դպրոցում կա նաև Հայկ Թորոյանի անունով դասասենյակ։
2018թ․ լույս է տեսել «Լուսնի Ասպետը» վիպակը (հեղինակ՝ Արմինե Մուրադյան), որը նվիրված է Հայկ Թորոյանին։
Հայկ Թորոյանը 2016 թվականի ապրիլի 7-ին հուղարկավորվել է «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոնում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Գոհար Մարտիկյան «Ապրելու բանաձև» 2017 թ., Երևան, հատոր 10, էջ 121-123