Մերի Ռոուլենդսոն

Մերի (ՈՒայթ) Ռոուլենդսոն (անգլ.՝ Mary (White) Rowlandson, 1635, Սոմերսեթ, Անգլիա - հունվարի 5, 1711(1711-01-05), Ուեդերսֆիլդ, Հարտֆորդ շրջան, Կոնեկտիկուտ գաղութ, Տասներեք գաղութներ), ապագա ԱՄՆ-ի տարածքում գտնվող բրիտանական գաղութի բնակչուհի, ով  Ֆիլիպ արքայի պատերազմի ժամանակ գերեվարվել է հնդիկների կողմից և 11 շաբաթ մնացել գերության մեջ, մինչև նրա համար փրկագին են վճարել։ Գերությունից ազատվելուց հետո նա իր փորձությունների մասին գիրք է գրել, որը կոչվում է «Աստծո զորությունն ու բարությունը. տիկին Մերի Ռոուլենդսոնի առևանգման և ազատման պատմությունը» (անգլ.՝ The Sovereignty and Goodness of God: Being a Narrative of the Captivity and Restoration of Mrs. Mary Rowlandson): Գիրքը հետաքրքիր է որպես հնդիկների սովորույթների մանրամասն նկարագրություն «ներսից» և Նոր Անգլիայի պուրիտանական նորաբնակների բարքերի հետաքրքրաշարժ բնութագրում։


== Կենսագրություն ==
Մերի Ուայթը Ջոնի և Ջոանա Ուեսթ Ուայթի ինը երեխաներից մեկն էր։ Նա ծնվել է Սոմերսեթշիրում (Անգլիա)։ 1650 թվականից քիչ առաջ ընտանիքը Անգլիայից տեղափոխվել է Սեյլեմ՝ Մասաչուսեթսի ծոցի գաղութ։ Մոտ 1653 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Լանկաստեր (այժմ՝ Մասաչուսեթս)՝ հնդիկներին սահմանակից հողեր։ Այնտեղ էլ Մերին 1656 թվականին ամուսնացել է սուրբ Ջոզեֆ Ռոուլենդսոնի հետ։ Նրանց ամուսնությունից ծնվել է 4 երեխա  (առաջնեկ աղջիկը մահացել է մանուկ ժամանակ)։
1675 թվականի փետրվարի 10-ի առավոտյան, Ֆիլիպ արքայի պատերազմի ժամանակ Լանկաստերի բնակավայրի վրա հարձակվել են նարագանսետ, վամպանոակ և նաշավեյ/նիպմակ ցեղերի հնդիկները։ 13 լանկաստացիներ  սպանվել են, 24 հոգի գերի են ընկել։ Գերիների մեջ են եղել Ռոուլենդսոնը և նրա երեք երեխաները՝  Ջոզեֆը, Մերին և Սառան։ 6 տարեկան Սառան մեկ շաբաթ անց մահացել է։ Մյուսները հնդիկների մոտ գերի են մնացել 11 շաբաթ և 5 օր։ Գերության ժամանակ նրանք պետք է ուղեկցեին հնդիկներին նրանց հոգնեցնող տեղափոխությունների ժամանակ, երբ վերջիններս փախչում էին գաղութային աշխարհազորից։ 1976 թվականի մայիսի 2-ին Ռոուլենդսոնների ընտանիքը գնվել է 20 դոլարով (գումարը հավաքել էին Բոստոնի կանայք՝  հանրային ստորագրությամբ)։ Գումարը հնդիկներին է հանձնել Ջոն Հորը (Hoar) Կոնկորդից։
1677 թվականին սուրբ Ռոուլենդսոնն ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Վեզերսֆիլդ (գտնվում է Կոնեկտիկուտում), որտեղ ապրիլին ձեռնադրվել է քահանա։ Նա այդտեղ էլ մահացել է 1678 թվականի նոյեմբերին։ Եկեղեցու խորհուրդը նրա այրու համար ամենամյա թոշակ է նշանակել՝ տարեկան 30 դոլար։ Մերին և նրա երեխաները տեղափոխվել են Բոստոն, որտեղ էլ նա գրել է գերության մասին իր ստեղծագործությունը։ Պատմությունը լույս է տեսել 1682 թվականին Քեմբրիջում (Մասաչուսեթս)։ Նույն տարում վերատպագրվել է Լոնդոնում։ 1679 թվականի օգոստոսի 6-ին Մերին ամուսնացել է կապիտան Սամուել Թալկոտի հետ և վերցրել նրա ազգանունը։


== Գրականություն ==
Colley, Linda (2003), Captives: Britain, Empire, and the World, 1600-1850, New York: Pantheon Books 
Derounian-Stodola, Kathryn Zabelle (1998), Women's Indian Captivity Narratives, Penguin Classics Series, ISBN 0-14-043671-5 
Derounian-Stodola, Kathryn Zabelle and James Arthur Levernier (1993), The Indian Captivity Narrative, 1550-1900, New York: Twayne Publishers, ISBN 0-8057-7533-1 
Neubauer, Paul (January 2001), «Indian Captivity in American Children's Literature: A Pre-Civil War Set of Stereotypes», The Lion and the Unicorn 25 (1) 
Rowlandson, Mary; Salisbury, Neal (ed.) (1997), The Sovereignty and Goodness of God, Boston: Bedford-St. Martin’s, ISBN 0-312-11151-7 
Vaughn, Alden T. and Edward W. Clark, (eds.), Puritans Among the Indians: Accounts of Captivity and Redemption 1676-1724, Cambridge, Massachusetts, and London, England: Belknap 
Waldrup, Carole Chandler (1999), Colonial Women: 23 Europeans Who Helped Build a Nation, Jefferson, NC: McFarland, ISBN 0-7864-0664-X 
Lepore, Jill (1998), The Name of War: King Phiip's War and the Origins of American Identity, New York: Alfred A. Knopf 
McMichael, George (ed.) (1989), Anthology of American Literature, 1, New York: Macmillan, ISBN 0-02-379621-9 
Philbrick, Nathaniel (2006), Mayflower: A Story of Courage, Community, and War, New York: Viking Penguin, ISBN 0-670-03760-5 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Mary White Rowlandsonի գործերը Գուտենբերգ նախագծում (plain text and related formats)
Works by Mary White Rowlandson at Internet Archive (scanned books digitized facsimile formats)
A Narrative of the Captivity and Restoration of Mrs. Mary Rowlandson, audiobook by LibriVox
Mary White Rowlandson, Women’s History, About.com