armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(5550) 1981 UB1

(5550) 1981 UB1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Լոուրենս Տաֆի կողմից Սոկոռոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,094706 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5524 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,637 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1988,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18104 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,11° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5550) 1981 UB1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վարվարովկա (գյուղ, Բախմաչի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎարվարովկաՎարվարովկա (ուկրաիներեն՝ Варварівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Վարվարովկա գյուղում բնակվում էր 313 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 535,04 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ցեցե

Ցեցե (լատ.՝ Glossina), միջատների դասի տիպիկ ներկայացուցիչ, ճանճերի Glossinidae ընտանիքից։
Ապրում են Աֆրիկայի արևադարձային և մերձարևադարձային հատվածներում՝ Սահարա և Կալահարի անապատի միջև ընկած տարածքներում ։ Ցեցեի խայթոցը խիստ վտանգավոր է, ինչպես մարդու այնպես էլ կենդանիների համար, շատ կենդանիների համար նույնիսկ մահացու է։ Քնախտ հիվանդության հարուցիչի տարածողն է։


== Նկարագրությունը ==
Մարմնի երկարությունն է 9-14մմ։ Կուրծքը շիկամոխրագույն է չորս լայնակի մուգ դարչնագույն շերտերով, մեջքը դեղին է, փորը՝ մոխրագույն։
ևրոպայում տարածված տնային ճանճերից ցեցեն ունի տարբերակող չորս հատկանիշ՝

* Ցեցեն ունի արտահայտիչ երկարավուն և դեպի առաջ ուղղված կնճիթ։
* Հանգիստ վիճակում թևերը լրիվ ծալված վիճակում են՝ մեկը մյուսի վրա։
* Թևի կենտրոնական մասում հստակ երևում է կացնի տեսքով պատկեր։
* Ունի ճյուղավորված մազերով եղջյուրիկներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիկտորյա Չմիլիտե Նիլսեն

Վիկտորյա Չմիլիտե Նիլսեն (լիտ.՝ Viktorija Čmilytė-Nielsen, օգոստոսի 6, 1983(1983-08-06), Շյաուլյայ, Լիտվական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լիտվացի շախմատիստ։ Եվրոպայի չեմպիոն է (2011): 2015 թվականի ապրիլի 21-ից Լիտվայի Հանրապետության Սեյմի անդամ է։


== Շախմատիստի կարիերա ==
1994 թվականին Եվրոպայի մինչև 12 տարեկանների առաջնությանը գրավել է 6-րդ տեղը։ 1995 թվականին Սան Լորենսուում մինչև 12 տարեկանների աշխարհի առաջնությանը նվաճել է ոսկե մեդալ։ 2000 և 2005 թվականներին հաղթել է Լիտվայի տղամարդկանց առաջնությանը։ Երեք անգամ Եվրոպայի կանանց առաջնությանը գրավել է երկրորդ տեղը. Ստամբուլում (2005), Պլովդիվում (2008) և Ռիեկայում (2010)։
Թբիլիսիում 2011 թվականին Շախմատի Եվրոպայի կանանց առաջնությունում գրավել է առաջին տեղը։


== Քաղաքական գործունեություն ==
Լիտվայում 2012 թվականին խորհրդարանական ընտրություններից առաջ անկուսակցական Վիկտորյա Չմիլիտեն ընդգրկվել է Լիտվայի Հանրապետության լիբերալների շարժման նախընտրական ցուցակներում։ Ըստ համամասնական ցուցակի` մարզուհին հայտնվել է կուսակցական ցուցակի 12-րդ հորիզոնականում և ընտրված թեկնածուների ցանկում չի եղել։ Դայնու շրջանում ևս, որտեղից պետք է մեկ թեկնածու ընտրվեր, Չմիլիտեն չի կարողացել հաղթանակ տոնել` 14 թեկնածուներից գրավելով 6-րդ տեղը։
2015 թվականի ապրիլի 21-ին քաղաքական գործիչ Ռեմիգիյուս Շիմաշյուսը, ընտրվելով Վիլնյուսի քաղաքապետ, վայր է դրել Սեյմի անդամի լիազորությունները։ Խորհրդարանում նրա տեղը գրավել է Չմիլիտեն` նույն օրն ընդունելով լիազորությունները. Սեյմում Չմիլիտեն միացել է շրջակա բնության պահպանման կոմիտեին։
2016 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ Չմիլիտեն իր թեկնածությունն է առաջադրել Աուշրոս շրջանում, սակայն կրկին չի ընտրվել։ Միևնույն ժամանակ, Չմիլիտեն Սեյմի անդամ է ընտրվել շնորհիվ չորրորդ տեղի, որ գրավել էր նրա ներկայացրած կուսակցությունը շրջանում։


== Անձնական կյանք ==
2001-2008 թվականներին ամուսնացած է եղել իսպանացի շախմատիստ Ալեքսեյ Շիրովի հետ։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 23-ին երկրորդ անգամ ամուսնացել է դանիացի շախմատիստ Պետեր Հեյնե Նիլսենի հետ։ Ունի երեք երեխա։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բամբակե գործվածք

Բամբակե գործվածք, բամբակե մանվածքից գործվածք։ Լինում են կենցաղային և տեխնիկական։ Տեսակների հիմնական մասը կենցաղային նշանակության գործվածքներ են։ Նայած մշակման ու դրվագման բնույթին, բամբակե գործվածքները լինում են կոպիտ, սպիտակեցված, դաջովի, խայտաբղետ, հարթ ներկված մելանժի։ Բամբակե գործվածքներից առավել տարածված են միտկալը, բյազը և սատինը։ Հայաստանում հնագույն բնակավայրերի (Շենգավիթ, Լճաշեն, Մեծամոր, ուրարտական քաղաք–ամրոցներ) պեղումներից բամբակե գործվծքներ չեն հայտնաբերվել։ Այսպես, ուրարտական Թեյշեբսփնի ամրոցի պեղումներից գտնված ածխացած գործվածքներն առանց բացառության պատրաստված են բրդից կամ բուսական այլ թելերից, բայց ոչ բամբակից։ Սակայն դա դեռես չի ապացուցում, որ Հայաստանի տարածքում հնում բամբակե գործվածքներ չեն եղել։ Բանն այն է, որ ի տարբերություն բրդյա և մյուս գործվածքների, բամբակե գործվածքները հողում ամենևին չեն պահպանվում, քայքայվում և ոչնչանում են։ Միջնադարյան Հայաստանում բամբակե գործվածքների պատրաստման մասին կան կարևոր հիշատակություններ։ Այն փաստը, որ, ըստ 7–րդ դարի «Աշխարհացույց»-ի, բամբակ մշակել են միայն Փայտակարանում, ցույց է տալիս, որ բամբակե գործվածքները հնում շատ տարածված չեն եղել։ Ավելի ուշ, 9-12-րդ դարերում բամբակի մշակությունը հիշատակվում է Հայաստանի և Անդրկովկասի շատ վայրերում, և բամբակե գործվածքները մեծ տարածում են գտնում։ Դա են ապացուցում մեծ քանակությամբ բամբակե գործվածքները, որոնք փակցված են 10-13–րդ դարերում հայերեն ձեռագրերի կազմերի տակ։ Արձանագրություններում և աղբյուրներում պահպանվել են հիշատակություններ նաև բամբակե գործվածքների պատրաստման եղանակների վերաբերյալ։ Անիի Երազահանում մյուս արհեստավորների, մասնավորապես «Բամբակածախի» կողքին հիշատակվում է նաև «Գզողի» արհեստը, որը սխալ գրչությամբ նշված է «Գող»։ Բամբակը գզել են գզրարի աղեղով, մանել իլիկներով, որոնց քարե, կավե, ոսկրե գլուխներ մեծ քանակությամբ գտնվել են Անիի, Դվինի, Գառնիի պեղումների ժամանակ։ Նույն Անիի Երազահանում բամբակից և իլիկից բացի հիշատակված է նաև «Ջահրան» (ճախարակը)։ Գործվածքներ պատրաստելու համար օգտագործել են հորիզոնական և ուղղահայաց (քաղաքներում) դազգահներ։ Բամբակե գործվածքները Հայաստանում շատ ավելի մեծ տարածում են գտել 19-րդ դարում, հատկապես դարավերջին և 20-րդ դարի սկզբին՝ կապված մանածագործական հաստոցների կիրառման հետ։ Տնայնագործական պայմաններում բամբակե գործվածքը ծառայել է ոչ միայն ներքնաշոր և վերնազգեստ, այլև գուլպաներ, գոգնոցներ, կարպետներ, ճոպաններ ևս պատրաստելու համար։
Բաղդադի ճակատամարտ (1258)

Բաղդադի ճակատամարտ՝ 1258 թվականին մոնղոլները Հուլագուի հրամանատարությամբ պաշարում են Բաղդադը, Աբբասյան խալիֆայության մայրաքաղաքը։


== Նախապատմություն ==
13-րդ դարի կեսերին Աբբասյան խալիֆայությունը այնքան էր թուլացել, որ դարձել էր փոքր պետություն։ Բաղդադում բնակվում էին հարուստ կրթված մարդիկ։ Մինչ պաշարումը մոնղոլները հարձակվել էին Իրաքի վրա 1238, 1242 և 1246 թվականներին, բայց չէին ներխուժել Բաղդադ։


== Բանակի հավաքագրումը ==
1253 թվականին Մանգու Մեծ խանը հայտարարեց զորակոչ հավաքվեց 150 հազարանոց մոնղոլական բանակ, նրանց միացան 50 հազարից ավելի հայկական ուժեր, նաև քիչ քանակությամբ վրացիներ։ 1257 թվականին զորքերը շարժվեցին դեպի Բաղդադ։


== Պաշարում ==
Մինչ պաշարումը Հուլագուն զավթեց լուրերին և պարսիկ իսմայիլական-նիզարիականներին (ասսասիններին)։ Մանգուն հրամայել էր իր եղբորը խնայել խալիֆայությունը, եթե նրանք հանձնվեն։ Հուլագուն պահանջեց հանձնել քաղաքը, սակայն ալ-Մուսթասիմը հրաժարվեց։ Հուլագուն ուղղեց զորքերի մի մասը Տիգրիսով դեպի քաղաք, այսպիսով քաղաքը ամբողջացրեց իր «մագիլներում»։ Խալիֆայության բանակը կանգնեցրեց մոնղոլներին արևմուտքում, սակայն հաջորդ մոնղոլական գրոհը կործանեց նրանց, մոնղոլները ուղղեցին նրանց ցածրադիր գոտիներ և ավերեցին պատնեշները, խալիֆայության շատ մարտիկներ խեղդվեցին։
Մոնղոլները սկսեցին գրոհը իրենց ավանդական եղանակով փետրվարի 5-ին քանդեցին պատի մի մասը և նետվեցին հարձակման։ Ալ-Մուսթասիմի բանակցության առաջարկը մերժվեց։
Փետրվարի 10-ին Բաղդադն ընկավ։ Փետրվարի 13-ին մոնղոլները մտան քաղաք, իսկ Հուլագուն թույլատրեց մեկ շաբաթ թալանել քաղաքը։


== Ավերածություններ ==
Իմաստության տունը՝ գրադարան, որտեղ պահվում էին անգին գիտական ձեռագրեր, այրվեց։
Փախուստի փորձ կատարած բոլոր բնակիչները անխնա սպանվեցին, կան տեղեկություններ 800 հզ - 2 մլն բնակչի սպանվելու վերաբերյալ։
Մոնղոլները այրում էին պալատները, մզկիթները, գրադարանները, հիվանդանոցները։
Գերեվարված խալիֆին և իր ընտանիքին նույնպես սպանեցին։Ամայի քաղաքը ավարված էր, քաղաքի վերականգման համար պահանջվեց մի քանի դար։


== Գյուղատնտեսական անկումը ==
Մոնղոլներն ավերեցին Միջագետքի ոռոգման համակարգը։ Համակարգը այլևս չվերականգնվեց։ Անկման մեկ այլ պատճառ է հողերի աղակալումը մոնղոլների կողմից։


== Գրականություն ==
Demurger, Alain. 2005. Les Templiers. Une chevalerie chrétienne au Moyen Âge. Éditions du Seuil.
ibid. 2006. Croisades et Croisés au Moyen-Age. Paris: Groupe Flammarion.
Richard Foltz, Religions of the Silk Road: Premodern Patterns of Globalization, revised 2nd edition, New York: Palgrave Macmillan, 2010.
Khanbaghi, Aptin. 2006. The fire, the star, and the cross: minority religions in medieval and early modern Iran. London: I. B. Tauris.
Sicker, Martin. 2000. The Islamic World in Ascendancy: From the Arab Conquests to the Siege of Vienna. Westport, Connecticut: Praeger. ISBN 0-275-96892-8.
Souček, Svat. 2000. A History of Inner Asia. Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-65704-0.


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրմիայի բարբառ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուրմիա (այլ կիրառումներ)
Ուրմիայի բարբառ, հայերենի ս ճյուղի բարբառ։
Խոսվում է Ուրմիայից, Սալմաստից, Բարանդուզից գաղթած հայերի կողմից, որոնք բնակվում են Հայաստանի տարբեր շրջաններում։ Հնչյունական համակարգով մոտ է Խոյի բարբառին, իսկ բառապաշարն ընդգրկում է Վանի և Խոյի բառապաշարի հիմնական մասը։ Բաղաձայնական համակարգը՝ երկաստիճան ձայնեղազուրկ։ Բացի գրական հայերենի ձայնավորներից կան նաև ä, ü, ö։ Գրաբարի բառասկզբի ձայնեղ հնչյունների դիմաց բարբառն ունի խուլ բաղաձայններ (բերան→պերան)։ Կան գյ, կյ, քյ քմայնացած հնչյունները։ Ֆ հնչյունի փոխարեն գործածվում է փ, հ-ի փոխարեն՝ խ։ Հոլովման մեջ գերակշռում է ի հոլովումը, ներգոյական հոլով չունի։ Ժամանակները գրական հայերենի հետ նույնն են։


== Գրականություն ==
Մ. Ասատրյան, Ուրմիայի (Խոյի) բարբառը, Երևան, 1962։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոստանդին Արմենոպուլոս

Կոստանդին Արմենոպուլոս (Կոստանդին Հայորդի) (1320, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն - մոտ 1385, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն), միջնադարի խոշոր բյուզանդահայ իրավաբան, իրավագետ։


== Կենսագրություն ==
Կոստանդին Արմենոպուլոսը ծնվել է 1320 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Նա երկար տարիներ եղել է Լեսալոնիկի դատավոր, զբաղվել է մանկավարժությամբ, դասախոսել իրավաբանություն, իրավունք, մեծ հեղինակություն է վայելել ինչպես ժամանակի գիտության բնագավառի երևելիների, այնպես էլ Բյուզանդական կայսրության իշխանավորների շրջանում, ժողովրդի մեջ։ Կոստանդին Արմենոպուլոսը եղել է Բյուզանդական կայսրության Գերագույն ատյանի անդամ, նրա ելույթին ու առաջարկությունները լսվում էին ուշադրությամբ և մեծ մասամբ հաշվի էին առնվում, պետական, կառավարական ատյանների կողմից, երկրին վերաբերվող այս կամ այն հարցի լուծման ժամանակ։ Նա եղել է Հովհաննես VI-րդ Կանտակուզինոս կայսրի (1347-1354 թվականներ) իրավախորհրդատուն, նրա վստահելի անձը, ապա և պալատական տնտեսավարը (1356 թվականից), պաշտոն, որով առնչվում էր կայսերական արքունքների բոլոր հարցերին։
Իրավաբանական բարձր գիտելիքերի, երկրին ու կայսրին մատուցած արժանի ծառայությունների համար Կոստանդին Արմենուպոլսին շնորհում են «Թեսալոնիկի գլխավոր ավագ», ապա և «Օգոստոսյան կղեր» պատվավոր տիտղոսներ։ Հետագայում, օրենքի առջև նրա ազնիվ ծառայությունների գնահատականն է դառնում «Օրենքի մեծ պահապան» կոչման շնորհումը։
Կոստանդին Հայորդին իրավաբանության բնագվառին վերաբերվող մի շարք նշանավոր աշխատություններ է գրել, կատարել կարևոր ուսումնասիրություններ։ Սակայն նրան փառք բերեց և հիրավի անմահացրեց «Առձեռն օրենսգիրքը» կամ «Վեցատյանը»։
Արմենոպուլոսը մահացել է Բյուզանդիայի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսում 1380 կամ 1383 թվականին։


== Տես նաև ==
Հայերը Կոստանդնուպոլսում
Արմենոպուլոսի վեցամատյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Սերգեյ Ավագյան,  Հայ իրավաբաններ, Երևան, ««Զանգակ - 97»», 2005, էջ 26 — 236 էջ. — 200 հատ։
Առաձգական ալիքներ

Առաձգական ալիքներ, առաձգական գրգռումների տարածումը պինդ, հեղուկ և գազային միջավայրերում։ Առաձգական ալիքների տարածումն ուղեկցվում է առաձգական դեֆորմացիայի էներգիայի տեղափոխմամբ և, կախված միջավայրի ֆիզիկական հատկություններից, ունի որոշակի արագություն։ 
Ոչ սահմանափակ, համասեռ և իզոտրոպ միջավայրում կամայական մեխանիկական գրգռումներից առաջանում են երկու տիպի առաձգական ալիքներ 

ծավալման (երկայնական), կապված են ծավալի փոփոխման հետ (նոսրացում և խտացում) և տարածվում են 
  
    
      
        a
        =
        
          
            
              
                λ
                +
                2
                μ
              
              ρ
            
          
        
      
    
    {\displaystyle a={\sqrt {\frac {\lambda +2\mu }{\rho }}}}
   արագությամբ,
սահքի (լայնական), առաջացնում են սահքի դեֆորմացիաներ՝ առանց ծավալի փոփոխման և տարածվում 
  
    
      
        b
        =
        
          
            
              μ
              ρ
            
          
        
      
    
    {\displaystyle b={\sqrt {\frac {\mu }{\rho }}}}
   արագությամբ (
  
    
      
        ρ
      
    
    {\displaystyle \rho }
  –ն միջավայրի խտությունն է, իսկ 
  
    
      
        λ
      
    
    {\displaystyle \lambda }
  –ն և 
  
    
      
        μ
      
    
    {\displaystyle \mu }
  –ն՝ միջավայրի առաձգական հատկությունները բնութագրող գործակիցներ)։Ծավալման ալիքներում միջավայրի մասնիկի տատանման և ալիքի տարածման ուղղությունները համընկնում են, իսկ սահքի ալիքներում՝ փոխուղղահայաց են։ Անիզոտրոպ միջավայրում (բյուրեղներ) Առաձգական ալիքների արագությունները կախված են ալիքի տարածման ուղղությունից։ Մարմնի մակերևույթից կամ երկու տարբեր միջավայրերի բաժանման սահմանից ցանկացած Առաձգական ալիքների անդրադարձումը, բացի նշված երկու տիպերից, առաջացնում է նաև մակերևութային ալիքներ։ Առաձգական ալիքների համար հատկանշականը տարածման արագության անկախությունն է արտաքին բեռի և ներքին լարումների մեծությունից ու բնույթից։
Արքայադստեր թատրոն (Լոնդոն)

Արքայադստեր թատրոն կամ Արքայադուստր թատրոն, թատրոն Լոնդոնի Օքսֆորդ փողոցում։ Շենքը բացվել է 1828 թվականին՝ որպես «Թագուհու շուկա», որի ներսում տեղադրված էր Կլարկսոն Ստենֆիլդի և Դեյվիդ Ռոբերթսի կողմից ստեղծված շարժական բեմ։ Վերափոխվել է թատրոնի և բացվել 1836 թվականին Արքայադստեր թատրոն անվամբ․ անվանվել է արքայադուստր Վիկտորյայի պատվին՝ նախքան վերջինիս թագուհի դառնալը։ Մի շարք անհաջող համերգներից հետո ինտերիերի վրա փոփոխություններ են արվել, որից հետո թատրոնը վերաբացվել է 1842 թվականի դեկտեմբերի 26-ին՝ Վինչենցո Բելինիի «Լուսնոտը» օպերայով։ Թատրոնը, որն այժմ գտնվում էր Ջոն Մեդեքս Մադդոքսի ղեկավարության ներքո, բեմադրում էր  օպերաներ և այլ ժամանցային ներկայացումներ, այդ թվում՝ Գեներալ Թոմ-Թամը։
Թատրոնն առավել լավ հիշվում է Չարլզ Քինի՝ շեքսպիրյան վերաբեմադրություններով, որոնք սկսվել են 1849 թվականից և շարունակվել տասը տարի։ Քինը դրանք ներկայացրել է շռայլ բեմադրություններով, ինչպես նաև ներմուծել ֆրանսիական դրաման։ Դայեն Բուսիկոն դարձել է թատրոնի առաջատար դերասանը, իսկ Էլեն Արիս Տերրին ու Հենրի Իրվինգը իրենց կարիերան են սկսել այս թատրոնում։ Որոշ ժամանակ թատրոնում միայն մելոդրամա է բեմադրվել։ Սկսած 1859 թվականից Հենրի Ջեյմս Բայրոնը թատրոնի համար գրել է Սուրբ Ծննդյան երաժշտական կոմեդիաների շարք, որոնցից էին «ack the Giant Killer», «Harlequin», «King Arthur» և «ye Knights of ye Round Table», որոնց հաջորդել են «Ռոբինզոն Կրուզո», «the King of the Caribee Islands!» կոմեդիաները։ 1863 թվականին Քեյփթաունից վերջերս վերադարձած Սեֆթոն Փերին «The Rough Diamond» ֆարսում կատարել է զարմիկ Ջոյի դերը։ 1864 թվականին թատրոնում բեմադրվել է առանձնապես սիրված «Լոնդոնի լույսերը» դրաման։
Թատրոնը քանդվել և վերակառուցվել է 1879–80 թվականներին, որից հետո շարունակել ներկայացնել մելոդրամաներ, այդ թվում՝ «Լոնդոնի լույսերը» (1881) և «Արծաթե թագավորը» (1882)։
1902 թվականին հաջողությամբ բեմադրած «Ճակատագրական հարսանիք» վերջին ներկայացումից հետո թատրոնը մշտապես փակվել է, և շենքը պահեստ է դարձել։ Ապամոնտաժվել է 1931 թվականին․ տեղում կառուցվել է Woolworth խանութ-սրահը, այնուհետև՝ Oxford Walk առևտրի կենտրոնը։ Տարածքն այժմ զբաղեցնում է սպորտային խանութ։


== Ծանոթագրություններ ==

Hartnoll Phyllis (1983)։ The Oxford Companion to the Theatre (4th ed.)։ Oxford: Oxford University Press։ ISBN 0-19-211546-4  
Thomas Peter (1995)։ «Princess's Theatre»։  in Banham Martin։ The Cambridge Guide to Theatre։ London: Cambridge University Press։ ISBN 0-521-43437-8  
«Princess's Theatre»։ Վերցված է 2007-08-24
Ֆանենդո Ադի

Ֆանենդո Ադի (անգլ.՝ Fanendo Adi, հոկտեմբերի 10, 1990(1990-10-10), Լագոս, Նիգերիա), նիգերացի ֆուտբոլիստ, «Պորթլենդ Թիմբերս» ֆուտբոլային ակումբի հարձակվող։


== Կենսագրություն ==


=== Ակումբային գործունեություն ===
Սկսել է հանդես գալ «Յունիոն Բանկի» երիտասարդական թիմում։ Հետո խաղացել է «Լոգա Այլենդերս» ֆուտբոլային ակումբում։
2009 թվականին տեղափոխվել է սլովակյան «Թրենչին» ֆուտբոլային ակումբ։ 2009-2010 մրցաշրջանում ակումբը Սլովակիայի առաջին լիգայում զբաղեցրել է երկրորդ տեղ՝ զիջելով միայն «ՎիՕնուին»։ Հաջորդ մրցաշրջանում 17 խաղերի ընթացքում Ադին խփել է 11 գնդակ։ Դրանից հետո խաղացողով հետաքրքրվում էին «Ֆեյենորդ» և «Գրոնինգեն» ֆուտբոլային ակումբները։ 2011 թվականի ձմռանը Ադիին դիտարկում էր ամսթերդամական «Այաքս» ֆուտբոլային ակումբը։
2011 թվականի փետրվարին նա երեք տարի ժամանակահատվածով պայմանագիր է կնքել Դոնեցկի «Մետալուրգ» ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Ադին խմբում ստացավ 22-րդ համարը, այդ համարով նա արդեն խաղացել էր «Թրենչինում»։ «Մետալուրգը» գնեց Ֆանենդո Ադիին Մուսավենկոս Մգունին փոխարինելու համար, որը տեղափոխվել էր ռուսական «Թերեկ»։ 2011 թվականի փետրվարի 20-ին Ադին խաղացել է իր առաջին խաղը, երբ Թուրքիայի հավաքականը ընկերական խաղում մրցում էր Բելառուսի «Միսնկի» դեմ (0:1), Ադին Ջունիոր Մորաեսի հետ դուրս եկան խաղի 70-րդ րոպեին։
Ուկրաինայի Պրեմիեր լիգայում 2011 թվականի մարտի 12-ին իրենց դաշտում «Սևաստոպլ» ֆուտբոլային ակումբի դեմ խաղում Ադին խաղաց իր առաջին խաղը (1:0), Ադին դուրս եկավ խաղի 78-րդ րոպեին Չիպրիանա Թենասեի հետ։ Հաջորդ՝ 30-րդ փուլում, Ուկրաինայի առաջնությունում խաղացել է Լուցկի «Վոլինի» ֆուտբոլային ակումբի դեմ (1:3), Ադին խփել է իր առաջին գոլը Վիտալի Նեդելկոյի դարպասը։ 2010-2011 մրցաշրջանում Ադին խաղացել է 9 խաղ և խփել 1 գոլ։
2011 թվականի հունիսին Ադին հրավիրվեց դիտարկվելու Կիևի «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբում։ Ավստրիայի հավաքականի հետ խաղի ժամանակ նա ստացավ ազդրի վերին հատվածի միկրովնասվածք, որից հետո վերականգնվելու համար պահանջվեց երկու շաբաթ։ Բուժման կուրսի համար նա տեղափոխվել է Կիև։ Չնայած վնասվածքին՝ «Դինամոն» Ադիին 2011 թվականի վերջին վարձավճարով վերցրեց։
2011 թվականի օգոստոսի 27-ին առաջին անգամ հանդես է եկել Ուկրաինայի երիտասարդական առաջնության «Դինամոյի» կազմում Դնեպրոպետրովսկի «Դնեպրի» դեմ արտագնա հանդիպման ժամանակ (0:1), Ադին խաղաց ամբողջ խաղը։ «Դինամոյի» հիմնական կազմում առաջին խաղը տեղ է ունեցել 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ին 1/16 Ուկրաինայի գավաթի ժամանակ եզրափակչում խաղացին Կրեմենչուգի «Կրեմնյայի» դեմ (2:3), Ադին խաղացել է հիմնական կազմում, 15 րոպե անց Կարլոս Կորեի փոխանցումից հետո նա խփել առաջին գոլը։ 2012 թվականի հունվարին տեղափոխվել է Սիմֆերոպոլի «Թավրյու» ֆուտբոլային ակումբ, հետո վերադարձել «Թրենչին»։ 2013 թվականի օգոստոսի 25-ին տեղափոխվել է «Կոպենհագեն» ֆուտբոլային ակումբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Պրոֆիլը «Թրենչին» ՖԱ-ի պաշտոնական կայքում»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-10-ին։ Վերցված է 2017-07-03  (սլովակ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Խաիշի (Թեթրի Ծղարոյի շրջան)

Խաիշի (վրաց.՝ ხაიში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրի Ծղարոյի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 491 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիգոր (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիգորՎիգոր (ռուս.՝ Выгорь), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 34 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ձիթողցոնց տուն-թանգարան

Ձիթողցոնց տուն-թանգարան, Գյումրիի ժողովրդական ճարտարապետության, քաղաքային կենցաղի և ազգային ճարտարապետության թանգարան, որտեղ ներկայացված է Գյումրվա առօրյան, մշակույթն ու պատմությունը։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում։
Ընդգրկված է Գյումրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Պատմություն ==
Գյումրիի ժողովրդական ճարտարապետության և քաղաքային կենցաղի թանգարանը հիմնադրվել է 1984 թվականին։
Ձիթողցյան չորս եղբայրները գաղթել են Արևմտյան Հայաստանի Ձիթող գյուղից և 1872 թվականին Ալեքսանդրապոլում կառուցել են այդ ժամանակի համար նշանակալի այս առանձնատունը։


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանի ցուցասրահներում ներկայացված են 19-րդ դարի 60-ական թվականներից մինչև 20-րդ դարի 20-ական թվականներն ընկած ժամանակահատվածի Ալեքսանդրապոլի ինքնավարությունը, առավել տարածում գտած արհեստները, հասարակական կենցաղն ու հոգևոր մշակույթը։ Թանգարանի ցուցասրահներում վերականգնված են նաև գյումրեցի արհեստավորի և ունևոր խավի բնակարանների ներքնատեսքը։
Ցուցադրությունն ընդգրկում է Ալեքսանդրապոլ քաղաքի սոցիալ-տնտեսական, հասարակական-քաղաքական և մշակութային կյանքի զարգացման պատմությունը 19-րդ դարի 30-ական թթ. մինչև 20-րդ դարի 20-ական թթ. ընկած ժամանակահատվածում։


== Հասցե ==
Թանգարանը գտնվում է Գյումրիի Հաղթանակի պողոտայի թիվ 47 հասցեում։


== Տես նաև ==
Ընկերուհիներ (քանդակ, Գյումրի)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Ձիթողցոնց տուն-թանգարան
Ձիթողցոնց տուն-թանգարան
Ռիթերսոֆեն

Ռիթերսոֆեն (ֆր.՝ Rittershoffen), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 942 մարդ, բնակչության խտությունը` 77.66 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.13 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 410 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 39 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 590 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 443-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 147։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,1 %։ 443 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 409 անձ (237 տղամարդ և 172 կին)։ Գործազուրկ են եղել 34 անձ (13 տղամարդ և 21 կին)։ 147 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 61-ը` թոշակառուներ, իսկ 61-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Լոշտակ

Լոշտակ (լատ.՝ Bryónia), մարմնատակ, մարդախոտ, օձախոտ, օձի խաղող, դդմազգիների ընտանիքի, բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==

Արմատները հաստացած են, պալարանման։ Ցողունները նիստավոր են, մագլցող և փաթաթվող, բարձրությունը 2-4 մ է։ Տերևները հնգաբլթակ են, հերթադիր, խորը կտրտված կամ ամբողջական։ Ծաղկաբույլերը տերևանութային են, ծաղիկները՝ միասեռ, դեղնականաչավուն։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոս ամիսներին։ Պտուղը գնդաձև, եռաբուն, սև կամ կարմրավուն հատապտուղ է։ Մեր հանրապետությունում հանդիպում են երկու տեսակ՝ սպիտակը և երկտունը։ Երկու տեսակն էլ թունավոր են և բուժական առումով գրեթե չեն տարբերվում իրարից։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղակալում՝ հուլիս-օգոստոսին։ Աճում է թփուտների արանքում, գետահովիտներում, այգիների ցանկապատերի վրա, անտառի բացատներում՝ որպես մոլախոտ։ Մագլցող բեղիկներով ամրանում է ծառերին կամ որևէ հենարանի և տալիս փարթամ աճ։


== Քիմիական բաղադրություն ==
Արմատում հայտնաբերված են գլիկոզիդներ, խեժ, ֆիտոստերին, դաբաղանյութեր, եթերայուղ, միզանյութ, խնձորաթթվական աղեր, օսլա։


== Նշանակություն ==
Դեղաբույս է. արմատները պարունակում են գլիկոզիդներ (բրիոնին, բրիոնիդին, բրիոնոլ, բրիոնիցին), խեժ (որն օժտված է լուծողական հատկությամբ), ֆիտոստերին, ստերոլ, աղանյութեր, կումարիններ, եթերայուղ, միզանյութ, աղեր, օսլա և այլն, սերմերը՝ ալկալոիդներ, չսառչող ճարպայուղ (20-25%), տերևները՝ վիտամիններ C, E, կարոտին (A նախավիտամին)։ Թարմ արմատների թուրմը մտնում է «Ակոֆիտ» պատրաստուկի բաղադրության մեջ, որը կիրառվում է պոդագրայի, ռևմատիզմի, նյարդացավերի ժամանակ։ Ժողովրդական բժշկության մեջ արմատների հյութը, թուրմը, եփուկը, արմատափոշին օգտագործում են տարբեր հիվանդությունների բուժման ժամանակ (որպես միզամուղ, վերքամոքիչ, հակաբորբոքային, ցավամոքիչ, խորխաբեր, արյունահոսությունը դադարեցնող միջոց)։ Սերմերն առաջացնում են լուծ և փսխում, եթերայուղն օժտված է մանրէասպան, արմատների ջրիկ մզվածքը՝ միջատասպան հատկություններով։ Բույսն ամբողջությամբ թունավոր է։ Հայաստանի Հանրապետությունում արտադրում են «Լոշտակ» դեղամիջոցը (2003)։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է 10, Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝ լոշտակ սպիտակ (B. alba), լոշտակ երկտուն (B. dioica)։ Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է ստորին լեռնայինից մինչև վերին լեռն, գոտի (մինչև 2300 մ բարձրություներում)՝ թփուտներում, գետահովիտներում, այգիների ցանկապատների վրա, անտառի բացատներում, քարքարոտ վայրերում և այլն։ 
Հայտնի են 12 տեսակներ, որոնք ընդունված են USDA-ում։ Դրանցից 10-ը աջակցում են մոլեկուլային-ֆիլոգետիկ վերլուծությանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆեդորկի (այլ կիրառումներ)

Ֆեդորկի, կարող է վերաբերել՝

Ֆեդորկի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում
Ֆեդորկի - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանում
Ֆեդորկի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում
Ժան Գաբեն

Ժան Գաբեն (ֆր.՝ Jean Gabin, մայիսի 17, 1904(1904-05-17)[…], Փարիզի 9-րդ շրջան, Ֆրանսիա - նոյեմբերի 15, 1976(1976-11-15)[…], Նյոյի սյուր Սեն, Օ-դը-Սեն, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի թատրոնի և կինոյի հայտնի դերասան, Պատվավոր լեգեոնի շքանշանակիր։


== Կենսագրություն ==
Մեծանուն դերասան Ժան Գաբենը (իրական անունը՝ Ժան Ալեքսիս Մոնկորժե) ծնվել է 1904 թվականի մայիսի 17-ին։ 19 տարեկանում նա իր առաջին դերն է ստացել «Ֆոլի Բերժեր» մյուզիքլում։ Ծառայությունից հետո շարունակել է իր թատերական գործունեությունը։
Թատերախմբի հետ միասին կատարել է շրջագայություն Հարավային Ամերիկայով, իսկ Ֆրանսիա վերադառնալուց հետո սկսել է աշխատել Մուլեն Ռուժում։
Դրանից հետո դերասանին սկսեցին լուրջ դերեր տալ։ 1928 թվականին դերասանը նկարահանվում է երկու համր ֆիլմում։
1925 թվականին դերասանն ամուսնացավ Գաբի Բասի հետ, սակայն նրանց ամուսնությունը տևեց միայն հինգ տարի։ 1930 թվականին Գաբենը տեղափոխվեց հնչյունային ֆիլմի ոլորտ, նկարահանվեց «Թող բոլորին հաջողությունը ժպտա» ֆիլմում։ Այդ պահից ի վեր նա նկարահանվել է շատ ֆիլմերում։ Ժան Գաբենը մահացել է 1976 թվականի նոյեմբերի 15-ին սրտի կաթվածից։


== Ֆիլմադարան ==


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոնիդ Խուդյակով

Լեոնիդ Խուդյակով (ռուս.՝ Худяков, Леонид Васильевич, սեպտեմբերի 2, 1915(1915-09-02) - դեկտեմբերի 21, 1995(1995-12-21), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), խորհրդային գեղանկարիչ և մանկավարժ, Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի պրոֆեսոր, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1915 թվականի սեպտեմբերի 2-ին։
1936-1943 թվականներին սովորել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետում։ Ավարտել է ինստիտուտը պրոֆեսոր Նիկոլայ Պետրովի արվեստանոցում` որակավորված նկարչի կոչումով։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Օկուպանտները մեր տարածքում» նկարը։    
1946 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Նկարել է թեմատիկ նկարներ, դիմանկարներ և բնանկարներ։ Նրա ստեղծագործություններից են «Վլադիմիր Լենինն և Իոսիֆ Ստալինը Ռազլիվում» (1950 թվական), «Վոլգայի  վրա», «Չեբոքսարիում», «Նավահանգստի մոտ», «Ձիերը» (բոլորը` 1954 թվական), «ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ Բորիս Բրեգվաձեի դիմանկարը» (1960 թվական), «Կնոջ դիմանկարը» (1971 թվական) և այլն։ 1947 թվականից նա դասավանդել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում։ Որդին Ալեքսեյ Խուդյակովն է (1947-2001 թվական), ով նույնպես ավարտել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ինստիտուտը, եղել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ, բազմաթիվ ցուցահանդեսների մասնակից։  
Լեոնիդ Խուդյակովը մահացել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, Սանկտ Պետերբուրգում, 81 տարեկան հասակում։ Նրա ստեղծագործությունները պահվում են Ռուսաստանի և արտասահմանյան թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։ Հայտնի է Լեոնիդ Խուդյակովի դիմանկարը, որը պատկերել է Ալեքսեյ Խուդյակովը, 1984 թվականին։     


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Выставка произведений ленинградских художников 1951 года. Каталог. Л—М., Искусство, 1951. С.23.
Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1955 года. Каталог. Л., ЛССХ, 1956. С.20.
Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог. Л., Художник РСФСР, 1961. С.45.
Наш современник. Каталог выставки произведений ленинградских художников 1971 года. Л., Художник РСФСР, 1972. С.23.
Подвигу Ленинграда посвящается. Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 40-летию полного освобождения Ленинграда от вражеской блокады. Л., Художник РСФСР, 1989. С.13.
Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. Л., Художник РСФСР, 1987. С.141.
Иванов С. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. СПб., НП-Принт, 2007. С.358, 365, 366, 368, 372, 387, 397. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. СПб, Первоцвет, 2007. С.56.
Ленинградская школа живописи. Очерки истории. СПб: Галерея АРКА, 2019.


== Արտաքին հղումներ ==
Иванов С. В. Ленинградская школа живописи. Очерк истории.
Хронология Ленинградской школы живописи.
Լուկինների տուն (Տագանրոգ)

Լուկինների տուն (ռուս.՝ Дом Лукиных), տեղական նշանակության ճարտարապետության հուշարձան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Անտոն Գլուշկոյի նրբանցք, 15 հասցեում։


== Պատմություն ==
Պատմական աղբյուրները վկայում են, որ ժամանակակից Անտոն Գլուշկոյի նրբանցք, 15 հասցեի տունը գոյություն է ունեցել դեռևս 1827 թվականին։ Այնուհետև, հայտնի չէ թե ինչ պատճառներով, այն քանդվել է և կրկին կառուցվել 1910-ական թվականներին։ Այդ ժամանակ երկհարկանի առանձնատան սեփականատեր էր Լուկինների ընտանիքը։ Վիճակագրական տվյալների համաձայն՝ շենքը գնահատվել է 28 հազար ռուբլի։
Վասիլի Պավլովիչ Լուկինը 19-րդ դարի վերջին ղեկավարել է քաղաքային ծավագնացության դասընթացները և դարձել է «Նավագնացություն» գրքի հեղինակը, որը նավաստիներն օգտագործում էին որպես ձեռնարկ։ 20-րդ դարի սկզբին նա Քաղաքային դումայի իրավասու էր և Դոնի հողային բանկի վարչության նախագահ։ Հաճախ աշխատանքային հարցերով այցելել է Սանկտ Պետերբուրգ։ Մահացել է Կիևում 1919 թվականին։ Նրա կինը՝ Սոֆյա Անդրեևնա Լուկինան, 1908 թվականին կազմակերպել է «Մի կաթիլ կաթ» մանկական խոհանոց, իսկ 1914 թվականին բացել է քաղաքում առաջին մանկապարտեզը։ Դրա հետ մեկտեղ նա աշխատել է որպես դասախոս մասնավոր սկզբնական III կարգի ուսումնարանում։ Լուկինների ընտանիքում կար մի քանի երեխա։ Դուստրը՝ Վերա Վասիլևնան, ամուսնությունից հետո՝ Քսինտարիս, ծնվել է 1892 թվականի օգոստոսի 10-ին։ Որդին՝ Կոնստանտին Վասիլևիչ Լուկինը, կրթություն է ստացել Սանկտ Պետերբուրգի էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտում։ 1921 թվականին նա ամուսնացել է Եվգենյա Նիկոլաևնա Գրեկովայի հետ։ Ընտանիքի երրորդ երեխան էր Բորիս Վասիլևիչ Լուկինը։
Հայտնի չէ, թե երբ է կառուցվել տան երրորդ հարկը, սակայն 1918 թվականի նոյեմբերի 7-ին Տագանրոգի թերթերից մեկում հայտարարություն է հայտնվել, որ Ֆրեյնեդի կոշկագործական արհեստանոցը, որը գտնվում էր Լուկինի տան երրորդ հարկում, վաճառվում է։ Տունն այս ընտանիքին պատկանել է մինչև 1925 թվականը։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ այստեղ է գտնվել Առաջին հեծելազորային բանակի հեծելազորի էսկադրոնների ձևավորման վարչությունը, իսկ 1933 թվականին տանը տեղադրվել են քաղաքային թանգարանի ցուցանմուշները։ 1992 թվականից տունը, որպես ճարտարապետության հուշարձան, պաշտպանվում է օրենքով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Մինլինո

Մինլինո (ռուս.՝ Минлино, բաշկիրերեն՝ Меңле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 198 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռիդենբուրգ

Ռիդենբուրգ  (գերմ.՝ Riedenburg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դոնաու Ռիս շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 5586 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 100.60 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 73 164։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Նոսովկի

Նոսովկի (ուկրաիներեն՝ Носівки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նոսովկա։ Հիմնադրվել է 1601 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նոսովկի գյուղում բնակվում էր 751 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2928 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 256,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յակով Լազարև

Յակով Արկադիի Լազարև (փետրվարի 28, 1912(1912-02-28), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն), հայ խորհրդային դիվանագետ, ունեցել է արտակարգ և լիազոր դեսպանի աստիճան (դեկտեմբերի 11, 1970)։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
Ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի մինիստրության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը (1947, Մոսկվա)։ Աշխատել է Թուրքիայի սովետական դեսպանությունում (1947-1952), ԽՍՀՄ արտաքին գործերի մինիստրության Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների և Աֆրիկայի բաժիններում (1952-1967՝ ընդմիջումներով)։ 1955-1957 թվականներին եղել է ՎԴՀ-ում սովետական դեսպանության առաջին քարտուղար, 1959-1962 թվականներին՝ խորհրդական Լիբանանում, 1967-1974 թվականներին՝ ԽՍՀՄ դեսպան Վերին Վոլտա Հանրապետությունում։ 1974 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի մինիստրության կենտրոնական ապարատում։ 
Մասնակցել է ՄԱԿ-ի 1958 թվականի Գլխավոր ասամբլեայի արտահերթ նստաշրջանին, ՅՈԻՆԵՍԿՕ-ի 1964 թվականի 4-րդ տարածաշրջանային (արաբական երկրներ) կոնֆերանսին։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի, «Պատվո նշան» շքանշաններով։
Ելեցկի (գյուղ, Ելեցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԵլեցկիԵլեցկի (ռուս.՝ Елецкий (Совхоз Елецкий)), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ելեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 761 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էսկի-Կարահիսար

Էսկի-Կարահիսար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անտոնիա Մեյմոն

Անտոնիա Ռուֆինա Մեյմոն Խիմենես (իսպ.՝ Antonia Rufina Maymón Giménez, հուլիսի 18, 1881(1881-07-18), Մադրիդ, Իսպանիա - դեկտեմբերի 20, 1959(1959-12-20), Beniaján, Մուրսիա, Մուրսիա, Իսպանիա), իսպանացի ռացիոնալիստ մանկավարժ, անարխիստ, ֆեմինիստ, ով տարբեր թեմաներով գրքեր է տպագրել։


== Կենսագրություն ==
Անտոնիա Ռուֆինա Մեյմոն Խիմենեսը ծնվել է 1881 թվականին Մադրիդում։ Ընտանիքը եղել է Արագոնից։ Որպես ուսուցիչ աշխատել է Սարագոսայի «Escuela Normal Femenina»: Ամուսնացել է անարխիստ, պրոֆեսոր Լորենցո Լագաունի հետ։ Մարոկկոյում պատերազմին ընդդեմ ազգային կոմիտեին անդամագրվելու համար Թերեզա Կլարամանտի և Խոսեֆա Լոպեսի հետ հետապնդվել և դատապարտվել է։ Այդ տարիներին տարբեր անարխիստական ամսագրերում, այդ թվում՝ «La Enseñanza Moderna» (Ժամանակակից կրթություն) և «Cultura y Acción» (Մշակույթ և աշխատանք) տպագրել է իր առաջին հոդվածները։ 1911 թվականին զույգին աքսորել են Բորդո։ Ամուսնու մահից երկու տարի հետո Անտոնիան համաներում է ստացել։ Հայրենիք վերադառնալով՝ ամբողջ երկրում հանդես է եկել հանրահավաքներում և որպես ուսուցիչ աշխատել Բարսելոնայի, Սան Ֆելիու դե Գիշոլսյի, Էլդայի և Բենյախանի դպրոցներում։ Իսպանիայում ղեկավարելով նատուրիստական շարժումը՝ մասնակցել և նախագահել է այդ իդեալների համագումարները Բիլբաոյում և Մալագայում։ Իսպանիայի երկրորդ հանրապետության հռչակումից հետո բնակվել է Բենյախայում, Confederación Nacional del Trabajo-ի համար կազմակերպել է հանրահավաքներ, իր սեփական տանը ձևավորել է դպրոց, մշակել ինտենսիվ սոցիալական ծրագիր կարիքավորների համար։ 1932 թվականին տպագրել է «Estudios Racionalistas», որտեղ նա ներկայացրել է մանուկների կրթության վերաբերյալ իր մտքերն անկախ սոցիալական խավից։ Իսպանական քաղաքացիական պատերազմի վերջում դատապարտվել է և մինչև 1944 թվականն ազատազրկվել։ Երկու տարի հետո մեկ տարով կրկին դատապարտվել է։ Առողջության վատթարացման պատճառով վերադարձել է Բանյախանի իր տուն և մասնավոր դասեր տվել։ Մահացել է տեղական հիվանդանոցում 1959 թվականի դեկտեմբերի 20-ին։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Վավերագրական գրականություն ===
Anarquismo y naturismo (1925)
Hacia el ideal (1927)
Amamos (1932), with others
Humanidad libre. Esbozo racionalista


=== Վեպեր ===
Madre (1925)
La perla (1927)
El hijo del camino (1931)


== Ծանոթագրություններ ==


=== Մատենագիտություն ===
Iturbe Lola (1974)։ La Mujer en la lucha social y en la Guerra Civil de España (Spanish)։ Ed. Mexicanos Unidos 


== Արտաքին հղումներ ==
Movimiento de Renovación Pedagógica 'Antonia Maymón'
Artículo sobre Antonia Maymón en 'Rojo y Negro' (CNT) Archived 2016-09-21 at the Wayback Machine.
Խարլախտա

Խարլախտա (ռուս.՝ Харлахта), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Իրկուտսկի մարզում՝ Սլյուդյանսկի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Գետաբերանը տեղակայված է Բայկալ լճի ափում՝ Բայկալսկ քաղաքի մոտ։ Գետի երկարությունը 10 կմ է, ավազանի տարածքը 14,8 կմ2 է։ Խարլախտայի ակունքը գտնվում է 1380 մ բարձրության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անգարա Բալկանյան ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բայկալ գետն է։։ Գետի գետային ավազանը Բայկալ գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 16020000112116300021047
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 116302104
Ավազանի կոդը - 16.02.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 16
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դելտա (Մինաս Ժերայս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դելտա (այլ կիրառումներ)Դելտա (պորտ.՝ Delta), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Տրիանգուլու Մինեյրու ի Ալտու Պարանաիբա նահանգում։ Մտնում է Ուբերաբա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5498 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 104,472 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 52,6 մարդ/կմ2։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 103.556.322,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 19.542,62 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,750 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Փոքր Կարագայ

Փոքր Կարագայ (ռուս.՝  Малый Карагай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կարագայ գետի ձախ ափով՝ 33 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100003595
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100359
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բադեն-Վյուրթեմբերգ

Բադեն-Վյուրթեմբերգ (գերմ.՝ Baden-Württemberg), երկրամաս Գերմանիայի հարավ-արևմուտքում։ Կազմվել է 1951-1952 թվականներին Բադեն, Վյուրթեմբերգ-Բադեն և Վյուրթեմբերգ-Հոհենցոլերն երկրների միավորումից։
Տարածությունը 35750 կմ² է։ Վարչական կենտրոնը՝ Շտուտգարտ։


== Աշխարհագրություն ==
Ռելիեֆի մեծ մասը միջին բարձրության լեռներ և աստիճանաձև սարավանդներ են։ Մեծ գետերն են Հռենոսը և Նեքարը։ Հարավում կան լճեր (Բոդենի, Ունտերզե)։ Աճում են լայնատերև և փշատերև անտառներ։


== Տնտեսություն ==
Տնտեսությունն ունի ինդուստրիալ բնույթ։ Արդյունահանվում է քարաղ. կալիումական աղ, երկաթաքար, բազմամետաղներ, նավթ, գազ։ Կան ՀԷԿ-եր, Օբրիգհայմում՝ ատոմային էլեկտրակայան։ Զարգացած է մեքենաշինությունը, էլեկտրատեխնիկական, ավիահրթիռային և քիմիական արդյունաբերությունը։ Կա նաև ալյումինի, տեքստիլ, պոլիգրաֆ արդյունաբերություն։ Կարևոր դեր ունի արհեստագործությունը՝ ոսկերչությունը, երաժշտական գործիքների և ժամացույցների արտադրությունը։ Մշակում են ցորեն, գարի, շաքարի ճակնդեղ, կարտոֆիլ, ծխախոտ։ Որոշ վայրերում զարգացած է խաղողագործությունը։ Ունի զարգացած կաթնատու անասնապահություն։
Բադեն-Վյուրթեմբերգը տրանսեվրոպական ճանապարհների և խողովակաշարերի կարևորագույն շրջաններից է։
Հռենոս, Նեքար գետերը և Բոդենի լիճը ունեն նավագնացություն։ Խոշոր գետային նավահանգիստներ են Մանհայմը, Հայլբրոնը, Կարլսրուհեն, Շտուտգարտը։ Վերջինս նաև երկաթուղային գլխավոր հանգույց է և օդանավակայան։


== Շինություններ ==
Բադեն-Բադենը, Բադենվայլերը բալնեոլոգիական հայտնի առողջարաններ են։ Նշանավոր են Հայդելբերգի, Ֆրայբուրգի, Տյուբինգենի համալսարանները։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Սոս

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոս (այլ կիրառումներ)Սոս, գյուղ Արցախի Մարտունու շրջանում։ Մարտունի շրջկենտրոնից գտնվում է 22 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 50 կմ հեռավորության վրա։


== Աշխարհագրություն ==
Համայնքը լեռնային է, ունի 3323,29 հա տարածք, որից 2895,15 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 271,93 հա՝ անտառային հողեր։ Սոս համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Վարանդա գետի վտակը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 2 աղբյուրներ` «Շենին ջուր» և «Կաքավաձոր»։
Առկա են ֆելզիտի հանքային պաշարներ։


== Բնակչություն ==
2015 թվականին Սոս համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 1087 մարդ, կա 245 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։ 


== Հիշատակում պատմության մեջ ==
Ըստ Մակար Բարխուդարյանի՝ Սոս գյուղը հիմնված է Լուսավորչի սարի արևմտյան ստորոտին մոտ լանջի վրա։ Բնակիչները բնիկ են, հողը անջրդի է, բայց բարեբեր և հացառատ, օդն ու կլիման սննդարար են, ջուրը՝ գովելի։ Բնակիչները երկարակյաց են, ապրում են 85-90 տարի։ Ունի Սբ. Գևորգ եկեղեցի, որի երկարությունը 12 մ 60 սմ է, լայնությունը՝ 7 մ 90 սմ։ Դռան ճակատակալ քարի վրա գրված է.«Զայս պատուիրեմ, զի սիրեսջիք զմիմեանս»։ Ունի 107 ծուխ։
Լուսավորչի սար. Գտնվում է գյուղի վերևում՝ արևելյան կողմում։ Սարի կատարին կա եկեղեցու ավերակ։ Ավանդությունը պատմում է, որ Գրիգոր Լուսավորիչն այդ կողմերում քարոզելու և եկեղեցիներ հիմնադրելու ժամանակ գիշերները բարձրանում է սարի գլուխը և աղոթքով լուսացնում։ Աղվանից կաթողիկոս Սուրբ Գրիգորիսի մարմինը նրա աշակերտները փախցնում են Դերբենտից և բերում այդտեղ։ Թագավորի զորականները նրանց հետապնդում են։ Սակայն, ապավինելով աստծուն, նրանք հասնում են Սուրբ Լուսավորչի աղոթած տեղը և ազատվում իրենց հալածողներից։ Նահատակված Սուրբ Գրիգորիսի մարմինը տանում թաղում են Ամարասի վանքում ու փախչում դեպի Հայաստան։


== Տեսարժան վայրեր ==
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են՝ վանական համալիր Ամարաս (4-19-րդ դդ.), վանական համալիր Գ. Լուսավորիչ (5-6-րդ դդ.), եկեղեցի Սբ. Գևորգ (19-րդ դ.), աղբյուր (1902 թ.), հաշվառված է 5 հուշարձան։


== Հասարարակական կառույցներ ==
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 170 աշակերտներ, ունի նորաբաց մանկապարտեզ։


== Սոսեցիներ ==
Հրանտ Ալեքսանյան, բանաստեղծ, խմբագիր, թարգմանիչ։


== Գրականություն ==
Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.
Մակար Բարխուդարյանց, Արցախ, Բաքու, 1895


== Ծանոթագրություններ ==
Փայկի շրջան (Արկանզաս)

Փայկ (անգլ.՝ Pike County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.562 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.291 մարդ (2007 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մարֆրիսբորո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1833 թ.։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղում ==
Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում Archived 2011-06-07 at the Wayback Machine.
Պլոսկո-Զաբուգսկոե

Պլոսկո-Զաբուգսկոե (ուկրաիներեն՝ Плоско-Забузьке), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օլշանսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պլոսկո-Զաբուգսկոե գյուղում բնակվում էր 627 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ավաշ (գետ)

Ավաշ (հնացած անունը՝ Հավաշ) (ամհարերեն՝ አዋሽ), գետ Եթովպիայում՝  Արևմտյան Աֆրիկայի ռիֆտային հովտի հյուսիսային մասում։ Գետահովտի բերրի հողերը օգտագործվում են բամբակի և շաքարեղեգի աճեցման համար։ Գետի ափերին տեղակայված խոշոր քաղաքներն են Հելեմսոն, Հոուանեն, Տենդահոն և Ասայիտան։
Գետ վերին հոսանքներում գտնվում է Ավաշ ազգային պարկը, որտեղ բնակվում են այծքաղներ և վիթեր։


== Ջրագրություն ==
Ավաշը Օրոմի և Աֆար շրջանների տարածքում տեղակայված անջրթող շրջանի հիմնական գետն է։ Գետի ակունքը տեղակայված է Ադիս Աբեբայից արևմուտք․ գետը սնվում է Շալա, Աբիյատա, Լանգանո և Զիվայ լճերից,  հիմնական վտակներն են Քեսեմը, Կաբեննան և Լեդին։ Գետի հորդացման ժամանակահատվածում ջուրը բարձրանում է մինչև 15-20 մետր։
Գետն սկիզբ է առնում  Գինչի բնակավայրի մոտ՝ Կորե և Կորենսա գետերի միախառնումից:
Գետը թափվում է Աբբե լճի մեջ Ջիբութիի հետ սահմանի մոտ՝  Ադենի ծոցի արևմտյան եզրից մոտ 100 կմ հեռավորության վրա։ Երաշտային տարիներին գետը տրոհվում է աղի լճերի շղթայի Դանակիլ իջվածքում՝ չհասնելով Աբբեին։
Ավաշն ունի ջրաէներգետիկ ներուժ. ամենամեծ ամբարտակը կառուցվել է 1960 թվականին՝ Ադիս Աբեբա քաղաքից մոտ 75 կմ հեռավորության վրա, որի արդյունքում գետի վրա ձևավորվել է Կոկա ջրամբարը։


== Պատմություն ==
Մարդը Ավաշի հովտում ապրել է Homo-ի ծագման ժամանակներից։ Այստեղ նաև հայտնաբերվել են նախապատմական հոմինիդների (ավստրալոպիտեկ) բազմաթիվ մնացորդներ։ Հնագիտական գտածոները մոտ 3-4 միլիոն տարեկան են և վկայություն են մարդու էվոլյուցիայի մասին։ 1974 թվականին հայտնաբերվել է հայտնի Լյուսիի կմախքի 52 հատվածները։ 1980 թվականին գետի ստորին հոսանքի հովիտն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի  Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Առաջին եվրոպացին, որը 1933-1934 թվականներին անցել է գետի ափով՝ Ավաշ քաղաքից մինչև Աուսա սուլթանություն, եղել է Ուիլֆրիդ Թեսայջերը։ Նա այցելել  Աբբե լիճ և արշավախումբը վարել դեպի արևելք՝ Թաջուրի ծոցի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«ЮНЕСКО: Долина нижнего течения реки Аваш»։ heritage.unesco.ru (ռուսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-04-11-ին  
«Awash River — Britannica Online Encyclopedia»։ www.britannica.com։ Վերցված է 2019-01-06
Էկվադորի երկրաշարժ (2016)

Էկվադորի երկրաշարժ, ռիխտերի սանդղակով 7,8 մագնիտուտ ուժգնությամբ երկրաշարժ, որը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 16-ին տեղական ժամանակով 18:58-ին Էկվադորի քիչ բնակեցված հատվածում, Մուիսնե քաղաքից 27 կմ հեռու և երկրի մայրաքաղաք Կիտոյից 170 կմ հեռու։ Մայրաքաղաքում բավականին ուժեղ է զգացվել։ Ամենաքիչը 142 մարդ է զոհվել, մոտ 600-ը վիրավորվել են։
Էվադորի նախագահ Ռաֆայել Կոռեան արտակարգ դրություն է հայտարարել և 13500 զինվորականների և ոստիկանության աշխատակիցների ուղարկել է տուժած շրջաններ՝ օգնություն ցույց տալու և վերականգնողական աշխատանքներ իրականացնելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==