armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սեդրակ Հովհաննիսյան

Սեդրակ Մնացականի Հովհաննիսյան (հունվարի 3, 1961(1961-01-03), Ախուրյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Սեդրակ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1961 թվականի հունվարի 3-ին Ախուրյանի շրջանի Ոսկեհասկ գյուղում։ Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը` ինժեներ մեխանիկի որակավորմամբ։ 1983-1985 թվականներին աշխատել է Հոկտեմբերյանում՝ որպես պետկոմգյուղտեխնիկայի միավորման ինժեներ, 1985-1993 թվականներին եղել է «Հոկտեմբերյան» տրեստի մեխբազայի մեխանիկ, գլխավոր ինժեներ, իսկ 1993 թվականին ընտրվել է Արմավիրի շրջխորհրդի նախագահ։ Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է Ազգային Ժողովի «Հանրապետություն» խմբակցության անդամ, եղել է ՀՀՇ վարչության անդամ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Չոր ասեղ

Չոր ասեղ, ասեղնափոր, մետաղի վրա խոր փորագրության տարատեսակ։
Կատարվում է սուր ասեղով (պողպատ), մետաղյա թիթեղի (ցինկ, ալյումին) վրա՝ գծիկներ դրոշմելով։ «Չոր ասեղ» տեխնիկայով կատարված փորագրությունները հաճախ ունենում են ինքնատիպ թավշյա շտրիխներ։ «Չոր ասեղ» հաճախ հանդիսանում է օֆորտի տեխնիկայի լրացում։ Հայտնի է 15-րդ դարի վերջից, իսկ որպես ինքնուրույն տեխնիկա տարածում է գտել 19-րդ դարում։ «Չոր ասեղ» տեխնիկայով ստեղծագործել են Դյուրերը, Ռեմբրանդը, Շահինը և ուրիշները։
Մայալա (գյուղ, Սիմեռպալու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄայալաՄայալա (էստ․՝ Majala), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Օրիշչի

Օրիշչի (ուկրաիներեն՝ Орищі), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օրիշչի գյուղում բնակվում էր 451 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 47,98 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լոսբուրգ

Լոսբուրգ (գերմ.՝ Loßburg), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Կառլսռուե վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Ֆրոյդենշտադ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 7613 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 79,26 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 37 045։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 6 գյուղական համայնքների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստների ցանկ

ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ պատվավոր կոչումը սահմանվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Ստորև ներկայացվում է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստների ցանկը` ըստ այն շնորհվելու տարեթվերի.


== Ծանոթագրություններ ==
Ելենա Տեր-Ավագյան

Ելենա Վահագնի Տեր-Ավագյան (ապրիլի 7, 1936, Երևան - հոկտեմբերի 28, 2014), հայ գեղանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1956 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1963 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը՝ Արա Բեքարյանի արվեստանոցը։ 1970 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ 1991 թվականից դասավանդել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ Գործերը գտնվում են մասնավոր հավաքածուներում, Հայաստանի, ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի և Ռուսաստանի պատկերասրահներում։ 1964 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Ստեղծել է մի շարք բնանկարներ ու դիմանկարներ։
Մահացել է 2014 թվականին Երևանում։


== Ստեղագործություններ ==
Գործերից են՝ 

«Անուշ»
«Մայրություն»
«Կապուտակ Սևան»
«Հռիփսիմե տաճարը»
«Շիրակի հարթավայրը»


==== Դիմանկարներ ====
«Դաշնակահար Սվետլանա Նավասարդյանի դիմանկարը»
«Հարություն Փափազյանի դիմանկարը»
«Վ. Կլիբերնի դիմանկարը»
«Վ. Գորովիցի դիմանկարը»
«Դիրիժոր Ե. Մրավինսկու դիմանկարը»
«Կիթառահար Պակա դե Լուսիայի դիմանկարը»
«Թավջութակահար Ս. Բագրատունու դիմանկարը»
«Հայաստանի ժողովրդական արտիստը» միջազգային մրցույթի քառակի դափնեկիր, վիրտուոզ ջութակահար Ռուբեն Ահարոնյան», 1997, ՀԱՊ
«ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ ջութակահար Ռուբեն Ահարոնյանի դիմանկարը (1986-87-2002)», ՀԱՊ


== Ծանոթագրություններ ==
Եվրատեսիլ 1992 երգի մրցույթ

«Եվրատեսիլ 1992 երգի մրցույթը» դարձել է Եվրատեսիլի 37-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1992 թվականի մայիսի 9-ին Շվեդիայի քաղաք Մալմյոի Malmö Ice Stadium-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է Sveriges Television (SVT)։


== Հղումներ ==
Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք
Անաստասիա (նկարչուհի)

Անաստասիա (ֆր.՝ Anastaise, 14-րդ դար - 15-րդ դար), ֆրանսիացի նկարչուհի։ Ստեղծել է բարդ դեկորատիվ շրջանակներ (ձեռագրերի շարքեր) և գունանակարներ։ Նրա ապրած ժամանակաշրջանում ձեռագրերի մեծ մասը ստեղծվել է առևտրային սեմինարների ժամամակ, և նկարիչների մեծ մասը կանայք էին, հավանաբար, առաջին հերթին, նրանք, ովքեր մասնագիտացել են այդ ձևավորման մեջ, հաճախ իրենց անունը ոչ թե մանրանկարչության պատկերներին էին տալիս, այլ այլ նկարների։ Փարիզի դպրոցը այդ ժամանակ դեռ լուսավորության առաջատար կենտրոնն էր և փարիզյան աշխատանքները հայնտի էին ամբողջ Եվրոպայում։
Անաստասիայի մասին քիչ բան է հայտնի, սակայն նրա մասին է գրել Կրիստինա Պիզանսկին իր «Գիրք կանանց քաղաքի մասին» ստեղծագործության մեջ (1405)։ Կրիստինա Պիզանսկին նրան ներկայացնում է որպես այդ ժամանակվա լավագույն լուսավորիչ.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Inès Villela-Petit, " À la recherche d’Anastaise ", Cahiers de recherches médiévales, 16 | 2008, 301—316. Accessed January 2016. A French paper discussing the work of this artist.
Anastasia at the Dinner Party database, Brooklyn Museum. Accessed October 2007.
Christine de Pizan: An illuminated Voice By Doré Ripley, 2004. Accessed October 2007.
Anastaise and her Sisters: Women Artists of the Middle Ages By Dorothy Eugenia Miner. Baltimore: Walters Art Gallery, 1974.
The Influence of Christine de Pisan, Pre-Raphaelitism and Medievalism in the Arts By Liana Cheney, Edwin Mellen Press, 1992. Accessed October 2007.
NBA դրաֆթի ժամանակ առաջին համարի ներքո ընտրված խաղացողների ցանկ

Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիան բասկետբոլիստին համարում է դրաֆթի առաջին համարի ներքո ընտրված խաղացող այն դեպքում, երբ ակումբը, որն առաջինն ունի ընտրելու իրավունք՝ ընտրելով նրան դրաֆթի արարողության ժամանակ։ Այժմ այդ իրավունքը վիճարկվում է դրաֆթի խաղարկության ժամանակ, որը տեղի է ունենում բուն իրադարձությունից մեկ ամիս առաջ։ Առաջին ընտրության իրավունք ստանալու ամենամեծ շանսերն ունեն նախորդ մրցաշրջանում ամենավատ արդյունքներ ցույց տված ակումբները, իսկ ամենացածր շանսերն ունեն փլեյ–օֆֆ չանցած ակումբների շարքում հաղթանակների և պարտությունների լավագույն ցուցանիշ ունեցող ակումբները։ Այս համակարգը ներմուծվել է ակումբների միջին մակարդակը բարձրացնելու համար, քանի որ տաղանդավոր նորեկները զգալիորեն բարելավում են հետ մնացող թիմերի խաղը և գրավում զանգվածային լրատվամիջոցների ուշադրությունը իրենց և նոր ակումբի ուղղությամբ։
Խաղացողները, որոնք դրաֆթի առաջին համարի ներքո են ընտրվել, հիմնականում ամենահաճախն են ճանաչվում «NBA-ի տարվա լավագույն նորեկ»։ Նրանցից տասը լավագույն բասկետբոլիստները նաև նվաճել են «NBA-ի ամենաարժեքավոր խաղացող» տիտղոսը։ Նրանք են Օսկար Ռոբերտսոնը, Քարիմ Աբդուլ-Ջաբարը, Բիլ Ուոլթոնը, Մեջիկ Ջոնսոնը, Հակիմ Օլաջուվոնը, Դեյվիդ Ռոբինսոնը, Շաքիլ Օ'Նիլը, Ալեն Այվերսոնը, Թիմ Դանքան, Լեբրոն Ջեյմսը և Դերիք Ռոուզը։
Այս ցուցակի միակ առաջին համարները, ովքեր կրթություն չեն ստացել ԱՄՆ-ի կրթական հաստատություններում, չինացի Յաո Մինն ու իտալացի Անդրեա Բարնյանին են։ Իսկ այս ցուցակի մնացած օտարերկրացիները սովորել և հանդես են եկել ամերիկյան տարբեր համալսարաններում։ Այդ բասկետբոլիստներն են Մայքլ Թոմփսոնը, Հակիմ Օլաջուվոնը, Թիմ Դանկանը, Մայքլ Օլովոկանդին, Էնդրյու Բոգուտը, Քայրի Իրվինգը, Էնթոնի Բենեթը, Էնդրյու Ուիգինսը, Կարլ-Էնթանի Թաունսը և Բեն Սիմոնսը։


== Լեգենդ ==
Միրաբելո

Միրաբելո (իտալերեն՝ Mirabello), կոմունա Իտալիայում՝ Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆերերա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 3426 մարդ, 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների։ Խտությունը կազմում է՝ 213 կմ²։ Տարածքը զբաղեցնում է 16 կմ² ։ Փոստային ինդեքս՝ 44043։ Հեռախոսային կոդ՝ 0532։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Պողոս Առաքյալը։ Տոնը նշվում է հունվարի 25-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0532 847384
Էլեկտրոնային փոստ՝ segreteria@comune.mirabello.fe.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.mirabello.fe.it/


== Կապի տվյալներ ==
Պաշտոնական կայք (իսպ.)
Վիճակագրական ազգային ինստիտուտ (իսպ.)
Վիճակագրական ազգային ինստիտուտ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine. (իսպ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Գյոզ Վերին

Գյոզ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճի հյուսիսային ափից 9 կմ հեռավորության վրա, սարավանդում։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 34 տուն բնակիչ, որից կեսից ավելին հայեր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մագնուս Մանսկե

Մագնուս Մանսկե (գերմ.՝ Magnus Manske, մայիսի 24, 1974(1974-05-24), Քյոլն, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), Քեմբրիջի Սենգեր ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող և MediaWiki-ի առաջին տարբերակի ծրագրավորողներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Մագնուս Մանսկեն Քյոլնի համալսարանում ուսումնասիրել է կենսաքիմիա։ 2006 թվականին համալսարանն ավարտել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչումով։
Մագնուսը 2007 թվականից աշխատում է Սենգեր ինստիտուտում, սակայն շարունակում է զարգացնել Վիքիպեդիայի և Վիքիդատայի գործիքները։
2012 թվականին եղել է Nature անգլիական գիտական շաբաթագրի հոդվածների համահեղինակ։ Հոդվածները վերաբերում էին մալարիայի դեմ պայքարին։
Բացի այդ հոդվածների, Մագնուս այլ հոդվածների հեղինակ կամ համահեղինակ է։


== MediaWiki ==
Լինելով ուսանող, Մագնուս Մանսկեն այն առաջին խմբագիրներից էր, ով իր ներդրումն ունեցավ Նուպեդիայում (Վիքիպեդիայի նախորդը)։ Բայց դրա սահմանակփակ լինելու պատճառով մշակել է UseModWiki-ի Perl-վիքիշարժիչի PHP-փոխարինիչ, որը կոչվել է Phase II, իսկ ավելի ուշ կատարելագործում է Lee Daniel Crocker-ը, որը հետագայում վերանվանում է MediaWiki:
Մագնուս Մանսկեի տարբերակով հայտնվել են անվանատարածքներ և սպասակրող էջեր (ներառյալ հսկացանկը և մասնակցի ներդրումները)։


== Մրցանակներ ==
2002 թվականի հունվար 25-ին, երբ Անգլերեն Վիքիպեդիան տեղափոխվեց Phase II, այդ օրը հռչակվեց Մագնուս Մանսկեի օր։
Համարվում է Գերմաներեն Վիքիպեդիայի առաջին հոդվածի ստեղծողը, որը գրվել է 2001 թվականի մայիսին և պատմում է պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի մասին։
2010 թվականին Մագնուս Մանսկեն ճանաչվել է MediaWiki-ի հիմնական մշակողներից մեկը և պարգևատրվել Stug Award մրցանակով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Sumana Harihareswara, Guillaume Paumier MediaWiki // The Architecture of Open Source Applications, Volume II / Amy Brown, Greg Wilson. — Kristian Hermansen, 2012. — 374 с. — ISBN 1105571815
Darren W Logan, Massimo Sandal, Paul P Gardner, Magnus Manske, Alex Bateman, Ten Simple Rules for Editing Wikipedia, PLoS Comput Biol, 2010/9/30 ([1] + [2])


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Բլոգ(անգլ.)
en:User:Magnus Manske(անգլ.)
de:Benutzer:Magnus Manske(գերմ.)
d:User:Magnus Manske(անգլ.)
Հասանդոլի

Հասանդոլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 19 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(2576) Եսենին

(2576) Եսենին (անգլ.՝ Yesenin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի օգոստոսի 17-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,088288 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6952 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4814 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1982,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181605 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,16° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2576) Եսենին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նոսե

Նոսե (ճապ.՝ 能勢町 Նոսե-տյո), Ճապոնիայի Օսակա պրեֆեկտուրայի Տոյոնո գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 98,68 կմ², բնակչությունը՝ 10 595 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 107,37 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
նոսե ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Օսակա պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Կամեոկա, Նանտան, Կավանիսի, Սասայամա քաղաքները և Տոյոնո, Ինագավա ավանները։


== Բնակչություն ==
Ավանի բնակչությունը կազմում է 10 595 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 107,37 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Նոսե ավանը խորհրդանշող ծաղիկ է համարվում Lilium japonicum-ը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Նոսե ավանի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
Ոչ հղի (ֆիլմ)

«Ոչ հղի» (անգլ.՝ Unpregnant), ռեժիսոր Ռեյչել Լի Գոլդենբերգի սպասվելիք ամերիկյան դրամա ֆիլմ, որի սցենարիստներն են Թեդ Քափլանը և Ջենի Հենդրիքսը։ Սցենարը հիմնված է նրանց նույնանուն վեպի վրա։ Ֆիլմի գլխավոր դերերում են Հեյլի Լու Ռիչարդսոնը, Բարբի Ֆերեյրան և Շուգար Լին Բիրդը։


== Դերասանական կազմ ==
Հեյլի Լու Ռիչարդսոն՝ Վերոնիկա
Բարբի Ֆերեյրա՝ Բեյլի
Շուգար Լին Բիրդ՝ Քեյթ
Ալեքս ՄաքՆիքոլ՝ Քևին
Նոահ Օդեգաարդ՝ Շոն
Ռամոնա Յանգ՝ Էմիլի
Մեգ Սմիթ՝ Հաննա
Ջերիլ Փրեսքոթ՝ Փեգ
Betty Who՝ Կիրա
Էմիլի Փիքոք՝ Արդարության երգչուհի
Էբի Վան Գերփեն՝ Հիթեր


== Արտադրություն ==
2019 թվականի հունիսին հայտարարվել է, որ HBO Max-ը տեղայնացնելու է ֆիլմը, իսկ Ռեյչել Լի Գոլդենբերգը նկարահանելու է այն։ Ֆիլմի սցենարը հիմնված է Թեդ Քափլանի և Ջենի Հենդրիքսի նույնանուն վեպի վրա։ Գրեգ Բեռլանտին հանդես է գալու որպես պրոդյուսեր՝ իր Berlanti Productions ընկերության ներքո։ 2019 թվականի սեպտեմբերին Հեյլի Լու Ռիչարդսոնը և Բարբի Ֆերեյրան միացել են ֆիլմի դերասանական անձնակազմին։ 2019 թվականի հոկտեմբերին Շուգար Լին Բիրդը նույնպես միացել է նրանց։


=== Նկարահանումներ ===
Նկարահանման շրջանը սկսել է 2019 թվականի հոկտեմբերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ոչ հղի (ֆիլմ) (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Mercy (երգ, GOOD Music)

«Mercy», ամերիկացի ռեփերներ Քանյե Ուեսթի, Բիգ Շոնի, Փուշա Թիի և Թու Չեյնսի երգն է։ Այն թողարկվել է 2012 թվականի ապրիլի 3-ին՝ որպես GOOD Music լեյբլի «Cruel Summer» հավաքածու ալբոմի առաջին սինգլ։ Երգը գրվել է Քանյե Ուեսթի, Բիգ Շոնի, Lifted-ի, Փուշա Թիի, Թու Չեյնսի, Ջեյմս Թոմասի, Դենզի Բիգլի, Ուինսթոն Ռայլիի և Ռեգգի Վիլյամսի կողմից։
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Նաբիլ Էլդերկինը, ներկայացվել է 2012 թվականի հունիսի 6-ին Քանյե Ուեսթի պաշտոնական կայքում։


== Հիթ շքերթներ ==


=== Շաբաթական հիթ շքերթներ ===


=== Տարեվերջի հիթ շքերթներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը YouTube-ում
Դուբեչնո

Դուբեչնո (ուկրաիներեն՝ Дубечне), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ստարովիժևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1565 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դուբեչնո գյուղում բնակվում էր 2 395 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9223 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 259,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բագրևանդյան

Բագրևանդյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ղազարոս Բագրևանդյան (1886-1920-ականներից հետո), բժիշկ։
Վահրամ Գ. Բագրևանդյան (1890-1951), իրավաբան։


== Տես նաև ==
Բագրևանյան


== Ծանոթագրություններ ==
Բատկատ

Բատկատ (ռուս.՝ Баткат), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Շեգարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1193 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մենիյ Մարտենսար

Մենիյ Մարտենսար (ֆր.՝  Mesnil-Martinsart), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 219 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.76 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 135 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 31 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 164 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 118-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 46։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,0 %։ 118 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 106 անձ (59 տղամարդ և 47 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (6 տղամարդ և 6 կին)։ 46 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գաբրիել Հարությունյան

Գաբրիել Գրիգորի Հարությունյան (նոյեմբերի 20, 1894(1894-11-20), Վահրավար, Հայաստան - օգոստոսի 1, 1953(1953-08-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային բժշկապատմաբան, մանկաբարձ-գինեկոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1953), ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1944)։


== Կենսագրություն ==
1919 թվականին ավարտել է Խարկովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1920-1921 թվականներին աշխատել է Իգդիրի և Վաղարշապատի զինվորական լազարեթներում։ 1922 թվականից աշխատել է Երևանում։ 1932-1939 թվականներին եղել է Կարմիր խաչի կանանց հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ, 1939-1941 թվականներին՝ Երևանի ծննդատան տնօրենի տեղակալ և գինեկոլոգիական բաժանմունքի վարիչ, 1941-1945 թվականներին՝ էվակո-հոսպիտալի վարիչի տեղակալ, 1945-1953 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ (Գիտությունների ակադեմիա) կենսաբանության և բժշկության պատմության բաժանմունքի ավագ գիտաշխատող։

Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։


== Երկեր ==
Гинекология и акушерство в Армении в древние и средние века. Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1974, 254 с.


== Ծանոթագրություններ ==
Քեդայի շրջան

Քեդայի շրջան (վրաց.՝ ქედის მუნიციპალიტეტი՝ քեդաս մունիցիպալիտետի), 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Քեդա քաղաքն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուդբուրովո

Գուդբուրովո (ռուս.՝ Гудбурово, բաշկիրերեն՝ Гөтбөр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 275 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուղղագրության մասնակի բարեփոխություն (1940)

Ուղղագրության մասնակի բարեփոխություն, հայերենի ուղղագրության մասնակի փոփոխություններ։
1940 թվականի օգոստոսի 15-ին Հայկական ԽՍՀ Մինիստրների խորհուրդը հաստատում է Տերմինաբանական կոմիտեի նախագիծը 1922 թ. նոր ուղղագրությունը մասնակիորեն բարեփոխելու վերաբերյալ։ Այդ որոշմամբ հայերենի ուղղագրության մեջ կատարվում են հետևյալ փոփոխությունները՝

Վերականգնվում են հայոց այբուբենի Է և Օ տառերը, որոնք այբուբենից դուրս էին մնացել 1922 թվականին կատարված ուղղագրական բարեփոխության հետևանքով։ Այդ տառերը գրության մեջ գործածվում են բառասկզբում՝ իբրև Է և Օ, օրինակ՝ էակ, էություն, էջ, օր, օթևան, օղակ, օրրան և այլն։
Բառամիջի և բառավերջի դիրքերում գործածվում են միայն Ե և Ո տառերը, օրինակ՝ տեսնել, րեպո, խելոք, կորով, հեգնել և այլն։
Ե և Ո տառերը բառասկզբում գործածվում են միայն իբրև յե և վո, օրինակ՝ ես, երազ, երեկո, ողջունել, ոսկի, որակ և այլն։Բացառություն են կազմում ով, ովքեր դերանունները։Բարդ և ածանցավոր բառերում պահպանվում է ստուգաբանական գրությունը, օրինակ՝ բնօրինակ, առօրյա, կեսօր, անօթևան, ամենաէական, առէջ, անէանալ, չէր և այլն։
Յ-ն՝ իբրև ձայնակապ, գործածվում է ա-ից և ո-ից հետո, օրինակ՝ նայել, խնայել, գոյանալ, հաճոյախոսել և այլն։
Ե և ու ձայնավորներից հետո Յ ձայնակապը չի գրվում, օրինակ՝ մարգարեի, թեկնածուի։
Սահմանվում է եմ օժանդակ բայի խոնարհման տարբեր ձևերի հետևյալ ուղղագրությունը՝ եմ, ես, է, ենք, եք, են, էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին, չեմ, չես, չէի, չէ և այլն։Այսպիսով՝ 1940 թվականին կատարված ուղղագրական մասնակի բարեփոխումը թեև չի լուծում գրաբարյան ու նոր ուղղագրության միջև առաջացած սկզբունքային, էական տարբերությունները, բայց, վերացնում է նոր ուղղագրության որոշ թերություններ, վերականգնում է 1922 թվականի ուղղագրական բարեփոխության հետևանքով հայերենի այբուբենից դուրս մնացած տառերը, որոշ հարցերում մոտենում է ավանդական (գրաբարյան) ուղղագրությանը, արտահայտում է արևելահայ գրական լեզվի հնչույթային կազմի արդի վիճակը։


== Տես նաև ==
Ուղղագրություն
Հայերենի արդի ուղղագրություն
Ուղղագրական բարեփոխություն (1922)


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ա. Սուքիասյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 2008։
Ս. Գյուլբուդաղյան, Հայերենի ուղղագրության պատմություն, Երևան, 1973։
Ֆարմաշ

Ֆարմաշ, լեռնագագաթ Արցախում, Փոքր Կովկաս լեռնահամարգում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, Մեծ Ալագյոլ լճից 25 կմ հարավ-արևելք, Թարթառ գետի ակունքների շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Խրեպիլևո

Խրեպիլևո (ռուս.՝ Хрепилево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սլովենիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքական

Սլովենիայի ֆուտբոլի մինչև 21 տարեկանների հավաքական (սլովեն. Slovenska reprezentanca do 21 let), հայտնի է նաև որպես  Սլովենիայի ֆուտբոլի  երիտասարդական հավաքական, Սլովենիայի ֆուտբոլի հավաքական, որի կազմում կարող են հանդես գալ Սլովենիայի մինչև 21 տարեկան  ֆուտբոլիստները։ Երիտասարդական հավաքականի բազմաթիվ խաղացողներ հետագայում համալրում են ազգային հավաքականի կազմը։
Սլովենիայի երիտասարդական հավաքականը ներկայացնում է երկիրը, երիտասարդական թիմերի միջազգային հանդիպումներում և առաջնություններում։ Ի տարբերություն ավագների և պատանեկական հավաքականների՝ դեռևս ոչ մի անգամ դուրս չի եկել մինչև 21 տարեկանների մրցաշարի եզրափակիչ փուլ։ 2005 թվականին նա մոտ է եղել 2006 թվականի Եվրոպայի առաջնություն անցնելուն, բայց փլեյ-օֆֆի խաղերում պարտվել է Նիդերլանդների հավաքականին երկու խաղերի արդյունքում (0։2)
Սլովենիայի երիտասարդական հավաքականի լավագույն ռմբարկուն Էրմին Շիլյակն է (10 գոլ)։


== Մասնակցություն երիտասարդական առաջնություններին ==


=== Մասնակցություններ Եվրոպայի երիտասարդական առաջնություններին ===
*Ոչ-ոքի սյունակում ընդգրկված են նաև այն խաղերը, որոնց արդյունքը որոշվել է 11 մետրանոցներով


== Մարզիչ ==


== Հանդիպումներ և արդյունքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1]
Կամխուտ

Կամխուտ (նախկին անվանումը` Չախմախ),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Ամասիայի տարածաշրջանում, Գտաշեն գյուղից 2 կմ հարավ-արևմուտք։
Կամխուտ է վերանվանվել 1991 թ.-ի ապրիլի 3-ին։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Կամխուտի բնակչությունը կազմել է 2 մարդ։ Մինչև 1989 թ. եղել է ադրբեջանաբնակ։
Կամխուտի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Կամխուտում է գտնվում VII դարի սբ. Աստվածածին խաչաձև գմբեթավոր եկեղեցին։


== Տես նաև ==
Կամխուտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Դաշտակ (այլ կիրառումներ)

Դաշտակ, կարող է վերաբերել՝

Դաշտակ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում
Դաշտակ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բարվարի գավառակում
Տոռենտ (Իսպանիա)

Վիլաբլարեշ (իսպ.՝ Torrent), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիրոնա նահանգի մեջ և Կատալոնիա ինքնավար միության կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էմպորդա համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 8,05 կմ2։ Բնակչությունը 190 մարդ (ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Información de la Generalitat de Cataluña»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2003-09-14-ին։ Վերցված է 2015-01-11 
«Información del Institut d'Estadística de Catalunya»։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-29-ին։ Վերցված է 2015-01-11
Արմեն Խաչատուրյան

Արմեն Մովսեսի Խաչատուրյան (հունվարի 1, 1962(1962-01-01))


== Կրթություն ==
1983 թ. գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1987-1990 թթ. - ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի իրավաբանական բաժնի ավագ ռեֆերենտ, ապա՝ ավագ հրահանգիչ։
1990-1991 թթ. - ՀՀ Կառավարության տնտեսական բարեփոխումների և սեփականաշնորհման պետական հանձնաժողովի տնտեսական բարեփոխումների իրավական ապահովման բաժնի պետ։
1991-1996 թթ. - ՀՀ Նախագահի աշխատակազմի իրավաբանական բաժնի պետ։
1996-2006 թթ. - Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազի տեղակալ։
2006 թ. հունվարի 17-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազի տեղակալի պաշտոնից։
2006 թ. հունվարի 17-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ զինվորական դատախազ, ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ։
2011 թ. հունվարի 12-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է ՀՀ զինվորական դատախազ, ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի պաշտոնից։


== Պարգևները և աստիճանները ==
Արդարադատության առաջին դասի պետական խորհրդական։
Մխիթար Գոշի մեդալ (2008)։


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչատուր Արխիպյանց

Խաչատուր Դավթի Արխիպյանց (հոկտեմբերի 12, 1877(1877-10-12), Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 8, 1943(1943-09-08), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), բժշկակական գիտությունների դոկտոր (1922), պրոֆեսոր (1922)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1877 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Թիֆլիսում։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո ընդունվել է Ժնևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ, ապա ուսումը շարունակել Փարիզի, իսկ այնուհետև Բեռլինի համալսարանում։ Վերադառնալով Ռուսաստան Խաչատուր Արխիպյանցը պետական քննություններ է հանձնել Մոսկվայի համալսարանում և բժիշկ աշխատելու իրավունք ստացել։ Բժշկական գործունեությունն սկսել է որպես համաճարակագետ։ 1909 թվականից` շուրջ երեք տարի աշխատել է կլինիկաբակտերիոլոգիական ինստիտուտում, միաժամանակ դասախոսություններ կարդացել բժիշկների համար։
1913 թվականին Արխիպյանցը հանձնել է բժշկության դոկտորի գիտական աստիճան ստանալու համար սահմանված քննություններ, իսկ 1922 թվականին Մոսկվայում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն, նույն թվականին ստացել պրոֆեսորի կոչում և նշանակվել բժիշկների վերապատրաստման ինստիտուտի հիգիենայի ամբիոնի ասիստենտ։ Երկու տարի անց գործուղվել է արտասահման` մասնագիտության մեջ խորանալու և ժամանակակից գիտական նվաճումներին ծանոթանալու։
1926 թվականին հրավիրվել է Երևան և յոթ տարի ղեկավարել ԵՊՀ բժշկական ֆակուլտետի ընդհանուր և փորձարարական հիգիենայի ամբիոնը։ 1933 թվականից աշխատել է Լենինգրադում։
Հեղինակ է «Դեռատիզացիա» խորագիրը կրող մենագրության և հիգիենայի տարբեր հարցերին վերաբերող բազմաթիվ գիտական աշխատությունների։
Վախճանվելէ 1943 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Լենինգրադում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկական անձնագիր

Հայաստանի Հանրապետության անձնագիրը միջազգային փաստաթղթի տեսակ է, համարվում է Հայաստանի Հանրապետության սեփականություն, որը հաստատում է երկրի քաղաքացու ինքնությունը։ Այն իրավունք է տալիս քաղաքացուն օգնության և պաշտպանության երկրի սահմաններից դուրս, տրվում է Հայաստանի քաղաքացիներին և օգտագործվում է անձի նույնականացման և արտասահման մեկնելու համար։


== Արտաքին տեսք և ֆիզիկական բնույթ ==
Անձնագրի կազմը մուգ կապույտ է, վրան գրված է «Հայաստանի Հանրապետություն» և «Անձնագիր»՝ հայերեն և անգլերեն լեզուներով։ Կենտրոնում պատկերված է Հայաստանի զինանշանը։ Անձնագիրն ուժի մեջ է մնում 10 տարի ժամկետով, լրացուցիչ 5 տարի ժամկետով երկարաձգելու հնարավորությունը։ 5 տարով անձնագրի երկարացման հնարավորությունը վերացվել է 2017 թվականի օգոստոսին։ Այն պարունակում է 32 էջ հատուկ նշումների եւ վիզաների համար, ինչպես նաեւ տեղեկություններ իր տիրոջ մասին` հայերեն եւ անգլերեն լեզուներով։ 2012 թվականի հունիսի 1-ից ի հայտ եկան ID-քարտերը, որոնք կփոխարինեն Հայաստանի քաղաքացիների սովորական անձնագրերը։ Փաստաթղթերից մեկը, նույնականացման քարտը, կկիրառվի երկրի ներսում, իսկ երկրորդ փաստաթուղթը, կենսաչափական անձնագիր , կօգտագործվի արտասահման մեկնելու համար։ Անձնագրում էլեկտրոնային չիպը պարունակում է մատնահետքերի թվային պատկերներ եւ անձնագրի լուսանկարը։ Երկու կենսաչափական անձնագրերը եւ ID քարտերը արտադրվում են Լեհաստանի անվտանգության տպագրության գործերով։ Հին ոճով (ոչ-կենսաչափական) անձնագրեր են կրկին ներկայացրել է 2016 թվականի ժամանակավոր հիմունքներով (մինչեւ հունվարի 1-2019), եւ այժմ Հայաստանի քաղաքացիները կարող են ձեռք բերել երկու կենսաչափական ու կանոնավոր անձնագրեր։ Հայաստանը Շենգենյան պետությունների քաղաքացիների համար վիզայի պահանջն արգելեց 2013 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանը կստանա մուտքի արտոնագրի պահանջը Եվրամիության 27 երկրների եւ լրացուցիչ 4 երկրների համար, որոնք կատարում են Շենգենյան համաձայնագրի պահանջները (Իսլանդիա, Լիխտենշտեյն, Նորվեգիա եւ Շվեյցարիա)։ Վիզային ռեժիմի միակողմանի վերացման միջոցով Հայաստանը ձգտում է արագացնել ԵՄ-ի հետ բանակցությունները վիզաների դյուրացման վերաբերյալ։ Ըստ ԵՄ-ի հետ նախատեսվող համաձայնագրի, հեշտացնելու է Շենգենյան վիզաների ձեռք բերման կարգը Հայաստանի քաղաքացիների համար։ Պարզեցված ընթացակարգը նախատեսված է պաշտոնական պատվիրակությունների անդամների, հետազոտողների, ուսանողների, լրագրողների, սպորտի եւ արվեստի, ինչպես նաեւ ԵՄ-ում օրինական բնակվող քաղաքացիների մերձավոր ազգականների համար։ Նախատեսվում է նաեւ նվազեցնել վիզայի ծախսերը 35 եվրոյով այդ կատեգորիաների, ինչպես նաեւ երեխաների եւ թոշակառուների համար։


== Ինքնության, տեղեկությունների էջ ==
Անձնագրի սեփականատիրոջ լուսանկարը;
Տեսակը (P);
Երկրի կոդը (ARM);
Անձնագրի համարը;
Ազգանունը;
Անունը/անունները;
Ազգությունը;
Ծննդյան ամսաթիվը;
Սեռը;
Ծննդավայրը;
Ամսաթվի թողարկումը;
Կատարող մարմնի կոդը.


== Նույնականացման քարտ ==

Նույնականացման քարտը պարունակում է նույն տվյալները ինչ կենսաչափական անձնագիրը, բայց օգտագործվում է միմիայն ՀՀ տարածքում։Ինչպես արդեն նշվեց դրանք ի հայտ եկան՝ 2012 թ. Հունիսի 1-ից։


== Վիզաների ազատականացում և վիզա տեղում ==


== Երկրներ, որոնք չեն ընդունում հայկական անձնագրեր ==
 Ադրբեջան


== Տես նաև ==
Անձնագիր
Լա Մորերա դե Մոնսան

Լա Մորերա դե Մոնսան (կատ.՝ La Morera de Montsant), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 52,8 կմ²։ Բնակչությունը 160 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Página oficial del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Información general Archived 2008-05-13 at the Wayback Machine.
Չախմախ (Ադանայի նահանգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չախմախ (այլ կիրառումներ)Չախմախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիանյան իջվածք

Մարիանյան իջվածք, Համաշխարհային օվկիանոսի ամենախոր իջվածքը։ Գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան մասում՝ Մարիանյան կղզիներից հարավ-արևելք։ Երկարությունը 1500 կմ է։ Ունի V-աձև կտրվածք, թեք լանջեր, հարթ հատակ (1-5 կմ լայնությամբ)։ Առավելագույն խորությունը 11022 մ է։
Մարիանյան իջվածքի խորությունը չափել է խորհրդային «Վիտյազ» հետազոտական նավը, 1957 թվականին։


== Արտաքին հղումներ ==
Ocean Explorer (http://www.oceanexplorer.noaa.gov)
NOAA, Ocean Explorer Mariana Arc
NOAA, Ocean Explorer YouTube Ring of Fire Explorations Playlist
NOAA, Ocean Explorer Google Map
Mariana Trench on maps.google.com
The Mariana Trench to scale Archived 2013-04-21 at the Wayback Machine.
50th anniversary recollection of bathyscaphe Trieste descent by retired Navy Captain Don Walsh. Archived 2013-06-03 at the Wayback Machine.


== Աղբյուրներ ==
Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 7, էջ 319
Նովովոդյանոե (գյուղ, Զնամենկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովովոդյանոեՆովովոդյանոե (ուկրաիներեն՝ Нововодяне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Զնամենկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովովոդյանոե գյուղում բնակվում էր 148 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,08 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 137,04 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չաք Շումեր

Չարլզ Էլիս «Չաք» Շումեր (անգլ.՝ Charles Ellis «Chuck» Schumer, նոյեմբերի 23, 1950(1950-11-23), Midwood, Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ) ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ ավագ սենատոր Նյու Յորք նահանգից, Դեմոկրատական ​​կուսակցության անդամ։ 2017 թվականի հունվարի 3-ին դարձավ Սենատում փոքրամասնության առաջնորդը։ 2021 թվականի հունվարի 20-ից համարվում է Սենատի մեծամասնության առաջնորդ։
Նախքան Սենատում ընտրվելը, Շումերը 1981-1999 թվականներին Ներկայացուցիչների պալատում ներկայացնում էր Բրուքլինի և Քուինսի հատվածները։ Ծնունդով Բրուքլինից Չարլզը Հարվարդի քոլեջի և Հարվարդի իրավաբանական դպրոցի շրջանավարտ է։ Նա նաև 1975-1980 թվականներին ներկայացնում էր 45-րդ շրջանը Նյու Յորք նահանգի ժողովի ժամանակ։
Շումերը եղել է Սենատի Դեմոկրատական ղեկավարության առաջին ամենաազդեցիկ անդամը, այն բանից հետո, երբ 2017 թվականի հունվարի 3-ին Հարրի Ռիդը անցավ թոշակի։
2015 թվականին մեծամասնության պաշտոնաթող առաջնորդ Հարրի Ռիդը հավանություն տվեց Շումերի՝ մեծամասնության (կամ փոքրամասնության) առաջնորդի կոչմանն արժանանալուն։


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Շումերը ծնվել է Բրուքլինում՝ հրեա ծնողների՝ Սելմայի և Աբրահամ Շումերի ընտանիքում։ Նա ազգակցական կապ ունի դերասանուհի և կատակերգու Էմի Շումերի հետ։ Հաճախել է Բրուքլինի Ջեյմս Մեդիսոնի անվան ավագ դպրոցը, որտեղ նա հավաքել է անհավանական 1600 միավոր հանձնելով SAT թեստը։
Սովորել է Հարվարդի քոլեջում, որտեղ հետաքրքրվել է քաղաքականությամբ և մասնակցել Յուջին Մաքքարթիի նախընտրական քարոզարշավին։ Բակալավրի կոչում ստանալուց հետո Շումերը ընդունվել է Հարվարդի իրավաբանական դպրոց, որտեղ նա ստացել է իրավաբանական դոկտորի  աստիճան։ Նա հանձնել է Նյու Յորք նահանգի փաստաբանական ուսումնարանի քննությունը, բայց երբեք չի զբաղվել փաստաբանությամբ՝ սկսելով իր քաղաքական կարիերան։


== Ծանոթագրություններ ==
47 (թիվ)

47 (քառասունյոթ), բնական թիվ է։


== Աստղագիտության մեջ ==
47 կարգային թիվն է կրում Ագլայա աստերոիդը։


== Քիմիայում ==
47-ը Արծաթի ատոմային թիվն է;


== Այլ ==
47-ը Ֆրանսիայի Լո-է-Գարոն դեպարտամենտի կարգային թիվն է։


== Տես նաև ==
47-րդ հարավային զուգահեռական
47-րդ հյուսիսային զուգահեռական
Սուրեն Աբրահամյան (գրականագետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրեն Աբրահամյան (այլ կիրառումներ)Սուրեն Աբրահամյան (փետրվարի 25, 1961(1961-02-25), Տավուշ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, 2007 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1961 թվականի փետրվարի 25-ին, Շամշադինի շրջանի Թովուզ գյուղում (այժմ՝ Հայաստանի Տավուշի մարզ, գյուղ Տավուշ)։
Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետը, Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Դասավանդել է հանրապետության տարբեր բուհերում, ինչպես նաև Երուսաղեմի (2001-2004) համալսարանի հայագիտության ամբիոնում և ժառանգավորաց բարձրագույն ճեմարանում։ Աշխատում է Երևանի պետական լեզվաբանական համալսարանում (2004)՝ գրականագիտության ամբիոնում։ Նաև Հայաստանի ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի հայ նորագույն գրականության բաժանմունքի վարիչն է։


== Գրական գործունեություն ==
Հրատարակել է հարյուրի հասնող գիտական հոդվածներ և աշխատություններ գրական, գիտական մամուլում (Հայաստանում և արտերկրում), որոնցից մեկը թարգմանվել է իտալերեն (Բոլոնիայի համալսարանի հայագիտության ամբիոնում), մյուսը՝ անգլերեն (Երուսաղեմի համալսարանի հայագիտության կենտրոնում)։
Սուրեն Աբրահամյանը Հայաստանի գրողների միության և գրականության ինստիտուտի՝ համատեղ հրատարակվող «Գրականագիտական հանդես»-ի գլխավոր խմբագիրն է։


== Երկեր ==
Տեքստ և բնագիր (հոդվածների և տեսական ակնարկների ժողովածու), Երևան, 2011:
Ժամանակակից հայ պատմվածքը (ժանրի տիպաբանությունը, 60-80-ական թթ.), Երևան, 2009:
Ժամանակակից հայ պոեզիան (ժողովածու, իտալարեն), Իտալիա, 2000:


== Մրցանակներ ==
2011 թվականի «Տեքստ և բնագիր» գիրքը արժանացել է ՀԳՄ Նիկոլ Աղբալյանի անվան ամենամյա մրցանակի։


== Տես նաև ==
Հայաստանի գրողների միության անդամների ցանկ


== Աղբյուրներ ==
Հայկ Խաչատրյան (1986)։ Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող» 


== Արտաքին հղումներ ==
Սուրեն Աբրահամյան
Իտապիկուրու (Բաիա)

Իտապիկուրու (պորտ.՝ Itapicuru), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Րիբեյրա դու Պոմբալ գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 29 112 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 550,832կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 18,8 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է ապրիլի 28-ին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1728 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 75.260.066,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.660,59 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,521 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Պոկեմոն

Պոկեմոն (ճապ.՝ ポケットモンスタ` պոկետտո մոնսուտա, անգլ.՝ Pocket Monster — «գրպանային հրեշ»), ճապոնական հայտնի մեդիաֆրանշիզա, ստեղծված Սոտոսի Տաձիրիի կողմից 1996 թվականին։ Պոկեմոնների ապրանքային նշանը պատկանում է Nintendo-ին՝ հայտնի համակարգչային անիմացիոն խաղերի արտադրող ընկերությանը։
Պոկեմոնները առաջին անգամ հայտնի են դարձել «Pokémon Red և Blue» անիմացիոն խաղի արտադրության միջոցով։
Դրանից հետո նա դարձավ աշխարհի երկրորդ ամենատարածված համակարգչային խաղերի արտադրողը, մեկ հորիզոնականով զիջելով միայն «Նինթենդո» ընկերության կողմից ստեղծված համակարգչային խաղերի, ֆիլմերի և այլ լիզենզվարումների մեդիա ֆրենչայզ «Մարիո» ապրանքանիշին։
Պոկեմոնի մոտիվներով ստեղծվել են բազմաթիվ անիմեներ, ինչպես նաև մեծ հեզինակություն վայելով մանգաներ, կոլեկցիոն քարտային խաղեր և նմանատիպ ապրանքանիշներ։
«Պոկեմոն» բառը թարգմանաբար նշանակում է «գրպանի հրեշ»՝ օժտված գերբնական հանկություններով։ Ներկայումս առանձնացված են 721 տարբեր տեսակի պոկեմոններ
: Պոկեմոնների հորինված աշխարհում կան նաև մարդիկ, ովքեր կոչվում են պոկեմարզիչներ։
Նրանք նախատեսված են պոկեմարտերի համար։ Պոկեմարտը իրենից ներկայացնում է երկու և ավելի ուժերի բախում, որտեղ պոկեմարզիչները մրցում են պոկեմոններով։ Մարտը համարվում է ավարտված, երբ կողմերից մեկի պոկեմոնը մյուսին հասցնում է նրան, որ վերջինս ուշաթափ է լինում (կամ մահանում է, սակայն սա հազվադեպ)։
Կա նաև այլ միջոց, երբ կողմերից մեկը մտածելով իր պոկեմոնի մասին հանձնվում է։


== Ծանոթագրություններ ==
Բույակ (Ավերոնի գավառ)

Բույակ (ֆր.՝ Bouillac), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 427 մարդ, բնակչության խտությունը` 52.07 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.2 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 480 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 125 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 248 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 184-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 64։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,2 %։ 184 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 167 անձ (90 տղամարդ և 77 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (8 տղամարդ և 9 կին)։ 64 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 26-ը` թոշակառուներ, իսկ 31-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ալյասկիտ

Ալյասկիտ (անվանումը՝ Ալյասկա թերակղզուց), գրանիտային տիպի լրիվ բյուրեղային խորքային ապար։
Հիմնականում կազմված է ալկալային դաշտային սպաթներից (60-65 տոկոս) և քվարցից (35-40 տոկոս), երբեմն շատ փոքր քանակությամբ պատահում են մուգ գույնի միներալներ։
Գույնը՝ սպիտակավուն կամ մոխրավուն, կառուցվածքը՝ հատիկային, երբեմն՝ ծակոտկեն։
Տարածված է Ղազախստանում, միջինասիական հանրապետություններում, Կովկասում և այլն։
Պոպովկա (գյուղ, Սակիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոպովկաՊոպովկա (ուկրաիներեն՝ Попівка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Popovka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոպովկա գյուղում բնակվում էր 160 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
94

94 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 94 թվականն է, 
I դարի 94-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Բարյատինո (այլ կիրառումներ)

Բարյատինո, կարող է վերաբերել՝

Բարյատինո - գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Բարյատինսկի շրջանի կազմում։
Բարյատինո - գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Մեշչովսկի շրջանի կազմում։
Բարյատինո - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պիլնինսկի շրջանի կազմում։
Տիգրան Հայրապետյան գրադարան

Տիգրան Հայրապետյան գրադարան, գրադարան Երևանում, Հ/Ա Բ-1 թաղամասում, Ա. Բաբաջանյան պողոտա 25 հասցեում։


== Կառուցվածքը և կահավորումը ==
Գրադարանն ունի 100 ընթերցատեղով ընթերցասրահ, էլեկտրոնային գրատախտակով կահավորված ֆիլմադարան, համակարգչային սենյակ, փոքր խմբերի համար նախատեսված, համակարգչով դասասենյակ, գրապահոց։
Կրթահամալիրի գրադարանի աշխատանքները ղեկավարում է գրադարանի վարիչը։
Սպասարկումը կատարում է մասնագետ գրադարանավարը։


== Ընթերցասրահ ==
Ընթերցասրահը տեղեկատվական մատենագիտական կենտրոն է և անընդհատ համալրվում է ընտիր գրականությամբ, մեթոդական ձեռնարկներով, զանազան հանրագիտարաններով և բառարաններով, քարտեզներով և ատլասներով։ Ընթերցասրահը ծառայում է նաև ակումբային հավաքներ, սեմինարներ և տարբեր հանդիպումներ անցկացնելուն։


== Համակարգչային կենտրոն ==
Տեղադրված համակարգիչները ծառայում են գրադարանից օգտվողներին ինտերնետում արագ ինֆորմացիա գտնելու համար։ Էլեկտրոնային գրադարանի աշխատողը ստեղծում է մանկավարժների և աշխատողների համար համապատասխան առարկայի մասին թղթապանակներ։ Այստեղ անցկացվում են ինֆորմատիկայի և այլ առարկաների՝ համակարգիչ պահանջող դասեր։


== Գրապահոց ==
Գրապահոցում պահպանվում և օգտագործման է տրվում ավելի քան 82.000 կտոր գիրք։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք Archived 2012-03-04 at the Wayback Machine.
Կեդրովի (գյուղ, Խանտի-Մանսիյսկի շրջան)

Կեդրովի (ռուս.՝ Кедровый), գյուղ Ռուսաստանի Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգի Խանտի-Մանսիյսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վերին Պիջ

Վերին Պիջ (ռուս.՝ Верхняя Пидж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետություն։ Գետաբերանը տեղակայված է Պեչորա գետի աջ ափին՝ 1335 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 56 կմ է, ջրահավաք ավազանը՝ 550 կմ²։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վետլուգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000060245
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006024
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Լը Տուրներ

Լը Տուրներ (ֆր.՝ Le Tourneur), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 577 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.07 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.02 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Բոլիե, Լը Բենի Բոկաժ, Բյուր լե Մոն, Կամպո, Կարվիլ, Էտուվի, Լա Ֆերիեռ Արան, Լա Գրավրի, Մալուե, Մոնտամի, Մոն Բերտրան, Մոնշովե, Լը Ռեկյուլե, Սեն Դենի Մեզոնսել, Սենտ Մարի Լոմոն, Սեն Մարտեն դը Բեզաս, Սեն Մարտեն Դոն, Սենտ Ուան դե Բեզաս և Սեն Պիեռ Տարանտեն համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Սուլևր ան Բոկաժ համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 359 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 284-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 75։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,1 %։ 284 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 259 անձ (138 տղամարդ և 121 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (12 տղամարդ և 13 կին)։ 75 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 34-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Լենինի հուշարձան (Յալթա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լենինի հուշարձան (այլ կիրառումներ)Լենինի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Ленину), հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքում, որը նվիրված է ռուս հեղափոխական, 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության կազմակերպիչ, բոլշևիկյան կուսակցության հիմնադիր և առաջնորդ, խորհրդային քաղաքական գործիչ (Խորժողկոմի` ՌԽՖՍՀ կառավարության առաջին նախագահ, ԽՍՀՄ հիմնադրման գլխավոր նախաձեռնողներից), կոմունիզմի գաղափարների տեսաբան, համաշխարհային կոմունիստական շարժման առաջնորդ Վլադիմիր Ուլյանովին (Լենին)։ Գտնվում է քաղաքի նույնանուն առափում և հրապարակում։ Երիտասարդների հանդիպման սիրված վայր է։


== Նկարագրություն ==
Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո քաղաքի գլխավոր առափը վերանվանվել է Լենինի անվան առափնյա փողոց։ Այն ասֆալտապատվել է, տնկվել են դեկորատիվ բույսեր, հովհարաձև արմավենիներ։ Այն բանից հետո, երբ փողոցը փակվեց տրանսպորտային միջոցների համար, այն դարձավ բուլվար։ 1920-ական թվականներին խորհրդային իշխանության օրոք առափնյա փողոցի պուրակում տեղադրվեց Յալթայում Լենինի առաջին հուշարձաններից մեկը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին հուշարձանն ապամոնտաժվել է և այլևս չի հայտնաբերվել։
Յալթայի հուշարձանը համարվում է աշխարհում եղածներից ամենանշանակալի և արժեքավորներից մեկը։ Լենինի բրոնզե արձանը կանգնած է կարմիր մարմարից պատրաստված հսկայական պատվանդանի վրա։ Հուշարձանը վեր է խոյանում Լենինի անվան առափնյա փողոցի հրապարակի կենտրոնում։ Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1954 թվականի հունվարին։  Հուշարձանի հեղինակներն են ուկրաինացի քանդակագործ, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր Պ. Պ. Յացինան և ճարտարապետ Ա. Ս. Ֆոմինը։ Սա Ղրիմում Լենինին նվիրված միակ հուշարձանն է, որն ունի ազգային նշանակության հուշարձանի կարգավիճակ։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==