Վիլյամ Կուպեր

Վիլյամ Կուպեր (անգլ.՝ William Cowper, նոյեմբերի 26, 1731(1731-11-26)[…], Բերքհամստեդ, Դակորում, Հարթֆորշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - ապրիլի 25, 1800(1800-04-25)[…], Dereham, Նորֆոլկ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), անգլիացի գրող։ Լինելով  իր ժամանակի ամենահայտնի բանաստեղծներից մեկը՝ Կուպերը փոխել է 18-րդ դարի բնության պոեզիայի ուղղվածությունը՝ գրելով առօրյայի և անգլիական գյուղական կյանքի մասին։ Սամուել Թեյլոր Քոլրիջը նրան անվանել է «լավագույն ժամանակակից բանաստեղծ», իսկ Ուիլյամ Վորդսվորթը հատկապես բարձր է գնահատել նրա «Yardley-Oak»բանաստեղծությունը։
Կուպերը գրել է մի շարք հակաստրկատիրական գեղարվեստական բանաստեղծություններ, իսկ ստրկության դեմ պայքարող Ջոն Նյուտոնի հետ նրա բարեկամությունը հանգեցրել է նրան, որ վերջինս Կուպերին խնդրել է գրել աբոլիցիոնիզմի արշավին աջակցելու համար։ Կուպերը գրել է «Նեգրի գանգատը» (անգլ.՝ «The Negro's Complaint», 1788) բանաստեղծությունը, որը շատ արագ դարձել էշատ հայտնի, և այն հաճախ մեջբերել է Մարտին Լյութեր Քինգ կրտսերը 20-րդ դարւմ քաղաքացիական իրավունքների շարժման ժամանակ։ Կուպերը նաև գրել է ստրկության մասին մի քանի այլ քիչ հայտնի բանաստեղծություններ 1780-ական թվականներին, որոնցից շատերը քննադատել են ստրկության տնտեսական կենսունակության գաղափարը։


== Կենսագրություն ==

Վիլյամ Կուպերը ծնվել է 1731 թվականի նոյեմբերի 26-ին Բերքհամստեդում (Հարթֆորդշիր, Անգլիա), որտեղ նրա հայրը՝ Ջոն Կուպերը, ռեկտոր էր Սուրբ Պետրոսի եկեղեցում։
Կրթություն է ստացել Վեսթմինսթերյան դպրոցում։ Վարել է մեկուսացված կյանք, որն իր բնավորության վրա թողել է մելանխոլիզմի կնիք։ Անհաջող սերը Կուպերին էլ ավելի մռայլ է դարձրել, և նա նույնիսկ ինքնասպանության փորձ է կատարել։ Նա թարգմանել է Վոլտերի «Հենրիադան», ապա գրել է քնարերգական բանաստեղծություններ և կրոնական հիմներ։ 1774 թվականին լույս է  տեսել նրա առաջին ժողովածուն, որը հաջողություն չի ունեցել։ 1785 թվականին լույս է տեսել նրա երկրորդ գիրքը՝ «The Task», որն արտացոլում էր  ավելի պայծառ տրամադրություն, որով Կուպերը պարտական ​​էր իր հանդիպմանը տաղանդավոր լեդի Օստինի հետ։ Կուպերը օգտվել է տիկին Գյույոնի միստիկական գործերից, եղել է քվիետիզմի ազդեցության տակ։
Այս ժողովածուով և դրան հաջորդած աշխատանքներով Կուպերն իր համար ստեղծել է գրական նշանակալի անուն։ Նրա հանգիստ, անկեղծ պոեզիան, բնության հանդեպ սերը, նրա գեղարվեստական ​​երևակայությունը և բնական լինելու ձգտումը սկիզբ են դրել Ալեքսանդր Փոփ հռետորական պոեզիայի դեմ պայքարին և Կուպերին Ուիլյամ Վորդսվորթի հետ միասին դարձրել է 19-րդ դարի սկզբի անգլիական «պոեզիաի վերածննդի» շարժիչ ուժը։ Իր կյանքի վերջում Կուպերն ունեցել է հոգեկան խանգարում։ Վիլյամ Կուպերը մահացել է 1800 թվականի ապրիլի 25-ին Իսթ Դերեհամում և թաղվել Սուրբ Նիկոլասի եկեղեցու Սուրբ Թոմաս Բեքեթի մատուռում։ Այնտեղ կա նրա կյանքին նվիրված վիտրաժ։
Բերքհամստեդի Սուրբ Պետրոսի եկեղեցում կա երկու պատուհան՝ նվիրված Կուպերի հիշատակին։ Նույն եկեղեցում տեղադրվել է նաև բանաստեղծի մոր՝ Էնն Կուպերի հուշատախտակը։ Հովիվը նաև հիշատակվում է (Ջորջ Հերբերտի հետ միասին) մեկ այլ Clayton & Bell վիտրաժ Սուրբ Գեորգի մատուռում՝ Վեստմինստերյան աբբայությունում։
1823 թվականին հրատարակվել է Կուպերի նամակագրությունը նրա բնօրինակ նամակների հիման վրա, որոնք գտնվում էին նրա ազգական Ջոն Ջոնսոնի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Купер, Вильям»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Harold Child, "William Cowper", in Ward & Trent, et al. The Cambridge History of English and American Literature. New York: GP Putnam’s Sons, 1907–21.  As given at Bartleby.com. (Some biographical data utilised.)
HS Milford, The Complete Poetical Works of William Cowper. London: Oxford University Press, 1913. ("Chronological Table" on pp. xxiv–xxx heavily utilised for biographical data.)
The Church Hymn book 1872, edited by Edwin F Hatfield, New York and Chicago, US.
King, James (1986), William Cowper: A Biography, Durham, NC: Duke University Press, ISBN 978-0822305132, https://archive.org/details/williamcowperbio0000king .
Newey, Vincent (1981), Cowper's Poetry: A Critical Study and Reassessment, Liverpool: Liverpool University Press, ISBN 978-0853233442, https://archive.org/details/cowperspoetrycri00newe 
«Cowper, William»։ Encyclopædia Britannica 7 (11th ed.)։ 1911։ էջեր 349–351 
The Stricken Deer, biography by David Cecil, 1929 and later editions.
A Portrait of William Cowper: His Own Interpreter in Letters and Poems by Louise B. Risk, 2004.


== Արտաքին հղումներ ==
Уильям Купер, «Мэри Ануин» — перевод Дмитрия Щедровицкого.
Уильям Купер, «Прокатный стан» — конкурс переводчиков.
William Cowper at the Eighteenth-Century Poetry Archive (ECPA)
Cowper and Newton Museum Archived 2012-02-27 at the Wayback Machine.
William Cowper's Cat Poems
Cowper's Grave
Essays by William Cowper at Quotidiana.org
Complete Poetical Works of William Cowper at CCEL
Hymns by William Cowper Archived 2012-03-04 at the Wayback Machine.
Selected Poems at The Poet's Corner
Selected Poetry of Cowper at the University of Toronto
Electronic text of Cowper's "Odyssey" translation at bibliomania.com
Audio: Robert Pinsky reads "Epitaph On A Hare" Archived 2009-04-05 at the Wayback Machine. by William Cowper (via poemsoutloud.net Archived 2009-04-05 at the Wayback Machine.)