armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գալլիա

Գալիա (Լատիներեն` Gallia), եղել է տարածաշրջան Արևմտյան Եվրոպայում Երկաթե դարում, որը բնակեցված է եղել կելտական ցեղերով։ Ներկայումս տարածաշրջանը մտնում է Ֆրանսիայի, Լյուքսեմբուրգի, Բելգիայի, Շվեյցարիայի և Հյուսիսային Իտալիայի մեծ մասի մեջ, ինչպես նաև Նիդերլանդների և Գերմանիայի որոշ հատվածներ Հռենոսի արևմտյան ավազանին։ Գալիայի տարածքը կազմում էր 494,169 կմ²։ Համաձայն Հուլիոս Կեսարի Գալիան բաժանված էր երեք մասի` Գալիա Կելտիկա, Բելգիկա և Ակվիտանիա։
Հնէաբանները կարծում են, որ գալերը Լատինական մշակույթի կրողներն էին, ինչը սփռված էր ամբողջ Գալիայում մ. թ. ա. 5-րդից 1-ին դարերում
Մ. թ. ա. 2-րդ և 1-ին դարերում Գալիան ընկնում է Հռոմեական իշխանության տակ, Գալիա Կիսալպինան գրավում են մ. թ. ա. 203 թվականին, Գալիա Նաբոնենսիսը ՝ մ. թ. ա. 123 թվականին։ Գալիայի մնացած հատվածը գրավում է Հուլիոս Կեսարը մ. թ. ա. 58-ից 51 թվականներին Գալիական պատերազմների ընթացքում։
Հռոմեացիները իշխեցին Գալիայում 5 դար, և վերջապես 486 թվականին այն գրավում են ֆրանկները։
Կելտերի ժամանակ Գալիան ուներ իր սեփական լեզուն և մշակույթը, որը արդյունքում խառնվեց հռոմեականի հետ։
Տարածաշրջանը շարունակվեց կոչվել Գալիա մինչև վաղ միջնադար, մինչև ֆրանկների կայսրության ձևավորումը։ Ներկայումս Ֆրանսիային շարունակում են Գալիա կոչել ժամանակակից հունարենով (Γαλλία) և ժամանակակից լատիներենով (նաև կոչում են Ֆրանցիա և Ֆրանկոգալիա).


== Ծանոթագրություններ ==
Ռեպինցի (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌեպինցիՌեպինցի (ուկրաիներեն՝ Ріпинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռեպինցի գյուղում բնակվում էր 573 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2163 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 264,91 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Aporinellus

Aporinellus, ճանապարհային մեղուների ցեղ է (Pompilidae)։


== Տարածումը ==
Պալեարկտիկա։ Եվրոպայում կա երկու տեսակ։


== Նկարագրություն ==
Որսում են և ձվեր են դնում սարդերի վրա, որոնց պարալիզացնում են իրենց խայթոցներով։ Թռթուռները սարդերի էկդոպորազիդներն են։ Հիմքի բեղիկները ավելի մոտիկ են կլիպեուսին, քան աչքերը։ Ճանկերը հավասարաչափ կորացած են։ Հետին կոնքերի գագաթը կրում է 1-5 կարճ փշիկներ։


== Դասակարգ ==
Aporinellus moestus (Klug, 1834)
Aporinellus obtusus (Gussakovskij, 1935)
Aporinellus sexmaculatus (Spinola, 1805)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Harris, A. C. 1987. Pompilidae (Insecta։ Hymenoptera). Fauna of New Zealand. DSIR Science Information Publishing Centre. 12։1-154.


== Արտաքին հղումներ ==
Տեսակները
Pompilidae
Բենջամեն Մենդի

Բենջամեն Մենդի (ֆր.՝ Benjamin Mendy, հուլիսի 17, 1994(1994-07-17), Լոնժյումո), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Մանչեսթեր Սիթիի և Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է ձախ պաշտպան դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Հավր» ===
Մենդիան հանդիսանում է «Գավրի» ակադեմիայի սան։ 2011 թվականի օգոստոսի 12-ին նա իր դեբյուտն է նշել թիմի կազմում։ Իր առաջին մրցաշրջանում նա մասնակցել է 29 խաղի։ 2012/2013 մրցաշրջանում նա ամրապնդել է իր տեղը հիմնական կազմում։


=== «Օլիմպիկ» ===
2013 թվականի ամռանը նա տեղափոխվել է «Օլիմպիկ»։ Թիմը նրա տեղափոխության համար վճարել է 3․5 միլիոն եվրո։ Լիգա 1-ում նա իր դեբյուտը նշել է 2013 թվականի օգոստոսի 11-ին։ Իր առաջին գոլը թիմի կազմում նա խփել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 24-ին։


== Ազգային հավաքական ==
2012-2013 թվականների ընթացքում նա հանդես է եկել Ֆրանսիայի Մ19 հավաքականում։


== Ձեռքբերումներ ==


=== Միջազգային ===
 Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության արծաթե մեդալակիր - 2013


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մենդիի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
Մենդիի պաշտոնական Տվիտերի էջը
Մենդիի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Մենդին transfermarkt-ում
Մենդին soccerbase.com-ում
Մենդին WhoScored.com կայքում
Մենդին Մանչեսթեր Սիթիի պաշտոնական կայքում Archived 2018-11-15 at the Wayback Machine.
Մենդին Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում
Մենդին ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Մենդին ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում Archived 2017-10-01 at the Wayback Machine.
Մենդին Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում Archived 2016-03-31 at the Wayback Machine.
Պյատիխատկի (գյուղ, Բրատսկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊյատիխատկիՊյատիխատկի (ուկրաիներեն՝ Пятихатки), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պյատիխատկի գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,661 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալաղչլ

Ալաղչլ, գյուղ կամ վայր Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նամ (Լոկչիմի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նամ (այլ կիրառումներ)Նամ (ռուս.՝ Нам), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լոկչիմ գետի աջ ափին՝ 145 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000017900
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001790
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ինիգո Ջոնս

Ինիգո Ջոնս (Inigo Jones, հուլիսի 15, 1573(1573-07-15)[…], Լոնդոն, Անգլիայի թագավորություն - հունիսի 21, 1652(1652-06-21)[…], Լոնդոն, Անգլիայի թագավորություն), անգլիացի ճարտարապետ։
Ճարտարապետություն ուսանել է Իտալիայում և Ֆրանսիայում (1596 թվականի և 1614 թվականի միջև)։ 1615 – 1643 թվականներին եղել է թագավորական շենքերի գլխավոր տեսուչ։ Լինելով Պալլադիոյի հետևորդը՝ կազմել է նրա տրակտատի մեկնաբանությունները (հրատարակվել են 1715 թվականին)։ Ջոնսը ձգտել է ազատել անգլիական ճարտարապետության միջնադարյան մնացուկներից, նրանում հաստատել դասական ճարտարապետության սկզբունքները՝ հորինվածքի հստակություն և համաչափությունների նրբագեղություն։
Գործերից են՝ Ուայթհոլլ պալատի անսամբլի նախագիծը (իրականացվել է միայն Բանկետինգ հաուսը 1619-1622 թթ.), թագուհու առանձնատունը Գրինվիչում (1616-1635 թթ.), Կոբեմհոլլ պալատի կենտրոնական մասը (Քենտ, 1620), Ուիլթոնհաուս պալատի ինտերիերը (Ոլիլտշիր, մոտ․ 1649-1652 թթ.)։ Աշխատել է նաև որպես թատերական նկարիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարանդայի հովիտ

Վարանդայի հովիտ, Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում տարածք, որը տեղակայված է Քիրսի և նրա Մրխաթուն և Խաչմաչ լեռնաճյուղերի միջև։ Հյուսիսում սահմանակից է Կարկառի, հարավ-արևելքից Ամարասի հովիտներին, հարավ-արևմուտքից Տողաձորին։ Հովտի միջով հոսում է Վարանդա գետը։ Այս հովտում արձանագրվել են շատ պատմաճարտարապետական կոթողներ, և դա հիմք է հանդիսացել հետագա ուսումնասիրությունների համար։


== Բնակավայրեր ==
Բնակավայրերը հիմնականում տեղաբաշխված են այնտեղ, որտեղ կան կենսագործունեություն ծավալելու նախապայմաններ, օրինակ՝ հողագործությամբ կամ այգեգործությամբ զբաղվելու անհրաժեշտ ռելիեֆ, կլիմա և այլն։ Այս շրջանում ամենամեծ ու հայտնի գյուղը Ավետարանոցն է։ Այն դեռևս 5-րդ դարից հիշատակվող գյուղ է, ուշ միջնադարում եղել է Վարանդայի մելիքության վարչական կենտրոնը։ Նրանից դեպի Շուշի Սղնախն է՝ Արցախի նշանավոր զորանոցը։ Հարավային եզրին Կարմիր գյուղն է, որը հաճախ կոչվում է նաև Դռնավազ, նրանից հարավ՝ Շոշկավանքի հարևանությամբ՝ Խաչմանը։ 
Լեռների գագաթամերձ լանջերին փռված են Սարուշենն ու Սխտորաշենը՝ Բիլիբիլաք և Փիրումաշեն ավերակ բնակատեղիներով հանդերձ։ Ավետարանոցից ներքև Մադաթշենն է՝ 19-րդ դարի ռուսական բանակի հայ զորավար Վալերի Մադաթովի հայրենի գյուղը, նրա կողքին Թուխնակալ գյուղատեղին է, ապա Ներքին և Վերին Սզնեք գյուղերը։ Ներքևում՝ բլրի գագաթին են գտնվում Սարգսաշենն ու Ղարաբուլաղը։ Անտառի մեջ, Ղևոնդաց անապատի հարավարևմտյան կողմում Մոշխմհատ, Զարդարաշեն գյուղերն են, Մրխթաունի արևելյան թևում Շեխերն է, իսկ ձորում, անմիջապես Վարանդայի ափերին՝ Կարմիր Շուկան, Վերին Թաղավարդը, ներքին Թաղավարդը՝ հայտնի վաղ հայկական շրջանի դամբարանադաշտերով, միջնադարյան եկեղեցիներով, վանքերով, բերդ-ամրոցներով։ Թաղավարդ, Զարդարաշեն, Շեխեր, Սարգսաշեն, Սխտորաշեն և Կարմիր շուկա բնակավայրերը գտնվում են Մարտունու շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լոմազո

Լոմազո (իտալերեն՝ Lomaso), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1589 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 38 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 41 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 38070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0465։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0465 701483


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Իսլամն Աֆրիկայում

Աֆրիկան առաջին մայրցամաքն էր, որի վրա Իսլամը տարածվել էր հարավ-արևմտյան Ասիայից մ.թ. VII դարի սկզբին։ Աշխարհի մուսուլմանական բնակչության գրեթե մեկ երրորդը բնակվում է Աֆրիկայում։ Իսլամի պրակտիկան մայրցամաքում ստատիկ չէ և մշտապես փոփոխվում է գերակշռող սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական պայմաններով։ Ընդհանուր առմամբ, Աֆրիկայում Իսլամը հաճախ հարմարվել է աֆրիկյան մշակութային համատեքստերին և հավատալիքների համակարգերին, որոնք ձևավորում են սեփական Աֆրիկյան օրթոդոքսիաները։
2002 թվականին հաշվարկվել է, որ մուսուլմանները կազմում են Աֆրիկայի բնակչության 48%։ Իսլամը լայնորեն տարածված է Հյուսիսային Աֆրիկայում, Սահելայում, Սուահիլի ափին և Արևմտյան Աֆրիկայի մեծ մասում։


== Աֆրիկայի որոշ երկրների մուսուլման բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==

Online bibliography Islam in Africa (AfricaBib, African Studies Centre, Leiden)
The Story of Africa: Islam, from the BBC World Service.
1779

1779 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1779 թվականն է, 
XVIII դարի 79-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Վրաց Հերակլ II թագավորի արշավանքը դեպի Երևան և Երևանի խանության ավերումը։
Էջմիածնում, Սիմեոն կաթողիկոսի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է հայկական տպարան։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պուրճը-Րասաս

Պուրճը-Րասաս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Մաքուր մատ

Մաքուր մատ (պատ), շախմատային պարտիայում կամ խնդիրներում մատի (պատի տարատեսակ, որի դեպքում գրոհի ենթարկված արքայի շուրջը բոլոր դաշտերը կա՛մ մրցակցի խաղաքարերի գրոհի տակ են ուղիղ մեկ անգամ, կա՛մ զբաղված են սեփական խաղաքարերով և զինվորներով։ Մատի մաքրությունը չի խախտվում, եթե արքայի կողքին գտնվող խաղաքարը (կամ զինվորը) կապի տակ է, և այդ կապն էական է մատի (պատի) համար։
Նման մատ է արձանագրվել 1852 թվականին կայացած Ադոլֆ Անդերսենի և Ժան Դյուֆրենի «չթոշնող պարտիայում», որի եզրափակիչ հատվածը ներկայացված է տրամագրում։
Եթե մաքուր մատին ներգրավված են գրոհող կողմի միաժամանակ բոլոր խաղաքարերը, բացի, հնարավոր է արքայից և զինվորներից (այսինքն՝ մատը նաև խնայողական է), ապա այդ կոչվում է ճիշտ մատ։


== Տես նաև ==
Մատ (շախմատ)
Խնայողական մատ
Ճիշտ մատ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Շախմատային եզրերի բառարան. մաքուր մատ
Ամպրոպից հետո (նկար)

Ամպրոպից հետո (ռուս.՝ После грозы), ռուս նկարիչ Ֆեոդոր Վասիլևի (ռուս.՝ Фёдор Васильев, 1850-1873) կտավը՝ ստեղծված 1868 թվականին։ Ներկայում ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։ Նկարված է յուղաներկով կտավի վրա, նկարի չափերը՝ 53.5×45 սմ (այլ տվյալներով՝ 53×45 սմ)։


== Պատմություն ==
1868 թվականին տասնութամյա Ֆեոդոր Վասիլևն անդրադարձել է գյուղական բնանկարների թեմատիկային։ Նկարիչ Իվան Շիշկինի հետ միասին նա 1867 թվականին եղել է Վալաամ կղզում, իսկ 1868 թվականի ամառը նրանք անցկացրել են Կոստանտինովկա գյուղում, որ տեղակայված է Սանկտ Պետերբուրգից ոչ հեռու՝ Կրասնե Սելոյի մոտ (ներկայում մտնում է Գորելովո շրջանի կազմի մեջ)։ «Ամպրոպից հետո» կտավից բացի նույն տարում Ֆեոդոր Վասիլևն ստեղծել է նաև այլ հայտնի նկարներ։ Դրանցից են «Գյուղական փողոց» (ռուս.՝ «Деревенская улица») և «Հոտի վերադարձը» (ռուս.՝ «Возвращение стада») կտավները, որոնք նույնպես ներկայում պահվում են Տրետյակովյան պատկերասրահում։

«Ամպրոպից հետո» նկարը Տրետյակովյան պատկերասրահին է նվիրել գործարար և հավաքորդ Դմիտրի Բոտկինը (1898 թվականից ոչ ուշ)։


== Նկարագրություն ==
Կտավի մեծ մասն զբաղեցնում է երկինքը, որ մասամբ մուգ կապույտ է, իսկ մասամբ էլ ծածկված է ամպերով, որ հիշեցնում են քիչ առաջ ավարտված ամպրոպը։ Երկնքից ներքև պատկերված է անտառի մուգ կանաչ շերտը, իսկ առաջին պլանում՝ անձրևից ողողված գյուղական ճանապարհը։
Համեմատելով Ֆեոդոր Վասիլևի «Ամպրոպից հետո» և «Գյուղական փողոց» նկարները՝ արվեստագետ Ֆաինա Մալցևան գրել է.

Ռուսական պետական թանգարանում պահվում են Ֆեոդոր Վասիլևի երկու նկարները՝ «Գյուղական ճանապարհն անձրևից հետո» (ռուս.՝ «Просёлочная дорога после дождя») և «Սայլը ճանապարհին» (ռուս.՝ «Повозка на дороге»), որոնք օգտագործվել են «Ամպրոպից հետո» կտավի ստեղծմանը նախապատրաստվելիս։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ամպրոպից հետո» Archived 2014-05-13 at the Wayback Machine. նկարը Տրետյակովյան պատկերասրահի տվյալների բազայում
(5793) Ռինգուլետ

(5793) Ռինգուլետ (անգլ.՝ Ringuelet), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Ֆելիքս Ագիլարի աստղադիտարանի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,653526 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1843 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1228 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1578,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,228018 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,43° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5793) Ռինգուլետ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տարեգրություն

Տարեգրություն, պատմական անցքերի հաջորդական գրառումն ըստ տարիների, պատմագրության ձև։ Ծագել է հնագույն ժամանակներում, երբ հեթանոսական տաճարներում սկսել են գրի առնել հիշարժան իրադարձությունները (Հին Հռոմում հայտնի է մ. թ․ ա․ V դարից, աննաչներ անունով)։ Քրիստոնեության ընդունումից հետո տարեգրությունների կազմման գործն իրենց ձեռքն են վերցրել վանքերն ու եկեղեցիները։ Միջնադարում տարեգրություններն առավելապես հայտնի էին <ժամանակագրություն> անվանաձևով և նախորդների համեմատ բովանդակում էին իրադարձությունների առավել մանրամասն ու կապակցված շարադրանք։ Տարեգրությունները սովորաբար սկսվում են աստվածաշնչյան դեպքերի (աշխարհի արարման, Ադամի ծննդյան, ջրհեղեղին) և համաշխարհային կարևոր իրադարձությունների հիշատակմամբ, ավարտվում տվյալ հեղինակի երկրի ու ժամանակի եղելությունների նկարագրությամբ։
Բենաոխան

Բենաոխան (իսպ.՝ Benaoján)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիյա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 32 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1602 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 136 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-11-24 at the Wayback Machine.
Serranía de Ronda
Benaoján. Cuna del arte rupestre andaluz Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Լոյալ Գրիգս

Լոյալ Գրիգս (անգլ.՝ Loyal Griggs, օգոստոսի 15, 1906(1906-08-15), Սանիլակ շրջան, Միչիգան, ԱՄՆ - մայիսի 6, 1978(1978-05-06), Laguna Hills, Օրինջ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոօպերատոր։ «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր «Շեյն» ֆիլմում ունեցած լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար։


== Կենսագրություն ==
Լոյալ Գրիգսը ծնվել է 1906 թվականի օգոստոսի 15-ին ԱՄՆ-ի Միչիգան նահանգում։ 1924 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Paramount Pictures ընկերության հատուկ էֆեկտների բաժնում։ Օպերատորական առաջին աշխատանքը եղել է «Վերջին առաջակետ» ֆիլմում (1951)։ Որպես օպերատոր աշխատել է ռեժիսոր Ալֆրեդ Հիչկոկի «Գլխապտույտ» ֆիլմի նկարահանման երկրորդ բրիգադում։ Եղել է Paramount ստուդիայի «Հյուսիսի ծնունդ» ֆիլմի նկարահանող խմբի անդամ, որն «Օսկարի» 11-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է հատուկ մրցանակի կինեմատոգրաֆիայի բնագավառում ունեցած առանձնակի վաստակի համար։ 1971 թվականին անցել է կենսաթոշակի, նրա վերջին աշխատանքը եղել է կինոռեժիսոր Գերդ Օսվալդի «Բաննի Օ'Հեյր» ֆիլմը։ Եղել է Կինոօպերատորների ամերիկյան ընկերության անդամ։
Մահացել է 1978 թվականի մայիսի 6-ին Լագունա Հիլզում (Կալիֆոռնիա)։


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==
1953 – Շեյն / Shane (ռեժիսոր՝ Ջորջ Սթիվենս)
1954 – Լուսավոր Սուրբ ծնունդ / White Christmas (ռեժիսոր՝ Մայքլ Կյորտիս)
1956 – Տասը պատվիրաններ / The Ten Commandments (ռեժիսոր՝ Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլ)
1957 – Թիթեղյա աստղ / The Tin Star (ռեժիսոր՝ Էնթոնի Մանն)
1960 – Զինվորական բլյուզ / G.I. Blues (ռեժիսոր՝ Նորման Թայրոգ)
1960 – Աղջիկնե՛ր, աղջիկնե՛ր, աղջիկնե՛ր / Girls! Girls! Girls! (ռեժիսոր՝ Նորման Թայրոգ)
1965 – Երբևէ պատմված մեծագույն պատմությունը / The Greatest Story Ever Told (ռեժիսոր՝ Ջորջ Սթիվենս)
1965 – Խուտուտ տուր ինձ / Tickle Me (ռեժիսոր՝ Նորման Թայրոգ)
1965 – Հարմի մեթոդով / In Harm’s Way (ռեժիսոր՝ Օտտո Պրեմինգեր)


== Պարգևներ և անվանակարգեր ==
«Օսկար» մրցանակ օպերատորական լավագույն աշխատանքի համար
1954 թվականի դափնեկիր «Շեյն» ֆիլմի համար։
1957 թվականին առաջադրվել է «Տասը պատվիրաններ» ֆիլմի համար։
1966 թվականին Ուիլյամ Ս. Մելլորի հետ առաջադրվել է «Երբևէ պատմված մեծագույն պատմությունը» ֆիլմի համար։
1966 թվականին առաջադրվել է «Հարմի մեթոդով» ֆիլմի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կինոօպերատորների առցանց հանրագիտարանում(անգլ.)
Սենը Անյերում

«Սենը Անյերում» (ֆր.՝ La Seine à Asnières), Կլոդ Մոնեի նկարը, որը պահվում է Էրմիտաժի թանգարանում։
XIX դարի երկրորդ կեսին Անյեր քաղաքը Փարիզի արվարձանն էր և ձկնորսության ու նավակային սպորտի սիրահարների սիրած հանգստավայրը, Փարիզի երիտասարդները մշտապես այնտեղ պիկնիկներ և քաղաքամերձ զբոսանքներ էին կազմակերպում։ 1870-ական թվականների սկզբին այստեղ սիրում էր լինել նաև Կլոդ Մոնեն, և նա հայտնի գեղանկարիչների շարքում առաջիններից մեկն սկսել է այստեղ նկարել իր բնանկարները (արդեն դրանից հետո այդտեղ աշխատել են Սինյակը, Բեռնարը, Վան Գոգը, Սյորան և այլն), Նախկինում այստեղ աշխատել է միայն Գուստավ Դորեն։
Նկարն ստեղծվել է 1873 թվականին, երբ Մոնեն արդեն ապրում էր Արժանտյոյում՝ այդ վայրից ոչ հեռու։ Առաջին պլանում մասամբ ստվերում պատկերված են մերձավոր ափին հարող ձկնորսական նավակներ, գետի հակառակ ափը ողողված է արևի լույսով, այնտեղ միմյանց շատ մոտ կառուցված են երկհարկանի տներ, երևում են մի քանի մարդկային կերպարներ։
20-րդ դարի սկզբին կտավը ձեռք է բերել գերմանացի կոլեկցիոներ է. Լ. Լորենց-Մեյերը, նրա մահից հետո ժառանգվել է նրա կնոջը՝ Ալիսա Մեյերին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բռնագրավվել է խորհրդային զորքերի կողմից և ուղարկվել ԽՍՀՄ՝ ռազմատուգանքի հաշվին, երկար ժամանակ պահվել է Էրմիտաժի պահեստարաններում և ցուցադրվել է միայն 1995 թվականին Էրմիտաժի՝ Ռազմավարային արվեստի ցուցահանդեսում, 2001 թվականից ի վեր ընդգրկվել է Էրմիտաժի մշտական ցուցադրությունում և 2014 թվականի վերջից ցուցադրվում է Գլխավոր շտաբի շենքում՝  Սերգեյ Շչուկինի և Մորոզով եղբայրների հիշատակի պատկերասրահում (սրահ 403)։
Հայտնի են այդ նկարի ևս երկու հեղինակային տարբերակներ, որոնք ստեղծվել են նույն 1873 թվականին, ընդ որում դրանցից մեկը գրեթե ամբողջությամբ կրկնում է Էրմիտաժի հավաքածուի աշխատանքը, թեև փոքր-ինչ տարբերվում է չափերով։ Երկրորդ տարբերակն ունի ավելի շատ տարբերություններ։ Օրինակ, նավակները և հակառակ ափը պատկերված են մի փոքր այլ տեսանկյունից, գետի վրա պատկերված է զբոսանավ, որը առաջ է գնում բոլոր առագաստները բացած։ Կտավի առաջին օրինակը պահվում է ԱՄՆ-ում փակ մասնավոր հավաքածուում, երկրորդ տարբերակը նույնպես գտնվում է ԱՄՆ-ում, եղել է Հեվեմեյերների հավաքածուում և այնուհետև հայտնվել է փակ մասնավոր հավաքածուում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դմիտրի Լյուբինսկի

Դմիտրի Լյուբինսկի (ռուս.՝ Дмитрий Евгеньевич Любинский, դեկտեմբերի 1, 1967(1967-12-01), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1989 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը։ 1989 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։ Տիրապետում է գերմաներենի և անգլերենի։

1992-1996 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի քարտուղարության օգնական, վարիչ։
1996-2000 թվականներին Գերմանիայի դաշնային հանրապետությունում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանության խորհրդական։
2000-2004 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության եվրոպական չորրորդ դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
2005-2008 թվականներին Ավստրիայի Հանրապետությունում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանության խորհրդական-դեսպանորդ։
2008-2010 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության երրորդ եվրոպական դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
2010 թվականի մարտի 22-ից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 10-ը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարար երրրոդ եվրոպական դեպարտամենտի տնօրեն։
2015 թվականի օգոստոսի 15-ից Ավստրիայում համարվում է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2003 թվականի սեպտեմբերի 20)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2010 թվականի հոկտեմբերի 13)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2016 թվականի փետրվարի 10)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Посол знает, что делать
Սոկոլով (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոկոլով (այլ կիրառումներ)Սոկոլով (ուկրաիներեն՝ Соколів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1500 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սոկոլով գյուղում բնակվում էր 1 200 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20423 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 58,76 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մուդիստե

Մուդիստե (էստ․՝ Mudiste), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սուուռե-Յաանի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Դիվուկ

Դիվուկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հուշարձան՝ նվիրված ՀՕՄ-ի 100-ամյակին

Հուշարձան՝ նվիրված ՀՕՄ-ի 100-ամյակին, գտնվում է Երևանի Շենգավիթ համայնքում՝ Կոմիտասի անվան զբոսայգում, տեղադրվել է 2011 թ.-ին։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Գևորգ Գևորգյան


== Տվյալներ ==
Հուշարձանը ներկայացնում է հայ կնոջ կերպարը, որն իր թևերի մեջ է համախմբում հայրենիքի և սփյուռքի հայերին, որոնք ներկայացված են կռունկների տեսքով և իրենց շրջանաձև թռիչքով պատկերում են հայ ժողովրդի միասնությունն ու մեկ ամբողջություն լինելու իրողությունը։


== Պատմություն ==
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2011 թ. հոկտեմբերի 6-ին, որին ներկա են եղել Հայ օգնության միության (ՀՕՄ) կենտրոնական վարչության անդամներ Շաքե Պասմաճյանը, Մայդա Մելքոնյանը, պաշտոնյաներ, տեղի և արտասահմանյան տարբեր կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, ՀՕՄ-ի՝ արտերկրից ժամանած անդամներ։
Հուշարձանը տեղադրվել է ամուսիներ Ջորջ և Շաքե Պասմաճյանների հովանավորությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
RTL 2

«RTL 2», Խորվաթիայում գործող մասնավոր հեռուստաալիք, պատկանում է «RTL Group» կորպորացիային։ Հեռարձակվում է 2011 թվականի հունվարի 2-ից։ Հեռարձակվում է 16:9 ֆորմատով, Խորվաթիայի ողջ տարածքում։ Հիմնականում ներկայացնում է ժամանցային բնույթի հաղորդումներ և հեռուստասերիալներ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2011-01-08 at the Wayback Machine. (խորվ.)
RTL Televizija (խորվ.)
Շուտենկոե

Շուտենկոե (ուկրաիներեն՝ Шутеньке), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շուտենկոե գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դարլինգտոն շրջան (Հարավային Կարոլինա)

Դարլինգտոն շրջան (անգլ.՝ Darlington County), ԱՄՆ Հարավային Կարոլինա նահանգի 46 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.469 կմ² է, բնակչությունը՝ 67.394 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դարլինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1785 թ.։
Քևին Դանսո

Քևին Դանսո (գերմ.՝ Kevin Danso, սեպտեմբերի 19, 1998(1998-09-19), Voitsberg, Շտիրիա, Ավստրիա), ավստրիացի ֆուտբոլիստ (ծագումով Գանայից), «Աուգսբուրգ» ակումբի կիսապաշտպան, որ վարձավճարային հիմունքներով հանդես է գալիս «Սաութհեմփթոն» ակումբում և Ավստրիայի հավաքականում։
Քևինը ծնվել է Ավսրիայում, Գանայից եկած ընտանիքում, 6 տարեկան հասակում հարազատների հետ միասին տեղափոխվել է Անգլիա։


== Ակումբային կարիերա ==

Դանսոն անգլիական «Ռեդինգ» և «Միլթոն Քիդս» ակումբների սան է։ 2014 թվականին Քևինը տեղափոխվել է գերմանական «Աուգսբուրգ» ակումբ։ 2017 թվականի մարտի 3-ին «ՌԲ Լայպցիգ» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Բունդեսլիգայում։ Դանսոն դարձել է առաջնությունում ամենաերիտասարդ նորամուտ կատարողը «Աուգսբուրգի» ողջ պատմության ընթացքում։ Մեկ շաբաթ անց նա ակումբի հետ կնքել է նոր պայմանագիր 4 տարի ժամկետով։ Նոյեմբերի 4-ին «Բայեր 04» ակումբի դեմ խաղում Քևինը խփել է «Աուգսբուրգի» առաջին գոլը։


== Միջազգային կարիերա ==
2015 թվականին Դանսոն ընդգրկվել է Ավստրիայի երիտասարդական հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը Բուլղարիայում։ Մրցության ընթացքում նա խաղացել է Իսպանիայի, Խորվաթիայի և Բուլղարիայի դեմ հաղաքականների դեմ խաղերին։
2017 թվականի սեպտեմբերի 2-ին 2018 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի՝ Ուելսի հավաքականի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Ավստրիայի հավաքականում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Սեբաստիան Պրյոդլին։
2019 թվականի ամռանը Քևինը հրավիրվել է հավաքական՝ մասնակցելու Եվրոպայի երիտասարադական թիմերի միջև տեղի ունեցող առաջնությանը, որը տեղի է ունեցել Իտալիայում։ Երրորդ խաղի ժամանակ խումբը խաղացել է ընդդեմ Գերմանիայի նա աչքի ընկավ գոլով 11-մետրանոց-ից և նրա թիմը խաղը ավարտել է ոչ-ոքի 1։1։
2019 թվականին Ավստրիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Դանսոն ընդունել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը, որը տեղի է ունեցել Իտալիայում։ Մրցության ընթացքում նա խաղացել է Սերբիայի, Դանիայի և Գերմանիայի հավաքականների դեմ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը football-wonderkids.co.uk կայքում
Արաքսավան (Հադրութի շրջան)

Արաքսավան, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Մտնում էր Առաջամուղ համայնքի մեջ։ Առաջամուղ գյուղից գտնվում է 11 կմ հեռավորության վրա։


== Աշխարհագրություն ==
Արաքսավանը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության հարավային հատվածում՝ Հադրութի շրջանում՝ նախկին Դիզակ գավառում։ Բնակավայրը գտնվում է Արաքսի ձախափնյակում՝ Առաջամուղ գյուղից 11 կմ հեռավորության վրա։


== Պատմություն ==
Արաքսավանի տարածքում նախկին բնակավայրի հետքեր անգամ չեն մնացել։ 
Ազատագրված տարածքների վերաբնակեցման քաղաքականության շրջաներում 2015 թվականին ԱՀ կառավարությունը Արաքսի ափամերձ տարածքում լայնածավալ ներդրումային ծրագիր է իրագործում։ Արդյունքում ստեղծվել է նոր բնակավայր և անվանակոչվել Արաքսավան։
Վերաբնակչի կարգավիճակով Արաքսավան է տեղափոխվել ՀՀ Վայոց ձորի մարզի և ԱՀ Հադրութի շրջանի բնակավայրերից մի քանի ընտանիքներ։
Գյուղում կառուցվել է գյուղատնտեսական մթերքների վերամշակման գործարան, որը նոր հեռանկարներ է նախագծել վերաբնակների զբաղվածության հնարավորություն ստեղծելու համար։
Սահմանին մոտ գտնվող գոտիներում եղած բնակավայրերի շատացումն ու նորերի կառուցումը ԱՀ անվտանգության ապահովման պարտականությունն է։ 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմը կրկին հաստատեց ռազմավարական այդ քայլերի կարևորությունը։ Անվտանգության գոտի հանդիսացող օղակներից մեկն էլ Արաքսավանն է։


=== Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020) ===

2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։


== Բնակչություն ==
2015 թվականին Արաքսավան գյուղում բնակվում էր 35 մարդ, կար 12 տնտեսություն։


== Ծանոթագրություններ ==
1513

1513 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1513 թվականն է, 
XVI դարի 13-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
(անթիվ), պորտուգալացիները գրավում են Ադենը
Հուլիսի 22՝ Քրիստիան II-ը գահ է բարձրանում որպես Դանիայի և Նորվեգիայի թագավոր
Մարտի 9՝ Լեոն X-ը նշանակվում է Հռոմի 217-րդ պապ
Ապրիլի 2՝ Խուան Պոնսե դե Լեոնը հասնում է Ֆլորիդա, դառնալով այսօրվա ԱՄՆ-ի տարածք ոտք դրած առաջին եվրոպացին։
Սեպտեմբերի 25՝ Վասկո Նունիես դե Բալբոան "հայտնաբերում է" Խաղաղ օվկիանոսը


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Փետրվարի 21 - Հռոմի պապ Հուլիոս II (ծ. 1443)
Սեպտեմբերի 9 - Շոտլանդիայի թագավոր Հակոբ IV (ծ. 1473)
(անթիվ), Պինտուրիկիո Վերածննդի շրջանի իտալացի գեղանկարիչ (ծ. 1454)


== Դեմքեր ==
Մուշեղաշեն

Մուշեղաշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից 23 կմ հյուսիս՝ Մեղրագետի ավազանի Մուշեղաշեն գետի աջ ափին՝ Մուշ տանող ճանապարհի աջ կողմում։
Մուշեղաշենի մոտ էր գտնվում պատմական Օձ քաղաքի ավերակները։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 60 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Գյուղն ուներ արգավանդ հողեր և առատ ջուր։ Բնակիչները զբաղվում էին անասնապահությամբ և երկարգործությամբ։ Մշակում էին նաև բրինձ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Մուշեղաշենն ուներ եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կալիշտա

Կալիշտա (ռուս.՝ Калышта), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելորեցկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Իզնեռ գետի ձախ ափին 199 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 մ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010200612111100019553
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111101955
Ավազանի կոդը - 10.01.02.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կառլո Բլազիս

Կառլո Պասկուալե Ֆրանչեսկո Ռաֆայելե Բալդասարե դե Բլասիս (իտալ.՝ Carlo Pasquale Francesco Raffaele Baldassare de Blasis, նոյեմբերի 4, 1797(1797-11-04), Նեապոլ, Նեապոլի թագավորություն - հունվարի 15, 1878(1878-01-15), Չերնոբիո, Կոմո, Լոմբարդիա, Իտալիայի թագավորություն), իտալացի հայտնի պարող, տեսաբան և պարարվեստի ներկայացուցիչ։
Ծնվել է գյուղական ընտանիքում։ Ստացել է հիանալի ուսում, լրացուցիչ արվեստ, ընդհանուր մաթեմատիկա, անատոմիա և գրականություն։ Առաջին ուսուցիչները եղել են Նովերը և Գարդեկը։ 1817 թվականից պարել է Ֆրանսիայի Բորդո քաղաքում։ 1818-1834 թվականներին Կառլոն իտալական թատրոնների պարող էր։
Մահացել է 1878 թվականի հունվարի 15-ին 80 տարեկան հասակում։


== Ստեղծագործություններ ==
Traité élémentaire, Théorique et Pratique de l’Art de la Danse contenant les développemens, et les démonstrations des principes généraux et particuliers, qui doivent guider le danseur. Bologna 1820.
The Code of Terpsichore: a Practical and Historical Treatise on the Ballet, Dancing, and Pantomime; with a Complete Theory of the Art of Dancing (Üb.: R. Burton), London: J. Bulcock, 1828.
The Young Ladies Book. London 1829.
Studi sulle arti imitatrici. Milano 1844.
Notes upon Dancing. London: Delaporte, 1847.
Dello stato attuale del ballo, mimica e della coreografia. Torino 1852.
Charles Villeneuve. в: Gazetta dei teatri. 18 maggio 1854.
Del Carattere della Musica sacra e del sentimento religioso. Milano 1854.
L’Uomo fisico, intellettuale e morale, opera di Carlo Blasis. Milano 1857.
L’Uomo fisico, intellettuale e morale, opera di Carlo Blasis. Milano 1857.
Leonardo da Vinci per Carlo Blasis. Milano 1872.


== Աղբյուրներ ==
Elizabeth Souritz: Carlo Blasis in Russia (1861-1864). A Capella Books, Pannington (NJ) 1993.
Flavia Pappacena: Il Trattato di Danza di Carlo Blasis (1820-1830). Carlo Blasis' Treatise on Dance (1820-1830). Libreria Musicale Italiana, Lucca 2005.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
"Mercury" by Giovanni da Bologna
Կառլո Բլազիս (իսպաներեն լեզվով)
Ուրմիա (քաղաք)

Ուրմիա, Օրումիե, Ուռմի - քաղաք է Իրանի հյուսիս-արևմուտքում, Արևմտյան Ադրբեջանի օստանի վարչական կենտրոնը։ Ունի 577300 բնակիչ (2008)։ Խաղողագործության և գինեգործության կենտրոն է։ Կա շաքարի, ծխախոտի, չոր մրգերի, գորգագործական և տնայնագործական արտադրություն։ Ունի համալսարան։ Թաղերից՝Ֆաթալի խանգոլ։


== Հայկական Ուրմիան ==
Եղել է Մեծ Հայքի Պարսկահայք նահանգի Թրաբի գավառի կենտրոնը։ Հայաստանի 387 թվականի բաժանման ժամանակ միացվել է Պարսկաստանին։ Ուրմիան շարունակել է մնալ հայաբնակ, սակայն դարերի ընթացքում այնտեղ հաստատվել են ասորիներ, պարսիկներ, թաթարներ, հրեաներ։ Ուրմիան խիստ տուժել է 1791 թվականի երկրաշարժից։ 1906 թվականին Ուրմիայում բնակվել են 60, 1914 թվականին՝ 70 տուն հայ։ Նրանք զբաղվել են արհեստագործությամբ (ունեցել են սննդի և թեթև արդյունաբերության տնայնագործական բնույթի ձեռնարկություններ) ու առևտրով, ինչպես նաև այգեգործության, պարտիզպանությամբ և բրնձի մշակմամբ։ 1889-1891 թվականներին կառուցվել է հայկական եկեղեցի, որին կից գործել է գիշերօթիկ դպրոց։ Ուրմիայի հայերը սերտ կապերի մեջ էին մերձակա Գյարդուբադ, Բաբարի, Նախիջևանթափա, Իսալու, Ռահավա հայկական գյուղերի հետ։ 1926 թվականին, ի պատիվ Ռեզա Փեհլեվի շահի վերանվանվել է Ռեզայե, 1979 թվականի հեղափոխությունից հետո կրկին՝ Ուրմիա։ Վերջին տվյալներով այժմ Ուրմիայում և ամբողջ Ատրպատականում բնակվում է մոտ 2000 հայ։ Մինչև օրս պահպանվել է Ուրմիայի հողե կրկնակի բարձր պարիսպներով պատած բերդն՝ իր հոյակապ դռներով և ներսի մի քանի կառույցներով։ Քաղաքն ունի հայկական կանգուն եկեղեցի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուրմիայի մասին looklex.com կայքում Archived 2013-09-22 at the Wayback Machine.
Չեխոսլովակիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Չեխոսլովակիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Չեխոսլովակիան ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվել է Չեխոսլովակիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։ Ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմից և Չեխոսլովակիայի կազմավորումից հետո։ Միջազգային հարթակում թիմի դեբյուտը կայացավ 1920 թվականի Օլիմպիական խաղերին, երբ Չեխոսլովակիան հասավ մինչև առաջնության եզրափակիչ, որտեղ պետք է խաղար Բելգիայի դեմ։ Սակայն տեղի ունեցավ միջադեպ՝ առաջին խաղակեսից հետո, 2-0 հաշվի ժամանակ Չեխոսլովակիայի ֆուտբոլիստները լքեցին դաշտը՝ հրաժարվելով շարունակել խաղը անգլիացի մրցավար Լուիսի գործողությունների պատճառով։ Սրա պատճառով թիմը որակազրկվեց և զրկվեց օլիմպիական արծաթից։
Չեխոսլովակիայի հավաքականը 8 անգամ մասնակցել է Աշխարհի առաջնություններին և 3 անգամ՝ Եվրոպայի առաջնություններին։ 1976 թվականին հավաքականը հաղթեց Եվրոպայի առաջնությունում, իսկ Աշխարհի առաջնություններում նրանց լավագույն արդյունքը 2-րդ տեղն է՝ 1934 և 1962 թվականներին։
1993 թվականի հունվարի 1-ին Չեխոսլովակիան լուծարվեց, բայց Չեխոսլովակիայի հավաքականը շարունակեց մասնակցել 1994 թվականի Աշխարհի առաջնության որակավորման փուլ որպես Չեխիա և Սլովակիայի հավաքական։ Չկարողանալով անցնել որակավորման փուլը՝ ֆուտբոլի հավաքականը նույնպես լուծարվեց։ Չեխոսլովակիայի հավաքականի իրավահաջորդը դարձավ Չեխիայի հավաքականը, իսկ Սլովակիան ստեղծեց նոր ֆուտբոլի հավաքական։


== Համազգեստ ==
Իր ամբողջ պատմության ընթացքում Չեխիայի ֆուտբոլի հավաքականի տնային խաղերի համազգեստը կազմված էր կարմիր շապիկներից, սպիտակ շորտերից և կապույտ գիտրիներից, իսկ արտագնա խաղերի համազգեստում գերակայում էր սպիտակ գույնը՝ հաճախ համադրված կարմիր և կապույտ գույների հետ։


== Արդյունքները Աշխարհի առաջնություններում ==


== Արդյունքները Եվրոպայի առաջնություններում ==


== Նվաճումներ ==
Աշխարհի առաջնություն.
Երկրորդ տեղ (2). 1934, 1962
Եվրոպայի առաջնություն.
Հաղթող (1). 1976
Երրորդ տեղ (2). 1960, 1980
Օլիմպիական խաղեր.
Հաղթող (1). 1980
Երկրորդ տեղ (1). 1964
Կենտրոնական Եվրոպայի գավաթ
Հաղթող. 1955–60
Երկրորդ տեղ. 1927–30, 1948–53
Շուրի (Լիվոյի վտակ)

Շուրի (ռուս.՝ Шури), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Աջ վտակը՝ Լիվո գետն է։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է մինչև Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000812102000002864
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000286
Ավազանի կոդը - 02.02.00.008
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սմբատաբերդի անապատ

Սմբատաբերդի անապատ, վանք Մեծ Հայքի Կորճայք նահանգի Որսիրանք գավառում։
Վանքը հիշատակում է Թովմա Արծրունին (9-10-րդ դարերում) և ամենայն հավանականությամբ այն գտնվում է Որսիրանք գավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պլաստիկ վիրաբուժությունը և միկրովիրաբուժությունը Հայաստանում

Պլաստիկ վիրաբուժության միկրովիրաբուժության զարգացումը հանրապետությունում պայմանավորված է Վիրաբուժության ինստիտուտում 1982 թվականին միկրովիրաբույժևերի նախաձեռնող խմբի կազմավորմամբ։ 1985 թվականից այն գործում է որպես առանձին ստորաբաժանում (գիտական ղեկավար՝ Ա. Սահակյան)՝ Պլաստիկ և վերակառուցողական միկրովիրաբուժական հանրապետական կենտրոն։ 1983 թվականին կատարվել է 1-ին հաջող վերապատվաստումը (ռեպլանտացիա), 1985 թվականին՝ 1-ին փոխպատվաստումը՝ տրանսպլանտացիան (Ա. Սահակյան, Տ. Սուլւտանյան)։ 1989 թվականին Ա. Սահակյանը պաշտպանել է 1-ին գիտական ատենախոսությունը՝ նվիրված դաստակի ֆունկցիայի վերականգնմանը՝ տարածուն վնասվածքների և նյարդագրկման ժամանակ ազատ անոթավորված փոխպատվաստանյութի (տրանսպլանտատ) կիրառմամբ։ Արցախյան պատերազմի տարիներին կենտրոնի աշխատակիցները բուժել են հարյուրավոր զինվորների, վիրաբույժներ Լ. Բաղդասարյանը, Արտավազդ Սահակյանը, Ա. Սարկիսովը, Ա. Քոչարյանը մասնակցել են պատերազմին։ 1990 թվականից կենտրոնում կատարվում են գեղագիտական վիրահատություններ։ 1991 թվականին Վիրաբուժության ինստիտուտում Լուիզ Սիմոն Մանուկյանի նախաձեռնությամբ բացվել է պլաստիկ վիրաբուժության ևս մեկ բաժանմունք (Գ. Ստամբոլցյան, Գ. Բաբլոյան)։ 1996 թվականին Երևանի պետական բժշկական համալսարաում հիմնադրվել է պլաստիկ վիրաբուժության և միկրովիրաբուժության կլինիկա և ամբիոն, որը հենակետեր ունի Համալսարանի № 1 կլինիկա, հիվանդանոցում (ղեկավար՝ Արտավազդ Սահակյան), «էրեբունի» (ղեկավար՝ Ա. Հովհաննիսյան), «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» (ղեկավար՝ Գ. Բաբլոյան) ՀԲԿ-ներում։ Պլաստիկ վիրաբուժության բաժանմունքներ են գործում «Արմենիա» ՀԲԿ-ում (ղեկավար՝ Լ. Բաղդասարյան), 8-րդ հիվանդանոցում (ղեկավար՝ Կ. Դանիելյան)։ Համանուն ծառայություններ կան նաև «Նաիրի», «Մալաթիա» ՀԲԿ-ներում և Ստեփանակերտում։ Համալսարան. № 1 կլնիկական հիվանդանոցի պլաստիկ վերակառուցող, վիրաբուժության և միկրովիրաբուժության կլինիկայում տարեկան կատարվում է ավելի քան 1000 վիրահատություն։ Ամբիոնի գիտական աշխատանքները վերաբերում են վերջույթների վնասվածքների բուժման, ինչպես նաև դեմքի և կրծքագեղձի ուռուցքային ախտահարումների պատճառով առաջացած թերությունների շտկման հարցերին։ Ամբիոնը հրատարակել է «Պլաստիկ ռեկոնստրուկտիվ վիրաբուժություն և միկրովիրաբուժություն» (հայերեն և անգլերեն) ուսումնական ձեռնարկը։ Ա. Սահակյանն աշխարհում առաջինն է նկարագրել վիրահատությունների ժամանակ օգտագործվող բազմաթիվ բարդ լաթեր՝ միջային ներբանային լաթ, ոտնաթաթի կարճ տարածիչ մկանից վերցրած լաթ, այտային բարդ մաշկալորձաթաղանթային լաթ, միջնակ նյարդի զարկերակի վրա հիմնված լաթ (Ջամի Բերտելիի հետ), բազկային հյուսակի վնասվածքների ժամանակ կիրառել է որովայնի առաջային պատի նյարդավորված ուղիղ մկանը, ինչպես նաև ծղիկային նյարդավորված մկանախմբերն ու մեջքի լայնագույն մկանը։ 1998 թվականին հիմնադրվել է Պլաստիկ վիրաբույժների (նախագահ՝ Ա. Սահակյան), 2004 թվականին՝ Պլաստիկ և վերակառուցող, վիրաբույժների (նախագահ՝ Ա. Հովհաննիսյան) հայկական ընկերակցությունը, որոնք ներկայումս միավորված են։
Չերտանդա

Չերտանդա (ռուս.՝ Чертанда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ինյա գետի ձախ ափին՝ 285 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ինյա գետ, գետի ենթաավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200612115200006100
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115200610
Ավազանի կոդը - 13.01.02.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Օննի Օկկոնեն

Օննի Օկկոնեն (օգոստոսի 20, 1886(1886-08-20), Korpiselkä, Ֆինլանդիա - մայիսի 18, 1962(1962-05-18), Հելսինկի, Ֆինլանդիա), ֆին արվեստագետ, արվեստի պատմաբան, արվեսագիտության դոկտոր, ակադեմիկոս, Հելսինկիի համալսարանի պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Հյուսիսային լադոգայում։ 1914 թվականին արվեստագիտության ոլորտում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ 1927 թվականին նշանակվել է Հելսինկիի համալսարանի արվեստի պատմության պրոֆեսոր և այս պաշտոնում մնացել է մինչև 1945 թվականը։
1956 թվականին Օննի Օկկոնենը ճամփորդել է Չինաստան, որտեղ հավաքել է Չինաստանի պատմության տարբեր դարաշրջանների տպավորիչ հավաքածու։
Օննի Օկկոնենի հետազոտությունների հիմնական ուղղությունն էր Ֆինլանդիայի արվեստը և իտալական վերածննդի դարաշրջանի կերպարվեստը։
Օննի Օկկոնենը 1923-30-ականների ֆիննական մշակույթի և արվեստի ամենանշանավոր դեմքերից է։ Նա մի շարք հայտնի գիտական գրքեր է գրել համաշխարհային մշակույթի և արվեստի մասին։ Օննի Օկկոնենը մեծապես նպաստել է, որ անկախ Ֆինլանդիան կարողանա գտնել իր տեղը համաեվրոպական մշակութային տարածքում։
Նրա հիմնական գործերից են Ֆիննական արվեստի պատմության ուսումնասիրություն «Suomen taiteen historia» (1945) աշխատությունը, որն անգլերենով թարգմանվել է 1946 թվականին, ինչպես նաև Վյայնյո Աալտոնենի, Յուհո Ռիսսանենի և Ակսելի Գալլեն-Կալլելայի մասին մենագրությունները։
Օննի Օկկոնեն արվեստին վերաբերվող թեմաների շրջանակում ակտիվ համագործակցել է Uusi Suomi թերթի հետ։
1962 և 1974 թվականններին նախկին արվեստի պրոֆեսոր Օննի Օկկոնեն Յոենսուու քաղաքի գեղարվեստի թանգարանին նվիրեց իր հարուստ արվեստի հավաքածուն։
Օննի Օկկոնեն եղել է նաև ֆանտաստիկ ոճի գրող և նկարիչ
1937-ից 1942 թվականներին ղեկավարել է Կալեվալայի հասարակության աշխատանքները։ 1948-1956 թվականներին եղել է Ֆինլանդիայի ակադեմիայի անդամ։
Թաղված է Հելսինկիի Հիետանիեմիի գերեզմանոցում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография(ֆին.)
Մատներ (լեռնագագաթ)

Մատներ, լեռնագագաթ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Ցողասարի լեռներում, Ցողամարգ գյուղից 1 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2107 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Հազրեվարդ

Խնկունի (Rosmarinus), Հազրեվարդ, լվացտակի ծառ, լուսնտակի ծառ, խուլեղինջազգիների, շրթնածաղիկների ընտանիքի բույսերի ցեղ։ Մշտադալար թփեր են՝  ուղիղ, վեր բարձրացող, երբեմն՝ տարածված ճյուղերով։ Տերևները նստադիր են, կաշեկերպ, գծային, կլորացած ծայրերով։ Ծաղիկները երկնագույն են, երկշուրթ, հավաքված ողկուզաձև ծաղկաբույլում։ Ծաղկող ընձյուղներից ու տերևներից ստանում են եթերային յուղ, որն օգտագործվում է բժշկության մեջ և օծանելիքի արտադրությունում։ Բազմացվում է կտրոններով, հազվադեպ՝ սերմերով։ Աճում է Միջերկրական ծովի տարածաշրջանում, Եվրոպայում, Ղրիմում, Կովկասում։


== Բուժիչ նշանակություն ==
Հունաստանում շատ տարածված և արժեքավոր բույս է։ Հռոմեացիները համարում էին, որ այն ապահովվում է մահացածների խաղաղությունը և խնկունու փնջեր էին դնում գերեզմաններում, իսկ ճյուղերը վառում էին խնկի փոխարեն։ Աճեցնում էին պարտեզներում, հատկապես՝ վանքի շրջակայքում, ուր նաև դեղաբույսեր էին աճեցնում։ 
Միջին դարերում սկսեցին օգտագործել որպես բուժիչ բույս և համեմունք(հատկապես իտալական խոհանոցում) ոչխարի մսի հետ։
Ժողովրդական բժշկության մեջ բուժիչ նպատակով օգտագործում են տերևները։ Բույսի բուժիչ հատկությունները պայմանավորված են դրա մեջ պարունակվող բիոլոգական ակտիվ միացություններով՝ մասնավորապես թթուներով։
Բույսի թուրմը լեղամուղ է, ընդհանուր տոնուսը բարձրացնող և ցավազրկող։ Օգտակար է ուժերի անկման և նևրոզների ժամանակ։ Խմում են ամսականի ուշացման, դաշտանադադարային նևրոզների, խոլեցիստիտի, աղեստամոքսային խանգարումների, ասթմայի և վերին շնչառական ուղիների հիվանդությունների, վքնածության ժամանակ, արտաքին օգտագործումը նպաստում է դժվար լավացող վերքերի, թարախապալարների ապաքինմանը։
Խնկունու թուրմ օգտագործում են ողողումների, լոգանքների և թրջոցների ձևով նևրիտի, կոկորդացավի(անգինա) և բերանի լորձաթաղանթի բորբոքման դեպքում։ Առավել արդյունավետ են երիտասարդ շիվերից պատրաստած ջերմաթրջոցները։
Տերևների թուրմն օգտագործում են գլխապտույտի ժամանակ և հիշողությունը վերականգնելու նպատակով։
Ռևմատիզմի ժամանակ օգտագործում են եթերային յուղի և սպիրտի խառնուրդը՝ 2։100 հարաբերակցությամբ։
Բուլղարական ժողովրդական բժշկության մեջ խնկունու տերևների թուրմն օգտագործում են որպես մազաթափությունը կանխելու միջոց։
Վերջին տարիներին այն օգտագործում են արոմաթերապիայի մեջ։
Հոտն ունի հանգստացնող ազդեցություն և օգնում է դուրս գալ սթրեսային վիճակներից։
Մշակվել է 2000 տարի շարունակ։ Այն շատ տարածված է եղել Հին Հունաստանում։ 
։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայդենհայմ (Միջին Ֆրանկոնիա)

Հայդենհայմ (Միջին Ֆրանկոնիա) (գերմ.՝ Heidenheim), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վայսենբուրգ Գունցենհաուզեն շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2364 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 52,29 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 77 140։
Կոմունան բաժանված է 4 գյուղական համայնքի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Վիլադեմուլս

Վիլադեմուլս (կատ.՝  Vilademuls)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Խիրոնա պրոնվնցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պլա Դե Էստան շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 61,1 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 766 մարդ (2010 թվականի համաձայն)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Բովաձոր (այլ կիրառումներ)

Բովաձոր, կարող է վերաբերել՝

Բովաձոր - գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում
Բովաձոր - ձոր Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Շիրակ գավառում
Տրուխիլիո (Հոնդուրաս)

Տրուխիլիո (իսպ.՝ Trujillo), քաղաք Հոնդուրասում՝ Կոլոն դեպարտամենտում, որի վարչական կենտրոնն է։ Ունի նավահանգիստ՝ Կարիբյան ծովի հյուսիսային ափին։ 2020 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 20.780: Միաժամանակ համարվում է վարչական կենտրոնը մի համայնքի, որի կազմի մեջ մտնում են նաև ծովափնյա երեք ձկնորսական գյուղակներ՝ Սանտա Ֆեն, Սան Անտոնիոն և Գվադելուպեն (դրանց բնակիչները հիմնականում գարիֆունա ցեղին պատկանող հնդկացիներ են)։ Համայնքի բնակչության ընդհանուր թվաքանակը հասնում է մոտավորապես 30 հազարի։ Տրուխիլիոյի նշանաբանն է՝ «Հոնդուրասի առաջին մայր քաղաք» (իսպ.՝ La primera capital de Honduras):
Քաղաքը ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել Հոնդուրասի նախկին նախագահ, ծնունդով տրուխիլիոցի Պորֆիրիո Լոբո Սոսայի կառավարման տարիներին, երբ առաջ էր քաշվել վերջինիս աջակցությանն արժանացած մի նախագիծ, որով նախատեսվում էր Տրուխիլիոն վերածել հոնդուրասյան Հոնկոնգի (գարիֆունա հնդկացիները դեմ էին այդ նախագծի իրականացմանը)։


== Նույնանուն քույր քաղաքներ ==
 Իսպանիա Տրուխիլիո
 Պերու Տրուխիլիո
 Վենեսուելա Տրուխիլիո


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Robert Stoner Chamberlain, The Conquest and Colonization of Honduras, 1502–1550, 1966. 0-374-91368-4


== Արտաքին հղումներ ==
The Trujillo Honduras Pages (history, news and pictures of Trujillo).
Honduran Notebook, 1997