Բեթ Միդլեր

Բեթ Էնն Միդլեր (անգլ.՝ Bette Ann Midler, Բեթի Միդլեր, դեկտեմբերի 1, 1945(1945-12-01)[…], Հոնոլուլու, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի, երկրպագուների շրջանում հայտնի նաև որպես Աստվածային Միսս Մ (անգլ.՝ The Divine Miss M.)։ «Գրեմմի», «Էմմի» և «Տոննի» արձանիկների դափնեկիր, «Օսկար» մրցանակի կրկնակի անվանակարգված։ Ըստ «Բի-բի-սի»-ի կարծիքի Բեթը հանդիսանում է բոլոր ժամանակների ամենահաջողակ դերասանուհիներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Բեթ Միդլերը ծնվել է 1945 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Հոնոլուլույում, հրեական ընտանիքում և իր անունը ստացել է ի պատիվ դերասանուհի Բեթ Դեյվիսի։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո երեք ամսվա ընթացքում սովորել է Հավայիի համալսարանում, դրամատիկական արվեստի բաժանմունքում։ Միևնույն ժամանակ տեղի է ունենում նրա դերասանական նորամուտը «Հավայի» ֆիլմում, որը էկրանին է բարձրանում 1966 թվականին։
1965 թվականի ամռանը Բեթ Միդլերը, «Հավայի» ֆիլմում իր վաստակած գումարով, տեղափոխվում է Նյու Յորք, որտեղ կայանում է նրա թատերական նորամուտը։ Իր առաջին դերերը նա կատարում է «Տիկին Նեֆերտիտին ափսոսում է» և «Մոխրոտիկը վերադառնում է» բեմադրություններում։ Մեկ տարի անց նրան արդեն հաջողվում է ներթափանցել Բրոդվեյ, որտեղ հետագա երեք տարիներին նա խաղում է Ցեյտլի դերը հանրահայտ «Ջութակահարը տանիքին» մյուզիքլում։
1970 թվականին Միդլերը հանդես է գալիս Նյու Յորքում հայտնի «Continental Baths» գեյ-սաունայում, որտեղ ծանոթանում է Բարրի Մանիլոուի հետ։ Երկու տարի անց նա հանդես է գալիս որպես Միդլերի նորամուտային «The Divine Miss M» ալբոմի պրոդյուսեր, որը Միդլերին բերում է «Գրեմմի» առաջին արձանիկը, «Լավագույն նորեկ» անվանակարգում։ 1971 թվականին նա մասնակցություն է ունենում Սիեթլում կայացած բրիտանական «The Who» խմբի «Tommy» ռոք-ալբոմի բեմադրությանը։
1973 թվականին իրականացվում է նրա «Bette Midler» երկրորդ ալբոմի թողարկումը, որը բարձր դիրքերի է հասնում «Billboard’s Top 10»-ում և ԱՄՆ-ում տարածվում է միլիոնավոր տպաքանակով։ Միևնույն ժամանակ Միդլերը շարունակում է հանդես գալ Բրոդվեյում, որտեղ մեծ հաջողությամբ ընթանում էին նրա իսկ սեփական «Bette Midler» և «Bette Midler’s Clams on the Half Shell Revue» շոուները, որոնց շնորհիվ նա 1974 թվականին դառնում է «Տոննի» մրցանակի դափնեկիր։

1979 թվականին Միդլերը գլխավոր դեր է կատարում «Ռոուզ » երաժշտական դրամայում, որը բարձր է գնահատվում քննադատների կողմից և դերասանուհուն բերում է «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակ և անվանակարգում «Օսկար» մրցանակի։ Նմանապես հաջողակ է դառնում նաև ֆիլմի սաունդտրեկը, որի համար Բեթ Միդլերը արժանանում է իր երկրորդ «Գրեմմի» մրցանակին։
1982 թվականին, «Աչքով տվեցին» ֆիլմի թողարկումից հետո, որը տապալվում է վարձույթում, Բեը Միդլերը չորս տարով թողնում է կինեմատոգրաֆը և կենտրոնանում է երաժշտական կարիերայի վրա։ 1986 թվականին Միդլերը մեծ էկրաններին է վերադառնում «Առանց գրոշի Բևեռլի Հիլլզում» ֆիլմում, որից էլ սկսվում է նրա հաջողակ կարիերան կինոկատակերգություններում։ Այնուհետև հետևում են դերեր «Անողոք մարդիկ» (1986 թ.), «Հեշտ գումարներ» (1987 թ.) և «Մեծ բիզնես» (1988 թ.) ֆիլմերում։ 1988 թվականին էկրան է բարձրանում «Լողափին» մելոդրաման, որը կրկին հանդիսատեսին հիշեցնում է դերասանուհու դրամատիկական տաղանդի մասին։ Միդլերի կատարմամբ երգում հնչող «Wind Beneath My Wings» լիրիկական բալադը դառնում է նրպա այցեքարտը, առաջին հորիզոնականն է գրավում «Billboard Hot 100»-ում և նրան բերում է երրորդ «Գրեմմի» արձանիկը։
1993 թվականին Բեթ Միդլերը երկրորդ անգամ արժանանում է «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի և անվանակարգման «Օսկար»-ին՝ «Մեր տղաների համար» դրամայում Դիկսի Լեոնարդի դերակատարման համար։ Հետագայում դերասանուհին իրեն ցույց է տալիս որպես բազմաժանր դերասանուհի, իր խաղացանկում ունենալով հիշվող կատակերգական կերպաներ այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսին են «Ֆոկուս-մոկուս» (1993 թ.), «Առաջին կանանց ակումբ» (1996 թ.), «Այդ հին զգացմունքը» (1997 թ.), «Խեղդենք Մոնին» (2000 թ.), ինչպես նաև լուրջ դրամատիկական դերեր «Գնչուհի» (1993 թ.) և «Իրական կին» (2000 թ.) ֆիլմերում։ Տվյալ պահին դերասանուհու ամենավերջին աշխատանքներից է հանդիսանում չարագործուհի Կիտտի Գալորի ձայնավորումը «Կատուներն ընդդեմ շների. Կիտտի Գալորի վրեժը» ընտանեկան ֆիլմում (2010 թ.)։


== Անձնական կյանք ==
1984 թվականից Բեթ Միդլերը ամուսնացած է Մարտին ֆոն Հասելբերգի հետ, որից 1986 թվականին ունեցել է դուստր՝ Սոֆիա ֆոն Հասելբերգ, ամերիկյան դերասանուհի։


== Ֆիլմագրություն ==


== Սկավառակագրություն ==
Ստուդիական ալբոմներ

1972- The Divine Miss M
1973- Bette Midler
1976- Songs for the New Depression
1977- Broken Blossom
1979- Thighs and Whispers
1983- No Frills
1990- Some People's Lives
1995- Bette of Roses
1998- Bathhouse Betty
2000- Bette
2003- Sings the Rosemary Clooney Songbook
2005- Sings the Peggy Lee Songbook
2006- Cool Yule
2014- It's the Girls!


== Մրցանակներ և անվանակարգումներ ==


=== «Օսկար» ===


=== «Ոսկե Գլոբուս» ===


=== «Էմմի» ===


=== «Տոննի» ===


== Մատենագրություն ==
Bette Midler: A View From a Broad (Simon & Schuster, 1980, Updated edition April 1, 2014).
The Saga of Baby Divine (Crown Publishers, 1983).


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Բեթ Միդլերը (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Բեթ Միդլերը Internet Broadway Database կայքում
Բեթ Միդլերը Թվիթթերում


== Ծանոթագրություններ ==