Լաուրա դե Ֆորս Գորդոն

Լաուրա դե Ֆորս Գորդոն (ի ծնե Լաուրա դե Ֆորս, անգլ.՝ Laura de Force Gordon, օգոստոսի 17, 1838(1838-08-17), Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - ապրիլի 5, 1907(1907-04-05), Lodi, Սան Խոակին շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), իրավաբան, թերթերի հրատարակիչ և նշանավոր սուֆրիժիստ։ Նա առաջին կինն էր, որը Միացյալ Նահանգներում ամենօրյա թերթ էր վարում (Stockton Daily Leader, 1874):
Որպես ակտիվիստ՝ Գորդոնը Կին իրավաբանների օրինագծի հիմնական կողմնակիցն էր, որը կանանց հնարավորություն էր տալիս Կալիֆոռնիայում իրավագիտություն ուսանել և կիրառել։ Նա նաև կոչ է արել Կալիֆոռնիայի սահմանադրության մեջ ներառել մի բաժին, որը պետությանն արգելում է կանանց արգելել ցանկացած մասնագիտություն ունենալ։


== Վաղ կյանք ==
Լորա դե Ֆորս Գորդոնը ծնվել է Փենսիլվանիայի հյուսիս-արևելքում, 1838 թվականի օգոստոսի 17-ին, Աբրամ դե Ֆորսի և Քեթրին Դուլիթլ Ալենի ընտանիքում։ Ընտանիքն ուներ ինը երեխա։ Նրա հայրը տառապում էր ռևմատիզմով, բայց երեխաները (ներառյալ առնվազն երկու դուստրերը) կրթություն են ստացել հանրային դպրոցներում։
Երեխաներից մեկի մահից հետո ընտանիքը 1855 թվականին սպիրիտուալիզմ է ընդունել։ Գորդոնը շրջագայել է Միացյալ Նահանգների հյուսիս-արևելքում՝ հանդես գալով հրապարակային ելույթներով՝ սկսած 15 տարեկանից, այդ թվում` ելույթ է ունեցել Բոստոնում 18 տարեկան հասակում։ Այդ դեպքերից մեկի ժամանակ նա ծանոթացել է Չարլզ Հ. Գորդոն անունով շոտլանդացի բժշկի հետ և ամուսնացել նրա հետ 1862 թվականին։ Նրանք տեղափխվել են դեպի արևմուտք՝ նախ դեպի Նոր Օռլեան ապա՝ Նևադա, և վերջապես հաստատվել են Կալիֆոռնիայում 1870 թվականին։
Մինչև 1878 թվականը նա ամուսնալուծվել է՝ ամուսնու դավաճանության պատճառով։ Հետագայում նա իրեն ավելի հաճախ անվանում էր այրի, քան ամուսնալուծված, քանի որ այրի լինելն «ավելի ընդունելի բացատրություն էր ... տղամարդու պաշտպանության բացակայության համար»։


== Լրագրություն ==

1873 թվականին Գորդոնը դարձել է Stockton Narrow Gauge-ի խմբագիր և թղթակից։ 1874 թվականին նա գնել է Stockton Weekly Leader-ը և հրատարակել որպես օրաթերթ` դառնալով թերթի առաջին կին հրատարակիչը Միացյալ Նահանգներում։ 1876 թվականից մինչև 1878 թվականը նա հրատարակել է Oakland Daily Democrat-ը։ Այդ ընթացքում աշխատել է նաև որպես Sacramento Bee և այլ թերթերի թղթակից։ Նա նաև Խաղաղօվկիանոսյան ափի մամուլի ասոցիացիայի կազմակերպիչն էր։


== Պայքար ընտրական իրավունքի համար ==

1860-ական թվականների վերջին Գորդոնի հրապարակախոսական կարիերան սպիրիտուալիզմից անցում է կատարել կանանց իրավունքներին, հնարավոր է՝ ազդեցություն կրելով սպիրիտուալիզմի` սեռերի հավասարության շեշտադրումից։ Գորդոնի «Ընտրական իրավունք. ո՞վ է քվեարկելու» ելույթը 1868 թվականի փետրվարի 19-ին Սան Ֆրանցիսկոյում առաջինն էր Կալիֆոռնիայում ընտրական իրավունքի համար շարժման վերաբերյալ։ Նրա ելույթը գրավել է խելամիտ ամբոխին, որոնցից մի քանիսը հետագայում դարձել են Կալիֆոռնիայում ընտրական իրավունքի համար շարժման առաջնորդներ։
1870 թվականին նա օգնել է հիմնել Կալիֆոռնիայի Կանանց ընտրական Միությունը և ավելի քան 100 ելույթ է ունեցել ընտրական իրավունքի մասին։ Գորդոնը նաև աշխատել է Նևադայում ընտրական իրավունքի համար՝ խոսելով ողջ նահանգում 1860-ականների վերջին և նահանգի օրենսդիր մարմնի առջև` 1871 թվականին։ Նրա ելույթի մասին պատմող մի հոդվածում նրա ելույթը նկարագրվել է որպես «հոսող կրակի հոսք»։
Գորդոնը ճանապարհորդել է նաև հարավ-արևմուտքից այն կողմ՝ ներկայացնելով Կալիֆոռնիան 1872 թվականին Նյու Յորքի Կանանց Ընտրական Իրավունքի Ազգային Ասոցիացիայում։ 1872 թվականի Լիբերալ-Հանրապետական կուսակցության համագումարում Սյուզան Էնթոնիի հետ խնդրել է, որ կուսակցությունը իրեն ներկայացնի որպես Կալիֆոռնիայի ներկայացուցիչ և բանաձև է ներկայացրել ի պաշտպանություն ընտրական իրավունքի ։
1879 թվականին իր իրավաբանական կարիերան սկսելուց հետո նա շարունակել է ընտրական իրավունքի համար իր պայքարը։ Նա ընտրվել է Կալիֆոռնիայի ընտրական իրավունքի ասոցիացիայի նախագահ 1884-1894 թվականներին, իսկ շարժման անունից վճարովի խոսնակ՝ 1888 թվականի նախագահական ընտրություններում։ 1892 թվականին նա խոսել է Չիկագոյի Կոլումբիական ցուցահանդեսում։
Գորդոնը համարվում էր կանանց ընտրական իրավունքի ակտիվիստների «արմատական» ճյուղի ներկայացուցիչ։ Նրա թղթակիցներն էին Հենրի Ջորջը և Սյուզան Բ. Էնթոնին։


== Իրավական գործունեություն և կարիերա ==
Ընտրական իրավունքի պայքարի և հրատարակչական գործունեության շնորհիվ Գորդոնը հայտնի էր Կալիֆոռնիայի քաղաքական շրջանակներում և նույնիսկ 200 ձայն է ստացել նահանգի Սենատում 1871 թվականին։ Դա նրան թույլ է տվել նրան իր գործընկերոջ՝ սուֆրաժիստ Քլարա Շորթրիջ Ֆոլցի հետ առաջնորդել իրավաբան կանանց մասին օրինագծի լոբբիստական արշավը, որը կանանց իրավունք է տվել Կալիֆոռնիայում իրավաբանական աշխատանքով զբաղվել 1878 թվականի հունվարին։
Ավելի ուշ, 1878 թվականին Գորդոնը առաջադրվել է որպես Կալիֆոռնիայի սահմանադրական կոնվենցիայի պատվիրակ, սակայն պարտություն է կրել։ Չնայած պատվիրակ չընտրվելուն` համագումարի ժամանակ 1879 թվականի փետրվարին Գորդոնը և Ֆոլցը հաջողությամբ առաջ են մղել սահմանադրության XX հոդվածի 18-րդ մասի` Սահմանադրության մեջ ներառումը։ Այս դրույթն արգելում է պետությանն արգելել կանանց` ունենալ ցանկացած «օրինական բիզնես կամ մասնագիտություն»։


== Հետագա կյանք և մահ ==
Գորդոնը հեռացել է իրավաբանական մասնագիտությունից 1901 թվականին և կյանքի վերջին տարիները անցկացրել է Լոդիի իր ագարակում, Կալիֆոռնիա նահանգում։ Նրա առողջությունը վատթարացել է 1906 թվականին` թոռնիկի վաղաժամ մահից հետո։ Նա հիվանդացել է թոքաբորբով 1907 թվականի մարտին և մահացել է Լոդիում 1907 թվականի ապրիլի 5-ին։  


== Ծանոթագրություններ ==