Անա Մարինկովիչ

Անա Մարինկովիչ (սերբ.՝ Ана Маринковић, ապրիլի 7, 1881(1881-04-07), Բելգրադ, Սերբիայի իշխանություն - մայիսի 30, 1973(1973-05-30), Գետարի), հայտնի սերբ նկարչուհի՝ դարասկզբից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը։ Նրա ստեղծագործություններից գտնվում են Բելգրադ քաղաքի թանգարանի, Բելգրադի ժամանակակից արվեստի թանգարանի, Սերբիայի ազգային թանգարանի հավաքածուներում ինչպես Սերբիայում, այնպես էլ արտերկրում։


== Վաղ կյանք ==
Անա Լոզանիչը ծնվել է 1881 թվականի ապրիլի 7-ին Սերբիայի թագավորության Բելգրադ քաղաքում Ստանկայի (ի ծնե Պաչիչ) և Սիմա Լոզանիչի ընտանիքում։ Նրա հայրը քիմիկոս, պրոֆեսոր և Grande école-ի (հետագայում փոխվեց Բելգրադի համալսարանի) ռեկտորն է եղել։ Նա նաև եղել է Սերբիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի նախագահ և զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ Սերբիայի կառավարությունում։ Նրա մայրը Վուչիչ-Պերիշիչ ընտանիքի ազգականն է եղել, իսկ Անան երեք երեխաների, այդ թվում՝ նրա ավագ եղբայր Միլիվոյե Լոզանիչի (1878-1963) և կրտսեր քրոջ՝ Հելեն Լոզանիչի, հետագայում՝ Հելեն Ֆրոթինգհեմի (1885-1972), միջնեկն է եղել։
Լոզանիչն իր նախնական և միջնակարգ դպրոցն ավարտել է Բելգրադում, որտեղ արվեստի դասեր է ուսանել Նադեժդա Պետրովիչի մոտ։ Այնուհետև շարունակել է ստանալ մասնավոր արվեստի դասեր Ռիստայի և Բետա Վուկանովիչի հետ, նախքան արտերկիր մեկնելը՝ Լոնդոնում և Փարիզում մասնավոր արվեստը շարունակելու համար։ 1908 թվականին նա իր առաջին ցուցահանդեսն է անցկացրել Արվեստների և արհեստների դպրոցի ուսանողների հետ և իր ստեղծագործությունների համար արժանացել է սերբական գրական ամսագրերի գովասանքներին։ Մինչև տասնամյակի վերջը նա ամուսնացել է սերբ տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ Վոյիսլավ Մարինկովիչի հետ։


== Գործունեություն ==
1910 թվականին Մարինկովիչը հրավիրվել է որպես հրավիրյալ նկարիչ՝ ցուցադրելու 'Lada Art Society'-ում, խումբ, որը հիմնադրվել է Վուկանովիչների կողմից, և դարձել է հասարակության անդամ 1911 թվականին։ Երբ 1912 թվականին սկսվել են Բալկանյան պատերազմները, Մարինկովիչը միացել է իր արվեստի ուսուցիչներ Պետրովիչին և Վուկանովիչին որպես կամավոր բուժքույր բանակի բժշկական կորպուսում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա ուղեկցել է իր հիվանդներին, երբ ալբանացիները նահանջել են Պրոկլետիե՝ նրանց ապահով տանելով Կերկիրա։ Բժշկական կորպուսին ուղեկցող մյուս նկարիչների թվում են եղել Կոստա Միլիչևիչը, ում իմպրեսիոնիստական ոճը ազդել է Մարինկովիչի հետագա գործերի վրա։
1919 թվականին Մարինկովիչը դարձել է Սերբիայի կերպարվեստագետների ասոցիացիայի (սերբ.՝ Udruženje Likovnih Umetnika Srbije (ULUS)) հիմնադիրներից մեկը և մոտավորապես նույն ժամանակ օգնել 'Cvijeta Zuzorić' ասոցիացիային՝ նպաստելու Բելգրադում գեղարվեստական նախաձեռնություններին։ Նրա աշխատանքները Լյուբոմիր Իվանովիչի, Կոստա Միլիչևիչի և Բորիվոյե Ստեֆանովիչի, «Բելգրադի իմպրեսիոնիստների» և Միխայիլո Միլովանովիչի հետ միասին, ի թիվս այլ հարավսլավացի նկարիչների, ցուցադրվել են 1922 թվականին Բելգրադում անցկացվող հինգերորդ հարավսլավական ցուցահանդեսում։ Տարիներ անց նա մեծ ցուցանմուշներ է ունեցել Թուրինում և Սոֆիայում մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։
Ընտանիքի առատության և ազդեցության պատճառով Մարինկովիչը ստիպված չի ընդունել ուսանողներին իր արվեստին աջակցելու համար և կարողացել է ազատ ժամանակ նկարել նատյուրմորտ, ինտերիեր և բնապատկերներ, հիմնականում Բելգրադի շրջակայքը։ Նա նաև կամավոր աշխատել է թագուհի Մարիա Կարաջորջևիչի հետ՝ օգնելով աղքատ կանանց և նրանց երեխաներին։ 1935 թվականին նրա հայրը՝ Սիմա Լոզանիչը, մահացել է հուլիսի 7-ին, ամուսինը՝ Վոյիսլավ Մարինկովիչը, մահացել է՝ սեպտեմբերի 18-ին, և նրա եղբայրը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, Միջազգային Կարմիր Խաչի նախկին պաշտոնյա Ջոն Ֆրոթինգհեմը, ու նրա քրոջ՝ Ելենայի ամուսինը նույնպես մահացել է նոյեմբերի 20-ին։
Բելգրադի նացիստական օկուպացիայի ժամանակ Մարինկովիչն ապրել է հանգիստ և միայնակ կյանքով։ Երբ պատերազմն ավարտվել է, և կոմունիստները եկել են իշխանության, նա որոշել է հեռանալ երկրից։ Նա տեղափոխվել է ծովափնյա Գետարի քաղաք, որը գտնվում է Ֆրանսիայի հարավ-արևմտյան ափին, որտեղ նրա քույրը հիմնել էր մանկատուն։ Նա համեստորեն ապրել է բնապատկերներ նկարելով մինչև 1970-ական թվականները և կյանքի վերջում Պայա Յովանովիչի և Կոստա Միլիչևիչի անձնական հավաքածուից մի քանի նկարներ է նվիրել Սերբիայի ազգային թանգարանին։


== Մահ և ժառանգություն ==
Մարինկովիչը մահացել է 1973 թվականի մայիսի 30-ին Գետարիում։ Նրա ստեղծագործություններից գտնվում են Բելգրադ քաղաքի թանգարանի, Բելգրադի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի, Սերբիայի ազգային թանգարանի հավաքածուոներում և այլ վայրերում ինչպես Սերբիայում, այնպես էլ արտերկրի մշտական հավաքածուներում։ Նրա որոշ գործեր Զորա Պետրովիչի, Նադեժդա Պետրովիչի և այլ կին նկարիչների գործերի հետ, ովքեր Սերբական Կարմիր Խաչի կամավորներ են եղել, ցուցադրվել են միմյանց կողքին Պավլե Բելյանսկու հուշահամալիրում։ Նրանց աշխատանքները կրել են ոճական նմանություններ, ինչպիսիք են էքսպրեսիոնիստական, դրամատիկական, զգացմունքային և գունեղ նկարները։


== Ծանոթագրություններ ==


=== Մատենագիտություն ===