armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ալբերտ Եսայան

Եսայան Ալբերտ Գարեգինի (ծնված 1945 թվականի, սեպտեմբերի 12, քաղաք Բոլնիս (Վրաստան)), վնասվածքաբան-օրթոպեդ։ ՀՀ բանակի բժշկական ծառայության փոխգնդապետ (2000)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը (1970)։ 1970-1972 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։
1972-1991 թվականներին աշխատել է Պետրոսյանի անվան Երևանի վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտահետազոտային ինստիտուտում, 1980-1982 թվականներին՝ Կաբո-Վեոլե Հանրապետությունում (Կանաչ հրվանդանի կղզիներ), 1991-1994 թվականներին՝ Երևանի երկաթգծի հիվանդանոցի գլխավոր վնասվածքաբան, 1994 թվականից՝ Պաշտպանության նախարարության կենտրոնական կլինիկական զինվորական հրապիտալի՝ իր հիմնադրած վնասվածքաբանության բաժանմունքի պետ։
1988-1994 թվականներին կամավոր մեկնել է Գետաշենի ենթաշրջան և Ստեփանակերտ, բուժօգնություն է ցույց տվել վիրավոր, հիվանդ ազատամարտիկներին և խաղաղ բնակիչներին։ Շուշիի ազատագրման և Ստեփանակերտի հրթիռահրետակոծումների ժամանակ վիրահատել է հարյուրավոր վիրավոր ազատամարտիկների և խաղաղ բնակիչների։
Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական ծառայության համար», ՀՀ «Արիություն», «Մարշալ Բաղրամյան-100» մեդալներով։
Իզոստազիա

Իզոստազիա (իզոստազ և հունարեն՝ ζτάσις – հավասարակշռություն), երկրակեղևի առավել կայուն հավասարակշռության վիճակ։ Տերմինն առաջարկել և ավելի նեղ իմաստով օգտագործել է ամերիկացի երկրաբան Ք. Դեթոնը (1892 թվականին)։ Ժամանակակից տվյալներով երկրակեղևը գտնվում է նվազագույն ազատ էներգիայով օժտված իզոստատիկ վիճակում, որի դեպքում լիթոսֆերայի խոշոր բեկորները և ասթենոսֆերայի կիսահեղուկ զանգվածները միմյանց հետ փոխազդեցության մեջ են մտնում Արքիմեդի օրենքի համաձայն։ Բացառություն են կազմում միայն մոլորակի ընդհանուր մակերևույթի փոքր մասը զբաղեցնող ինտենսիվ տեկտոնական շարժման գոտիները։
Մերի (Իտալիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մերի (այլ կիրառումներ)Մերի (իտալերեն՝ Merì ), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2186 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 2186 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 1 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98040։ Հեռախոսային կոդը՝ 090։ Քաղաքի հովանավորն է սբ. Աննունկիազիոնեն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ։


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 090 9763777
Էլեկտրոնային հասցե՝ info@comune.meri.me.it
Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.meri.me.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Գենջան

Գենջան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սովխոզ Սոլիդարնոստ (գյուղ, Ելեցկի շրջան)

Սովխոզ Սոլիդարնոստ (ռուս.՝ Совхоз Солидарность), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ելեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2492 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռադգոսպնոե (այլ կիրառումներ)

Ռադգոսպնոե, կարող է վերաբերել՝

Ռադգոսպնոե - ավան, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Պոպելնյանսկի շրջանում
Ռադգոսպնոե - ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում
Ռադգոսպնոե - ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում
Ռադգոսպնոե - ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում
Ռադգոսպնոե - ավան, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում
Ռադգոսպնոե - ավան, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում
Ռադգոսպնոե - ավան, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում
Ռադգոսպնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում
Ռադգոսպնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում
Ռադգոսպնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում
Սուրմառի (բերդաքաղաք)

Սուրմառի, նաև՝ Սուրմարի կամ Սուրբ Մարի, բերդաքաղաք Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Ճակատք գավառում, Երասխ և Վարդամարդ գետերի միախառնման մոտ, Խաչասարի ստորոտին։
Պարսպապատած, աշտարակներով և մետաղակուռ դարպասներով ամրացած հյուսիսից պաշտպանվում էր նաև Երասխ գետով, մնացած կողմերից՝ խոր անդունդներով։ Գլխավոր դարպասը (գետի կողմից) տանում էր դեպի դղյակ, որն իր հերթին ամրացված էր բարձր պարիսպներով ու հզոր աշտարակներով։ Թովմա Մեծոփեցին Սուրմառի ամրությունների շինությունը վերագրում է Բագրատունիներին (հավանաբար վերանորոգել են հին բերդը)։ Ըստ Արիստակես Լաստիվերցու, Հայոց թագավոր Հովհաննես Սմբատից (1020-1041), այլ բերդերի թվում, Վեստ Սարգիսը բռնատիրել է նաև Սուրմառի բերդաքաղաքը։ Ալփ Արսլանը Սուրմառին գրավել և վերածել է թուրքական զորանիստի։ 13-րդ դարի սկզբին Սուրմառին ազատագրել են Զաքարյանները։ 1387 թվականին Սուրմառին գրավել և ավերել են Լենկթեմուրի հրոսակները։ Հետագայում վերանորոգվել է, որովհետև 15-րդ դարի սկզբին եվրոպացի ճանապարհորդ Կլավիխոն Սումառին նկարագրում է որպես կանգուն բերդաքաղաքի և համանուն վիճակի կենտրոն։ 16-18-րդ դարերին՝ պարսկական տիրապետության ներքո, Սուրմառին եղել է Երևանի խանության համանուն մահալի, իսկ Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին միացվելուց (1828) հետո՝ համանուն գավառի կենտրոնը։ 1920 թվականին Սուրմառին զավթեց քեմալական Թուրքիան։ Կոտորածներից փրկված Սուրմառեցի հայերը ապաստան գտան Խորհրդային Հայաստանում։
Գտի՛ր ինձ, Լյոնյա

«Գտի՛ր ինձ, Լյոնյա» (ռուս.՝ «Найди меня, Лёня!»),  խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրել է ռեժիսոր Նիկոլայ Լեբեդևը «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում Վալենտինա Օսեևայի «Դինկա» վիպակի մոտիվներով։ Ստեղծագործության առաջին էկրանավորումն է (երկրորդը՝ «Վաղ, վաղ առավոտ»)։։
Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1972 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։


== Սյուժե ==
20-րդ դարի սկիզբ, Ռուսաստան։ Դեռահաս Լյոնկան, որը փախել է ագահ ու դաժան վաճառականի՝ Վոլգա գետով լողացող բեռնանավից, ծանոթանում է մի աղջկա՝ Դինայի հետ, որի ընտանիքը կապված է «քաղաքական» հեղափոխականների հետ, որոնք թռուցիկներ են տարածում բանվորների շրջանում, և դառնում է այդ գործունեության ակտիվ մասնակիցը։ Դինկայի հետ ընկերակությունն օգնում է նրան չդավաճանել ընկերներին, ազատվել լրտեսից և գտնել իր ճանապարհը կյանքում։


== Դերերում ==
Լարիսա Բարանովա – Դինկա (ըստ վիպակի՝ Նադեժդա Արսենևա) 
Անդրեյ Տրոֆիմով – Լյոնկա  
Նինա Վեսելովսկայա – Մարինա Վլադիմիրովնա Արսենևա  
Եվգենյա Վետլովա – Կատյա  
Անատոլի Պուզիրյով – Կոստյա
Վիկտոր Չեկմարյով – Գորդեյ Զախարովիչ
Ալեքսանդր Դեմյանենկո – լրտես
Ալեքսանդր Աֆանասև – Միտրիչ
Դպրոցականներ՝
Անդրեյ Գրեցով – Մինկա
Վիտյա Ելիզարով – Տրոշկա
Իրինա Վինչիկովա – Ալինա, Դինկայի ավագ քույրը
Աննա Ալեքսախինա – Միշկա, Դինկայի միջնեկ քույրը


== Նկարականող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Բորիս Վախտին
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Նիկոլայ Լեբեդև
Գլխավոր օպերատոր՝ Սեմյոն Իվանով
Գլխավոր նկարիչ՝ Ալեքսեյ Ֆեդոտով
Կոստյումների նկարիչ՝ Վալենտինա Ժուկ
Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Մակլակով
Հնչյունային օպերատոր՝ Աննա Վոլոխովա
Ֆիլմում հնչում են Կոնստանտին Բալմոնտի «Կարապ» և Վալերի Բրյուսովի «Որմնադիր» բանաստեղծությունները։


== Տեխնիկական տվյալներ ==
Արտադրություն՝ «Լենֆիլմ»
Պատկեր՝ լայնէկրան
Ձայնը՝ մոնո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Найди меня, Лёня!» Аннотированный каталог фильмов киностудии «Ленфильм» 1918—2003.
««Найди меня, Лёня!»»։ Фильмы։ Энциклопедия отечественного кино։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-12-12-ին։ Վերցված է 2013-11-07  
««Найди меня, Лёня!»»։ Статья։ Онлайн энциклопедия Кирилла и Мефодия։ Վերցված է 2013-11-07 
НАЙДИ МЕНЯ, ЛЕНЯ! // Энциклопедия кино. — 2010.
Ալբու (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալբու (այլ կիրառումներ)Ալբու շրջան (էստ․՝ Albu vald), շրջան Էստոնիայի Յարվամաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Յեռվա-Մադիսե գյուղը։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1401 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 5,45 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
Գալայկովցի

Գալայկովցի (ուկրաիներեն՝ Галайківці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գալայկովցի գյուղում բնակվում էր 916 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3401 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 269,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մահալե (Ադանայի նահանգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մահալե (այլ կիրառումներ)Մահալե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մի դրվագ երկաթեղեն հավաքողի կյանքից

«Մի դրվագ երկաթեղեն հավաքողի կյանքից» (բոս․՝ Epizoda u životu berača željeza), 2013 թվականին թողարկված բոսնիական կինոնկար, որի սցենարիստն ու բեմադող ռեժիսորը Դենիս Տանովիչն է։ Ֆիլմը ներկայացվել է Բեռլինի 63-րդ միջազգային կինոփառատոնում, որտեղ արժանացել է ժյուրիի Գրան պրի մրցանակին, իսկ գլխավոր հերոսի կերպարը մարմնավորած Նազիֆ Մույիչն էլ «Արծաթե արջ» մրցանակ է ստացել տղամարդու դերի լավագույն կատարման համար։ Ֆիլմը ցուցադրվել է նաև Տորոնտոյի 2013 թվականի միջազգային կինոփառատոնում՝ «Ժամանակակից համաշխարհային կինո» բաժնում, բացի այդ, ընտրվել է որպես Բոսնիայի առաջադրած թեկնածու՝ ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակի համար պայքարելու «Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ» անվանակարգում և տեղ է գրավել մրցանակաբաշխության կրճատված ցանկ (shortlist) անցած կինոնկարների շարքում։


== Դիպաշար ==
Կինոնկարը բոսնիական գյուղերից մեկում ապրող գնչուական մի ընտանիքի մասին է։ Նազիֆն ու նրա կինը՝ Սենադան, իրենց ու երկու դստրիկների գոյությունը  պահպանում են մետաղի ջարդոն հավաքելով և դրա առևտրով զբաղվողին վաճառելով։ Մի օր էլ Սենադան ցավի սուր նոպա է ունենում։ Նազիֆը նրան հասցնում է հիվանդանոց։ Այստեղ կնոջը հետազոտելուց հետո հայտնում են, որ նրա դեռ չծնված երեխան մահացել է, և հետագա բարդություններից խուսափելու համար Սենադային պետք է շտապ վիրահատել։ Վիրահատության համար պահանջում են 980 մարկ գումար, որի ձեռքբերման նպատակով ամուսնական զույգը մեծ ջանքեր է գործադրում, սակայն այդպես էլ արդյունքի չի հասնում։ 
Ֆիլմում դերակատարումներով հանդես են եկել ոչ պրոֆեսիոնալ դերասաններ, որոնք կարծես հենց իրենց իսկ կյանքի դրվագներ են ներկայացնում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
An Episode in the Life of an Iron Picker(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Ինչպես Գրինչը գողացավ Սուրբ ծնունդը (գիրք)

«Ինչպես Գրինչը գողացավ Սուրբ ծնունդը» (անգլ.՝ How the Grinch Stole Christmas!), ամերիկացի մանկագիր Թեոդոր Սուս Գեյսելի հեքիաթը։ Գիրքը քննադատում է Սուրբ ծննդյան առևտրականացումը (բնօրինակում գրքի գործողությունները տեղի են ունենում հենց Սուրբ ծննդին)։


== Սյուժե ==
Գրինչը վնասակար, փնթփնթան, քարանձավային կանաչ հրեշ է «երկու անգամ ավելի փոքր» սրտով, որն իր շան հետ ապրում է ձյունապատ լեռան վրա՝ ուրախ ու բարյացակամ քաղաքից հյուսիս։ Ամեն տարի Սուրբ ծննդին ավելի ու ավելի է մեծանում Գրինչի ատելությունը քաղաքի երջանիկ բնակիչների նկատմամբ։ Նրանք նվերներ էին տալիս իրար, ուրախանում տոնական խնջույքներում և երգում իրար ձեռք բռնած, ինչն ամենից շատ էր զայրացնում չար հրեշին։ Մի անգամ Գրինչը որոշում է խանգարել Սուրբ ծննդի տոնակատարությունը։ Հագնվելով Ձմեռ պապի նման՝ նա մտնում է քաղաքացիների տներ ու գողանում նրանց նվերները, ուտելիքն ու զարդարանքները։ Սակայն վերջնական արդյունքում Գրինչը հասկանում է, որ այդ տոնի իմաստը նվերները չեն։ Զղջալով իր արածի համար՝ չարագործը որոշում է նվերները վերադարձնել մարդկանց, և վերջիններս ընդունում են նրան։


== Ստեղծում և հրատարակում ==
Թեոդոր Սուսն սկսել է աշխատել Գրինչի մասին ստեղծագործության վրա 1957 թվականի սկզբին։
Նա կարճ ժամանակ առաջ էր վերջացրել «Գլխարկով կատուն» և եղել էր «Begginer Books»-ի հիմնադիրների շարքում Ֆիլիսի, Բենետ Սերֆի ու իր կնոջ՝ Հելեն Պալմերի հետ։ Հելենը, որը մշտապես առողջական խնդիրներ ուներ, այնուամենայնիվ հանդես է եկել որպես ամուսնու գրքի ոչ պաշտոնական խմբագիր։
Գեյսելը գիրքը գրել է արագ, մեծ մասն ստեղծվել է մի քանի շաբաթվա ընթացքում։ Կենսագիրները գրում են, որ Գրինը «ամենաթեթև գիրքն է հեղինակի կարիերայում՝ չհաշվելով, իհարկե, նրա վերջաբանը»։ Հեղինակը խոստովանել է, որ վերջաբանը գրվել է դժվարությամբ, երեք ամիս անց, երբ ինքն արդեն հուսահատվել էր, և քիչ էր մնում, որ փչացնի պատմությունը։
1957 թվականի մայիսի կեսերին գիրքն ավարտվել է, և Գեյսելը վերցրել է մեկամսյա արձակուրդ և մեկնել Հավայի, որտեղ նա ստուգել է տեքստը հրատարակչություն ուղարկելուց առաջ։
Գիրքը լույս է տեսել 1957 թվականի դեկտեմբերին։ Գեյսելն այն ձոնել է Թեոդոր «Թեդի» Օուենսին՝ իր զարմուհի Փեգի Օուենսի մեկամյա որդուն։


== Ադապդացիաներ ==
1966 – «Ինչպես Գրինչը գողացավ Սուրբ ծնունդը» անիմացիոն ֆիլմ, ռեժիսոր՝ Չակ Ջոնս, հնչյունավորող՝ Բորիս Կառլոֆ, Գեյսելն ինքն է գրել մուլտֆիլմի երգերի տեքստերը։
1998 – Երաժշտական բեմական տարբերակն ստեղծվել է «Գլոբուս» թատրոնի կողմից, Սան Դիեգո։ Այն բեմադրվել է նաև Բրոդվեյում և մասնակցել 2008 թվականին Միացյալ Նահանգներում տեղի ունեցած շրջագայությանը։ Հյուսիսամերիկյան շրջագայությունն սկսվել է 2010 թվականի աշնանը, բեմադրությունը դարձել է ամենամյա իրադաձություն,
1999 – թողարկվել է «Ինչպես Գրինչը գողացավ Ծննդյան տոները» աուդիոգիրքը,
2000 – Ռոն Հովարդի «Գրինչը՝ Ծննդյան տոների գողը» լիամետրաժ ֆիլմ, որում գլխավոր դրը կատարում է Ջիմ Քերրի,
2009 – Ինտերակտիվ էլեկտրոնային գիրք iPhone-ի համար,
2018 – «Գրինչը՝ Ծննդյան տոների գողը» 3D անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմ, Illumination Entertainment ստուդիա, ռեժիսոր՝ Փիթ Քենդլենդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիսոգորկա (գյուղ, Լետիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼիսոգորկաԼիսոգորկա (ուկրաիներեն՝ Лисогірка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիսոգորկա գյուղում բնակվում էր 1 087 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2855 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 380,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վալ դը Մոդեր

Վալ դը Մոդեր (ֆր.՝ Val-de-Moder), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 5157 մարդ, բնակչության խտությունը` 827.77 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.23 կմ² տարածք։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Պֆաֆենոֆեն, Յուբերակ և Լա Վալկ համայնքների միավորման արդյունքում։


== Վարչական բաժանում ==


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Լադո Ասաթիանիի փողոց (Թբիլիսի)

Լադո Ասաթիանիի փողոց (վրաց.՝ ლადო ასათიანის ქუჩა), փողոց Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի Հին Թբիլիսի շրջանում՝ Սոլոլակ բլրի ստորոտում։ Սկսվում է Երուսաղեմի փողոցից և ավարտվում Ամագլեբա ու Կոջորի փողոցների հատման վայրում։


== Պատմություն ==
Փողոցն իր ներկա անվանումը ստացել է ի պատիվ վրացի գրող Լադո Ասաթիանիի 1991 թվականին։ Նախկինում բազմիցս փոխվել է փողոցի անունը։ 1841 թվականին կոչվել է Այգեգործական, 1843 թվականին՝ Բարսեղ Բեհբության, 1922 թվականին՝ Ֆրիդրիխ Էնգելս, 1923 թվականին՝ Իոսիֆ Իվանիձե։
Լադո Ասաթիանիի փողոցում տարբեր տարիների բնակվել են հայտնի և ազդեցիկ անձինք, որոնց մեծ մասը հայեր են եղել։
Ասաթիանի փողոցում է գտնվել նախկին Մանթաշյանի առևտրային ուսումնարանը, որը  խորհրդային տարիներին գործարկվել է որպես թիվ 43 դպրոցը, որտեղ սովորել և ավարտել են մշակույթի ազդեցիկ և հայտնի գործիչներ Միքայել Թարվերդյանը, Էդուարդ Խաղագորտյանը, Լև Կուլիջանյանը,  Եվգենի Բաշինջաղյանը, Թելման Զուրաբյանը, Թադևոս Ավետի Բարխուդարյանը, Գրիգորի Բեժանովը, Ա. Տեր-Գրիգորյանը, Ա. Մուրադյանը և ուրիշներ։


=== Տեսարժան վայրեր ===
Թիվ 22 տուն - պատկանել է Բեհբությանին։
Թիվ 27 տուն (ճարտարապետ Կ.Ա.Սարգսյան)- պատկանել է Մ.Քալանթարյանին։
Թիվ 50 տուն (1910-1911, ճարտարապետ Ղազար Սարգսյան) - Մանթաշյանի առևտրային ուսումնարան։
Թիվ 28 տուն - ազնվական կուսյերի խորհրդի շենք։
Թիվ 30 տուն - այստեղ էին բնակվում սիմենսները։
Թիվ 32 — այս հասցեում է գտնվում վրացականացված հայկական առաքելական Կուսանաց Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին։
1909—1914 թվականներին Սոլոլակի բլրի մեջ թունել է փորվել, որը դարձել է դեպի բուսաբանական այգի տանող երկրորդ ճանապարհ։ Ինժեներն է եղել Կ.Խատիսյանը (Բրայլովսկու հետ համատեղ)։ Թունելը գործել է մինչև 2004 թվականը։ Փակվելուց հետո վերափոխվել է գիշերային ակումբի։


== Պատկերասրահ ==


== Գրականություն ==
Т. Р. Квирквелия Архитектура Тбилиси. М.: Стройиздат, 1985


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Прогулка по Сололаки. Тбилиси. Улица Ладо Асатиани Archived 2018-04-07 at the Wayback Machine.
Ֆեոդոր Շալյապինի տուն-թանգարան

Ֆեոդոր Շալյապինի տուն-թանգարան (ռուս.՝ Дом-музей Фёдора Шаляпина), ռուս բաս երգիչ, ռուսական ռեալիստական վոկալ-բեմական արվեստի խոշորագույն ներկայացուցիչ Ֆեոդոր Իվանովիչ Շալյապինի տուն-թանգարանը Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Գտնվում է Նովինսկի բուլվար, շենք 25 հասցեում։ Այս շենքում Ֆեոդոր Շալյապինը ընտանիքի հետ բնակվել է 1910 թվականից մինչև 1922 թվականին ԱՄՆ արտագաղթելը։


== Պատմություն ==
Այս տունը Ֆեոդոր Շալյապինը գնել է 1910 թվականի մայիսին։ Առանձնատունը կառուցվել է 18-րդ դարի վերջում և հրաշքով է փրկվել 1812 թվականի հրդեհների համանակ։ Սակայն գնելու պահին այն եղել է շատ վատ վիճակում և հիմնանորոգման կարիք է ունեցել, որը կատարվել է երգչի կնոջ՝ Իոլա Տառնագիի ղեկավարությամբ։ Ի վերջո, տունը նորոգվել է եվրոպական ոճով։
Շալյապինը շատ հյուրընկալ տանտեր է եղել. նրա տանը հաճախ են եղել ընկերները՝ Մաքսիմ Գորկին, Ալեքսանդր Կուպրինը, Մարիա Երմոլովան, Ալեքսանդր Գոլովինը, Վալենտին Սերովը, Կոնստանտին Կորովինը և Անտոն Ռուբինշտեյնը։ Շալյապինն այստեղ ապրել է մինչև 1922 թվականը, երբ արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ։
Թանգարանը բացվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 23-ին։ Մինչ այդ շենքում կոմունալ բնակարաններ էին, նրա վիճակը գնահատվում էր խարխուլ։ Շենքի վերանորոգումից հետո բազմաթիվ իրական հիշատակային ցուցանմուշներ թանգարանին հանձնել են Շալյապինի ժառանգները։ Տան հարևանությամբ 2003 թվականին տեղադրվել է երգչի հուշարձանը, որի հեղինակն է քանդակագործ Վադիմ Ցերկովնիկովը։
Տանը կազմակերպվում են ինչպես ժամանակակից նշանավոր վարպետների, այնպես էլ երիտասարդ կատարողների համերգներ, անցկացվում են մրցույթներ, փառատոներ, կոնֆերանսներ։ Թանգարանում կարելի է շրջել առանձնատան սենյակներով և մասնակցել էքսկուրսիային, այցելել դասախոսություններին, ձայնագրման համերգներին, աբոնեմենտային ցիկլի երեկոներին։
Թանգարանը Մ. Ի. Գլինկայի անվան երաժշտական մշակույթի թանգարանի մասնաճյուղերից մեկն է։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Թանգարանի պաշտոնական կայքը Archived 2018-06-03 at the Wayback Machine.
Ֆյոդոր Շալյապին Մոսկովյան կալվածքը
Ռոբերտո Մանչինի

Ռոբերտո Մանչինի (իտալերեն՝ Roberto Mancini, նոյեմբերի 27, 1964(1964-11-27), Էզի, Անկոնա, Մարկե, Իտալիա)։ իտալացի համբավավոր ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, Իտալիայի գավաթի խաղարկությունների տասնակի հաղթող (6 անգամ՝ որպես խաղացող, 4 անգամ՝ որպես մարզիչ)։ Իտալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Խալաջի

Խալաջ կամ Խալաջի (ադրբ.՝ Xələc), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։


== Պատմություն ==
Չարչիբողան գյուղը գտնվում է պատմական Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Շարուրդաշտ գավառում, Նորաշեն քաղաքի 5 կմ  հարավ-արևմուտք, Արաքս գետի ձախ ափին, նախկինում Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում, Երևան-Նախիջևան ավտոմայրուղու աջ կողմում։


== Բնակչություն ==
1831 թվականին ուներ 130, 1873 թվականին՝ 513, իսկ 1974 թվականին՝ 581 թուրք բնակիչ։


== Կրթություն ==
Ունեցել է ութամյա դպրոց։


== Առողջապահություն ==
Գյուղում հիմնադրվել էր բուժկետ։


== Հուշարձան ==
Պատմական աղբյուրներում և վիմական արձանագրություններում չի հանդիպում որևէ տեղեկատվություն գյուղի պատմաճարտարապետական հուշարձանների վերաբերյալ։


== Այլ տեղեկատվություն ==
Գյուղում միացվել է Ջոմախտու գյուղին։


== Տես նաև ==
Շարուրի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Վարդաս Մամիկոնյան

Վարդաս Մամիկոնյան (նաև՝ Վարդ Կեսար, Վարդ Մամիկոնյան, 816 - ապրիլի 25, 866), հայազգի բյուզանդական ռազմական և քաղաքական գործիչ, Բյուզանդիայի փաստացի կառավարիչը իր ռեգենտության ժամանակաշրջանում (856-866)՝ անչափահաս կայսր Միքայել Գ-ի օրոք։ Մարինոս Մամիկոնյանի և Թեոկտիստե Ֆլորինայի որդին, զորավար Մանուել Մամիկոնյանի եղբորորդին, Բյուզանդիայի կայսր Թեոփիլոսի կնոջ՝ Թեոդորայի և զորավար Պետրոնաս Մամիկոնյանի եղբայրը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնայա Բիրյուկսա

Կրասնայա Բիրյուկսա, գետ Ռուսաստանի շրջանում։ Հոսում է Ալթայի հանրապետությունում։ Ալթայի երկրամաս։ Գետաբերանը գտնվում է Բիրյուսկա գետից 28 կմ ձախ։ Գետի երկարրությունը կազմում է 14 կմ։
Ընտանեկան բժշկությունը Հայաստանում

Ընտանեկան բժշկություն, Ընտանեկան բժշկությունը ՀՀ առողջապահության համակարգում ներդրվել է 1997 թվականին. առաջնային բուժօգնության պոլիկլինիկայի ծառայությունը փոխարինվել է ընտանեկան բժշկության ինստիտուտով։ Նպատակը հիվանդությունների ընթացքը վերահսկելն է, առողջ կենսակերպի ներդրումը, ընտանիքի բոլոր անդամների շարունակ, բժշկական հսկողությունը, առողջության առաջնային պահպանումը։ Որոշումը հիմնավորվել է նախնական փորձագիտական ուսումնասիրություններով և տնտեսական հաշվարկներով, որոնք իրականացրել է ՀՀ ԱՆ-ն՝ միջազգային փորձագետների մասնակցությամբ՝ Համաշխարհային բանկի առողջա պահպանական ծրագրերի իրականացման գրասենյակի (ԾԻԳ) աջակցությամբ։ Ծրագրի առաջնահերթ խնդիրն ընտանեկան բժիշկների պատրաստումն էր։ Այդ նպատակով ԵՊԲՀ-ում և ԱԱԻ-ում բացվել են ընտանեկան բժշկության ամբիոններ (վարիչներ՝ Մ. Նարիմանյան, Ս. Հովհաննիսյան), որոնց անձնակազմը համալրվել է մանկաբուժության և ներքին հիվանդությունների բնագավառների մասնագետներով։ ԵՊԲՀ-ի ընտանեկան բժշկության ամբիոնում կազմակերպվել են փուլային պարապմունքներ, որոնց ընթացքում դասավանդվել է ընտանեկան բժշկություն։ Պատրաստվել են ընտանեկան բժիշկների կլինիաներ, ուղեցույցներ՝ Մ. Օհանյանի, Կ. Մալայանի, Օ. Վարդանյանի, Հ. Դանիելյանի մասնակցությամբ։ Ըտանեկան բժշկության ներդրման ընթացքում հայ մասնագետներն ստացել են արտասահմանյան մասնագետների փորձագիտական աջակցությունը, որն իր հերթին նպաստել է առողջապահպանական ՇԻԳ-ի և որոշ միջազգային կազմակերպությունների հետ համագործակցությանը, որոնք մասնակցել են ՀՀ-ում առողջության առաջնային պահպանման համակարգի բարեփոխումներին։ ԵՊԲՀ-ի և ԱԱԻ-ի ընտանեկան բժշկության ամբիոններում միօրինականացված ծրագրով վերամասնագիտացել են ավելի քան 1200 ընտանեկան բժիշկներ, ընտանեկան բժշկության կլնիկաներ օրդինատուրայում պատրաստվել են առաջին ընտանեկան բժիշկները։ Այդպես՝ ընտանեկան բժշկությունը ձևավորվել է և՝ որպես ինքնուրույն կլինիկա, մասնագիտություն, և՝ որպես բժշկական կրթության ակադեմիա առարկա։ Ստեղծվել են նաև այդ ոլորտի մասնագետներին համախմբող հասարակական կազմակերպություններ՝ Ընտանեկան բժիշկների ընկերակցությունը (նախագահ՝ Ս. Հովհաննիսյան) և 455 Ընտանեկան բժշկության ակադեմիական միությունը (համա- նախագահներ՝ Մ. Նարիմանյան և Մ. Օհանյան), որոնք կապ են հաստատում մարզերում աշխատող մասնագիտացված բժիշկների, ամբիոնների և համալսարան, րի է հասել մարզային առողջապահյան բնագավա-կլինիկաների միջև։ Ընտանեկան բժշկությունը զգալի հաջողություններիէ հասել մարզային-առողջապահական բնագավառում՝ հատկապես գյուական բնակավայրերում։
Կոհեռի

Կոհեռի (էստ․՝ Koheri), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Ռիդալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Հատիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Հատիս գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 52 հուշարձան (10 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնտե Արջենտարիո

Մոնտե Արջենտարիո  (իտալերեն՝  Monte Argentario), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզում՝ Գրոսետո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 12 990 մարդ (ըստ 2008 թվականի տվյալների)։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 217 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 60կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 5819։ Հեռախոսային կոդը՝ 0564։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս։ 0564 811911
Էլեկտրոնային փոստ։ urp@comunemonteargentario.it
Պաշտոնական կայք։  http://www.comunemonteargentario.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Դյուդենդ

Դյուդենդ (այժմ կոչվում է՝ Դյուդենգա ադրբ.՝ Düdəngə), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։


== Տես նաև ==
Շարուրի շրջան


== Արտաքին հղումներ ==
Դյուդենդ բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։


== Գրականություն ==
Արգամ Այվազյան,  Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։, Երևան, ««Հուշարձան» և ՀՀ ԳԱԱ «գիտություն»», 1995 — 367, էջեր 367 — 367 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
(929) Ալգունդե

(929) Ալգունդե (անգլ.՝ Algunde), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1920 թվականի մարտի 10-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,239563 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9868 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4924 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1224,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294076 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,91° անկյուն։
Ալգունդե աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(929) Ալգունդե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նատալյա Բաղդասարյան

Նատալյա Բաղդասարյան (մայիսի 19, 1956(1956-05-19), Եղվարդ, Ղափանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Նատալյա Բաղդասարյանը ծնվել է 1956 թվականին, ՀԽՍՀ Կապանի շրջանի Եղվարդ գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Սյունիքի մարզ)։ 1972 թվականին տեղափոխվել է Կապան քաղաք, ավարտել տեղի թիվ 27 (այժմ՝ թիվ 5) միջնակարգ դպրոցը։ 1973 թվականին եղել է Կապանի Ալեքսանդր Շիրվանզադեի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի սկսնակ դերասանուհի։ 1975-1978 թվականներին սովորել է Էջմիածնի Ակումբագրադարանային տեխնիկումի ռեժիսորական բաժնում։ Մինչև 1980 թվականն աշխատել է Կապանի դրամատիկական թատրոնում, 1980-1983 թվականներին՝ Գավառի Լևոն Քալանթարի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում։ 1983 թվականին վերադարձել է Կապան։ Նույն թվականից աշխատում է Ալեքսանդր Շիրվանզադեի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում։


== Ներկայացումներ ==


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Մովսես Խորենացու մեդալ
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ
«Լոռի 2008» փառատոնի «Լավագույն կին դերակատար» մրցանակ
ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգիր
ՀՀ պաշտպանության նախարարության պատվոգիր
Սյունիքի մարզպետի պատվոգիր
ՀԹԳՄ պատվոգիր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոսգոսստրախ Արմենիա

Ռոսգոսստրախ Արմենիա (կրճատ անվանում ՌԳՍ ԱՐՄԵՆԻԱ), հայաստանյան ապահովագրական ընկերություն։ Ընկերության գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Երևանում Հյուսիսային պողոտա 1 հասցեում։
Ընկերությունում աշխատում է մոտ 300 հաստիքային աշխատող և մոտ 2000 ապահովագրական գործակալ։ Ընկերությունը Հայաստանում ունի հաճախորդների սպասարկման 29 գրասենյակ (մասնաճյուղ կամ վաճառքի գրասենյակ)։


== Պատմություն ==
«Ռոսգոսստրախ Արմենիա» ընկերությունը հիմնադրվել է 2008 թ. Հայաստանում՝ 500 միլիոն դրամ կանոնադրական կապիտալով
2013 թ.-ին կանոնադրական կապիտալը կազմել է մոտ 3 միլիարդ դրամ։ Այսօր ՌԳՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ընկերության կապիտալը կազմում է 4,5 միլիարդ դրամ։


== Ապահովագրական լուր ==
2011-2013 թթ․. ՌԳՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ընկերությունը նկարահանել է «Ապահովագրական Լուր» հաղորդումը։ Հաղորդման ընթացքում ներկայացվել և քննարկվել են ապահովագրության տեսակներ, հեռուստադիտողները ստացել են նրանց հուզող հարցերի պատասխաններ։ 


== Որակի սերտիֆիկատ ISO 9001:2015 և ISO 27001:2013 ==
2011 թվականի դեկտեմբերին ՌԳՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ընկերությունը ստացել է ISO 9001։2008 ստանդարտին համապատասխանության սերտիֆիկատ։ Որպես սերտիֆիկացնող մարմին հանդես է եկել Moody International կազմակերպությունը։
2016 թվականին ՌԳՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ընկերությանը Բրիտանական ստանդարտների Ինստիտուտը (British Standard Institute (BSI) շնորհել է Հայաստանում առաջին ISO 9001:2015 սերտիֆիկատը։
2018 թվականից TUV ընկերության կողմից տրվել է նաև տեղեկատվության անվտանգության կառավարման համակարգի պահանջներին համապատասխանության ISO 27001:2013 վկայականը։


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԳՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ընկերության պաշտոնական էջ


== Ծանոթագրություններ ==
Քարի շրջան (Նյու Մեքսիկո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քարի շրջան (այլ կիրառումներ)Քարի շրջան (անգլ.՝ Curry County), ԱՄՆ Նյու Մեքսիկո նահանգի 33 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.642 կմ² է, բնակչությունը՝ 45.044 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քլովիս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1909 թ.։
Կիմ Յոն Նամ

Կիմ Յոն Նամ (հանգըլ՝ 김영남, հանջա՝ 金永南, փետրվարի 4, 1928(1928-02-04), Փհենյան, Կորեան Ճապոնիայի տիրապետության տակ), Կորեայի գլխավոր նահանգապետություն, Ճապոնական կայսրություն, Կորեայի Ժողովրդադեմոկրատական Հանրապետության պետական և քաղաքական գործիչ, 1978 թվականից՝ Կորեայի աշխատավորական կուսակցության Քաղ բյուրոյի Կենտրոնական կոմիտեի անդամ, 1998 թվականից՝ Կորեայի Ժողովրդական բարձրագույն ժողովի նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1928 թվականի փետրվարի 4–ին՝ Փհենյանում՝ ծառայողի ընտանիքում։ Ստացել է բարձրագույն կրթություն։ Կորեայի աշխատավորական կուսակցության անդամ է 1946 թվականից։
1944-1945 թվականներին եղել է գյուղական դպրոցի ուսուցիչ։ 1946-1952 թվականներին Տոմսկի պետական համալսարանի պատմական ֆակուլտետի ուսանող է եղել, հետո սովորել է Ռոստովի պետական համալսարանում։ 1957-1959 թվականներին  ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի ասպիրանտ։ 
1963-1967 թվականներին ԿԺԴՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։ 1967 թվականից կառավարչի տեղակալ, 1972 թվականից՝ Կորեայի աշխատավորական կուսակցության միջազգային բաժնի կառավարիչ։ 1970 թվականից՝ Կորեայի աշխատավորական կուսակցության կենտկոմի անդամ, 1974 թվականից՝ կուսակցության բյուրոյի անդամ, Կենտրոնական կոմիտեի քարտուղար, 1978 թվականից Կորեայի աշխատավորական կուսակցության քաղբյուրոյի անդամ, 1983 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1998 թվականի սեպտեմբերից ԿԺԴՀ վարչապետի վարչական խորհրդի տեղակալ, ԿԺԴՀ արտաքին գործերի նախարար։
1998 թվականի սեպտեմբերի 5–ից զբաղեցրել է ԿԺԴՀ Գլխավոր Ազգային ժողովի նախագահի պաշտոնը, սահմանադրության համաձայն հանդիսացել է պետության բարձրագույն պաշտոնատար անձ։ 2014 թվականի ԿԺԴՀ 13–րդ գումարման խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 2014 թվականի մարտի 9–ին, վերընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր և Ազգային ժողովի նախագահ։
ԿԺԴՀ Ազգային ժողովի V-XIII–րդ գումարման պատգամավոր է։


== Փաստեր ==
Հանդիսանում է ժամանակակից պատմության մեջ պետության ամենածեր ղեկավարներից մեկը։
ԿԺԴՀ ղեկավարների մեջ հանդիսանում է ռեկորդ սահմանած քաղաքական գործիչ, որն այդքան մեծ տարիքում գտնվել է ղեկավար պաշտոնում։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Պետական դրոշի առաջին աստիճանի շքանշանով։
2012 թվականի փետրվարի 9–ից Գերագույն Ազգային ժողովի նախագահության հրամանով այլ պաշտոնատար անձանց հետ պարգևատրվել է Կիմ Չեն Իրի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
1792

1792 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1792 թվականն է, 
XVIII դարի 92-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Հովհաննես Քոլոզյան, հայագետ, պատմաբան, մանկավարժ, կղերապահպանողական հոսանքի պարագլուխը Վասպուրականում
Փետրվարի 17 - Կարլ Էռնստ ֆոն Բեր, Սաղմնաբանության հիմնադիր, Ռուսաստանի եվրոպական հատվածը և Սկանդինավիան ուսումնասիրող
Նոյեմբերի 28 - Վիկտոր Կուզեն, ֆրանսիացի իդեալիստ փիլիսոփա, քաղաքական գործիչ


== Մահեր ==
Կոլե Ումբրետո

Կոլե Ումբրետո  (իտալերեն՝ Colle Umberto), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 4572 մարդ, խտությունը՝ 352 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31014, հեռախոսային կոդ՝ 0438։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Բերքաձոր (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերքաձոր (այլ կիրառումներ)Բերքաձոր, գետակ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Եղեգիս գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Ճաղատսար լեռան արևմտյան լանջերից բխող աղբյուրներից և Գետիկվանք գյուղից 1 կմ արևելք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 8 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Իզեր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իզեր (այլ կիրառումներ)Իզեր (ֆր.՝ Isére), գետ Ֆրանսիայի հարավ֊արևելքում, Ռոնի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Գրայան Ալպերից։ Իզերի վերնագավառում կառուցվել են ՀԷԿ-եր և ջրամբարներ։ Երկարությունը 290 կմ է։
Ստորին հոսանքում նավարկելի է։ Իզերի ափին է Գրենոբլ քաղաքը։


== Անվանում ==
Անվանումն ունի նախակելտական ծագում։ Ոմանք գտնում են, որ անվանումն ունի նույն ծագումը, ինչ որ Գերմանիայում գտնվող Իզար գետի անվանումը, այսինքն այն նշանակում է «հոսող ջուր»։


== Ծանոթագրություններ ==
Յագո Էրերին

Յագո Էրերին Բուիսան (իսպ.՝ Iago Herrerín Buisán, հունվարի 25, 1988(1988-01-25), Բիլբաո, Բասկերի երկիր, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ատլետիկ Բիլբաո» ակումբի դարպասապահ։


== Կարիերա ==
Յագո Էրերին ծնվել է Բիլբաոյում։ «Ատլետիկ Բիլբաո» ակումբի սան է։ Ավելի ուշ որոշ ժամանակ խաղացել է «Բասկոնիայի» ֆարմ-ակումբում, ինչից հետո վարձավճարով տեղափոխվել է «Բարակալդո» 2007 թվականի հունվարին։ 2012 թվականի ամռանը հարազատ ակումբ վերադառնալուց հետո միացել է պահեստային թիմին, որ հանդես էր գալիս Սեգունդա Բ-ում։
2010 թվականի հուլիսին Էրերին, «փնտրելով նոր ֆուտբոլային կյանք», որոշել է հեռանալ «Ատլետիկից» և պայմանագիր է կնքել «Ատլետիկո Մադրիդի» հետ։ Երկու մրցաշրջան հանդես է եկել պահեստային թիմում և մեկ մրցաշրջան՝ երրորդ կազմում։ 2011 թվականի հունվարի 8-ին կայացած «Խետաֆե Բ» ակումբի հետ հանդիպման 72-րդ րոպեին Յագոն խփել է հաղթական գոլը։
Էրերինը վերադարձել է «Ատլետիկ» 2012 թվականի ամռանը՝ կնքելով երկու տարվա պայմանագիր, սակայն անմիջապես վարձավճարով տեղափոխվել է «Նումանսիա»։ Օգոստոսի 18-ին կատարել է իր նորամուտը Սեգունդայում՝ մասնակցելով «Սպորտինգի» դեմ խաղին։
2013 թվականի հուլիսին Յագոն նոր պայմանագիր է կնքել «Ատլետիկի» հետ և վերջնականապես տեղափոխվել է նրա հիմնական կազմ։ Օգոստոսի 23-ին Էրերին անցկացրել է իր առաջին հանդիպումը Լա Լիգայում՝ մասնակցելով «Օսասունայի» դեմ խաղին, որն ավարտվել է «Ատլետիկի» հաղթանակով (2։0)։ Սակայն Լա Լիգայում իր առաջին մրցաշրջանի խաղերի մեծ մասը Յագոն անցկացրել է պահեստայինների նստարանին։


== Ձեռքբերումներ ==
Իսպանիայի սուպերգավաթի դափնեկիր – 2015


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը «Ատլետիկի» պաշտոնական կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Յագո Էրերին պրոֆիլը BDFutbol կայքում
Աննա Կոմորովսկա

Աննա Կոմորովսկի (մայիսի 11, 1953(1953-05-11), Վարշավա, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), Լեհաստանի առաջին տիկինն է։ Աննա Կոմորովսկին մասնագիտությամբ լատիներենի ուսուցչուհի է։ 1970 թվականին նա հանդիպել է Լեհաստանի ապագա նախագահ Բրոնիսլավ Կոմորովսկիյին և ամուսնացել վերջինիս հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուղդաթափա (լեռնանցք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուղդաթափա (այլ կիրառումներ)Բուղդաթափա, լեռնանցք Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Սևանի լեռներում։ Այստեղով ճանապարհով Սևանի ավազանից անցնում է Կուրի հովիտը։


== Ծանոթագրություններ ==
Արարանգուայի գավառ

Արարանգուայի  (պորտ.՝ Microrregião de Araranguá), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սանտա Կատարինա նահանգի մեջ։ Մտնում է Սանտա Կատարինաի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 175 779 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2962,214  կմ²։ Բնակչության խտությունը 59,3  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 339 369 326,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 7 881,29 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,797։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Արարանգուա
Էրմու
Սոմբրիու
Յուպիտեր LXXII

Յուպիտեր LXXII, Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։ Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի ղեկավարած խմբի կողմից 2011 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2011 J 1 ժամանակավոր անվանումը։
Յուպիտեր LXXII արբանյակը ունի մոտ 2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 22 462 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 686,6 օրվա ընթացքում։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 163,3° խավարածրի հարթության նկատմամբ, իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,233 է։
Յուպիտեր LXXII արբանյակը պատկանում է Կարմեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 23 - 24 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը մոտ 165° է։
Արբանյակը չէր դիտարկվել հայտնաբերման պահից ի վեր, և համարվում էր կորսված, ակայն այն վերահայտնաբերվոց 2018 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։


== Տես նաև ==
Յուպիտերի արբանյակներ


== Ծանոթագրություններ ==
Կորչակ (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)

Կորչակ (ուկրաիներեն՝ Корчак), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորչակ գյուղում բնակվում էր 472 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1416 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 333,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բաշերեթ (լեռնագագաթ)

Բաշերեթ, լեռնագագաթ Ղարաբաղի լեռներում, Հագարու գետի ավազանում, Շուշի քաղաքից մոտ 31 կմ հարավ։ Անտառածածկ է։ Ունի 1516 մ բարձրություն։ Բաշերեթ հարավային կողմում գտնվում է Բաշկերեթ բնակավայրը։


== Ծանոթագրություններ ==
(8192) Տոնուչի

(8192) Տոնուչի (անգլ.՝ Tonucci), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Սանտա Լյուչիա Ստրոնկոնե աստղադիտարանի կողմից Ստրոնկոնեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,222181 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1066 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3378 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1209,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297533 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8192) Տոնուչի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ուոլթեր Քլարկ

Ուոլթեր Քլարկ (անգլ.՝ Walter Leighton Clark, հունվարի 9, 1859(1859-01-09), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 18, 1935(1935-12-18), Սթոքբրիջ, Բերկշիր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի բիզնեսմեն, գյուտարար, նկարիչ և քանդակագործ։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1859 թվականի հունվարի 9-ին, Ֆիլադելֆիայում, Պենսիլվանիա նահանգում։
1922 թվականին Ջոն Սինգեր Սարջենթի և Էդմունդ Գրիսենի հետ Նյու Յորքում ստեղծել է Painters and Sculptors Gallery Association ասոցիացիան, որի շարունակությունը դարձել են Grand Central Art Galleries պատկերասրահը և Grand Central School of Art դպրոցը, որոնք գտնվում են Կենտրոնական երկաթուղային կայարանի մոտակայքում։ Պատկերասրահը հնարավորություն էր տալիս ամերիկացի նկարիչներին ցույց տալ իրենց աշխատանքները ԱՄՆ-ում առանց դրանք արտասահման ուղարկելու անհրաժեշտության։ Քանդակագործ Դանիել Ֆրենչի և դոկտոր Օսթին Ֆոքս Ռիգգսի հետ Քլարկը մեծ դեր էր խաղում Berkshire Theatre Festival նկարչական փառատոնի ստեղծմանը Սթոքբրիջում, Մասաչուսեթս նահանգում։ Երբ սթոքբրիջյան խաղատունը դադարեց գործել, որը նախագծվել էր ճարտարապետ Ստենֆորդ Ուայթի կողմից 1887 թվականին, Քլարկը, Փրենչը և Ռիգգասը գնել են այդ շենքը և վերանորոգումից հետո այնտեղ 1928 թվականին սկսել են անցկացնել Berkshire Theatre փառատոնը, որը դարձել է մշակույթի կյանքի խոշոր կենտրոններից մեկը։ Սթոքբրիջում Ուոլթեր Քլարկը քանդակագործություն է սովորել Դանիել Ֆրենչի մոտ, 1916 թվականին ստեղծել է կոլեկցիոներ և արվեստի գործիչ Ալեքսանդր Դրեյկի (անգլ.՝ Alexander Wilson Drake) մահարձանը։       
Մահացել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, Սթոքբրիջ քաղաքում, Մասսաչուսեթս նահանգում, և թաղվել է տեղի քաղաքային գերեզմանատանը։ Նրա մահարձանին փորագրվել է ամերիկացի պաստոր և գրող Էդվարդ Հեյլի խոսքերը. «Look up and not down; Look forward and not back; Look out and not in; And lend a hand»: Քլարկը քվակեր էր, նա ուներ երկու երեխա` Ուոլթերը և Բերթան։
1937 թվականին հրատարակվել է նրա ինքնակեսագրությունը` «Leaves From an Artist's Memory» վերնագրով, որը Քլարկը թելադրել է իր քրոջը (անգլ.՝ Emma Killé Clark), երբ հիվանդ պառկած է եղել։ Գրքում նա պատմում է իր կյանքի մասին` սկսելով մեխանիկական գործարանի աշակերտից մինչև արդյունաբերող, իր ճաանպարհորդության և շատ հայտնի մարդկանց` Էնդրյու Կարնեգի, Թոմաս Էդիսոն, Չարլզ Դանա Գիբսոն, Էլեն Ալիս Թերրի և այլ շատ մարդկանց հետ ընկերության մասին։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
The New York Times-ը 1936 թվականի մայիսի 13-ին հայտնում է Ուոլթեր Քլարկի հավաքածուի որոշ մասի վաճառման մասին, որտեղ եղել է Վան Դեյկի «Portrait of Marten Rijckaert» աշխատանքը, որն այժմ գտնվում է Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում, Պրադո թանգարանում։   
Նրա հավաքածուից մի քանի աշխատանքներ վաճառվել են Christie's աճուրդում, Նյու-Յորքում, 2007 թվականի հունիսին։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Walter Leighton Clark (անգլ.)
Walter Leighton Clark (անգլ.)
Walter Clark (1859-1935)  (անգլ.)
Միքայել Հրեշտակապետի տաճար (Նիժնի Նովգորոդ)

Միքայել Հրեշտակապետի տաճար (ռուս.՝ Миха́йло-Арха́нгельский собор), 17-րդ  դարի վրանային ճարտարապետության հուշարձան Նիժնեգորոդյան կրեմլի տարածքում։ Նիժնի Նովգորոդի հնագույն քարե տաճար, որի պատմությունը սկսվում է  քաղաքի հիմնադրման օրվանից։ Տաճարը օծվել է ռուսական բանակի հովանավոր Միքայել Հրեշտակապետի պատվին։


== Պատմություն ==

1221 թվականին կառուցվեց փայտե տաճարը, իսկ 1227 թվականին դրվեցին 4 հենասյուներով եռապսիդ, երեք նախասրահով սպիտակ քարե տաճարի հիմքերը, որն ամբողջությամբ վերակառուցվեց 1359 թվականին։ 1628 թվականի ապրիլի 23-ին (մայիսի 3-ին) ճարտարապետներ Լավրենտի Սեմյոնովի և Անտիպի ղեկավարությամբ սկսվեց գոյություն ունեցող շենքի վերակառուցումը։ Վերակառուցման աշխատանքներն իրականացվեցին Նիժնեգորոդյան աշխարհազորի հիշատակին և ավարտվեցին 1631 թվականին։
1704 թվականի կրեմլյան հրդեհի հետևանքով Հրեշտակապետի տաճարը վնասվեց։ Ծառայությունները վերսկսվեցին իրականացվել 1732 թվականի մարտի 18 (29)-ից, իսկ տաճարը կրկին օծվեց Նիժնի Նովգորոդի արքեպիսկոպոս Պիտիրիմի կողմից։
1962 թվականին Սվյատոսլավ Աղաֆոնովի ղեկավարությամբ իրականացված ռեստավրացիայից հետո տաճար տեղափոխվեց Կուզմա Մինինի աճյունը, որը նախկինում գտնվում էր ավերված Փրկչի Փոխակերպման տաճարում։
2006 թվականի  փետրվարի 16-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը պաշտոնական այցով ժամանեց Նիժնի Նովգորոդ։ Նա այցելեց Նիժնի Նովգորոդի կրեմլ և ծաղիկներ դրեց տաճարի հանգստարանում գտնվող Կուզմա Մինինի գերեզմանին։
2008 թվականին  տաճարից ոչ հեռու կանգնեցվեց իշխան Յուրի Վսեվոլոդովիչի և եպիսկոպոս Սիմոն Սուզդալսկու հուշարձանը։ Բացումը տեղի ունեցավ փետրվարի 17-ին, այդ օրը Նիժնի Նովգորոդի բոլոր եկեղեցիներում մատուցվեց տոնական պատարագ, իսկ հուշարձանը օծեց Նիժնի Նովգորոդի արքեպիսկոպոս Գեորգի Արզամասսկին։
2009 թվականի մարտի 16-ին Նիժնի Նովգորոդի օրենսդիր ժողովի պատգամավորների կողմից Միքայել Հրեշտակապետի տաճարին նվիրաբերվեց  9 զանգեր։ 2009 թվականի մարտի 26-ին տաճարի զանգակատանը տեղադրվեց ամենամեծ զանգը, որի քաշը 530 կիլոգրամ էր։
2009 թվականի սեպտեմբերին տաճար այցելեց Մոսկվայի և համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլը և հարգելով հայրենասեր Կուզմա Մինինի հիշատակը  կատարեց հոգեհանգստյան պատարագ։ Ի հիշատակ իր այցելության  պատրիարքը տաճարին նվիրաբերեց Աստվածամոր Կազանյան սրբապատկերը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Депутаты Законодательного собрания Нижегородской области подарили новый комплект колоколов древнейшему собору Нижнего Новгорода (фото, видео). nne.ru, 16 марта 2009 года
Ջեյմս Դյուար

Ջեյմս Դյուար (անգլ.՝ James Dewar, սեպտեմբերի 20, 1842(1842-09-20)[…], Կինքարդին - մարտի 27, 1923(1923-03-27)[…], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ֆիզիկոս և քիմիկոս։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1877 թ.)։ Անգլիայի Քիմիական ընկերության նախագահ (1897 թ.)։ Ուսումնասիրել է կարբոնիլային միացությունները և օզոնը։ 1871 թվականին առաջարկել է բենզոլի և պիրիդինի կառուցվածքային բանաձևերը։ Աշխատանքները վերաբերում են ջերմային երևույթների ուսումնասիրմանը։
Մշակել է մետաղների ջերմունակությունը ցածր ջերմաստիճաններում չափելու եղանակներ։ Պատրաստել է նյութի ջերմամեկուսացումն ապահովող անոթներ՝ թերմոսներ։ Առաջինն է ստացել հեղուկ ջրածինը և որոշել դրա հաստատունները (1898 թ.)։ Ուսումնասիրել է մետաղների Էլեկտրահաղորդականության և ջերմունակության ջերմաստիճանային կախումը։ Կյուրիի հետ փորձով ապացուցել է, որ ռադոնի քայքայման դեպքում առաջանում է հելիում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սովորական կկու

Սովորական կկուն (լատ.՝ Cuculus conorus), իսկական կկուների կարգին պատկանող թռչուն է, բնային մակաբույծ է, ձվադրում է այլ թռչունների (խաղտտնիկներ, երաշտահավեր, շամփրուկներ և այլն) բներում, յուրաքանչյուրում 1 ձու, որի գույնը նմանվում է տվյալ բնի տիրոջ ձվերին։ Ձագը ձվից դուրս գալուց հետո, կկուն բնից նետում է տիրոջ ձագերին ու ձվերը և մնում միայնակ։ Ձագերը բնից հեռանում են 20—22 օր հետո։ Կկուները սնվում են միջատներով, հարսնյակներով, որոշ տեսակներ՝ մողեսներով, օձերով, մյուսները՝ հատապտուղներով, մրգերով։ Տարածված է Հայաստանում։
Միջին չափի թռչուններ են։ Մարմնի երկարությունը 32–61 սմ է, կենդանի զանգվածը՝ 100–150 գ։ Պոչը երկար է, աստիճանաձև, կտուցը՝ թեթևակի ցած թեքված։ Փետուրները կարճ են, ամուր, մոխրագույն, սև, սպիտակ կամ դարչնագույն։
Սեփական բույն չեն հյուսում. որպես մակաբույծ թռչուններ՝ ձվադրում են այլ թռչունների բներում՝ ձվերի գույնը նմանեցնելով բնի տիրոջ ձվերի գույնին։
Սովորական կկուն բնադրող չվող է, տարածված։ Բնակվում է խոտածածկ տարածքներում, թփուտներում, անտառներում, եղեգնուտներում։ Սնվում է միջատներով, առավելապես՝ մազածածկ թրթուրներով և բացարձակ օգտակար է։ Ձվադրում է սևուկ կարմրատուտի, լեռնային խաղտտնիկի, այգու դրախտապանի, մոխրագույն շահրիկի և եղեգնուտի եղեգնաթռչնակի բներում։ Բաց բներում էգը ձվադրում է ուղղակի բնում։ Փակ բների դեպքում ձուն դնում է նախ գետնին, ապա կտցին առած՝ թռիչքային անցքով տեղափոխում է տիրոջ բույնը։
Տարբեր բներում դնում է մինչև 20 ձու։ Ձագերը ձվից դուրս են գալիս թխսակալման 12-րդ օրը, և ձվից դուրս եկած կկուն, հաջորդ օրն իր մեջքի փոսիկի մեջ առնելով տանտիրոջ ձվերն ու ձագերին, որպես օտար մարմին, դուրս է գցում բնից և մնում միայնակ։ 3 շաբաթ անց դուրս է գալիս բնից, ազատ թռչելուց հետո 1 շաբաթ դեռևս կերակրվում է որդեգիր ծնողների կողմից։
Սեն Դենի դյու Պեն

Սեն Դենի դյու Պեն (ֆր.՝ Saint-Denis-du-Pin), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Սեն Ժան դ՛Անժելի կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17277։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 729 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Սեն Դենի դյու Պենի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Նածուլուկու

Նածուլուկու (վրաց.՝ ნაწულუკუ), գյուղ Վրաստանի արևմտյան հատվածում՝ Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մխարեի Զուգդիդի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Աշխարհագրորեն Նածուլուկու գյուղը տեղակայված է Կովկասյան տարածաշրջանում՝ արևմտյան Վրաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 120 մետր բարձրության վրա։
Նածուլուկուը շրջկենտրոն Զուգդիդ քաղաքի հետ միացված է ավտոխճուղով։ Զուգդիդի և Նածուլուկուի հեռավորությունը կազմում է 8 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Նածուլուկուի բնակչությունը կազմում է 1 194 մարդ։ Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը վրացիներն են։ Բացի զտարյուն վրացիներից՝ այստեղ ապրում են նաև վրացիների տարբեր էթնիկական խմբեր, հիմնականում՝ մեգրելներ։


== Տես նաև ==
Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթ
Զուգդիդի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Լորետո Ապրուտինո

Լորետո Ապրուտինո (իտալերեն՝ Loreto Aprutino), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7611մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 129 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 59 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 65014, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 085:


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.loretoaprutino.org/ Archived 2007-04-01 at the Wayback Machine.