Երկնքի երեխաները

Երկնքի երեխաները (պարսկերեն՝ بچه‌های آسمان), իրանական ընտանեկան դրամա, նկարահանվել է 1997 թվականին, սցենարի հեղինակն ու ռեժիսորը Մաջիդ Մաջիդին է։ Այն պատմում է քրոջ ու եղբոր ու կորցրած կոշիկների հետ կապված նրանց արկածների մասին։ Այն ներկայացվել է 1998 թվականի Օսկար մրցանակաբաշխության` լավագույն օտարալեզու ֆիլմ անվանակարգում


== Սյուժե ==
Ֆիլմն սկսվում է տեսարանով, երբ Ալին վերցնում է իր փոքրիկ քրոջ` Զահրայի վարդագույն կոշիկները կոշկակարի մոտից։ Նա դրանք անուշադրության է մատնում կարտոֆիլ գնելիս։ Այդ ընթացքում մի անտուն մարդ, կարծելով, թե տոպրակի մեջ դրված կոշիկն ուղղակի աղբ է, վերնցում է այն։ Կոշիկները փնտրելիս տղան հարվածում է բանջարեղենի ափսեներին և հետապնդվում է վաճառողի կողմից։
Ալիի ընտանիքն ապրում է թեհրանյան հարավային աղքատ թաղամասում և ֆինանսական խնդիրներ ունի, այսպիսով նա վախենում է ասել ընտանիքին կորուստի մասին։ Տանտերը կռվում է Ալիի մոր հետ, քանի որ վերջինս նրան պարտք է հինգ ամսվա տան վարձը, ընտանիքը չի վճարել նաև բանջարեղեն վաճառողի գումարը։ Ալին կոշիկների մասին պատմում է Զահրային և խնդրում է քրոջն այդ մասին չպատմել մայրիկին. քույրը համաձայնում է։
Այդ երեկո Ալիի հայրը հանդիմանում է նրան` իր հիվանդ մորը չօգնելու համար։ Տնային աշխատանքները կատարելիս քույրն ու եղբայրը նշաններով քննարկում են իրար հատ, թե ինչ անել։ Նրանք որոշում են կիսել Ալիի կոշիկները. Զահրան կհագնի դրանք և դպրոց կգնա առավոտյան, իսկ Ալին կհասնի կեսօրի դասերին։ Բարձր առաջադիմության համար ուսուցիչը ոսկեգույն գրիչ է նվիրում Ալիին, որը նա տալիս է Զահրային` որպես ինչ-որ չափով փոխհատուցում նրա կորցրած կոշիկների համար։ Այնուամենայնիվ, քրոջ ու եղբոր` նույն կոշիկներով դպրոց գնալու արդյունքում Ալին հաճախ ուշանում է դասերից։ Առաջին անգամ տնօրենը ներում է ուշացումը, երկրորդ անգամ զգուշացնում է նրան, իսկ երրորդ անգամ պատվիրում է գնալ տուն և վերադառնալ հայրիկի հետ։ Ալիի ուսուցիչը, տեսնելով երեխայի արցունքները, վստահեցնում է տնօրենին, որ Ալին դասարանի լավագույն սովորողն է և խնդրում է տղային ևս մեկ հնարավորություն տալ։
Մի օր Զահրան նկատում է իր կորցրած վարդագույն կոշիկները մեկ այլ աշակերտի` Ռոյայի, ոտքերին։ Դասերից հետո Զահրան գաղտնի հետևում է Ռոյային մինչև տուն։ Ավելի ուշ նա իր հետ բերում է նաև Ալիին, սակայն երեխաները տեսնելով, որ Ռոյայի հայրը` աղբաման քրքրողը, կույր է, հեռանում են։ Երբ Ռոյան բարձր առաջադիմություն է ցուցաբերում, նրա հայրն իր համար նոր կապույտ կոշիկներ է գնում և դեն է նետում Զահրայի կոշիկները։ Զահրան սարսափում է, երբ իմանում է այդ մասին իր նոր ընկերոջից։
Ալիի հայրը, ցանկանալով անպայման գումար աշխատել, պարտքով մի քանի այգեգործական պարագաներ է վերցնում և Ալիին առաջնորդում Հյուսիսային Թեհրանի հարուստ արվարձանները` այգեգործական աշխատանք գտնելու։ Նրանք առանց որևէ հաջողության փորձում են տարբեր աշխատանքներ գտնել. Ալին հորն օգնում է բանակցելու գործում։ Վերջապես նրանք հասնում են մի մեծ առանձնատան, որտեղ ապրում է մի տղա` 6-ամյա Ալիրեզան իր պապիկի հետ։ Մինչև Ալին խաղում է Ալիրեզայի հետ, նրա հայրն աշխատում է։ Աշխատանքն ավարտելուց հետո Ալիի հայրը զարմանում է պապիկի առատաձեռնությունից։ Տունդարձի ճանապարհին ԱԼին ակնարկում է, որ լավ կլիներ` Զահրայի համար նոր կոշիկներ գնել։ Հայրը նշում է, որ իրենց պայմանները սուղ են։
Ի վերջո, Ալին իմանում է դպրոցականների միջև կազմակերպվող 4 կմ-անոց վազքի մրցույթի մասին. երրորդ տեղի մրցանակը մեկ շաբաթ ճամբարային հանգիստ է և մի զույգ նոր սպորտային կոշիկ։ Ալին հասկանում է, որ սա իր շանսն է Զահրայի համար նոր կոշիկ ձեռք բերելու համար։ Ի հիասթափություն իրեն, նա, չափազանց մեծ ջանք գործադրելով, պատահաբար գրավում է առաջին տեղը։ Ալին վերադառնում է տուն, Զահրան սպասում է նրան։ Մինչև եղբայրը կբացատրեր քրոջը, թե ինչ է տեղի ունեցել մրցույթի ժամանակ, մայրիկը կանչում է աղջկան։
Ֆիլմի մեկ այլ տեսարան ցույց է տալիս, թե ինչպես է երեխաների հայրը տուն վերադառնում` նոր սպիտակ ու վարդագույն կոշիկները պայուսակի մեջ։ Վերջին տեսարանում Ալին իր մերկ ոտքերը սուզում է լողավազանի մեջ։
Որոշ տարբերակներ պարունակում են դրվագ, ըստ որի Ալին հաջողության է հասնում վազորդի կարիերայում։


== Դերասանական կազմ ==
Ամրի Ֆարոխ Հաշեմիան` Ալի
Բահար Սեդդիքի` Զահրա
Ռեզա Նաջի` հայր
Ֆերեշտե Սարաբանդի` մայր
Դարիուշ Մոխթարի` Ալիի ուսուցիչ
Նաֆիզ Ջաֆար-Մոհամադի` Ռոյա
Մոհամադ-Հասան Հոսեինիան` Ռոյայի հայր
Մոհամադ-Հոսեին Շահիդի` Ալիրեզա
Քազեմ Ասքարփուր` պապիկ
Քրիստոֆեր Մալեքի` աղ վաճառաող


== Արտադրություն ==
Ֆիլմը նկարահանվել է Թեհրանում։ Փորձ է արվել նկարահանումը գաղտնի պահել` քաղաքի առավել իրական պատկեր ստանալու համար։ Նկարահանման ծախսերը կազմել են 180.000 ԱՄՆ դոլար։


== Թողարկում ==


=== Հասույթ ===
«Երկնքի երեխաները» ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1997 թվականին, Թեհրանում, Ֆաջր միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ և արժանացել է մի շարք մրցանակների։ ԱՄՆ-ում ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1999 թվականի հունվարի 22-ին, ամերիկյան տոմսարկղերում այն հավաքել է $933,933 հասույթ։ Ամբողջ աշխարհում հավաքած հասույթը կազմել է $1,628,579:


=== Քննադատություն ===
Ֆիլմն արժանացել է դրական արձագանքների։ Որոշ քննադատներ այն համեմատել են Վիտտորիո դե Սիկայի «Հեծանիվների գողերը» (1948) ֆիլմի հետ։ Մի քանի բացասական արձագանքները վերաբերվում էին չափազանց պարզ սյուժետային գծին և մի քանի անպատասխան մնացած հարցերին։ Ռոջեր Էբերտի անդրադարձը Chicago Sun-Times-ում ֆիլմն անվանում է «գրեթե կատարյալ մանկական ֆիլմ», որտեղ «պակասում է ցինիզմն ու սրախոսությունը, որն այնքան զվարճացնում է ամերիկացի երեխաներին, և բոցավառվում է բարեսիրտ մաքրությամբ»։
1998 թվականին այն դարձել է իրանական առաջին ֆիլմը, որը ներկայացվել է Օսկար մրցանակի` Լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ անվանակարգում` զիջելով մրցանակը իտալական «Կյանքը հիասքանչ է» ֆիլմին (ռեժիսոր` Ռոբերտո Բենինյի)։ Ֆիլմի ամերիկյան հասույթի մեծ մասը եկել է առաջադրումից հետո։ Օսկարի մրցանակաբաշխությանն առաջարվելուց հետո ֆիլմը հայտնի է դառնում աշխարհում, 1999-2001 թվականներին այն ցուցադրվում է եվրոպական, հարավաֆրիկյան, ասիական մի շարք երկրներում։ Այն հաջողությամբ ցուցադրվում է մի շարք փառատոններում և արժանանում մի շարք պարգևների։ Այն մրցել է Ամերիկյան կինոինստիտուտի 1997 թվականի փառատոնի գլխավոր մրցանակի համար։
Ֆիլմը դիտելիս սինգապուրցի կինոռեժիսոր Ջեք Նեոն և նրա կինը հեռացել են արտասվելով` «տեսնելով երեխաների սերը միմյանց հանդեպ»։ Երկնքի երեխաները ոգեշնչել է Նեոյին բացահայտել սինգապուրցի երիտասարդների խնդիրները 2002 թվականին նկարահանած իր «Ես ապուշ չեմ» ֆիլմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երկնքի երեխաները ռեժիսորի կայքում Archived 2010-02-22 at the Wayback Machine.
«Երկնքի երեխաները»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Երկնքի երեխաները»(անգլ.) ֆիլմը Box Office Mojo  կայքում
Երկնքի երեխաները(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
Հարցազրույց Մաջիդ Մաջիդիի հետ (անգլ.)