Նատրիումի բորհիդրիդ

Նատրիումի բորհիդրիդ (նատրիումի տետրահիդրոբորատ), անգույն բյուրեղներ,լավ է լուծվում օրգանական լուծիչներում, չի լուծվում ջրում։ Հայտնաբերվել է 1940 թվականին՝ Գերման Շլեսինգերի կողմից, ով այդ ընթացքում մետաղների բորհիդրիդները օգտագործում էր ռազմական գործընթացներում։

Նատրիումի բորհիդրիդի ջրային լուծույթները 36,3 °C-ից բարձր ջերմաստիճաններում հիմնականում անգույն լուծույթ է, ավելի ցածր ջերմաստիճաններում հանդիպում է բյուրեղահիդրատի նստվածք NaBH4•2H2O, նաև կարող է առաջացնել սոլվատներ պիրիդինի, հիդրազինի և դիմեթիլֆորմամիդի հետ։ Ջրային լուծույթում հիդրոլիզվում է՝ Na3BO3 և Н2։ Նատրիումի բորհիդրիդի հիդրոլիզի ռեակցիան կատալիզվում է անցումային մետաղների աղերի կողմից։ Նատրիումի բորհիդրիդը սինթեզվում է նատրիումի հիդրիդից, բորի եռքլորիդով կամ բորի անհիդրիդով։

  
    
      
        
          
            B
            
              X
              
                3
              
            
            +
            4
            N
            a
            H
            →
            N
            a
            B
            
              H
              
                4
              
            
            +
            3
            N
            a
            X
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {BX_{3}+4NaH\rightarrow NaBH_{4}+3NaX}}}
  

  
    
      
        
          
            X
            =
            C
            l
            ,
            
              
                1
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {X=Cl,{1 \over 2}O}}}
  Ինչպես նաև կարելի է սինթեզել դիբորանի և նատրիումի հիդրիդի կամ մեթիլատի միջոցով։

  
    
      
        
          
            2
            N
            a
            H
            +
            
              B
              
                2
              
            
            
              H
              
                6
              
            
            →
            N
            a
            B
            
              H
              
                4
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2NaH+B_{2}H_{6}\rightarrow NaBH_{4}}}}
  

  
    
      
        
          
            3
            C
            
              H
              
                3
              
            
            O
            N
            a
            +
            
              B
              
                2
              
            
            
              H
              
                6
              
            
            →
            N
            a
            B
            
              H
              
                4
              
            
            +
            B
            (
            O
            C
            
              H
              
                3
              
            
            
              )
              
                3
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {3CH_{3}ONa+B_{2}H_{6}\rightarrow NaBH_{4}+B(OCH_{3})_{3}}}}
  Նատրիումի բորհիդրիդը օգտագործվում է օրգանական սինթեզներում, որպես վերականգնիչ ազդանյութ։


== Հղումներ ==
Борогидрид натрия — химическая энциклопедия;


== Ծանոթագրություններ ==