Մեյբլ Օսգուդ Ռայթ

Մեյբլ Օսգուդ Ռայթ, ի ծնե՝ Մեյբլ Օսգուդ (անգլ.՝ Mabel Osgood Wright, հունվարի 26, 1859(1859-01-26)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հուլիսի 16, 1934(1934-07-16), Ֆերֆիլդ, Ֆեյրֆիլդ շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), ամերիկացի կին գրող, որի՝ երեխաների և մեծահասակների համար նախատեսված գրքերը նվիրված են բնությանը և այգեգործությանը։ Ազգային Օդյուբոնի ընկերության անդամ է։ Օսգուդ Ռայթը Ֆերֆիլդում հիմնադրել է թռչունների համար նախատեսված արգելոց։


== Կենսագրություն ==
Մեյբլ Օսգուդը ծնվել է 1859 թվականին Նյու Յորքում։ Սեմյուել և Էլեն Օսգուդների երեք դուստրերից կրտսերն էր։ Քահանա հայրը մեծ ազդեցություն է ունեցել Մեյբլի վրա։ Լինելով գրական շրջանակներին մոտ՝ նա դուստրերին հնարավորություն էր տալիս շփվել գրողների, նկարիչների և մտածողների հետ։ Նախքան Մեյբլի ծնունդը Ֆերֆիլդում կառուցել է Մոսվուդ (Mosswood) քաղաքամերձ դաստակերտը, որտեղ աղջիկը հնարավորություն է ունեցել ծանոթանալ շրջակա բնությանը և հետազոտություններ կատարել։ Արդեն 16 տարեկան հասակում նա «New York Evening Post»-ում հրատարակել է բնության մասին իր առաջին էսսեն։ Այնուամենայնիվ հայրը, թեև կարծում էր, որ կանայք պետք է կրթված լինեն, ընդդիմացել է Մեյբլի՝ բժշկությունն ուսումնասիրելու ցանկությանը։
1884 թվականին Մեյբլ Օսգուդն ամուսնացել է հնատիպ գրքերի առևտրական Ջեյմս Օսբոռն Ռայթի հետ։ Մի քանի տարի Եվրոպայում անցկացնելուց հետո ամուսինները վերադարձել են Միացյալ Նահանգներ և միաժամանակ ապրել Նյու Յորքում և Ֆերֆիլդում։ 1890-ական թվականներին Մեյբլ Օսգուդ Ռայթն սկսել է անանուն «New York Evening Post»-ում և «New York Times»-ում հրատարակել բնության մասին էսսեներ։ 1894 թվականին այդ էսսեները հավաքվել են «Բնության հետ բարեկամությունը» խորագրով գրքում (The Friendship of Nature): Այնուհետև հաջորդել են «Birdcraft»-ը (1895) и «Flowers and Ferns in Their Haunts»-ը (1901)։ Օսգուդ-Ռայթը կարծում էր, որ քաղաքային միջավայրում աճող երիտասարդ սերունդներին անհրաժեշտ է սեր սերմանել բնության հանդեպ, ուստի շատ է ստեղծագործել երեխաների համար։ Իր գրքերից շատերը գրողը նկարազարդել է սեփական լուսանկարներով։ 1926 թվականին լույս է տեսել նրա ինքնակենսագրությունը՝ «Իմ Նյու Յորք»։ Ընդհանուր առմամբ՝ նա գրել է ավելի քան 25 գիրք, առաջին հերթին բույսերի, թռչունների և այգեգործության մասին։ Դրանցից մի քանիսը լույս են տեսել «Բարբարա» կեղծանվամբ։
Բացի գրական գործունեությունից Օսգուդ-Ռայթը փորձեր է ձեռնարկել վերակենդանացնել Օդյուբոնովի ազգային ընկերությունը, որը հիմնադրվել էր 1886 թվականին, իսկ 1896 թվականին այն փաստացի լուծարվել է։ 1896 թվականին հիմնադրել է Կոնեկտիկուտի Օդյուբոնովի ընկերությունը (երկրորդը, որը կազմակերպվել է առանձին նահանգում) և ակտիվորեն համագործակցել է «Audubon» ամսագրի նախորդ «Bird-Lore» ամսագրի հետ, որը հրատարակվել է Օդյուբոնովի ընկերության կողմից։ Բացի այդ, Կոնեկտիկուտի Օդյուբոնովի ընկերությանը պատկանող տարածքում Մեյբլը 1914 թվականին ստեղծել է թռչունների համար նախատեսված արգելոցը, որը կոչվել է Բյորդքրաֆթ (Birdcraft): Արդեն տասը տարի անց նրա տարածքում բույն են դրել 32 տեսակի թռչուն, իսկ 1940-ական թվականներին դրանց քանակը դարձել է 150։ Օսգուդ Ռայթը նաև Ֆերֆիլդի այգեպանների ընկերության հիմնադիրն էր, որը նպաստել է նահանգի վայրի բույսերի պաշտպանությանը։
Մեյբլ Օսգուդ Ռայթը մահացել է 1935 թվականին Ֆերֆիլդում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Lorraine Anderson, Thomas S. Edwards At Home on this Earth: Two Centuries of U.S. Women's Nature Writing. — UPNE, 2002. — P. 110.
Charles A. Birnbaum, Julia K. Fix Pioneers of American Landscape Design II: An Annotated Bibliography. — 1995. — P. 175—178.


== Արտաքին հղումներ ==
«Mabel Osgood Wright»։ Connecticut Women's Hall of Fame (անգլերեն) 
Kathy Van Der Aue։ «Mabel Osgood Wright and the History of Birdcraft & the Connecticut Audubon Society»։ The Connecticut Audubon Society (անգլերեն)