armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(5194) Բոտգեր

(5194) Բոտգեր (անգլ.՝ Bottger), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,707136 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5817 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8325 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1626,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,221278 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5194) Բոտգեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ֆուտբոլն ամառային II Օլիմպիական խաղերում — կազմեր

Ամառային II Օլիմպիական խաղերում ֆուտբոլի` տղամարդկանց մրցումներին մասնակցել են երեք երկրների 35 ֆուտբոլիստներ։


== Կազմեր ==


=== Բելգիա ===


=== Մեծ Բրիտանիա ===


=== Ֆրանսիա ===


== Արտաքին հղումներ ==
Խաղեր պաշտոնական արձանագրություն Archived 2004-08-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Մրցումների արդյունքներ Archived 2011-07-19 at the Wayback Machine. (լեհ.)
Խաղերի մասին զեկույց (անգլ.)
Ուրուսի-է

Ուրուսի-է (ճապ.՝ 蒔絵, լաքապատ նկար), ուղղություն ճապոնական կերպարվեստում, որը կապված է լաքի օգտագործման հետ։ Տերմինը վերաբերվում է երկու տեխնիկաների՝ նկարներ և թղթագլաններ, որտեղ որպես աշխատանքային նյութ օգտագործվել է լաքը և փայտափորագրական պատկերազարդումներ՝ մեծաքանակ մուգ ուրվագծերով և մանրամասնություններով, որոնք պատված են խիտ սև լաքով։


== Փայտափորագրություն ==
Ուրուսի-է ոճի նկարազարդումները ստեղծվել են լայն սև ուրվագծերի օգտագործմամբ, որոնք երբեմն ներկվել են ձեռքով։ Երբեմն թանաքը խառնվում  էր կենդանական հիմքի վրա ստեղծված նիկավա սոսնձի հետ, որը ուրվագծերին տալիս էր  մուգ ներկված տեսք և վառ փայլ, այդպիսով նկարազարդումը նմանվում էր լաքային արվեստի ստեղծագործության։  Սովորաբար սոսինձը նկարազարդման ողջ մակերեսի վրա չէր օգտագործվում, այլ օգտագործվում էր որոշ տարրերի առանձնացման նպատակով, օրինակ մազերի, գոտիների, հագուստի որոշ տարրերի, դրանով կերպարին տալով ավելի նուրբ և հաճելի տեսք։ Ուրուսի-է ոճի փայտափորագրական շատ աշխատանքների համար օգտագործվում էր նաև  սլյուդա, թանկարժեք մետաղների փոշի և այլ նյութեր, որոնք նկարին տալիս էին ավելի հարուստ և նրբագեղ տեսք։ Այդ տեխնիկան հայտնի էր 18-րդ դարի սկզբից, որից օգտվում էին ուկիյո-է ոճի վարպետներ Օկումուրա Մասանոբուն և Թորիի Կիյոնոբուն։


== Գեղանկարչություն ==
Գեղանկարչության մեջ ուրուսու-է տերմինը վերաբերվում է գունավոր լաքերի օգտագործմամբ նկարների ստեղծմանը, որոնք ստացվում են սովորական պարզ լաքին (սուկի- ուրուսի) գունանյութեր խառնելով։ Գունավոր լաքերի կիրառությունը սկսվել է Ձյոմոնի ժամանակաշրջանից և իր գագաթնակետին է հասելՆարայի ժամանակաշրջանում (8-րդ դար), երբ մասսայականություն էր վայելում սև ֆոնի վրա կարմիր լաքերի օգտագործումը։ Այդ տեխնիկայով առաջին աշխատանքներից մեկը կարելի է տեսնել Հորյու-ձի տաճարում (Նարա պրեֆեկտուրա)։  Մինչև 19-րդ դարը, բնական ներկանյութերի կիրառմամբ նկարիչներին հայտնի գունային սպեկտրը սակմանափակվում էր կարմիր, սև, դեղին, կանաչ և բաց շագանակագույն գույներով։  Միայն 19-րդ դարում հայտնագործվեց սպիտակ լաքը։
Այդ տեխնիկայի նորարարը եղել է նկարիչ Սիբատա Ձեսին (1807-1891)։  Հավանաբար հենց նա առաջինը սկսեց դեկորատիվ կիրառական արվեստում լաքն օգտագործել ոչ միայն որպես ծածկույթ, այլ որպես նյութ թղթագլանների վրա նկարներ ստեղծելիս։ Սիբատա Ձեսինը շատ փորձեր կատարեց տարբեր լաքերի և դրանց խառնուրդների հետ և նրան հաջողվեց ստեղծել մետաղական և յուղաներկային գեղանկարչության նմանության տպավորություն։


== Գրականություն ==
N. S. Brommelle, Perry Smith. Urushi: Proceedings of the Urushi Study Group. - Getty Publications, 1988.


== Ծանոթագրություններ ==
Պաստերացում

Պաստերացում, սննդամթերքի և այլ նյութերի վարակազերծման մեթոդ, կատարվում է տաքացման (60-70 °C) միջոցով և որոշակի ժամանակահատվածում (15-30 ր)՝ սննդամթերքի ֆիզքիմիական հատկությունների աննշան փոփոխության և սննդային ու համային հատկանիշների պահպանման պայմաններում։


== Պատմություն ==
Պաստերացումն առաջարկել է (1865 թ.) ֆրանսիացի մանրէաբան Լուի Պաստյորը (գինին և գարեջուրը փչանալուց պահպանելու համար)։


== Մեթոդներ ==
Պաստերացման են ենթարկում առավելապես բարձր ջերմաստիճանին չդիմացող կամ սննդային ու համային հատկությունները փոխող մթերքները (կաթ, սերուցք, մրգահատապտղային հյութեր, մուրաբա, գինի, գարեջուր և այլն)։
Պաստերացման դեպքում հեղուկ սննդամթերքը տաքացնում են մինչև 100°0-ից ցածր ջերմաստիճանը։ Օրինակ՝ կաթի համար օգտագործվում է պաստերացման 3 եղանակ՝ ակնթարթային («բարձր» պաստերացում )՝ տաքացնում են մինչև 85-90 °C, առանց պահաժամի, կարճատև՝ 72-75 °C, և այդ ջերմաստիճանում թողնում 15-20 վրկ., և երկարատև («ցածր» պաստերացում)՝ մինչև 65 °C, 30 դ-ի ընթացքում։ Մանկ, հիմնարկների համար կաթը և կաթնամթերքը պաստերացման են ենթարկում ապակե տարաներում, 93-98 °C ջերմաստիճանում, 1-3 ր տևողությամբ։
Մրգահատապտղային հյութերը մշակում են 65-70 °C-ում (20-30 ր)։ Գարեջրի կայունության բարձրացման համար պաստերացումը սովորաբար կատարվում է 60-62 °C-ում (30 ր)։
Պաստերացման շնորհիվ սննդամթերքը մանրէազերծվում է 99-99,5%-ով։ Պաստերացված կաթը խորհուրդ չի տրվում երկար պահել։
(8995) Ռեյչելսթիվենսոն

(8995) Ռեյչելսթիվենսոն (անգլ.՝ Rachelstevenson), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 1-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,606893 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1705 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0433 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1537,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234164 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,64° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8995) Ռեյչելսթիվենսոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մայնի Շվարցախ

Մայնի Շվարցախ (գերմ.՝ Schwarzach am Main), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Մտնում է Կիտցինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Զբաղեցնում է 21,11 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 2011 թվականի տվյալներով 3678 մարդ է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 6 75 165։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռցխիլաթ

Ռցխիլաթ (վրաց.՝ რცხილათი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 680 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 21 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 450 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պարացելս

Պարացելս (Ֆիլիպ Աուրեոլ Թեոֆրաստ Բոմբաստ ֆոն Հոհենհայմ, լատ.՝ Philippus Aureolus Theophrastus Bombast von Hohenheim, նոյեմբերի 10, 1493, Այնզիդելն - սեպտեմբերի 24, 1541, Զալցբուրգ, Զալցբուրգի արքեպիսկոպոսություն), XVI դարի գերմանացի բժիշկ, աստվածաբան։ Զբաղվել է նաև ալքիմիայով և աստղագուշակությամբ։ Համարվում է առաջին համակարգային բուսաբանը։
1493 թ. նոյեմբերի 10 -ին բժշկի ընտանիքում ծնվել է Պարացելսը։ Գոգենհեյմերի ընտանիքը սերում էր հին ազնվական տոհմից։ Բայց, ավելի ուշ, գիտնականը կնախընտրի իրեն Պարացելս կոչել, որը լատիներեն նշանակում է «Ցելսից վերև»։
Բժշկման հիմքերը տղային դեռևս մանկության ժամանակ տվել է հայրը, օկուլտական գիտությունների հետ ծանոթացրել է աբբա Հովհան Տրիտեմիյը` Վյուրցբուրգում։ Իսկ բժշկության դոկտորի աստիճան Պարացելսը ստացել է Ֆերրարի (Իտալիա) համալսարանում կրթություն ստանալուց հետո։
1517 թ. սկսած` 10 տարի շարունակ, նա ճանապարհորդել է եվրոպական համալսարաններում՝ որպես ունկնդիր և ռազմական բժիշկ։ Նա եղել է գրեթե բոլոր եվրոպական երկրներում, անգամ Հյուսիսային Աֆրիկայում, Պաղեստինում։ 1527 թ.` վերադառնալով Շվեյցարիա, Բազելում նա սկսում է աշխատել որպես բժիշկ։
Այստեղ նա, խախտելով ընդունված կարգը, սկսում է բժշկություն դասավանդել ոչ թե լատիներենով, այլ գերմաներենով։ Մեկ տարի դասավանդելուց հետո նրա մանկավարժական գործունեությունը երկարատև ընդմիջվում է։
Այդ տարիներին Պարացելսը նորից շատ էր ճանապարհորդում և զբաղվում էր հետազոտություններով, ալքիմիական փորձերով։ Նրա նվաճումներից են, օրինակ, սիլիկոզի պատճառի բացատրությունը, ժանտախտի պատվաստանյութի նախատիպի հայտնագործությունը։ Պարացելսը կանգնած էր դեղագիտության սկզբնաղբյուրների հայտնագործման շեմին, մշակել է նմանության սկզբունքը, որի վրա հիմնված է ժամանակակից հոմեոպաթիան։
Պարացելսը կտրուկ հանդես է գալիս սխոլաստիկ բժշկության դեմ՝ դրան հակադրելով դիտողությունը և փորձը։ Նա ժխտում էր հների ուսմունքը` մարդկային մարմնի չորս հեղուկների մասին և կարծում էր, որ բոլոր գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում օրգանիզմում, քիմիական գործընթացներ են։
Բժիշկ Պարացելսը ուսումնասիրել է նաև տարբեր քիմիական տարրերի և միացությունների բուժիչ ազդեցությունը։ Քիմիան մոտեցնելով բժշկությանը՝ Պարացելսը համարվում է յաթրոքիմիայի հիմնադիրը։ Նա դեղեր էր պատրաստում բույսերից և դրանք կիրառում մզվածքների և էլիքսիրների տեսքով, զարգացրել էր այն ժամանակվա համար նոր պատկերացում՝ դեղերի չափաբաժնի վերաբերյալ, օգտագործել հանքային աղբյուրներ՝ բուժիչ նպատակների համար։
Պարացելսը ստեղծել է ուսմունք «արխեե»՝ բարձր հոգևոր սկզբունքի մասին, իբր օրգանիզմի կենսագործունեությունը կարգավորող։ Իր բժշկական հայացքները նա նկարագրում է «Պարամիրում», «Պարագրանումոմ», «Մոլորված դեղագործների լաբիրինթ» աշխատություններում։ Գիտնականի գրչին են պատկանում նաև փիլիսոփայական աշխատանքներ՝ «Թաքնված փիլիսոփայություն», «Մեծ աստղագիտություն», «Գիրք նիմֆերի, սիլֆերի, պիգմեյների, սալամանդրների, գիգանտների և այլ հոգիների մասին»։
Պարացելսը մահացել է 1541 թ. սեպտեմբերի 24-ին՝ Զալցբուրգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տորոնտո Ռեպտորս

«Տորոնտո Ռեպտորս» (անգլ.՝ Toronto Raptors), կանադական պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ։ Տեղակայված է Կանադայի Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում և հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) արևելյան կոնֆերենցիայի ատլանտիկ դիվիզիոնում։
Հիմնադրվել է 1995 թվականին՝ որպես հավելյալ թիմ Կանադայից։ Երբ նույն թվականին ստեղծված «Վանկուվեր Գրիզլիսը» տեղափոխվում է Մեմֆիս (2001), «Ռեպտորսն» ինքնստիքյան դառնում է Միացյալ Նահանգներից դուրս տեղակայված միակ NBA-ի ակումբը։
Ի սկզբանե բասկետբոլիստներն անցկացնում էին ընկերական խաղեր «SkyDome» մարզապալատում, սակայն 1999 թվականին տեղափոխվեցին նոր՝ «Air Canada Centre» մարզապալատ։ Սեփականտերը «Maple Leaf Sports & Entertainment»-ն էր, ում նաև պատկանում էին «Տորոնտո Մեյփլ Լիֆս» և «Տորոնտո Մարլիս» տափօղակով հոկեյի ակումբները, ինչպես նաև՝ «Տորոնտո» ֆուտբոլային ակումբը։
Ինչպես լիգայի թիմերի մեծամասնությունը, «Ռեպորտսն» առաջին տարիների խաղերին թույլ էր հանդես գալիս և միայն 3 տարի անց Վինս Կարտերին ձեռքբերելուց հետո կարողացավ բարելավվել իր վիճակը։ Կարտերն այդ ժամանակ լիգայի առաջատար մարզիկներից մեկն էր, ում շնորհիվ «Ռեպորտսը» հասավ Արևելյան կոնֆերանսի կիսաեզրափակիչ, որը թիմում գրանցված լավագույն արդյունքն էր։
2019 թվականին, Քավայ Լեոնարդի շնորհիվ, ում ակումբը ձեռք էր բերել մրցաշրջանի սկզբնամասում, «Տորոնտո Ռեպտորսը» նվաճել է NBA-ի առաջին չեմպիոնական տիտղոսը։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Էդուարդ Աբրահամյան (այլ կիրառումներ)

Էդուարդ Աբրահամյան, կարող է վերաբերել՝

Էդուարդ Աբրահամյան, հայ ռոք երաժիշտ, հայտնի է որպես «Manic Depressive Psychosis» մետալ-խմբի վոկալիստ և դաշնակահար։
Էդուարդ Ասլանի Աբրահամյան (1923-1986), հայ կոմպոզիտոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1966)։
Էդուարդ Գագիկի Աբրահամյան (1924-2000), հայ անասնաբույժ։
Բորիս Շալյապին

Բորիս Ֆեոդորովիչ Շալյապին (հոկտեմբերի 5 (18), 1904, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 18, 1979(1979-05-18), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ռուս նկարիչ, գեղանկարիչ և քանդակագործ։
Ֆեոդոր Իվանովիչ Շալյապինի և նրա կնոջ՝ Իլոնա Իգնատևնա Շալյապին-Տորնագի ավագ որդին և վեց երեխաներից երրորդն է։


== Կենսագրություն ==
Մանկությունն անց է կացրել Մոսկվայում։ 1919 թվականին սովորել է Պետրոգրադի Վ. Ի. Շուխաևի ակադեմիական արհեստանոցում, 1920-1923 թվականներին՝ Մոսկվայի 1-ին և 2-րդ ԳՊԱԱ-ում Դ. Ն. Կարդովսկու, Ա. Ե. Արխիպովի և Ֆ. Ի. Զախարովի մոտ, 1923-1925 թվականներին՝ Վխուտեմասի քանդակագործության ֆակուլտետում և Սերգեյ Կոնյոնկովի արհեստանոցում՝ Պրեսնենսկի շրջանում։

1923 թվականին շուրջ երեք ամիս անց է կացրել Փարիզում, 1925 թվականի ամռանը կրկին վերադարձել է Փարիզ և մնացել այնտեղ։ Հայրը նրա համար արհեստանոց է ձեռք բերել Մոնմարտրում։ Նա ուսումը շարունակել է Կոլարոսի ակադեմիայում  Շ. Գերենի մոտ, Կ. Կորովինի և Պ. Կ. Ստեփանովի արհեստանոցներում։
1927 թվականին՝ Ֆ. Ի. Շալյապինի՝ լոնդոնյան Կովենտ գարդենում հյուրախաղերի ժամանակ, թատրոնի նախասրահում բացել է իր առաջին ցուցահանդեսը, որի ժամանակ ցուցադրվել է տասը աշխատանք՝ քույր Լիդիայի դիմանկարը, գծանկարներ ռուսական թեմաների վերաբերյալ՝ «Թեյարանում», «Գնչուները տոնավաճառում», «Վաճառականը», «Ստեփան Ռազինը», «Պուգաչովը» և այլն։ Հետագայում թատրոններում և համերգասրահներում նրա ցուցահանդեսները հաճախ ուղեկցում էին հոր ներկայացումները աշխարհով մեկ։ Փարիզի պատկերասրահներում մասնակցել է ռուսական արվեստի ցուցահանդեսներին՝ d’Alignan (1931), La Renaissance (1932), Yteb դահլիճում (1935), Բուլոն Բիյանկուրում (1935) և Պրահայում (1935)։


== Մրցանակներ ==
1934 թվականին «Մերկը» փայտե քանդակի համար ստացել է Աշնանային սրահի ոսկե մեծ մեդալ։  Իր աշխատանքը նվիրաբերել է բարեգործության համար, այդ թվում՝ վիճակախաղի համար՝ հօգուտ ռուս գրողների և լրագրողների միության (1931), և նախաամանորյա ցուցահանդես-վաճառքի՝ մեծ դքսուհի Քսենիա Ռոմանովայի հովանու ներքո (1935)։


== Ծանոթագրություններ ==
France 2

France 2 - Ֆրանսիական ազգային հեռուստաալիք, Ազգային հեռուստատեսության խոշորագույն ալիքը։ Հեռուստաալիքը հիմնվել է 1963 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։ 2008 թ. ապրիլի 7-ից սկսել է հեռարձակվել 16:9 ֆորմատով։ 2008 թ. հուլիսի 1-ից ալիքը սկսեց հեռարձակվել բարձր պարզության (HD) ֆորմատով։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (Ֆրանսերեն)
France Télévisions կայք (Ֆրանսերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Տուգանով

Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Տուգանով (մարտի 19 (31), 1871, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - մարտի 6, 1960(1960-03-06), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային դերասան, ռեժիսոր, մանկավարժ։ Ադրբեջանցի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1936)։
Բեմական գործունեությունն սկսել է 1891 թվականին՝ Մոսկվայի Կորշի թատրոնում։ Աշխատել է նաև Ռուսաստանի մի շարք այլ խոշոր քաղաքների թատրոններում։ Դերերից են՝ Չացկի (Դրիբոյեդովի «խելքից պատուհաս»), Համլետ, Պետրուչիո (Շեքսպիրի «Համլետ», «Անսանձ կնոջ սանձահարումը»)։ 1910-ական թվականների սկզբներին հաստատվել է Թիֆլիսում, 1915 թվականից՝ ղեկավարել Ռուս, թատերական ընկերության արտիստների ընկերակցության թատրոնը։ Ռեժիսոր, բեղմնավոր գործունեությունն սկսել է 1924 թվականից՝ Բաքվում, ուր ղեկավարել է Մ․ Ազիզբեկովի անվան ադրբեջանական թատրոնը, Մ․ Գորկու անվան պատանի հանդիսատեսի թատրոնը, բեմադրություններից են՝ Մ․ Ախունդովի «Տաշի Կարա», Ջաբարլու «Սեիլ», «Ալ մաս», «Հրո հարսը», Գլեբովի «Զագմուկ», Գորկու «Հատակում», Շեքսպիրի «Համլետ», «Մակբեթ», Մոլիերի «Դոն ժուան»։ Բեմադրություններ է տվել նաև Բաքվի օպերային և ռուս, թատրոններում։ Տուգանովը սերտ կապված է եղել հայ թատերական կյանքին։ Թիֆլիսի Հայոց դրամատիկ, ընկերության խմբում բեմադրել է Ա․ Տոլստոյի «Իվան Ահեղի մահը» (1913), ռուս, թատրոնում՝ Շանթի «Հին աստվածները» (1913), Բաքվի հայկական թատրոնում՝ Շիլլերի «Ավազակները» (1937)։ Մտերիմ կապեր է ունեցել Հ․ Աբելյանի, Սիրանույշի, Արմենյան ամուսինների, Գ․ Ավետյանի, Վ․ Փափազյանի, Ժասմենի, Ա․ Ոսկանյանի և այլոց հետ։ 1945 թվականից եղել է Մ․ Ալիեի անվան ադրբեջանական թատերական ինստիտուտի դերասանի վարպետության ամբիոնի վարիչ (1947 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի և «Պատվո նշան» շքանշաններով։
Տայեթ

Տայեթ (ֆր.՝ Taillette), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 367 մարդ, բնակչության խտությունը` 24.07 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.25 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 110 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 244 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 170-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 74։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,7 %։ 170 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 151 անձ (82 տղամարդ և 69 կին)։ Գործազուրկ են եղել 19 անձ (10 տղամարդ և 9 կին)։ 74 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 44-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ստալինգրադ (ֆիլմ, 2013)

«Ստալինգրադ», ռեժիսոր Ֆեոդոր Բոնդարչուկի ռուսական դրաման, որն առաջին ռուսական կինոֆիլմն էր, որը նկարահանվել էր IMAX 3D ֆորմատով։ Ֆիլմը նկարագրում է Հայրենական մեծ պատերազմի Ստալինգրադյան արյունահեղ ճակատամարտը։


== Սյուժե ==
Սյուժեի հիմքում ընկած է դրամատիկական սիրո պատմություն՝ պատերազմական ֆոնի վրա։ Դեպքը պատահում է 1942 թվականին Ստալինգրադում։ Խորհրդային բանակը փորձում է պաշտպանել Վոլգա գետի աջ ափը։ Հակահարձակման անհաջող փորձից հետո, խորհրդային բանակը ստիպված էր նահանջել։ Բայց միևնույն է, մի քանի զինվորի հաջողվում է գրավել մի տուն, որտեղ նրանք հանդիպում են Կատյային։ Դա նրա տունն էր։ Բոլորը լքում էին քաղաքը՝ Ստալինգրադում մնացել էր ընդամենը 100 հազար բնակիչ։ Տան դիմաց ապրում էր Մաշան, որը շատ նման էր կապիտան Պիտեր Կանի մահացած կնոջը։ Ամենաթեժ ճակատամարտի պատմության ֆոնին զարգանում է սիրո պատմություն, իսկ սպաներին այժմ պետք է ամեն գնով պաշտպանել իրենց սիրելիների կյանքը։


== Դերերում ==
Պյոտր Ֆյոդորով - Կապիտան Գռոմով
Մարիա Սմոլնիկովա - Կատյա
Յանա Ստուդիլինա - Մաշա
Դմիտրի Լիսենկով - Սնայպեր Չվանով
Ալեքսե Բարաբաշ - Հետախույզ Ալեկսանդր (համր)
Անդրեյ Սմոլյակով - Սերժանտ Պոլյակով (Անգել)
Սերգեյ Բոնդարչուկ - Կրտսեր լեյտենանտ Սերգեյ Աստախով (Տյուտյա)
Օլեգ Վոլկու - Հրամանատար Կրասնով
Տոմաս Կրեչման - Կապիտան Պիտեր Կան
Հայներ Լաուտերբախ - Ենթասպա Հենսե
Յուրի Նազարով - հրետաձիգ


== Ծանոթագրություններ ==
Ասպական

Ասպական, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Տիգրիսի ավազանում, նրա ձախակողմյան Քաղրիդ (Բաթմանսու) գետ ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Սասունի լեռներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրեթվիլ սյուր Օդոն

Բրեթվիլ սյուր Օդոն (ֆր.՝ Bretteville-sur-Odon), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 4060 մարդ, բնակչության խտությունը` 628.48 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.46 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 4 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 2665 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1897-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 768։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,2 %։ 1897 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1763 անձ (989 տղամարդ և 774 կին)։ Գործազուրկ են եղել 134 անձ (64 տղամարդ և 70 կին)։ 768 անաշխատունակներից 335-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 295-ը` թոշակառուներ, իսկ 138-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ալկալա դել Ռիո

Ալկալա դել Ռիո (իսպ.՝  Alcalá del Río), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սևիլյա համայնքի մեջ, Անդալուսիայի ինքնավար մարզի կազմում։
Համայնքը մտնում է Վեգա-դել-Գվադալկիվիր վարչական շրջանում։ Զբաղեցնում է 83 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 11004 մարդ (2010 թվականին)։ Մինչև Համայնքի կենտրոնը՝ 13 կմ է։


== Վիճակագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Alcalá del Río en Sevillapedia-Wikanda
Ayuntamiento de Alcalá del Río
Alcalá del Río Archived 2007-10-09 at the Wayback Machine.
Información de Alcalá del Río Archived 2008-02-28 at the Wayback Machine.
Página oficial de la Caseta de la Feria «er Bidum» Archived 2014-12-17 at the Wayback Machine.
Սրետենսկի շրջան

Սրետենսկի շրջան (ռուս.՝ Сретенский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Անդրբայկալյան երկրամասում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սրետենսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 15190 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 26913 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1,77 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Արամազդ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արամազդ (այլ կիրառումներ)Արամազդ, գետ (գետակ) Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում համանուն լեռան հարավային լանջերից և Գեղի գյուղի մոտ ձախից միախառնվում Գեղի գետին։ Երկարությունը 12 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
(8921) 1996 VH30

(8921) 1996 VH30, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 7-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,441286 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0824 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8002 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1393,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,25839 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,1° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8921) 1996 VH30 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կամար (լեռնագագաթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կամար (այլ կիրառումներ)Կամար, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու և Արագածոտնի մարզերի սահմանագլխին, Փամբակի լեռներում, Սիփան գյուղից 3 կմ հյուսիս–արևմուտք։ Տեղադրման կոորդինատներ 40°44′34″ հս․. լ. 44°14′51″ ավ. ե.։ Բարձրությունը 2738 մ է։


== Ծանոթագրություններ ==
(6634) 1987 KB

(6634) 1987 KB, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի մայիսի 23-ին Կամպինասի աստղադիտարանի կողմից Կամպինասում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,372134 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7407 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0036 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1334,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269771 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6634) 1987 KB աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աշոտ Դանիելյան (այլ կիրառումներ)

Աշոտ Դանիելյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.

Աշոտ Դանիելյան, հայ ծանրորդ, ծանրամարտի մարզիչ, ՀՀ վաստակավոր մարզիչ։
Աշոտ Դանիելյան, հայ սամբիստ, աշխարհի չեմպիոն։
Աշոտ Դանիելյան, հայ քաղաքական գործիչ
Պոնտի (այլ կիրառումներ)

Պոնտի անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Պոնտի - համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում,
Պոնտի - կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Ավիոն

Ավիոն (ֆր.՝ Avion), Ֆրանսիայի համայնք, որը մտնում է` Նոր-Պա-դը-Կալե երկրամասի, Պա դը Կալե գավառի, Լանս շրջանի և Ավիոն կանտոնի կազմի մեջ։ Համարվում է Լանսի արվարձան, սահմանակցում է նրան հարավից, 2 կմ հեռու է քաղաքի կենտրոնից, 5 կմ հեռու է А21 «Ռոկադա Մինիեր» մայրուղուց։
Բնակչություն, ըստ 2009 թվականի մարդահամարի կազմել է` 17 947 մարդ։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սուրբ Էլուայի եկեղեցին, վերակառուցվել է, այնպես, ինչպես և քաղաքի մեծ մասը, Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։
Սուրբ Դենիի Ժամանակակից եկեղեցին։


== Տնտեսություն ==
Համայնքը նախկինում եղել է ածխի խոշոր հանքի կենտրոն։ Ավիոնի տարածքում Լանսա և Լիևենա ածխի ընկերությունները բացել են մի քանի հանքեր։ Ածխի հանքերը փակվել են 1988 թվականին։

գյուղատնտեսություն — 1,0 %
արդյունաբերություն — 9,6 %
շինարարություն — 15,9 %
առևտուր, տրանսպորտ և ծառայությունների ոլորտ — 34,4 %
քաղաքական և քաղաքապետարանային ծառայություններ — 39,1 %Անաշխատունակների թիվը 2011 թվականին կազմել է 22,2 % (Ամբողջ Ֆրանսիայում - 12,8 %, Պա դը Կալե գավառում - 16,2 %). 
Միջին տարեկան եկամուտը 1 մարդուն, եվրո (2011) - 15 616 (Ամբողջ Ֆրանսիայում - 25 140, Պա դը Կալե գավառում - 20 511)"


== Վարչակազմ ==
Ավիոնի քաղաքապետի պաշտոնը սկսած 2009 թվականից զբաղեցնում է կոմմունիստ Ժան Մարկ Տելլեն (Jean-Marc Tellier), ով նաև Պա դը Կալե գավառի գլխավոր միության անդամն է։ 2014 թվականի քաղաքապետարանի ընտրությունների ժամանակ նա քաղաքապետի պաշտոնի համար եղել է միակ թեկնածուն։


== Ժողովրդագրություն ==

Բնակչության թվի դինամիկան, մարդ


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Քույր քաղաքներ ==
 Դոնկաստեր, Անգլիա
 Էլսնից, Գերմանիա
 Զգոժելեց, Լեհաստան


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրական ազգային ինստիտուտ
2014 թվականի քաղաքապետարանի ընտրությունների արդյունքները
Энциклопедия коммун Франции


== Ծանոթագրություններ ==
Դանիել Կիրիցե (ֆուտբոլիստ)

Դանիել Կիրիցան(ռում.` Daniel Chiriţă, մարտի 24, 1974(1974-03-24), Պլոեշտի, Ռումինիա), նախկին ռումինացի ֆուտբոլիստ, ֆուտբոլային պաշտպան։


== Կարիերա ==
Առաջին 10 տարիներին խաղացել է Ռումինիայում, այնուհետև 2002 թվականին մեկ խաղ խաղացել է ուկրաինական Ուկրաինական Դոնեցկ քաղաքի Շախտյոր ֆուտբոլային ակումբում։ Երեք տարի տարի անց տեղափոխվել է ռուսական «Զենիթ» և խաղացել Սանկտ Պետերբուրգում։ 2003 թվականին Զենիթում նվաճել է ֆուտբոլի ռուսական գավաթը։
Թիմից հեռացել է 2005 թվականին սկզբներին սկանդալների պատճառներով ։ Ֆուտբոլային կարիերայից հետո Դանիելը աշխատում է, որպես գործակալ։


== Ձեռքբերումներ ==
 Բուխարեստ ֆուտբոլային ակումբում։
Ռումինիայի չեմպիոն։ 1999
 Զենիթ։
Ռուսական արծաթե մեդալ։ 2003
Պրեմիեր-Լիգայի գավավաթակիր։ 2003


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Статистика на сайте zenit-history.ru
Ալիզ-Սենտ-Ռեն

Ալիզ-Սենտ-Ռեն (ֆր.՝ Alise-Sainte-Reine), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Բուրգունդիայի շրջանում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Կոտ դ՚Օր։ Կանտոնի կազմի մեջ է Վենարե-Լե-Լոմը։ Կոմունայի շրջակայքում Մոնբարն է։
Կոմունայի INSEE կոդ՝ 21008: Անվանված է ի պատիվ սուրբ Ռեգինայի, որն այնտեղ տանջանքներ է կրել 3-րդ դարում։
Տեղը հայտնի է նաև նրանով, որ այստեղ մ.թ.ա. 52 թվականին տեղի է ունեցել Գայոս Հուլիոս Կեսարի հրամանատարությամբ գլխավոր ճակատամարտը հռոմեական զինված ուժերի և Վերցինգետորիքսի ղեկավարած գալլիական ցեղերի միջև։ Ավարտվելով Հռոմի հաղթանակով՝ այն հիշվեց որպես Ալեզիայի ճակատամարտ։ Ճակատամարտը եղավ Հռոմի՝ Գալիան գրավելու 8-ամյա պատերազմի վերջնական փուլը, որից հետո վերջնականապես վերանվանվեց հռոմեական պրովինցիա։


== Բնակչություն ==
2010 թվականին Կոմունայի բնակչությունը կազմում էր 617 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 332 մարդկանցից 174-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 158-ը՝ ոչ ակտիվ(ակտիվության ցուցանիշը՝ 52,4 %, 1999 թվականին եղել է 52,0 %)։ 174 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 167-ը (85 տղամարդ և 82 կին), անաշխատունակ եղել է 7 մարդ (4 տղամարդ և 3 կին)։ 158 ոչ ակտիվ մարդկանցից 17-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը՝ թոշակառուներ, 102-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики — Ализ-Сент-Рен (ֆր.)
Արևմտապրահյան շրջան

Արևմտապրահյան շրջան (չեխ․՝ okres Praha-západ), շրջան Չեխիայի Կենտրոնական Բոհեմիայի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Պրահա քաղաքը։ Տարածքը 891,62 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թ. տվյալներով կազմում է 164 283 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 79 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==
Հեքիաթների աշխարհում (թանգարան)

«Հեքիաթների աշխարհում», մանկական թանգարան Սմոլենսկում, մտնում է Սմոլենսկի պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։
Բացվել է 1992 թվականի դեկտեմբերին։ Գտնվում է Լենինի 15 հասցեում։ Զբաղեցնում է պատմական շենքի առաջին հարկը։ Հանդիսանում է պետական ենթակայության հաստատություն, մտնում է Սմոլենսկի պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։ Ցուցադրությունների ներկայացման տարածքը կազմում է 77,9 քառ. մետր, աշխատակիցները յոթն են, տարվա մեջ այցելուների միջին քանակը մոտ 9870 է։


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանի ցուցադրական մասը բաղկացած է տարբեր թեմաներից, որոնք ներկայացնում են ռուսական ժողովրդական հեքիաթների և Ա. Պուշկինի հեքիաթների հայտնի տեսարաններ։ Բացի հեքիաթային հերոսներից, ցուցանմուշներում կան Սմոլենսկի թանգարան-արգելոցից առարկաներ` 1839 թվականի նախշազարդ սնդուկ, սահնակներ, սրբիչներ, հայտնի դիմկովյան, ֆիլիմոնյան, բոգորոդյան խաղալիքներ, ամանեղեն և այլն։
Շատ ցուցանմուշներ աշխատակիցների կողմից պատրաստվել են հատուկ մանկական ցուցադրության համար։ Թույլատրվում է դրանց ձեռք տալ և հետազոտել։ Սրահներում էքսկուրսիայի ժամանակ մասնակցում են հեքիաթների կենդանի հերոսներ` Բաբա-Յագան, Լեշին, գեղեցկուհի Վասիլիսան, որոնք այցելուներին ներգրավում են տարբեր խաղերի, մրցույթների մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Музей на сайте Смоленского государственного музея-заповедника
Музеи России
Музей «В мире сказки» ОГБУК «Смоленский государственный музей-заповедник»
In the World of Fairy Tales' Museum
Rus News Journal
Смоленск и губерния: Время и люди: Историко-картографический атлас
Расположение, режим работы, билеты
Սուրիկ Սարգսյան

Սուրիկ Արտավազդի Սարգսյան (ապրիլի 1, 1946(1946-04-01), Սարուխան, Նոր Բայազետի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (2002), պրոֆեսոր  (2005)։


== Կենսագրություն ==
Սուրիկ Սարգսյանը ծնվել է 1946 թվականին Գեղարքունիքի Սարուխան գյուղում։ 1969 թվականին ավարտել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի փիլիսոփայության բաժինը։  1970-1980 թվականներին եղել է Հայկական հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրության ավագ գիտխմբագիր, 1980-1987 թվականներին՝  ՀԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտի գիտաշխատող, 1987 թվականից դասավանդում է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի փիլիսոփայության և հայոց պատմության ամբիոնում։
Աշխատանքները վերաբերում են 19-րդ դարի հայ փիլիսոփայական և հասարակական-քաղաքական մտքի պատմությանը։ Առաջադրել է «էթնոպատմամշակութային համակարգ» հասկացությունը՝ որպես պատմամշակութային գործընթացների ուսումնասիրության ելակետային սկզբունք։


== Աշխատություններ ==
«Մշակութաբանություն», 1997 թ.:
«Մարդու հիմնախնդիրը XIX դարի հայ փիլիսոփայական և հասարակական մտքի մեջ», 2001 թ.: Տիտղթ. (Սուրիկ Արտավազդի Սարգսյան)
«Մշակույթի տեսություն և հայ մշակույթի պատմություն»։ Ուսումնական ձեռնարկ մշակութաբանության դասընթացի, 2004 թ.: Տիտղթ. (Սուրեն Արտավազդի Սարգսյան)Բանաստեղծական ժողովածուներ

«Երկունք անսկիզբ», 2001 թ.:
«Անթեղված ժամեր», 2005 թ.:


== Ծանոթագրություններ ==
Թալիշների ձուլում

Թալիշների ձուլում, սոցիալ-մշակութային գործընթաց է, որի ընթացքում թալիշները դադարում են իրենց ճանաչել որպես թալիշ էթնիկ և մշակութային համայնքի մաս։ Ձուլումը տեղի է ունենում ձուլվող միջավայրի մշակույթի, կրոնի, ազգային կամ քաղաքական իդեալների հետ նույնականացման կամ խառն ամուսնությունների միջոցով։


== Ձուլում ==
Բնակչության էթնիկական կազմի էվոլյուցիայի վրա էթնիկ գործընթացների, առաջին հերթին բնական ձուլման գործընթացի ազդեցությունն ավելի մեծ է եղել, քան նախորդ ժամանակաշրջանում։ Ադրբեջանցիների կողմից Շահդաղի, Թաթերի, Թալիշների և այլ խմբի ժողովուրդների ձուլումը նպաստեց ադրբեջանցիների բացարձակ թվի և նրանց մասնաբաժնի ավելացմանը հանրապետության ողջ բնակչության մեջ։ Այսպիսով, 1959 թվականի մարդահամարի և դրան հաջորդած մարդահամարների ժամանակ թալիշները որպես մայրենի լեզու անվանել են ադրբեջաներենը, իսկ իրենք՝ ադրբեջանցիները։ Սակայն թալիշների մի մասը շարունակում էր թալիշերենը համարել իրենց մայրենի լեզու։ 1897 թվականի մարդահամարի տվյալներով Ռուսական կայսրությունում բնակվում էր 35219 թալիշ, իսկ 1926 թվականի մարդահամարի տվյալներով Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում կար 77039 թալիշ։ 1959 թվականից մինչև 1989 թվականը թալիշները ոչ մի մարդահամարի մեջ ընդգրկված չեն եղել որպես առանձին էթնիկ խումբ, այլ համարվում էին ադրբեջանական թուրքերի մաս, թեև թալիշները խոսում են իրանական։ 1999 թվականին Ադրբեջանի կառավարությունը հայտարարեց, որ Ադրբեջանի Հանրապետությունում կա ընդամենը 76800 թալիշ, սակայն դա համարվում է իրական թվից ցածր՝ հաշվի առնելով որպես թալիշ գրանցման հետ կապված խնդիրները։ Ոմանք պնդում են, որ Ադրբեջանի հարավային շրջաններում բնակվող թալիշների թիվը կազմում է 500,000։ Միջազգային կազմակերպությունները, ինչպիսիք են Washington Profile-ը, Unrepresented Nations and Peoples Organization-ը և Radio Free Europe/Radio/Radio , մտահոգություն են հայտնել Թալիշի մշակութային կենտրոնի նախագահ Նովրուզալի Մամեդովի ձերբակալության կապակցությամբ։ եւ «Տոլիշի Սադո» թերթի խմբագիր։ Նա ձերբակալվեց և 10 տարվա ազատազրկման դատապարտվեց պետական ​​դավաճանության համար այն բանից հետո, երբ նրա թերթը հրապարակեց հոդվածներ, որոնք պնդում էին, որ բանաստեղծ Նիզամին և հակաարաբական ապստամբության առաջնորդ Բաբակ Խորրամդինը թալիշներ են (ոչ ադրբեջանցի, ինչպես պաշտոնապես համարվում է Ադրբեջանում)։ «Ռասիզմի և անհանդուրժողականության դեմ եվրոպական հանձնաժողովի» (ECRI) զեկույցում նշվում է, որ Ադրբեջանում հակահայկական զգացմունքների բուծման համատեքստում լուրջ մտահոգություններ են արտահայտվում նաև փոքրամասնության թալիխների նկատմամբ ատելության բորբոքման վերաբերյալ։ ՌԱԵՀ-ը մտահոգությամբ է նշում փոքրամասնությունների անդամների նկատմամբ օրենքի չարաշահման դեպքերը։ Օրինակ, միակ թալիշալեզու «Թոլիշի Սադո» թերթի նախկին խմբագիր, իրավապաշտպան Հիլալ Մամեդովը ձերբակալվել է և մեղադրվել թմրանյութ պահելու մեջ։ Ձերբակալության ժամանակ նա ծեծի է ենթարկվել և վիրավորվել էթնիկական հողի վրա։ Հիլալ Մամեդովը կալանավորվել է համացանցում թալիշական մշակույթի մասին տեսանյութ տեղադրելուց հետո, որը դիտվել է ավելի քան 20 միլիոն անգամ։ Լեյլա Յունուսն իր ձերբակալությունը որակել է որպես ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների վրա ճնշում գործադրելու օրինակ։ Նախկինում նույն թալիշական թերթի նախկին խմբագիր Նովրուզալի Մամեդովը ձերբակալվել էր և մահացել բանտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Քարագետ (գետ)

Քարագետ, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Արեգունի լեռների հարավարևելյան լանջերի աղբյուրներից և Ճամբարակ քաղաքից հարավում աջից միախառնվում Աղաքար գետին։ Երկարությունը՝ 5,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոդուբե (գյուղ, Պուստոշկինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոդուբեՊոդուբե (ռուս.՝ Поддубье), գյուղ Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Պուստոշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2000 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 359 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուջատե Տրևանո

Ուջատե Տրևանո (իտալերեն՝ Uggiate-Trevano), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։ Բնակչության թիվը կազմում է 3863 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 773 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 5 կմ² տարածք։ Հեռախոսի կոդ՝ 031։ Փոստային ինդեքս՝ 22029։


== Ծանոթագրություններ ==
Մերկուշյոլ (Բելայա Կեդվայի վտակ)

Մերկուշյոլ (ռուս.՝ Меркушъёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Բելայա Կեդվայ գետի ձախ ափին՝ 72 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077278
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007727
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Խվորոստովո (այլ կիրառումներ)

Խվորոստովո, կարող է վերաբերել՝

Խվորոստովո - գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում
Խվորոստովո - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում
Ջեսպեր շրջան (Իլինոյս)

Ջեսպեր շրջան (անգլ.՝ Jasper County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.279 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.698 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նյուտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1831 թ.։
Աշար

Աշար, ուշար, հուշր (արաբ, տասանորդ), բնամթերային տասանորդային հարկ իսլամադավան երկրներում։ Սկսել է գանձվել արաբական խալիֆայությունում VII դարից։ Տարբեր ժամանակներում, տեղական պայմաններից ելնելով, Աշարը տարբեր չափերի էր հասնում (տարեկան եկամտի 1/10-ից մինչև կեսը) և ուներ տարբեր անուններ (իքաա, դիմոս, օնդա, օնդալըք, սալարիե՝ Թուրքիայում, դախ-յաք՝ Իրանում ևն)։ Արևելյան Հայաստանում կոչվում էր բահրա և կազմում էր տարեկան եկամտի 1/5 մասը։ Աշարը Թուրքիայում վերացվեց 1925 թ.-ին, իսկ իսլամադավան մի շարք երկրներում (օրինակ, Սաուդյան Արաբիայում) պահպանվում է մինչև այժմ։
Ամզիտ (գետ)

Ամզիտ, գետ Ճորոխի ավազանում։ Հոսում է Կիսկիմի գավառով։


== Ծանոթագրություններ ==
1225

1225 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1225 թվականն է, 
XIII դարի 25-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Վիրժինոպոլիս

Վիրժինոպոլիս (պորտ.՝ Virginópolis), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևմտյան մասում։ Մտնում է Անդրելանդիյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 9894 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 440,424 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 22,5 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1924 թվականի մարտի 24-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 30.407.355,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.945,88 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,717 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Յասինովատկա (այլ կիրառումներ)

Յասինովատկա, կարող է վերաբերել՝

Յասինովատկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում
Յասինովատկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում
Յասինովատկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանում
Անկյունաչափ

Անկյունաչափ

Մեքենաների դետալների, կտրող ու չափող գործիքների անկյունները չափելու գործիք։ Լիմբը (1) անշարժ ամրացված է քանոնին (2)։ Շարժական քանոնը (3) նոնիուսի (4) հետ պտտվում է լիմբին միացված սռնու շուրջը։ Քանոնների (2 և 3) աշխատանքային (չափող) հարթությունների միջև ընկած աևկյունը հաշվվում է լիմբով՝ նոնիուսի օգնությամբ (ճշգրտությունը 2՛—5՛)։ Անկյունների չափմաև սահմանները (0°– 180°) կարելի է ընդարձակել շարժական քանոնին ամրացված անկյունակով (5)։
Տեղանքում անկյունների չափման սարք (օրինակ, ռազմական գործում)։
Շենուդա Գ

Շենուդա Գ (օգոստոսի 3, 1923(1923-08-03), Manfalut, Manfalut, Ասյութ, Եգիպտոս - մարտի 17, 2012(2012-03-17), Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս), ղպտի ուղղափառ եկեղեցու պատրիարք 1971 թ. նոյեմբերի 14–ից առ 2012 թ. մարտի 17–ը։ Աստվածաբան։ 2002 թ. այցելել է Հայաստան։


== Արտաքին հղումներ ==
Շենուդա Գ հայրապետի «Հոգու ազատագրումը» երկը հայերեն թարգմանությամբ


== Ծանոթագրություններ ==
Ատկիզի բազմամետաղային հանքերևակում

Ատկիզի բազմամետաղային հանքերևակում, հանքավայր ՀՀ Սյունիքի մարզում՝ Քաջարանի հանքադաշտի հյուսիս-արևելքում։ Ստորին միոցենի, միջին և ցածր ջերմաստիճանների ջրաջերմային հանքավայր է։
Տարածականորեն հարում է չափավոր թթվային գրանիտոիդներին։ Հանքամարմինները հիմնականում կենտրոնացած են մոնցոնիտային ապարներում և ներկայացված են երակների ու երակիկների ձևով։ Հայտնաբերվել է ավելի քան 300 մ հետամտվող, մինչև 1․5 մ հաստության քվարց-սուլֆիդային մոտ 20 երակ։


== Կազմություն ==
Հանքանյութը կազմված է հիմնականում պիրիտ, խալկոպիրիտ, սֆալերիտ, գալենիտ, մոլիբդենիտ, արգենտիտ, էնարգիտ միներալներից և տեննանտիտ, տետրաէդրիտ խունացած հանքանյութերից։ Որոշ երակներում հանքանյութը պարունակում է 4-5% ցինկ, 2-4% պղինձ, 1-3% կապար, 0, 03-0, 04% մոլիբդեն, նաև զգալի քանակով հազվագյուտ մետաղներ (սելեն, կադմիում, բիսմութ, գալիում, ինդիում և այլն), ոսկի, արծաթ ու թելուր։
Հանքավայրը հայտնի է 19-րդ դարի կեսերից։ Պղնձով ու կապարով հարուստ երակները պարբերաբար շահագործել են առանձին ձեռնարկատերեր։ Հանքավայրում երկրաբանական հետախուզաորոնողական ուսումնասիրություններ են կատարել երկրաբաններ Բ․ Վարդապետյանը, Ա․ Կաժդանը, Հ․ Մաղաքյանը, Ս․ Մկրտչյանը, Ո․ Զարյաևը և ուրիշներ։
Յիունե

Յիունե (էստ․՝ Jõune), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պուուռմանի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մուխովատա

Մուխովատա (ուկրաիներեն՝ Мухувата), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մուխովատա գյուղում բնակվում էր 64 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,886 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 72,23 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարմիր քարտ

Կարմիր քարտը, մի քանի մարզաձևերում՝ մասնավորապես ֆուտբոլում խաղացողին կամ մարզչին դաշտից հեռացնելու նշան է և ցուցադրվում է մրցավարի կողմից։


== Կանոններ ==
Կարմիր քարտը կիրառվում է ֆուտբոլում, ռեգբիում, թեթև ատլետիկայում, գնդակով հոկեյում և այլ մարզաձևերում։ Այն մարզիկը, ում ցուցադրվել է կարմիր քարտը, պարտավորվում է լքել խաղը, իսկ նրա թիմին չի թույլատրվում փոխարինել այդ խաղացողին։ Բացառություն է գործում միայն հանդբոլում, որտեղ հեռացումից երկու րոպե հետո թիմը համալրվում է նոր խաղացողով։ Շատ դեպքերում կարմիր քարտ ստացած մարզիկին արգելվում է մասնակցել նաև հաջորդ մի քանի խաղերին։
Կարմիր քարտը ցուցադրվում է շատ կոպիտ խախտման կամ ոչ սպորտային պահվածքի համար։ 
Մարզիկը կարմիր քարտ է ստանում հետևյալ խախտումների պարագայում՝ «վերջին հույսի խախտում»
կոպիտ սահանկում, ոտքով հարված մարմնի հատվածում, բաց ոտքով հարված, միտումնավոր հարված կամ վիրավորանք այլ խաղացողին, թիմի անդամներին, մրցավարին կամ երկրպագուին
Գնդակով հոկեյում կարմիր քարտը խաղացողին ցուցադրվում է տեխնիկական խախտման համար, օրինակ՝ մեկ խաղում երրորդ հեռացման համար։ Այս դեպքում թիմի կազմը համալրվում է 5 կամ 10 րոպե հետո, իսկ կարմիր քարտ ստացած մարզիկը պարտավորվում է գնալ հանդերձարան։
Թեթև ատլետիկայում կարմիր քարտը ցուցադրվում է երկու սխալ մեկնարկի կամ քայլքի տեխնիկան խախտելու համար։
Կարմիր քարտը կարող է ցուցադրվել նաև խաղից հետո, եթե հետխաղյա անալիզի արդյունքում նկատվում է կոպիտ, ոչ սպորտային պահվածք։


== Պատմություն ==

1966 թվականի ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնության Արգենտինայի և Անգլիայի միջև մրցավեճում Անտոնիո Ռատտին չէր հասկանում կամ չէր ցանկանում հասկանալ մրցավարի բանավոր հեռացումը և շարունակում էր դաշտում մնալ ևս 9 րոպե։ Ստեղծված իրավիճակում իրենց հասցեին զգուշացումը չհասկացան նաև անգլիացիները։
Այսպիսի խնդիրներից խուսափելու համար անգլիացի մրցավար Կեն Աստոնը առաջարկեց կարմիր և դեղին քարտերի օգտագործումը։ Այս գաղափարը ծագել էր լուսացույցի նախազգուշացնող գույներից։ 1970 թվականի ԱԱ-ում առաջին անգամ օգտագործվեցին դեղին և կարմիր քարտերը և լայն տարածում ստացան։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
2006 թվականի ԱԱ 1/8 եզրափակչում, Պորտուգալիայի և Հոլանդիայի միջև մրցավեճում, մրցավար Վալենտին Իվանովը դեղին քարտը գրպանից հանել է 16 անգամ և խաղադաշտից հեռացրել է 4 ֆուտբոլիստի։ Սա ռեկորդային էր Աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ։ Նախորդ ռեկորդը 3 հեռացումն էր։
«Չերնոմորեց» ակումբի հաձակվող Ռոման Օրեշչուկը 2009 թվականի օգոստոսի 6-ի «Վիտյազ» ակումբի դեմ խաղում հեռացվել է փոխարինման դուրս գալուց 40 վայրկյան հետո։
1998 թվականին Հարավային Անգլիայում սիրողական հանդիպման ժամանակ հարձակվող Ռիչարդ Կերդը հրել է նրան։ Հերթական անգամ հրելուց հետո մրցավարը կորցրել է ինքնատիրապետումը և հարվածելով տապալել է ֆուտբոլիստին։ Կատարվածից հետո մրցավարն իրեն կարմիր քարտ է ցույց տվել և հեռացել խաղադաշտից։


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլկովսկի գյուղական խորհուրդ (Լոխվիցկի շրջան)

Վասիլկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Васильківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխվիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վասիլկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 988 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 50,51 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,56 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վերխնեիմերեթինսկայա Բուխտա

Վերխնեիմերեթինսկայա Բուխտա (ռուսերեն՝ Верхнеимеретинская Бухта), նախկին գյուղ, որն այժմ մտնում է Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Ադլեր միկրոշրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Սոչիի կենտրոնից 29 կմ արևելք։


== Բնակչությունը ==
Բնակվում են հայեր, ռուսներ, հույներ, մոլդովացիներ և այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ, ովքեր զբաղվում են բանջարաբուծությամբ և այգեգործությամբ։
Ունի գրադարան, ակումբ, մանկապարտեզ, հանգստյան տներ, առողջարաններ և հյուրանոցներ։


== Պատմությունը ==
Գյուղը հիմնադրել են Սամսունի շրջակայքի գյուղերից եկած հայերը՝ 1899 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վալդ (Ալգոյ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վալդ (այլ կիրառումներ)Վալդ (գերմ.՝ Wald), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Արևելյան Ալգոյ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1056 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 17,97 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 77 179։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Անահիտ Թարյան

Անահիտ Մնացականի Թարյան (Մխիթարյան) (փետրվարի 9, 1952(1952-02-09), Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծուհի, լրագրող։ Հայաստանի գրողների միության անդամ է (2002)։
Բանաստեղծ, արձակագիր Մնացական Թարյանի դուստրն է, ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ Նվեր Մխիթարյանի քույրը։


== Կենսագրություն ==
1974 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1976-1985 թվականներին աշխատել է «Հրազդան», «Երեկոյան Երևան», «Պիոներ» պարբերականների խմբագրություններում, 1985-1991 թվականներին՝ Հրատպետկոմում, 1992 թվականից՝ ՀՀ Կառավարության աշխատակազմում։ Նրա ստեղծագործությունները՝ գրված թե՛ մեծերի և թե՛ մանուկների համար, տպագրվել են մամուլում, գրական տարեգրքերում, ալմանախներում, հնչել են ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ։ Կատարում է նաև գեղարվեստական թարգմանություններ։


== Երկեր ==
Հարյուր ճերմակ վարդ՝ սիրո և հիշատակի խոնարհումով։ (բանաստեղծություններ), 2015։
Ձմռան երգը։ Բանաստեղծություններ։ Երևան։ Լուսակն, 2014։
Արևային աստղաթափ (բանաստեղծություններ), Երևան, 2012։
Հրեշն ու էշը (բանաստեղծություններ, չափածո հեքիաթներ), Երևան, 2012։
Երկուսը դժոխքում։ Հուշագրական վիպակ և պատմվածքներ։ Երևան։ Լուսակն, 2010։
Հեքիաթ իսկական Կարուչկարի մասին (մանկական), Երևան, 2007։
Էջեր իմ կյանքից։ Հուշագրություն։ Երևան։ Լուսակն, 2005։
Հավատո հանգանակ, Երևան, 2003։
Իմ լավ դպրոց։ Բանաստեղծություններ։ Դպրոցական կրտսեր տարիքի համար։ Երևան։ Վան Արյան, 2001։
Բախտախաղ, Երևան,1989։
Երկնքի տատիկը։ [Բանաստեղծություններ]։ Դպր. կրտսեր տարիքի համար։ Երևան։ Սովետական գրող, 1986։


== Թարգմանություններ ռուսերենից և անգլերենից ==
Պեյո Յավորով, Ամպհովանու հետքերով (մի մասը՝ Ա. Թարյանի թարգմանությամբ), Երևան, 1992։
Շոթա Նիշնիանիձե, Դիմակների մնջախաղ (մի մասը՝ Ա. Թարյանի թարգմանությամբ), Երևան, 1987։
Ալեքսանդր Պուշկին, Ընտիր երկեր (մի մասը՝ Ա. Թարյանի թարգմանությամբ), Երևան,1985։
Մահթումկուլի-Ֆրագի, Հատընտիր (մի մասը՝ Ա. Թարյանի թարգմանությամբ), Երևան, 1983։
Խաղաղ Դոնի բանաստեղծներ (մի մասը՝ Ա. Թարյանի թարգմանությամբ), Երևան,1983։


== Մրցանակներ ==
ՀԳՄ Վաղթանգ Անանյանի անվան մրցանակ «Գիտնական իշուկը» ժողովածուի համար, 2017
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի հուշամեդալ, 2017


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Երևանյան բեսթսելլեր» 16, Առաջատար դիրքում է Անահիտ Թարյանի ժողովածուն
Ավիլյանո Ումբրո

Ավիլյանո Ումբրո (իտալերեն՝ Avigliano Umbro), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Տեռնի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2539 մարդ (2007), բնակչության խտությունը՝ 49,47 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 51,32 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 5020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0744։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Քույր քաղաքներ ==
 Բենիդոլեիգ, Իսպանիա


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==