Կեռաս (նկար)

«Կեռաս» (ռուս.՝ «Черешня»), խորհրդային գեղանկարիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Եվսեյ Մոիսեենկոյի նկարը, որն ստեղծվել է 1969 թվականին։


== Ստեղծման պատմություն ==
1969 թվականին ստեղծված «Կեռասենի» կտավը դարձել է յուրօրինակ փիլիսոփայական էսսե պատերազմի ժամանակ բարու և չարի մասին և նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկն է։ 1974 թվականի ապրիլի 23-ին ԽՄԿԿ Կենտկոմի և ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի «գրականության, արվեստի և ճարտարապետության բնագավառում 1974 թվականի Լենինյան մրցանակներ շնորհելու մասին» որոշմամբ նկարչին շնորհվել է Լենինյան մրցանակ «Մարտական տարիներ» (ռուս.՝ «Годы боевые», «Կարմիրները եկան» («Красные пришли»),  1964), «Ընկերներ» (ռուս.՝ «Товарищи», 1964), «Կեռաս», «Հաղթանակ» (ռուս.՝ «Победа», 1972) նկարների համար։ «Կեռաս» նկարում Մոիսեենկոն վերադառնում է քաղաքացիական պատերազմի թեմային (մինչ այդ ստեղծվել էին «Առաջին հեծյալը» (ռուս.՝ «Первая конная», 1957), «Կարմիրները եկան» (1961), «Որդին» (ռուս.՝ «Сын», 1969) նկարները և այլ այլն։ Նկարի էսքիզները Մոիսեենկոն սկսել է կատարել 1967 թվականից։ Նկարիչն ստեղծել է նկարի մի քանի տարբերակ։ Վերջնական տարբերակի վրա աշխատել է ուղիղ մեկ տարի։ Առաջին անգամ կտավը ներկայացվել է Մոսկվայում 1976 թվականին «Լենինգրադի կերպարվեստը» մեծ ցուցահանդեսում։ Ներկայում գտնվում է Ռուսական պետական թանգարանի ժողովածւում (ընդունվել է 1976 թվականից ԽՍՀՄ նկարիչների միությունից։


== Սյուժե, գեղարվեստական առանձնահատկություններ ==
Նկարի համար Մոիսեենկոն ընտրել է առավել խաղաղ, առաջին հայացքից նույնիսկ հովվերգական դրվագ։ Մարտիկները կարծես մոռացել են իրենց միշտ մոտ մահվան մասին։ Նրանց ձեռքում ոչ թե սրեր են, այլ կեռասի հասած պտուղներ։ Նկարիչը գլխավոր հերոսներին պատկերել է բլրի գագաթին և կոմպոզիցիան բաժանել որոշակի բովանդակությամբ առանձին տեսարանների այնպիսի հմտությամբ, որ բոլորովին չի զգացվում արտաքին նկարագրությունից անցումը լիրիկական մտորումների։ Կեպարների շրջանաձև դասավորվածության մեջ կա լուռ կապ՝ բարեկամության շրջանակը։ Նրանք դեռ երիտասարդ են (ամենից ավագ ոչ ավելի, քան քսան տարեկան է), բայց նրանց դեմքերին տեսնում ենք հաստատակամություն և քաջություն։ Առջևի և հետին պլաններում պատկերված են տարբեր ժամանակային իրավիճակներ։ Հեռու տարածության մեջ երևում է քաղաքների և գյուղերի խաղաղ կյանքը, որը պատկանում է մարտիկների երազական մտքերի ժամանակին։ Հեղինակն ինքն իր մտահղացումը բացատրել է հետևյալ կերպ․


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки. Л., Художник РСФСР, 1976. C.23.
Кекушева-Новосадюк, Г. В. Евсей Евсеевич Моисеенко. — Л., 1977. — C. 39—41
Кекушева, Г. В. Евсей Моисеенко. Альбом. — М.: Сов. художник, 1981
Ганеева, В., Гусев, В., Цветова, А. Изобразительное искусство Ленинграда. Выставка произведений ленинградских художников. Москва. Ноябрь 1976 — январь 1977. — Л.: Художник РСФСР, 1981. — С. 88—89
Герман, М. Вселенная живописца // Евсей Евсеевич Моисеенко. Каталог выставки. — Л., Художник РСФСР, 1982. — С. 15
Новожилова, Л. И., авт. вступ. ст. // Евсей Евсеевич Моисеенко. Каталог выставки. — Л., Художник РСФСР, 1982. — С. 7
Герман, М. Евсей Моисеенко // Искусство Советского Союза. Альбом. — Л.: Аврора, 1985. — С. 520—521
Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. — Л.: Художник РСФСР, 1987. — С. 88
Каменский, А. А. Романтический монтаж. — М.: Сов. художник, 1989. — С. 317
Литовченко, Е. Н. Евсей Евсеевич Моисеенко. 1916—1988. Живопись. Графика. Каталог выставки. — СПб.: НИМРАХ, 2006. — С. 13—14.
Юбилейный справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. — СПб.: Первоцвет, 2007
Литовченко, Е. Н. Е. Е. Моисеенко. «Коллекция из мастерской». Живопись, рисунок. — СПб.: Ист. иллюстрация, 2012. — С. 7,520—521.


== Արտաքին հղումներ ==
«Черешня» на портале «Виртуальный Русский музей»
Интерактивный вид зала с картиной «Черешня» в «Виртуальном туре по Русскому музею»
Кудреватый, М. Г. Особенности композиционного решения картины Е. Е. Моисеенко «Черешня» / Научные труды. Вып. 26. СПб: Институт имени И. Е. Репина, 2013. C. 3—9.