armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ստարի Շիգայ

Ստարի Շիգայ (ռուս.՝ Старый Шигай, բաշկիրերեն՝ Иҫке Шығай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 166 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նազեն

Նազեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում։ Գտնվում էր Այնթապ ավանից 32 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլյանի (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոլյանիՊոլյանի (ռուս.՝ Поляны), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1442 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կատերինովկա (գյուղ, Գլուխովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿատերինովկաԿատերինովկա (ուկրաիներեն՝ Катеринівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա գյուղում բնակվել է 246 մարդ։


== Աշխարհագրական դիրքը ==
Կատերինովկա գյուղը գտնվում է Կլևեն գետի ձախ ափին, հոսանքն ի վար 3,5 կմ հեռավորության վրա՝ Սոսնովկա գյուղը, հակառակ ափին՝ Բելոկոպիտովո գյուղը։ Գյուղի մոտ կան բազմաթիվ ոռոգման ջրանցքներ։ Մոտակայքով է անցնում E 38 (T-2502) մայրուղին։ Գյուղը սահմանակից է Ռուսաստանին։ 


== Տնտեսություն ==
Կաթնամթերքի ֆերմա,
Պուշկարո-Ժադենսկի տորֆի արդյունահանում,
Մաքսակետ «Կատերինովկա» Գլուխովի մաքսատուն,
Գյուղում կա ակումբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուրբ Կատարինյան դպրոց

Սուրբ Կատարինյան դպրոց, տարրական, ապա միջնակարգ իգական դպրոց։ Հիմնադրվել է 1858 թվականին, Նոր Ջուղայում, Սուրբ Կատարինյան մենաստանի Կուսանաց վանքի տարածքում՝ ճավայաբնակ Մանուկ Հորդանանյանի բարերարությամբ (թեմակալ առաջնորդ Թադեոս արքեպիսկոպոս Բեկնազարյանի նախաձեռնությամբ)։ 1900 թվականին Մաղաքիա եպիսկոպոս Տերունյանի ջանքերով Նոր Ջուղայում, Հնդկաստանում և Ճավայում կազմակերպված հանգանակությամբ Նոր Ջուղայի Չարսու թաղամասում կառուցվել է Սուրբ Կատարինյան օրիորդաց դպրոցի նոր շենք։ 1892 թվականին միացել է Ազգային կենտրոնականին և կոչվել Նոր Ջուղայի Ազգային երկսեռ դպրոց։ 1936 թվականին պետականացվել է, 1955 թվականին կրկին ազգայնացվել։ Հիմնադրման տարում աշակերտուհիների թիվը 28 էր։
Պեսոչնյա (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Պեսոչնյա (ռուս.՝ Песочня), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անթառամ ավազային

Անթառամ ավազային (լատ.՝ Helichrysum arenarium), թաղաղուազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Բազմամյա գեղազարդային և միջատասպան թավոտ խոտաբույս է, որն ունի կարճ կոճղարմատ և առանցքային ճյուղավոր արմատ։ Ցողունների բարձրությունը հասնում է 15-25 սմ-ի։ Պարզ ամբողջաեզր նստադիր տերևները հերթադիր դասավորված են ցողունների վրա։ Երկարավուն արմատամերձ տերևերը հակաձվաձև են, իսկ ցողունայինները՝ գծային-նշտարաձև։ Բույսի տերևները և ցողունները ծածկված են խիտ սպիտակ մազիկներով։ Նարնջագույն-դեղին կամ դեղին ծաղիկները մանր խողովակաձև են և հավաքված են գլխիկանման վահանիկներ կազմող զամբյուղներում։ Փաթաթոցը  կազմված է չոր թաղանթային տերևիկներից, իսկ պտուղները կողավոր սերմնիկներ են։


== Տարածվածություն ==
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիների չոր քարքարոտ լանջերին, ավազային հողերում։ Հանդիպում է Արագածոտնի և Արարատի մարզերում, Երևանում։


== Նշանակություն ==
Թույլ հաճելի բուրմունք և դառը բարկահամ ունեցող ծաղկաբույլերը ցողունի վերին հատվածի հետ միասին օգտագործում են բուժական նպատակներով։ Ծաղիկների եփուկն որպես համեմունք է օգտագործվում որոշ ըմպելիքների համար, իսկ եթերային յուղը կիրառվում է օծանելիքի արտադրության մեջ։ Բույսն գործածվում է նաև որպես դեղին ներկանյութ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գևորգ Վարժապետյան

Գևորգ Վարժապետյան (1895, Բաղդադ- հոկտեմբերի 12, 1947, Աթենք), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1895 թվականին Բաղ­դա­դում` վի­րա­բույ­ժի ըն­տա­նի­քում։ Պա­տա­նե­կու­թյան տա­րի­նե­րն ան­ցել են Հալեպում։ Ավար­տել է Հա­լե­պի ազ­գա­յին վար­ժա­րա­նը, այնուհետև Հա­լե­պի Ֆրեր­նե­րի միջ­նա­կարգ դպրո­ցը։ Սո­վո­րել է Դամասկոսի բժշկական վարժարանում։ 1916 թվականին ու­սու­մը շա­րու­նա­կել և ավար­տել է Կոստանդնուպոլսի բժշկական համալսարանը և ստա­ցել բժշկի վկա­յա­կան։
1916 թվականին, երբ ըն­թա­նում էր Առաջին համաշխարհային պատերազմը, զո­րա­կոչ­վել է թուր­քա­կան բա­նակ և Անատոլուի տար­բեր հի­վան­դա­նոց­նե­րում ծա­ռա­յել որ­պես զին­վո­րա­կան բժիշկ։ Գե­րի է վերց­վել անգ­լի­ա­կան զոր­քի կող­մից։ Որ­պես ռազ­մա­գե­րի անգ­լի­ական հի­վան­դա­նո­ցում ծա­ռա­յել է վի­րա­բույժ։ 1918 թվականին` պատերազմի ավարտից հետո, ազատվել է գերությունից։ Այնուհետև ծառայել է Կ. Պոլ­սում, Դար­դա­նե­լում, Մայտոսում։
1923 թվականի հաստատվել է Հունաստանի Սելանիկ (Սալոնիկ) քաղաքում, որտեղ և աշխատել է մինչև իր կյանքի վերջը։ Սելանիկում ունեցել է իր սեփական հիվանդանոցը։ Եղել է հմուտ և բազմաշնորհ վիրաբույժ, սիրված ու հարգված քաղաքացի։
1947 թվականին եղել է Հունաստանի Սելանիկ քաղաքից դեպի Խորհրդային Հայաստան ներգաղթող քարավանները կազմակերպող հանձնախմբի ղեկավարը։ 1947 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Աթենքում հանկարծամահ է եղել Եվրոպա կատարած ճամփորդությունից վերադառնալիս։ 1947 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թաղվել է Սելանիկի գերեզմանոցում։ Եղել է 52 տարեկան։


== Գրականություն ==
Գէորգեան Կարօ, Ամէնուն Տարեգիրքը, Պէյրութ, 1960։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Մայդակի (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)

Մայդակի (ուկրաիներեն՝ Майдаки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մայդակի գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սան Բլաս (Մադրիդ)

Սան Բլաս, թաղամաս Մադրիդի արևելյան հատվածում։ Տարածքը 22,36 կմ² ։ Բնակչությունը 157.367 և բնակչության խտությունը՝ 70/կմ²։
Քեսաբ

Քեսաբ (արաբ․՝ كسب‎‎), հայաբնակ քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքում։ Գտնվում է Լաթակիա քաղաքից 59 կմ հյուսիս, տեղակայված է Կասիոս լեռան լանջին և սահմանակից է Թուրքիային։


== Բնակչություն ==
Սիրիայի կենտրոնական վիճակագրական գրասենյակի տվյալներով՝ 2004 թվականին Քեսաբի և շրջակա բնակավայրերի բնակչությունը կազմել է 1,754 մարդ։ Քեսաբի բնակիչները հիմնականում հայեր են և խոսում են Քեսաբի բարբառով։


== Տնտեսություն ==
Քեսաբը Սիրիայի ամենահայտնի զբոսաշրջության կենտրոններից է։ Զբոսաշրջիկների թիվը ավելանում է ամռանը՝ հատկապես օգոստոսին, երբ Հալեպի, Լաթակիայի և շրջակա գյուղերի հայ բնակիչները ժամանում են Քեսաբ՝ նշելու Սուրբ Աստվածածնի վերափոխման տոնը։ Քեսաբում անց են կացվում նաև Սիրիայի հայկական սկաուտական կազմակերպությունների բանակումները։
Վերջին 20 տարիների ընթացքում լայն թափ է ստացել շինարարությունը, կառուցվել են մի շարք հյուրանոցներ, բնակելի շենքեր, վերանորոգվել կանգուն եկեղեցիներ։ Քեսաբը հայտնի է դափնուց պատրաստվող բնական օճառների արտադրությամբ և խնձորի մշակությամբ։


== Կրոն ==
Ներկայումս Քեսաբի շրջանն ունի շուրջ 2500 բնակչություն, բաղկացած հայերից (80%) և ալավիներից (20%)։
Քեսաբ քաղաքն ունի երեք գործող հայկական եկեղեցիներ

Քեսաբի հայ առաքելական Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (կառուցման թիվը չի հիշատակվում, վերանորոգվել է 1880 թ.)
Քեսաբի հայ կաթոլիկ Սբ. Միքայել եկեղեցի (հիմնվել է 1861 թ. Անտոնյանյան միաբանության հայրերի կողմից)
Քեսաբի հայ ավետարանական Սբ. Երրորդություն եկեղեցի (հիմնվել է 1853 թ.)


== Հայտնի մարդիկ ==
Անդրանիկ Չալաբյան (1922–2011), Ամերիկահայ պատմաբան, մանկավարժ, քարտեզգիր
Գաբրիել Ինջեջիկյան (ծնվ. 1930), Հայ գիտնական մանկավարժ
Գարեգին Ա (1932–1999), Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս 1995 մինչև 1999, Մեծին Տան Կիլիկյո Կաթողիկոս 1983 մինչև 1994
Դոկտոր Վահան Թութիկյան, (ծնվ. 1935) Ամերիկահայի պատմաբան, Համաշխարհային Հայ Ավետարանական Խորհրդի տնօրեն։
Հակոբ Չոլակյան (ծնվել է Քեսաբում), Անվանի հայ գորղ, լեզվաբան, մանկավարժ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
(հայերեն) «Ալպոմ Քեսապի եւ շրջակայից» Բեյրութ, 1955
(հայերեն) Չոլակյան, Հակոբ։ «Քեսաբ» 3 հատոր Հալեպ, 1995 2004
ՄաքԴոնել, Պատրիկ Ջ։ «Ethnic Armenians tell of flight from Kasab, their town in Syria»:


== Արտաքին հղումներ ==
Քեսաբի հայերեն կայք (Հայերեն Անգլերեն)
«Քեսաբի պատմություն» Քեսաբ և Քեսաբահայեր
Քեսաբահայեր և Քեսաբցիներ Archived 2014-03-10 at the Wayback Machine.
Վյատկա (այլ կիրառումներ)

Վյատկա, կարող է վերաբերել՝

Վյատկա - գետ Ռուսաստանում
Վյատկա - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում
Տոր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տոր (այլ կիրառումներ)Տոր (Էվանջելիստա Տորիչելլիի անունից), ճնշման արտահամակարգային միավոր։ Հավասար է (նորմալ) մթնոլորտային ճնշման 1/760 մասին, այսինքն՝ 101325 պա/760 = 133,322 պա։ Տորի փոխարեն հաճախ կիրառվում է նրան հավասար մեկ այլ միավոր՝ սնդիկի սյան միլիմետրը (մմ սնդիկի սյուն)։
Ծիծեռնակ ճամբար

Ծիծեռնակ ճամբար, ճամբար Հայաստանի Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում։ 1998 թվականից պատկանում է Հայ Առաքելական եկեղեցու Գուգարաց թեմի առաջնորդարանին։ Գուգարաց թեմի առաջնորդ Բարձրաշնորհ Տեր Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջյանի ջանքերով 1998-2000-ական թվականներին ճամբարում տեղի են ունեցել հիմնանորոգման աշխատանքներ։ 2000 թվականին ճամբարը վերաբացվելով անվանվել է «Ծիծեռնակ» հոգևոր ճամբար։
Ամեն տարի Հայաստանի տարբեր մասերից, ինչպես նաև սփյուռքից հազարավոր երեխաներ և պատանիներ են իրենց ամառային հանգիստն անցկացնում «Ծիծեռնակ» հոգևոր ճամբարում՝ ստանալով քրիստոնեական գիտելիքներ։


== «Մանկանց ուխտագիր» ==
«Ես ճամբարականս ուխտում եմ.
Հավատարիմ լինել Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն, հայրենիքիս ու իմ ազգային սրբություններին։
Ժառանգորդն ու շարունակողը լինել Ավարայրի, Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսայի և Արցախյան ճակատամարտերում ինձ համար իր արյունը հեղած հայ զինվորի սրբազան գործին, որով և հավատարիմ կլինեմ Քրիստոսին ու Նրա Ավետարանին»։
Ճամբարում ամենօրյա տողանների ժամանակ ճամբարականները բարձրաձայն արտասանում են այս ուխտագիրը։


== «Սրբոց Մանկանց» մատուռ ==
Ճամբարում է գտնվում 2006 թվականին կառուցված Բաց Խորան Սրբոց Մանկանց մատուռը, որի հարավային ճակատին է զետեղված այս արձանագրությունը.

Յուրաքանչյուր հերթափոխի մատուռում մատուցվում է Սուրբ Պատարագ։
Մատուռի ճարտարապետն է Վանաձորի Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Վահան քահանա Ազարյանը։

mode=packed-overlay
Սանդերլենդ

Սանդերլենդ ( անգլ.՝ Sunderland), քաղաք Թայն և Ուիր կոմսությունում։


== Պատմություն ==
Սանդերլենդի տեղում նախկինում գտնվող բնակավայրերը հիշատակվում են դեռևս Նոր քարի դարի և Հին Հռոմի ժամանակներից։ 674 թվականին հիմնվում է Վերմաուզ էնդ Ջերոու վանքը, որով և սկսվում է քաղաքի պատմությունը։ VIII դարի վերջում շրջանը գրավեցին վիկինգները և IX դարի կեսերին վանքը հայտնվեց լքվաց վիճակում։ XII սկզբում Սանդերլենդի տեղում գտնվում էր փոքրիկ ձկնորսական գյուղ։ XIV դարի կեսերից սկսեց զարգանալ նավաշինությունը, իսկ 1589 թվականից սկցվեց աղի մշակում։ Հիմա Սանդերլենդը խոշոր նավահանգիստ է, այնտեղ են գտնվում նավաշինության, փայտամշակման, թղթի արտադրության, ապակու և այլ գործարաններ։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը՝ 174 286 մարդ (2011)։ Համաձայն 2001 թվականի մարդահամարի քաղաքում բնակվում է 177 739 մարդ, այն Անգլիայի բնակչության թվով 26-րդ քաղաքն է։


== Աշխարհագրություն և կլիմա ==
Սանդերլենդը գտնվում է Հյուսիսային ծովի ափին Ուիր գետի մոտ։ Քաղաքի կլիման խոնավ է, քամոտ և ամպամած։


== Սպերտ ==
Քաղաքի ամենատարածված սպորտաձևը ֆուտբոլն է։ «Սանդերլենդ» փորձառու ֆուտբոլային ակումբը հանդես է գալիս Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայի կազմում։ Ակումբը Անգլիայի չեմպիոն է դարձել 6 անգամ, թեպետ վերջին անգամը եղել է 1936 թվականին։ «Սանդերլենդ» Stadium of Light մարզադաշտը կարող է տեղավորել մոտավորապես 49 հազար մարդ։ Քաղաքում առկա է նաև կանանց ֆուտբոլային ակումբ։
Ինչպես նաև քաղաքի կողմից հանդես են գալիս ռեգբիի և կրիկետի սիրողական խմբեր։


== Քույր քաղաքներ ==
 Էսսեն, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիա
 Լուարայի երկիր, Ֆրանսիա
 Վաշինգտոն, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
 Խարբին, Չինաստան


== Հայտնի մարդիկ ==
Լորեն Լավերն ( 1978) ՝ լրագրող
Ջեյմս Հերիոթ ( 1916 թվական հոկտեմբերի 3 - 1995 թվական փետրվարի 23 ) ՝ գրող, անասնաբույժ և օդաչու, գրում է գրքեր կենդանիների և մարդկանց մասին։ Իրական անունը՝ Ջեյմս Ալֆրեդ (Ալֆ) Ուայթ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Sunderland Echo – Local News, Sport, Community news, What's On Guide, Pictures
This is Sunderland – Visitors Guide, Places to visit, What's On Guide, Old Images Gallery Archived 2008-05-12 at the Wayback Machine.
Tide times at Sunderland from the BBC and Easytide Archived 2011-11-27 at the Wayback Machine..
Կուսանաց վանք (Անի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կուսանաց վանք (այլ կիրառումներ)Կուսանաց վանք, հայկական վանք Անիում։


== Տեղադրություն ==
Վանքը գտնվում է քաղաքից դուրս՝ Ախուրյան գետի ափին գտնվող ժայռի վրա։


== Պատմություն ==
Վանքը կառուցված է Սուրբ Հռիփսիմեի զոհված կույսերի հիշատակին և ամենայն հավանականությամբ որպես ապաստան է ծառայել միանձնուհիների համար։ Բակի ներսում կան մի քանի շինությունների ավերակներ։ Դրանցից ամենանշանակալիցը ենթադրաբար 13-րդ դարում կառուցված փոքր եկեղեցին է։ Չնայած եկեղեցու վրա չկան արձանագրություններ, սակայն Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու արձանագրություններից մեկում խոսվում է մոտակայքում գտնվող Բեխենց անունով մի վանքի մասին, որը վերանորոգվել է Տիգրան Հոնենցի կողմից։ Որոշ հետազոտողներ կարծիք են հայտնում, որ Բեխենցը հենց Կուսանաց վանքն է։ Վանքը կա նաև մեր տանը և մեր դասարանի Մարտինի տանը


== Ճարտարապետություն ==

Վանքը պարունակում է փորագրված զարդաքանդակներ, իսկ արտաքին որոշ հատվածները զարդարելու համար օգտագործվել է ներկ։ Վանքը կառուցվել է կարմրավուն քարից։
Ներսի հատվածը հասարակ է, առանց որմնանկարների։ Մուտքի առջև ժամանակին գտնվել է գավիթ։ Եկեղեցուն հարավից միանում է մատուռ։
Չնայած բազմաթիվ աբսցիսներով կենտրոնագմբեթ եկեղեցին հայկական ճարտարապետության մեջ նորություն չէ, սակայն բնութագրական չէ այսքան ուշ ժամանակաշրջանի։
Կենսաբանական մոդելավորում

Կենսաբանական մոդելավորում, կիրառվում է մոդելների օգնությամբ կենսաբանական կառուցվածքների, գործողությունների և պրոցեսների ուսումնասիրման համար՝ կենդանի օրգանիզմի կազմակերպման տարբեր մակարդակներում (մոլեկուլային, ենթաբջջային, բջջային, օրգանային և այլն)։
Կենսաբանական գիտություններում կիրառվում են մոդելավորման տարբեր տեսակներ։ Մի դեպքում, որպես մարդու կամ այլ կենդանի օրգանիզմի մոդել, հանդես է գալիս փորձակենդանին (շուն, առնետ, կապիկ), որի միջոցով վերարտադրվում են որոշակի վիճակներ կամ հիվանդություններ։ Դա թույլատրում է փորձնականորեն ուսումնասիրել տվյալ վիճակի կամ հիվանդության մեխանիզմը և ներգործել նպատակահարմար ձևով։ Մեկ այլ դեպքում, ֆիզիկական կամ քիմիական միջոցներով վերարտադրվում են կենսաբանական կառուցվածքներ, գործողություններ կամ պրոցեսներ։ Մոդելավորումը, որպես կանոն, մոդելավորվող կենսաբանական երևույթի մոտավոր նմանակն է։ Կենսաբանական գիտությունների արդի զարգացումը զգալի չափով պայմանավորված է մաթեմատիկական (տրամաբանական) մոդելների կիրառմամբ, որոնց օգնությամբ տրվում է կենդանի համակարգերի կառուցվածքի, կապերի և գործողության օրինաչափությունների մաթեմատիկական կամ տրամաբանական-մաթեմատիկական նկարագրությունը։ Կենդանի համակարգերի մաթեմատիկական (տրամաբանական) մոդելները կառուցվում են կամ փորձնական տվյալների հիման վրա, կամ մտահայեցողաբար՝ ինչ-որ հիպոթեզի օրինաչափության նկարագրությամբ։ Մոդելավորման ճանաչողական դերը նոր տեսությունների ստեղծմանը նպաստելն է։ Հաճախ տեսությունը ծագում է ուսումնասիրվող երևույթը մոտավոր, պարզեցված արտացոլող մոդելի տեսքով, որպես նախնական, աշխատանքային հիպոթեզ։ Հետագայում մոդելավորման ընթացքում առաջ են գալիս նոր գաղափարներ, բացահայտվում մինչ այդ անհայտ փաստեր, որոնց հիման վրա ճշգրտվում է նախկին մոդելը, ստեղծվում ավելի կատարյալ և ամբողջական մոդել։
Ալիսիա Կիրակոսյան

Ալիսիա Գուրգենի Կիրակոսյան (իսպ.՝ Alicia Ghiragossian, հուլիսի 13, 1936(1936-07-13), Կորդովա, Արգենտինա - մայիսի 22, 2014(2014-05-22), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ)), հայ բանաստեղծուհի, ԱՄՆ իսպանախոս գրողների միության պատվավոր նախագահ, ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր (2007)։
Գրել է իսպաներեն, հետո նաև՝ հայերեն և անգլերեն։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 10 տարի խաղացել է թատրոնում։ 1968 թվականին փոխադրվել է Լոս Անջելես (ԱՄՆ)։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը՝ «Մեկ օրում հինգ ձայն», լույս է տեսել 1966 թվականին։ Իսկ հայ ընթերցողը նրան ճանաչեց 1967-1971 թվականների բանաստեղծ Վահագն Դավթյանի հրաշալի թարգմանությամբ հրատարակված «Արմատ և էություն» բանաստեղծությունների ժողովածուով (թարգմ. իսպաներենից), 1972 թվականին Սփյուռքի հայության համար նույն գիրքը վերահրատարակվեց, (1967, իտալ.), «Հայաստանյան ապրումներ» (1970), «Բանաստեղծություններ» (1972) ժողովածունները։ Նրա «Պեդրո Ամոր» (1969) պիեսը ներկայացվել է Բուենոս Այրեսի «Փայրո» թատրոնում։
Ալիսիա Կիրակոսյանի պոեզիայի թեմատիկ առանցքն են կազմում սերը, մայրությունը, հայրենիքը և փիլիսոփայական խոհը։ Նա գերտարածական կոչվող բանաստեղծական շարժման (1969) հիմնադիրն է (տեսությունը հրապարակել է իսպաներեն, հայերեն և անգլերեն՝ 1992 թվականին)։ Նրա պոեզիան բնորոշվում է ներաշխարհի պատկերներով, արդիական լեզվամտածողությամբ, բանաստեղծական վերաիմաստավորումների ինքնատիպությամբ։
Ալիսիա Կիրակոսյանի որոշ գրքեր նկարազարդել է Պաբլո Պիկասոն։
Կիրակոսյանը քանիցս այցելել է Սովետական Հայաստան (առաջին անգամ 1967 թվականին), որից մի քանի տարի անց գրել է «Նամակ առ Հայաստան» բանաստեղծությունը։ Իր վերջին շրջանի գործերում անդրադարձել է դարավերջի հայաստանյան պատմական իրադարձություններին։


== Մրցանակներ ==
Խաչատուր Աբովյանի անվան մրցանակ
Մովսես Խորենացու մեդալ (2012)


== Ստեղծագործություններ ==
Հեղինակ է.

իսպաներեն՝ «Մեկ օր, հինգ ձայն» (1966), «Էություն և կետադրություն» (1967), «Պեդրո Ամոր» (1969), «Ժամանակի, սիրո, խաղաղության մեջ» (1970), «Երկուքի ոլորտ» (1972), «Հակաշխարհ» (1972), «Մոխիրներից հետո և նամակ առ Հայաստան» (1972), «Մայրության քերթվածներ» (1989),
հայերեն՝ «Արմատ և Էություն» (1967), «Նամակ առ Հայաստան» (1979), «Խորան I» (1992), «Խորան II» (1992), «Անդենական զրույցներ» (1992), «Ամբողջական երկեր» (2005, ներառված են «Հարցազրույց Աստծու հետ», «Սիրո մեկուկես հազարամյակ» գործերը),
անգլերեն՝ «Սեր և մայրություն բառերից այն կողմ» (1992), «Մտորում բառից այն կողմ» (1992), «Արմատ բառից այն կողմ» (1992), «Բեմ՝ երկնքի համար» (1992)
եռալեզու՝ «Բանաստեղծություն և գերտարածություն» (1994), «Խաղաղություն քվանտային» (2005) գրքերի։


== Երկեր ==
Երկեր, Լոս Անջելես, 1997։


== Գրականություն ==
Դոլուխանյան Ա., «Ալիսիա Կիրակոսյանի քնարերգությունը», Երևան, 1999։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալիսիա Կիրակոսյան, Բանաստեղծություններ
Բանաստեղծություններ, թարգմանությունը` Վահագն ԴավթյանիArchived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Butterflies and Hurricanes

«Butterflies and Hurricanes» անգլիական Muse ռոք-խմբի վեցերորդ սինգլն է Absolution ալբոմից։ Երգի ընդգծվող մասն է կազմում Ռախմանինովի ոճով երկար դաշնամութային սոլոն։ Երգը նվիրվում է Դոմինիկ Հովարդի հայր Բիլլ Հովարդին, որը վախճանվել է խմբի "Գլասթոնբերի" փառատոնին մասնակցելուց հետո։ Առաջին անգամ երգը կենդանի կատարվել է 2003 թ. սեպտեմբերի 3-ին Ամստերդամում։


== Երգացանկ ==


=== CD ===
«Butterflies and Hurricanes» - 4։59
«Sing for Absolution (Live Acoustic Radio 2)» - 4։28


=== 7" ===
"Butterflies and Hurricanes " - 5։01
«Butterflies and Hurricanes (Glastonbury 2004)»


=== DVD ===
«Butterflies and Hurricanes» - 4։48
«Butterflies and Hurricanes» (տեսահոլովակ) - 4։48
«The Groove in the States video»
«Raw video footage»


== Արտաքին հղումներ ==
«Butterflies And-Hurricanes» սինգլը խմբի պաշտոնական կայքում Archived 2009-08-03 at the Wayback Machine.
(2680) Մատեո

(2680) Մատեո (անգլ.՝ Mateo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի հուլիսի 1-ին Ֆելիքս Ագիլարի աստղադիտարանի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,403877 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8915 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9162 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1361,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264445 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,43° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2680) Մատեո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դուբրովկա (գյուղ, Բասկակովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴուբրովկաԴուբրովկա (ռուս.՝ Дубровка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռիչարդ Ջեֆերսոն

Ռիչարդ Ալեն Ջեֆերսոն (անգլ.՝ Richard Allen Jefferson; հունիսի 21, 1980(1980-06-21), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Դենվեր Նագեթս» ակումբում։


== Կենսագրություն ==
Խաղում է թեթև հարձակվողի դիրքում։ Սովորել է Արիզոնյան համալսարանում։ 2001 թվականի ԲԱԱ դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբի կողմից, 13-րդ համարի ներքո, որից անմիջապես հետո տեղափոխվել է «Բրուքլին Նեթս», իսկ հետագայում հանդես է եկել «Միլոուքի Բաքս» ակումբի կազմում։
2012 թվականի մարտի 15-ին «Սփըրս»-ը Ջեֆերսոնին փոխարինեց «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» Սթիվեն Ջեքսոնի և 2012 թվականի ԲԱԱ դրաֆթին ընտրելու հնարավորություն տվեցին։


== ԲԱԱ կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ-Օֆ ===


== Տես նաև ==
1000 և ավելի խաղի մասնակցած NBA բասկետբոլիստների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԲԱԱ ցուցանիշները www.basketball-reference.com կայքում Archived 2015-11-26 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Ցուցանիշները Օլիմպիադայում www.sports-reference.com կայքում Archived 2012-03-03 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Յաունպիլս ամրոց

Յաունպիլս ամրոց (գերմ.՝ Schloß Neuenburg)՝ ամրոց Լատվիայի Զեմգլայե պատմական շրջանում։ Բավականին լավ պահպանված վիճակում է գտնվում և մեր օրերում վերացվել է հյուրանոցի։


== Պատմություն ==

Դղյակը կառուցվել է 1301 թվականին ՝ լիբանանյան միաբանության գերմանական ճյուղի Մագիստրոս Գոթֆրիդ ֆոն Ռոգեի կողմից։ Ամրոցի հիմքերը կառուցվել են 15-րդ դարում։ Ամրոցը խիստ վնասվել է 1625 թվականին Շվեդիայի հետ պատերազմի ժամանակ։ Ավելի ուշ կառուցվել է երրորդ հարկը, և 17-րդ դարի վերջին հին ամրոցը դարձել է կալվածք ՝ իր բոլոր հարմարություններով։ Շենքը մասամբ վերակառուցվել է 18-րդ դարում։ Ամրոցը այրվել է 1905 թվականի ռուսական հեղափոխության ժամանակ։ Մեկ տարի անց այն վերակառուցվել է ճարտարապետ Վիլհելմ Բոքսլաֆի նախագծով։
16-րդ դարից մինչև 1920 թվականը ամրոցը պատկանում էր գերմանացի Բարոն ֆոն դեր Ռեքեի ընտանիքին։ 18-րդ դարում ամրոցում ապրող ընտանիքի անդամներից մեկը բանաստեղծուհի Էլիզա ֆոն դեր Ռեքեն էր։ 1920 թվականին լատվիական ագրարային բարեփոխումներից հետո ամրոցի համալիրում անասնաբուծական փորձարարական կայան է տեղակայվել։ Խորհրդային ժամանակներում ամրոցի ինտերիերը ամբողջովին վերակառուցվել է, և այսօր Յաունպիլսը 1960 թվականից ունի տիպիկ խորհրդային ինտերիերներ։


== Տես նաև ==
Լատվիայի միջնադարյան ամրոցների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Официальный сайт замка Яунпилс
Քաշախ

Քաշախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառակում։ Գտնվում էր Արփի գետի ձախ ափին։
Գյուղում և նրա շրջակայքում կար տասնյակ աղբյուրներ։
1860-ական թվականներին ուներ 60 տուն, 1909 թվականին 30 տուն հայ բնակիչ։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Բնակչության մեծ մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արջիձոր

Արջիձոր, գետակ Հայաստանում։ Պատկանում է Դեբեդի ավազանին և սկիզբ է առնում Բազումի լեռներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնոսելիե (այլ կիրառումներ)

Կրասնոսելիե, կարող է վերաբերել՝

Կրասնոսելիե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում
Կրասնոսելիե - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում
Ներքին Բերդիկ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերդիկ (այլ կիրառումներ)Բերդիկ Ներքին, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սեջոնգ (այլ կիրառումներ)

Սեջոնգ անվանումը կարող է վերաբերել.

Սեջոնգ Մեծ, Լի դինաստիայի 4-րդ վան, կորեական այբուբենի՝ հանգըլի ստեղծող,
Սեջոնգ (քաղաք), քաղաք Հարավային Կորեայում, նախատեսվող վայր է ավելի քան մեկուկես տեսնյակ նախարարությունների և այլ պաշտոնական հաստատությունների համար,
(7365) Սեջոնգ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի օգոստոսի 18-ին Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Սապորոյում։
Լենին-Բուլյակ

Լենին-Բուլյակ (ռուս.՝ Ленин-Буляк, բաշկիրերեն՝ Ленин-Бүләк), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1947/1948

Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1947/1948 (հուն.`Πανελλήνιο πρωτάθλημα 1947/1948), 14-րդ առաջնությունը հունական ֆուտբոլի պատմության մեջ։


== Մասնակից ակումբները ==


== Մրցաշարային աղյուսակ ==


== Խաղերի արդյունքները ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հունաստանի առաջնությունը rsssf.com կայքում
Հարի Մատա Հարի

Հարի Մատա Հարի (Hari Mata Hari), բոսնիական փոփ-ռոք խումբ, հիմնադրվել է 1985 թվականին Սարաևոյում։ 2006 թվականին խումբը հանդես է եկել Եվրատեսիլ երգի մրցույթում և զբաղեցրել է 3-րդ տեղը, որը Բոսնիա և Հերցեգովինայի համար այս մրցույթում համարվում է լավագույն ցուցանիշը։


== Սկավառակագրություն ==
1985 - «U tvojoj kosi»
1986 - «Ne bi te odbranila ni cijela Jugoslavija»
1988 - «Ja te volim najviše na svijetu»
1989 - «Volio bi' da te ne volim»
1990 - «Strah me da te volim»
1992 - «Rođena si samo za mene»
1994 - «Ostaj mi zbogom ljubavi»
1998 - «Ja nemam snage da te ne volim»
2001 - «Baš ti lijepo stoje suze»
2004 - «Zakon jačega»
2009 - «Sreća»
2016 - «Ćilim»


== Փառատոններ ==
Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթ - 3-րդ տեղ


== Խմբի կազմ ==
Հայրուդին Վարեշանովիչ - երգեցողություն
Իզո Կոլեչիչ - հարվածային գործիքներ, դափ
Կարլո Մարտինովիչ - կիթառ
Նիհադ Վոլոդեր - կիթառ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆան-ակումբ
Զդենկո Հանս Սկրաուպ

Զդենկո Հանս Սկրաուպ (չեխ․՝ Zdenko Hans Skraup, մարտի 3, 1850(1850-03-03), Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Չեխական թագի հողեր, Ավստրիական կայսրություն - սեպտեմբերի 10, 1910(1910-09-10), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա), չեխ և ավստրիացի քիմիկոս։


== Կենսագրություն ==
Զդենկո Հանս Սկրաուպը ծնվել է 1850 թվականի մարտին Պրահա քաղաքում։ Բարձրագույն կրթություն ստացել է Չեխիայի տեխնիկական համալսարանում։
1886 թվականից մինչև 1906 թվականն աշխատել է Գրոզի համալսարանի քիմիայի ամբիոնում, որից հետո դարձել է Վիեննայի համալսարանի պրոֆեսոր։
Նա բազմաթիվ հետազոտություններ է կատարել մարդկության համար թանկարժեք քինին ալկալոիդի արհեստական ստացման համար, որի, ինչպես նաև դրան մոտ այլ ալկալոիդների՝ ցինկոնինի, ցինկոնիդինի, քինինինի քիմիական կառուցվածքները Սկրաուպին հաջողվել է ստույգ սահմանել։
Սկրաուպի աշխատանքը պիրիդինկարբոնատային թթուների մետամերմինի և քինոլինի սինթեզի բնագավառում նպաստել է հետերոցիկլիկ միացությունների հատկությունները լուսաբանելուն։ Նա նաև ուսումնասիրել է ածխաջրեր և սպիտակուցներ, իսկ 1901 թվականին հայտնաբերել է ցելլոբիոզը։
1886 թվականին Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիայի կողմից արժանացել է Լիբենի մրցանակի։
Զդենկո Հանս Սկրաուպը մահացել է 1910 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Վիեննա քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Zdenko Hans Skraup // Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950. (գերմ.).
Hugo Schrötter. Dem Andenken an Zdenko Hans Skraup in alter treuer Freundschaft, Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft, 43 (1917) 3683-3702. (գերմ.).


== Արտաքին հղումներ ==
Skraup, Zdenko Hans (գերմ.).
Մարիաննա Տիգրանյան

Մարիաննա Ալբերտի Տիգրանյան (հուլիսի 23, 1971(1971-07-23)), հայ երաժշտագետ, բանագետ, արվեստագիտության թեկնածու (2016)։


== Կենսագրություն ==
Մարիաննա Տիգրանյանը ծնվել է 1971 թվականի հունիսի 23-ին Երևան։ Ավարտել է Երևանի Ձայնի մշակման և պահպանման երաժշտական դպրոցը։ 1990 թվականին ավարտել է Ռ. Մելիքյանի անվան ուսումնարանը, 1995 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի երաժշտագիտության բաժինը, իսկ 2005 թվականին՝ ասպիրանտուրան (ղեկ.՝ Ա. Փահլևանյան)։ 
Հայաստանի ազգային ռադիոյի «Հայաստանի ձայն» խմբագրությունում (1994-1995) վարել է հեղինակային հաղորդաշար (հայերեն, ռուսերեն) հայկական ժողովրդական երգաստեղծության ժանրերի մասին։ Դասավանդել է Արմավիրի արվեստի ուսումնարանում (1995–2005, բաժնի վարիչ), Եղվարդի երաժշտական դպրոցում (1997-1998), Երևանի պետական կոնսերվատորիայում (2004 թվականից)։ 
2010 թվականին դարձել է ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի ժողովրդական երաժշտական բաժնի գիտաշխատող, 2016 թվականին՝ ավագ գիտաշխատող։ 
Հեղինակել է հայ բանագիտությանը վերաբերող գիտական հոդվածներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Զրույց Մարիաննա Տիգրանյանի հետ
Մեծ Հայք կամավորական ջոկատ (Երևան էլեկտրոտեխնիկական գործարան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեծ Հայք կամավորական ջոկատ (այլ կիրառումներ)«Մեծ Հայք», կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Երևան էլեկտրոտեխնիկական գործարանի կամավորներից։ Ունեցել է հրամանատարական խորհուրդ և շտաբ։ 1992 թվականին ջոկատն ընդգրկվել է Արաբկիրի շրջանի կամավորական գումարտակի կազմում։ 1989-1994 թվականներին «Մեծ Հայք» կամավորական ջոկատը առանձին կամ գումարտակի կազմում մասնակցել է Հայաստանի Արարատի (Երասխ), Գորիսի, Սիսիանի, Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջան (Քարագլուխ, Սարդարաշեն), Մարտակերտի (Մեծշեն, Մաղավուզ, Հակոբ Կամարի, Մատաղիս) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Մարտական գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Գ.Գևորգյանը, Ա.Խաչատրյանը, շտաբի պետ՝ Հ.Մուրադյանը։ Ջոկատից զոհվել 7 ազատամարտիկ։
Սևուկ (բերդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սևուկ (այլ կիրառումներ)Սևուկ, (Սևուկ բերդակ, Սևաքար բերդ)` բերդ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Մարդաղի գավառում։ Եղել է գավառի իշխանանիստ և եպիսկոպոսանիստ կենտրոնը։
10-րդ դարի երկրորդ կեսին զավթել են բյուզանդացիները։ 979 թվականիցից այն անցել է Տայքի Դավիթ Կյուրոպաղատին, իսկ 1001 թվականիցից՝ դարձյալ Բյուզանդիային։
Բերդը հավանաբար ավերվել է մոնղոլ-թաթարական արշավանքների հետևանքով։ Հետագա դարերում կիսավեր Սևուկը թուրքերն անվանել են կարակալա (բառացի` սև բերդ)։
Բարսամ Ճգնավոր մատուռ (Փիփ)

Բարսամ ճգնավոր, մատուռ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Գտնվում էր Հին Փիփ գյուղատեղիում՝ Սուրբ Փեփրոնյա եկեղեցու հարավային կողմում։ Ներսում եղել է երեք անարձանագիր տապանաքար, որոնցից մեկի կողքին գտնված 1474 թվականի խաչքարի վրա եղել է արձանագրություն

 
Ներսում եղել են 3 գերեզմաններ, որոնցից մեկն ունեցել է հայերեն տապանագրեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Անուշավանի եկեղեցի

Անուշավանի եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի (պատմական Ճահուկ գավառի) Անուշավան (այժմ՝ Գյունեյ Ղշլաղ) գյուղի հարավարևելյան ամսում։


== Պատմություն ==
Անուշավանի եկեղեցին կառուցվել է 13-14-րդ դարերում։ Մուտքը գտնվում է արևմտյան ճակատում։ Աբսիդը կիսաշրջանաձևէ։ Կա մեկ զույգ ավանդատներ։ Շրջակայքում եկեղեցին ունեցել է մի քանի օժանդակ շինություններ, որոնք արդեն քայքայված են։ Եկեղեցին ավերակների է վերածվել դեռևս 19-րդ դարի սկզբներին։


== Տես նաև ==
Շահբուզի շրջան
Ճահուկ (Սյունիքի գավառ)


== Գրականություն ==
Արգամ Այվազյան,  Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։, Երևան, ««Հուշարձան» և ՀՀ ԳԱԱ «գիտություն»», 1995 — 367, էջեր 367 — 367 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեգրի

Ալեգրի (պորտ.՝ Alegre), համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Ալեգրիի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 32 669 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 772,714 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 42,3 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1890 թվականի նոյեմբերի 11-ին


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 154.977.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.012,80 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,739 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Խարթում

Խարթումը (արաբ․՝ الخرطوم‎‎ al-Kharṭūm) Սուդանի մայրաքաղաքն է։ Գտնվում է Սպիտակ Նեղոս և Կապույտ Նեղոս գետերի միախառնման տեղում։ Այստեղից հոսում է Նեղոս գետը դեպի հյուսիս Եգիպտոսով մինչև Միջերկրական ծով։
Օմդուրմանի, Հյուսիսային Խարթումի և արվարձանների հետ կազմում է միասնական՝ «եռյակ քաղաք», ագլոմերացիա, մոտ 5 345 000 մարդ (2018)[։ Սպիտակ և Երկնագույն Նեղոսների միախառնման վայրում գետային նավահանգիստ է, երկաթուղային և ավտոճանապարհների հանգույց։ Երկրի քաղաքական, մշակութային և առևտրական կենտրոնն է։ Կա տեքստիլ, սննդի, տրիկոտաժի արդյունաբերություն։ Ունի օդանավակայան, համալսարան։ Խարթումում գտնվում է Սուդանի թանգարանը։ 
Խարթումը հիմնադրել է Եգիպտոսի թուրք կառավարիչ Մուհամեդ Ալիի որդի Իսմայիլը, 1820-ական թվականներին։ 1830 թվականից՝ Սուդանի մայրաքաղաքը։ XIX դարի կեսից դարձել է Սուդանի և Հյուսիս-Արևելյան Աֆրիկայի առևտրային կարևոր կենտրոն։ 1881 - 1898 թվականների մահդիստների ապստամբության ժամանակ ավերվել է, և մայրաքաղաքը տեղափոխվել է Օմդուրման։ Անգլիացիները՝ ապստամբությունը ճնշելուց հետո (1898) Խարթումը դարձրել են Անգլո-Եգիպտական Սուդանի մայրաքաղաքը։ Առաջին (1914 - 1918) և հատկապես երկրորդ համաշխարհային պատերազմներից (1939 - 1945) հետո Խարթումը Սուդանի ազգային-ազատագրական շարժման կարևոր կենտրոններից է եղել։


== Անվանում ==
Անվանումն առաջացել է Սպիտակ և Կապույտ Նեղոսների միախառնման տեղում գոյացած այն հրվանդանի անունից, որտեղ 1820֊ական թվականներին հիմնադրվել է քաղաքը։ Այդ հրվանդանն անվանում էին Ռաս էլ֊Խարթում, որն արաբերեն նշանակում է «փղի կնճիթի ծայր», այսինքն՝ միջագետքի կնճիթաձև նեղացում։


== Կլիմա ==
Ըստ մի շարք ցուցանիշների՝ Խարթումն աշխարհի ամենաշոգ խոշոր քաղաքն է։ Խարթումին բնորոշ է արևադարձային անապատային կլիմա, սակայն աշխարհագրական ցածր լայնության պատճառով ամառվա և ձմեռվա միջև ջերմաստիճանային տատանումները համեմատաբար աննկատ են և կազմում են ընդամենը 12 °C, ամենացուրտ՝ հունվար և ամենատաք՝ հունիս ամիսների միջև։ Ի տարբերություն նմանատիպ կլիմա ունեցող այլ քաղաքների` Բաղդադ, Ֆինիքս, Էր Ռիադ, որոնց բնորոշ է ավելի զով տարվա եղանակ, երբ տապը բացակայում է։ Խարթումում նույնիսկ ձմռան ամիսներին միջին առավելագույն ջերմաստիճանը երբեք չի իջնում 30 °C-ից։ Խարթումի տարեկան միջին ջերմաստիճանը 37 °С է, աշխարհի ոչ մի այլ խոշոր քաղաք չունի այդպիսի բարձր տարեկան ցուցանիշ։


== Բնակչություն ==


== Քույր-քաղաքներ ==
 Ամման, Հորդանան
 Կահիրե, Եգիպտոս
 Ստամբուլ, Թուրքիա
 Անկարա, Թուրքիա
 Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան (2002)
 Ուհան, ՉԺՀ
 Ասմերա, Էրիթրեա
 Օմդուրման, Սուդան


== Տես նաև ==
Հայերը Սուդանում
Հյուսիսային Խարթում


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրմալուի դաշտ

Սուրմալուի դաշտ (Մասեացոտն գավառ), դաշտ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Միջինարաքսյան գոգավո­րության աջափնյա ցածրադիր (բարձրությունը՝ 900-1100 մ) մասը։


== Աշխարհագրություն ==
Հյուսիսային սահմանն Արաքս գետն է, հարավայինը՝ Հայկական Պար լեռնաշղթան և Մեծ ու Փոքր Մասիսների հյուսիսային լանջերը։ Տարածքը մոտ 2800 կմ2 է։ Սուրմալուի դաշտը Արարատյան դաշտի շարունակությունն է։


== Կլիմա ==
Կլիման չոր, ցամաքային է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ 4-ից -6 °C, հուլիսինը՝ 24-26 °C, տարեկան տեղումները՝ 200-350 մմ։ Հաստատուն ձնածածկույթ գոյանում է ոչ ամեն տարի։ Բնորոշ է կիսաանապատային և լեռնատափաստանային լանդշաֆտը։ Գերակշռում են գորշահողերն ու աղուտները։ Տիրապետում են կիսաանապատային չորասեր և աղասեր բուսականությունը։
Աշոտ Բախշիյան

Աշոտ Օլեգի Բախշիյան (ծնվել է 29 հունվար, 1979 թվական, քաղաք Ստեփանակերտ) ԱՀ գյուղատնտեսության նախարար։


== Կենսագրություն ==
1996 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 8 միջնակարգ դպրոցը։
2001 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ժամանակակից հումանիտար համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Համալսարանի կողմից երկու անգամ պարգևատրվել է «Արժանիքների համար» մեդալով։
2009 թվականին ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի մագիստրատուրայի իրավաբանական բաժինը՝ ստանալով իրավագիտության մագիստրոսի որակավորում։
1996-1997 թվականներին ծառայել է ԼՂՀ պաշտպանության բանակի շարքերում։


== Կարիերա ==
2001 թվականին աշխատանքի է ընդունվել ԼՂՀ արդարադատության պետական վարչությունում որպես առաջատար խորհրդական։
2004 թվականին նշանակվել է ԼՂՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի պետի պաշտոնում, աշխատելով մինչև 2008 թվականի հունվարի 15-ը։
2008 թվականի հունվարի 15-ին նշանակվել է ԼՂՀ վերահսկիչ պալատի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնում։
2011 թվականի հուլիսի 25-ին նշանակվել է ԼՂՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնում։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 27-ին նշանակվել է ԼՂՀ գյուղատնտեսության նախարարի առաջին տեղակալի պաշտոնում։2013 թվականի օգոստոսի 7-ին նշանակվել է գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամի տնօրենի պաշտոնում՝ աշխատելով մինչև 2018 թվականի հունիսի 6-ը։
2020 թվականի մայիսի 29-ին ԱՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Արցախի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ադելսհոֆեն (այլ կիրառումներ)

Ադելսհոֆեն, կարող է վերաբերել՝

Ադելսհոֆեն - համայնք Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասի Ֆյուրստենֆելդբրուկ շրջանում
Ադելսհոֆեն - կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին
Մ.թ.ա. 219


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Էգնատե Նինոշվիլի

Էգնատե Նինոշվիլի (փետրվարի 17, 1859(1859-02-17), Ղելա, Քութայիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 12, 1894(1894-05-12), Չանչեթ, Քութայիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), վրացի արձակագիր։
Ծնվել է Գուրիայի Ղելա գյուղում։ 1876 թ.-ին ընդունվել է Օզուրգեթի հոգևոր ուսումնարանը, բայց մեղադրվում է աշակերտական ցույցին մասնակցելու մեջ և վտարվում։ 1879 թ.-ին էքստեռն քննություն է հանձնում, ուսուցչի վկայական ստանում և աշխատանքի անցնում հայրենի գյուղում։
Շատ չանցած՝ հեռացվում է հիվանդ լինելու պատճառով։ Ստիպված բեռնակիր է աշխատում Փոթիում, Բաթումում, Օզուրգեթում։ 1884 թ.-ին մեկնում է Թիֆլիս, աշխատում գրաշար, ապա բանվոր։ 1892 թ.-ին Միխա Ցխակայայի հետ հիմնում է «Մեսամե դասի» («Երրորդ դաս») սոցիալ-դեմոկրատական կազմակերպությունը։
Մահացել է 1894 թ.-ի մայիսի 12-ին։ Լանչխութի շրջանի Արչեուլ գյուղում 1950 թվականին բացվել է նրա տուն-թանգարանը։


== Ստեղծագործություն ==
Էգնաե Նինոշվիլիի առաջին երկը տպագրվել է 1887 թ.-ին «Իվերիա» թերթում, այնուհետև լույս են տեսել «Ապստամբություն Գուրիայում» վեպը (1888-1889), «Գոգիա Ուիշվիլի» (1889), «Պալիաստոմի լիճը» (1891), «Սիմոնա» (1891), «Քրիստինե» (1892), «Պարապուտ» (1892), «Կարգադրություն» (1893), «Մեր երկրի ասպետը» (1893), «Գրագիր Մոսեն» (1893) և այլ նովելներ և պատմվածքներ։


== Աղբյուրներ ==
Հրաչիկ Բայրամյան, Վրաց գրականությունը V-XIX դդ. գիրք Ա, Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2007, էջ 299-303։


== Ծանոթագրություններ ==
Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում (վեպ)

Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում կամ Ցզին պին մեյ (չինարեն՝ 金瓶梅), 17-րդ դարի սկզբներին ստեղծված չինացի անհայտ հեղինակի վեպ, որն աչքի է ընկնում իր էրոտիկ բնույթի դրվագներով։


== Հեղինակ ==
«Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում» վեպի հեղինակն անհայտ է, մեզ է հասել միայն նրա կեղծանունը՝ Լանլինյան ծաղրող (չինարեն՝ 兰陵笑笑生)։ Որոշ հետազոտողներ փորձել են վեպի հեղինակին նույնացնել չինացի մեկ այլ անվանի գրող Վան Շինչժենի հետ, սակայն այս ենթադրությունը մինչև այսօր իր վերջնական հաստատումը չի գտել։ Բացի Վան Շինչժենից գրականագիտության մեջ վեպը վերագրվել է նաև Մին հարստության ժամանակաշրջանի յոթանասունից ավելի այլ հեղինակների։


== Վերնագիր ==
Ստեղծագործության վերնագիրը կազմված է վեպի երեք գլխավոր հերոսուհիների անունների համադրությունից.

Պան Ցզինլյան (չինարեն՝ 潘金蓮 - «ոսկե լոտոս»),
Լի Պիներ (չինարեն՝ 李瓶兒 - «փոքրիկ ծաղկաման»),
Պան Չունմեյ (չինարեն՝ 龐春梅 - «սալորի ծաղիկ»)։Վեպի այս անվանումը կարելի է նաև խորհրդանշային կերպով ընկալել, որպես ստեղծագործության գլխավոր հերոսի՝ Սիմեն Ցինի, երեք գլխավոր թուլությունների վերաբերյալ ակնարկ։ Չինական լեզվամտածողությամբ ոսկին խորհրդանշում է դրամը, ծաղկամանը՝ գինին, իսկ սալորի ծաղիկը՝ սեքսը։


== Բնութագիր ==

Թեև «Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում» վեպը գրվել է Մին հարստության (1368-1644) վերջին շրջանում, սակայն հեղինակը վեպի սյուժետային իրադարձությունները տեղի են ունենում 1111-1127 թվականների միջև՝ այսինքն Սուն հարստության (960-1279) ժամանակաշրջանում։ Այս հանգամանքն իրենից ներկայացնում է մի գրական հնարք, որով հեղինակը ճշգրտորեն նկարագրելով իր ժամանակաշրջանի բարքերը, փորձում է խուսափել իր երկի անհարկի քաղաքականացումից։
Վեպը գրված է ժամանակի խոսակցական չինարենով և բաղկացած է հարյուր գլուխներից։ Ստեղծագործության մեջ հարուստ դեղագործ և մետաքսավաճառ Սիմեն Ցինի կենսագրությունը համապատկերի վրա ներկայացվում է Մին հարստության անկման ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքը՝ իր բոլոր գույներով։
Վեպը մինչև 1980-ական թվականներն արգելված է եղել Չինաստանում՝ իր էրոտիկ բնույթի բովանդակության ունենալու պատճառով։


== Գրականություն ==

Jörn Brömmelhörster: Chinesische Romanliteratur im Westen: eine Übersetzungskritik des mingzeitlichen Romans Jing ping mei (Chinathemen Bd. 50), Brockmeyer, Bochum 1990, ISBN 3-88339-817-9
Martin Gimm: Hans Conon von der Gabelentz und die Übersetzung des chinesischen Romans Jin Ping Mei. Harrassowitz, Wiesbaden 2005, ISBN 3-447-05235-X
Friedrich A. Bischoff: Djin ping meh. Epitome und analytischer Namensindex gemäß der Übersetzung der Brüder Kibat. Verl. der Österr. Akad. der Wiss., Wien 1997. (= Österreichische Akademie der Wissenschaften. Sitzungsberichte, Philosophisch-Historische Klasse; 641.)
Thomas Zimmer: Der chinesische Roman der ausgehenden Kaiserzeit. 2 Teile, Saur, München 2002. (= Geschichte der chinesischen Literatur. Hrsg. von Wolfgang Kubin; 2,1-2.)


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Չորս դասական վեպ
Մահվան գործիքները։ Ոսկորների քաղաք

Մահվան Գործիքները։ Ոսկորների Քաղաք (անգլերեն՝ The Mortal Instruments։ City of Bones), ամերիկյան ֆենտեզի-արկածային ժանրի ֆիլմ է նկարահանված 2013 թ.-ին Մահվան Գործիքները գրքի հիման վրա։ Ֆիլմի գլխավոր դերակատարներն են Լիլի Քոլինզ և Ջեյմի Քամբելլ Բոուեր։


== Սյուժետ ==
Քլերի Ֆրեյը միշտ իմացել է, որ սովորական աղջիկ է։ Բայց ապագայում իմանում է, որ նա Ստվերային Որսորդների հետնորդ է։ Այդ որսորդները պատկանում են գաղտնի կազմակերպության, ովքեր պաշտպանում են աշխարհը դևերից։ Երբ Քլերի մայրիկը անհետանում է, Քլերին միավորվում է Ստվերային Որսորդների հետ, որպեսզի փրկի մորը։ Եվ այսպես Քլերին ծանոթանում է մի այլ աշխարհի հետ, որտեղ կան դեմոններ, վամպիրիներ, կախարդներ, մարդագայլեր և այլ գերբնական արարածներ։ Բայց գաղտնիքները դեռ առջևում են։


== Դերերում ==
Լիլի Քոլինզ - Քլերի Ֆրեյ
Ջեյմի Քամբելլ Բոուեր - Ջեյս Ուեյլենդ
Ռոբերտ Շիեն - Սայմոն Լյուիս
Քեվին Զեգերս - Ալեք Լայթվուդ
Էյդեն Թեյներ - Լյուք Գերովեյ
Լինա Հիդի - Ջոսելեն Ֆրեյ
Քեվին Դուրանդ - Էմիլ Փանկբորն
Ջեմայմա Ուեստ - Իզաբել Լայթվուդ
Գորդֆի Գաո - Մագնուս Բեյն
Ջարեդ Հարրիս - Հոջ Ստարքվեթեր
Ջոնաթան Րիզ Մայերս - Վալենտին Մորգենսթեյն


== Նկարահանումներ ==
Նկարահանումները տեղի են ունեցել 2012 թվականի օգոստոսի 20ին Տորոնտոյում և Նյու-Յորքում։


== Շարունակություն ==
2015 թվականին պետք է նկարահանվեր ֆիլմի երկրորդ մասը, սակայն հետագայում չեղարկվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիդալ Ալ Աչկար

Նիդալ Ալ Աչկար (անգլ.՝ Nidal Al Achkar, մարտի 25, 1934(1934-03-25)), լիբանանցի դերասանուհի և թատրոնի ռեժիսոր, որ ստացել է «Լիբանանյան թատրոնի մեծագույն տիկին» կոչում։


== Կենսագրություն ==
Նիդալ Ալ Աչկարը Սիրիայի սոցիալիստական ազգայնական կուսակցության քաղաքական գործիչ Ասադի ալ-Աչկարի դուստրն է։ Սովորել է Լոնդոնի դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայում։
1967 թվականին Բեյրութում բեմադրել է իր առաջին պիեսը, իսկ 1960-ականների վերջին Բեյրութում ստեղծել է թատերական արվեստանոց։ 1994 թվականին Լիբանանում քաղաքացիական պատերազմից հետո Նիդալ Ալ Աչկարը հիմնեց «Ալ-Մեդինա» թատրոնը՝ վերակառուցելով այն շենքը, որտեղ  տեղակայված էր հին Սարուլլա կինոթատրոնը։
2012 թվականին Նիդալ Ալ Աչկարը ստացել է նվաճումների համար (Lifetime Achievement Award)  Murex d’or մրցանակը։ Հանձնելով մրցանակը` Լիբանանի մշակույթի նախարար Գաբի Լայյունը այն անվանեց «Լիբանանի կրթության և մշակույթի իրական արտահայտություն»։
2019 թվականին տված հարցազրույցներից մեկում Նիդալ Ալ Աչկարը կարծիք հայտնեց, որ արաբական աշխարհում թատրոնն անհնար է պատկերացնել առանց «իրական  հեղափոխական վերափոխումների», որոնք կապահովեն խոսքի  ազատությունը։


== Ֆիլմագրություն ==
1998 — Վանդոմյան հրապարակ (ֆր.՝ Place Vendome, Ֆրանսիա) — Սալիա


== Ծանոթագրություններ ==
Բրեյ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բրեյ (այլ կիրառումներ)Բրեյ (իռլ.՝ Bré — բլուր, անգլ.՝ Bray, նախկին անվանում՝ Բրի Հուալան [Brí Chualann]), քաղաք Իռլանդիայի Ուիքլոու կոմսության հյուսիսում, Իռլանդական ծովի ափամերձ տարածքում։ Հանդիսանում է երկրի մեծությամբ 9-րդ ամենախիտ բնակեցված քաղաքային համայնքը։ 2011 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 31 872։ Մայրաքաղաք Դուբլինից գտնվում է 20 կմ դեպի հարավ-արևելք։
Մտնելով Ուիքլոուի կոմսության կազմի մեջ, քաղաքը տեղակայված է Ուիքլոուի և Դուբլինի կոմսությունների սահմանագծին։
Բրեյում է գտնվում «Ardmore Studios» կինոստուդիան, որը հայտնի է «Էքսկալիբուր» (1981 թ.), «Քաջ սիրտը» (1995 թ.), «Նախաճաշ Պլուտոնի վրա» (2005 թ.) և մի շարք այլ կինոնկարների արտադրությամբ։


== Քույր քաղաքներ ==
Բեգլ, Ֆրանսիա
Վյուրցբուրգ, Գերմանիա
 Դուբլին, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ


== Արտաքին հղումներ ==
Բրեյի քաղաքային խորհուրդ(անգլ.)
Քաղաքի էջը Visitwicklow.ie կայքում(անգլ.)
Ամպինի

Ամպինի (ֆր.՝ Hampigny), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 259 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.29 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.49 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 175 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 60 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 149 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 96-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 53։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,4 %։ 96 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 80 անձ (47 տղամարդ և 33 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (4 տղամարդ և 12 կին)։ 53 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գուրին (Մորոզովի շրջան)

Գուրին (ռուս.՝ Гурин), գյուղ (խուտոր), Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Վոզնեսենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 
2010 թ. տվյալներով Բնակչությունը կազմում է 95 մարդ։
Տպիչ

Տպիչ (անգլ.՝ print - տպել), սարք, որը տպում է թղթի վրա համակարգչային տեքստի մոդելի հիման վրա։ Այն անգամ կարող է տպել ֆոտո ալբոմ։ Հայաստանում այն մեծ պահանջարկ է գտել վերջին 10 տարում։


== Տպիչների կարևոր բնութագրիչները ==
Արագագործությունը
Անաղմուկ աշխատանքը
Տպման որակը


== Տպիչները լինում են ==


=== Մատրիցային ===

Այս տպիչները ավելի շատ նախատեսված են IBM համակարգիչների համար։Առավելությունները

Էժան են
Տպման էջի արժեքը ամենացածրն է
Տպման արագությունԹերությունները

Տպման զգալիորեն վատ որակ
Աղմկոտ
Սև-սպիտակ(գունավորը շատ վատ)


==== Մատրիցային տպիչի տպման սկզբունքը ====

Տպող գլխիկը պարունակում է բարակ, ուղղահայց ձողիկների (ստեղների) շարք։ Գլխիկը շարժվում է տպող տողի երկայնքով, իսկ ասեղները անհրաժեշտ պահին ներկող ժապավենի միջոցով հարվածում են թղթի վրա։


=== Թանաքային տպիչ ===

Համակարգիչների համար ամենատարածված տպիչները։
Առավելությունները

Աշխատում է ավելի քիչ աղմուկով
Ապահովում են տպման ավելի բարձր որակԹերությունները
Տպված էջի արժեքը ավելի բարձր է, քան թանաքային տպման բազմաթիվ տեխնոլոգիաներ։


==== Թանաքային տպիչի տպման սկզբունքը ====
Պատկերը ձևավորվում է հատուկ թանաքային միկրոկաթիլների միջոցով, որոնք արտանետվում են թղթի վրա տպող գլխիկի անցքի միջոցով։ Տպող գլխիկը շարժվում է հորիզոնական ուղղությամբ, իսկ յուրաքանչյուր տողը վերջանալիս թուղթը շարժվում է ուղղաձիգ ուղղությամբ։


=== Շիթային տպիչ ===
Տպագրության որակը հիմնականում որոշվում է թողունակությամբ և գունային ընդգծումով։Առավելությունները

Լուսանկարչական որակի գունային տպագրության համար պրակտիկապես հակառակորդ չունի
Կատարյալ դրայվերներ
Կոմպակտ տարածքներում ծախսող նյութերի մատչելիությունԹերությունները

Շատ դժվար է վերարտադրում լուսանկարի գունային ընդգրկումը։


=== Լազերային տպիչ ===

Այս տպիչները ապահովում են սև-սպիտակ տպման լավագույն որակ։ Գունավոր լազերային տպիչների մոտ արագագործությունը փոքր է, սակայն այն նույնպես ապահովում է տպման մեծ որակ։ Լազերային տպիչներում օգտագործվում է պատճենահանման սկզբունքը։ Հատուկ թմբկագլանից, որին էլեկտրականորեն ձգվում են ներկի մասնիկները, պատկերը փոխանցվում է թղթի վրա։