armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի երկրաբանական վարչություն

ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի երկրաբանական վարչություն, գիտա-արտադրական կազմակերպություն Խորհրդային Հայաստանում։ Իրականացրել է Խորհրդային Հայաստանի տարածքի երկրաբանական հանույթը, օգտակար հանածոների հանքավարերի որոնումն ու հետախուզությունը։ Ստեղծվել է 1938 թվականին, ԽՍՀՄ ժողկոմխորհին առընթեր երկրաբանական գործերի կոմիտեի կազմում որպես Հայաստանի տերիտորիալ երկրաբանական վարչություն, միավորելով հանրապետությունում մինչ այդ գոյություն ունեցող երկրաբանական արտադրական կազմակերպությունները։ 1949-1950 թվականներին կոչվել է ԽՍՀՄ հայկական երկրաբանաետախուզական արշավախումբ, 1950-1957 թվականներին՝ ԽՍՀՄ երկրաբանության նախարարության հայկական երկրաբանական վարչություն, 1957-1964 թվականներին՝ ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդին առընթեր երկրաբանության ն ընդերքի պահպանման վարչություն, 1964-1965 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Պետական արտադրական երկրաբանական կոմիտե, 1965 թվականից՝ ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի երկրաբանական վարչություն։ 
Ունեցել է երկրաբանական արշավախմբեր, լաբորատորիաներ, արհեստանոցներ, նյութատեխնիկական մատակարարման բազաներ։ Վարչության կոլեկտիվը կազմել է ՀԽՍՀ տարածքի երկրաբանական, տեկտոնական, ինժեներա-երկրաբանական, ջրա–երկրաբանական, երկրաֆիզիկական, երկրաքիմիական և մետաղածնության քարտեզներ, հայտնաբերել և հետախուզել է օգտակար հանածոների հանքավայրեր, հրատարակել «ՀԽՍՀ ջրաերկրաբանության» 11-րդ (1968, ռուսական) և «ԽՍՀՄ երկրաբանության» 13-րդ դարի (1970, ռուսական) հատորները։
Վանոսկ

Վանոսկ (ֆր.՝ Vanosc), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 873 մարդ, բնակչության խտությունը` 33.45 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 26.1 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 65 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 55 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 551 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 408-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 143։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,0 %։ 408 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 380 անձ (216 տղամարդ և 164 կին)։ Գործազուրկ են եղել 28 անձ (13 տղամարդ և 15 կին)։ 143 անաշխատունակներից 41-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 60-ը` թոշակառուներ, իսկ 42-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սուպերմեն։ Դատաստանի օրը

«Սուպերմեն։ Դատաստանի օրը» (անգլ.՝ Superman: Doomsday), 2007 թվականի ամերիկյան մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որ միանգամից թողարկվել է տեսաերիզով։ Ստեղծվել է The Death of Superman սյուժեի հիման վրա։ Անիմացիոն ֆիլմերի DC տիեզերքի առաջին ֆիլմն է։ Ամերիկյան ֆիլմոասոցիացիան տվել է ֆիլմին PG-13 վարկանիշ՝ մարտական տեսարաններում բռնություն կիրառելու համար։
Պրեմիերան կայացել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, բայց առաջին անգամ ֆիլմը ցուցադրվել է San Diego Comic-Con International-ում 2007 թվականի հուլիսի 26-ին։ Հետո թողարկվել են տարբերակներ մեկ DVD-ի վրա, երկսկավառակային և Blu-ray: Ռուսերեն թարգմանությունը կատարվել է «ՆՏՎ Պլյուս» ընկերության կողմից։


== Սյուժե ==
«ԼեքսՔորփ» ընկերության աշխատակիցները գտնում են տիեզերանավ և հանկարծակիորեն նրանից բաց են թողնում գենետիկորեն ստեղծված սուպերզինվորի։ Իր ազատումից հետո նա ուղևորվում է Մետրոպոլիս՝ իր ճամփին ավերելով ամեն ինչ։ Մեծ ջանքերի շնորհիվ Սուպերմենին հաջողվում է հաղթել հրեշին, որից հետո նա մահանում է ստացված վերքերից։ Ամբողջ աշխարհը սգում է մահացած սուպերհերոսի համար։ Լեքս Լյութորը, ափսոսալով, որ սուպերզինվորին սպանել է հրեշը, ոչ թե ինքը, պատճառ է դառնում մի շարք գործողություններ, որոնք նույնիսկ ինքը չէր կարողացել նախատեսել։


== Դերերում ==
Ադամ Բոլուդին — Քլարք Քենթ / Սուպերմեն
Էնն Հեչ— Լոյս Լեյն
Ջեյմս Մարսթերս— Լեքս Լյութոր
Ջոն Դիմաջիս — Տիկնիկավար
Թոմաս Քեննի — Ռոբոտ
Սվուսի Քյորց — Մարթա Քենթ
Քրի Սամմեր — Մյորսի Գրեյվս
Ռեյ Ուայզ — Փերի Ուայթ
Ադամ Վայլի — Ջիմմի Օլսեն
Քրիս Քոքս — Դեյմոն Սվոնք
Հեթի Լինն Հյորթես — Դիկտոր
Ջեյմս Արնոլդ Թեյլոր — Սպա Թաքեր
Թաունսենդ Քլոումեն— Հորատիչ
Քիմբերլի Բրուքս — Մյորֆի
Քևին Սմիթ — Կռվարար մարդ


=== Կադրից դուրս թարգմանություն ===
Պավել Քիփնիս
Օլգա Պլետնյովա


== Սաունդթրեք ==

Բոլոր երգերի հեղինակն է Robert J. Kral. 


== Հետքաքրքիր փաստեր ==
Միայնության ամրոցում հնարավոր է տեսնել տարբեր առարկաներ Սուպերմենի նախկին մուլտֆիլմերից. հակա-կրիպտոնային հագուստ,, սկաֆանդր և հրթիռ Superman: The Animated Series-ից, փամփուշտ-մեքենա The Bulleteers, ռոբոտներ The Mechanical Monsters-ից։ Նաև Ամրոցում հնարավոր է տեսնել Շշային քաղաք Կանդորը և Բրեյնիակի գլուխը։
Մերսի Գրեյվզ կերպարը հայտնվել է 1990-ականների Սուպերմեն ֆիլմում որպես վարորդ և Լյութորի թիկնապահ։ Այդ ֆիլմում նա կորպորատիվ օգնական է։
Ջեյմս Մասթերսը, հնչյունավորել է Լեքս Լյութորին ֆիլմում, նաև նկարահանվել է Սուպերմենի մյուս թշնամիների կերպարներում՝ Բրեյնյակ Ֆայնը «Սմոլվոիլյայի գաղտնիքները» հեռուստասերիալում։
Ֆիլմում կա Քևին Սմիթի կամեոն։ Այն տեսարանից հետո, որբ Սուպերմենը բռնում է իրեն նման Տիկնիկավարին, որը ասում է «Like we really needed him to bust up a mechanical spider, right? LAME!» արտահայտությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
«Superman: Doomsday» DC Comics կայքում
Супермен: Судный день Myspace (անգլ.) կայքում
«Супермен: Судный день»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
««Superman: Doomsday»»։ Rotten Tomatoes կայքում
Թիլ (Սղերդի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թիլ (այլ կիրառումներ)Թիլ, ավան կամ գյուղաքաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։ Գտնվում էր Բոհտան և Տիգրիս գետերի միախառնման վայրում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անտոնիո Մաքդայես

Անտոնիո Քեյթֆլեն Մակդայես (անգլ.՝ Antonio Keithflen McDyess; սեպտեմբերի 7, 1974(1974-09-07), Quitman, Միսսիսիպի, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Խաղացել է ծանր հարձակվողի դիրքում։ Սովորել է Ալաբամայի համալսարանում։ 1995 թվականի ԲԱԱ դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Լոս Անջելես Կլիպերս» ակումբի կողմից և միանգամից փոխանակվեց «Դենվեր Նագեթս»։ Հետագայում հանդես է եկել «Ֆինիքս Սանս», «Նյու Յորք Նիքս», «Դետրոյթ Փիստոնս», և «Սան Անտոնիո Սփըրս» ակումբներում։ ԱՄՆ բասկետբոլի ազգային հավաքականի կազմում դարձել է 2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։


== ԲԱԱ կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ-Օֆ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Բռնակոթի սուրբ Գրիգոր եկեղեցու վիմական արձանագրություններ

Ստորև ներկայացված է Սյունիքի մարզի Բռնակոթ գյուղի 1704 թվականին կառուցված Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու արձանագրությունները՝


== Արձանագրություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Խոդիկ

Խոդիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Խարամ

Խարամ, մետալուրգիական, մետաղների հալման ժամանակ ստացվող հալույթ։ Պինդ վիճակում խարամը քարանման կամ ապակենման նյութ է։ Հավաքվելով հալված մետաղի մակերևույթին՝ խարամային մետաղը պաշտպանում է վառարանի գազային միջավայրի վտանգավոր ներգործությունից, մաքրում հալվածքը խառնուկներից և կատարում մի շարք ֆիզիկաքիմիական ֆունկցիաներ։ Ուստի, հալման պրոցեսում խարամային ռեժիմը պետք է պահպանվի։ Խարամը լինում է հիմնային և թթվային, երկաթային և վերականգնող։ Հատուկ խարամահալման վառարաններում ստանում են սինթետիկ խարամ։
Բացի այդ խարամը նաև վառելիքային, շոգեկաթսաների հնոցներում պինդ վառելիքի այրման ժամանակ ստացվող օջախային մնացուկներ։ Խարամը հիմնականում կիրառվում է շինարարության մեջ։
Արգեոս (լեռ)

Արգեոս, Առգենոս, Աոգեոս, Արգայոս, Արժեա, Արկեոս, Արղեոս, Արճեաս, Արճիաս, Արճիյաս, էրճիաս, էրճիեշ, էրճիես, էրջիաս, էրջիեշ, էրշյաս, ճեպելի էրճասիպ, Ջեբելի Երջասիբ, Ջեբելի էրջասիբ, լեռ Փոքր Հայքի արևմտյան սահմանի մոտ, Անտիտավրոս լեռնաշղթայում, Կեսարիա քաղաքից հարավ։ Արգեոս և նրա մյուս այլաձևերր ոմանք առաջացած են համարում նրա Արղեոս ձևից՝ վերջինս համարելով անվան հնագույն տարբերակը, ծագած argeantum («արծաթ») բառից, իսկ ֆրանսիացիների կողմից լեռը անվանված է Արժեա (ֆր.՝ Argéa)։ Արգեոս հրաբխային ծագումի վեհատեսիլ լեռ է, որը շրջակա բնակչության համար Մասիսի նման խորհրդավոր, ներշնչռղ և ժողովուրդը խորհրդանշող լեռ է եղել։ Բարձրություն 3916 մ։ Արգեոսի գագաթը ծածկված է հավերժական ձյունով։ Ունի երեք բարձրաբերձ գագաթներ Բուն կամ Մեծ Արգեոս, Հողային Արգնոս, Փոքր Արգեոս անուններով։ Այստեղից բխում են անուշահամ աղբյուրներ։ Արգեոսի լանջերին էր գտնվում Սուրբ Կարապետ վանքը, որն ըստ ոմանց հիշատակվում է IV դարից։ Լեռան ստորոտին կան կամարակապ և տաճարանման շինվածքների ցին ու ցան ավերակներ։ Դրանցից քիչ հեռու ավելի ընդարձակ տարածության վրա կան այլ ավերակներ ևս, որոնք ենթադրաբար համարվում են հին Կեսարիայի ավերակները։ Արգեոսը  պատմական լեռ է։ Նրա պատկերը կա բազմաթիվ դրամների վրա։ Ստրաբոնի ժամանակներում (I դ. մ. թ. ա.), նրա իսկ վկայությամբ Արգեոս դեռևս գործող հրաբուխ էր։ Այն բոլորովին մարած էր կարծվում, երբ 1880 թ. կրկին գործել սկսեց։


== Ծանոթագրություններ ==
Մասարի

Սարի Աբուդ (արաբ․` ساري عبّود, դեկտեմբերի 10, 1980(1980-12-10) կամ դեկտեմբերի 10, 1981(1981-12-10), Բեյրութ, Լիբանան), ավելի հայտնի է որպես Մասարի (Massari), լիբանանա-կանադացի Փոփ/R&B երգիչ։ Իր երաժշտական կարիերան սկսել է 2001 թվականին, իսկ 2005 թվականին թողարկել է իր դեբյուտային` «Massari» ստուդիական ալբոմը, որը Կանադայում ստացել է ոսկե սերտիֆիկատ։ 2009 թվականին թողարկվել է նրա երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը կրում է «Forever Massari» անվանումը։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===
«Massari» (2005)
«Forever Massari» (2009)
«Tune In» (2018)


=== Սինգլներ ===
Մասարիի սեփական սինգլները

2005 - «Smile for Me» (Լունի հետ համագործակցությամբ)
2005 - «Be Easy»
2006 - «Real Love»
2006 - «Rush the Floor» (Բելլիի հետ համագործակցությամբ)
2008 - «Say You Love Me»
2008 - «In Love Again»
2009 - «Bad Girl»
2009 - «Body Body»
2011 - «Dance for Your Life»
2012 - «Full Circle» (Բելլիի հետ համագործակցությամբ)
2012 - «Brand New Day»
2013 - «Shisha» (Ֆրենչ Մոնտանայի հետ համագործակցությամբ)
2014 - «What About the Love» (Միա Մարտինայի հետ համագործակցությամբ)
2017 - «So Long»
2017 - «Done Da Da»
2017 - «Number One» (Tory Lanezի հետ համագործակցությամբ)
2018 - «Roll with It» (Մոհամմեդ Ասսաֆի հետ համագործակցությամբ)
2018 - «Why» (Shaggyի հետ համագործակցությամբ)
2018 - «Tune In» (Afrojackի և  Beenie Manի հետ համագործակցությամբ)
2018 - «Ya Nour El Ein» (Մայա Դիաբի և  Ֆրենչ Մոնտանայի հետ համագործակցությամբ)
2020 - «I See the Dream (Badna Salam)»  (Ali Gatieի հետ համագործակցությամբ)
2021 - «Be Mine»Այլ կատարողների սինգլներ, որոնցում Մասարին ունեցել է իր մասնակցությունը

2006 - «Soul on Fire» (KMC-ի սինգլը)
2007 - «Ya Dunya» (Բելլիի սինգլը)
2011 - «Latin Moon» (Միա Մարտինայի սինգլը)
2011 - «That Kinda Love» (Sol City-ի սինգլը)
2015 - "La noche entera" (Pachanga-ի սինգլը)
2016 - "Sherazade" (Kurdo-ի սինգլը)
2018 - "Why" (Shaggy-ի սինգլը)
2018 - "Asheghet manam" (Tohi-ի սինգլը)
2020 - "Ana Lahale" (Elyanna-ի սինգլը)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կարասու (Կոզուլի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարասու (այլ կիրառումներ)Կարասու (ռուս.՝ Карасу), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կոզուլ գետի ձախ ափից 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օբ, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետն է, գետի գետային ավազանը 
Իրտիշ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 13010200312115100008962
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 115100896
Ավազանի կոդը — 13.01.02.003
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 15
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոստոցկայա Պաստիլ

Ռոստոցկայա Պաստիլ (ուկրաիներեն՝ Розтоцька Пастіль), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոստոցկայա Պաստիլ գյուղում բնակվում էր 293 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 37531 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7,81 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շմատովո (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)

Շմատովո (ուկրաիներեն՝ Шматове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շմատովո գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մուրադ Ամիրխանյան

Մուրադ Ամիրխանյան, Ադամ Բարրո (հուլիսի 6, 1974(1974-07-06), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, այժմ՝ Գյումրի), հայ օպերային երգիչ։


== Կենսագրություն և գործունեություն ==
Մուրադ Ամիրխանյանը ծնվել է 1974 թվականի հուլիսի 6-ին՝ Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։
1998 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի Մարիաննա Հարությունյանի երգեցողության դասարանը։ 2000թվականին ավարտել է ասպիրանտուրան։ 2001թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա, որտեղ 2004 թվականին բարձրագույն դիպլոմով ավարտել է Փարիզի բարձրագույն երաժշտական դպրոցը։ 2006թվականին Փարիզի Սկոլա Կանտորումը (ուսուցիչ` Աննա Մարիա Բոնդին) նրան շնորհել է վարպետության բարձրագույն դիպլոմ։ 2007թվականին արժանացել է նաև Սկոլա Կանտորումի մեներգչի բարձրագույն դիպլոմի։ Զուգահեռաբար հետևել է Ժոզե Վան Դամի, Ֆրանսուա Լը Ռուի, Չեչիլիա Բարտոլիի և Գաբրիել Բաքյեի վարպետության դասերին։
Ունի ընդարձակ ձայնածավալ, որը բասի ամենաթավ նոտաներից հասնում է մինչև բարիտոնի բարձր հնչյունները։ Դարձել է մի շարք միջազգային մրցույթների առաջին մրցանակների դափնեկիր։ 2001թվականից ելույթներ է ունեցել Ֆրանսիայում (Կորտո դահլիճ, Բուրգունդական Երաժշտական փառատոն և այլն), Իտալիայում (Հռոմի Սուրբ Պետրոսի մայր տաճար), Հոլանդիայում, Գերմանիայում, եվրոպական այլ երկրներում, Եգիպտոսում ու Հարավային Կորեայում։ Ջուզեպպե Վերդիի «Ռիգոլետտո»-յի կինոտարբերակում կատարել է Սպարաֆուչիլեի դերերգը (տեսասկավառակը՝ 2003թ.), «Սամսոն և Դալիլա»-յում նկարահանվել է Աբիմելեքի դերում (տեսասկավառակը՝ 2007թ.): 2008թ. Քլամարում խաղացել է Դոն Պասկուալեի դերը Գաետանո Դոնիցետտիի համանուն օպերայում, Դոմինիկ Սուրիսի գլխավորությամբ, ինչպես նաև Վալենսիայում (Իսպանիա)` Կլաուս Սալմանի գլխավորությամբ։ Խաղացել է նաև Կոմանդորի դերը Դոն Ջովաննի օպերայում` Դավիդ Լեվիի (Հոլանդիա) գլխավորությամբ։ 2010թ. Աթենքում ներկայացրել է Իսմենորի դերը Կամպրայի «Տանքրեդ» օպերայում, Փարիզում` Բարթոլոյի դերը Պեզիելոյի «Սևիլյան սափրիչը» օպերայում։ Եվրոպական հյուրախաղերի ժամանակ հանդես է եկել Զեյսլի «Եբրաերեն ռեքվիեմը», Փարիզում ներկայացրել է Բրամսի ռեքվիեմը Տրինիտեյի եկեղեցում։ Թողարկել է «Հայկական հոգևոր երգեր» ձայնասկավառակը երգեհոնի նվագակցությամբ Քվանտումում։ 2011թ. Ավինյոնի փառատոնի ժամանակ ցուցադրվել է Ադոլֆ Հասսեի «Լարինդան և Վանեսիոն» կատակերգական օպերան։ Մասնակցել է նաև Մարեի փառատոնին։ Լույս է տեսել Ժ.Թիոլեի «Պիանո մա նոն սոլո» գիրքը։ Անսիում մասնակցել է Երաժշտական հաճույք փառատոնին։ Փարիզում լույս է տեսել հատընտիր հոգևոր երգերի հավաքածուն, որը կրում է «Ավե Մարիա» խորագիրը։ Ծիծեռնակաբերդում Ադամ Բարրոյի կատարմամբ՝ Մանուկ Հարությունյանի նորաստեղծ «Մանջութ» լարային նվագարանի նվագակցությամբ՝ հնչել է Կաչչինի «Ավե Մարիա» և Կոմիտասի «Տեր ողորմեա» ստեղծագործությունները։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրունո Կոնտի

Բրունո Կոնտի (իտալերեն՝ Bruno Conti, մարտի 13, 1955(1955-03-13), Նետունո, Հռոմ, Լացիո, Իտալիա), նախկին իտալացի ֆուտբոլիստ, 1982 թվականին Իտալիայի հավաքականի կազմում դարձել է աշխարհի չեմպիոն։ Մարզչի կարիերան սկսել է իր հարազատ ակումբում՝ Ռոմայում, հիմնականում մարզել է թիմի պատանի և երիտասարդ կազմերին, 2005 թվականին ժամանակավորապես փոխարինել է Լուիջի Դել Ներիին Ռոմայի գլխավոր մարզչի պաշտոնում։


== Անձնական ==
Բրունո Կոնտին ունի երկու զավակ՝ Դանիելեն և Անդրեան, նրանք նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստներ են։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուշկի (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍուշկիՍուշկի (ուկրաիներեն՝ Сушки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սուշկի գյուղում բնակվում էր 93 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,459 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 202,61 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռիոս

Ռիոս (իսպ.՝ Riós), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Օրենսե պրովիցիայի, ինչպես նաև Գալիսիա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետ գտնվում է Վերին շրջանում։ Տարածքը՝ 114,44 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2088 մարդ (2003 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Fotos de Riós։ [1] Archived 2007-10-17 at the Wayback Machine.
Página de Castrelo de Cima։ [2]
Blog de Castrelo de Abaixo։ [3]
Web del municipio։ [4]
ՊԱՕԿ ՖԱ

ՊԱՕԿ (հուն․՝ ΠΑΟΚ — Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών — Panthessalonikios Athlitikos Omilos Konstantinoupoliton, Պան-Ֆեսելինական Կոստանդինապոլցիների մարզական ակումբ), հունական ֆուտբոլային ակումբ Սալոնիկ քաղաքից։ ՊԱՕԿ-ը ներկայումս հանդես է գալիս Հունաստանի բարձրագույն առաջնությունում և դարձել է երկրի չեմպիոն երկու անգամ։


== Մրցանակներ ==
Ընդհանուր մրցանակներ. 6


=== Ազգային առաջնություն ===
 Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն
Հաղթող (3)։ 1975–76, 1984–85, 2018–19
Երկրորդ տեղ (6)։ 1936–37, 1939–40, 1972-73, 1977-78, 2009–10, 2012–13
 Հունական գավաթ
Հաղթող (4)։ 1971–72, 1973–74, 2000–01, 2002–03
Երկրորդ տեղ (13)։ 1938-39, 1950-51, 1954–55, 1969–70, 1970–71, 1972–73, 1976–77, 1977–78, 1980–81, 1982–83, 1984–85, 1991–92, 2013–14


=== Միջազգային տարածաշրջանային ===
 Մեծ Հունաստանի ֆուտբոլային գավաթ
Հաղթող (1)։ 1973


=== Տարածաշրջանային ===
 Միավորված ակումբների մրցաշար
Հաղթող (7)։ 1936-37, 1947–48, 1949–50, 1953–54, 1954–55, 1955–56, 1956–57:


== Ծանոթագրություններ ==
Մետաքս

Մետաքս, մանրաթել, որը պատկանում է բնական և կենդանական ծագում ունեցող մանրաթելերի թվին։
Մետաքս մանրաթելը ունի բարձր հիդրոսկոպիկություն այն արագ կլանում է խոնավությունը և նույնքան արագ չորանում։ Բարձր ջերմաստիճանի դեպքում դառնում է կոշտ և փշրվում է։ Չի թույլատրվում եռացնել, քանի որ կորցնում է ամրությունը։ Ուլտրամանուշակագույն լույսի ճառագայթները վատ են ազդում նրա վրա։
Բնական մետաքսը - իրենից ներկայացնում է բարակ, երկար թելեր, որոնք ստացվում են շերամի թրթուրներից։
Մետաքսի ստացումը
Սկզբում թիթեռները ձու են դնում, որը հավաքում , չորացնում և պահում են նոռմալ ջերմաստիճանի տակ ,իսկ ձմռանը սառեցնող հարմարանքներում, որտեղ ջերմաստիճանը 2-3 °C է ։ Գարնանը մինչև թթենու բողբոջների առաջացումը այդ ձևերը տեղափոխում են մետաքս արտադրող տնտեսություններ, որտեղ իրականացվում են նրանց կենդանացումը, տեղադրելով ինկուբատորների մեջ, որտեղ ջերմաստիճանը հասցնում են 24 °C։ 15-17 օր հետո սկսվում է ձևի կենդանացումը և առաջանում են թրթուրներ։ Նրանք սկզբնական շրջանում կերակրվում են թթենու նուրբ բողբոջներով ապա տերևներով։ Օրական կերակրում են 9-10 անգամ, ընդ որում 2-3 անգամ՝ գիշերը։ Կերակրումը տևում է 32-35 օր, այդ ընթացքում թրթուրի մետաքս արտադրող գեղձերում կուտակվում է մետաքսի հիմնական նյութերը՝ ֆիբրոինը և սոսինձը։ Այնուհետև թրթուրը տեղադրում են հատուկ խոտի փնջի վրա, որտեղ նրանք անջատում են հեղուկ նյութ, որը օդի հետ կարծրանալով առաջացնում է մետաքս։ Միաժամանակ դուրս է գալիս 2 թելեր, որոնք միացված են սոսնձով։ Թրթուրը անջատելով մետաքսը փաթաթվում է այդ թելերին և առաջացնում բոժոժ։ 15-17 օր հետո բոժոժը դառնում է հարսնյակ, այնուհետև այն դառնում է թիթեռ։ Թիթեռի բոժոժից դուրս գալու դեպքում այն պիտանի չի դառնում օգտագործման համար, քանի որ թիթեռը արտադրում է թույն և փչացնում մանրաթելը։Այդ իսկ պատճառով նախքան թիթեռ դառնալը բոժոժներին մշակում են տաք օդով (92-95°) ինչի արդյունքում նրանք ոչնչանում են։ Բոժոժներից ընտրում են միայն 5%ը հետագա սերնդի համար։
Բնական մետաքսը օգտագործվում է շրջազգեստների, գործվածքների և հատային իրերի ստացման համար։ 


== Տե՛ս նաև ==
Մետաքսի ճանապարհ
Իոնային շառավիղ

Իոնային շառավիղ, իոնական միացություններում իոնների չափերը և միջատոմական հեռավորությունը բնորոշող պայմանական մեծություն։ Իոնային շառավղի արժեքը օրինաչափորեն կախված է պարբերական համակարգում տարրի գրաված տեղից։ «Իոնային շառավիղ» հասկացությունը հիմնված է ադիտիվության սկզբունքի վրա, այսինքն այն ենթադրության, որ իոնների չափերը կախված չեն մոլեկուլների և բյուրեղների բաղադրությունից։ Դրա համար էլ իոնային շառավիղների համակարգը կազմելու համար բավական է իմանալ գոնե մեկ իոնի չափը։ Փորձով հնարավոր է ստանալ միայն կապի երկարությունը, իսկ իոնային շառավղի մեծությունը որոշելու համար միջատոմական հեռավորությունը բաժանում են առանձին իոնին համապատասխան մասերի, որի ժամանակ անխուսափելի են ենթադրությունները։
Տրոիցկո-Սաֆոնովո

Տրոիցկո-Սաֆոնովո (ուկրաիներեն՝ Троїцько-Сафонове), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1820 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տրոիցկո-Սաֆոնովո գյուղում բնակվում էր 1 335 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,67 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ստարկ շրջան (Իլինոյս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստարկ շրջան (այլ կիրառումներ)Ստարկ շրջան (անգլ.՝ Stark County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 746 կմ² է, բնակչությունը՝ 5.994 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թուլոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1839 թ.։
Ստարայա Ստանիցա (Միլլերովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստարայա Ստանիցա (այլ կիրառումներ)ՍտարայաՍտանիցա (ռուս.՝ СтараяСтаница), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Մտնում է Վերխնետալովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Օսիչնայա (այլ կիրառումներ)

Օսիչնայա, կարող է վերաբերել՝

Օսիչնայա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում
Օսիչնայա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում
Նիժնի Արխիզ

Նիժնի Արխիզ (ռուս.՝ Нижний Архыз) կամ Բուկովո ռուս.՝ Буково, գյուղական ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության Զելենչուկսկայայի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 536 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լայնաքիթ կապիկներ

Լայնաքիթ կապիկներ կամ Նոր Աշխարհի կապիկները (Platyrrhini) տարածված են Ամերիկայում՝ Հարավային Մեքսիկայից մինչև Հյուսիսային Արգենտինա։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է մոտ 150 տեսակ, որոնք նեռարվում են 5 ընտանիքներում՝ խաղկաններ, մորվածնոտավորներ, գիշերակապիկայիններ, սարդակապիկայիններ և դիվակապիկայիններ։ Ամենափոքրը խաղկաններն են, գաճաճ լեմուրների հետ միասին համարվում են պրիմատների կարգի ամենափոքր կաթնասունները։


== Արտաքին տեսք ==
Ամենափոքրը գաճաճ խաղկանն է, որի մարմնի երկարությունը 11-15 սմ է, իսկ քաշը՝ 100-150 գ։ Ամենախոշորը սարդակապիկայինների ընտանիքին պատկանող գորշ միրիկին է, որի մարմնի երկարությունը 8 վսմ է, իսկ քաշը 15 կգ։ Բոլոր լայանքիթ կապիկները ծառաբնակ են և հիմնականում ցերեկային կենդանիներ։ Խաղկանների ընտանիքին (callitrichidae) 40-ից ավելի կապիկներ (խաղկաններ, առյուծակապիւկներ, սագուիններ կամ տանարիններ, մարմոզետներ և այլն)։ Որպես կանոն, խաղկանների պոչը մարմնից ավելի երկար է։
Ձեռքերի ու ոտքերի մատների վրա ունեն ճանկեր։ Մեծ մասը բնակվում է Ամազոն գետի ավազանում։ Սնվում են հիմնականում միջատներով, երբեմն նեկտարով և ծառահյութով։ Կյանքի տևողութըունը 16 տարի է։ Մորվածնոտավորների ընտանիքինը (cebidae) ներառում է 14 տեսակի կապիկներ (մորվածնոտներ կամ կապուցիններ, սկյուրակապիկներ կամ սայմիրիներ)։ Մորվածնոտ նշանակում է մորուքավոր ծնոտ։
Սնվում են հատկապես պտուղներով, ոստերով, միջատներով, ծառագորտերով և ձվերով։ Ապրում են 10-30 անհատից կազմված խմբերով։ Սկյուռակապիկները սնվում են միջատներով կամ բույսերով, ապրում են 100 անդամից բաղկացած խմբերով։ Գիշերակապիկայինների ընտանիքին (Aotidae) ընդգրկում է 10 տեսակի կապիկներ, որոնք վարում են գիշերային կյանք։ Գիշերակապիկները բնակվում են Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկայում, սնվում են պտուղներով։ Մարմնի երկարությունը 40 սմ է, իսկ քաշը 1,2 կգ։ Ապրում են ընտանեկան փոքր խմբերով։
Սարդակապիկայինների ընտանիքը (Atelidaе) կազմված է 30 տեսակի կապիկներից (կռնչակապիկներ, կոատներ, բրդկապիկներ և այլն)։ Ցերեկային կենդանիներ են ապրում են խմբերով կամ հոտերով սնվում են բուսական կերով։ Դիվակապիկայիննեի ընտանիքը (pitheciidae) ներառում է 50 տեսակի կապիկ (ցատկաններ, ուակարիներ կամ կակսժաոներ)։ Ապրում են փոքր խմբերով, ուակարիները հոտերով։ Սնվում են բույսերով և պտուղներով։


== Գրականություն ==
Կենդանիների հանրագիտարան, Վահագն Աբրահամյան


== Արտաքին հղումներ ==
Parvorder Catarrhini — Classification — Systema Naturae 2000(չաշխատող հղում)
Catarrhini Infraorder Archived 2009-07-03 at the Wayback Machine.
Վզգլյադե

Վզգլյադե (ռուս.՝ Взглядье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 97 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մազել Թով

«Մազել Թով» կամ «Մազալ Թով» (եբրայերեն/իդիշ՝ מזל טוב, եբրայերեն՝ mazal tov, իդիշ՝ mazel tov, բառացի՝ «հաջողություն»), հրեական արտահայտություն, որն օգտագործվում է կարևոր և ուրախ միջոցառումների ժամանակ շնորհավորելու համար։


== Ստուգաբանություն և արտասանություն ==
Արտահայտությունը առաջացել է միշանիական եբրայական mazzāl բառից, որը նշանակում է համաստեղություն կամ ճակատագիր։
Միշնիական բառը ծագել է եբրայական Աստվածաշնչի mazalot (2-րդ Թագավորներ 23։5)։
Մինչդեռ «մազալ» կամ («մազել» իդիշ լեզվում, որը նշանակում է հաջողություն կամ բախտ) և «թով» («լավ») բառերը ունեն եբրայական ծագում, իսկ արտահայտությունը՝ իդիշ ծագում, որն էլ հետագայում փոխակերպվեց ժամանակակից եբրայերենի։
Մինչդեռ մազել բառի իդիշ արտասանության ժամանակ շեշտը դրվում է առաջին վանկի վրա, իսկ ժամանակակից եբրայերենով մազալ բառը արտասանելիս, շեշտը դրվում է վերջին վանկի վրա, որը ժամանակակից եբրայերենի լեզվական օրենքներից է։
Համարվում է, որ «Մազել Թով» արտահայտությունը մտել է ամերիկյան անգլերենի մեջ իդիշ լեզվից 1862 թվականին։
Սրա նմանությամբ էլ իդիշ שלימזל բառը թարգմանվել է որպես «շլիմազլ» (չար բախտ), որը նույնպես մտել է ամերիկյան անգլերենի գործածության մեջ 20-րդ դարում (օրինակ Լավերն և Շիրլիի կողմից)։
Նույն բառերը նաև փոխառնվել են գերմաներենի կողմից, ինչպես մասսել («բախտ»), ինչպես նաև բայը vermasseln (ավերել, գործը փչացնել) և "Schlamassel" (դժբախտություն, աղետ)։
Լեհերենում նույնպես ślamazara բառը փոխառված է իդիշ «շլիմազլ» բառից, որը մատնանշում է դանդաղաշարժ, ծույլ կամ ձանձրալի մարդուն։
«Մազզել» բառը (բախտ)("luck"),, «Թոֆ/Թոֆֆ» (հաճելի, հիանալի), և «մազզելեն» բայը («հաջողություն ունենալ») մտավ գերմանական բառապաշարի մեջ։


== Գործածություն ==
Հրեական սփյուռքում «Մա՜զել Թով» շատ տարածված հրեական արտահայտություն է, որն օգտագործվում է Բար Միցվա և Բաթ Միցվաի կամ հրեական հարսանիքի ժամանակ, երբ ներկաները սկսում են գոչել «Մա՜զել Թով»։ Օրինակ՝ հրեական հարսանիքի ժամանակ, երբ փեսան կոտրում է բաժակը, բոլորը գոռում են «Մազել Թո՜վ»։ Իսկ Իսրայելում այն օգտագործվում է բոլոր ուրախ առիթների համար․ լինի դա նոր վարորդական իրավունքի ստացում, ծննդյան տարեդարձ, թե նոր աշխատանք։


== Ծանոթագրություններ ==
Արշակ Կորյան

Արշակ Ռաֆայելի Կորյան (հունիսի 17, 1995(1995-06-17), Սոչի, Կրասնոդարի երկրամաս, Ռուսաստան), հայկական ծագմամբ ռուսաստանցի ֆուտբոլիստ, «Խիմկի» ակումբի հարձակվող։ Ֆուտբոլիստ Ռուսլան Կորյանի ազգականն է։


== Կենսագրություն ==
2015 թվականի փետրվարի 2-ին Արշակ Կորյանը կես տարով պայմանագիր է կնքել «Վիտեսի» հետ։ Մերժվել են «Սպարտակի» և «Կուբանի» առաջարկները։ Թիմի հիմնական կազմում Կորյանը չի ընդգրկվել և բոլոր հանդիպումներն անցկացրել է երիտասարդական կազմում։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո մեկ տարով երկարաձգել է պայմանագրի ժամկետը։ Սկսել է մարզվել հիմնական թիմի հետ, սակայն նրա կազմում այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չի եկել։ 2016 թվականի հունիսի սկզբին ակումբի հետ մեկ տարի ժամկետով կնքել է նոր պայմանագիր։ Մրցաշրջանի սկսվելուց առաջ իր ակումբակիցներ Միտչել վան Բերգենի, Հաուենի, Յունին Չժանի, Թոմաս Աուդե Կոտեի և Յուլիան Լելիվելդի հետ ընդգրկվել է ակումբի հիմնական կազմում։ 2016 թվականի օգոստոսի 6-ին կատարել է իր նորամուտն Էրեդիվիզիում, «Վիլլեմ II» ակումբի դեմ խաղի 81-րդ րոպեին, փոխարինելով Միտչել վան Բերգենին։
Հրավիրվել է Ռուսաստանի պատանեկան ու եիտասարդական տարբեր տարիքային խմբերի հավաքականներ։ 2011 թվականին հրավիրվել է Հայաստանի մինչև 17 տարեկանների հավաքական։


== Ձեռքբերումներ ==
 «Վիտես»Արշակ Կորյանի գոլն զբաղեցրել է առաջին տեղը Fox Sports հեռուստաալիքի վարկածով
Հոլանդիայի չեմպիոն (երիտասարդական առաջնություն), 2014/2015 մրցաշրջան
Նիդերլանդների գավաթի դափնեկիր – 2016/17 «Լոկոմոտիվ»2013/2014 մրցաշրջանի լավագույն ռմբարկու (երիտասարդական առաջնություն)
2013/2014 մրցաշրջանի օգոստոս ամսվա լավագույն խաղացող
Ռուսաստանի չեմպիոն – 2017/18


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Բերգեն (այլ կիրառումներ)

Բերգեն, կարող է վերաբերել՝

Բերգեն - Նորվեգիայի երկրորդ ամենամեծ քաղաքը, Հորդլանդիա ֆյուլքեի մայրաքաղաքը և Արևմտյան Նորվեգիայի խոշորագույն քաղաքը
Բերգեն - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիայի տարածքում
Բերգեն - գերմանական կոմունա Բավարիայում
Հովիվ արբանյակ

«Հովիվ» արբանյակ են անվանում Արեգակնային համակարգի գազային հսկա մոլորակների այն ոչ մեծ բնական արբանյակները, որոնք թույլ չեն տալիս օղակների ծայրամասերի մասնիկներին հեռանալ օղակից։ Նրանք, այսպես ասած, ծառայում են որպես հովիվներ օղակների համար, ինչի շնորհիվ էլ ստացել են իրենց անվանումը «հովիվ» արբանյակ։
Իրենց ձգողության ազդեցության շնորհիվ նրանք կարող են հավաքել մասնիկները, կամ շեղել նրանց առաջնային ուղեծրից, փոփոխելով, կամ ստեղծելով նոր շարժման հետագիծ։ Սա հանգեցնում է օղակների համակարգերում «բացարկների» առաջացմանը, այնպիսիք ինչպիսին է Կասինիի ճեղքը, կամ կարող են հանգեցնել օղակների պալարված ձևերի առաջացմանը։
Սատուրն մոլորակի օղակների համակարգը ունի մի քանի այդպիսի արբանյակներ։ Երեք արբանյակ քիչ թե շատ միանշանակորեն դասում են հովիվ արբանյակներին։ Դրանք են՝ Ատլասը А օղակի համար, Պրոմեթևսը և Պանդորան F օղակի համար։ Այլ հինգ արբանյակները նույնպես բավարարում են այս սահմանմանը, դրանք են՝ Դափնիսը, Պանը, Հաբեթը, Էպիմետեյը և Էգեոնը։
Ուրանը ունի երկու հովիվ արբանյակ նրա ε (էպսիլոն) օղակի երկու կողմերից։ Կորդելիան և Օֆելիան։


== Տես նաև ==
Բնական արբանյակ
Մոլորակների օղակներ
Սատուրնի օղակներ
Ուրանի օղակներ
Քենեթ Ջարեք

Քենեթ Ջարեք (անգլ.՝ Kenneth Jarecke,փետրվարի 24, 1963(1963-02-24), Fairfax, Ատչիսոն շրջան, Միսսուրի, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆոտոլրագրող, հեղինակ, խմբագիր և ռազմական թղթակից։ Նա աշխատել է ավելի քան 80 երկրներում, տպագրվում է Life, National Geographic, Sports Illustrated և այլ ամսագրերում։ Նա համարվում է Contact Press Images հիմնադիրներից մեկը։ Հայտնի է հրկիզված իրաքցի զինվորի հայտնի լուսանկարով, որը հրապարակվել է 1991 թվականի մարտի 10-ի «The Observer» թերթում։ Ներկայումս նա բնակվում է Մոնտանա նահանգի ռանչոյում, որտեղ իր չորս երեխաներին դաստիարակում է իր կնոջ՝ սիրիացի ներգաղթյալի և գործարար կնոջ Սուադի հետ։


== Վաղ տարիներ ==
Ծնվել է 1963 թվականին Միսսուրիի նահանգի Ֆերֆաքս քաղաքում։ Ջարեկը Մելիսայի և Բերնարդ Ջարեկի չորս երեխաներից ավագն է։ Մանկությունը անց է կացրել Նեբրասկա նահանգում։
15 տարեկանում սկսել է լուսանկարել 35 մմ հոր տեսախցիկով, թողնելով ֆուտբոլը , որպեսզի ավելի շատ ժամանակ հատկացնի նոր զբաղմունքին։ Նա 18 տարեկանում ավարտել է Ուիլյամ Ջենինգս Բրայանի բարձրագույն դպրոցը։ Նրա առաջին լուսանկարը հրապարակվել է այս տարի։ Այնուհետև ուսանել է Օմահայի Նեբրասկա նահանգի համալսարանում, որտեղ հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ Սուադին։


== Գործունեություն ==
Ջարեքը տեղափոխվել է Նյու Յորք, որպեսզի իրականացի իր երազանքը՝ դառնալ ֆոտոլրագրող։ Դեռևս դեռահաս տարիքում՝ Ջարեքը Նյու Յորք էր եկել քիչ փորձով և պատմել Sports Illustrated-ի խմբագիր Բարբարա Հինքլի հետ իր հանդիպման մասին։ Նա կոչ է արել նրան նկարել գույնով, այլ ոչ թե սև-սպիտակով ։ Նա հանդիպել է Դավիթ Բերնեթին և Ռոբերտ Փեյջին Contact Press Images-ի լուսանկարչական սեմինարի ժամանակ։ Ջարեքը դարձել է Contact Press Images-ի հիմնադիրներից մեկը  և նշանակվել է լուսանկարել Օլիվեր Նորթին Իրան-կոնտրաս լսումների սկզբում։ LIFE ամսագիրը գնահատել է իր որոշ լուսանկարներ և վարձել նրան մի քանի հոդվածների համար։ Այդ գործի արդյունքում հայտնվեցին նոր հնարավորություններ։
Ջարեքը Սպիտակ տան լուսանկարիչ էր Ռոնալդ Ռեյգանի տարիներին։ Նա լուսաբանել է՝ ցույցերը Տյանանմեն հրապարակում, առաջին Պատերազմը Պարսից ծոցում և 1988 թվականի ինը Օլիմպիական խաղեր։


== Հայտնի լուսանկար ==
Հրադադարին նախորդող ժամերին, որը վերջ կդներ Պարսից ծոցի առաջին պատերազմին, Ջարեկը և հասարակական հարցերով զինվորական սպան գտնվում էին Իրաք-Քուվեյթ մայրուղու վրա, երբ բախվել էին ամերիկյան ռմբակոծության հետևանքով ոչնչացված բեռնատարին։ Ջարեկի կողմից արված լուսանկարում պատկերված են իրաքցի զինվորի այրված մնացորդները՝ նրա դեմքին պատկերված ցավի վերջին արտահայտությամբ,նրա ձեռքերը ընկել են բեռնատարի ապակու վրա՝ փորձելով բարձրանալ    :
Իր սարսափելի բովանդակության պատճառով, Ջարեքի լուսանկարը հանվեց Associated Press-ի ժապավենից, որը խոչընդոտում էր, որպեսզի լուսանկարը ցուցադրվի Միացյալ Նահանգներում այդ ժամանակ։ Լուսանկարը Մեծ Բրիտանիայում զգալի հակասություն է առաջացրել «Տեսաբանի» հրապարակումից հետո։ Associated Press-ի նախկին գլխավոր խմբագիր Վինսենթ Ջ. Ալաբասիոն ցավում է իր գործողությունների համար և ասում է, որ եթե պատկերը կրկին փոխանցվի, նա գրաքննության չի ենթարկի։ Պատկերը կարելի է դիտել World Press Photo կայքում Изображение можно посмотреть на сайте World Press Photo. :


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուդկա (գյուղ, Ստարովիժևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌուդկաՌուդկա (ուկրաիներեն՝ Рудка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ստարովիժևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1508 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդկա գյուղում բնակվում էր 184 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1247 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 147,55 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարմիր մզկիթի գրոհ

Կարմիր մզկիթի գրոհ, դիմակայություն Ջամիյա Ֆարիդի մեդրեսեի ուսանողների և կառավարական զորքերի միջև Պակիստանի մայրաքաղաքի Կարմիր մզկիթում։
2007 թվականի հուլիսի 3-ին Կարմիր մզկիթի ծխականները հայտարարեցին Պակիստանի աշխարհիկ դաշտից դուրս գալու և շարիաթի օրենքներ հաստատման մասին։ Հուլիսի 4-ին սկսվեց պաշարումը։ Հուլիսի 9-ին մզկիթի մոտակայքում սպանվեց երեք չինացի աշխատավոր, ովքեր այցելում էին տեղական պոռնկանոց։ Կարմիր մզկիթի գրոհը ընդունվեց հուլիսի 10-ին և հանգեցրեց 100 և ավելի մարդկանց մահվան։ Պակիստանի իշխանությունների պաշտոնական տվյալների համաձայն, հատուկ ռազմական գործողության ժամանակ սպանվել է 53 իսլամիստ։ Նաև զոհվեցին 10 պակիստանցի զինծառայող, հիմնականում էլիտային ջոկատներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Պիելագրաֆիա

Պիելագրաֆիա (հուն․՝ οὖρον – ավազան և ․․․ գրաֆիա), երիկամների ավազանների և սկահակների ռենտգենյան հետազոտման մեթոդ։ Կատարվում է երիկամների ավազանների մեջ ռենտգենակոնտրաստային նյութ ներարկելով։ Պիելագրաֆիա հնարավորություն է տալիս պարզելու ավազանների և սկահակների կառուցվածքը, զարգացման արատները, ախտաբանական փոփոխությունները, հայտնաբերել ավազանի և միզածորանի քարերը, տուբերկուլոզային պրոցեսը, նորագոյացությունները են։ Տարբերում են ռետրոգրադային պիելագրաֆիա (կոնտրաստային նյութը ներմուծում են ցիստոսկոպի և միզածորանային կաթետերի օգնությամբ) և անտեգրադային Պիելագրաֆիա (կատարում են երիկամի ավազանի մաշկային ֆունկցիայի օգնությամբ)։ Պնեմոպիելագրաֆիան կատարվում է ավազանի մեջ թթվածին ներարկելով։ Էքսկրետոր ուրոգրաֆիայի դեպքում կոնտրաստ նյութը տրվում է ներերակային ճանապարհով։
Գուրղան

Գուրղան, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Մասիս լեռնագագաթից ոչ հեռու՝ Հայկական պար համակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոտև (ֆուտբոլային ակումբ, Պլովդիվ)

«Բոտև», հնագույն բուլղարական ֆուտբոլային ակումբ Պլովդիվում։


== Ձեռքբերումներ ==
Բուլղարիայի առաջնության չեմպիոն (2) 1929, 1967;
Բուլղարիայի առաջնության արձաթե մեդալակիր (2)։ 1963, 1986;
Բուլղարիայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (12)։ 1930, 1943, 1957, 1961, 1981, 1983, 1985, 1987, 1988, 1993, 1994, 1995;
Բուլղարիայի առաջնության գավաթակիր (2)։ 1962, 1981;
Բուլղարիայի առաջնության գավաթակիր (1)։ 1972.


== Պատմություն ==
Ակումբը հիմնադրվել է 1912 թվականի մարտի 12-ին Սուրբ Ավգուստինի կաթոլիկ քոլեջի և Պլովդիվյան արական գիմնազիայի ուսանողների կողմից։ «Բոտև» անվանումը ընտրվել է Բուլղարիայի ազգային հերոս Քրիստո Բոտևի պատվին։
Ակումբը բազմաթիվ անգամներ անվանափոխվել է՝

«Բոտև» (1912—1949)
«ԴՆՎ-ի Բոտև » (1949—1950)
«ԴՆՎ» (1950—1951)
«ԴՆԱ» (1952—1955)
«ՍԿՆԱ» (1956—1957)
«Բանակային մարզական Բոտև ակումբ»/«ԱՍԿ Բոտև» (1957—1964)
«Բոտև» (1964—1967)
«Թրակիա» («Բոտև», «Սպարտակ» (1947 թվական) և «Ակադեմիկ» (1949 թվական)) ակումբների միավորումից հետո (1967—1972)
«ԱՖԴ „Թրակիա“» (1972—1985)
«ՖԿ Թրակիա » (1985—1989)
«Բոտև Պլովդիվ» (1989 թվականից)։


== Ակումբի կարգախոս ==
Ակումբի կարգախոսն է՝ «Գեղեցկություն, հավատ, պայքար» (բուլղար․՝ Красота, Вяра, борба)։


== Ակումբային գույներ ==
Ակումբի գույներն են դեղին-սևը։ Գոյություն ունեն դրանց երկու տարբերակները՝

Որպես կաթոլիկ քոլեջի (դեղին գույն) և ուղղափառ գիմնազիականների (սև գույն) միավորման խորհրդանիշ։Քանի որ ակումբի հիմնադիրները դիտարկել են Ավստրիայի մարզական ակումբների օրինակը, նրանք ակումբային գույները ընտրել են Ավստրիական կայսրության դրոշի գույներին համապատասխան (այնպես, ինչպես ակումբի գերբը մասամբ կրկնօրինակում է վիեննական Ռապիդայի լոգոն)։


== Հայտնի ֆուտբոլիստներ ==
 Մարիան Օգնյանով
 Դինկո Դերմենջիև
 Կոստանդին Կոստանդինով
 Գեորգի Ասպարուխով
 Դիմիտար Մլադենով
 Բորիսլավ Միխայլով
 Թոդոր Զայցև
 Դիմիտար Բիչև
 Դիմիտար Թելկիյսկի
 Թոդոր Թիմոնով
 Իգոր Կուլիշ


== Հայտնի երկրպագուներ ==
Պյոտր Ստոյանով՝ Բուլղարիայի 3-րդ նախագահ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ակումբի պաշտոնական կայքը
Ակումբի ոչ պաշտոնական կայքը
Ակումբի երկրբագուների պաշտոնական կայքը Սոֆիայից
Ակումբի երկրպագուների ոչ պաշտոնական կայքը
Արես (այլ կիրառումներ)

Արես եզրը կարող է վերաբերել՝

Արես - հին հունական դիցարանում ռազմի աստված, Զևսի և Հերայի որդին։ Արեսը համարվում էր Աֆրոդիտեի սիրեկանը կամ ամուսինը։
Արես - քաղաք Իսպանիայի Գալիսիայի ինքնավար շրջանում։
Արես - գետ Ռուսաստանում, որը հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։
Ցելինգեն

Ցելինգեն (գերմ.՝ Zellingen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Մայն Շպեսարտ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 6373 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31ի)։ Տարածքը կազմում է 41,45 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 77 203։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Բուդապեշտի համալսարան

Բուդապեշտի համալսարան կամ Լորանդ Էտվյոշի անվան համալսարան (հունգ.՝ Eötvös Loránd Tudományegyetem), Հունգարիայի ամենամեծ համալսարանն է։ Ընդգրկված է «Ուտրեխտի ցանց» Եվրոպական համալսարանների ասոցիացիայի կազմում։


== Պատմություն ==
1635 թվականին Տրնավայում (ներկայիս Սլովակիա) կարդինալ Պետեր Պազմանը հիմնել է համալսարան, որն ունեցել է երկու ֆակուլտետ՝ ազատ արվեստների և աստվածաբանության։ 1667 թվականին ստեղծվել է իրավագիտական ֆակուլտետը։ 1777 թվականին համալսարանը Տրնավայից տեղափոխվել է Բուդա, 1784 թվականին՝ Պեշտ։ Մինչև 1844 թվականը համալսարանում դասավանդումն իրականացվել է լատիներեն։ 1895 թվականից համալսարանում սովորելու իրավունք են ստացել նաև կանայք։ 1921-1950 թվականներին համալսարանը կոչվել է իր հիմնադրի՝ Պետեր Պազմանի անունով, 1950 թվականից անվանվել է Լորանդ Էտվյոշի պատվին։
Այժմ համալսարանն ունի շուրջ 1500 դասախոս, 30 000 ուսանող։


=== Համալսարանի անվանումներ ===


== Համալսարանի կառուցվածքը ==
Համալսարանն ունի 8 ֆակուլտետ

Իրավունքի և քաղաքագիտության ֆակուլտետ
Սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետ
Հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետ
Բնական գիտությունների ֆակուլտետ
Ինֆորմատիկայի ֆակուլտետ
Հատուկ կրթության ֆակուլտետ
Մանկավարժության և հոգեբանության ֆակուլտետ
Տարրական դպրոցների դասավանդման ֆակուլտետԳոյություն ունեցող աստվածաբանության ֆակուլտետը 1950 թվականին դարձել է Պետեր Պազմանի անվան կաթոլիկ համալսարան, բժշկական ֆակուլտետը՝ Բուդապեշտի բժշկական համալսարան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Համալսարանի պաշտոնական կայքը (հունգարերեն) (անգլ.) (գերմ.)
Ընթերցող աղջիկը (քանդակ)

Ընթերցող աղջիկը (իտալերեն՝ La lettrice), քանդակագործ Պիետրո Մանիի 1856 թվականին ստեղծած մարմարե քանդակ, որը գտնվում է Միլանի Ժամանակակից արվեստի պատկերասրահում։


== Պատմություն ==
Ի տարբերություն ավանդական քանդակների՝ «Ընթերցող աղջիկը» քանդակը չունի անարտահայտիչ աստվածուհու դեմք, այլ դեմքին կան մարդկային արտահայտություններ։ Աղջիկն առանց կոշիկների նստած է աթոռին, որը հենարան է և՛ գրքի, և՛ հագուստի համար և կարդում է բանաստեղծ և դրամատուրգ Ջովանի Բատիստա Նիկոլինիի գրքերից։ Նա նստած է թեք, ինչը նուրբ շարժ է ստեղծում  նրա մարմնի առանցքի շուրջ և կլանված ընթերցում է գիրքը։ Հագին ունի գիշերազգեստ, որն իջնելով՝ բացել է նրա կուրծքը։ Աղջկա ձախ այտին՝ աչքի մոտ, արցունքի կաթիլ կա։ Պարանոցին պարզ թելով կախված է Ջուզեպպե Գարիբալդիի դիմանկարով մեդալիոնը։
Քանդակում մարմնավորված է Իտալիան՝ որպես երիտասարդ, հասունացող երկիր։


== Այլ տարբերակներ ==

«Ընթերցող աղջիկը» քանդակի մեկ այլ օրինակ գտնվում է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում։


== Տես նաև ==
Պիետրո Մանի
Ժամանակակից արվեստի պատկերասրահ (Միլան)
Արվեստի ազգային պատկերասրահ
Ջովանի Բատիստա Նիկոլինի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Julius Bryant, 'Bergonzoli's Amor degli angeli: the Victorian taste for contemporary Latin Sculpture', Apollo, CLVI (2002): 16-21.
http://www.palacioajuda.pt/pt-PT/coleccoes/escultura/ContentDetail.aspx?id=216 Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Օսուեգո շրջան (Նյու Յորք)

Օսուեգո շրջան (անգլ.՝ Oswego County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.398 կմ² է, բնակչությունը՝ 122.109 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օսուեգո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1816 թ.։
Սերգիևսկոե (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍերգիևսկոեՍերգիևսկոե (ռուս.՝ Сергиевское), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ապրիլի 29

Ապրիլի 29, տարվա 119-րդ (նահանջ տարիներին՝ 120-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 246 օր։


== Դեպքեր ==
2011 - Արքայազն Ուիլյամի և Քեյթ Միդլթոնի պսակադրության արարողությունը


== Ծնունդներ ==
257 - Գրիգոր Լուսավորիչ, հայ եկեղեցական-քաղաքական գործիչ (մ. 326)
1818 - Ալեքսանդր II, ռուս կայսր (մ. 1881)
1907 - Ֆրեդ Ցինեման Fred Zinnemann, ամեր. ռեժիսոր (մ. 1997)
1957 - Դանիել Դեյ-Լուիս, անգլիացի դերասան, Օսկարի եռակի դափնեկիր
1970՝
Անդրե Աղասի Andre Agassi, հայ, ասորի և ֆրանս. ծագումով ամերիկացի թենիսիստ
Ումա Թուրման Uma Thurman, ամեր. դերասանուհի
1974 - Անգգուն Anggun ինդոնեզ. ծագումով ֆրանս. երգչուհի-երգահան
1980 - Մագդալենա Տուլ Magdalena Tul, լեհ երգչուհի-երգահան


== Մահեր ==
1771 - Վարֆոլոմեյ Ռաստրելլի,ռուս ճարտարապետ
1980 - Ալֆրեդ Հիչքոք Alfred Hitchcock, անգլաամերիկացի ռեժիսոր (* 1899)
2000 - Ֆամ Վան Դոնգ Phạm Văn Đồng. Վյետնամի 2-րդ վարչապետը (* 1906)


== Տոներ ==
Պարի համաշխարհային օր
 Դանիա՝ Թագուհու ծննդյան օր
 Ճապոնիա՝ Շյովայի օր


== Ծանոթագրություններ ==
Մուտագեններ


== Մուտագեններ ==
Մուտագեններ(մուտացիա և ․․․գեն), մուտացիաներ առաջացնող գործոններ են՝ 

ֆիզիկական
քիմիական
կենսաբանական
ֆարմակոլոգիականՖիզիկական մուտագեններն են իոնացնող (7- և ռենտգենյան ճառագայթները, պրոտոնները, նեյտրոնները ) և ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները, ուլտրաձայնը, բարձր և ցածր ջերմաստիճանը, մեխանիկական գործոնները։ Իոնացնող են համարվում ռենտգեն ճառագայթները, տիեզերական ճառագայթների նեյտրոնները, ինչպես նաև ռադիոակտիվ տարրերի իզոտոպները, ռադիոակտիվ թափոնները և այլն։ Այդ ճառագայթները օժտված են մեծ էներգիայով և կարող են թափանցել հյուսվածքները և առաջացնել դրական լիցքավորված ազատ ռադիկալներ։ Իոնացնող ճառագայթներն ուժեղացնում են գենային մուտացիաները, առաջացնում են նաև քրոմոսոմների կառուցվածքի խանգարումներ՝ աբերացիաներ։ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներն օժտված են ավելի փոքր էներգիայով, ուստի թափանցում են միայն բույսերի և կենդանիների մակերեսային շերտի բջիջների մեջ և չեն առաջացնում խորանիստ հյուսվածքների իոնիզացիա։ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների մուտագեն ազդեցությունը հատկապես վտանգավոր է երիտասարդ տարիքում, որովհետև կլանվելով մաշկի կողմից՝ հաճախ առաջացնում են ռեպլիկացիայի խանգարումներ։
Քիմիական մուտագենները ըստ ազդեցության սկզբունքի բաժանվում են 5 խմբի՝ 1․ նուկլեինաթթուների ազոտային հիմքերի ինհիբիտորներ, 2․ նուկլեինաթթուների ազոտային հիմքերի անալոգներ,3․ ալկիլացնող միացություններ, 4․ օքսիդացնող, վերակագնող և ազատ ռադիկալներ, 5․ ակրիդինային ներկանյութեր։ Մուտագեններ են նաև որոշ կենսապոլիմերներ (օտարածին ԴՆԹ, հավանաբար նաև օտարածին ՌՆԹ)։
Կենսաբանական մուտագեններ են վիրուսները, որոշ բակտերիաներ, մակաբույծ որդերի կողմից արտազատվող տոքսիններ, հիվանդությունների հարուցիչներ և այլն։ Կենսաբանական մուտագեն ազդեցություն ունեն վիրուսները, որոնք կարող են առաջացնել քրոմոսոմային աբերացիաներ։ Այդպիսի ունակությամբ է օժտված, օրինակ, գրիպի վիրուսը։ Գենետիկական գաղթող տարրերը տրանսպոզոններ նույնպես կարող են առաջացնել գենային և քրոմոսոմային մուտացիաներ։ Մուտացիաների հաճախականությունը մինչև հարյուրավոր անգամներ մեծացնող քիմիական մուտագենները կոչվում են սուպերմուտագեններ։ Հավանաբար մուտագեններ ունիվերսալ են, այսինքն՝ կարող են մուտացիաներ առաջացնել կյանքի բոլոր ձևերում, սկսած վիրուսներից և բակտերիաներից մինչև բարձրակարգ բույսերը, կենդանիներն ու մարդը, սակայն տարբեր տեսակի օրգանիզմների զգայնությունը մուտագենների ազդեցության նկատմամբ տարբեր է։ Մուտագենները լայնորեն օգտագործվում են գյուղատնտեսության բույսերի և օգտակար միկրոօրգանիզմների սելեկցիայում։
Հավիկ (Բալուի գավառ)

Հավիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում։


== Պատմություն ==
Ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 18 տուն` 97 հայ բնակչով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Հավիկն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մուկ (ուտեստ)

Մուկ (կորեերեն՝ 묵),  կորեական խոհանոցի ուտեստ, հացաբույսերի օսլայի ժելե, լոբու կամ ընկույզի, օրինակ` հնդկացորեն, քնջութ կամ կաղին։ Մուկը առանձին գրեթե անհամ է, դրա համար այն համեմում են սոյայի սուսով, քնջութի յուղով, մանր կտրատած կանաչ սոխով կամ քիմ (կորեական խլածաղիկ), ինչպես նաև կարմիր պղպեղի փոշիով, իսկ  մատուցում են բանջարեղենով։


== Ուտեստ ալյուրով ==

Մուկմուչհիմ (묵무침), քանջանով մուկ, քունջութի կամ պերլիլիայի ձեթով, նուրբ թակած կանաչ սոխով, քունջութի սերմերով և կարմիր պղպեղի փոշիով։ Կարող է նաև ընդգրկել վարունգի շերտեր  և բանջարեղենի, միակ թույլատրելի խավարտը` քիմն է։
Տհանպխյոնչխե (탕평채), բարակ կտրատված նոկտումուկ, տավարի միս, բանջարեղեն և ծովամթերք։
Մուկպոկմ (묵볶음), պոկըմ, այսինքն տապակած մուկ սոուսով։
Մուկչանգաջի (묵장아찌),  մուկ, մարինացված է քանջաում։
Մուկչոնյու (묵전유어), նաև մուկչոն (묵전), կտրտած մուկ, փաթաթված աձուկիի օսլայով և տապակած տապակում։
Մուկսաբալ (묵사발) կամ մուկպապ (묵밥), սառը ապուր մուկով և բանջարեղենով։


== Տարբեր տեսքերի ==

Մուկը լինում է տարբեր տեսակի։


=== Հվանպհոմուկ ===
Հվանպհոմուկ (황포묵), նաև նորանմուկ (노랑묵)՝  սիսեռից։ Հվանպհոմուը դեղին է, քանի որ նրա վրա ավելացվում են գարդենի պտուղները։ Մուկի այս տեսակը կապված է Չոլլա խոհանոցի հետ, այն հայտնի նախուտեստ է Նամվոնում և Չոնջույում, այնտեղ նրան ավելացվում են չոնջուական պիբիմպապ։
Ինչպես և մուկի մյուս ձևերը, հվանպհոմուկը հաճախ մատուցվում են փոքր կտորներով, քացախով, սոյայի սոուսով և համեմունքներով, այսպիսի ուտեստը անվանում են Հվանպհոմուկ-մուչհիմ (황포묵무침):


=== Մեմիլմուկ ===

Մեմիլմուկ (메밀묵) , մուկ հնդկացորենի օսլայից։ Այն բաց շականակագույն է և ընդհանուր առմամբ օգտագործվում է մեմիլմուկ մուչխիմում (메밀묵무침), պանչհանա։ Մեմիլմուկի կտորները մատուցվում են կիմչհիյով, համեմվում է քունջութի սերմերով և սոյայի սոուսով։
Մեմիլմուկը հայտնի էր  XX-րդ դարում, այն  վաճառել են Հարավային Կորեայի փողոցներում, մատուցել ռեստորաններում:Սոջու օգտագործելու դեպքում մեմիլմուկը  մատուցվում են որպես անջու (հանգըլ։ 안주, հանչա։ 按酒): Ենթադրվում է որ տոկեբին չի կարող դիմակայել մեմիլմուկին։


=== Նոկտումուկ ===

Նոկտումուկ («ժելե սիսեռից», : «ժելե կանաչ սիսեռից»),  սիսեռի օսլայից մուկ։ Նաև հանդիպում է չհոնպհոմուկ (청포묵, 淸泡묵) անվամբ։ Գունավոր գարդենային նոկտումուկը անվանվում է հվանպհոմուկ, «դեղին փրփուրով ժելե»։
Նոկտումուկը մատուցում են սառը, սովորաբար ինչպես պանչհանը ( 녹두묵무침),սառեցված սոյայի սոուսով կամ քացախով։ Այս ուտեստը մատուցվում է տոներին և հարսանիքներին։ Նոկտումուկը հանդիսանում է նաև Հարավային Կորեայի խոհանոցի բաղադրիչը։ Նրա պատրաստման համար տապակում են տավարի միս և բանջարեղեն, իսկ հետո մատոցում են սոյայի սոուսով, քացախով, շաքարով, քունջութի սերմերով, աղով և քունջութի ձեթով։


== Այլ  տարատեսակներ ==
Դոթորիմուկ (도토리묵), ժելուսեի ժելե
Կկեմուկ (깨묵), քունջութի օսլայից


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մուկի բաղադրատոմսը в Korea Times