armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մկնաբազեներ

Մկնաբազեներ (լատ.՝ Circus), ճուռակների ընտանիքի գիշատիչ թռչունների սեռ։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 41-60 սմ է։ Թևերը, պոչը, ոտքերը երկար են, մատները՝ կարճ։ Պարանոցի և գլխի փետուրներն առաջացնում են դիմային սկավառակ, որը բնորոշ է բվերին։ Արուները սպիտակավուն են, էգերը և ձագերը՝ գորշ կամ շիկավուն։ Տարածված են ամենուր, բացի Արկտիկայից և Անտարկտիդայից։ Բաց տարածությունների թռչուններ են։


== Բնադրում ==
Բնադրում են գետնի վրա, դնում 3-6 ձու։ Թխսում է էգը (մոտ 1 ամիս)։ Սնվում են կրծողներով, մողեսներով, գորտերով, այլ թռչունների ձագերով ու ձվերով։ Հայտնի է մկնաբազեի 9 տեսակ, որից 4-ը՝ Հայաստանում։ Ճահճային մկնաբազեներ հանդիպում են ամենուր, ուր կան եղեգնապատ ճահճուտներ, մարգագետնայինները բնադրում են Արաքսի հովտում, տափաստանայինները տարածված են անտառազուրկ շրջաններում, իսկ դաշտայինները Հայաստանում ոչ միայն բազմանում, այլև ձմեռում են։ Բոլոր տեսակները, բացի ճահճայինից, որոնք ոչնչացնում են ջրային թռչուններին և ճահճակուղբերին, օգտակար են։
Արգոխ

Արգոխ (վրաց.՝ არგოხი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է Ախմետայից հյուսիս-արևմուտք։


== Պատմություն ==
2000 թվականից հետո օսերը սկսեցին մասսայաբար լքել գյուղը վրացական իշխանությունների ճնշումների պատճառով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օսերը մասսայաբար լքում են Արգոխը։ Վրաստանի նորություններ, 14 հուլիսի 2009
Ավանիս (գետ)

Ավանիս, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Արեգունի լեռների հարավարևմտյան լանջերից և Շորժա գյուղի մոտ թափվում Սևանա լիճ։ Երկարությունը 6 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (290801-290900)

Աստերոիդների ցանկ (290701-290800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (290901-291000)
 Աստերոիդների ցանկ (290701-290800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (290901-291000)
Աբդուլինո (գյուղ, Իլիշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբդուլինո (այլ կիրառումներ)Աբդուլինո (ռուս.՝ Абдуллино, բաշկիրերեն՝ Абдулла), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 287 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անապատների ցանկ

Հաց ունեն
, բնական զոնա, որը ձևավորվում է շոգ (հիմնական կամ սեզոնային) և չոր կլիմայի պայմաններում, որտեղ տեղումների  տարեկան քանակը չի անցնում 200-250 մմ, իսկ գոլորշիացումը գերազանցում է այդ ցուցանիշը 10-20 անգամ :Լանդշաֆտի անապատային տիպին, որպես կանոն, բնորոշ է  հարթավայրային մակերևույթը, նոսր բուսական ծածկով և յուրօրինակ ֆաունայով:
ՅՈՒՆԵՍԿՕյի և ՄԱԿ-ի Պարենի եւ գյուղատնտեսության կազմակերպության տվյալներով այս տիպի անապատներին բաժին է ընկնում ցամաքի 23  %-ը։ Սահարան ամենախոշոր անապատն է, որը զբաղեցնում է Հյուսիսային  Աֆրիկայի մեծ մասը։
Կիսաանապատներն ու անապատացված տափաստանները անցումային զոնա են անապատներին, ինչպես նաև պատկանում են էքստրեմալ լանդշաֆտներին։
Առանձին են դիտվում Անտարկտիկայի և Արկտիկայի ցուրտ արկտիկական անապատները։


== Ասիայում ==


== Աֆրիկայում ==


== Եվրոպայում ==
.


== Հյուսիսային Ամերիկայում ==


== Հարավային Ամերիկայում ==


== Ավստրալիայում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մենածառ

Մենածառ, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռնաշղթայում, Ջրաղացիձոր գետակի աջափնյակում, Սվարանց գյուղից 0,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2077 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Շիթային տեխնիկա

Շիթային տեխնիկա, պնևմոավտոմատիկայի և հիդրոավտոմատիկայի բնագավառ, որտեղ օգտագործվող սարքերը չունեն մեխանիկական շարժվող մասեր, իսկ գործողությունը հիմնված է գազերի կամ հեղուկների հոսքային հատկությունների վրա։ Շիթային տեխնիկայի սարքերը պատրաստվում են «տպված» սխեմաների մեթոդով։ Շիթային տարրի աշխատանքի հիմքում ընկած են տարբեր աերոդինամիկ էֆեկտներ․ շիթերի փոխազդեցությունը, շիթային հոսքի սահմանամերձ շերտի «կպումը» կորագիծ պատին և «պոկումը» տեղական դիմադրությունների կամ կիրառված ուժի շնորհիվ են։ Շիթային տեխնիկայի տարրերը լինում են անընդհատ և ընդհատ գործողության։ Շիթային տեխնիկայի սարքերը պատրաստվում են դրոշմման բարձր ճշգրտությամբ ձուլման կամ լուսա-քիմիական խածագծման եղանակներով։ Շիթային տեխնիկայի հիմնական առավելություններն են․ շահագործման հուսալիությունը, արագագործությունը, սարքերի անզգայությունը՝ բարձր և ցածր ջերմաստիճանների նկատմամբ, ճառագայթային ներգործության չենթարկվելը, էներգիայի աննշան ծախսը (9, 8 կպա ճնշում և մինչև 0, 1 վտ հզորություն)։ Կիրառվում է ավտոմատ կառավարման ամենատարբեր համակարգերում։


== Տես նաև ==
Պնևմոնիկա
Սավոնիխա (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)

Սավոնիխա (ուկրաիներեն՝ Савониха), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մառլիանա

Մառլիանա  (իտալերեն՝ Marliana), կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Պիստոիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3142 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 74 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 43 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 51010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0572։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0572 69851


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությանա զգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Բազումթառ (այլ կիրառումներ)

Բազումթառ, կարող է վերաբերել՝

Բազումթառ - լեռնագագաթ Լոռու մարզում, Փամբակի լեռնաշղթայում
Բազումթառ - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Կուրի ավազանում, Փամբակի ձախակոմյան վտակը
Արևմտյան Ավստրալիա (նահանգ)

Արևմտյան Ավստրալիա, (անգլ.՝ Western Australia, WA), նահանգ Ավստրալիայի արևմուտքում, ամենամեծ նահանգը, որը զբաղեցնում է Ավստրալիա մայրցամաքի երրորդ մասը։ Բնակչությունը 2 410 600 մարդ (2012 թվականի մարտի վերջի տվյալներով)։ Մայրաքաղաքը և ամենամեծ քաղաքը Պերթն է։ Գլխավոր ծովային նավահանգիստը Ֆրիմանթլն է, այլ խոշոր քաղաքներն են Մանդուրան, Բանբերին, Կալգուրլին և Օլբանին։ Արևմտյան Ավստրալիան աշխարհում երկրորդն է մեծությամբ վարչական միավորների միջև։
Կարգախոսն է՝ «Cygnis Insignis» («Կարապի նշանի կրողը»)։ Պաշտոնական մականունը՝ «Վայրի ծաղիկի նահանգ»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արևմտյան Ավստրալիաի կառավարության կայքը (անգլ.)
V (լատինական)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ V (այլ կիրառումներ)V, լատինական այբուբենի 22-րդ տառն է։


== Անուն ==
Լատիներենում, ինչպես նաև՝ ֆրանսերենում և այլ լեզուներում տառն ունի [վէ] անունը, գերմաներենում՝ [ֆաու], իսպաներենում՝ [ուվէ] անունները։


== Կիրառություն ==
Քիմիայում V-ով նշանակվում է վանադիում քիմիական տարրը
Ֆիզիկայում նշանակում է ծավալ և Վոլտ
Հռովմեական հաշվողական արտահայտում է "5" թիվը


== Անգլերենում ==
Անգլերենում կրում է [վի] անունը։


=== Հապավումներում ===
TV՝ [թի վի] (նշանակում է՝ հեռուստատեսություն)
DVD՝ [դի վի դի] (տեսասկավառակ)


== Ներկայացումներ ==


== Յունիկոդում ==


== Առնչվող տառեր և նշաններ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ջամշիչատո

Ջամշիչատո, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Հայկական Պար լեռնաշղթայի հարավային լանջերին, Ալաշկերտ քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեսսի Նորման

Ջեսսի Նորման (անգլ.՝ Jessye Norman, սեպտեմբերի 15, 1945, Օգասթա, Ջորջիա, ԱՄՆ - 2019, սեպտեմբերի 30), ամերիկացի օպերային երգչուհի (սոպրանո), Գրեմմիի մրցանակակիր։ Հաջողությամբ հանդես է եկել հատկապես Մոցարտի և Ռիխարդ Շտրաուսի օպերաներում։ Աչքի է ընկել սփիրիչուելսների կատարմամբ։


== Կենսագրություն ==
Ջեսսի Նորմանը ծնվել է 1945 թվականի սեպտեմբերի 15-ին ԱՄՆ-ի Ջորջիա նահանգի Օգասթա քաղաքում։ Սովորել է ԱՄՆ-ում։ Դեբյուտը օպերային արվեստում եղել է 1969 թվականին («Տանգեյզեր», Էլիզաբեթ (Վագներ))։ 1972 թվականին Լա Սկալայում հանդես է եկել Աիդայի («Աիդա», Վերդի) և Կասանդրայի («Տրոյացիներ», Բերլիոզա) դերերով։
1970-ական թվականներին հանդես է եկել միայն միջոցառումներում, հետո նորից վերադարձել է օպերային արվեստ։ 1982 թվականին կատարել է առաջնախաղը ամերիկյան օպերային արվեստում։ Այդ թվականներին նրա զուգընկերը Պլասիդո Դոմինգոն էր։ Նրանք՝ միասին հանդես են եկել տարբեր միջոցառումներում և երգել ու խաղացել են տարբեր օպերաներում։
21-րդ դարի սկզբին Ջեսսի Նորմանը համարվում էր աշխարհի ամենահայտնի, ամենճանաչված և ամենաշատ վարձատրվող երգչուհիներից մեկը։ Փոքրուց ի վեր նրա մոտ զարգացել են վոկալային տվյալներն ու երաժշտասիրությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Gates, Henry Louis and Higginbotham, Evelyn Brooks (eds.) (2004) «Norman, Jessye» African American Lives Oxford University Press, New York, pp. 629–631, ISBN 0-19-516024-X
Ստարիկի (գյուղ, Գորոխովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտարիկիՍտարիկի (ուկրաիներեն՝ Старики), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1890 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստարիկի գյուղում բնակվում էր 596 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,19 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 82,89 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աֆրիկանս Վիքիպեդիա

Աֆրիկանս Վիքիպեդիա (աֆրիկաանս՝ Afrikaanse Wikipedia), Վիքիպեդիա բազմալեզու և ազատ հանրագիտարանի Աֆրիկանս լեզվով տարբերակն է։


== Վիճակագրություն ==
Այսօր՝ 7 Ապրիլի 2023-ին Վիքիպեդիայի Աֆրիկանս բաժինը ունի 107 442 հոդված։ Գրանցված են 160 700 մասնակից, նրանցից 166-ը կատարել են գոնե մեկ խմբագրում անցած 30 օրվա ընթացքում, իսկ 13 մասնակից ունեն ադմինիստրատորի կարգավիճակ։ Ընդհանուր խմբագրումների թիվը հատում է 2 564 140-ը։


== Արտաքին հղումներ ==
Աֆրիկանս Վիքիպեդիա (աֆր.)
Սիմանա Մատյե

Սիմանա Մատյե (ֆր.՝ Simonne Mathieu, հունվարի 31, 1908(1908-01-31), Նյոյի սյուր Սեն, Սենա, Ֆրանսիա - հունվարի 7, 1980(1980-01-07), Շատու), 1930-ական թվականների ֆրանսիացի կին թենիսիստ և մարզական լրագրող, Ֆրանսիայի առաջին ռակետ (1928-1940), աշխարհի երրորդ ռակետ (1932)։ Ֆրանսիայի առաջնության տասակի չեմպիոն, կանանց զուգախաղում Ուիմբլդոնի մրցաշարի եռակի չեմպիոն։ Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպա, Թենիսի փառքի միջազգային սրահի անդամ 2006 թվականից։


== Կարիերա ==
Մատյեի անունն ամենից շատ հիշվում է նրանով, որ 1938 և 1939 թվականներին մենախաղում նվաճել է Ֆրանսիայի չեմպիոնի տիտղոսը և ևս վեց անգամ դուրս եկել այդ մրցաշարի եզրափակիչ։ 
Մատյեն հաղթել է Մեծ սաղավարտի 11 զուգախաղերի առաջնություններում՝ Ուիմբլդոնում (1933-34, 1937) կանանց զուգախաղերում երեք անգամ, Ֆրանսիայի առաջնությունում կանանց վեց զուգախաղերում (1933-34, 1936-39) և երկու խառը զուգախաղերում Ֆրանսիայի առաջնությունում (1937-38)։ Նա 1938 թվականին Ֆրանսիայի առաջնությունում նվաճել է երեք չեմպիոնի տիտղոս՝ մենախաղի, կանանց զուգախաղի և խառը զուգախաղի։
Մաթյեի Մեծ սաղավարտի 13 տիտղոսը զիջում է միայն ֆրանսիացի թենիսիստուհի Սյուզաննա Լենգլենի 31 տիտղոսին։ Ընդհանուր առմամբ նա նվաճել Ֆրանսիայի առաջնության չեմպիոնուհու տասը տիտղոս բոլոր կարգերում։ Մաթյեն այդ ընդհանուր ցուցանիշով զիջում է միայն Սմիթ Կորտին (13 հաղթանակ) և Մարտին Նավրատիլովային (11 հաղթանակ)։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին կապիտան Մաթյեն Ֆրանսիայի կանաց կորպուսի հիմնադիրն էր, ազատ ֆրանսիական ուժերի կանանց կամավորական բաժանմունքի հիմնադիրը։ Մաթյեն այդ պաշտոնում փոխարինել է կապիտան Էլեն Թերեին։ Իր ծառայության համար նա ստացել է Պատվո լեգեոնի շքանշան՝ սպայի աստիճան։
2006 թվականին նրա անունն ընդգրկվել է Թենիսի փառքի միջազգային սրահում։
2017 թվականի նոյեմբերին թենիսի Ֆրանսիական ֆեդերացիան (FFT) հայտարարել էր, որ Ռոլան Գարոսի անվան թենիսի համալիր մարզադաշտի երրորդ կորտը կկոչվի Սիմոն Մաթյեի կորտ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գիրլիպոլ

Գիրլիպոլ, լեռ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Շիրակի դաշտի սահմաններում, Ախուրյան գետի ձախ կողմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արուս Սիրադեղյան

Արուս Սեյրանի Սիրադեղյան ( հունիսի 26, 1971(1971-06-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, ժողովրդական վարպետ։


== Կենսագրություն ==
Արուս Սիրադեղյանը ծնվել է 1971 թվականին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի թիվ 114 դպրոցը, Երևանի ճարտարագիտական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը։


== Ցուցահանդեսներ ==
1994-1999 թվականներին խմբակային ցուցահանդեսների է մասնակցել Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում։ 2001 թվականին Շվեդիայի Կրիստիանշտատ քաղաքում մասնակցել է «Քաղաքի լավագույն նկարիչներ» խորագրով խմբակային ցուցահանդեսին։ 2016 թվականի սեպտեմբերին Երևանում մասնակցել է ՀՀ անկախության 25-ամյակին նվիրված՝ «Կավ և կտավ» խորագիրը կրող ցուցահանդեսին։ 2016 թվականին ցուցահանդես է ունեցել Իտալիայում։


=== Անհատական ցուցահանդեսներ ===
2001-2003 թվականներին անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Շվեդիայի Օնեստատ, Մալմոր և Գյոթեբորգ քաղաքներում։ 2016 թվականին Երևանի ժողովրդական արվեստի կենտրոնում կայացել է Արուս Սիրադեղյանի «Պենտագրաֆիկա» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը։


== «Պենտագրաֆիկա» ==
«Պենտագրաֆիկա» տերմինը Արուս Սիրադեղյանը հորինել է՝ ելնելով իր աշխատանքների առանձնահատկությունից։ Պենտոգրամը կամ Սողոմոնի կնիքը ամենատարածված երկրաչափական ձևերից մեկն է։ Այն ունի 5 անկյուն, որոնցից յուրաքանչյուրը խորհրդանշում է մի առանձին տարերք՝ ջուր, կրակ, հող, օդ և եթեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արուս Սիրադեղյանի աշխատանքները Fine Art America կայքում
(9706) Բոումա

(9706) Բոումա (անգլ.՝ Bouma), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,004993 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6895 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3205 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1902,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189208 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,42° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9706) Բոումա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարան

Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարան (անգլ.՝ University of Southern California), Լոս Անջելեսում տեղակայված մասնավոր հետազոտական համալսարան է։ Հիմնադրվել է 1880 թվականին, Կալիֆոռնիայի ամենահին մասնավոր հետազոտական համալսարանն է։ Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանը կրթել է տարածաշրջանի բիզնեսի ղեկավարների և մասնագետների:Վերջին տասնամյակների ընթացքում համալսարանը նաև Լոս Անջելեսում իր տեղը զբաղեցրել է Ասիայում և Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող հետազոտական և մշակութային հաստատությունների հետ հարաբերություններ հաստատելու համար։ Տնտեսական գործունեության շարժիչ ուժը, Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանը տարեկան կազմում է 8 միլիարդ դոլար, Լոս Անջելեսի մետրոպոլիտենի և Կալիֆոռնիայի տնտեսությանը։
2014-15 ուսումնական տարում քառամյա բակալավրիատի ծրագրերում ընդգրկված էին 18.740 ուսանողներ։ ՀԿՀ-ն նաև ունի 23,729 շրջանավարտ և մասնագիտական ուսանողներ մի շարք տարբեր ծրագրերում, այդ թվում `բիզնես, իրավագիտություն, ճարտարագիտություն, սոցիալական աշխատանք և բժշկություն։  Համալսարանը աշխարհի լավագույն ֆոնդահայթայթային ինստիտուտներից մեկն է, որը հետևողականորեն ներգրավվել է առաջատարների եռյակում `արտաքին ներդրումներով։ Բազմաթիվ ակադեմիական աղյուսակներ նշում են Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանը, որպես ԱՄՆ-ի լավագույն 25 համալսարաններից մեկը։ 16 տոկոսի ընդունման մակարդակով ՀԿՀ-ն ԱՄՆ-ի ամենամրցունակ հաստատություններից է։


== Ծանոթագրություններ ==
Օբխան

Օբխան, գետակ Ադրբեջանի Գոյգյոլի շրջանում, Կուրի ավազանում, նրա աջկողմյա Կուրակ վտակի համակարգում։ Սպիիտակջուր կոչվող գետակի ստորին հոսանքն է, որը Չրաղիձոր (Ճրագիձոր) քաղաքատտիպ ավանի մոտ միախառնվում է Կուրակ գետին։


== Ծանոթագրություններ ==
(8541) Շալկենմեհրեն

(8541) Շալկենմեհրեն (անգլ.՝ Schalkenmehren), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,179615 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0733 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,286 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1175,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,306291 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,78° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8541) Շալկենմեհրեն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պուտիֆիգարի

Պուտիֆիգարի (իտալերեն՝ Putifigari)՝ կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Սասսարի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 732 մարդ (2008 թվականի տվյալով), բնակչության խտությունը կազմում է 14 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 53 կմ² տարածք, փոստային ինդեքս՝ 7040, հեռախոսային կոդ՝ 079:


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն դինամիկան


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Մ.թ.ա. 463


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Վլադիմիր Գրիգորյան (քամանչահար)

Վլադիմիր Ռուբենի Գրիգորյան (1954, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ  քամանչահար։


== Կենսագրություն ==
Վլադիմիր Գրիգորյանը ծնվել է 1954 թվականին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Ռ. Մելիքյանի անվան ուսումնարանի քամանչայի և խմբավարության, Երևանի պետական կոնսերվատորիա նվագախմբային դիրիժորության (1984) բաժինները։
1972-1975 թվականներին եղել է Հայաստանի երգի-պարի անսամբլի քամանչահար, 1975-1993 թվականներին (ընդմիջումով)՝ Պարի պետական անսամբլի քամանչահար և գործիքային մասի ղեկավար։ Կատարելագործել է քամանչան՝ լայնացնելով կոթը (վերևից՝ ներքև), ստեղծել է աղեղի հատուկ հարմարանք։ 1993 թվականից (շուրջ 10 տարի) գործել է Մեքսիկայում. համալսարանի երաժշտական ֆակուլտետում դասավանդել է խմբավարություն։ Հետագայում բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում։ Համերգներով հանդես է եկել ԽՍՀՄ-ում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում և այլուր. նվագացանկում՝ ժողովրդական, աշուղական, նաև հայ, ռուս և արևմտաեվրոպացի կոմպոզիտորների դասական ստեղծագործություններ։ Թողարկել է ձայնասկավառակ (2010, Լոս Անջելես)։


== Պարգևներ ==
ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի կրկնակի շքանշան (Ֆրանսիա),
«Armenian Music Awards Grammy Winner in USA» մրցանակաբաշխության ոսկե մեդալ (2010)։
Գործերի ժամանակավոր հավատարմատար

Գործերի ժամանակավոր հավատարմատար, ղեկավարում է դի­վա­նագիտական ներկայացուցչությունը դեսպանի բացակայության դեպքում։ Գործերի ժամանակավոր հավատարմատար նշանակվում է դիվանագիտական ներկայացուցչության ավագ դիվանագետը՝ դեսպանի որոշմամբ՝ համաձայնելով իր երկրի արտգործնախարարության հետ։


== Աղբյուր ==
Արթուր Իսրայելյան, Դիվանագիտական և քաղաքական տերմինների հայերեն–արաբերեն բառարան, Երևան, հեղ .հրատ., 2014. էջ 54
Աչաջուր (այլ կիրառումներ)

Աչաջուր, կարող է վերաբերել՝

Աչաջուր - գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում
Աչաջուր - գետ Տավուշի մարզում
Սալինյակ (Վերին Պրովանսի Ալպեր)

Սալինյակ (ֆր.՝ Salignac, օքս.՝ Salinhac), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Վոլոն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04200։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 695 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 346 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 253-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 93-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 73,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 68,8 %)։ 253 աշխատունակ բնակիչներից 239-ը աշխատում էին (133 տղամարդ և 106 կին), անաշխատանք էին 14-ը (4 տղամարդ և 10 կին)։ 93 անգործ մարդկանցից 30-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 38-ը թոշակառու, 25-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Դղյակի ավերակներ
Վալե դղյակ
Հին գյուղի ավերակներ
Սեն Կլեման եկեղեցի
Սենտ Թերեզ դը լ’Անֆանտ Ժեզյու ռոմանական եկեղեցի, որն օծվել է 1950 թվականին
Ավերված ժամատուն՝ զանգակատնով (1853 թվական)


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Սալինյակ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-02-ին։ Վերցված է 2012-8-10 
«Սալինյակ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-22-ին։ Վերցված է 2013-01-11
Յուրի Տեր-Օսիպով

Յուրի Գրիգորի Տեր-Օսիպով (1933, նոյեմբերի 4, Կիրովաբադ - 1986, նոյեմբերի 16, Մոսկվա), հայ խորհրդային կոմպոզիտոր։


== Կենսագրություն ==
1958 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի կոնսերվատորիայի Կարա Կարաևի կոմպոզիցիայի դասարանը։ 1958 թվականից բնակվել է Դուշանբեում, դասավանդել տեղի երաժշտական ուսումնարանում, 1968 թվականից՝ Տաջիկստանի Մշակույթի ինստիտուտում։ 1974 թվականին առողջական խնդիրների պատճառով տեղափոխվել է Մոսկվա` եղբոր մոտ, այնուհետև ստացել Մոսկվայում բնակվելու իրավունք։ Առաջին անգամ Տեր-Օսիպովի ստեղծագործությունները հնչել են 1980 թվականին «Մոսկովյան աշուն» երաժշտական փառատոնի ժամանակ։


== Ստեղծագործություններ ==
Հեղինակել է 8 սիմֆոնիա, 2 բալետ, երաժշտություն նվագախմբի համար, գործիքային և մանկական ստեղծագործություններ, էստրադային երգեր, կինոերաժշտություն և այլն։


=== Էստրադային երգեր ===
«Դատարկ կառամատույց» («Пустой перрон»), խոսքերը՝ Օնեգին Գաջիկասիմովի
«Կռունկներ» («Журавли»), խոսքերը՝ Ա. Կիշոկովի
«Ասա՛ ինձ սիրելիս» («Назови меня любимой»), խոսքերը՝ Ա. Դեբրինինի
«Մոսկովյան ժամանակով» («По московскому времени»), խոսքերը՝ Դուբրովինի
«Ոչինչ այժմ ափսոս չէ» («Ничего теперь не жаль»), խոսքերը՝ Բ. Դուբրովինի
«Շնորհակալ եմ» («Благодарю»), խոսքերը՝ Բ. Դուբրովինի
«Երգ գիտելիքների մասին» («Песенка о знаниях»), խոսքերը՝ Օնեգին Գաջիկասիմովի
«Սպիտակ արագիլ» («Белый аист»), խոսքերը՝ Օնեգին Գաջիկասիմովի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Յուրի Տեր-Օսիպովի հիշատակին
Յուրի Տեր-Օսիպով, Սոնատա դաշնամուրի համար
Չուկոտյան թերակղզի

Չուկոտյան թերակղզի (Չուկոտկա), (ռուս.՝ Чуко́тский полуо́стров (Чуко́тка)), թերակղզի Եվրասիա մայրցամաքի հյուսիսարևելյան ծայրամասում։ Հյուսիսում ողողվում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի Չուկոտյանի ծովով, իսկ հարավում՝ Խաղաղ օվկիանոսի Բերինգի ծովով։ Ալյասկայից արևելքում առանձնանում է նեղ Բերինգի նեղուցով։ Թերակղզու արևելյան ափի մոտ գտնվում է Արակամչեչեն կղզին։
Դա արևմտյան կիսագնդում Ասիայի միակ մայրցամաքային հատվածն է։
Թերակղզու տարածքը մտնում է Ռուսաստանի Դաշնության Չուկոտկայի ինքնավար շրջանի կազմի մեջ։ Թերակղզու վրա գտնվում են Պրովիդենսկի և Չուկոտսկի շրջանները։


== Պատմություն ==
Թերակղզին անվանվել է 1728 թվականին Վիտուս Բերինգի կողմից տեղական ժողովրդի՝ չուկչաների պատվին, որոնք հիմնականում բնակվում էին Չուկոտկայում։


== Աշխարհագրություն ==


=== Ռելիեֆ ===
Չուկոտյան թերակղզու տարածքի մեծ մասը ծածկված է մինչև 1000 մ բարձրություն ունեցող լեռներով։ Խիստ կտրտված բարձունքների վերևով անցնում են առանձին ավելի բարձր լեռներ։ Լեռնային զանգվածները մասնատված են լեռնային գետերի խորը հովիտներով։ Դրանցից են՝ Չևտական, Էրգուվեեմ, Նունյամովաամ գետերը։ Չուկոտյան թերակղզու ամենաբարձր կետը Իսխոդնայա լեռն է՝ ծովի մակարդակից 1194 մ բարձրությամբ։


=== Կլիմա ===
Կլիման խիստ է, առափնյա շրջաններում՝ ծովային, ներքին շրջաններում՝ խիստ ցամաքային։ Ձմռան տևողությունը՝ մինչև 10 ամիս։
Ամենուրեք տարածված է հավերժական սառցույթը։ Անթափանց (մինչև 30-40 մ հաստությամբ) հալուտները հանդիպում են միայն խոշոր գետերի ստորին հոսանքում։ Սառած ապարների ջերմաստիճանը կազմում է միջինը -10 ˚C, լեռնաշղթաների առանցքային հատվածներում և -6 ˚C գետահովիտներում։


== Բուսական աշխարհ ==
Չուկոտյան թերակղզու տարածքն ամբողջությամբ գտնվում է տունդրային գոտում։ Անտառներն ամենուրեք բացակայում են։ Բուսականությունից այստեղ հանդիպում են արկտիկական ուռենին, հապալասի կապույտը, լոռամրգին, դրանց բարձրությունը կազմում է 5-20 սմ։ Երբեմն հանդիպում են նաև գաճաճ կեչին, ալպիական մաթուզենին, լապլանդական դիապենսիան։ Գետահովիտներում աճում են թփուտներ, որոնք բաղկացած են ուռենիների տարբեր տեսակներից, գաճաճ կեչիներից։ Լայնորեն տարածված են քարաքոսերը և մամուռները, որոնց մեծ մասը հազվագյուտ է։


== Կենդանական աշխարհ ==
Լայնորեն տարածված է բևեռաղվեսը և գայլը, ինչպես նաև հյուսիսային եղջերուները, նապաստակներ, երկարապոչ գետնասկյուռներ և հյուսիսային ծվծվաններ, լեմինգներ։ Լեռնային շրջաններում տարածված են ձնե ոչխարները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Чукотский полуостров (физическая карта, масштаб 1:1 000 000) // Национальный атлас России. — М.: Роскартография, 2004. — Т. 1. — С. 264—265. — 496 с. — 3000 экз. — ISBN 5-85120-217-3
География Чукотки
Видео ландшафтов и зверей Чукотского полуострова Видео ландшафтов и зверей Чукотского полуострова
Чукотская ландшафтная область в книге: Н. А. Гвоздецкий, Н. И. Михайлов. Физическая география СССР. М., 1978.
Ջովաննի Կրեսպի

Ջովաննի Բատտիստա Կրեսպի Իլ Չերանո  (իտալերեն՝ Giovanni Battista Crespi), (դեկտեմբերի 23, 1573, Ռոմանյանո Սեզիա, Նովարա, Պիեմոնտ, Իտալիա - հոկտեմբերի 23, 1632(1632-10-23), Միլան, Միլանի դքսություն), վաղ բարոկկոյի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ, քանդակագործ և ճարտարապետ, աշխատել է Միլանում։


== Կենսագրություն ==

Ծնվել է գավառական նկարիչ Ռաֆայիլ Կրեսպիի ընտանիքում։ Ենթադրվում է ,որ հայրն է եղել նրա միակ ուսուցիչը։
Հայրական ընտանիքը տեղափոխվեց բնակության Չերանո փոքրիկ քաղաքը։ 1951 թվականին երիտասարդը մեկնեց Միլան, որտեղ հնարավոր է,որ նա վատ չէր վարձատրվում, քանի որ 1951-ին  է թվագրվում նկարչի վարձատրությունը Բորրոմեո պալատում ինչ-որ դեկորատիվ աշխատանքի համար,որտեղ ապրում էր կարդինալ Ֆրեդերիկո Բորրոմեոյի եղբայրը՝ մեծահարուստ Ռենատո Բորրոմեոն։ Հարյուրամյակների ընթացքում պալատը վնասվել է և նրա դեկորները մասամբ են պահպանվել։
Լոմբարդյան գավառի բազմաթիվ տաճարները նկարչին մղեցին դեպի եկեղեցական գեղանկարչություն։ Որպեսզի պահանջարկը ճիշտ ընկալի,Կրեսպին ջանասիրաբար ուսումնասիրում էր Միլանում աշխատող այն ժամանակվա հեղինակավոր նկարիչների ստեղծագործությունները, նրանց մեջ էին հայտնի Պելլագրինո Տիբալդին (1257-1596) և Գաուդենցիո Ֆերրարին
(1575-1646)․Մաներիստական գեղանկարչության կենտրոնը մնում էր Միլանը,որ նկարչական կապեր էր պահպանում մերձալպիան պետությունների նկարիչներին հետ։ Այդ ժամանակվա հեղրնակություններից էր մաներիստ, նկարիչ Բարտոլոմեուս Շպրանգերը (1546-1611)։ Նա ծագումով ֆլամանդացի էր։
Կարդինալ Ֆրեդերիկո Բորրոմեոյի աջակցությամբ երիտասարդ նկարիչը մեկնեց Հռոմ փորձաշրջան անցնելու,այցելելով նաև Բոլոնիայի և Ֆլորեցիայի գեղարվեստական կենտրոնները։ Վերադառնալով Միլան նա տարվեց սուրբ Կարլո Բորրոմեոյի վիթխարի քանդակի ստեղծմամբ, պահպանված են քանդակի առանձին մասերի նրա նկարները(որոնք հետագայում մտել են Մետրոպոլիտենի արվեստի թանգարանի հավաքածուի մեջ )։
Նա հայտնրի դարձավ Միլանում և Լոմբարդիայում որպես եկեղեցիական նկարիչ, պրակտիկորեն ներդնելով Տրիդենտի տաճարում նորույթներ եկեղեցիական գեղանկարչության մեջ։   
1621 թվականին նրան նշանակեցին Ամբրոզիանայի գեղարվեստական ակադեմիայի առաջին տնօրենը, որը հիմնադրել էր կարդինալ Ֆրեդերիկո Բորրոմեոն։ Որպես նկարիչ դարձավ նաև մենեջեր-ադմինիստրատոր։
Սակայն նկարչի գեղարվեստական պրակտիկայի մեջ էր մտնում նաև քանդակագործությունը և ճարտարապետությունը։ Միլանում շարունակվում էր մայր տաճարի շինարարությունը։ Ճարտարապետներին հանձնարարել էին գլխավոր ճակատի ստեղծման նախագծերի մշակում։ Ճարտարապետ Ֆրանչեսկո Մարիա Պիկինը առաջարկեց հռոմեական ձևի բարակկո ոճի ճակատ։ Այս լուծումը երբեք չէր իրականանա։ Կառույցի գլխավոր ժակատը ոչ գոթական ոճ էր, որի լուծումը առաջարկեցին ճարտարապետներ Պելեգրինո Տիբալդին և Ջովաննի Բատիստա Կրեսպին։ Վերջինս դարձավ գլխավոր ճակատի և Սան Պաոլո Կոնվերսո Միլանի եկեղեցու նախագծողը։
Մահացել է Միլանում 1632 թվականի հոկտեմբերին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Գրականություն ==
G. A. dell’acqua in «Storia di Milano» X, Mailand 1957, S. 726 ff.
G. TESTORI im Katalog der Ausstellung «Manierismo piemontese e lombardo del '600», Turin 1955, S. 41 ff.
N. PEVSNER «Die Gemälde des Giovanni Battista Crespi, genannt Cerano» im «Jahrbuch der Preußischen Kunstsammlungen» XLVI, Berlin 1925, S. 259 f.


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոսեմեյկինո

Նովոսեմեյկինո (ռուս.՝ Новосемейкино), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Կրասնոյարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9600 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կատինոք

Կատինոք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում։
Գյուղն հայաբնակ էր։ 1850-ական թվականներին ուներ 9 տուն՝ 60 հայ բնակչով, իսկ 1909 թվականին՝ 18 տուն։
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։
Կատինոքն ուներ Ս. Գևորգ անունով եկեղեցի։
Գյուղը թուրքերի կողմից ավերվել ու ամայացվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կրինկա (Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջան)

Կրինկա (ռուս.՝ Крынка), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում։ Մտնում է Ալեքսեևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Արսլաններ

Արսլաններ, հայազգի բժիշկներ Իտալիայում։


== Կենսագրություն ==
Արսլան Երվանդ (ծնվել է մայիսի 23-ին 1865 թվականին Խարբերդ, մահացել՝ մայիսի 21-ին 1948 թվականին Պադովա)՝ 1884 թվականին ավարտել է Վենետիկի Մուրադ–Ռափայելյան վարժարանը, իսկ 1889 թվականին՝ Պադովայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, մասնագիտացել ականջի, քթի, կոկորդի հիվանդությունների բնագավառում։ Հեղինակ է 74 գիտական աշխատությունների։Արսլան Միքայել (Մայքլ) Երվանդի (ծնվել է հունվարի 23-ին 1904 թվականին, Պադուա), պրոֆեսոր։ 1927 թվականին ավարտել է Բեռլինի համալսարանը։ Աշխատում էր Պադովայի համալսարանի ականջի, քթի, կոկորդի հիվանդությունների կլինիկայում։ Աշխատությունները վերաբերում են ականջի, քթի կոկորդի հիվանդությունների բուժման (հիմնականում վիրահատման եղանակով) և կանխարգելման հարցերին։ Պարգևատրվել է ֆրանսիական «Պատվո լեգեոն» շքանշանով, իտալական հանրապետության առաջին կարգի ոսկե մեդալով։ Միքայել Արսլանը բրիտանական թագավորական բժշկական ընկերության իսկական անդամ է։
Պեսկովսկի գյուղական խորհուրդ (Լոխվիցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պեսկովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Պեսկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Пісківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխվիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պեսկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2870 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 61,71 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,51 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(1097) Վիկիա

(1097) Վիկիա (անգլ.՝ Vicia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1928 թվականի օգոստոսի 11-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,640771 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8629 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4186 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1567,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229672 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1097) Վիկիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գյուջիր

Գյուջիր, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Պար լեռնաշղթայում, Հասանկալա քաղաքից մոտ 35 կմ հյուսիս-արևելք, Արաքսի աջակողմյա վտակից մեկի աջ կողմում։ Բարձր 2749 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գարդմանի դաշտ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գարդման (այլ կիրառումներ)Գարդման, դաշտ Հայկական լեռնաշխարհում, Կուրի աջակողմյան վտակ Շամքուր գետի ու նրա աջ օժանդակ Գարդմանի ավազանում։ Գարդմանի դաշտի կողմերն կան հարիւրաւոր, բազմաճղի լեռնագօտիներ, սարաւանդներ և լեռնաբազուկներ, անդնդախոր ձորեր և ահարկու վիհեր, սարսափելի կիրճեր և զարհուրելի նեղուցներ, օձապտոյտ ձորակներ և լերկ ապառաժներ, բլուրներ, թումբեր և սեռեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Լինկոլն շրջան (Մինեսոտա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լինկոլն շրջան (այլ կիրառումներ)Լինկոլն շրջան (անգլ.՝ Lincoln County), ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1,391 կմ² է, բնակչությունը՝ 6,429 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Իվանհո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Ռուդ

Ռուդ (ռուս.՝ Рудь), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Օտրադնայայի շրջանում։ Գտնվում է Օտրադնայա ստանիցայից 36 կմ հարավ, ծովի մակարդակից 515 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Համաձայն 2010 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 741 բնակիչ, հիմնականում ռուսներ, հայեր, վրացիներ, ուկրաինացիներ և այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, ակումբ և բուժկայան։


== Պատմությունը ==
Հիմնադրվել է 1870-ական թվականներին։ Հայերը եկել են Ախալքալաքից և Գանձա գյուղից` 1957 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
(3209) Բուխվալդ

(3209) Բուխվալդ (անգլ.՝ Buchwald), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հունվարի 24-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,192235 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0751 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3094 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1185,58 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,30365 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,23° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3209) Բուխվալդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոցմանով (գյուղ, Կրոլևեցի շրջան)

Բոցմանով (ուկրաիներեն՝ Боцманів), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոցմանով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուքիի լճակ

Կուքիի լճակ, Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում, Կուքի գյուղից 4-5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրլեռնային այս լճակը (500 մ x 300 մ) սնվում է Վայքի լեռների ձնհալից, մի քանի աղբաջրերից ու առվակներից։ Ծովի մակարդակից ունի 2500 մ բարձրություն։ Կանաչապատ լեռներով շրջապատված այս լճակից սկզբնավորվում է Նախիջևան գետի Կուքի վտակը։ Այն կոչվում է նաև Կարնի լճակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Անաբել Գուտիերես

Անաբել Գուտիերես (իսպ.՝ Anabel Gutierrez Aicua, սեպտեմբերի 5, 1931(1931-09-05), Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ - օգոստոսի 21, 2022(2022-08-21), Պուեբլա դե Սարագոսա, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկական կինոյի ոսկե դարաշրջանի դերասանուհի, «Արիել» մրցանակի դափնեկիր (1956)։


== Կենսագրություն ==
Անաբել Գուտիերեսը ծնվել է 1931 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Մեխիկոյում։ Հայրը եղել է դերասան, մայրը՝ պարուհի։ Մեքսիկական կինոյում իր առաջնաելույթը կատարել է 1949 թվականին, որից հետո նա ավելի մեծ դերերի առաջարկներ է ստացել։ Մինչ իր մահը համարվել է մեքսիկական կինոյի ոսկե դարաշրջանի վերջին վերապրած լեգենդնը։ 1952, 1953 և 1956 թվականներին դերասանուհին առաջադրվել է մեքսիկական «Արիել» մրցանակի։
1960-ական թվականների վերջերին Գուտիերեսը սկսել է աշխատել հեռուստատեսությունում և աշխատանքային հարաբերություններ է զարգացրել մեքսիկացի սցենարիստ, պրոդյուսեր  Գոմես Բոլանոս Ռոբերտոյի հետ, ինչը նրան դարձրել է ավելի հանրահայտ։ Նրա մասնակցությամբ «Չեսպիրիտո» ֆիլմը համարվում է մեքսիկական կինոյի բոլոր ժամանակների լավագույններից մեկը։ 
Անաբել Գուտիերեսը մահացել է 2022 թվականի օգոստոսի 21-ին, Պուեբլա դե Սարագոսա քաղաքում, իր 91-ամյակից 2 քանի շաբաթ առաջ։ Գուտիերեսը մեքսիկացի դերասանուհի Ամայրանիի մայրն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Подробная биография
Досье с фильмографией на сайте КиноПоиск
TÍTULO: LA LIGA DE LAS MUCHACHAS
Ուուսվադա

Ուուսվադա (էստ․՝ Uusvada), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վալգուսի

Վալգուսի (ռուս.՝ Валгусы), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բուտուրլինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գրիգորի Լեպս

Գրիգորի Վիկտորովիչ Լեպս (իրական անունը՝ Григо́рий Ви́кторович Лепсвери́дзе (ռուս․), հուլիսի 16, 1962, Սոչի), ծագումով վրացի ռուս երգիչ, երգահան, պրոդյուսեր, Էստրադային արվեստի գործիչների միջազգային միության անդամ, Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ (2011): «World Music Awards»-ի, «Տարվա երգ»-ի, «Ոսկե գրամոֆոն»-ի մրցանակակիր։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ (1962-1992) ===
Գրիգորի Վիկտորովիչ Լեպսը ծնվել է 1962 թվականի հուլիսի 16-ին Սոչիում։ Հայրը՝ Վիկտոր Անտոնովիչը, աշխատել է Սոչիի մսի փաթեթավորման գործարանում, մայրը՝ Նաթելլա Սեմյոնովնան, հացի գործարանում։ Հարազատ քույրը Էթերի Ալավիձեն է։ Սովորել է Սոչիի թիվ 7 միջնակարգ դպրոցում։ Նա իր իսկ խոստովանությամբ ուսման մեջ նշանակալի հաջողություններով աչքի չէր ընկնում, ուսուցիչներն անգամ նրան «գրողի տարած ծույլիկ» էին անվանում։ Դեռ մանկուց նա լրջորեն զբաղվում էր երաժշտությամբ և ֆուտբոլով, նվագում էր դպրոցական նվագախմբում։
14 տարեկանում ընդունվում է երաժշտական ուսումնարան, որտեղ ավարտում է հարվածային գործիքների բաժինը։ Խաբարովսկի բանակում ծառայելուց հետո աշխատել է Սոչիի «Ռիվիերա» զբոսայգու պարահրապարակում, երգել Սոչիի ռեստորաններում, նվագել ռոք խմբերում։ 1980 թվականների վերջին «Ինդեքս-398» խմբի մենակատարն էր։
1990-ական թվականների սկզբին Գրիգորին Սոչիի «Ժեմչուժինա» հյուրանոցի «1.3.7» ռեստորանում ռոմանսներ էր կատարում։ Վաստակած ամբողջ գումարը նա ծախսում էր խաղատների, խմիչքի և կանանց վրա։ Իսկ այդ ժամանակաշրջանի համար նա բավականին շատ էր վաստակում։ Ինչպես նա հիշում է. «Օրական լինում էր 150 ռուբլի էի վաստակում։ Լինում էր նաև ավելի շատ»։


=== Կարիերայի սկիզբը (1992-1999) ===
30 տարեկանում տեղափոխվում է Մոսկվա․


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թիֆլիսի արտիստական ընկերություն

Թիֆլիսի արտիստական ընկերություն, թատերական կազմակերպություն Թիֆլիսում։ Գործել է 1888 թվականից մինչև 1920 թվականը։


== Պատմություն ==
Թատերական կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1888 թվականին՝ վարչության նախագահ՝ Եսայի Փիթոևի գլխավորությամբ։
Նույն թվականին կազմակերպվել է ընկերության դերասանական ռուսական խումբը (առաջին ներկայացումը՝ Նիկոլայ Գոգոլի «Ամուսնություն»)։ 
Ընկերությունը մեծապես նպաստել է Թիֆլիսի թատերական կյանքի զարգացմանը. հրավիրվել են դերասաններ, դերասանական խմբեր, որոնց
հետ հանդես են եկել նաև տեղի դերասանները։ Թբիլիսիի օպերայի և բալետի թատրոնի նոր շենքի բացումը (1896), ինչպես և սեփական թատրոնի շենքի կառուցումն ավելի են ընդլայնել ընկերության գործունեությունը։
Թատրոնի շենքը կառուցվել է Ե. Փիթոևի միջոցներով, բացվել 1901 թվականին (այժմ՝ Ռուսթավելու անվան վրացական թատրոն), այստեղ ներկայացումներ են տվել հայկական, ռուսական և վրացական թատերախմբերը։
Թիֆլիսի արտիստական ընկերության աշխատանքներին մեծապես նպաստել են հայազգի գործիչներ Պ. Բեժանբեկը, Գ. Տեր-Ասատուրովը, Ե.
Արղուտինսկայա-Կոզլովսկայան, Տ. Օթարովան և ուրիշներ։
Ընկերությունը գոյատևել է մինչև 1920 թվականը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեմրիկ

Գեմրիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Զամլինիե (գյուղ, Լյուբոմլի շրջան)

Զամլինիե (ուկրաիներեն՝ Замли́ння), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զամլինիե գյուղում բնակվում էր 233 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վոյ Վոժ (Վերին Օդեսի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոյ Վոժ (այլ կիրառումներ)Վոյ Վոժ (ռուս.՝ Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վերին Օդես գետի աջ ափին՝ 19 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 27 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000075908
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007590
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Լյուբինսկի շրջան

Լյուբինսկի շրջան (ռուս.՝ Любинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օմսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լյուբինսկիյ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3300 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 42538 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,89 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Դորիկ Պողոսյան

Դորիկ Ասքանազի Պողոսյան (փետրվարի 4, 1930(1930-02-04), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 2009), հայ աշխարհագետ։ Աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1993)։


== Կենսագրություն ==
Դորիկ Պողոսյանը ծնվել է 1930 թվականին Թիֆլիսում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1990-2003 թվականներին եղել է ՀՊՄՀ ֆիզիկական աշխարհագրության ամբիոնի վարիչ, 2003 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ էկոլոգոնոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող։
Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ լանդշաֆտագիտության, բնական պաշարների գնահատման խնդիրներին։ Համահեղինակ է ՀՀ գյուղատնտեսական ատլասի (ռուսերեն, 1984) ու «Մայրցամաքների և օվկիանոսների աշխարհագրություն» (2000) դպրոցական դասագրքի։


== Մահ ==
Մահացել է 2009 թվականին։ Թաղված է Երևանի Թոխմախի գերեզմանատանը։


== Երկեր ==
Сельскохозяйственная оценка природных ресурсов территории Армянской ССР. Ереван, 1986.
Հայկական լեռնաշխարհի (ու հարակից տարածքների) լանդշաֆտները և ֆիզիկաաշխարհագրական շրջանները։ ԵՊՀ հրատ., Երևան։ 232 էջ։ ISBN 978-5-8084-1007-7.


== Ծանոթագրություններ ==
Արթուր Միքայելյան

Արթուր Գևորգի Միքայելյան (մարտի 8, 1970(1970-03-08), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային, հայ և հույն բռնցքամարտիկ, Հայաստանի կրկնակի չեմպիոն (1992, 1993), Հունաստանի հնգակի չեմպիոն (1997-2001), աշխարհի առաջնության մրցանակակիր (1995), Օլիմպիական խաղերի մասնակից (2000)։


== Կենսագրություն ==
Արթուր Միքայելյանը ծնվել է 1970 թվականի մարտի 8-ին Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր)։ 12 տարեկանում, Կառլեն Թումանյանի մոտ, սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով։ 1987 թվականից մարզվել է Ռաֆայել Մեհրաբյանի գլխավորությամբ։ 1989 թվականին թեթևագույն քաշային կարգում ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր էր։ 1990 թվականին անցել է թեթևագույն քաշային կարգ, դարձել միջազգային մրցաշարերի հաղթող Ֆրանսիայում և Դանիայում, ստացել է «միջազգային կարգի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի» կոչում։ 1992-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի հավաքականի կազմում, նվաճել Է Բեռլինի (1995) աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալ։
1997 թվականին տեղափոխվել է Հունաստան և հետագայում հանդես է եկել այդ երկրի դրոշի ներքո։ 2000 թվականին մասնակցել է Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերին, 2001 թվականին նվաճել Է Թունիսի Միջերկրածովյան խաղերի բրոնզե մեդալը և հասել մինչև Բելֆաստի աշխարհի առաջնության քառորդ եզրափակիչ, որտեղ զիջել Է կուբացի նշանավոր բռնցքամարտիկ Գիլերմո Ռիգոնդոյին։
2002 թվականին ավարտել է մարզական կարիերան։ 2005-2009 թվականներին մարզչական գործունեությամբ զբաղվել է «ԱԵԿ» մարզական ընկերությունում։ 2009-2010 թվականներին եղել է Հունաստանի բռնցքամարտի կանանց հավաքականի գլխավոր մարզիչը։ 2010 թվականից մարզիչ է աշխատում Աթենքի «Balios» բռնցքամարտի ակումբում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Артур Микаелян – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Интервью Артура Микаеляна сайту Armsport.am Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Ադիրներ

Ադիրներ, 100–400 մետր հարաբերական բարձրությամբ բլրաթմբային նախալեռներ, որոնք եզրավորում են Տյան–Շանի լեռնաշղթան (Ֆերգանայի, Գիսարյան
հովիտներում և այլն)։ Կազմված են երրորդականի և չորրորդականի հատվածքներից՝ ծածկված լյոսով և լյոսանման ապարներով։ Ադիրները կտրատված են, ճյուղավորված, զառիթափ խոր ձորակներով։
ԱԿԲԱ բանկ

Ակբա բանկը Հայաստանում գործող ունիվերսալ բանկ է։ Բանկը ներկայացված է Հայաստանի բոլոր մարզերում, բոլոր խոշոր քաղաքներում և ավաններում։ Բանկի մասնաճյուղերը թվով 63-ն են։ Բանկի կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է Երևանում։ Բանկի գործունեության հիմնական նպատակն է օժանդակել Հայաստանի տնտեսության, փոքր և միջին բիզնեսի զարգացմանն ու ամրապնդմանը։ Ակբա բանկը Հայաստանի խոշորագույն բանկերից է։ Ներկայումս բանկը տրամադրում է բազմատեսակ ունիվերսալ բանկային ծառայություններ։ 2021 թվականին բանկը փոխել է կազմակերպաիրավական ձևն ու դարձել բաց բաժնետիրական ընկերություն, ինչպես նաև վերաբրենդավորվել և վերանվանվել «ԱԿԲԱ ԲԱՆԿ» ԲԲԸ։


== Կառավարման մարմիններ ==
Բանկի կառավարման մարմիններն են՝

Բաժնետերերի ընդհանուր ժողովը
Բանկի խորհուրդը
Բանկի գլխավոր գործադիր տնօրենըԲաժնետերերի ընդհանուր ժողովը բանկի բարձրագույն կառավարման մարմինն է։ Բանկի խորհուրդն իրականացնում է բանկի գործունեության ընդհանուր ղեկավարումը։ Բանկի ընթացիկ ղեկավարումն իրականացնում է Գլխավոր գործադիր տնօրենը։


== Մատուցած ծառայություններ ==
Բանկն իրականացնում է Հայաստանի օրենքներով և այլ իրավական ակտերով նախատեսված գործառնություններ։ Բանկն ընդունում է ինչպես ժամկետային, այնպես էլ ցպահանջ ավանդներ, տրամադրում է սպառողական և առևտրային վարկեր, թողարկում և սպասարկում է պլաստիկ քարտեր, թողարկում է միջազգային առևտրի սպասարկման գործիքներ և այլն։
Գյուղատնտեսական վարկերի ծավալներով Բանկն առաջին տեղում է՝ շուկայում ունենալով մոտ 52 տոկոս մասնաբաժին։


== Բանկը և գյուղատնտեսությունը ==
Բանկը գյուղատնտեսական վարկերի պորտֆելի մեծությամբ առաջինն է Հայաստանի բանկային համակարգում։


== Մասնաճյուղեր ==

Բանկն ունի 63 մասնաճյուղ (ներառյալ Բանկի Կենտրոնական գրասենյակը), որոնցից 18-ը՝ Երևանում, մնացածը՝ Հայաստանի 10 մարզերում և ավելի քան 160 բանկոմատ Հայաստանի ամբողջ տարածքում։


== Տես նաև ==
Հայաստանի բանկային համակարգ


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սիվրիհիսար

Սիվրիհիսար, Սիվրի Հիսար, հնում՝ Թալիա, Հուստինիանուպոլիս, քաղաք Թուրքիայում, համանուն լեռնաշղթայի հարավային ստորոտին, Անկարայից 185 կմ հարավ-արևմուտք։ Հիմնադրել է Բյուզանդիայի Հուստինիանոս I կայսրը։ Թուրքերեն Սիվրիհիսար անվանումը (նշանակում է սրածայր բերդ) ստացել է պահպանված բյուզանդական ավերակ բերդից։ Սիվրիհիսարում հայերը հաստատվել են դեռես բյուզանդական տիրապետության ժամանակաշրջանում։ 1471 թվականին Թորոս եպիսկոպոսի (Աղքատ) ընդօրինակած «Ճաշոց» ձեռագիրը վկայում է այնտեղ հայկական գաղութի առկայությունը՝ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցով հանդերձ։ Հայերը նախ հիմնել են մերձակա Հային գեղը (թուրք.՝ Խրիստիան քյոյի), ապա տեղափոխվել բնական ամրություններով պաշտպանված Սիվրիհիսար։ Հայկական կազմակերպված համայնքի մասին առաջին տեղեկությունները վերաբերում են 17-րդ դարին (1602 թվականին հայ վաճառականները առևտրական կապերի մեջ են եղել Վենետիկի հետ, 1616 թվականին է այցելել Սմեոն Լեհացին)։
1850-ական թվականներին քաղաքում կառուցվել է երկսեռ դպրոց (Սահակ-Մեսրոպյան և Հռիփսիմյանց), 1863 թվականին՝ գիշերօթիկ դպրոց (Թարգմանչաց)։ 14-րդ դարի կեսին Ա․ ունեցել է 4 հազար հայ բնակիչ, 1874 թվականին՝ 5250 մարդ (750 տուն), 1890 թ.-ին՝ մոտ 6000 մարդ (800 տուն)։ Հայկական միջին և կենտրոնական թաղերի աղետալի հրդեհից (1876) հետո քաղաքը կառուցապատվել է նոր նախագծով։ 1881 թվականին կառուցվել է Մ․ Երրորդություն եկեղեցին, 1883 թվականին՝ Ներսիսյան դպրոցը և նոր բաղնիքը։ 1911 թվականին Սիվրիհիսարում հրատարակվել է «Անահիտ» խմորատիպ շաբաթաթերթը, հիմնվել բարեգործական միության մասշնաճյուղ, կազմակերպվել թատերական խումբ։ 1914 թվականին Սիվրիհիսարում ապրող մոտ 850 տուն հայերը զբաղվում էին հիմնականում այգեգործությամբ, արհեստներով, սանտրով, վաճառականությամբ։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ 1918 թվականին Սիվրիհիսար վերադարձած 200-250 հայ ընտանիքները թուրքական կառավարության նոր հալածանքների հետևանքով ստիպված հեռացել են, և հայկ․ գաղութը 1920 թվականին վերջնականապես քայքայվել է։ Հունաստանում, Բուլղարիայում և այլուր ապաստանած սիվրիհիսարցիներից շատերը հետագայում ներգաղթել են Սովետական Հայաստան։