Ցորնուկ

Ցորնուկ, ցորենի խոտ, փըստփստուկ (լատ.՝ Brómus), դաշտավլուկազգիների (հացազգիներ) ընտանիքի միամյա, հազվադեպ երկամյա և բազմամյա խոտաբույս է։ Հայտնի է ցորնուկի շուրջ 100 տեսակ։


== Հայաստանում ==

ՀՀ-ում՝ 14 տեսակ՝ 

Ցորնուկ Դանթոնի (Bromus danthoniae),
Ցորնուկ խայտաբղետ (Bromus variegatus),
Ցորնուկ ճապոնական (Bromus japonicus),
Ցորնուկ հուրանավոր (Bromus scoparius),
Ցորնուկ Բիբերշտեյնի (Bromus biebersteinii) և այլն։Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։
Աճում է խճոտ, քարքարոտ, չոր վայրերում, խոտածածկ թեքություններում, պարապուտներում, գետափերին, այգիներում, բնակավայրերում։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունի բարձրությունը 10-80 (երբեմն՝ 100) սմ է։ Տերևները գծաձև են, թավոտ կամ մերկ։ Ծաղկաբույլը ցրված կամ հոծ հուրան է՝ 10-20 հասկիկներով։ Ծաղկում է ապրիլից մինչև օգոստոս։
Պտուղը սերմիկ է։ Ցորնուկի բոլոր տեսակները վաղ գարնանային արոտների միակ կերաբույսերն են։ Որոշ տեսակների բուսուտները ջրառատ տարիներին կամ թեթևակի ջրարբիացումից հետո կարելի է օգտագործել որպես խոտհարքներ։


== Նշանակություն ==
Ցորնուկի բոլոր տեսակները վաղ գարնանային արոտների միակ կերաբույսերն են։ Որոշ տեսակների բուսուտները ջրառատ տարիներին կամ թեթևակի ջրարբիացումից հետո կարելի է օգտագործել որպես խոտհարքներ։


== Տեսակներ ==

Bromus aleutensis
Bromus alopecuros
Bromus anomalus
Bromus arenarius
Bromus arizonicus
Bromus arvensis
Bromus benekii
Bromus berteroanus
Bromus biebersteinii
Bromus briziformis
Bromus bromoideus
Bromus carinatus
Bromus catharticus
Bromus ciliatus
Bromus ciliatus ciliatus
Bromus ciliatus richardsonii
Bromus commutatus
Bromus danthoniae
Bromus diandarm
Bromus erectus
Bromus exaltatus
Bromus fibrosus
Bromus frigidus
Bromus frondosus
Bromus grandis
Bromus grossus
Bromus hordeaceus
Bromus hordeaceus ssp. ferronii
Bromus hordeaceus ssp. hordeaceus
Bromus hordeaceus ssp. molliformis
Bromus hordeaceus ssp. pseudothominii
Bromus hordeaceus ssp. thominei
Bromus inermis — Костёр безостый
Bromus inermis ssp. inermis
Bromus inermis ssp. inermis var. divaricatus
Bromus inermis ssp. inermis var. inermis
Bromus inermis ssp. pumpellianus 
Bromus inermis ssp. pumpellianus var. arcticus
Bromus inermis ssp. pumpellianus var. pumpellianus
Bromus interruptus
Bromus japonicus
Bromus kalmii
Bromus kinabaluensis
Bromus koeieanus
Bromus kopetdagensis
Bromus laevipes
Bromus lanatipes
Bromus lanceolatus
Bromus latiglumis
Bromus lepidus
Bromus luzonensis
Bromus macrostachys
Bromus madritensis
Bromus mango
Bromus marginatus
Bromus maritimus
Bromus mucroglumis
Bromus nottowayanus
Bromus orcuttianus
Bromus pacificus
Bromus polyanthus
Bromus polyanthus ssp. paniculatus
Bromus polyanthus ssp. polyanthus
Bromus porteri
Bromus pseudolaevipes
Bromus pseudosecalinus
Bromus pseudothominii
Bromus pubescens
Bromus ramosus
Bromus ramosus ssp. benekii
Bromus ramosus ssp. ramosus
Bromus rigidus
Bromus scoparius
Bromus secalinus L. 
Bromus sitchensis
Bromus squarrosus
Bromus stamineus
Bromus sterilis
Bromus suksdorfii
Bromus tectorum
Bromus texensis
Bromus vulgaris
Bromus willdenowii


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Невский С. А., Сочава В. Б. Род 188. Костёр — Bromus // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома Р. Ю. Рожевиц и Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1934. — Т. II. — С. 554—583. — 778 + XXXIII с. — 5175 экз.


== Արտաքին հղումներ ==
Brome grasses UK Archived 2006-02-14 at the Wayback Machine.
Interactive Key to Bromus of North America Archived 2007-08-31 at the Wayback Machine.