Միշել Հովարդ

Միշել Ջանին Հովարդ (անգլ.՝ Michelle Janine Howard, ապրիլի 30, 1960(1960-04-30), March Air Reserve Base, Ռիվերսայդ, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ռազմական գործիչ, ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի ծովակալ, հայտնի է որպես չորսաստղանի ծովակալի կոչմանը հասած առաջին ամերիկացի կինը։ Եղել է ռազմածովային գործողությունների 38-րդ ղեկավարի տեղակալը 2014 թվականին հուլիսի 1-ից մինչև 2016 թվականի մայիսի 31-ը։
Ծնվել է Կալիֆոռնիայի ավիաբազայում, ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի սպայի ընտանիքում։ Դեռ մանկության տարիներին բախվել է խտրականության` ըստ սեռի և մաշկի գույնի։ 1982 թվականին ԱՄՆ զինված ուժերում կանանց ծառայության սահմանափակումները վերացնելուց հետո նա ավարտել է Միացյալ Նահանգների ռազմածովային ակադեմիան և ընդունվել է Միացյալ Նահանգների նավատորմ։ Սկսելով ծառայությունը USS Lexington-ում, այնուհետև զբաղեցրել է մի շարք բարձրաստիճան պաշտոններ։ Նա մասնակցել է մի շարք ռազմական գործողությունների, այդ թվում՝ Պարսից ծոցի պատերազմում։
1998 թվականին ավարտել է ԱՄՆ բանակի հրամանատարաշտաբային գլխավոր քոլեջը։ Հաջորդ տարի նշանակվել է «USS Rushmore» մեծ դեսանտային նավի հրամանատար՝ այդ պաշտոնում դառնալով առաջին աֆրոամերիկուհի կինն ամբողջ նավատորմում։ Զբաղեցրել է մի քանի հրամանատարական պաշտոններ, որտեղ հաճախ առաջին և միակ կինն էր։ 2006 թվականին Միշելն ստացել է դերծովակալի ցածր աստիճանի, 2009 թվականին՝ վերին աստիճանի, իսկ 2012 թվականին՝ փոխ-ծովակալի կոչում։ 2014 թվականին դարձել է լիարժեք ծովակալ՝ դառնալով առաջին կինն այդ կարգավիճակում ԱՄՆ-ի ողջ պատմության ընթացքում։ Դրանից հետո զբաղեցրել Է ռազմածովային գործողությունների ղեկավարի տեղակալի (2014-2016) և ԱՄՆ ռազմածովային «Եվրոպա»-«Աֆրիկա» ուժերի (2016-2017) հրամանատարի պաշտոնները։ 2017 թվականին նա 35 տարի մարտական ծառայությունից հետո թոշակի է անցել։ Ամուսնացած է նախկին ծովայինի հետ, երեխաներ չունի։ Արժանացել է բազմաթիվ ռազմական և հասարակական, այդ թվում` արտասահմանյան մրցանակների։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Միշել Ջանին Հովարդը ծնվել է 1960 թվականի ապրիլի 30-ին, Կալիֆոռնիայի Ռիվերսայդ շրջանի Մարչ ավիաբազայում  : Եղել է ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի գլխավոր սերժանտ, աֆրոամերիկացի Նիք Կլարենս Հովարդի և Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտ, բրիտանուհի Ֆիլիպա Հովարդի չորրորդ երեխան :
Միշելը ոգեշնչվել է Հարիեթ Թաբմենի, Ֆրեդերիկ Դուգլասի և Բուֆալոյի զինվորների կենսագրությունից, բարոյական օրինակ համարելով Մարտին Լյութեր Քինգին։ Հետագայում նա հիշում էր, որ 5 տարեկան հասակում մի երեխա նրան անվանել էր «նեգր», որից հետո նա վազել է տուն, որտեղ հայրը գրկել է նրան և սկսել է թափահարել` ասելով. «Դու կսովորես դրան։ Դու պետք է հաղթահարես դա։ Սա այն երկիրն է, որտեղ դու ապրում ես։ Դադարիր լաց լինել»  :
12 տարեկան հասակում ԱՄՆ նավատորմի մասին վավերագրական ֆիլմ դիտելուց հետո Միշելը վճռականորեն որոշել է ընտրել ռազմական կարիերան, չնայած այն բանին, որ կանանց արգելվում էր զինված ուժերում ծառայել: Նրա մայրն այն ժամանակ ասել է. «Եթե վեց տարի հետո քո ցանկությունը չթուլանա, դու դիմում կներկայացնես, և եթե քեզ մերժեն, մենք դատի կտանք կառավարությանը»։ Նրանք ստիպված չէին դա անել, քանի որ արգելքը վերացվել էր արդեն 1976 թվականին, երբ Միշելը 16 տարեկան էր։


=== Զինվորական ծառայություն ===

1978 թվականին Հովարդն ավարտել է Գեյթվեյի միջնակարգ դպրոցը Օրորայում, Կոլորադոյի նահանգ: Նույն թվականին, 17 տարեկան հասակում, նա ընդունվել է Մերիլենդ նահանգի Անապոլիս քաղաքի ռազմածովային ակադեմիա՝ դառնալով կանանցից կազմված այդ ժամանակվա երրորդ կուրսի կուրսանտ և № 1363 կուրսի յոթ կին աֆրոամերիկացիներից մեկը: 1982 թվականին Հովարդն ավարտել է ակադեմիան` մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճանով և Էնսինի կոչումով: Այնուհետև նաև ավարտել է Նյուպորտի ​​սպաների վերջրյա մարտական գործողությունների դպրոցը:
Իր կարիերայի սկզբում Հովարդը ծառայել է «USS Hunley» սուզանավերի բազայում և «USS Lexington» ավիակիրում, վերանորոգման սեկցիայում և ինժեներական բաժնում: Ըստ նրա, սկզբում նա բախվել է նախապաշարմունքներին՝ կապված իր աֆրոամերիկյան ինքնության, այլ ոչ թե իր սեռի հետ, և վատ է ընդունվել մի թիմում, որտեղ այդ ժամանակ ոչ մի կին չէր ծառայում, բայց ի վերջո հարմարվել է իր բարի կամքի, լավ աշխատանքի և հումորի զգացման շնորհիվ։ Միշելը մի օր զանգահարել է մորը` գանգատվելու, բայց մայրը պատասխանել է. «Այդտեղ է քո տեղը։ Քանի դեռ դու նավատորմում ես, դա չի ավարտվելու։ Ընդունիր դա կամ հեռացիր նավատորմից»։

1987-1990 թվականներին Հովարդը սովորել է Կորոնադոյի ռազմածովային դպրոցում, ավարտել է գերազանցությամբ՝ ստանալով ինժեներական կրթություն։ 1990 թվականին նա դարձել է զինամթերք փոխադրող «USS Mount Hood»-ի գլխավոր ինժեներ և այդ կարգավիճակով մասնակցել է «Անապատի վահան» և «Անապատի փոթորիկ» օպերացիաներին Պարսից ծոցում պատերազմի ընթացքում: 1992 թվականի հուլիսին առաջին լեյտենանտ Հովարդը ծառայության է անցել «USS Flint» զինամթերքի փոխադրող ավիակիրում: 1993 թվականի դեկտեմբերին նա տեղափոխվել է ռազմածովային անձնակազմի բյուրո և դարձել ռազմածովային նավատորմի նախարարության և Պաշտպանության նախարարության կին զինծառայողների հարցերով խորհրդատվական կոմիտեի միջև համագործակցության շտաբի պետ: 
1996 թվականի հունվարին Հովարդը դարձել է «USS Tortuga» մեծ դեսանտային նավի շտաբի պետը և այդ կարգավիճակով ուղարկվել Ադրիատիկ ծով՝ մասնակցելու նախկին Հարավսլավիայում խաղաղության պահպանման «Միավորված ջանքեր» գործողությանը։ Այդ ժամանակ նրա պարտականությունների մեջ էին մտնում արկերի, հրթիռային արագացուցիչների և զինամթերքի փոխանցման հսկողությունը ծովում։ Միջերկրական ծովից վերադառնալուց 60 օր անց Հովարդը Արևմտյան Աֆրիկայի ուսումնական փուլին մասնակցել է ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուսի և առափնյա պահպանության ստորաբաժանումների, ինչպես նաև` աֆրիկյան յոթ երկրների ռազմածովային ուժերի հետ համատեղ։ 1998 թվականին նա ավարտել է ԱՄՆ բանակի հրամանատարաշտաբային գլխավոր քոլեջը, որը գտնվում է Կանզաս նահանգի Ֆորտ Լիվենվորտ քաղաքում, ռազմական արվեստի և գիտության մագիստրոսի աստիճանով։ 1999 թվականի մարտի 12-ին Հովարդը դարձել է 15.000 տոննա քաշ ունեցող «USS Rushmore»-ի հրամանատար՝ գլխավորելով 400 նավաստիներից և 350 ծովային հետևակայիններից բաղկացած թիմը։ 39 տարեկան հասակում նա առաջին կին աֆրոամերիկուհին էր, որն իր վրա էր վերցրել ԱՄՆ-ի ռազմածովային նավատորմի նավի հրամանատարությունը։
Հովարդի հրամանատարությամբ նավը մասնակցել է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների և Սաուդյան Արաբիայի ռազմածովային ուժերի հետ համատեղ «Պողպատե մոգություն» և «Կարմիր Ռիֆ» գործողություններին, ինչպես նաև դարձել է վերջին 10 տարվա ընթացքում առաջին ամերիկյան ռազմածովային նավը, որը մտել է Դոհա։
2001 թվականի նոյեմբերից մինչև 2003 թվականի փետրվար Հովարդն զբաղեցրել է Պենտագոնում շտաբերի պետերի միացյալ կոմիտեի գլոբալ գործողությունների գծով շտաբի պետի (J-3) պաշտոնը։ 2003 թվականի փետրվարից մինչև 2004 թվականի փետրվարը նա եղել է շտաբի պետերի միացյալ կոմիտեի գործառնությունների գծով տնօրենի օգնական։ 2004 թվականի մայիսից մինչև 2005 թվականի սեպտեմբերը Հովարդը զբաղեցնում էր 7-րդ էսկադրայի հրամանատարի պաշտոնը երեք նավերի կազմում, որոնք կատարում էին ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուսի ստորաբաժանումների աջակցության համար զորքերի և սարքավորումների տեղափոխման խնդիրները։ Նրա հրամանատարության տակ էսկադրան 5-րդ էքսպեդիցիոն հարվածային խմբի հետ մասնակցել է Ինդոնեզիայում ցունամիի զոհերին օգնություն ցուցաբերելու և Պարսից ծոցի հյուսիսային մասում ծովային անվտանգության ապահովման գործողություններին։ 2005 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2006 թվականի հուլիս Հովարդը զբաղեցրել Է ռազմածովային գործողությունների պետի N3-ի տնօրենի տեղակալի պաշտոնը։
2006 թվականի մայիսի 19-ին Հովարդը ստացել է ստորին աստիճանի ծովակալի մեկաստղանի կոչում՝ դառնալով ԱՄՆ ռազմածովային ակադեմիայի 1982 թվականի դասի առաջին ծովակալ։ 2006 թվականի հուլիսից մինչև դեկտեմբեր Հովարդը զբաղեցրել Է ռազմածովային գործողությունների վարչության էքսպեդիցիոն պատերազմի բաժնի տնօրենի տեղակալի պաշտոնը, իսկ 2007 թվականի հունվարից մինչև 2009 թվականի հունվարն ընկած ժամանակահատվածում եղել է ռազմածովային նավատորմի ավագ ռազմական օգնականի պաշտոնում, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Վաշինգտոնում։ 2009 թվականի հունիսի 19-ին ստացել է բարձր աստիճանի դերծովակալի երկաստղանի կոչում, որից հետո վերադարձել է ծով` ծառայության։
2009 թվականի ապրիլի 5-ից մինչև 2010 թվականի հուլիսի 19-ը Հովարդը եղել է ԱՄՆ-ի Հինգերորդ նավատորմի օպերատիվ խմբի հրամանատար՝ 2-րդ էքսպեդիցիոն հարվածային խմբի, 51-րդ, 59-րդ և 151-րդ օպերատիվ խմբերի կազմում, որը տեղակայված է «USS Boxer» դեսանտային նավում և իր մեջ ներառում է 40 նավ, 175 թռչող ապարատ և 21 հազար մարդ: Նա այդ պաշտոններում առաջին կինն էր, նրա նախորդը դերծովակալ Թերենս Մաքնայթն էր, իսկ հաջորդը՝ դերծովակալ Քևին Սքոթը։ Բազմազգ օպերատիվ ուժերի կազմում Հովարդն ուղարկվել է ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարության օպերատիվ կայան, որտեղ մասնակցել է Հնդկական օվկիանոսում, Սոմալիի ափերի և Ադենի ծոցի գոտում ծովահենության դեմ պայքարին։ 2009 թվականի ապրիլին նա անձամբ ղեկավարում էր ծովահենների կողմից զավթված «MV Maersk Alabama» բեռնատար նավը ազատագրելու հնգօրյա գործողության անցկացումը, որն ավարտվել էր ապրիլի 12-ին` դրա կապիտան Ռիչարդ Ֆիլիպսի փրկությամբ:
Այդ առթիվ Հովարդը հայտնի է դարձել։ Կապիտան Ֆիլիպսի փրկության վերաբերյալ 2013 թվականին համանուն ֆիլմ է նկարահանվել։
2010 թվականի հունիսի 7-19-ը Հովարդը եղել է Բալթյան գործողությունների ծովային օպերատիվ խմբի հրամանատար ԱՄՆ-ի վեցերորդ նավատորմի կազմում, որը զբաղվում է փոխգործակցության և համագործակցության ամրապնդմամբ, այդ թվում՝ Բելգիայի, Դանիայի, Էստոնիայի, Ֆինլանդիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Լատվիայի, Լիտվայի, Լեհաստանի, Ռուսաստանի, Շվեդիայի և ԱՄՆ-ի միջև: 2010 թվականի օգոստոսից մինչև 2012 թվականի հուլիսը նա զբաղեցնում էր շտաբների պետերի միացյալ կոմիտեի ռազմավարական պլանների և քաղաքականության գծով տնօրենի շտաբի պետի պաշտոնը։ 2012 թվականի մայիսի 24-ին Հովարդն ստացել է փոխծովակալի կոչում` դառնալով աֆրոամերիկուհի առաջին կինը, որը հասել է երեք աստղանի ծովակալի կոչման։ 2012 թվականի օգոստոսի 24-ից մինչև 2013 թվականի հուլիսի 15-ը Հովարդը զբաղեցրել Է ԱՄՆ-ի ռազմածովային ուժերի հրամանատարության հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը՝ Վիրջինիա նահանգի Նորֆոլքում կենտրոնակայանով։ Նրա նախորդը փոխծովակալ Դևիդ Բասն էր, իսկ փոխարինողը՝ փոխծովակալ Նորա Թայսոնը, ապա Հովարդը նշանակվել է գործողությունների, պլանների և ռազմավարության ռազմածովային գործողությունների պետի տեղակալ (N3/N5):
2013 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Չակ Հեյգելը հայտարարել էր, որ նախագահ Բարաք Օբաման Սենատի քննարկմանն է առաջադրել Միշել Հովարդի թեկնածությունը՝ նրան ծովակալի կոչումը շնորհելու համար։ Այս պատմական որոշման շնորհիվ Հովարդը դարձել է առաջին կինը, որը չորսաստղանի կոչման է հասել ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի 236-ամյա պատմության ընթացքում։ Կոչումի շնորհման արարողությունը տեղի է ունեցել 2014 թվականի հուլիսի 1-ին։ Հովարդի ուսադիրներն ամրացրել են նրա ամուսինը՝ Ուեյն Քոուլզը և ռազմածովային նավատորմի նախարար Ռեյ Մաբուսը։ Մինչ ծովակալի կոչումը ստանալը Հովարդը պաշտոնապես զբաղեցրել Է ռազմածովային գործողությունների ղեկավարի տեղակալի պաշտոնը։ 2016 թվականի մայիսի 31-ին նա թողել է այդ պաշտոնը՝ Պենտագոնում արարողության ժամանակ փոխանցելով ծովակալ Ուիլյամ Մորանին լիազորությունները։


== Անձնական կյանք ==
1989 թվականի հուլիսին Միշել Հովարդն ամուսնացել է Ուեյն Քոուլզի՝ անվտանգության ծառայության աշխատակցի և նախկին ծովային հետևակի հետ։ Երեխաներ Միշելը չունի։ Զբաղվում է ձկնորսությամբ։ Չի կարծում, որ նրա նվաճումները կախված են աֆրոամերիկացի ինքնությունից կամ կանացի սեռի պատկանելությունից, քանի որ «Կյանքը կայանում է նրանում, որ դու անում ես ինքդ, և կինը կարող է անել այն ամենը, ինչին ձգտում է»։


== Ծանոթագրություններ ==