armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վավերացում (ինֆորմատիկայի ոլորտ)

Վավերացումը - (անգլ. Authentication) մի միջոց է, որով ինֆորմատիկայի ոլորտում ճշգրտում են մուտքի՝ անձանց կամ համակարգիչների, համապատասխանելիությունը, որպեսզի թույլ տան այդ մուտքը տարբեր միջոցներին՝ ցանցային, սիստեմային և այլ միջոցներին։ Վավերացումը օրինականացնում է վերոհիշյալ մուտքը։
Այսպիսով նույնականացումը (անգլ. Identification) թույլ է տալիս ճանաչել մուտքի համապատասխանելիությունը, մինչ դեռ վավերացումը ճշգրտում է այն։


== Դերը ==
Վավերացման շնորհիվ հնարավոր է դառնում՝

Պահպանել պետական շահերը և կազմակերպությունների ինֆորմատիկ ծառայությունները։ Կազմակերպությունները վավերացման տեխնոլոգիաներով պաշտպանվում են ավազակային հարձակուներից՝ նվազաեցնելով ժամանիկի և ինֆորմացիայի հավանական կորուստը։
Նպաստել էլեկտրոնային հաղորդակցությունը և առևտրի զարգացմանը։ Վավերացումը նպաստում է թվային տնտեսության զարգացնամը, որը ներկայումս տնտեսագիտության զագացման կարևոր մաս է կազմում։
Ապահովել աձնական տվյալների գաղտնիությունը։Վավերացման տեխնոլոգիաները ամենակարևոր մասն են այսօր տեխնոլոգիական ոլորտում։ Ֆրանսիայում, 2010 թ-ի տեխնոլոգիական հաշվետվության մեջ այն ամենակարևվոր հարցերից մեկն է։ Մեծ ջանքեր են գործադրում ինտերնետային ծառայություներ մատակարարող կազմակոպություները ինչպես օր՝ Ebay, Yahoo, PayPal-ը, որպեսզի ամուր վավերացման համակարգեր ստեղծեն։ Այս ամենից կարելի է եզրականացնել, որ վավերացումը ապակայի կարևոր խնդիր է։


== Փաստարկներ ==
Անհատի դեպքում վավերացմամբ սովորաբար ճշգրտում են, թե արդյոք տվյալ անհատը ունի իր ինքնությունը կամ իր կարգավիճակը հաստատող մի ապացույց։ Այս դեպքում վավերացումը կարող է հանդես գալ տարբեր ձևերով՝

որպես գաղտնաբառ, թվային կոդ
կամ ել որպես ծննդյան վկայական, վարորդական իրավունք, սոցքարտ, դիպլոմ, անձնագիր և այլն։


== Ճշգրտման մեթոդները ==
Ճշգրտման փուլը կատարվում է պրորոկոլային վավերացմամբ։
Գոյություն ունեն երկու տեսակի պրորոկոլային վավերացում՝

Թույլ վավերացում - վավերացման համար պահանջվում է միայն մի գործոն օր՝ օգտվողը մուտքագրում է իր գաղտնաբառը։
Ուժեղ վավերացում- վավերացումը կախված է բազմաթիվ գործոններից։Ահա պրոտոկալային վավերացման մի քանի օրինակներ՝

SSL - (այն կարող է լինել նաև ծածկագրված)
NTLM - (օգտագործվում է Microsoft Windows-ի ցանցերում)
Kerberos - (ստանդարտ, որ օգտագործվում է Windows-ում և այլ համակարգերում )
Central Authentication Service - (CAS) Վավերացման մեխանիզմ է, որը պատրաստվել է Յալտայի համալսարանում։ Հեղինակային իրավունքները թույլ են տալիս ազատորեն օգտվել այդ մեխանիզմից։
802.1x - Պորտերի վերահսկման և դրանց վավերացման ստանդարտ մեխանիզմ։
Պա դե Կալե

Պա դե Կալե (ֆր.՝ Pas de Calais), նեղուց Եվրոպայի մայրցամաքային մասի (Ֆրանսիա) և Մեծ Բրիտանիա կղզու միջև։
Առաջացել է անթրոպոգենում, Եվրոպայի ու Բրիտանական կղզիների միջև եղած ցամաքային մասի իջնելուց։ Երկարությունը 56 կմ է, լայնությունը ամենանեղ մասում՝ 29 կմ, խորությունը՝ մոտ 64 մ։ Գլխավոր նավահանգիստներն են Դուվրը (Մեծ Բրիտանիա), Կալեն, Բուլոնը, Դյունկերկը (Ֆրանսիա)։ Պա Դե Կալեում գործում է երկաթուղային լաստանավ։
Ջերմաջուր (այլ կիրառումներ)

Ջերմաջուր անունը կարող է վերաբերել՝

Ջերմաջուր` նախկին առողջարանային ավան Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում,
Ջերմաջուր (հնավայր)՝ հնավայր Սյունիքում, Ուղտասարի հնավայրին մոտ,
Ջերմաջուր (Սյունիքի մարզ)՝ աղբյուր Սյունիքի մարզում, Սառնակունք գյուղից 16 կմ հյուսիսարևելք,
Ջերմաջուր (Վայոց ձորի մարզ)՝ աղբյուր Վայոց ձորի մարզում, Խաչիկ գյուղի հյուսիսարևմտյան մասում։
Նյերոնդ (կանտոն)

Նյերոնդ (ֆր.՝ Nérondes), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Կենտրոն շրջանում։ Շեր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Սենտ Աման Մոնտրոն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 4748 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1821 է։ Կանտոնում կա 13 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդի

Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդի (անհայտ, Արտամետ, Թուրքիա - 1251), հայ մատենագիր, վարդապետ։
Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդու ավագ ժամանակակիցը՝ Կիրակոս Գանձակեցին, նրան անվանել է «այր սքանչելագործ և սուրբ»։ Ուսանել է Արգելանի Սուրբ Աստվածածին վանքում, եղել «բանիբուն» վարդապետ, ունեցել բազմաթիվ աշակերտներ ու հետևորդներ։ Աշխատություններից հայտնի են երկուսը՝ «Պատմութիւն Երկրորդ գալստեանն Քրիստոսի» և «Խրատ հաւատացելոց» (Մատենադարան, ձեռ. դդ 1520, 2190, 3070)։
Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդու մահից հետո նրա վարքը մտել է Հայսմավուրք. պահպանվել են վարքի մի քանի խմբագրություններ, որտեղ ներկայացվում է նրա ընտանիքի դժվարին ճակատագիրը, նշվում նրա անվան հետ կապված զանազան հրաշագործություններ։ Մահվանից հետո նրա գերեզմանը ձեռք է բերել բուժիչ սրբավայրի հռչակ և դարձել ուխտատեղի։
Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդու գերեզմանի վրա 13-րդ դարում հիմնվել է վանք և կոչվել նրա անունով՝ Սուրբ Ստեփանոս կամ Տեր Հուսկանորդի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ակվասպարտա

Ակվասպարտա (իտալերեն՝ Acquasparta), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Տեռնի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4533 մարդ (2011), բնակչության խտությունը՝ 57 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 81,61 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 5021։ Հեռախոսային կոդ՝ 00744։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Արբատի սլաք

Արբատի սլաք կամ Արբատի ցամաքալեզվակ (ուկրաիներեն՝ Арабатська стрілка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Arabat beli, Արբատ բելի), նեղ և երկար ցամաքալեզվակ Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության և Խերսոնի մարզի տարածքում, որը կազմված է հիմնականում խեցիվոր նյութերից։ Ցամաքալեզվակը բաժանում է Սիվաշ ծովածոցը Ազովի ծովից։ Երկարությունը ավելին քան 100 կմ, լայնությունը 270 մ-ից մինչև 8 կմ։
Հյուսիսում Արբատի սլաքը բաժանվում է մայրցամաքից նեղ Գենիչեսկի նեղուցով։ Գենիչեսկի նեղուցով Սիվաշ ծովածոցը միանում է Ազովի ծովին։
Վարչական առումով բաժանված է Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության (հարավային մաս) և Խերսոնի մարզի (հյուսիսային մաս) միջև։ Ցամաքալեզվակի տարածքում են գտնվում հետևյալ բնակավայրերը՝ Գենիչեսկայա Գորկա, Պրիոզյորնոե, Սչասլիվցեվո և Ստրելկովոե գյուղերը։
Արբատի սլաքը հանդիսանում է հանգստի վայր։ Ջրի ջերմաստիճանը Ազովի ծովի ծանծաղուտներում ամռանը հասնում է +29 °C, իսկ օդը հարուստ է բրոմի և յոդի իոններով։
Արբատի սլաքի հյուսիսային, ավելի բարձրադիր և լայն մասում գոյություն ունեն Չեկրակսկոե և Գենիչեսկոե լճերը, վերջինում արտադրվում է աղ։
Արբատի սլաքի հիմքի մոտ գտնվող ծովածոցը անվանվում է Արբատյան։


== Տես նաև ==
Պերեկոպ-Չոնգարսկի օպերացիա (1920)


== Արտաքին հղումներ ==
Ուղեցույց Արբատի սլաքով 1978 Archived 2009-05-31 at the Wayback Machine.
Արբատի սլաք
Արբատի սլաք Archived 2013-05-20 at the Wayback Machine.
Արբատի սլաքով Archived 2011-10-12 at the Wayback Machine.
Արբատի սլաք
Սևերինի

Սևերինի (ուկրաիներեն՝ Северини), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սևերինի գյուղում բնակվում էր 231 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1558 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 148,27 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ազուշեն

Ազուշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դվոևկա (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Դվոևկա (ռուս.՝ Двоевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անաստասիա Բավիկինա

Անաստասիա Բավիկինա (հուլիսի 6, 1992(1992-07-06), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուսական վոլեյբոլիստ, «Դինամո» թիմի և Ռուսաստանի հավաքականի հարձակվող։ Արժանացել է Ռուսաստանի «Սպորտի վարպետ» տիտղոսին։


== Անձնական կյանքը ==
2012 թվականի հունիսի 6–ին Անաստասիա Բավիկինան ամուսնացավ երկրորդ «Դինամո» թիմի վոլեյբոլիստ Ալեքսեյ Դվորնիկովի հետ։ 2015 թվականին ավարտեց Ռուսաստանի դաշնության ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի, երիտասարդության և տուրիզմի համալսարանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը վոլեյբոլի միջազգային ֆեդերացիաի կայքում(անգլ.)
Էջը Եվրոպաի վոլեյբոլի կոնֆեդերացիաի կայքում Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.(անգլ.)
s&task=showplayer&act=games&pid=921&Itemid=61 Անձի պրոֆիլը(չաշխատող հղում)
Հոնկոնգի պատմության ժամանակագրություն

Պատմության Ժամանակագրությունը Հոնկոնգի ընդգրկում է առաջին հիշատակումների այս տեղանքի աղբյուրներում և մինչև մեր օրերը, ինչպես նաև ցույց է տալիս կարևորագույն գործընթացները, որոնք տեղի են  ունեցել այդ քաղաքի տնտեսության, քաղաքականության և մշակույթի մեջ, լուսավորում հարաբերությունները չինական Հոնկոնգի բնակիչների հետ, տեղական իշխանությունների հետ։ Այս ժամանակագրությունը նաև պատմում է կարևորագույն ենթակառուցվածքային նախագծերի և ճարտարապետական առումով առավել նշանավոր շինությունների մասին, որոնք զգալի ազդեցություն են ունեցել Հոնկոնգի զարգացման և արտաքին տեսքի վրա:19 — րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի վերջ այս աշխույժ նավահանգիստը և միջազգային առևտրի կենտրոնը երկու մշակույթների և տնտեսական ոճերի ՝ եվրոպական և չինական համագործակցության ասպարեզ էր։ Հոնգկոնգը կամրջի դեր է կատարել Արևմտյան և արևելյան մշակույթների փոխազդեցության և փոխճանաչման գործում, ինչպես նաև կարևոր դեր է խաղացել չինացիների շրջանում եվրոպական գիտելիքների տարածման և սինոլոգիայի զարգացման գործում:ԵՎ նույնիսկ այն բանից հետո, անցումային Հոնկոնգում իրավասության տակ Չինաստանի 1997թ., Այն շարունակում է ծառայել որպես յուրահատուկ պատուհան, որի միջոցով հսկայական երկիրը ընկնում ներդրումների, նոր տեխնոլոգիաների, մշակույթի գործարարությամբ զբաղվելու, նորաձևության միտումների և մոլեռանդ ժողովրդավարության։


== Ժամանակագրություն ==


=== Մինչև 1839 թվականը ===


=== 1840—1859 թվական ===


=== 1860—1899 թվականները ===


=== 1900—1929 թվական ===
Դեկրետ Թուրքահայաստանի մասին

«Թուրքահայաստանի մասին» դեկրետ, Արևմտյան Հայաստանի ինքնորոշման վերաբերյալ օրենք, որն ընդունել է Խորհրդային Ռուսաստանի ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը 1917 թվականի դեկտեմբերի 29 (1918 թվականի հունվարի 11)-ին, ելնելով Հոկտեմբերյան խորհրդային մեծ հեղափոխության՝ ազգային հարցի լենինյան սկզբունքներից (անջատման և ինքնորոշման իրավունք ծայրամասերի բոլոր ժողովուրդներին՝ ուկրաինացիներին, ֆինլանդացիներին, էստոնացիներին և այլն)։ Հրապարակվել է «Պրավդա» թերթի 1917 թվականիի դեկտեմբերի 31-ի «Բանվորի կռիվը» թերթի 1918 թվականի հունվարի 25-ի»։ Հաստատվել է 1918 թվականի հունվարի 15(28)-ին, Խորհուրդների համառուսաստանյան 3-րդ համագումարում։ 


== Դեկրետի հեղինակները ==
Դեկրետը կազմվել է Հայկական հարցը բնութագրող և նրա լուծման ուղիները մատնանշող զեկուցագրի հիման վրա, որը մշակվել էր Վլադիմիր Իլիչ Լենինի հանձնարարությամբ։ Զեկուցագրի հեղինակներն էին Վ․ Ավանեսովը, Վ․ Տերյանը, Ս․ Լուկաշինը, Պ․ Մակինցյանը և ուրիշներ։ Հավանաբար, դեկրետի մշակմանը մասնակցել է նաև Ստեփան Շահումյանը, որը բազմիցս հանդես էր եկել Արևմտյան Հայաստանի ազատ ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանությամբ և որպես Կովկասի գործերի արտակարգ ժամանակավոր կոմիսարի՝ նրա վրա էր դրվելու դեկրետի իրականացումը։ 


== Դեկրետի կետերը ==
Դեկրետով Խորհրդային Ռուսաստանի կառավարությունը պաշտպանում էր առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռուս, զորքերի գրաված «Թուրքահայաստանի» հայերի ազատ ինքնորոշման իրավունքը՝ ընդհուպ մինչև լիակատար անկախություն։ ժողկոմխորհուրդը գտնում էր, որ այդ իրավունքի իրագործումը հնարավոր Էր միայն մի շարք նախնական երաշխիքևերի պայմաններում, որոնք Էին․ 

Զորքերի դուրսբերումը «Թուրքահայաստանից» և հայկական ժողովրդական միլիցիայի անհապաղ կազմակերպումը՝ բնակիչների անձնական և գույքային անվտանգությունը ապահովելու նպատակով,
Տարբեր երկրներում ցրված հայ գաղթականության, վտարանդի հայերի, ինչպես և պատերազմի ընթացքում թուրքական իշխանությունների կողմից բռնի կերպով Թուրքիայի խորքերն արտաքսված հայերի անարգել վերադարձը «Թուրքահայաստան»,
Վերջինիս ժամանակավոր ժողովրդական կառավարչության կազմակերպումը՝ հայ ժողովրդի դեմոկրատական հիմունքներով ընտրված դեպուտատների խորհրդի ձնով։
«Թուրքահայաստանի» աշխարհագրական սահմանները պետք է որոշեին հայ ժողովրղի՝ դեմոկրատականորևն ընտրված ներկայացուցիչները, խառը ն վիճելի (մուսուլմանական և այլն) օկրուգների դեմոկրատականորեն ընտրված ներկայացուցիչների համաձայնությամբ՝ի հետ միասին, որին և հանձնարարվում Էր դեկրետի իրականացման հսկողությունը։ 
Դեկրևտը ստորագրել են ժողկոմսովետի նախագահ Վ․ Քհլյանովը (Լենին) ն Ազգությունների գործերի ժողովրդական կոմիսար Ի․ Զուղաշվիլին (Ստալին)։ «Թուրքահայաստանի» մասին դեկրետը բոլշևիկյան կուսակցության լևնինյաև ազգային քաղաքականության վառ դրսևորումներից մեկն Էր, որը արդարացի հողի վրա Էր դնում Հայկական հարցի լուծումը, ազդարարում Արևմտյաև Հայաստանի անկախությունը և հռչակում արևմտահայությաև ազատ ինքնորոշման իրավունքը։ Հայ ժողովուրդը մեծ գոհունակությամբ ընդունեց այդ փաստաթուղթը։ Սակայն հետագա իրադարձությունները՝ Գերմանիայի և նրա դաշնակիցների հարձակումը Խորհրդային Ռուսաստանի վրա, թուրքական զորքերի ներխուժումը Անդրկովկաս և երկրամասի ներքին ու արտաքին բարդ իրավիճակը թույլ չտվեցին կենսագործելու դևկրետը։
(20832) Սանտիկոդալի

(20832) Սանտիկոդալի, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 2000 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(20832) Սանտիկոդալի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Էմմա Սաղաթելյան

Էմմա Աշոտի Սաղաթելյան (ապրիլի 4, 1929(1929-04-04) - ապրիլի 26, 2021(2021-04-26)) հայ գիտնական, երկրաբանական գիտությունների դոկտոր, ՀԱՊՀ պատվավոր պրոֆեսոր։ Լրագրող, հեռուստահաղորդավար, Հայաստանի հանրային ռադիոյի նախկին գործադիր տնօրեն Արման Սաղաթելյանի տատը, երկրաբանական գիտությունների դոկտոր Արմեն Սաղաթելյանի մայրը։


== Կենսագրություն ==
Էմմա Սաղաթելյանը ծնվել է 1929 թվականի ապրիլի 4-ին։ Ավարտել է Մայակովսկու անվան դպրոցը և ընդունվել է Երևանի պետական համալսարան, որն էլ ավարտել է գերազանցությամբ։ Հետագայում դարձել է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ասպիրանտ։ 1958 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ միներալոգիական թեմայով, իսկ 1974 թվականին ստացել երկրաբանական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։
Դեռևս 1970-ական թվականներից լայն լուսաբանվել է նրա գիտական գործունեությունը միջազգային մամուլում և գիտական պարբերականներում։ Իսկ 1978 թվականնին Քեմբրիջի համալսարանի «Ով ով է։ Աշխարհի կանայք» կենսագրական բառարանում հրապարակվել է Էմմա Սաղաթելյան կենսագրությունը։ Էմմա Սաղաթելյանը երկար տարիներ ղեկավարել է Հայաստանի պոլիտեխնիկական համալսարանի Լեռնային ֆակուլտետի Միներալոգիայի ամբիոնը։ Մանկավարժական գործունեության մի քանի տասնամյակների ընթացքում նա կրթել է երկրաբան գիտնականների մի քանի սերունդներ։
Պարգևատրվել է «Անանիա Շիրակացի» մեդալով և Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի 75-ամյակի հուշամեդալով։
Կյանքից հեռացել է 2021 թվականի ապրիլի 26-ին։


== Աշխատություններ ==
Էմմա Սաղաթելյանը հեղինակել է ավելի քան 80 գիտական հոդված, եղել է մեկ մենագրության հեղինակ և երեք գրքի համահեղինակ։ Իր ղեկավարած գիտական խմբի հետ բացահայտել է Երկրի էներգոակտիվ ցանցավոր կառույցների (Հարթմանի ցանց) երկրաբանական և երկրատիեզերական նշանակությունը։ Նրա մեծ ճանաչում ստացած երկրորդ աշխատությունը Սպիտակի երկրաշարժի նյութի հիման վրա ռադիացիոն վտանգի սեյսմիկ գործոնի ուսումնասիրությունն էր։ Դեռևս 1964 թվականին, Էմմա Սաղաթելյանը առաջ է բերել Հայաստանի հրաքարային (պիրիտային) հանքավայրերի ձևավորման նոր կոնցեպտը, որը սկզբում մերժվել է խորհրդային գիտնականների կողմից, բայց տասը տարի անց՝ Սվերդլովսկում կայացած համամիութենական գիտաժողովի ժամանակ հաստատվել։
Էմմա Սաղաթելյանի դոկտորական ատենախոսության («Հայաստանի պիրիտային հանքավայրերի ձևավորման պայմանները») մեծ մասը այնուհետև տեղ է գտել «ԽՍՀՄ պիրիտային հանքավայրերը» գրքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ապարագիտություն։ Լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ։ Ապարագիտություն առանց մանրադիտակի / Կազմ.՝ Է.Ա. Սաղաթելյան ; ՀՀ ԿԳՆ, ՀՊՃՀ. Ընդերքաբան. և մետալուրգ. դեպ.(չաշխատող հղում)
Հանքաբանություն։ Լաբարատոր աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ / ՀՀ կրթ. և գիտ. նախարարություն, ՀՊՃՀ. Ընդերք. և մետալուրգ. դեպարտամենտ ; Կազմ. Է.Ա. Սաղաթելյան; Խմբ.՝ Ն. Խաչատրյան.(չաշխատող հղում)
Օգտակար հանածոներ։ Լաբորատոր աշխատանքների կատարման մեթոդական ցուցումներ / ՀՀ Կրթ. և Գիտ. նախ., ՀՊՃՀ. Երկրաբան. և հետախուզման տեխն. ամբ. ; Կազմ.՝ Է.Ա. Սաղաթելյան.(չաշխատող հղում)
Շքանշան եւ մեդալներ ՀՊՃՀ-ի մի խումբ գիտնականների
Բուգոյնո (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուգոյնո (այլ կիրառումներ)Բուգոյնո համայնք (բոս․՝  և խորվ.՝ Bugojno, սերբ.՝ Бугојно), բոսնիական համայնք, որը մտնում է Բոսնիա և Հերցեգովինա ֆեդերացիայի կազմում։ Տեղակայված է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական մասում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Բուգոյնո քաղաքը։


== Բնակչություն ==
1991 թվականի մարդահամարի համաձայն համայնքում ապրել են 46 889 մարդ։ Ըստ 2009 թվականի տվյալների համայնքի բնակչությունը կազմել է 37 255 մարդ։ ՀՍՖՀ-ի ժամանակ սերբերը կազմել են համայնքի բնակչության 19 %-ը (1991 թվականին նրանց թիվը կազմել է ավելի քան 8,5 հազար), սակայն 2011 թվականին նրանցից մնացել են ընդամենը 250-ը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Књига: „Национални састав становништва - Резултати за Републику по општинама и насељеним мјестима 1991.", статистички билтен бр. 234, Издање Државног завода за статистику Републике Босне и Херцеговине, Сарајево.


== Արտաքին հղումներ ==
Համայնքի պաշտոնական կայքէջ (բոսն.)
Պարենային դեֆիցիտ Վենեսուելայում

Պարենային դեֆիցիտ Վենեսուելայում, Ուգո Չավեսի կառավարության տնտեսական քաղաքականության ժամանակ գների վերահսկման և այլ քաղաքականությունների հետևանք։ Նիկոլաս Մադուրոյի կառավարության տնտեսական քաղաքականության ժամանակ ավելի մեծ դեֆիցիտ եղավ՝ Վենեսուելայի կառավարության՝ ներմուծողներից ԱՄՆ դոլար ստանալու մերժման քաղաքականության պատճառով։ Կա ինչպես ամենօրյա սննդի՝ կաթի, տարբեր տեսակի մսի, հավի, սուրճի, բրնձի, ձեթի, ալյուրի, կարագի, այնպես էլ հիմնական կարիքների՝ զուգարանի թղթի, անձնական հիգիենայի պարագաների և դեղամիջոցների դեֆիցիտ։ Այս դեֆիցիտի պատճառով վենեսուելացիները ստիպված են սնունդ հայթայթել, երբեմն ուտում են վայրի մրգեր կամ ցածրորակ սնունդ, ժամերով հերթ են կանգնում և արդյունքում ոչ մի մթերք ձեռք չեն բերում։
Amnesty International-ը (Միջազգային համաներում), ՄԱԿ-ը և այլ կազմակերպություններ օգնություն են առաջարկել Վենեսուելային, սակայն Վենեսուելայի կառավարությունը մերժել է նրանց օգնությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Cubillos Ariana (հուլիսի 12, 2016)։ «Venezuela crisis forces life to wait in line»։ CBS News։ Վերցված է հուլիսի 14, 2016
Ջիֆոնի Վալլե Պիանա

Ջիֆոնի Վալլե Պիանա  (իտալերեն՝ Giffoni Valle Piana), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 10982 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 126 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 87 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84095, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 089։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
(8630) 1981 EY35

(8630) 1981 EY35, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,282283 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9568 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6078 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1259,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,285858 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,88° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8630) 1981 EY35 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Էսպերանսա (Պարաիբա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էսպերանսա (այլ կիրառումներ)Էսպերանսա (պորտ.՝ Esperança), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Էսպերանսայի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 29 801 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 165,189 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 180,4 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1925 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 92.449.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.248,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,635 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Էսպերանսայի մասին
Այնո Ակտե

Այնո Ակտե (ֆիններեն՝ Aino Ackté, Achte, ապրիլի 24, 1876(1876-04-24), Հելսինկի, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 8, 1944(1944-08-08), Nummela, Vihti), ֆինն երգչուհի (սոպրանո)։ 
Դարձել է համաշխարհային ճանաչման արժանացած ֆինն առաջին օպերային երգչուհին Ալմա Ֆոստրյոմից հետո և ոլորտի պիոներն իր հայրենիքում։


== Կենսագրություն ==
Այնո Ակտեն ծնվել է 1876 թվականի ապրիլի 24-ին Հելսինկիում՝ դիրիժոր և կոմպոզիտոր Լրենց Ակտեի և երգչուհի (մեցցո-սոպրանո) Էմմի Ակտեի (օրիորդական ազգանունը՝ Շտրեմեր) ընտանիքում։ Սկզբնապես նա երգեցողություն սովորել է մոր հետ, 1894 թվականից՝ Փարիզի կոնսերվատորիայում։
Նորամուտը նշել է 1897 թվականին Փարիզի Գրանդ օպերայում։ «Ֆաուստում» նրա ելույթը հաջող է եղել, և նա վեցամյա պայմանագիր է կնքել Փարիզում։
Ավելի ուշ ելույթ է ունեցել Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն օպերայում և Լոնդոնի Քովենթ գարդեն թատրոնում։ Երգչի միջազգային կարիերան տևել է մինչև 1913 թվականը, իսկ 1920 թվականին Ֆինլանդիայում կայացել է հրաժեշտի ելույթը։
1911 թվականին Այնո Ակտեն դարձել է Հելսինկիի օպերայի թատրոնի հիմնադիրներից մեկը (1956 թվականից՝ Ֆինլանդիայի ազգային օպերա), իսկ 1938-1939 թվականներին եղել է նրա տնօրենը։ 1912 թվականին նա կազմակերպել է միջազգային օպերային փառատոն Սավոնլինայում։


== Ընտանիք ==
Առաջին ամուսինը (1901-1917 թվականներ)՝ փաստաբան Հեյկի Ռենվալ, 1901 ծնվել է նրանց դուստրը՝ Գլորին, որը պաշտոնապես ստացել էԱկտե-Ռենվալ ազգանունը, իսկ 1908 թվականին՝ նրանց որդին (հետագայում՝ բժիշկ)։ Ամուսնությունը լուծարվել է։
Երկրորդ ամուսնություն (1919 թվականից) – Բրունո Յալանդեր, Ֆինլանդիայի պաշտպանության նախարար։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Այնո Ակտեի անունն է կրում Ֆինլանդիայի մայրաքաղաքի փողոցներից մեկը։
Ներկայումս նրա վիլլայում անցկացվում են մշակութային միջոցառումներ և հանդիպումներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Glory Leppänen: Arkkipiispan perhe ja Aino Ackté, 1966.
Outi Pakkanen: Aino Ackté. Pariisin primadonna, 1988 ISBN 951-0-14891-1.
Pekka Suhonen: Rooli ja kohtalo, 1996 ISBN 951-1-14431-6.
Pentti Savolainen ja Matti Vainio (toimittaneet): Aino Ackté. Elämänkaari kirjeiden valossa, 2002 ISBN 951-0-26381-8.


== Արտաքին հղումներ ==
Villa Aino Ackté
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014 (Ընտրական մրցաշար, ՕՖԿ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014 (այլ կիրառումներ)Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2014-ի Ընտրական մրցաշարը Օվկիանիայում անց է կացվել 2011 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչև 2013 թվականի մարտի 23-ը։ Մրցաշարի արդյունքներով որոշվեց 2014 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ՕՖԿ-ն ներկայացնող հնարավոր մասնակից հավաքականը։
Հաղթող թիմը մասնակցեց միջմայրցամաքային անցումային խաղերին ԿՈՆԿԱԿԱՖ գոտում 4-րդ տեղը զբաղեցրած հավաքականի հետ։
Ի սկզբանե 1-ին փուլի կարգավիճակ պետք է ունենային 2011 թ. Խաղաղօվկիանոսյան խաղերը։ 2-րդ փուլի կարգավիճակը վերապահված էր ՕՖԿ ազգերի գավաթ 2012 թվականին։ Ավելի ուշ ՖԻՖԱ-ն վերանայեց ձևաչափը։


== Մասնակից հավաքականները ==
Ընտրական մրցաշարին մասնակցում են ՕՖԿ-ի անդամ բոլոր 11 երկրները։


== Առաջին փուլ ==
Առաջին փուլում ՖԻՖԱ-ի վարկանիշով 4 ամենացածր տեղերը զբաղեցնող թիմերը անց են կացնում մրցաշար շրջանաձև մրցակարգով՝ մեկ շրջանով։ Հաղթողն անցնում է երկրորդ փուլ։ Խաղերն անցկացվեցին 2011 թ. նոյեմբերի 22-ից 26-ը, Սամոայում։


=== Մրցաշարային աղյուսակ ===
Խ = Խաղ; Հ = Հաղթանակ; Ո = Ոչ-ոքի; Պ = Պարտություն; ԽԳ = Խփած Գնդակ; ԲԳ = Բաց Թողած Գնդակ; ԳՏ = Գնդակների Տարբերություն; Մ = ՄիավորԱղբյուր. 


=== 1-ին տուր ===


=== 2-րդ տուր ===


=== 3-րդ տուր ===


== Երկրորդ փուլ ==

Երկրորդ փուլը միաժամանակ հանդիսանում էր նաև ՕՖԿ Ազգերի գավաթ 2012 թ.-ի խմբային մրցաշար։ Առաջին փուլի հաղթողը և ՖԻՖԱ-ի վարկանիշով ավելի բարձր տեղ աբղեցնող 7 հավաքականները բաժանվում են երկու խմբի՝ չորսական թիմով և անց են կացնում շրջանաձև մրցակարգով մրցաշար՝ մեկ շրջանով։ Խմբերում 1-2 տեղեր գրաված թիմերն անցնում են երրորդ փուլ։ Խաղերն անց են կացվել 2012 թ. հունիսի 1-ից 12-ը, Ֆիջիում։ Վիճակահանությունը տեղի ունեցավ 2011 թ. հուլիսի 30-ին Ռիո դը Ժանեյրոյում։
Զամբյուղների կազմը՝


== Երրորդ փուլ ==
Երկրորդ փուլի չորս հաղթողները կազմավորում են մեկ խումբ և խաղում շրջանաձև մրցակարգով՝ երկու շրջանով։ Հաղթող թիմը ստանում է միջմայրցամաքային անցումային խաղերին մասնակցելու իրավունք։

Խ = Խաղ; Հ = Հաղթանակ; Ո = Ոչ-ոքի; Պ = Պարտություն; ԽԳ = Խփած Գնդակ; ԲԳ = Բաց Թողած Գնդակ; ԳՏ = Գնդակների Տարբերություն; Մ = ՄիավորԱղբյուր. 


=== 1-ին տուր ===


=== 2-րդ տուր ===


=== 3-րդ տուր ===


=== 4-րդ տուր ===


=== 5-րդ տուր ===


=== 6-րդ տուր ===


== Ռմբարկուներ ==
2013 թվականի սեպտեմբերի 5-ի դրությամբ
Կոլումբուս Բլու Ջեքեթս

«Կոլումբուս Բլու Ջեքեթս» (անգլերեն՝ Columbus Blue Jackets), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ հոկեյի ակումբ։ Հանդես է գալիս Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) արևելյան կոնֆերենցիայի մայրաքաղաքային դիվիզիոնում։ Տեղակայված է ԱՄՆ Օհայո նահանգի Կոլումբուս քաղաքում։
Հիմնադրվել է 2000 թվականին, որպես լրացումային թիմ։ Առաջին Սթենլիի գավաթի խաղարկությանը թիմը մասնակցել է 2009 թվականին։


== NHL մրցանակներ և գավաթներ ==
Մորիս Ռիչարդի գավաթ

Ռիք Նեշ՝ 2003–04 Կալդերի հիշատակի գավաթ
Սթիվ Մեյսոն՝ 2008–09NHL-ի մրցանակ բարեգործությամբ զբաղվող մարզիկին
Ռիք Նեշ՝ 2008–09Վեզինայի գավաթ
Սերգեյ Բոբրովսկի՝ 2012–13NHL բոլոր աստղերի հավաքական
Սերգեյ Բոբրովսկի՝ 2012–13


== Արտաքին հղումներՊաշտոնական կայք ==
Պանտիանի (Դմանիսի շրջան)

Պանտիանի (վրաց.՝ პანტიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1410 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դմանիսից հեռու է 7 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 366 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոկուչաևո (գյուղ, Ուստինովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴոկուչաևոԴոկուչաևո (ուկրաիներեն՝ Докучаєве), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոկուչաևո գյուղում բնակվում էր 1 185 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շմակովկա (այլ կիրառումներ)

Շմակովկա, կարող է վերաբերել՝

Շմակովկա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալինինգրադի մարզում
Շմակովկա - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Կիրովսկի շրջանի կազմում
Խաչակրաց առաջին արշավանք

Խաչակրաց առաջին արշավանք (1096-1099), Սուրբ Երկիրն ազատագրելու նպատակով Հռոմի Պապի կողմից կանչված մի շարք արշավանքներից առաջինը։ Այս ունեցավ ահռելի հաջողություն, քանի որ արշավանքի նպատակ հանդիսացող Երուսաղեմ քաղաքը գրավեց 1099 թվականին։
1095 թվականի մարտին տեղի ունեցած ժողովում քննարկվեց բյուզանդական կայսրի օգնության խնդրանքներն ընդդեմ սելջուկ-թուրքերի։ Նույն տարում՝ հարավային Ֆրանսիայի Կլերմոնտ քաղաքում Ուրբանոս II պապը կոչ արեց բոլոր քրիստոնյաներին արշավել և ազատագրել Սուրբ Երկիրը։ Ահա հատված նրա ճառից.

	
1096 թվականի սկզբներին սկսվեց խաչակիրների առաջին արշավանքը։ Գարնանը ճանապարհ ընկան գյուղացիներից կազմված ջոկատները։ Երբ նրանք հասան Կոստանդնուպոլիս, 50.000-ից կենդանի էր մնացել 20.000-ը։ Չսպասելով ասպետների ժամանմանը՝ նրանք անցան Բոսֆորի նեղուցը և շարժվեցին դեպի Նիկեա քաղաք, որտեղ էլ և ջախջախվեցին սելջուկ-թուրքերի կողմից։ Փրկվեց միայն երեք հազարը։
Պաշտոնական խաչակիրները օրհնված Հռոմի Պապից, Իտալիայից և Ֆրանսիայից ճամփա ընկան Կոստանդնուպոլիս 1096 թվականի օգոստոսի 15-ին։ 1096 թվականի դեկտեմբերին հասան Կոստանդնուպոլիս։ Խաչակիրները, ստանալով մեծաքանակ աջակցություն Բյուզանդական կայսրություննից, ափ իջան Փոքր Ասիա և պաշարեցին Նիկեա քաղաքը։ Քաղաքը գրավեց 1097 թվականի հունիսի 19-ին։ Խաչակիրները շարունակեցին իրենց երկարատև արշավը Փոքր Ասիայով շոգ ամառվա պայմաններում։ Դրան հետևեց երկարատև Անտիոքի պաշարումը, որ սկսեց 1097 թվականի հոկտեմբերին և տևեց մինչև 1098 թվականի հունիսը։ Պաշարումն ավարտվեց միայն այն բանից հետո, երբ դարպասները բացեց ծագումով մի հայ զինվոր։ Մտնելով քաղաք խաչակիրները սկսեցին մուսուլման բնակիչների ջարդն ու մզկիթների ոչնչացումը։ Չնայած մուսուլմանների մի մեծ բանակ շարժվեց դեպի Անտիոք, սակայն հունիսի 28-ին խաչակիրները ջախջախեցին նրանց։ Իսկ մինչ այդ խաչակիրները, օգտվելով այն փաստից, որ Եդեսիաայի հայ կառավարիչը, հույն ուղղափառ եկեղեցու ներկայացուցիչ էր, որն էլ դժգոհություն էր առաջացրել տեղի հայ բնակչության մոտ, սպանեցին նրան և ստեղծեցին իրենց առաջին պետությունը։ Անտիոքից հետո, հյուծված խաչակիրները, շարժվելով ծովափնյա քաղաքներից մեկը մյուսը, 1099 թվականի հունիսի 7-ին հասան Երուսաղեմ, իրենց սկզբնական ուժերի միայն մի մասով։
Տոռեզինա

Տոռեզինա (իտալ․՝ Torresina) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 63 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 21 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 3 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Գեորգին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս՝ 0174 789048
Էլեկտրոնային հասցե՝ torresina@interfree.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Գալլական աքաղաղ

Գալլական աքաղաղ (ֆր.՝ le coq gaulois), Ֆրանսիայի ոչ պաշտոնական ազգային խորհրդանիշը, որը խորհրդանշում է ազգին, ի տարբերություն Մարիաննայի որը Ֆրանսիայի պետականության խարհրդանիշն է։ Աքաղաղը նաև Բելգիայի Վալոնիա տարածաշրջանի խորհրդանիշն է։ Պաշտոնապես խորհրդանիշ է համարվում մեկ այլ կենդանի, որը Ֆրանսիական կայսերական արծիվն է, որը Ֆրանսիայի կայսրության խորհրդանիշն էր։


== Ֆրանսիա ==

Հին Հռոմի ժամանականերում Գայոս Տրանքվիլլոս Սվետոնիոսը իր «Տասներկու կեսարները» աշխատությունում նշել է, որ Լատիներենով աքաղաղը (gallus) և գալլերը (Gallus) համանուններ են։ Այնուամենայնից Գալլական աքաղաղին խորհրդանիշների դասման սկզբնաղբյուրը անհայտ է, քանի որ գալլերի մոտ աքաղաղը չի համարվել ոչ ազգային մարմնացում, ոչ էլ օգտագործվել է նրանց էպոսներում կամ առասպելներում։ Սակայն որոշ հնէաբաններ կարծում են, որ «Մերկուրի» աստվածը հաճախ պատկերվել է աքաղաղի տեսքով և համարվել է սուրբ կենդանի Մայրցամաքային կելտերի մետ։ Հուլիոս Կեսարը իր գալլական պատերազմի մասին գրառություններում նշել է, որ գալլերը շատ ժամանակ գերադասում էին հռոմեական աստվածներին իրենց աստվածներից և Մերկուրի աստվծուն շատ էին հավատում Գալլիայում։
Ֆրանսիայի հետ աքաղաղի ասոցացումը գալիս է Միջնադարից և քանի որ Լատիներենով Gallus, որը նշանակում է Գալլիայի բնակիչ և gallus, որը նշանակում էր աքաղաղ տարբերություն չկար։ Այն հիմնականում օգտագործվում էր Ֆրանսիացիների թշնամիների կողմից վերջիններիս ծաղրելու համար, և այս ասոցացիան օգտագործեցին ֆրանսիական արքաները որպես քրիստոնեության խորհրդանիշ և համարեցին, որ Քրիստոսը ձերբակալվելուց առաջ ասել էր, որ մինչև աքաղաղը կկանչի հաջորդ առավոտ Պետրոսը իրեն երեք անգամ կուրանա։ Երբ աքաղաղը կանչեց, Պետրոսը հիշեց Հիսուսի խոսքերը։ Համարվում էր, որ ամեն առավոր, երբ աքաղաղը կանչում էր, ապա այդ օրը կլինի լուսավոր և հաղթանակների օր։
Գալլական աքաղաղի ժողովրդականությունը որպես ազգային խորհրդանիշ ընկավ մինչև Ֆրանսիական հեղափոխությունը (1789)։ Հանրապետական պատմագրությունը վերափոխվեց հրաժարվելով արքայական ավանդական պատմագրությունից, որոնք Ֆրանսիայի ծագումը համարում էին առաջին քրիստոնյա արքա Կլովիս I-ի գահակալումից սկսած` 496 թվականը։ Հանրապետականները համարեցին որ Ֆրանսիայի պատմությունը սկսվում է գալլական ժամանակաշրջանից, այդ պատճառով վերադարձրեցին հին խորհրդանիշները, այդ թվում նաև Գալլական աքաղաղին։
Գալլական աքաղաղին նաև անվանում են Chanteclair, որը դարձավ ազգային խորհրդանիշ հատկապես Երրորդ հանրապետության տարիներին։ Աքաղաղը նաև պատկերված էր 1899-ից 1914 թվականներին տպագրված 20 ֆրանկանոց ոսկե մետաղադրամին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո այն պատկերեցին նաև պատերազմի հուշահամալիրներում։
Ներկայումս այն հաճախ օգտագործվում է որպես ազգային խորհրդանիշ հատկապես սպորտային իրադարձությունների ժամանակ, ինչպիսիք են ֆուտբոլը և ռեգբին։ 1998 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ժամանակ, որը անցկացվեց Ֆրանսիայում, խորհրդանիշն էր Ֆուտիքս անվանումով աքաղաղը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պետեր Շտյաստնի

Պետեր Շտյաստնի (սլովակ.՝ Peter Šťastný, 18 սեպտեմբերի, 1956, Բրատիսլավա, Չեխոսլովակիա), սլովակ հոկեյիստ, որ խաղացել է Հոկեյի ազգային լիգայում 1980 թվականին մինչ 1995 թվականը։ «Քվեբեկ Նորդիկս» թիմի կազմում հանդես գալու ժամանակ Պետեր Շտյաստնին ստացել է Կանադայի քաղաքացիություն։ Հոկեյի ազգային լիգայում հանդես է եկել «Քվեբեկ Նորդիկս», «Նյու Ջերսի Դևիլզ» և «Սենտ Լուիս Բլյուզ» թիմերի կազմում։ 2017 թվականին ճանաչվել է ՆՀԼ 100 մեծագույն խաղացողներից մեկը պատմության մեջ։
«Քվեբեկ Նորդիկս» թիմում խաղացել է իր եղբայրների՝ Անտոն Շտյաստնիի ու Մարիան Շտյաստնիի հետ։ Հոկեյի ազգային լիգայում իր կարիերայի ընթացքում Պետեր Շտյաստնին հավաքել է 1239 միավոր (450 գոլ ու 789 փոխանցում)։
2004—2014 թվականներին եղել է Եվրոխորհրդարանի անդամ Սլովակիայի դեմոկրատական ու քրիստոնեական միության կողմից։
Պետեր Շտյաստնիի որդիները՝ Յան ու Պոլ Շտյաստնիները, նույնպես պրոֆեսիոնալ հոկեյիստներ են։


== Մրցանակներ ու նվաճումներ ==
Կանադայի գավաթի առաջնության եզրափակչի մասնակից - 1976
Աշխարհի ու Եվրոպայի չեմպիոն - 1976, 1977
Աշխարհի ու Եվրոպայի առաջնությունների արծաթե մեդալակիր - 1978, 1979
Կանադայի գավաթի առաջնության հաղթող - 1984
Կոլդեր Տրոֆի մրցանակի դափնեկիր - 1981
Հոկեյի ազգային լիգայի բոլոր աստղերի վեց խաղերի մասնակից - 1981, 1982, 1983, 1984, 1986, 1988
Չեխոսլովակիայի լավագույն խաղացող (Ոսկե մական) - 1980
1995 թվականի աշխարհի առաջնության լավագույն հարձակվող (խումբ «В»)
Տորոնտոյի Հոկեյի փառքի սրահի անդամ - 1998
IIHF հոկեյի թառքի սրահի անդամ - 2000
Սլոակիայի Հոկեյի փառքի սրահի անդամ - 2002


== Վիճակագրություն ==


== Հավաքականի կազմում անցկացրած խաղեր ==


=== Չեխոսլովակիա ===
Աշխարհի առաջնություն – 1976, 1977, 1978, 1979
Կանադայի գավաթի առաջնություն – 1976
Ձմեռային Օլիմպիական խաղեր 1980


=== Կանադա ===
Կանադայի գավաթի առաջնություն – 1984


=== Սլովակիա ===
Ձմեռային Օլիմպիական խաղեր 1994
Տափօղակով հոկեյի աշխարհի առաջնություն 1995 (խումբ «В»)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը Internet hockey database կայքում
Վիճակագրությունը www.eurohockey.net կայքում
Սալահ Աբդեսլամ

Սալահ Աբդեսլամ (արաբ․՝ صلاح عبد السلام‎‎, ֆր.՝ Salah Abdeslam; սեպտեմբերի 15, 1989(1989-09-15), Բրյուսել, Բելգիա), ահաբեկիչ, ով անմիջական կապերի մեջ է գտնվել Իսլամական պետություն ահաբեկչական կազմակերպության հետ։ Աբդեսլամը Ֆրանսիայի քաղաքացի է։ Առավել հայտնի է դարձել այն պատճառով, որ համարվում է Փարիզի ահաբեկչական հարձակումների գլխավոր կազմակերպիչը, որի ընթացքում զոհվեց մոտ 130 մարդ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1989 թ-ի սեպտեմբերի 15-ին Բելգիայի մայրաքաղաք Բրյուսելում։ Նրա ծնողները էմիգրանտներ էին Մարոկոյից։ Ունի երկու եղբայր՝ Իբրահիմը և Մուհամեդը։ Ապրել է Բրյուսելի Մոլենբեկ Սեն Ժան թաղամասում, որը առավել հայտնի է իր իսլամադավան էմիգրանտ բնակչությամբ։ Այստեղ նա ծանոթացել է Փարիզի ահաբեկչության կարևոր դերակատարներից մեկի Աբդելհամիդ Աբաաուդի հետ։ 2010 թ-ից սկսած նրանք իրականացրել են մի շարք խուլիգանություններ և հանցագործություններ, ներառյալ հոգեմետ դեղերի անօրինական պահպանումը և գողության փորձը, որի համար Աբդեսլամը բանտ է նստել։
Աբդեսլամը աստիճանաբար իսլամիստական արմատական գաղափարների կրող է դառնում, որը ամենից առաջ պայմանավորված էր Աբբաուդի հետ շփումներով, որը 2014 թ-ին վերադարձել էր Իսլամական պետությունից։ Ինքը՝ Աբդեսլամը 2015 թ-ին եղել է ԵՄ անդամ 6 երկրներում։ Փարիզի ահաբեկչական հարձակումներից որոշ ժամանակ առաջ՝ նրա անունը ներառվել էր Բելգիայի հատուկ ծառայությունների՝ ահաբեկչություն իրականացնելու ունակ կասկածյալների ցուցակում։


== Ահաբեկչություն Փարիզում ==

Աբդեսլամը մասնակցել է Փարիզի ահաբեկչական հարձակումներին, որպես դրանց կազմակերպիչ- ղեկավար։ Նա վարձել է բնակարաններ, հյուրանոցային համարներ և մի քանի ավտոմեքենա, որոնցից մեկով մի քանի ահաբեկիչների տարել է փարիզյան Բատակլան ակումբի մոտ, որտեղ ահաբեկիչները սպանեցին մոտ 80 մարդ։ Չնայած Աբդեսլամը ահաբեկչական գործողություններին անմիջական մասնակցություն չի ունեցել, սակայն որպես կազմակերպիչ, նա դարձավ Եվրոպայում ամենափնտրվող անձանցից մեկը։
Հարձակումից անմիջապես հետ Աբդեսլամը լքում է Ֆրանսիան, որից հետո լուրեր տարածվեցին, թե նա փախել է Սիրիա` Իսլամական պետության կողմից վերահսկվող տարածք։ Հետագայում պարզվեց, որ նա, հավանաբար, թաքնվել է Բրյուսելում` Մոլենբեկ թաղամասում։ Այստեղ տարածում ոստիկանությունը նոյեմբերի երկրորդ կեսին և դեկտեմբեր ամսին իրականացրել է մի շարք հատուկ խոշոր օպերացիաներ, որոնց ժամանակ ոստիկանությունը ձերբակալել է մի քանի տասնյակ մարդկանց, որոնք կապ են ունեցել ահաբեկչության հետ։ Աբդեսլամը եղել է այդ հատուկ օպերացիաների գլխավոր նշանակետը, բայց բազմիցս խուսափել է ոստիկանությունից։
2016 թ-ի մարտի 18-ին Աբդեսլամը ձերբակալվել է Բրյուսելի Մոլենբեկ թաղամասի բնակարաններից մեկում։ Ձերբակալման ժամանակ ստացել է թեթև վիրավորում՝ փախուստի փորձի հետևանքով։ Մեկ օր անց նա դուրս է գրվել Սեն Պիերի հիվանդանոցից և ներկայումս պահվում է Բրյուսելի ոստիկանությունում։ Ակնկալվում է, որ Աբդեսլամը կարտահանձվի Ֆրանսիային։


== Ծանոթագրություններ ==
Արոլա

Արոլա  (իտալերեն՝ Arola), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 279 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 47 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28010։ Հեռախոսային կոդ՝ +39 0323։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0323 821128
Էլեկտրոնային փոստ՝
Պաշտոնական կայք՝


== Արտաքին հղումներ ==
Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Օձաձկներ

Օձաձկներ (անգլ.՝ Anguilliformes կամ անգլ.՝ Apodes), ոսկրային ձկների կարգ։


== Արտաքին տեսք ==
Երկարությունը մինչև 3 մ է, զանգվածը՝ 65 կգ։ Զարգանում են կերպարանափոխությամբ։ Մարմինն օձաձև Է, սովորաբար մերկ, մեջքի և հետանցքի լողակները երկար են, հաճախ միակցված պոչի լողակի հետ։ Փորի, երբեմն նաև կրծքի, լողակներ չունեն։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է օձաձկների 22 ընտանիք (350 տեսակ)։ Ծովային օձաձուկ (անգլ.՝ Conger conger), հասուն անհատը, լեպտոցեֆալ թրթուրը Հիմնականում ծովային ձկներ են։
Առավել հայտնի է եվրոպական կամ սովորական գետային օձաձուկը (անգլ.՝ Anguilla anguilla), որը գետերում կամ լճերում ապրելով 5–25 տարի՝ իջնում է ծով և հաղթահարելով 4–7 հազար կմ տարածություն, ձվադրում է Սարգասյան ծովում (400 մ խորությունում), որից հետո մահանում է։
Հասնում են մինչև 1,5 մ երկարության և 6 կգ զանգվածի, արուներն Էգերից զգալիորեն փոքր են։ Օձաձկների միսը ճարպոտ է (23%) և համեղ։ ԽՍՀՄ–ում հանդիպում էին Սև, Բալթիկ ու Սպիտակ ծովերի ավազաններում։


== Տարածում ==
Տարածված էին բոլոր տաք ծովերում, միայն մեկ ընտանիք՝ քաղցրահամ ջրերում։ Ծովային օձաձկների մեծ մասը ապրում էր ծանծաղուտներում։ Որոշ տեսակներ ապրում էին 3–4 հազար մ խորություններում։ Լինում են մեծ գաղութներով։ Սնվում են հիմնականում միջին և փոքր չափսերի ձկներով։


== Բազմացում ==
Բազմանում են ափերից հեռու, մեծ խորություններում, ձվադրում են մինչև 8 մլն ձկնկիթ։ Գետային, քաղցրահամ ջրերի, կամ, ավելի ճիշտ, գաղթող օձաձկների (մոտ 10 տեսակ), կերպարանափոխությունից հետո, մինչև սեռահասուն դառնալը, ապրում են քաղցրահամ ջրերում, ձվադրման համար գնում են ծով։
Ունեն արդյունագործական ոչ մեծ նշանակություն։
Եռաբլրի սարավանդ

Եռաբլրի սարավանդ, Եռակատաարի սարավանդ, Ուչթափալարի սարավանդ, Ուչթեփեի սարավանդ, սարավանդ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակի հարավ-արևմտյան հատվածը, Շամբ գյուրլից 2 կմ հյուսիս-արևելք։
Հարավում և հարավ-արևմուտքում ուղղորդ լանջերով իջնում է Որոտանի լեռնանցքը։ Արևելքից սահմանագծվում է Վարարակ գետի կիրճով, արևմուտքից՝ ժամանակավոր հոսք ունեցող Զորզորի հովտով։ Հյուսիսային սահմանը պայմանականորեն անցնում է Մեծ Իշխանասարի հարավային ստորոտներով։
Բարձրությունը 1400-2400 մետր է։ Կազմված է վերին պլիոցենի և չորրորդականի անդեզիտաբազալտներից, որոնք ծածկված են հողմնահարման հզոր կեղևով։ Ունի հարավարևելյան դիրքադրություն և թույլ մասնատված մակերևույթ։ Եռաբլրի սարավանդում կան լավ արտահայտված խառնարաններով բազմաթիվ հրաբխային կոներ (Գութանաթումբ, 2271 մետր, Արորակ, 2842 մետր, Եռաբլուր, 2123 մետր), որոնց հարաբերական բարձրությունը հասնում է 150-350 մետրի։
Ունի չափավոր ցուրտ կլիմա։ Տարեկան տեղումները 650-700 միլիմետր են։ Տարածված են թույլ կրազերծված սևահողերը։ Բուսածածկույթը լեռնատափաստանային է։ Մշակում են հացահատիկային կուլտուրաներ։ Որոտանի էներգետիկ-ոռոգիչ համալիրի ավարտից հետո եռաբլրի սարավանդի զգալի մասը ոռոգվելու է։ Զարգացման հեռանկարներ ունի պտղաբուծությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոգատոե (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոգատոեԲոգատոե (ուկրաիներեն՝ Багате), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1889 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոգատոե գյուղում բնակվում էր 58 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,264 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 219,7 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ազյակովո

Ազյակովո (ռուս.՝ Азяково, թաթ.՝ Әжәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 332 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ձախ Ռասոխա (Չետլասի վտակ)

Ձախ Ռասոխա (ռուս.՝ Левая Рассоха), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չետլաս գետի ձախ ափին՝ 68 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000044800
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004480
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սերոբ Սարգսյան

Սերոբ Հակոբի Սարգսյան (ապրիլի 12, 1909(1909-04-12), Զառանց, Իփեքյոլու, Վանի մարզ, Թուրքիա - 1990), հայ դրամատուրգ, թատերագետ։ ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1974): ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1950 թվականից, ԽՄԿԿ անդամ` 1931 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Սերոբ Սարգսյանը ծնվել է 1909 թվականի ապրիլի 12-ին Արևմտյան Հայաստանի Վասպուրականի Արճակի գավառակի Զառանց գյուղում։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ կորցրել է ծնողներին։ Ապաստանել է Բաղդադի (Իրաք) և Երուսաղեմի մանկատներում։ 1924 թվականին մի խումբ որբերի հետ եկել է Խորհրդային Հայաստան։ Մինչև 1925 թվականն եղել է Երևանի մանկատանը։ 1925-1929 թվականներին աշխատել է որպես գրաշար։ 1929 թվականին նշանակվել է «Պիոներ ղեկ» ամսագրի խմբագիր։ 1930-1937 թվականներին եղել է «Պիոներ կանչ» թերթի խմբագիր։ 1944 թվականին ավարտել է (էքստեռն) Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ Որպես պատասխանատու քարտուղար` աշխատել է «Խորհրդային դպրոց» թերթում և «Խորհրդային արվեստ» ամսագրում՝ համատեղությամբ վարելով արվեստի գործերի վարչության ռեպերտկոմի քաղաքական խմբագրի աշխատանքը։ 1939-1946 թվականներին վարել է հիշյալ վարչության ռեպերտկոմի, ապա թատերական բաժնի պետի աշխատանքները, 1947-1950 թվականներին՝ երաժշտական թատրոնի գրական բաժինը՝ համատեղությամբ աշխատելով «Սովետական գրականություն և արվեստ» ամսագրում որպես բաժնի վարիչ։ 1950-1964 թվականներին խմբագիր, ապա գեղարվեստական գրականության խմբագրության վարիչ էր Հայպետհրատում։ ՀԽՍՀ շրջանային թատրոնները բեմադրել են նրա «Նաիրյան բարդի» (1957), «Ծուղակը», «Մոր սիրտը», «Կանաչ օվկիանոս» դրամաները։ Ռուսերեն լույս է տեսել Սարգսյանի «Արտիստի դիմանկարը» (Երևան, 1956) գիրքը։


== Երկեր ==
Միջազգային կոմունիստական պատանեկական շարժման տասնմեկ տարին, Երևան, Պետհրատ, 1931, 51 էջ։
Մանկական կոմունիստական շարժումը Հայաստանում, Երևան, Պետհրատ, 1935,24 էջ։
Հողի գաղտնիքը (դրամա), Երևան, Հայպետհրատ, 1948, 18 էջ։
Պիեսների ժողովածու (գրքում տեղ է գտել Սերոբ Սարգսյանի «Մերժված խաղաղություն» դրաման, հեղինակակից Մ. Քոչարյան), Երևան, կուլտլուսհրատ, 1951, 186 էջ։
Կանաչ օվկիանոս, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 25 էջ։
Մերժված խաղաղություն, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 29 էջ։
Միքայել Մանվելյան (կյանքն ու ստեղծագործությունը), Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 96 էջ։
Մոկաց Միրզա, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 108 էջ։
Լևոն Զոհրաբյան, Երևան, 1957, 74 էջ։
Ամո Խարազյան, Երևան, 1959, 102 էջ։
Պիեսներ, Երևան, 1959, 301 էջ։
Սիրելի անուններ, գիրք Ա, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 329 էջ։
Սիրելի անուններ, գիրք Բ, Երևան, «Հայաստան», 1967, 338 էջ։


=== Մամուլ ===
Ժողովրդական դերասանուհի Հասմիկի «Հուշերը»։ «Գրական թերթ», 1948, № 1:


== Ծանոթագրություններ ==
Սպիտակ ձեռնոց

«Սպիտակ ձեռնոց» (անգլ.՝ The White Glove), ավստրալիացի նկարիչ Ջորջ Վաշինգտոն Լամբերտի վրձնի դիմանկարը, որը ստեղծվել է 1921 թվականին։ Գտնվում է Սիդնեյում` Նոր Հարավային Ուելսի պատկերասրահի հավաքածուում ։


== Նկարագրություն ==
Նկարում պատկերված է Միսս Գլեդիս Նևիլ Քոլինզը` Ջ.Քոլինզի դուստրը, իրավաբան, Վիկտորիա նահանգի խորհրդարանի գծագիր և Ազգային գրադարանի, թանգարանների և Վիկտորիա ազգային պատկերասրահի հոգաբարձու ։ Լամբերտը դիմանկարը նկարել է Ջոշուա Ռեյնոլդսի «Սառա Սիդոնսը Ողբերգության մուսայի կերպարում» կտավի ոճով (1783)։ Կտավը նաև ենթադրում է, որ նկարիչը ծանոթ է եղել Ջոն Սարջենթ Սինգերի` 1905 թվականի «A Vele Gonfie» դիմանկարին։
Միսս Քոլինզի թեք գլուխը, նրա կիսաբաց բերանը, կիսափակ աչքերը և գրեթե մերկ աջ ձեռքը ենթադրում են անհատական ցանկասիրություն, բայց նրանք նաև նշում են կոդավորված վարքի ձևը։
Լամբերտի աշխատանքների կենդանի ներկապնակը զգալիորեն տարբերվում էր «շագանակագույն տոնալիստների գերակշռող դիմանկարներից», որոնք այդ ժամանակ նորաձևության մեջ էին ավստրալիական այլ դիմանկարիչ-նկարիչների մոտ։ Իր կնոջը` Էմի Լամբերտին հղած նամակում նա նկարը բնութագրել է որպես «վայրի, խիզախ դիմանկար»։

		


== Պատմություն ==

Կտավը ձեռք է բերել Նոր Հարավային Ուելսի պատկերասրահը` 600 գինեյով` 1922 թվականին, որը այդ պահին հանրային պատկերասրահի կողմից վճարված ամենաբարձր գինն էր ավստրալիացի նկարչի դիմանկարի համար։ Աշխատանքը մնում է պատկերասրահի հավաքածուի մեջ։
Միսս Քոլինզի մեկ այլ դիմանկար 1924 թվականին նկարել է ավստրալիացի դիմանկարիչ-նկարիչ Ուիլյամ Բեքուիտ Մաքինեսը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«The white glove»։ Art Gallery of New South Wales (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-11-23
Head Above Water (երգ)

«Head Above Water», կանադացի երգչուհի Ավրիլ Լավինի համանուն վեցերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլը, որը թողարկվել է  BMG լեյբլում։


== Երգի մասին ==

2016 թվականի դեկտեմբերի 25-ին սոցցանցերում Ավրիլ Լավինը հայտարարել է, որ աշխատում է իր նոր ալբոմի երաժշտական թրեքների վրա։ 2018 թվականի օգոստոսին երգչուհին սկսել է հրապարակել սկավառակի թողարկմանը նվիրված թիզերները՝ օգտագործելով կադրեր տեսահոլովակից։
«Head Above Water» երգն Ավրիլ Լավինը կոչել է «հոգևոր փորձ»։ Երգը գրվել է Ֆա մաժոր տոնայնությամբ։ Տեքստը նվիրված է Ավրիլ Լավինի ապրումներին Լայմի հիվանդության դեմ պայքարելու ժամանակ։
«Head Above Water» երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է Իսլանդիայում, ռեժիսորը եղել է Էլիոթ Լեսթերը։ Տեսահոլովակը թողարկվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ երգչուհու 34-ամյակի օրը։ Երգի հեռուստատեսային պրեմիերան կայացել է սեպտեմբերի 26-ին Ջիմմի Քիմմելն ուղիղ եթերում։


== Քննադատների արձագանքներ ==
Billboard-ի գրախոսականում ասվում է, որ «Head Above Water»-ը «հզոր, հոգևոր խորաթափանցություն է, որում պատմվում է Լայմի հիվանդության դեմ պայքարի ընթացքում կանադացի երգչուհու ուղու մասին»։ Spin-ի գրախոսականում «Head Above Water» բնութագրվում է որպես «դրամատիկ դաշնամուրային բալադ դիմադրության մասին»։ MTV Canada-ի քննադատը գնահատել է Լավինի «էմոցիոնալ լիցքավորված վերադարձը» և երգը անվանել «ոչ միայն փոխաբերություն», քանի որ «դրանում փաստագրված է Լայմի հիվանդության դեմ Լավինի բազմամյա պայքարի հանգուցալուծումը»։
Երգին դրական գնահատականը է տվել քրիստոնեական Faithwire պարբերականը, հատկապես նշվել է այն, թե ինչպես է «Լավինը նկարագրում իր հարաբերությունները Աստծո հետ, և ինչպես է նա փրկել իրեն, երբ ինքը կարծում էր, որ իր կյանքը մոտեցել է ավարտին»։ Կրոնական մեկ այլ՝ Christian Headlines պարբերականում «Head Above Water»-ը կոչվում է «աստվածակենտրոն երգ»։ Jezebel կայքի գրախոսականում երգը համեմատվել է քրիստոնեական ռոքի ստեղծագործությունների հետ, մասնավորապես Ռեյչել Պլատենի 2015 թվականի «Fight Song» երգի հետ։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==