armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դեբար

Դեբար (մակեդոներեն՝ Дебар, ալբ․՝ Dibra, Дибра, թուրքերեն՝ Debre, Дебре)՝ քաղաք Հյուսիսային Մակեդոնիայի արևմտյան հատվածում։ Նույնանուն Դեբար համայնքի կենտրոնը։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Դեբարյան դաշտի գոգահովտում, Դեբարյան արհեստական լճի ափին, Սև Դրին և վերջինիս վտակ Ռադիկա գետերի միջև։ Սահմանամերձ է Ալբանիային։ Քաղաքը շրջապատված է ծովի մակարդակից 625 մ բարձրություն ունեցող Դեշատ, Ստոգովո, Յաբլանիցա և Բիստրա լեռներով։


== Պատմություն ==
Քարտեզի վրա այն առաջին անգամ հիշատակվել է Կլավիդոս Պտղոմեոսի կողմից Դեբորուս (Deborus) անվան ներքո։
Բյուզանդական կայսր Բարսեղ Բ-ն հաստատել է քաղաքի գոյությունը, իսկ Ֆելիֆս Պետանքիքը այն վերանվանել է Դիբրի։
Երբ 1014 թվականին Սամուէլ Կոմսաձագը պարտություն կրեց բյուզանական կայսր Բարսեղ Բ-ից, քաղաքը սկսեց կառավարել Բիտոլայի Եպիսկոպոսը։
14-րդ դարի երկրորդ կեսից հետո Դեբարը կառավարվում էր Ալբանիայի Կաստրիոտի իշխող ցեղի կողմից։
1395 թվականին այն նվաճվել է Օսմանյան թուրքերի կողմից, իսկ հետագայում՝ դարձել Դեբարյան Սանջակի նստավայրը։
1440 թվականին Սկանդերբեգը այն սահմանեց սանջակ-բեյ։
Քաղաքում է ծնվել Հովհաննես Դեբարսկին (1018—1037), ով ուղղափառ արքեպիսկոպոսների մեջ առաջին գլխում էր։
Դեբարի բնակչությունը էականորեն նվազեց Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։


== Բնակչություն ==
Համաձայն 2002 թվականի մարդահամարի՝ Դեբարն ունի 14561 բնակիչ։

Դեբարի բնիկների 98 %-ը թուրքական մարդահամարի ցուցմունքի համաձայն մակեդոներենը մայրենի լեզու են համարում համարյա բոլորը։ Որպես թուրք գրանցվել են պոմակները կամ տորբեշները՝ մուսուլման մակեդոնացիները։


== Մշակույթ ==

Ամենալավ արհեստավորների, փայտի փորագրության վարպետների և շինարարների մեծ մասը գալիս են Դեբարի շրջանից։ Նրանք հայտնի են դարձել վարպետությամբ ստեղծելով դետալներ և տպավորիչ փայտե փորագրություններ, նկարելով գեղեցիկ սրբապատկերներ, պատրաստելով եզակի  կառույցներ։ Փաստ է, որ Դեբարը երեք հանրաճանաչ փայտագործական դպրոց ունեցող շրջաններից մեկն է։ Մյուս երկուսն են Սամոկովը և Բանսկոն։ Նրանց գործերը կարող են ցուցադրված լինել Բալկանյան թերակղզու բոլոր կողմերի բազմաթիվ եկեղեցիներում և մշակութային կառույցներում։
Դեբարը ճանաչված է նաև իր պիցայով։ 2018 թվականին Դեբարն յուրաքանչյուր 3 000 բնակչի հաշվով ունեցել է մեկ պիցերիա։ Իսկ քաղաքի էմիգրանտները ԱՄՆ-ում բացել են մոտ 50 պիցայի ռեստորաններ։


== Հայտնի բնիկներ ==
Միլան Պանչևսկի - Հարավսլավիայի կոմունիստների միության Կենտկոմի նախագության վերջին նախագահը,
Մոիս Գոլեմի - Սկանդերբեգի բանակի գեներալ,
Հակի Սթերմիլի - գրող,
Գյոն Կաստրիոտի - Սկանդերբեգի հայրը,
Ֆիքրի Դինի - Ալբանիայի առաջին վարչապետը,
Էքրեմ Բաշա - գրող։


== Արտաքին հղումներ ==
Դեբարի շրջան
Դեբարը քարտեզի վրա


== Ծանոթագրություններ ==
Բեյթ ադ-Դին

Բեյթ ադ-Դին (արաբ․՝ بيت الدين‎‎‎‎), քաղաք Լիբանանում, Լեռնային մարզում։ Շուֆի շրջանի վարչական կենտրոնն է։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը տեղակայված է Լիբանանի կենտրոնական մասի լեռնային տեղանքում, մայրաքաղաք Բեյրութից մոտավորապես 22 կմ հարավ-հարավ-արևելք։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 991 մ է։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքում բնակվում է 2500 մարդ։


== Տեսարժան վայրեր ==
Քաղաքի հիմնական տեսարժան վայրը համարվում է համանուն պալատը, որը կանգնեցվել է Բաշիր Շահաբ II ամիրայի հրամանով, իտալացի ճարտարապետների կողմից։ Շինարարությունը սկսվել է 1788 թվականին և տևել է երեսուն տարի։ Սկզբում պալատը օգտագործվել է որպես իշխանների նստավայր, ապա՝ օսմանյան վարչություն։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Բեյթ ադ-Դինը օգտագործվել է ֆրանսիական վարչության նստավայր։ 1934 թվականին պալատը հռչակվեց պատմական հուշարձան, իսկ 1943 թվականին դարձավ անկախ Լիբանանի նախագահի ամառանոց։
Ամեն տարի, սկսած 1985 թվականից, հուլիսին և օգոստոսին պալատի տարածքում տեղի է ունենում արվեստի փառատոն, որը Մերձավոր Արևելքում համարվում է ամենահայտնի մշակութային իրադարձություններից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(Արաբերեն) (Ֆրանսերեն) (անգլերեն) Fiche de la Municipalité de Beit Ed Dine - Localiban
Panorama interactif en 360 degrés du Musée aux mosaïques au Palais de Beiteddine, par Melkan Bassil Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.
376

376 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 376 թվականն է, 
IV դարի 76-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Բաբոտե

Բոբոտե (սերբ.՝ Боботе), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության հարավային հատվածում՝ Ռասինայի մարզի Բրուսի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 468 մարդ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:


== Ծանոթագրություններ ==
Էնդի Խաչատրյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Խաչատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Անդրանիկ «Էնդի» Խաչատրյան (անգլ.՝ Ontronik «Andy» Khachaturian, մայիսի 4, 1975(1975-05-04), Թեհրան, Իրան), ամերիկահայ ռոք-երաժիշտ և դիջեյ։ 
Ծնվել է 1975 թ. մայիսի 4-ին Լոս Անջելեսում։ 1979 թվականին, Իրանական հեղափոխությունից հետո, ընտանիքի հետ տեղափոխվում է ԱՄՆ Լոս Անջելես քաղաք։ 1994-1997 թթ. եղել է «System of a Down» խմբի թմբկահարը, սակայն լքում է խումբը ձեռքի վնասվածքի պատճառով։ 1999-2002 թթ. լինում է «The Apex Theory» խմբի մենակատարը, որի հետ ձայնագրում է երեք ալբոմ, սակայն լքում է խումբը ստեղծագործական տարաձայնությունների պատճառով։ Ներկայում «VoKee» խմբի վոկալիստն է, զուգահեռաբար զբաղվում է սեփական «ՕնԹրոնիկ» նախագծով։


== Սկավառակագրություն ==
System of a Down
1995: Untitled 1995 Demo Tape
1995: Demo Tape 1
1996: Demo Tape 2
1997: Demo Tape 3
The Apex Theory
2000: Extendemohg
2001: The Apex Theory
2002: Topsy-Turvy
VoKee
2005: Pre-Motional Songs (EP)
2006: Riding the Walls (EP)
2007: Spoke in Tongue (EP)


== Ծանոթագրություններ ==
Դիֆենբակ լե Վերտ

Դիֆենբակ լե Վերտ (ֆր.՝ Dieffenbach-lès-Wœrth), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 351 մարդ, բնակչության խտությունը` 97.23 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.61 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 39 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 210 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 155-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 55։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,8 %։ 155 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 144 անձ (80 տղամարդ և 64 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (2 տղամարդ և 9 կին)։ 55 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 26-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1835)

Ժողովածու (1835), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1835 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1764 թվականին Էջմիածնում։ Ստացողը եղել է Խաչատուր Կոստանդնուպոլսեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21X16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 342 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգիր։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 7ա, 160ա։


== Բովանդակություն ==
Առ․ Սիւնեցւոյ Մեկնութիւնք Սահմանաց գրոց, Ամենայն չար տանջելի-ի։
Գր․ Տաթևացւոյ Համառօտ տեսութիւն ի գիրս Պորփիւրի, Լուծումն ի տեսութիւն Դաւթի։
Յովհ․ Որոտնեցւոյ Վերլուծութիւնք Ստորոգութեանցն, Պերի արմենիասին Արիստոտէլի։
Քարոզ։ Վահրամայն Լուծմունք Պորփիւրի, Պորրփիւրի մեկնչին։
Կղեմէսի Գալատնոսի ի գիրս Ֆիզիկային Արիստոտէլի։
Իգն․ Տիգրանակերտցւոյ Պատմութիւն աւերման արևելեան և պարսից աշխարհաց յՕսմանցւոց, Գովասանութիւն Ղազարայ Ջահկեցւոյ, Բացատրութիւն Ներս․ Շնորհալւոյ Սիոնի որդիք հրգոյն։


== Ծանոթագրություններ ==
Կամենայա (այլ կիրառումներ)

Կամենայա, կարող է վերաբերել՝

Կամենայա - գետ Ռուսաստանում, Սուլայի վտակը
Կամենայա - գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանում
Ինչպես ես գնացի Հյուսիսցի օրիորդի մոտ

«Ինչպես ես գնացի Հյուսիսցի օրիորդի մոտ» (լատիշ․՝ «Kā es braucu Ziemeļmeitas lūkoties») ռեժիսոր Ռոզե Ստիեբրայի մուլտֆիլմը, նկարահանվել է «Ռիգա հեռուստաֆիլմերի» ստուդիայում՝ 1980 թվականին։


== Սյուժե ==
Սյուժեի հիմքում Կառլիսա Սկալբեի հեքիաթն է։ Մի պատանի որոշել է հանգիստ կյանքի անդորրը փոխել դժվար ու վտանգավոր կյանքով դեպի հեռավոր Հյուսիսային երկիր, որտեղ մի գեղեցիկ օրիորդ է ապրում, որն իր ամենօրյա  անուրջների  պատճառն է։


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ և բեմադրող ռեժիսոր՝Ռոզե Ստիեբրա
Բեմադրող նկարիչ՝ Անիտա Կրեյտուսե
Կոմպոզիտոր՝ Իմանտս Կալնինիշ
Նկարիչ մուլտիպլիկատորներ՝ Մայա Բրենցե, Դզինտրա  Ալմանե, Վիոլետա Ժուկովսկա
Նկարիչներ՝ Ինեսե Պերսե, Լայմա Էգլիտե, Աստրա Պավուլա
Օպերատոր՝ Վիլիս Իվանովսկիս
Հնչյունային օպերատոր՝ Յազեպ Կուլբերգս
Խմբագիր՝ Ագրիս Ռեդովիչս
Տնօրեն՝ Մետա Զակե
Դերերը կրկնօրինակել են՝ Վալդեմար Զանդբերգս, Ուլդիս Դումպիս, Իրինա Թոմսոնե, Անդրիս Մեկշս, Օլգա Դրեգե


== Մրցանակներ ==
«Մեծ Բյուրեղ» կինոփառատոնի (1980) թվական հաղթող՝«Լավագույն մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ» անվանակարգում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Как я ехал к деве Севера» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Ka es braucu Ziemelmeitas lukoties(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Հյուսիսային Աֆրիկա

Հյուսիսային Աֆրիկա (արաբերեն՝ شمال أفريقيا, կաբիլերեն՝ Tafriqt ugafa), աֆրիկյան մայրցամաքի ամենահյուսիսային և ամենալայն մասը։ Հավանաբար այս փաստի հետ է կապված երկրամասի բոլոր պետութունների հիմնականում մեծ տարածք ունենալը։ Դրանց շարքում միայն մի քանի երկիր 1 միլիոն կմ²-ից մեծ են, իսկ Սուդանը և Ալժիրը ավելի քան 2 միլիոն կմ² են։ Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրներն են՝

 Ալժիր
 Եգիպտոս
 Լիբիա
 Մավրիտանիա
 Մարոկկո
 Սուդան
 Թունիս
 Արևմտյան ՍահարաՈրոշ գիտնականներ Հյուսիսային Աֆրիկային նաև վերագրում են Եթովպիան, Էրիթրեան, Մադեյրան և Կանարյան կղզիները։


== Տես նաև ==
Մաղրիբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
north-of-africa.com Archived 2010-01-13 at the Wayback Machine.
Բավանիզ

Բավանիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում։ Գտնվում էր Մեծ Զաբ գետի ձապ կողմում, սարահարթի վրա։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 15 տուն հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Բավանիզն ուներ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արեգ Թումանյան

Արեգ Թումանյան (1900, Թիֆլիս - օգոստոսի 30, 1939), հայ հասարակական, պետական և կուսակցական գործիչ, պատմաբան, դասախոս, Կոմունիստական կուսակցութան անդամ։ Բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի կրտսեր որդին։


== Կենսագրություն ==
Արեգ Թումանյանը ծնվել է 1900 թվականին Թիֆլիսում։ Սովորել է Թիֆլիսի Լիսիցյան գիմնազիայում, որն ավարտելուց հետո` 1917 թվականին, անցել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերը և կատարել տարբեր կուսակցական և պետական աշխատանքներ։ 1933 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը, այնուհետև դասավանդել նույն ինստիտուտում։ 1937 թվականին Խորհրդային ռեժիմը Արեգ Թումանյանին աքսորել է և 1939 թվականի օգոստոսի 30-ին գնդակահարել։ Թաղվել է սովետական ՊԱԿ-ի ենթակայության տակ գտնվող «Կոմունարկա» (Մոսկվա) հատուկ պահպանման օբյեկտի տարածքում։ Ունեցել է մեկ դուստր՝ Սուրման։


== Պատկերասրահ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ստալինյան գնդակահարվածների ցուցակ (1937-1954) Archived 2019-11-20 at the Wayback Machine.
Օսմանյան և բոլշևիկյան մեթոդներոգ նահատակված Հովհաննես Թումանյանի զավակները(չաշխատող հղում)


== Աղբյուրներ ==
Հովհաննես Թումանյանի զավակները
Հովհաննես Թումանյանի զավակները Archived 2017-11-14 at the Wayback Machine.
Քերաթ

Քերաթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վալդեմարաս Խոմիչյուս

Վալդեմարաս Խոմիչյուս (լիտվ.՝ Valdemaras Chomičius, մայիսի 4, 1959(1959-05-04), Կաունաս, Լիտվական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և լիտվացի նախկին բասկետբոլիստ, խաղարկող, Լիտվայի բասկետբոլի ազգային հավաքականի օգնական մարզիչ, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր գործիչ (1982) և Լիտվայի վաստակավոր մարզիչ։
Ակումբային կարիերայում առավել հայտնի է որպես Կաունասի «Ժալգիրիսի» ավագ, որի կազմում 1985-1987 թվականներին անընդմեջ հաղթել է ԽՍՀՄ առաջնությունը՝ յուրաքանչյուր անգամ առավելության հասենլով ԽՍՀՄ-ի լավագույն ակումբ համարվող «ԲԿՄԱ»-ին։
Հանդես է եկել Խորհրդային Միության և Լիտվայի բասկետբոլի ազգային հավաքականներում։ Խորհրդային Միության հավաքականի կազմում, թիմակցելով հայրենակիցներ Արվիդաս Սաբոնիսին, Շարունաս Մարչյուլյոնիսին և Ռիմաս Կուրտինայտիսին, նվաճել է ոսկե մեդալ Սեուլի 1988 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում (եզրափակչում պարտության մատնելով Միացյալ Նահանգների հավաքականին), ինչպես նաև հաղթել 1982 թվականին աշխարհի առաջնությունը, 1979 և 1985 թվականների Եվրոպայի առաջնությունները։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո ընդգրկվել է անկախ Լիտվայի ազգային հավաքականում, որի կազմում դարձել է բրոնզե մեդալակիր Բարսելոնայի 1992 թվականի օլիմպիական խաղերում, ինչպես նաև նվաճել արծաթե մեդալ 1995 թվականի Եվրոպայի առաջնության ժամանակ։
Կաունասում ունի իր անունը կրող սպորտ դպրոց։
1991 թվականին դարձել է Գինեսի ռեկորդակիր՝ մասնակցելով 24 ժամ տևող բասկետբոլային հանդիպման և իր հաշվին գրանցելով 722 միավոր։


== Մրցանակներ և նվաճումներ ==
Որպես մարզիկ

Օլիմպիական չեմպիոն՝ 1988, բրոնզե մեդալակիր՝ 1992
Աշխարհի չեմպիոն՝ 1982, արծաթե մեդալակիր՝ 1986
Եվրոպայի չեմպիոն 1979, 1985, արծաթե մեդալակիր՝ 1987, 1995, բրոնզե մեդալակիր՝ 1983, 1989
ԽՍՀՄ չեմպիոն 1985-87, ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1980, 1983, 1984, 1988, 1989
Բելգիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1992, 1994
Լիտվայի առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1997
Միջմայրցամաքային գավաթի տիտղոսակիր՝ 1986
Եվրոպայի չեմպիոնների առաջնության եզրափակչի մասնակից՝ 1986
Եվրոպայի գավաթակիրների առաջնության եզրափակչի մասնակից՝ 1984
«Դրուժբա» միջազգային մրցույթների հաղթող՝ 1984 (Լոս Անջելեսի 1984 թվականի օլիմպիական խաղերի այլընտրանքային մրցույթ)
Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության չեմպիոն՝ 1978
Համալսարանային առաջնության չեմպիոն՝ 1985Որպես մարզիչ

Լիտվայի առաջնության արծաթե մեդալակիր («Օլիմպասի» կազմում)՝ 1997
Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալկիր 2007
Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալկիր 2010


=== Շքանշաններ ===
«Լիտվային մատուցած ծառայությունների» շքանշան (1995)
«Լիտվայի մեծն իշխան Գեդիմինասի» շքանշան (2003)


== Գրականություն ==
«100 лет российского баскетбола: история, события, люди: справочник» / В. Б. Квасков. — М.: «Советский спорт», — 274 էջ. հրատ.՝ ISBN 5-9718-0175-9


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Օնիշչենկո

Ալեքսանդր Օնիշչենկո (ուկրաիներեն՝ Александр Онищенко, հուլիսի 17, 1957(1957-07-17), Չեռնիգով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Պրահայում բնակվող ուկրաինացի նկարիչ։ Հայտնի է իր կենսունակ տպավորիչ նկարներով։ Օնիշչենկոյի աշխատանքները ցուցադրվում են Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Օնիշչենկոն ծնվել է 1957 թվականին Չերնիգովում։ Գեղարվեստական աջակցություն ստացել է վաղ տարիքից հորից։ 1979 թվականին ավարտել է Կիևի արվեստի ինստիտուտը, դարձել Ռուսաստանի արվեստի միության անդամ։
Խորհրդային Միության տարիներին Օնիշչենկոն և բազմաթիվ այլ երիտասարդ արվեստագետներ ապստամբել և ձևավորել են արվեստագետների անօրինական միություն, որը տեղակայված էր Ելեցկի վանքում։

1981 թվականին Օնիշչենկոն իր մի քանի գործընկերների հետ միասին տեղափոխվեցին Սիբիրի Օմսկ քաղաք։ Վեց տարի «ինքնաարտաքսումից» հետո` 1987 թվականին վերադարձել է Ուկրաինա։ Խորհրդային ​​Միության փլուզումից տարիներ առաջ աճող քաղաքական տագնապից փախչելով՝ Օնիշչենկոն, նախքան 1991 թվականին Պրահայում հաստատվելը, ապրել է Հարավսլավիայում։
Հայտնի Չարլզ կամրջի վրա տարիներ շարունակ նկարելուց հետո Օնիշչենկոն այնպիսի հաջողություն է ունեցել, որ 1994 թվականին Պրահայի Հին քաղաք կոչվող հատվածում բացել է իր սեփական պատկերասրահը՝ Galerie Jakubska:
Օնիշչենկոն բնակվում է Պրահայում, համարվում է քաղաքի հեղինակավոր արվեստագետներից մեկը, որն արժանացել է Ֆրանց Կաֆկայի մրցանակի, Մասարիկի Գիտությունների ակադեմիայի մրցանակի։
Օնիշենկոն սև կտավի վրա ստեղծագործում է յուրահատուկ տեխնիկայով։ Նրա աշխատանքները նոր իմպրեսիոնիստական ուղղվածություն ունեն, ինչը չպետք է շփոթել նեոիմպրեսիոնիզմի հետ։ Ստեղծագործություններում մուգ տոներին փոխարինում են բաց երանգները՝ ընգծելով գունային կոնտրաստը։ Ուշագրավ են Պրահայի տեսարաններ պատկերող կտավները, որոնք արված են թռչնի թռիչքի բարձրությունից՝ Պրահայի տանիքներից։
2017 թվականին Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանում տեղի է ունեցել Օնիշչենկոյի իմպրեսիոնիստական աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Հրատարակություններ ==
Alexandr Onishenko, New Impressionism, 2007 Catalogue Galerie Jakubská, Prague, Czech Republic 2007.
Alexandr Onishenko, 2006 Catalogue, Galerie Jakubská, Prague, Czech Republic 2006.
The Secret of the Black Canvas, Galerie Jakubská, Prague, Czech Republic 2004 ISBN 80-903382-1-6.
The Secret of the Black Canvas, Film Documentary, Flightprod, Dir. Bronislava Janečková 2000.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Աստերոիդների ցանկ (86401-86500)

Աստերոիդների ցանկ (86301-86400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (86501-86600)
 Աստերոիդների ցանկ (86301-86400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (86501-86600)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (85001)-(90000)»։ www.minorplanetcenter.net
Ագարակաձոր (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ագարակաձոր (այլ կիրառումներ)Ագարակաձոր կամ Ագյար, Այար, գետակ Արաքսի ավազանում, Արփա գետի ձախակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Վայոց ձորի լեռների հյուսիսային լանջերից, Արփային է միանում Ագարակաձոր գյուղի մոտ, Եղեգնաձոր քաղաքի դեմ դիմաց։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 2007-08

Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 2007-08 (անգլ.՝ 2007-08 FA Cup), Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի 127-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Պորտսմութ» ֆուտբոլային ակումբը։


== Եզրափակիչ ==
Dagoba

Dagoba, ֆրանսիական մետալ, դետ-մետալ, փանկ-ռոք և գրուվ-մետալ խումբ։ Հիմնադրվել է 2000 թվականին Մարսելում։


== Կենսագրություն ==
Առաջին լիակատար ալբոմը թողարկվել է 2003 թվականին։ Հետո թողարկել է ևս 4 ալբոմ, որոնցից վերջինը թողարկվել է 2015 թվականի հունիսի 22-ին և կրում է «Tales of the black dawn» անվանումը։


== Խմբի մասնակիցներ ==


=== Այժմյան ===
Shawter - վոկալ
Izakar - կիթառ
Werther - բաս-կիթառ
Frank Costanza - հարվածային


=== Նախկին ===
Stephan - կիթառ


=== Հրավիրվածներ ===
ICS Vortex - վոկալ


=== Սկավառակագրություն ===
Release the Fury EP (2001)
Dagoba (2003)
What Hell Is About (2006)
Face The Colossus (2008)
Poseidon (2010)
Post Mortem Nihil Est (2013)
Tales Of The Black Dawn (2015)


=== Տեսագրություն ===
"Rush"
"Another Day"
"The Things Within"
"Black Smokers (752° Fahrenheit)"
"The Great Wonder"
"Yes, We Die"
"The Sunset Curse"
"Born Twice"


=== Ժամանակագրություն ===


== Ծանոթագրություններ ==
Քիլթ

Քիլթ (անգլ.՝ Kilt), շոտլանդական ժողովրդական տարազի տղամարդու հագուստի տարր, Շոտլանդիայի լեռնականների ավանդական հագուստը։ Քիլթը հետևից ծալքերով հավաքված և 2-3 ճարմանդների և գոտիների օգնությամբ ամրացված ու իրանի շուրջ փաթաթված գործվածքի մի կտոր է ներկայացնում։ Սովորաբար քիլթը հագնում են սպորրանի՝ ման-մունր իրերի հատուկ պայուսակի հետ։ Քիլթը իր պատմությունն է սկսում «մեծ շալից» (great plaid, belted plaid) և ըստ էության ներկայացնում է նրա ներքևի մասը։ Պատմականորեն «մեծ պլեդը» այնքան երկար և լայն էր, որ այն կարելի էր գցել ուսի վրա և փակվել վատ եղանակի ժամանակ։ Քիլթը պատրաստում են բրդյա կտորից ավանդական շոտլանդական զարդվածքով՝ թարթանով։


== Արտաքին հղումներ ==
Как правильно надевать Great Plaid с фотографиями(անգլ.)
The Scottish Tartans Authority
Acts Against the Highland Dress
Kilts and Kilt Suits Archived 2012-09-17 at the Wayback Machine.
Դրուժնոսելե (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴրուժնոսելեԴրուժնոսելե (ռուս.՝ Дружноселье), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նիդերնբերգ

Նիդերնբերգ  (գերմ.՝ Niedernberg), կոմունա Գերմանիայում։ Գտնվում է Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Միլտենբերգի շրջանի մեջ։ Բնակչությունը 4920 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ին)։ Զբաղեցնում է 15,61 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 76 144։
Նիդերնբերգ անունը ծագել է հին գերմաներեն nidere - ցածր և burc - ամրացված վայր բառերից։ Այսպիսով, Նիդերնբերգը ամրացված վայր է, որը գտնվում է հովտում։

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ամպային ատլաս

«Ամպային ատլաս» (անգլ.՝ Cloud Atlas) ռեժիսորներ Լանա Վաչովսկիի, Թոմ Տիկվերի, Էնդի Վաչովսկիի ֆիլմերը, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Թոմ Հենքսը, Հոլի Բերին, Ջիմ Բրոդբենտը, Ջիմ Ստյորջեսը, Բեն Ուիշոուն, Հյուգո Ուիվինգը, Պե Դու Նան, Հյու Գրանտը, Սյուզան Սարանդոնը, Ջեյմս Դ’Արսիը։


== Սյուժե ==
Ֆիլմում միանգամից վեց պատմություն է պատմվում, որոնք տեղի են ունեցել տարբեր դարաշրջաններում։ Պատմության հերոսները նույն հոգիներն են, որոնք կրկին լույս աշխարհ են եկել։ Բոլոր պատմությունները միմյանց հետ սերտորեն փոխկապակցված են։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ամպային ատլաս(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ամպային ատլաս»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Կինը պատերազմում

«Կինը պատերազմում» (իսլ.՝ Kona fer í stríð), 2018 թվականի ֆիլմ՝ ստեղծված Ուկրաինայի, Ֆրանսիայի ու Իսլանդիայի համագործակցությամբ։ Ռեժիսորը Բենեդիկտ Էռլինգսոնն է։
Ֆիլմը մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնի շրջանակներում անցկացված «Քննադատության շաբաթ» մրցութային ծրագրին և արժանացել Գրողների ու կոմպոզիտորների կոնսորցիումի (SACD) մրցանակի։
Ֆիլմը բացել է Օդեսայի 9-րդ միջազգային կինոփառատոնը, որն անցկացվել է 2018 թվականի հուլիսի 14-21-ը Օդեսայում։
2018 թվականի հուլիսին հայտնի է դարձել, որ «Կինը պատերազմում» ֆիլմն ընդգրկվել է Եվրոպական խորհրդարանի LUX Prize կինոմրցանակի վերջնական ցանկում, որի մրցանակների հանձնման արարողությունը տեղի կունենա 2018 թվականի նոյեմբերի 14-ին։


== Սյուժե ==
Երգչախմբի դիրիժոր Հալլան վարում է բնապահպանության աջակցի գաղտնի կյանք՝ բողոքելով իսլանդական բարձրավանդակում գործող ալյումինի գործարանի դեմ և ամեն կերպ խոչընդոտելով դրա աշխատանքը։ Ինչ-որ պահի նրա կյանքն ամբողջովին փոխվում է, երբ նա նամակ է ստանում, որով նրան հայտնում են, որ իրեն թույլ են տվել որդեգրել փոքրիկ աղջկա Ուկրաինայից։


== Քննադատություն ==
Ֆիլմն դրական արձագանքներ է ստացել կինոքննադատների կողմից։ Մասնավորապես  «The Guardian» թերթի կինեմատոգրաֆիայի բնագավառի առաջատար մեկնաբան և գրախոս Փիթեր Բրեդշոուն գովել է ռեժիսորին և ֆիլմն անվանել «զգայուն աշխատանք և լավ մտածված»։
Ֆիլմը դրական արձագանքներ է ստացել նաև ուկրաինացի կինոքննադատների կողմից։


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Teen Top

Թին Թոփ (հանգըլ՝ 틴탑), հարավկորեական բոյզ֊բենդ։ Բաղկացած է վեց անդամներից՝ C.A.P, Chungji, L.Joe, Niel, Ricky, Changjo։ Այն ստեղծվել է Շինհվա խմբի անդամ Էնդի Լիի կողմից։ Հովանավորող կազմակերպությունը T.O.P Media Entertainment-ն է։
Խմբի առաջին ալբոմը՝ «Come into the world»-ը թողարկվել է 2010 թվականի հուլիսի 9֊ին, իսկ առաջին պաշտոնական ելույթը տեղի է ունեցել 2010 թվականի հուլիսի 10֊ին «Show! Music Core» շոուի ժամանակ «Clap» երգով։
Teen Top խմբի անդամները ընտրվել են տարբեր բաց լսումների արդյունքում։ Խումբը ցուցադրվել է MTV տեղեկատու հաղորդման ընթացքում 2010 թվականի դեկտեմբերին։ Խմբի անդամներ Նիելը և Ռիկին դերասան-երեխաներ էին, և բավականին դերասանական փորձ ունեին։


== Անդամներ ==


== Սկավառակագրություն ==


=== Ճապոնական սկավառակագրություն ===
Հավաքածու2012։ Japan First Edition
|}


== Տես նաև ==
Infinite
SHINee
EXO
BIGBANG


== Ծանոթագրություններ ==
Բեսոնովկա (գյուղ, Բեսսոնովսկի շրջան)

Բեսոնովկա (ռուս.՝ Бессоновка), գյուղ Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Բեսսոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13551 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մ.թ.ա. 325


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ուրցաձոր (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուրցաձոր (այլ կիրառումներ)Ուրցաձոր, համայնք Արարատի մարզում։ Ներառում է Ուրցաձոր, Շաղափ, Լանջանիստ գյուղերը։ Համայնքը ստեղծվել է 2016 թվականի հունիսի 17-ին Հայաստանի Ազգային ժողովում համայնքների խոշորացման օրինագծով։ Կենտրոնը Ուրցաձոր գյուղն է։ Համայնքի տեղական ինքնակառավարման առաջին ընտրությունները կայացել են 2016 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։


== Բնակչություն ==
Ուրցաձոր համայնքը ստեղծվել է Ուրցաձոր, Լանջանիստ, Շաղափ գյուղերի միավորումից։ Համայնքի բնակչությունը կազմում է 4072 մարդ։ Բնակչությամբ ամենամեծը Ուրցաձոր գյուղն  է (2819 մարդ), ամենափոքրը՝ Լանջանիստը (230 մարդ)։


== Արտաքին հղումներ ==
Ուրցաձոր - Համայնքի ղեկավար և ավագանի - Համայնքներ - Արարատի մարզպետարան


== Ծանոթագրություններ ==
Գայա (այլ կիրառումներ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գայա (այլ կիրառումներ)Գայա տեղանունը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝

Գայա մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում
Գայա (Հնդկաստան) քաղաք Հնդկաստանում
Ֆոմբիո

Ֆոմբիո (իտալերեն՝ Fombio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լոդի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1807 մարդ, խտությունը՝ 258 մարդ/կմ², տարածքը՝ 7 կմ², էլեկտրոնային փոստ` 26861, հեռախոսային կոդ` 0377։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2006-07-16 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Յագոդնոե (ավան, Արտյոմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅագոդնոեՅագոդնոե (ուկրաիներեն՝ Ягідне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Յագոդնոե ավանում բնակվում էր 318 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Իվան Պիրև

Իվան Ալեքսանդրովիչ Պիրև (ռուս.՝ Иван Алекса́ндрович Пырьев, նոյեմբերի 4 (17), 1901, Օբի Կամեն, Barnaulskiy Uyezd, Tomsk Governorate, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 7, 1968(1968-02-07), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային կինոռեժիսոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1948)։


== Աշխատանք ==
1925 թվականից աշխատել է կինոյում։ Պիրևի առաջին ֆիլմերից են՝ «Օտար կինը» (1929 թ.), «Պետական պաշտոնյան» (1931 թ.) երգիծական կոմեդիաները։ 1933 թվականին ստեղծել է «Մահվան կոնվեյեր» հակաֆաշիստական, 1936 թվականին՝ «Կուսակցական տոմս» կինոնկարները։
Պիրևի «Հարուստ հարսնացուն» (1938 թ.), «Պատերազմից հետո երեկոյան ժամը վեցին» (1944 թ.), «Կուբանի կազակները» (1950 թ.) այլ կինոնկարները ներթափանցված են կենսահաստատ պաթոսով, քնարականությամբ, տեմպերամենտով, երաժշտական են, մոտ ռուսական ժողողովրդական ստեղծագործությանը։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Պիրևն ստեղծել է «Շրջկոմի քարտուղարը» (1942 թ.) ֆիլմը՝ նվիրված պարտիզանական շարժմանը։ 1950-1960-ական թվականներին նկարահանել է նաև վավերագրական կինոնկարներ («Մենք խաղաղության կողմնակից ենք», 1195, «Հեռավոր աստղի լույսը», 1965 թ. և այլն)։ Ըստ Դոստոևսկու, Պիրևի սցենարներով ստեղծած «Ապուշը» («Նաստասյա Ֆիլիպովնա», 1958 թ.), «Սպիտակ գիշերներ» (1960 թ.), «Կարամազով եղբայրներ» (1969 թ., երեք մասով) ֆիլմերը վկայում են ռեժիսորի՝ սոցիալական կոնֆլիկտներ բացահայտելու հակումը։ 1957-1965 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիայի աշխատողների միության կազմկոմիտեի նախագահ, գլխավորել «Մոսֆիլմ» կինոստուդիան, ապա՝ նրա «Լուչ» ստեղծագործական միավորումը։


== Մրցանակներ ==
ԽՍՀՄ պետական մրցանակներ (1941, 1942, 1943, 1946, 1948, 1951 թթ.)։
Պարգևատրվել է Լենինի 3 և 4 այլ շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալենա (երգչուհի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄալենաԱրփինե (Արփի) Մարտոյան (բեմական անունը՝ Մալենա, հունվարի 10, 2007(2007-01-10), Երևան, Հայաստան), հայ երգչուհի-երգահան։ Մանկական Եվրատեսիլ 2021 երգի մրցույթի հաղթող։


== Կարիերա ==


=== Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթ ===

Մալենան կատարել է Հայաստանը Մանկական Եվրատեսիլում ներկայացնելու իր առաջին փորձը 2018 երգի մրցույթում՝ մասնակցելով Հայաստանի ազգային եզրափակչին «Պար» երգով և կիսաեզրափակչում զբաղեցնելով 8-րդ հորիզոնականը։ Նա պետք է ներկայացներ Հայաստանը Մանկական Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում «Why» («Ինչո՞ւ») երգով, սակայն երկիրը դուրս եկավ մրցույթից Լեռնային Ղարաբաղում շարունակվող պատերազմի պատճառով։ Մալենան կրկին ընտրվեց հաջորդ՝ 2021 թվականին՝ «Քամի Քամի» երգով Հայաստանը Մանկական Եվրատեսիլ 2021 երգի մրցույթում ներկայացնելու (երաժշտությունը՝ Տոկիոնին, բառերը՝ Վահրամ Պետրոսյան, Տոկիոնին, Մալենա և Դավիթ Ծերունյան)։ 2021 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Մալենան հռչակվեց Wiwibloggs-ի ժյուրիի քվեարկության ֆավորիտը և դեկտեմբերի 19-ին Փարիզում կայացած Մանկական Եվրատեսիլ 2021 մրցույթին զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը։ 


=== TKN-ի հետ համագործակցություն ===
2020 թվականից Մալենան համագործակցում է հայկական TKN լեյբլի հետ, որտեղ աշխատում է պրոդյուսեր tokionine-ի հետ. Վերջինս, բացի 2021թ․ Մանկական Եվրատեսիլում հաղթած Քամի Քամի երգից բացի, հեղինակել է նաև «Walking Out» երգը, որով Սրբուկը  Թել Ավիվում Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթում ներկայացրել է Հայաստանը։


== Անձնական կյանք ==
Մալենան դերասանուհի Աննա Մանուչարյանի դուստրն է։ Նա սովորում է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ 


== Սկավառակագրություն ==


=== Սինգլներ ===


==== Որպես գլխավոր կատարող ====


== Երաժշտական տեսահոլովակներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մալենայի կենսագրությունը www.junioreurovision.tv կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Զադնեե (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Զադնեե (ռուս.՝ Заднее), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Եղևնին

Եղևնին (դան․՝ Grantræet), դանիացի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1844 թվականին։


== Սյուժե ==
Թավուտ անտառում մի փոքրիկ եղևնի կար։ Նրա տեղը շատ լավն էր, օդն ու լույսը առատ, իսկ շուրջը աճել էին իր ընկերուհիները, եղևնիներ ու սոճիներ։ Նա շատ էր ուզում մեծանալ, բայց նրան ո՛չ զով օդն էր նկատում, ո՛չ ջերմ արևը, ոչ էլ` գյուղացի երեխաների բլբլան ձայնը, ովքեր գնում էին անտառ մորի կամ ելակ հավաքելու։ Նրանք գնում էին նստում եղևնու տակ և խոսում։ Նրանք ասում էին, թե եղևնին շատ գեղեցիկ է և փոքրիկ, բայց եղևնուն այդ բոլորովին էլ դուր չէր գալիս։ Անցավ մի տարի, և եղևնու վրա աճեց ճյուղերի մի նոր շրջան։ Անցան ևս մի քանի տարիներ, և ճյուղերի մի շրջան էլ ավելացավ։ Եվ այդպես կարելի էր որոշել եղևնու տարիքը։ Նա ասում էր, որ երանի այնքան մեծ լիներ, որ ճյուղերը փռեր լայն, իսկ գագաթը հեռուներ դիտեր։ Թռչունները բույներ կհյուսեին նրա ճյուղերին։ Արդեն եկավ ձմեռ, ձյան վրա վազվզում էր նապաստակը, երբեմն էլ` եղևնու վրայով։ Եվ դա եղևնու համար վիրավորական էր։ Անցավ ևս երկու ձմեռ, երրորդ ձմռանը ծառն արդեն բավականին մեծ էր, նապաստակն էլ այլևս չէր կարողանում վազել եղևնու վրայով։ Ինչպես ամեն աշուն, այս աշուն էլ սկսվել էր ծառահատումը, և հերթը հասել էր եղևնուն։ Իսկ եղևնին սկսեց վախենալ։ Գարնանը ծիծեռնակներն ու արագիլներն երբ թռչում և գալիս են, եղևնին հարցնում է նրանց, նրանք չգիտե՞ն, թե որտեղ են տարել անտառից կտրված ծառերը։ Մի անգամ էլ փայտահատները գալիս են և կտրում են եղևնուն` նրան տալով մի ընտանիքի, ով ուներ դրա կարիքը։ Այդ ժամանակ տոն էր, և տանը շատ երեխաններ կային, երեխանները զարդարում են եղևնին և շուրջպար բռնում։ Երբ որ այդ տոնը ավարտվում է, եղևնուն գցում են նկուղ, և այդ եղևնին հիշում է, թե նա երբ փոքր էր, ուզում էր մեծանալ, իսկ հիմա չի ուզում մնալ մութ սենյակում։


== Կերպարներ ==
Եղևնի
Նապաստակ
Գյուղի երեխաներ
Փայտահատներ
Ծիծեռնակներ
Արագիլներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հանս Քրիստիան Անդերսեն, «Եղևնին»
Բորիս Բերեզովսկի

Բորիս Բերեզովսկի (ռուս.՝ Борис Абрамович Березовский, հունվարի 23, 1946(1946-01-23), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - մարտի 23, 2013(2013-03-23), Ասքոթ, Վինձոր և Մեյդենհեդ, Բերկշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն)՝ ռուս օլիգարխ, պետական պաշտոնյա և մաթեմատիկոս, Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրավելոնա Լոմելինա

Գրավելոնա Լոմելինա (իտալերեն՝ Gravellona Lomellina), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2164 մարդ (2004 թվական)։ Խտությունը կազմում է 108 մարդ/կմ²։ Տարածքը 20 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0381։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոնենբերգ (Բրանդենբուրգ)

Սոնենբերգ (գերմ.՝ Sonnenberg (Brandenburg)), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի հողատարածքում։
Գտնվում է Վերին Հաֆել շրջանի կազմում։ Ենթարկվում է Գրանզե ունդ Գեմայնդենի կառավարությանը։ Բնակչությունը կազմում է 888 մարդ(ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 50, 30 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 65 301։
Կոմունան բաժանվում է 5 գյուղական համայնքների։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Մթածմինդա (այլ կիրառումներ)

Մթածմինդա, կարող է վերաբերել՝

Մթածմինդա, լեռ Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում,
Մթածմինդա, գերեզմանատուն Թբիլիսիում։
Մթածմինդա, Թբիլիսիի պատմական թաղամաս, որ տեղակայված է համանուն լեռան լանջերին։
Լևոն Խաչերյան

Լևոն Գևորգի Խաչերյան (մարտի 18, 1924(1924-03-18), Նիկոսիա, Նիկոսիայի շրջան, Կիպրոս - ապրիլի 13, 2007(2007-04-13), Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայագետ և լեզվաբան։


== Կենսագրություն ==
Լևոն Խաչերյանը ծնվել է 1924 թվականին Կիպրոսի մայրաքաղաք Նիկոսիայում։ Հետագայաում տեղափոխվել է Սիրիա, Լիբանան, իսկ 1946-1981 թվականներին բնակություն է հաստատել Հայաստանում։ 1981 թվականին բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում։ Աշխատել է Մատենադարանում և ԵՊՀ–ում։


== Գիտական գործունեություն ==
Ուսումնասիրել է հայկական վանքերի պատմությունը, հայ գիտնական վարդապետների գործունեությունը։ Խաչերյանը ունի նաև ուսումնասիրություններ հայոց լեզվի պատմության վերաբերյալ։


== Մատենագրություն ==
Գրչության արվեստի լեզվական-քերականական տեսությունը միջնադարյան Հայաստանում։ ուսումնասիրություն եվ բնագրեր։ Լեվոն Գեվորգի Խաչերյան, ՀՍՍՌ ԳԱ հրատարակչություն, 1962։
Վերլուծութիուն քերականութեան։ Եսայի Նչեցի, Խաչերյան, Լևոն Գևորգի, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱԱ հրատարակչություն, 1966։
Մեկնութիւն քերականի։ [Քերականական դասընթացի ձեռնարկ], Վարդան Արևելցի; Խաչերյան, Լևոն Գևորգի, Երևան, ԳԱ հրատարակչություն, 1972։
Գլաձորի Համալսարանը Հայ մանկավարժական մտքի զարգացման մեջ։ XIII-XIV դդ, Լեվոն Գեվորգի Խաչերյան, Լույս, 1973։
Յաղագս քերականութեան համառաւտ լուծմունք։ Առաքել Սյունեցի, Խաչերյան Լևոն Գևորգ, Լոս Անճելոս, 1982։
Համառաւտ տեսութիւն քերականի, Ծործորեցի Յովհաննէս, Խաչերյան Լևոն Գևորգ, Լոս Անճելըս, Ա. հ., 1984:
Հայ լեզուաբանութեան առաջացման պատմութիւնը և քերականագիտական միտքը V-XVI դարերում։ / Լ. Խաչերեան, Լիզպոն։ [Լիսաբոն], 1992։
Հայագիր դպրութեան ուսումնագիտական կենտրոնները. դպրոցները, դպրևանքները, վարդապետարանները, ճեմարանները, ակադեմիանները և համալսարանները միջնադարեան Հայաստանում և Կիլիկիայում (V-XVI դդ.), Լիզպոն։ Գալուստ Կիւլպէնկեան հաստատութեուն, 1998։
Հայոց համազգային մաշտոցեան համակարգուած միասնական և միակերպ ուղղագրութեան պատմութիւնը, Լոս Անջելես, 1999, 400 էջ։
Հայ դպրութեան պատմութիւնը՝ քննական տեսութեամբ։ Երեք հատորով։ / Լ. Խաչերեան, Անթիլիաս, տպ. Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, 2000։
Եզնիկ Կողբացի (380-449 թվականներ)։ «Եղծ աղանդոց» մատենագիտական հուշարձանի քննական վերլուծութիւն՝ տեսական արժևորումով։ / Լ. Խաչերեան, Կլէնտէյլ։ [Գլենդել]։ «Ալկօ» տպ., 2001:
Հայագիտական ուսումնասիրութիւններ և հրապարակում։ Գլենդեյլ, Ա. հ, 2004։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Խաչերյան-Փիլոսյան Ս., Բանասիրական գիտությունների դոկտոր-պրոֆեսոր Լ. Խաչերյանի աշխատությունների մատենագիտություն, Գլենդել, 2002։


== Արտաքին հղումներ ==
ՄԱՀԱՑԵԼ Է ՀԱՅԱԳԵՏ ԼԵՎՈՆ ԽԱՉԵՐՅԱՆԸ - Ազգ Օրաթերթ(չաշխատող հղում)
Զարվանկա

Զարվանկա (ուկրաիներեն՝ Зарванка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1560 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զարվանկա գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 91,67 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վասակ Ա Սյունի

Վասակ Ա Սյունի կամ Վասակ Ա Սմբատյան (անհայտ - 1040), Սյունիքի թագավորության թագավոր 998 - 1040 թվականներին։ Սյունիքի թագավորությունը Վասակ Ա-ի և նրա հաջորդի՝ Սմբատ Բ Սյունու օրոք հասավ իր հզորության գագաթնակետին։ Վասակ Ա-ի իշխանությունն անցավ համեմատաբար խաղաղ պայմաններում. հիմնվեցին Սուրբ Հովհաննեսի և Սուրբ Կարապետի եկեղեցիները, Կապանում կատարվեցին խոշոր շինարարական աշխատանքներ և այլն։
Բագրատունի Գագիկ Ա թագավորը 1003 թվականին Սյունիքի թագավորությունից գրավում և Անի-Շիրակի թագավորությանն է միացնում Վայոց ձորն ու նրա շրջակայքի մի քանի գավառներ։ Դրանից հետո Սյունիքի թագավորության մեջ են մտնում նախկին Սյունյաց աշխարհի միայն մոտ մեկ երրորդը՝ նրա հարավ- արևելյան մի քանի գավառները։ Այդ ժամանակից սկսած Սյունիքի թագավորության սահմանները արևմուտքում կազմում էին Զանգեզուրի լեռների հարավային մասը, հարավում Արաքս գետը, արևելքում՝ Աղավնո (Հագարի) գետը, իսկ հյուսիսում այդ սահմանն անցնում էր Հագարի գետի Աղողլան վտակի և Որոտան գետի ջրբաժան լեռներով, ապա ուղղվում դեպի արևմուտք և հատվում Սյունյաց լեռների հետ։ Սյունիքի թագավորությունը նշված սահմաններում ընդգրկում էր Բաղք, Կապան, Արևիք, Կովսական ու Հաբանդ գավառները՝ ամբողջությամբ, և Ծղուկք գավառի հարավային մասը։ Այս սահմանները վերաբերում են 11-րդ դարին, ներկայացնում են Սյունիքի թագավորության առավելագույնը ՝ հետագա ժամանակների համեմատությամբ։ Սյունիքի թագավորության մեջ կային 43 բերդ, 48 վանք և 1000-ից ավելի գյուղեր։ Սյունիքի թագավորության մայրաքաղաքը սկզբնական շրջանում Շաղատ գյուղաքաղաքն էր, իսկ 10-րդ դարի վերջերից Կապան քաղաքը։
Սյունիքի առաջին գահակալը՝ Սմբատ Սահակյանը վախճանվել էր 998 թ. և ամփոփվել Տաթևի վանքում։ Գահը ժառանգեց որդի Վասակը (998-1040), որը «ազատակոյտ բազմութեամբ» թագավոր օծվեց Գրիգոր եպիսկոպոսի ձեռքով։ Նրա կրտսեր եղբայր Սևադան դարձավ իշխանաց իշխան։ Ճանաչել է իրեն հայոց արքա Գագիկ Ա-ի վասալ, մասնակցել է վերջինիս 1003 թվականի Փառիսոսյան արշավանքին։ Վասակ թագավորի միամորիկ դուստրը՝ Կատրանիդեն, ամուսնացած էր Գագիկ Ա Բագրատունի թագավորի (989–1020) հետ և իր մոր՝ Սյունյաց թագուհի Շահանդուխտի նման զբաղված էր շինարարական լայն գործունեությամբ։
Վասակ թագավորի խնդրանքով և նրա դստեր՝ թագուհի Կատրանիդեի միջամտությամբ վերականգնվում է Սյունիքի մետրոպոլիտությունը, որը շնորհված էր նահանգի հոգևոր առաջնորդներին դեռևս 4-րդ դ. Ներսես Մեծի կողմից և վերացվել էր Անանիա Մոկացի կաթողիկոսի կոնդակով 960-ական թթ.։ Պատմական որոշակի արժեք է ներկայացնում Սարգիս Սևանցի կաթողիկոսի 1006 թ. շրջաբերական նամակը՝ ուղղված Վասակ թագավորին և Սյունյաց Սևադա ու Աշոտ իշխաններին՝ Սյունիքի հոգևոր թեմին ենթակա հարկատու գավառների մասին։ Ի թիվս այլ գավառների՝ այստեղ մտցված են Նախիջևանը, Ագուլիսը, Ջուղան, Օրդվատը (Օրդուբադը), Երնջակը, Ճահուկը և այլ բնակավայրեր։ 

Մահից հետո գահը ժառանգում է նրա բարեկամը՝ Սմբատ Բ-ն։


== Գրականություն ==
Թ. Խ. Հակոբյան. Սյունիքի թագավորությունը, Երևան 1966
Թ. Խ. Հակոբյան. Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն, Երևան 1981
Ալիշան, Ղևոնդ. Սիսական, Վենետիկ 1893
Լալայան, Երվանդ. Զանգեզուր, Թիֆլիս 1898 Archived 2018-04-17 at the Wayback Machine.
Գրիգոր Գրիգորյան, Սյունիքի թագավորությունը  (X–XII դարեր) Archived 2015-06-30 at the Wayback Machine.
Չերչե (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉերչեՉերչե (ուկրաիներեն՝ Черче), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերչե գյուղում բնակվում էր 703 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 260,37 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեցակյուլա (գյուղ, Պիհտլա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄեցակյուլաՄեցակյուլա (էստ․՝ Metsaküla), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պիհտլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բալաշովի շրջան

Բալաշովի շրջան (ռուս.՝ Балашовский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սարատովի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բալաշով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2700 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 113354 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 41,98 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մ.թ.ա. 4


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Լուցիուս Աննեուս Սենեկա, հռոմեացի քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա, գրող (մահացել է 65 թ.)։


== Մահեր ==
Երկրների ցանկ ըստ լոլիկի արտադրության

Ներկայացվում է երկրների ցանկ ըստ 2016 և 2017 թվականների լոլիկի արտադրության ծավալի՝ հիմնված Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության կորպորատիվ վիճակագրական տվյալների վրա։ 2017 թվականին լոլիկի համաշխարհային արտադրության ծավալը կազմել է 182,301,395 տոննա, ինչը վկայում է այն մասին, որ արտադրությունը 1,6%-ով աճել է 2016 թվականի 179,508,401 տոննայի համեմատությամբ։ Չինաստանը հանդիսացել է ամենախոշոր արտադրողը՝ կազմելով համաշխարհային արտադրության գրեթե 33%-ը։ Կախյալ տարածքները ցույց են տրված շեղ տառերով։


== Արտադրություն ըստ երկրների ==


=== >1,000,000 տոննա ===


=== 100,000–1,000,000 տոննա ===


=== 10,000–100,000 տոննա ===


=== 1,000–10,000 տոննա ===


=== <1,000 տոննա ===


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ավետարան (5134)

Ավետարան (5134), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5134 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1490 թվականին Մարգարա քահանա գրիչի կողմից Երզնկան գյուղում (Ազբակ գյուղ)։ Ծաղկող՝ Պարսամ, կազմող՝ Վարդան։ Ստացողը եղել է Արապշա տանուտերը։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 18x12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 359 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական՝ 16, ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 116բ, 344ա, 352ա, ծաղկողի՝ 11բ, հետագայի՝ 355ա (16-րդ դար), 356 (17-րդ դար), 357 (1812 թ.):


== Ծանոթագրություններ ==
Բոյկոտ

Բոյկոտ (անգլ.՝ boycott), կալվածքի կառավարիչ Չարլզ Բոյկոտի անունով, որի դաժան վերաբերմունքի համար 1880 թվականին առաջին անգամ կիրառել են իռլանդացի վարձակալները։

Տնտեսական պայքարի ձև ենթադրում է որևէ անձի, հիմնարկության կամ պետության հետ տնտեսական կապերի լրիվ կամ մասնակի խզում։
Միջազգային հարաբերություններում, ըստ ՄԱԿ-ի կանոնադրության՝ խաղաղության պաշտպանության հարկադրական ձևերից մեկը (առանց զինված ուժերի օգտագործման)։ Կիրառվում է որևէ երկրի կամ երկրների խմբի հետ առևտրի սահմանափակման կամ դադարեցման միջոցով։
Փոխաբերական իմաստով ինչ-որ մեկի հետ հարաբերությունների խզումը, որպես բողոք ինչ-որ բանի դեմ։


== Հայտնի բոյկոտներ ==
Նախքան «բոյկոտ» տերմինի ի հայտ գալը աբոլիցիոնիստները բոյկոտեցին և մերժեցին ստրկական աշխատանքի արդյունքների՝ հատկապես շաքարեղեգի շաքարի օգտագործումը։ Նրանք պնդում էին որ քաղցր թեյ խմելը անբարոյական է։ Այս բողոքի գործողությունը Բրիտանական կայսրությունում ստրկատիրության վերացման (1833) խթաններից մեկն էր։
Պետական մակարդակով մեկօրյա բոյկոտ էր կազմակերպվել 1933 թվականի ապրիլի 1-ին Նացիստական Գերմանիայում։ Բոյկոտվել էին հրեական խանութներն ու ձեռնարկությունները։
Բոյկոտը հաճախ օգտագործվում է որպես ազգային-ազատագրական պայքարի ձև։ 1921 թվականին Մահաթմա Գանդին, Հնդկաստանի անկախության պայքարի տարիներին, կոչ արեց հնդիկներին բոյկոտել անգլիական արտադրանքը և ուսումնական ձեռնարկությունները։
Բոյկոտվել են նաև Օլիմպիական խաղերը։ ԱՄՆ-ն բողոքելով 1979 թվականին խորհրդային զորքերը Աֆղանստան մուտք գործելու դեմ, չմասնակցեց 1980 թվականի Մոսկովյան օլիմպիադային։ Ի պատասխան ԽՍՀՄ-ը և խորհրդային երկրների մեծամասնությունը բոյկոտեցին 1984 թվականի Լոս Անջելեսի ամառային օլիմպիական խաղերը։


== Հղումներ ==
Ույուտնոե (այլ կիրառումներ)

Ույուտնոե, կարող է վերաբերել՝

Ույուտնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում
Ույուտնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում
Ալլիկա (գյուղ, Կուուսալու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱլլիկաԱլլիկա (էստ․՝ Allika), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Շվեդական ակադեմիա

Շվեդական ակադեմիա (շվեդերեն՝ Svenska Akademien), Շվեդիայի թագավորական ակադեմիաներից մեկը։ Հիմնադրվել է 1786 թվականին Գուստավ III-ի կողմից։ Ակադեմիան որոշում է, թե ով է լինելու Ալֆրեդ Նոբելի հիշատակին տրվող Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրը։


== Պատմություն ==
Շվեդական ակադեմիան հիմնադրվել է 1786 թվականին Շվեդիայի թագավոր Գուստավ III-ի կողմից Ֆրանսիական ակադեմիայի նմանությամբ, ունի 18 անդամներ։
Ակադեմիայի կարգախոսն է՝ «Տաղանդ և ճաշակ» (Snille och Smak): Ակադեմիայի առաջնային նպատակն է նպաստել շվեդերենի մաքրության, հզորության (Svenska Språkets renhet, styrka och höghet) (Walshe, 1965) զարգացմանը։ Ակադեմիան հրատարակում է երկու բառարան։ Առաջինը մեկ հատորանոց գլոսարիում է՝ Svenska Akademiens ordlista (SaOl), երկրորդը՝ բազմահատոր բառարան, որը խմբագրվում է Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի սկզբունքներով, կոչվում է Svenska Akademiens Ordbok (SAOB): SAOL հրատարակվել է 14 անգամ, իսկ SAOB առաջին հատորը հրատարակվել է 1898 թվականին՝ 2014 թվականին հասնելով "V" տառին։
Ակադեմիայի շենքը, որն այժմ հայտնի է որպես Ստոկհոլմի ֆոնդային բորսայի շենք, կառուցվել է բուրժուազիայի համար։ Ներքևի հարկը օգտագործվել է առևտրային փոխանակման համար (հետագայում դարձել է ֆոնդային բորսա), վերևի հարկը օգտագործվել է պարահանդեսների, ամանորյա տոնակատարությունների համար։ Երբ ակադեմիան հիմնադրվեց, պարահանդեսների սենյակը Ստոկհոլմում ջեռուցվող ամենամեծ սենյակն էր, որը կարելի էր օգտագործել ձմռանը, և թագավորը վարձակալեց այն։ Ակադեմիան իր ամենամյա հանդիպումները, որին մասնակցում են Շվեդիայի թագավորական ընտանիքի անդամները, կազմակերպում է այդ շենքում։ 1914 թվականին ակադեմիան իրավունք է ստացել օգտագործելու վերևի հարկը որպես իր սեփականություն։ Այստեղ է ակադեմիան հայտարարում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների անունները։
Դագ Համարշոլդի (ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար, 1953-1961) Շվեդիայի հարավում՝ Իստադին մոտ գտնվող նախկին ագարակի, որը նա գնել էր 1957 թվականին, ապա կազմակերպության Գլխավոր քարտուղարին, որ Միավորված ազգերի կազմակերպության (1953-1961) հարավային թևը հատկացվել է ակադեմիայի 18 անդամների (Համարշոլդը նույնպես ակադմեիայի անդամ է) ամառային հանգստի համար։

Ակադեմիայի անդամները չեն կարող հրաժարական տալ. անդամակցությունը ցմահ է, չնայած ակադեմիան կարող է վտարել անդամներին, ինչպես դա տեղի ունեցավ Գուստավ Մորից Արմֆելթի հետ. 1794 թվականին նրան հեռացրեցին անդամությունից, 1805 թվականին կրկին վերընտրվեց, 1811 թվականին կրկին վտարվեց։ 1989 թվականին Չերստին Էկմանը և Լարս Գիլենստենը որոշեցին դադարեցնել ակադեմիայի ժողովներին մասնակցությունը՝ այսպիսով աջակցելով Սալման Ռուշդին, երբ Այաթոլլահ Խոմեյնին նրան մահվան դատապարտեց։ 2005 թվականին Կնուտ Ահնուլդը նույն որոշումը կայացրեց՝ որպես բողոքի նշան ընդդեմ Էլֆրիդե Ելինեկի 2004 թվականին Նոբելյան դափնեկիր ընտրության։


== Ներկայիս անդամներ ==


=== Մշտական քարտուղարներ ===


== Գրականություն ==
Walshe, Maurice O'Connell (1965). "Introduction to the Scandinavian Languages", Andre Deutsch Ltd., 1st edition, p. 57


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.svenskaakademien.se/ Շվեդական ակադեմիա. պաշտոնական կայք  (շվեդերեն)
http://www.svenskaakademien.se/en Շվեդական ակադեմիա. պաշտոնական կայք  (անգլերեն)
SAOL on the web - Free
SAOB on the web - Free
Պոսյոլոկ Լեսնիչեստվա (այլ կիրառումներ)

Պոսյոլոկ Լեսնիչեստվա, կարող է վերաբերել՝

Պոսյոլոկ Լեսնիչեստվա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Պոսյոլոկ Լեսնիչեստվա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Ժողովածու (5132)

Ժողովածու (5132), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5132 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1661 թվականին Հովհաննես սարկավագ և Տեր Մկրտիչ Սպահանցի գրիչների կողմից Երուսաղեմում։ Ստացողները եղել են Մելքոն տիրացուն և Գասպար քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 15.5x11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 258 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 90բ, 115բ, 233ա։


== Բովանդակություն ==
Մարգարէութիւն Եսայեայ։
Աղօթք Եղեկիայ արքայի։
Թուղթք Կաթուղիկեայք։
Աղերս Եւթաղի։
Բանք Սողոմոնի։
Ներս. Շնորհալւոյ Յիշատակարան Առակացն, Անդրադարձութիւն տառիս։
Երեմ. Մեղրեցւոյ Բառագիրք։


== Ծանոթագրություններ ==
Զազ (այլ կիրառումներ)

Զազ, կարող է վերաբերել՝

Զազ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում
Զազ - ֆրանսիացի երգչուհի