Ջեք Դենիել

Ջեք Դենիել (անգլ.՝ Jack Danielսեպտեմբերի 5, 1850(1850-09-05), Lynchburg, Թենեսի, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 10, 1911(1911-10-10), Lynchburg, Թենեսի, ԱՄՆ), ամերիկացի բիզնեսմեն, վիսկի արտադրող, ամերիկյան ամենահայտնի վիսկիի բրենդի՝ Jack Daniel’s-ի ստեղծողը։


== Կենսագրություն ==

Ջասպեր Նյուտոն Դենիելի (գործարարի իրական անունը) ծննդյան ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ․ մի աղբյուրի համաձայն՝ նա ծնվել է 1850 թվականի  սեպտեմբերի 5-ին, ըստ մյուսների՝ 1849 թվականի հունվարին։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ հրդեհի ընթացքում ոչնչացել է Դենիելի ծննդյան փաստաթղթերը։ Չի բացառվում նաև, որ Ջեքը ծնվել է 1846 թվականին։ Ծնվել է ԱՄՆ-ի Թենեսի նահանգի Լինչբերգ քաղաքում։ Տասը երեխաներից ամենափոքրն է եղել, հայրը՝ Քոլուեյ Դենիել (1800-1863), մայրը՝ Լյուսինդա Դենիել (մինչև ամուսնությունը՝ Կուկ 1805-1850)։ Ջասպերի (Ջեքի) տատիկներն ու պապիկները արտագաղթել էին Ուելսից, Շոտլանդիայից և Իռլանդիայից։ Ջեքի լույս աշխարհ գալուց կարճ ժամանակ անց նրա մայրը մահացել է շատ երեխաներ ունելուց հետո առաջացած հիվանդությունից, իսկ նրա հայրը 1851 թվականի հունիսին կրկին ամուսնացել է Մաթիլդա Վանզանտի (1818-1876) հետ, որից ունեցել է ևս երեք երեխա։
Ջեք Դենիելը կրթություն չի ստացել, դավանանքով պատկանել է «պարզունակ բապտիստներին»։
Յոթ տարեկան հասակում Ջեքը սկսել է աշխատել․ օղեգործարանում որպես օգնական-տարաբանվոր։ Լինելով շատ ջանասեր ու ուշադիր՝ Ջեքն արագ սովորել է վիսկիի պատրաստման իմաստություններն ու արդեն 13 տարեկանում, փաստացի, դարձել է այդ փոքր ձեռնարկության սեփականատերը։ Նրա կյանքի գլխավոր գյուտը դարձել է Jack Daniel’s «փափուկ» վիսկիի պատրաստման նոր տեխնոլոգիան։ Շուտով Ջեք Դենիելի օղեգործարանը դարձել է առաջին գրանցված լիկյորի գործարանը ԱՄՆ-ում (1866 կամ 1875 թվական) և այժմ հանդիսանում է ԱՄՆ-ի ամենահին լիկյորի գործարանը, որը վիսկի է արտադրում։ Դենիելը իր հայրենի Լինչբերգում հիմնել է երկու սրճարան՝ «Սպիտակ նապաստակը» և «Շիկակարմիր շունը»։ Հետաքրքիր է, որ իր ձեռնարկությունների  համար Ջեքը վարձել է 13 ոչ պրոֆեսիոնալ տեղի երաժիշտ, ամենատարբեր գործիքներով, որոնք այնպիսի ոգևորությամբ և ջանասիրությամբ էին նվագում, որ շուտով իսկսպես համբավ ձեռք բերեցին և դարձան հայտնի նահանգի սահմաններից դուրս։
Ջեք Դենիելն ամուսնացած չի եղել, և չի ունեցել երեխա։ Սակայն, Ջեքը իր եղբորորդիներից և քրոջորդիներից մի քանիսի խնամակալն է եղել։ Նրանցից մեկը՝ Լեմյուել Մոտլոուն (1869-1947), Ջեքի քրոջ՝ Ֆինետանի (1845-1891) որդին, հատուկ հմտություն է ցուցաբերել վիսկիի արտադրության մեջ, 1917 թվականից Ջեք Դանիելի առողջություն սկսել է ավելի վատանալ և Ջեքը սկսել է աստիճանաբար իր գործերը փոխանցել նրան և իր մեկ այլ եղբորորդուն։ Հետագայում Մոտլոուն գնել է երկրորդ բաժինը և 1911 թվականից մինչև 1942 թվականը (ԱՄՆ-ում ոգելից խմիչքներն արգելելու ժամանակ (1920-1933) շարունակվում էր հանրահայտ վիսկիի կիսալեգալ արտադրությունը) և 1946-1947 թվականներին եղել է Jack Daniel’s վիսկիի արտադրության միանձնյա սեփականատերը։


=== Մահ ===

Ջեք Դենիելը վախճանվել է 1911 թվականի հոկտեմբերի 10-ին իր ծննդավայր Լինչբերգ քաղաքում։ Մահվան պատճառը սեպսիսն է եղել։ Կա մի տարբերակ, ըստ որի մի անգամ Ջեք Դենիելը եկել է աշխատանքի և փորձել բացել իր գանձարկղը։ Քանի որ կյանքի յոթերորդ տասնամյակում Ջեքը հիշողությունից թույլ է եղել, հերթական անգամ չի կարողացել հիշել ծածկագիրը, իսկ հաշվապահ-եղբորորդին, որը կարող էր օգնել նրան, տեղում չի եղել։ Կատաղության պահին նա ոտքով հարվածել է գանձարկղին և կոտրել ոտքի մատը։ Անժամանակ բժշկական միջամտությունը հանգեցրել է արյան վարակման և Ջեք Դանիելի մահվանը։ Նրա վերջին խոսքերը խմիչքի խնդրանքի մասին են եղել։ Այդ մահը վերստեղծվել է «Մեռնելու 1000 եղանակ» հեռուստասերիալի դրվագներից մեկում։ Սակայն Ջեք Դենիելի այժմյան կենսագիրները հայտնում են, ուր գանձարկղի պատմությունը մտացածին է։


== Տես նաև ==
Jack Daniel’s


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Джинн Риджуэй Биггер. Jack Daniel's Distillery and Lynchburg: A Visit to Moore County, Tennessee. Tennessee Historical Quarterly № 1 (31) за 1972 г., стр. 3—21
Питер Красс. Blood and Whiskey: The Life and Times of Jack Daniel (2004) ISBN 0785822615
Ник Фрит. Made in America: from Levis to Barbie to Google (2005) ISBN 978-1417691869


== Արտաքին հղումներ ==
Jack Daniel’s-ի պաշտոնական կայքը 21+
Jack Daniel’s. ընդմիշտ վիսկի (ռուս.) на сайте horeca-magazine.ru, 1 февраля 2011