armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Համազասպ Ոսկյան

Համազասպ Ոսկյան (Անտոն, հուլիսի 1, 1895 թվական, գյուղ Խանդաձոր (էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմ գավառում) -փետրվարի 25, 1968 թվական, Վիեննա), հայ պատմաբան, բանասեր, ձեռագրագետ, մանկավարժ։ Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության անդամ (1914), Վիեննայի համալսարանի աստվածաբանության դոկտոր (1922)։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Վիեննայի Հայոց վանքի դպրոցում։ 1914 թվականից եղել է Մխիթարյան միաբանության անդամ։ Եղել է Պլովդիվի (Բուլղարիա) Մխիթարյան վարժարանի ուսուցիչ (1928-1931), տնօրեն (1931-1937), ապա Բեյրութի Մխիթարյան վարժարանի տնօրեն (1947-1960)։


== Գործունեությունը ==
Համազասպ Ոսկյանը շատ տարիներ մանկավարժական գործունեությամբ է զբաղվել և միաժամանակ կատարել բանասիրական հետազոտություններ։ 1920-ական թվականներին աշխատակցել է «Հանդես ամսօրյա»-ին, ապա դարձել նրա խմբագրապետը (1938-1946, 1963-1968)։ 1932 թվականին Պլովդիվում հիմնել է «Ուսումնարան» դպրոցական ամսագիրը։ Շուրջ կես դար զբաղվել է գիտական գործունեությամբ, հրատարակել բազմաթիվ հայագիտական երկեր։ Ուսումնասիրել է հայ նախարարական տների պատմությունը, հայ միջնադարյան մատենագիրներ Հովհաննես Սարկավագի, Ներսես Լամբրոնացու, Հովհաննես Վանականի, Վարդան Արևելցու, Մխիթար Գոշի, Կիրակոս Գանձակեցու կյանքն ու ստեղծագործությունը։ «Չորս հայ տաղասացներ և անոնց տաղերը» (1966) աշխատությունում ներկայացրել է հայ միջնադարյան բանաստեղծներ Հովհաննես Կարնեցուն, Գրիգոր Օշականցուն, Մովսես Կարնեցուն, Մարտիրոս Ղրիմեցուն և նրանց ստեղծագործությունները։


== Ստեղծագործությունը ==
Հատկապես արժեքավոր են Հայաստանի վանքերի պատմությանը վերաբերող աշխատությունները («Վասպուրական-Վանի վանքերը», մաս 13, 1940-1947, «Սեբաստիայի վանքերը», 1946, «Բարձր Հայքի վանքերը», 1951, «Տարոն-Տուրուբերանի վանքերը» 1953, «Արցախի վանքերը» 1953, «Կիլիկիայի վանքերը» 1957, «Գուգարքի վանքերը» 1960, «Սեբաստիայի, Խարբերդի, Դիարբեքիրի և Տրապիզոնի նահանգներու վանքերը», 1962)։ Աշխատասիրել և հրատարակել է «Երգ երգոցի առաջին և երկրորդ թարգմանությունը» (1924), «Սարդիկեի ժողովքի հայերեն կանոնները» (1945), Ստեփանոս Ռոշքայի «Ժամանակագրութիւն կամ Տարեկանք եկեղեցականք» (1964), Հովհաննես Ղրիմեցու «Պատմութիւն հռչակավոր վանից Հաղբատայ» (1965) գործերը, թարգմանել Օբերտինսկու «Լեհահայերը և անոնց Անդրեաս արքեպիսկոպոսը Ցազլովեցի մեջ» (1963) աշխատությունը։ Հետազոտել, կազմել և հրատարակել է «Ցուցակ հայերեն ձեռագրաց մատենադարանին ի Վիեննա» (համար 2, 1963) ձեռագրացուցակը, որը Տաշյանի համանուն գործի շարունակությունն է։ Սփյուռքի հայերի համար կազմել է հայերեն դպրոցական ձեռնարկներ («Դասագիրք Հայոց պատմության», համար 1-5, 1959-1960 և այլն)։ Թողել է անտիպ գործեր («Արարատյան նահանգի վանքերը», «Սյունյաց աշխարհի վանքերը», «Հայ վանքեր ի սփյուռս» և այլն)։ Ոսկանյանը հետևել է Խորհրդային Հայաստանի գիտական կյանքին, «Հանդես ամսօրյա»-ում հրատարակած բազմաթիվ գրախոսականներով անդրադարձել խորհրդային պատմաբանների և բանասերների հայագիտական երկերին։


== Աղբյուրներ ==
Ռ․ Իշխանյան «Համազասպ Ոսկյան», պատմաբանասիրական հանդես № 1, 1968, էջ 317, 318
Մարիամ Մայրի վանք (Նավուր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Նշան եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Մարիամ Մայրի վանք Սուրբ Մայրի վանք (նաև՝ Մարիամ Մայրի վանք, Մարիամ Մայրի եկեղեցի, Սուրբ Նշան եկեղեցի), միջնադարյան եկեղեցի Բերդ քաղաքից 2 կմ դեպի արևմուտք հեռավորության վրա, Նավուր գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում։ Պատմական աղբյուրները վկայում են, որ տաճարը վերանորոգվել է 17-րդ դարում։


== Պատմություն ==
Վանքը (եկեղեցի) մեզ է հասել վաղ միջնադարից, ըստ պատմական տեղեկությունների՝ կառուցվել է 1285-86 թթ։  Վանքը գտնվում է Բերդ քաղաքից  Նավուր գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում։  Վանական համալիրի տարածքից գտնվել է միջնադարյան հայերանով գրված  քարե արձանագրություն (փորագրություն), որն ըստ ուսումնասիրությունների նամակ գրություն է և որպես պատմամշակութային արժեք պահպանվում է Բերդի պատմության և կենցաղի թանգարանում։ Պահպանվել է նաև նախշազարդ խաչքար, որը տեղադրվել է վանքի մուտքի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիլմես

Կիլմես (իսպ.՝ Quilmes), քաղաք Բուենոս Այրես մարզում։ Հիմնադրվել է 1666 թվականին։ Բնակչությունը 189 578 մարդ 2001 թվականի հաշվարկներով։


== Անվանի կիլմեսցիներ ==
Սերխիո Ագուերո-ֆուտբոլիս Մանչեսթեր Սիթի ակումբում։
Անիբալ Ֆերնանդես
Ալափկյար

Ալափկյար (նաև՝ Ալափկյարի էր, Ալքարի այր), քարայր Հայաստանի Ճամբարակի շրջանում, Ներքին Ճամբարակ գյուղից 3 կմ արևմուտք, Աղամրզա հանդամասում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ասոմատոս

Ասոմատոս (հուն․՝ Ασώματος, թուրքերեն՝ Özhan), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Կիրենիայի շրջանում։ Գյուղը դե ֆակտո գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն կոչվող պետության կազմում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 73 մարդ։ Գյուղը մոտ է գտնվում Միրտու գյուղին։ Գյուղը մինչև 1974 թվականը բնակեցված է եղել 530 մարոնիտներով, սակայն գյուղը այժմ բնակեղված է թուրք կիպրացիներով, միայն մի քանի ծեր մարոնիտներ են ապրում գյուղում։ Քաղաքաբնակ մարոնիտները կարող են այցելել գյուղ և գյուղի միակ մարոնիտյան եկեղեցի միայն կիրակի օրերին։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Եռանկյունի (համաստեղություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Եռանկյունի (այլ կիրառումներ)Եռանկյունի, փոքր համաստեղություն հյուսիսային երկնքում։ Դա չպիտի շփոթել Հարավային Եռանկյունու հետ։ Դա 2-րդ դարում Պտղոմեոսի նշած 48 համաստեղություններից մեկն է եղել, և ժամանակակից 88 համաստեղություններից մեկն է համարվում։
Եռանկյունու մեջ է գտնվում մեկ Մեսյե առարկա՝ M33 գալակտիկան (NGC-598)։


== Աղբյուրներ ==
Ռակիտնոե (գյուղ, Իզյասլավի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌակիտնոեՌակիտնոե (ուկրաիներեն՝ Рокитне), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռակիտնոե գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,424 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 122,64 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարենո դի Պիավե

Մարենո դի Պիավե  (իտալերեն՝  Mareno di Piave), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 7870 մարդ, խտությունը՝ 291 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 27 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31010, հեռախոսային կոդ՝ 0438։


== Ծանոթագրություններ ==
ՊՍՎ Էյնդհովեն

«ՊՍՎ Էյնդհովեն» (հոլ.՝ Philips Sport Vereniging, ավելի հաճախ անվանվում է «ՊՍՎ»), հոլանդական ֆուտբոլային ակումբ Էյնդհովեն քաղաքից։
21 անգամ դարձել է Հոլանդիայի չեմպիոն, 9 անգամ դարձել է գավաթակիր և սուպերգավաթակիր, 1-ական անգամ դարձել է ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի և ՈՒԵՖԱ-ի (ներկայումս՝ ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա) գավաթակիր։


== Արտաքին հղումներ ==
ակումբի պաշտոնական կայքը (նիդեր.)(անգլ.)(իսպ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1646)

Ժողովածու (1646), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1646 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դար (1344-ից հետո)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,4×11,8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 188 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիժ երկաթադրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շագանակագույն կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 121ա, թարգմանչի՝ 187բ (1344 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Լուծմունք Պորփիւրի (մասն)։
Պետ. Արագոնացւոյ Հաւաքմունք ի վերայ նորածողութեանն Պորփիւրի, Վերլուծութիւնք՝ Ստորոգութեանց, Պերի արմենիասին Արիստոտէլի։
Ջիլբերտոսի Պօոհտացւոյ Գիրք վեցից սկզբանցն։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 718


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ուգրո-ֆիննական լեզուներ

Ուգրո-ֆիննական լեզուներ (հանդիպում է նաև ֆիննո-ուգրական տարբերակը), ազգակից լեզուների խումբ, որոնք առանձին խումբ են կազմում ուրալյան լեզվաընտանիքի կազմի մեջ։ Տարածված են Հունգարիայում, Նորվեգիայում, Ռուսաստանում, Ֆինլանդիայում, Շվեդիայում, Էստոնիայում և այլ երկրներում։


== Դասակարգում ==
Ուգրո-ֆիննական լեզուները տարածված են Ուրալում, Եվրոպայի հյուսիսում և Ասիայի հյուսիսարևմտյան մասում։ Բաժանվում են երեք ճյուղի.

Ֆիննական կամ Արևմտյան ճյուղն իր մեջ է ներառում.
ֆիններենը (ինքնավանում՝ սուոմի)
կարելերենը
էստոներենը
իժորերենը
վոդերենը
վեպսերենը
լիվերենը
լոպարերենը
մորդավերենը (էրզյա ու մոշկա)
ինչպես նաև մարիական լեզուները։Ֆիններենը գրավոր հուշարձաններով ավանդված է XII դարից։

Պերմական ճյուղ
ուդմուրտերեն (վոտյակերեն)
կոմի (իր երկու՝ կոմի-զիրյաներեն և կոմի-պերմերեն բարբառներով հանդեձ)։
Ուգրական ճյուղ
վուգուլերեն (մանսիերեն)
օստյակերեն (խանտիերեն)
հունգարերեն (ավանդված XIII դարից)
Սամոդիական լեզուների խումբ, որը նույնպես պատկանում է ուգրո-ֆիննական լեզվաընտանիքին.
նենեցերեն
նգանասաներեն
էնեցերեն
սելկուպերեն


== Թվեր ==


== Գրականություն ==
Է.Բ. Աղայան, Լեզվաբանության ներածություն, էջ 579
Աֆղան Աբդուրահմանով

Աֆղան Աղասեֆ օկլի Աբդուրահմանով (ադրբ.՝ Əfqan Ağasəf oğlu Abdurəhmanov, մայիսի 25, 1976, Գաբալայի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 10, 2020, Մատաղիս, Մարտակերտի շրջան, Արցախի Հանրապետություն), Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայող, գնդապետ-լեյտենանտ, Զոհվել է 2020 թվականին՝ հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ, Ադրբեջանի «Հայրենական պատերազմի հերոս»։


== Կենսագրություն ==
Աֆգան Աբդուրահմանովը ծնվել է 1976 թվականի մայիսի 25-ին Գաբալայի շրջանի Ամուրավան գյուղում։
Աֆգան Աբդուրահմանովը մասնակցել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին սկսված հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Մատաղիս բնակավայրի գրավմանը։ Աֆգան Աբդուրահմանովը զոհվել է հոկտեմբերի 10-ին՝ Մատաղիսի գրավմանը ժամանակ։ Նրան թաղեցին Գաբալայի շրջանում։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2020 թվականի դեկտեմբերի 9-ի հրամանով Աֆղան Աբդուրահմանունին շնորհվել է «Հայրենական պատերազմի հերոս» կոչում։
Համաձայն Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2020 թվականի դեկտեմբերի 15-ի հրամանագրով՝ Աֆգան Աբդուրահմանովը հետմահու պարգևատրվել է« Հանուն հայրենիքի» մեդալով։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2020 թվականի դեկտեմբերի 29-ի հրամանագրի համաձայն, Աֆգան Աբդուրահմանոանը հետմահու պարգևատրվել է «Սուգովուշան ազատելու համար» մեդալով։


== Պարգևներ ==
 (26.06.2001) — Հոբելյանական մեդալ «Ադրբեջանի զինված ուժերի 10-ամյակը»
 (26.06.2008) — Հոբելյանական մեդալ «Ադրբեջանի զինված ուժերի 90-ամյակը»
 (26.06.2010) — III աստիճանի «Անթերի ծառայության համար» մեդալով
 (26.06.2013) — Հոբելյանական մեդալ «Ադրբեջանի զինված ուժերի 95-ամյակը»
 (26.06.2015) — II աստիճանի «Անթերի ծառայության համար» մեդալով
 (26.06.2018) — «Ադրբեջանի բանակի 100-ամյակը» հոբելյանական մեդալ
 (26.06.2020) — I աստիճանի «Անթերի ծառայության համար» մեդալով
 (09.12.2020) — «Հայրենական պատերազմի հերոս» մեդալ (հետմահու)
 (15.12.2020) — «Հանուն հայրենիքի» մեդալ(հետմահու)
 (29.12.2020) — «Սուգովուշանի համար» մեդալ (հետմահու)


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրոզինոնե

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆրոզինոնե (այլ կիրառումներ) Ֆրոզինոնե (իտալերեն՝ Frosinone), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ֆրոզինոնե պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 48 250 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 1026,16 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 47 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 3100։ Հեռախոսային կոդ՝ 0775։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է Պապա Սիլվեռոն։


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքի վարչակազմը ==
Հեռախոսահամար։ 0775 2651
Էլեկտրոնային փոստ։ info@comune.frosinone.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.frosinone.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт населённого пункта (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Վիլեն Գայֆեջյան

Վիլեն Գայֆեջյան (հունիսի 5, 1992(1992-06-05), Երևան, Հայաստան), հայ բլոգեր, «SOS» համացանցային շոուի համահեղինակ, հաղորդավար։


== Գործունեություն ==
Հայտնի է դարձել 2015 թվականի ապրիլի վերջին Յություբում «L'anmoruk» անունով հրապարակված ՀՀ ոստիկանությանը և իշխանություններին քննադատող տեսանյութի հրապարակումից և դրա հետ կապված իրադարձություններից հետո։
2015 թվականի հունիսի 6-ին հայտնի դարձավ, որ ՀՀ Ոստիկանության ներկայացուցիչներ Հովհաննես Քոչարյանը, Արթուր Մադաթյանն ու Սերգեյ Զաքարյանը հայցադիմում են ներկայացրել դատարան՝ ընդդեմ համացանցային «SOS Գ/7» հաղորդման հաղորդավար Վիլեն Գայֆեջյանի։ Նրանք պնդում են, որ վերջինս հրապարակայնորեն վիրավորանքներ է արտահայտել եւ պահանջում են ենթարկել քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության։ Ոստիկանները վիրավորվել են «SOS Գ/7» հաղորդման 11-րդ թողարկումից, որում անդրադարձել են սևազգեստ։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիլեն Գայֆեջյանի Ֆեյսբուքում


== Ծանոթագրություններ ==
Պոդորոժնոե (գյուղ, Սվետլովոդսկի շրջան)

Պոդորոժնոե (ուկրաիներեն՝ Подорожнє), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոդորոժնոե գյուղում բնակվում էր 1 742 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մակսիմովկա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄակսիմովկաՄակսիմովկա (ուկրաիներեն՝ Максимівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մակսիմովկա գյուղում բնակվում էր 171 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,372 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 459,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆրոմի

Ֆրոմի (ֆր.՝ Fromy), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում:
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 81 մարդ, բնակչության խտությունը` 21.83 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.71 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 100 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 45 կմ հարավ-արևելք:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 47 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 26-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 21: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 55,3 %: 26 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 24 անձ (13 տղամարդ և 11 կին): Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին): 21 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Վիտբա (գետ)

Վիտբա (բելառուս․՝ Віцьба), գետ Բելառուսում (Վիտեբսկի մարզ)։


== Աշխարհագրություն ==
Վիտբա գետը սկիզբ է առնում Վիտեբսկի շրջանից և թափվում է Արևմտյան Դվինա։ Գետը պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Գորնովկա, Սիլնիցա։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Վիտբա գետի երկարությունը կազմում է 33 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 275 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 1, 8 մ3։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան


== Արտաքին հղումներ ==
Վիտբա գետի մասին Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարանում
Պրադո (մատուռ)

Պրադո մատուռ (ֆր.՝ Сhapelle le Prado), կաթոլիկ մատուռ, որը գտնվում է Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքում։ Պատկանում է Ֆրանսիայի կաթոլիկ եկեղեցու Լիոնի թեմին։


== Պատմություն ==
Պրադո մատուռը կառուցել է ֆրանսիացի քահանա երանելի Անտուան Շևրիեն։ 1850 թվականին եկեղեցական ղեկավարությունն Անտուան Շևրիեին ուղարկել է Լիոն։ 1856 թվականին քահանան գնել է պարահանդեսների սրահը, որն ունեցել է «le Prado» (Պրադո) անվանումը։ Վերջինս վերածել է մատուռի։
Ներկայումս մատուռում անց են կացվում կիրակնօրյա ժամերգություններ։ Պրադո մատուռը «Պրադոյի համայնք» կաթոլիկ շարժման գրասենյակի տարածքում։ Հարևանությամբ գործում է Անտուան Շևրիերի տուն-թանգարանը։
Մատուռի կենտրոնում գտնվում է երանելի Անտուան Շևրիերի գերեզմանը։


== Արտաքին հղումներ ==
«Պրադոյի համայնք» կաթոլիկ շարժման պաշտոնական կայք էջը (ֆր.)
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Պազարջիկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի, հայ առաքելական եկեղեցի Բուլղարիայի Պազարջիկ բնակավայրում։ Օծվել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 18-ին։


== Պատմություն ==
Պազարջիկում հայկական եկեղեցիներ եղել են։
13-րդ դարի թուրքական փաստաթղթերից պարզվել է, որ Պազարջիկի հայկական համայնքը եկեղեցի է ունեցել, դրա մասին է վկայել նաև 1685 թվականի եկեղեցական առք ու վաճառքի փաստաթուղթը։ Կառուցման մասին տեղեկություններ չկան։ Վկայություն կա, որ 1700 թվականին եկեղեցական կառույց է օծվել։ Հետագայում այս եկեղեցին վառել և ավերել են։
1820 թվականին Հայաստանից եկած հայերը նոր եկեղեցի են կառուցել, որը 1928 թվականին վերանորոգվել է, բայց ամբողջովին այրվել է 1946 թվականին։


== Կառուցման պատմություն ==
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու հիմնաքարը դրվել է 2005 թվականի հուլիսի 4-ին։ 2004 թվականի հուլիսի 4-ին սկսել են շինարարական աշխատանքները։ Նույն տարվա սեպտեմբեր ամսին կառուցապատման աշխատանքները ֆինանսավորման պակասի պատճառով դադարեցվել են։ 2009 թվականի գարնանը արքեպիսկոպոս Դիրջիր Մարդիկյանի կտակած յոթ ոսկեջրած խաչերը տեղադրելով եկեղեցու պատերի մեջ՝ վերսկսել են շինարարությունը։ Շինարարությունն ավարտվել է 2011 թվականին։ Եկեղեցին օծել է Բուլղարիայի Հայ Առաքելական եկեղեցու թեմի քահանայապետ, ծայրագույն վարդապետ Աբգար Հովակիմյանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 18-ին։ Օծման ժամանակ եկեղեցական բեմում տեղադրվել է Էջմիածնից բերված սուրբ քար։ Մուտքին փորագրված են եկեղեցու կառուցապատմանը գումար նվիրաբերած բարերարների անունները։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրիխոդ (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)

Պրիխոդ (ուկրաիներեն՝ Прихід), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրիխոդ գյուղում բնակվում էր 82 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,03 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 79,61 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ավդե

Ավդե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում։ Գտնվում էր Շառյան գետի ստորին հոսանքի տարածքում, Կարաքիլիսա քաղաքից 35 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 14 տուն բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսեյ Ժուկով

Ալեքսեյ Ժուկով (ռուս.՝ Алексе́й Дми́триевич Жу́ков, մարտի 2, 1944(1944-03-02), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1967)։ Տիրապետում է անգլերեն, իսպաներեն և ֆրանսերեն լեզուներին։ Դիվանագիտական գործունեւոյթամբ սկսել է զբաղվել 1967 թվականից։

1971 - 1973 թվականներին՝ Ցեյլոնում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
1973 - 1974 թվականներին՝ Շրի Լանկայում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
1984 - 1989 թվականներին՝ Ժնևում ՄԱԿ-ի և այլ միջազգային կազմակերպությունների բաժանմունքին կից ԽՍՀՄ մշտական ներկայացուցչի տեղակալ։
1990 - 1992 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հարցերով հանձնաժողովի պատասխանատու քարտուղար։
1992 - 1998 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ միջազգային հումանիտար և մշակութային համագործակցության դեպարտամենտի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գործերով հանձնաժողովի պատասխանատու քարտուղար։
1998 թվականի օգոստոսի 10-ից 2000 թվականի հունիսի 26-ը՝ Մալայզիայում և Բրունեյում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։Ամուսնացած է։ Ունի երկու երեխա։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1990 թվականի մայիսի 11)


== Պարգևներ ==
«Պատվո նշան» շքանշան։
«Աշխատանքային խիզախության համար» մեդալ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում
Մալեևո (այլ կիրառումներ)

Մալեևո, կարող է վերաբերել՝

Մալեևո - գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Կասիմովսկի շրջանի կազմում։
Մալեևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Չեզինալի

Չեզինալի (իտալերեն՝ Cesinali), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2296 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 765 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83020, հեռախոսային կոդ՝ 0825։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Ծանոթագրություններ ==
Գուարդիա Լոմբարդի

Գուարդիա Լոմբարդի (իտալերեն՝ Guardia Lombardi), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2029 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 37 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 55 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83040, հեռախոսային կոդ՝ 0827։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Ծանոթագրություններ ==
Մումիա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մումիա (այլ կիրառումներ)
Մումիա (արաբերեն և պարսկերեն), քայքայումից արհեստականորեն պահպանած դիակ։ Մահից հետո դին պահելու ձգտումը շատ ժողովուրդների մոտ կապված է եղել հանդերձյալ կյանքի և հոգու անմահության վերաբերյալ պատկերացումների հետ։ Մարդկանց և սուրբ կենդանիների դիակների զմռսումը լայնորեն կիրառվել է Հին Եգիպտոսում։ Հայտնի մումիաներից հնագույնը եգիպտական Խետեպխերես թագուհու (մ.թ.ա. III հազարամյակ) մումիան է։ Դիակների պահպանումը չորացման միջոցով հայտնի է եղել Պերուի, Մեքսիկայի, Կանարյան կղզիների հին բնակիչներին։ Մումիա հայտնաբերվել է Ալթայում, Պազիրիկյան դամբարանաբլուրների (մ.թ.ա. V - IV դարեր) պեղման ժամանակ։ Զմռսած դիակներ են հայտնաբերվել Խլաթի մերձակա քարայրերում։ Մումիաներով դամբարանները սովորաբար պարունակում են հարուստ գույք, և դրանց պեղումները արժեքավոր նյութեր են ընձեռում հին հասարակությունների կենցաղի, մշակույթի, արվեստի և կրոնի վերաբերյալ։
Ալեքսեևկա (գյուղ, Տույմազինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսեևկա (այլ կիրառումներ)Ալեքսեևկա (ռուս.՝ Алексеевка, բաշկիրերեն՝ Алексеевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 223 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մարսել Կաշեն

Մարսել Կաշեն (ֆր.՝ Marcel Cachin, սեպտեմբերի 20, 1869(1869-09-20)[…], Պեմպոլ - փետրվարի 12, 1958(1958-02-12)[…], Շուազի-լե-Ռուա), ֆրանսիացի կոմունիստ քաղաքական գործիչ, Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության (ՖԿԿ) հիմնադիրներից։
Ավարտել է Բորդոյի համալսարանը։ 1891 թվականին մտել է Ժ. Գեդի և Պ. Լաֆարգի ղեկավարած բանվորական կուսակցության մեջ, գլխավորել դրա դեպարտամենտական կազմակերպությունը և «Սոսիալիստ դը լա ժիրոնդ» («Le Socialiste de la Gironde») թերթը։ Մասնակցել է II Ինտերնացիոնալի Ամստերդամի (1904 թ.), Շտուտգարտի (1907 ) և Բազելի (1912) կոնգրեսներին։
1912-ին դարձել է «Յումանիտե» թերթի խմբագիրը, 1918-ից մինչև կյանքի վերջը՝ տնօրենը, 1914 թվականից (բացառությամբ 1933—1935 թթ.-ը)՝ Ֆրանսիայի խորհրդարանի պատգամավոր։ Մասնակցել է III Ինտերնացիոնալի 2-րդ կոնգրեսին (Մոսկվա, 1920), որտեղ հանդիպել է Վլադիմիր Լենինի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուրադ Միրզաև

Մուրադ Թելման օկլի Միրզաև (ադրբ.՝ Murad Telman oğlu Mirzəyev, մարտի 31, 1976(1976-03-31), Mughan Ganjali, Sabirabad District, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 2, 2016(2016-04-02), Թալիշ, Թարթառի շրջան, Ադրբեջան), Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայող, Ադրբեջանի Հատուկ նշանակության ջոկատի գնդապետ-լեյտենանտ, Ադրբեջանի ազգային հերոս։ Նա նահատակվել է 2016 թվականի ապրիլյան մարտերում։


== Կենսագրություն ==
Մուրադ Միրզաևը ծնվել է 1976 թվականի մարտի 31-ին Խորհրդային Ադրբեջանի Սաբիրաբադի շրջանի Մուղան Գյանջալի գյուղում։ 1991–1994 թվականներին սովորել է Ջամշիդ Նախիջևանսկու անվան հատուկ դպրոցում։ 1998 թվականին Միրզաևն ավարտել է Թուրքիայի Բարձրագույն ռազմական ակադեմիան։
Դրանից հետո Մուրադ Միրզաևը մասնակցել է զորավարժություններին, որոնք տեղի ունեցան ԱՄՆ-ում, Ռումինիայում, Հորդանանում։
Մուրադ Միրզաևը տուն է վերադարձել Ամերիկայում դասընթացն ավարտելուց հետո։ Նա իր զինվորական ծառայությունը սկսել է Գյանջայի զորամասերից մեկում։ Հետագայում նա եղել է Հատուկ նշանակության ջոկատի սպա։
Ծառայության 10-ամյակի առթիվ Մուրադ Միրզաևը պարգևատրվել է «Անթերի ծառայության համար» 3-րդ աստիճանի մեդալով։ Այս մրցանակը Մուրադ Միրզաևի առաջին մրցանակն էր։
Մուրադ Միրզաևը պարգևատրվել է «Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի 90-ամյակը (1918–2008)», «Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի 95-ամյակը (1918-2013)» հոբելյանական մեդալներով և «Ոսկե աստղ» «մեդալով։
Մուրադ Միրզաևը զոհվել է 2016 թվականի ապրիլյան մարտերում։ Մահից հետո Մուրադ Միրզաևը Նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանով արժանացել  է Ադրբեջանի ազգային հերոսի կոչման։


== Ծանոթագրություններ ==
2013 թվականը Հայաստանում

Ստորև ներկայացված է 2013 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած իրադարձությունները։


== Գործող պաշտոնյաներ ==
Նախագահ՝ Սերժ Սարգսյան
Վարչապետ՝ Տիգրան Սարգսյան
Ազգային ժողովի նախագահ՝ Հովիկ Աբրահամյան


== Իրադարձություններ ==


=== Հունվար ===
Հունվարի 31 - Քաղաքական գործիչ, նախագահական ընտրությունների թեկնածու, Պարույր Հայրիկյանը ենթարկվել է հարձակման, որի արդյունքում կրակել են նրա աջ անրակին։ Վերջինս տեղափոխվել է Երևանի հիվանդանոցներից մեկը։


=== Փետրվար ===
Փետրվարի 18 - Հայաստանում տեղի են ունեցել նախագհական ընտրություններ, որն ավարտվելլ է Սերժ Սարգսյանի հաղթանակով։ Անկախ դիտորդները, ներառյալ Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը, մտահոգություն են հայտնել ընտրությունների անցկացման կապակցությամբ։
Փետրվարի 19 - Հայաստանում սկսվել են բողոքի ցույցեր։
Ընդիմության առաջնորդ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը պնդել է, որ ընտրություններն արդար չեն։
Րաֆֆի Հովհաննիսյանի աջակիցները հավաքվել են Ազատության հրապարակում, որտեղ նա հայտարարել է ժողովրդի հաղթանակի մասին և կոչ արել Սերժ Սարգսյանին ընդունել իր պարտությունը։


=== Մարտ ===
Մարտի 10 - Ընտրությունների արդյունքների դեմ տեղի ունեցող ցույցերից 3 շաբաթ անց Րաֆֆի Հովհաննիսյանը հացադուլ է հայտարարել։
Մարտի 14 - Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանը պաշտպանել է Սերժ Սարգսյանի վերընտրությունը՝ տեղի ունեցած ընտրությունների ժամանակ։


=== Մայիս ===
Մայիսի 5 - Տեղի են ունեցել Երևանի քաղաքապետի ընտրություններ։
Մայիսի 6 - Երևանի քաղաքապետի ընտրությունների արդյունքում Տարոն Մարգարյանը դարձել է Երևանի քաղաքպետ։


=== Հունիս ===
Հունիսի 15 - Րաֆֆի Հովհաննիսյանը անցկացրել է փոքրիկ հանդիպում, որի ժամանակ նշել է.


=== Օգոստոս ===
Օգոստոսի 23 - Հայաստանի անկախության 23-րդ տարեդարձի օրը Րաֆֆի Հովհաննիսյանը կազմակերպել է այդ ամիսների ամենամեծ հանրահավաքը։ Հազարավոր մարդկանց առջև Րաֆֆի Հովհաննիսյանը խոստանում է շարունակել հակակառավարական ցույցերը նաև հաջորդ ամսին՝ սեպտեմբերին։


=== Սեպտեմբեր ===
Սեպտեմբերի 3 - Սերժ Սարգսյանը Մոսկվայում հայտարարում է, որ Հայաստանը միանում է Եվրասիական տնտեսական ընկերակցության շրջանակներում Մաքսային միությանը, չնայած Հայաստանն ակնկալում էր, որ նոյեմբերին Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովում ստորագրել Եվրամիության հետ ասոցացման համաձայնագիրը։ Փորձագետները նշում են, որ սա ակնհայտ ճնշում է Կրեմլի կողմից և նրանք պահանջում են «վերադառնալ հետ»։
Սեպտեմբերի 20 - Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, նախկին խորհրդային այլախոհ Պարույր Հայրիկյանի հետ միասին, հանրահավաք է անց կացնում Ազատության հրապարակում։ Նա նշում է.


== Տես նաև ==
2013
2012 թվականը Հայաստանում


== Ծանոթագրություններ ==
Իվանյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Ասկերանի շրջան)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Իվանյան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 7 հուշարձան։

 


== Տես նաև ==
Արցախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Սերգո Պայազատ

Սերգեյ Պայազատ (սեպտեմբերի 14, 1909(1909-09-14), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 26, 1971(1971-07-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։ 1930 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի հայկական մանկավարժական տեխնիկումը։ 1926 - 1931 թվականներին աշխատել է Թիֆլիսի «Պրոլետար» թերթում, 1931-1934 թվականներին՝ Լենինականի «Բանվոր» թերթում։ 1941-1946 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։
1939 թվականին Լենինականի Մռավյանի անվան թատրոնը բեմադրել է նրա «Հարսանիք» պիեսը։ Հայկինոն 1940 թվականին նրա սցենարով նկարահանվել է «Մեր կոլխոզի մարդիկ» («Քարտեզում չնշված կետը») կինոնկարը։ Ռուսերեն առանձին գրքով լույս է տեսել նրա «Կաղնուտի սիրահարները» (Երևան, 1956)։ Մահացել է Երևանում։


== Սերգո Պայազատի երկերի մատենագրությունը ==
Երկու երգ գյուղերին, Թիֆլիս, 1926։
Հողաշեն, Թիֆլիս, 1929։
Մանր մարդիկ, Երևան, Պետհրատ, 1931։
Կաղնուտի սիրահարները, Երևան, Հայպետհրատ, 1948։
Ա. Պ. Չեխով, Երևան, Հայպետհրատ, 1960։


== Ս.Պայազատի կատարած թարգմանությունները (ռուսերեն) ==
Տարախովսկայա, Նոր տուն, Երևան, Պետհրատ, 1931, 14 էջ։
Ինը հարյուր հինգ, Երևան, Պետհրատ, 1933, 12 էջ։
Բ. Պոկրովսկի, Հաղթանակ, Երևան, Պետհրատ, 1933, 14 էջ։
Ա. Պ. Չեխով, Շնիկով տիկինը, Երևան, Հայպետհրատ, 1946։
Գի դը Մոպասան, Ընտիր երկեր (գրքի մեջ մտնող «Շալի», «Ճանապարհին», «Կլոշետ», «Շրջմոլիկը» գործերը թարգմանել է Սերգո Պայազատը), Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 692 էջ։
Սերգեյ Ռոզանով, Տրավկայի արկածները (թարգմանության հեղինակակից Պարույր Ջոթյան), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 162 էջ։
Լեհական նովելներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 308 էջ։
Ա. Պ. Չեխով, Շնիկով տիկինը, Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 152 էջ։
Հենրիկ Իբսեն, Պիեսներ, Երևան, «Հայաստան», 1968, 354 էջ։
Ա. Պ. Չեխով, Ավագ այգեպանի զրույցը, Երևան, «Հայաստան», 1969, 187 էջ։


== Աղբյուրներ ==
Լյուքսեմբուրգի դրոշ

Լյուքսեմբուրգի դրոշը իրենից ներկայացնում է կարմիր, սպիտակ, և կապույտ գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 3։5 հարաբերակցությամբ։
(2749) Վալտերհորն

(2749) Վալտերհորն (անգլ.՝ Walterhorn), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1937 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,179098 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6439 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7143 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2070,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173879 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,32° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2749) Վալտերհորն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(350) Օրնամենտա

(350) Օրնամենտա (անգլ.՝ Ornamenta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1892 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,109356 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6184 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6003 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Օրնամենտա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6449 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2002,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179762 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,91° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(350) Օրնամենտա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պրիշիբ (գյուղ, Սլավյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊրիշիբՊրիշիբ (ուկրաիներեն՝ Пришиб), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Պրիշիբ գյուղում բնակվում էր 75 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժովտնևի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ժովտնևի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Ժովտնևիյգյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Жовтнева сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևիյգյուղական խորհրդում բնակվում էր 1576 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 36.52 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 43.15 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ժան Լու Կրետյեն

|}
Ժան Լու Ժակ Մարի Կրետյեն (ֆր.՝ Jean-Loup Jacques Marie Chrétien օգոստոսի 20, 1938(1938-08-20), Լա Ռոշել), ֆրանսիացի տիեզերագնաց, բրիգադի գեներալ, Խորհրդային Միության Հերոս (1982):
Ֆրանսիացի առաջին քաղաքացի, որը տիեզերք է բարձրացել։ Սովետական տիեզերանավով օդ է բարձրացել «Սոյուզ Տ-6» և օրբիտալ կենտրոնի «Սալյուտ 7» (հունիս - հուլիս 1982 թիվ), ինչպես նաև «Սոյուզ ՏՄ-7» (թռիչք) և «Սոյուզ ՏՄ-6» (վայրէջք) և օրբիտալ կոմպլեքս «Միր» (նոյեմբեր- դեկտեմբեր 1988 թիվ)։
1959 թվականին աշխատում է Ֆրանսիայի զինված ուժերում։ 1961 թվականին ավարտել է ֆրանսիական օդային ակադեմիան։
1988 թվականի դեկտեմբերին Ժան-Լու Կրետյենը ստացավ գեներալի աստիճան։
1990-1993-ական թվականներին անցել է պատրաստման թռիչքների ԿԿ «Բուրան» և հանձնել վարժական թռիչքներ Տու-154 և ՄիԳ-25։
Ֆրանսիացի գեներալ Ժան-Լու Կրետենի երրորդ թռիչքը տիեզերք եղել է սեպտեմբերի 25-ից մինչև հոկտեմբերի 6-ը 1997 թվականին ամերիկյան տիեզերական մաքոքի «Atlantis» STS-86 ծրագրով («Мир»-ՆԱՍԱ-7)։ 1998 թվականի օգոստոսին հաղթահարելով 60 տարեկանը նա դիմել է ամերիկյան հատուկ դեմքերին ընդունել ամերիկյան քաղաքացիություն և աշխատել ամերիկյան ՆԱՍԱ աստղադիտարանում։ Իր ցանկություններին հասնելով Ժան-Լու Կրետենը աշխատել է ՆԱՍԱ-ում։
2000 թվականի սեպտեմբերին նա հաճախելով Home Depot խանութ, որը գտնվում է Տեխաս նահանգում Կրետենը ստացավ գլխի, մեջքի, թիկունքի վնասվածքներ, որովհետև նրա վրա է ընկել 3 մետր բարձրությամբ 31 կիլոգրամանոց հորատման մեքենաների դարակը։ Արդյունքում Կրետենը ստացել է վնասվածքներ և 2001 թվականի նոյեմբերին անցել թոշակի։ 2002 թվականին Home Depot ընկերությունը նրան տվել է դրամական փոխհատուցում։
Ավարտելով իր տիեզերական կարիերան Ժան-Լու Կրետյեն աշխատել է Tietronix Software Inc-ում, որպես փոխնախագահ։ 2002 թվականին նա հիմնեց Tietronix Optics-ը։


== Պարգևներ ==
Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի կոմանդոր
Խորհրդային Միության հերոս
Լենինի շքանշան
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 Ժան Լու Կրետյեն «Երկրի հերոսներ» կայքում
Չիստի Ռուչեյ (Կագալնիցկի շրջան)

Չիստի Ռուչեյ (ռուս.՝ Чистый Ручей), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կագալնիցկի շրջանում։ Մտնում է Կալինինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սիլվանա Մանգանո

Սիլվանա Մանգանո (իտալերեն՝ Silvana Mangano, ապրիլի 21, 1930(1930-04-21)[…] կամ ապրիլի 23, 1930(1930-04-23), Հռոմ, Իտալիա - դեկտեմբերի 16, 1989(1989-12-16)[…], Մադրիդ, Իսպանիա), իտալացի դերասանուհի։ Նրա ստեղծագործական կյանքն սկսվել է իտալական նեոռեալիզմի ժամանակաշրջանում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո աշխատել է նաև որպես պարուհի և մոդել։


== Կենսագրություն ==
Սիլվանա Մանգանոն ծնվել է 1930 թվականի ապրիլի 21-ին իտալացի վագոնավարի և էմիգրանտ անգլուհու ընտանիքում։ 1947 թվականին Ջինա Լոլոբրիջիդայի, Ջաննա Մարիա Կանալեի և Էլեոնորա Ռոսսի Դրագոյի հետ միասին մասնակցել է «Միս Իտալիա» գեղեցկության մրցույթին, որում հաղթել է Լյուչիա Բոզեն։ Չնայած նրա կինոդեբյուտը կայացել էր 1945 թվականին՝ «Վերջին վճիռը» կինոնկարում, սակայն գլխավոր դերով առաջին անգամ հանդես է եկել 1949 թվականին Ջուզեպպե դե Սանտիսի կողմից նկարահանված «Դառը բրինձ» կինոնկարում, որտեղ նրա խաղընկերներն էին Վիտտորիո Գասմանը և Ռաֆ Վալլոնեն։ Մեծ մասամբ նա նկարահանվել է Լուկինո Վիսկոնտիի և Պիեռ Պաոլո Պազոլինիի ֆիլմերում, որոնցում բացահայտվել է նրա դրամատիկական տաղանդը։
Սիլվանա Մանգանոն առավելապես հայտնի է Վիտտորիո դե Սիկայի «Նեապոլի ոսկին» (1954թ., Տոտոյի և Սոֆի Լորենի հետ միասին), Մարիո Կամերինիի և Մարիո Բավայի «Ոդիսևսի թափառումները» (1954 թ., Քըրք Դուգլասի և Էնթոնի Քուինի հետ միասին), Մարիո Մոնիչելլիի «Մեծ պատերազմ» (1959 թ., Ալբերտո Սորդիի և Վիտտորիո Գասմանի հետ միասին), Վիտտորիո դե Սիկայի «Ահեղ դատաստան» (1961 թ., Ալբերտո Սորդիի, Վիտտորիո Գասմանի, Անուկ Էմեի և Ֆերնանդելի հետ միասին), Ռիչարդ Ֆլեյշերի «Բարաբբա» (1961 թ., Էնթոնի Քուինի և Արթուր Քենեդիի հետ միասին), ինչպես նաև «Վհուկները» (1967 թ.), «Էդիպ արքա» (1967 թ.), «Թեորեմ» (1968 թ.), «Մահ Վենետիկում» (1971 թ.), «Դեկամերոն» (1971 թ.), «Լյուդվիգ» (1972 թ.), «Ընտանեկան դիմանկարը ինտերիերում» (1974 թ.) և այլ ֆիլմերում իր դերակատարումներով։ Սիլվանա Մանգանոյի վերջին դերը Նիկիտա Միխալկովի «Սև աչեր» (1987 թ., Մարչելլո Մաստրոյանիի հետ միասին) կինոնկարում ` Էլիզայի կերպարն էր։


== Անձնական կյանքը ==
Սիլվանա Մանգանոն երիտասարդ տարիներին սիրավեպ է ունեցել Մարչելլո Մաստրոյանիի հետ։ 1949 թվականին ամուսնացել է պրոդյուսեր Դինո դե Լաուրենտիսի հետ։ Համատեղ կյանքի ընթացքում ունեցել են չորս երեխա։ 1981 թվականին նրա որդին` Ֆեդերիկոն, զոհվել է ավիավթարից։ Ամուսնալուծվել են 1983 թվականին։ Բոսնիացի երգչուհի Սիլվանա Արմենուլիչը իր բեմական անունը վերցրել էր ի պատիվ Սիլվանա Մանգանոյի։
Սիլվանա Մանգանոն մահացել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ Մադրիդում, թոքերի քաղցկեղից։


== Մասնակի ֆիլմագրությունը ==


== Ծանոթագրություններ ==
ԼԳԲՏ իրավունքները Ռուսաստանում

Լեսբիների, գեյերի, բիսեքսուալների, տրանսգենդերների (ԼԳԲՏ) իրավունքները Ռուսաստանում օրինապես ճանաչված չեն ինչպես իրավական տեսանկյունից, այդպես էլ հասարակության կողմից։


== Ամփոփիչ աղյուսակ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գյոզլու (այլ կիրառումներ)

Գյոզլու անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Գյոզլու - գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Արաբկիրի գավառակում,
Գյոզլու - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Սարգիս Այվազյան

Սարգիս Ազատի Այվազյան (փետրվարի 23, 1926(1926-02-23), Գոգարան, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, քանդակագործ։


== Գործունեություն ==

1960-1970-ական թվականներին Պարույր Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» պոեմի և Մեծ Եղեռնի թեմաներով ստեղծել է նկարաշարեր, «Սայաթ-Նովա», «Կոմիտաս», «Պարույր Սևակ», «Հովհաննես Շիրազ» և այլ դիմանկարներ, հայկական բնապատկերներ։
1976-1977 թվականներին կերտել է զորավար Անդրանիկի կիսանդրին, ծննդավայրում՝ հայրենական պատերազմում (1941-1945) զոհված համագյուղացիների հուշարձանը, 1988-1990 թվականներին՝ «Զորավար Անդրանիկ» պղնձակոփ, 16 մետր բարձրությամբ ձիարձանը (կանգնեցվել է ՀՀ Տավուշի մարզի Նավուր գյուղի մոտակա բլրի վրա)։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիգոր Առաքելյան (երաժիշտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիգոր Առաքելյան (այլ կիրառումներ)Գրիգոր Աշոտի Առաքելյան (հունիսի 15, 1963(1963-06-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երաժիշտ, կոմպոզիտոր, թավջութակահար, քեմանիահար «Օշական» համույթի հիմնադիր և ղեկավար։


== Կենսագրություն ==
Գրիգոր Առաքելյանը ծնվել է 1963 թվականի հունիսի 15-ին Երևանում։ 1975-1980 թվականներին սովորել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ Այնուհետև ուսումը շարունակել և ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի և թավջութակի բաժինները։ Ավարտելուց հետո նա իր գործունեությունը շարունակել է հայ հոգևոր և ժողովրդական երաժշտության ժանրերում։ Գրիգոր Առաքելյանի մշակումները և ստեղծագործությունները հնչում են տարբեր երկրներում՝ բազմաթիվ հայկական համույթների կատարմամբ։
2000-2004 թվականներին նա հանդես է եկել Ֆրանսիայում՝ Radio France, Institut du Monde arabe, Դիժոնի «Աշխարհի հոգևոր երաժշտություն», «Saint-Florent-le-vieil» փառատոններում, ինչպես նաև Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Բելգիայում, Նիդերլանդներում, Պորտուգալիայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Իրանում և Մարոկկոյում։
2005 թվականին Գրիգորը հիմնել է հայ միջնադարյան երաժշտության «Օշական» համույթը, որն իր մեջ ընդգրկում էր 8 երգիչ և 4 նվագող։ 2007 թվականին ստեղծել է նաև «Օշական» տրիոն։ Գրիգոր Առաքելյանի երաժշտական գործիքը իր գաղափարով ստեղծած հայկական վիոլան է։
1993 թվականին Գրիգոր Առաքելյանը՝ վինագործ Մարտին Երիցյանի օգնությամբ ստեղծել է հայ միջնադարյան ջութի մի նոր տարատեսակ՝ հայկական վիոլա (տենոր ջութ), որը մեկնաբանվում է նաև իբրև եվրոպական վիոլա դ՛գամբայի հայկական տարբերակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գրիգոր Առաքելյան
Կուլյատինո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Կուլյատինո (ռուս.՝ Кулятино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ջունգ Սո Մին

Ջունգ Սո Մին (հանգըլ՝ 정소민, ի ծնե՝ Կիմ Յուն Ջի, մարտի 16, 1989(1989-03-16), Բուսան, Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասանուհի և մոդել։ Նկահարանվել է մի քանի հայտնի դորամաներում (հեռուստասերիալ), սակայն առավել մեծ ճանաչություն է բերել «Ուրախ համբույր» սերիալում Կիմ Հյուն Ջունգի հետ խաղացած գլխավոր դերը։


== Կյանք և կարիերա ==
Ծնվել է 1989 թվականի մարտի 16-ին Հարավային Կորեայի մայրաքաղաք Սեուլում։ Ավարտել է Կորեայի արվեստների ազգային համալսարանը «դերասանական վարպետություն» որակավորմամբ, նաև ուսումնասիրել է բալետ և կորեական ազգային պարեր։
Դերասանական դեբյուտը եղել է 2010 թվականին «Վատ տղա» դորամայում, որից հետո ստացել է իր առաջին և գլխավոր դերը «Ուրախ համբույր» ռոմանտիկ դորամայում։ Դերասանական կարիերայից զատ՝ Ջունգ Սո Մինը նկարահանվում է նաև բազմաթիվ գովազդային հոլովակներում և ֆոտոսեսիաներում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստասերիալներ ===


=== Ֆիլմ ===


=== Տեսահոլովակ ===


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մարգարիտա Ռուխկյան

Մարգարիտա Աշոտի Ռուխկյան (նոյեմբերի 7, 1937(1937-11-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երաժշտագետ։ Արվեստագիտության դոկտոր (2005)։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011)։ ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամ (1972)։


== Կենսագրություն ==
Մարգարիտա Ռուխկյանը ծնվել է Երևանում, անասնաբույժ-ընտրասերումնաբան, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀամԳԳԱ ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, ՀԽՍՀ ԳԱ անասնաբուծության ինստիտուտի տնօրեն (1944-1952) Աշոտ Ռուխկյանի և Սոֆյա Թադևոսյանի ընտանիքում։
1957 թվականին ավարտել է Պյոտր Չայկովսկու անվան միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային դասարանը։ 1957-1962 թվականներին սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ և ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Գեորգի Տիգրանովի ղեկավարությամբ պաշտպանելով «Էդվարդ Բաղդասարյանի դաշնամուրային պրելյուդները» խորագրով դիպլոմային աշխատանքը։
1963-1965 թվականներին աշխատել է Հայաստանի հեռուստառադիոպետկոմի երաժշտական խմբագրությունում որպես խմբագիր։ Ռուխկյանը 1965-1969 թվականներին սովորում է ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտի ասպիրանտուրայում՝ ուսումնառությունն անցկացնելով Մոսկվայի արվեստագիտության համամիութենական ինստիտուտում՝ արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Վ. Ա. Վասինա-Գրոսմանի ղեկավարությամբ։ 1969 թվականին աշխատանքի է ընդունվել ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում՝ որպես երաժշտության բաժնի կրտսեր գիտաշխատող։ 1971 թվականին ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Հայկական սիմֆոնիայի կայացման և զարգացման որոշ հարցեր»թեմայով։ 1986 թվականից՝ Արվեստի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ 2005 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն` «Հայկական սիմֆոնիայի զարգացման արդի փուլը (Ավետ Տերտերյանի ստեղծագործության օրինակով)», և ստացել արվեստագիտության դոկտորի գիտական աստիճան։ 2007 թվականից զբաղեցնում է ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի երաժշտության բաժինը, 2009 թվականից՝ սփյուռքահայ արվեստի բաժնի առաջատար
գիտաշխատող է։
Ռուխկյանի գիտական հետաքրքրությունները կենտրոնացել են ազգային սիմֆոնիզմի, հատկապես՝ Ավետ Տերտերյանի ստեղծագործության հարցերի շուրջ։
Ամուսնու՝ կինոգետ Կարեն Քալանթարի հետ համահեղինակ են մի շարք վավերագրական ֆիլմերի՝

«Գորանի»
«Արմեն Տիգրանյանի «Անուշի» առաջին բեմադրությունը»
«Հայաստանի արվեստը»


== Պարգևներ ==
Բ. Ասաֆևի անվան Համամիութենական երաժշտագիտական մրցույթի դափնեկիր (1983) («Հայկական սիմֆոնիա։ Հետազոտական ակնարկներ» գրքի համար)
ՀՀ ԳԱԱ վաստակագիր (2008)
ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011)


== Երկեր ==
«Հայկական սիմֆոնիա։ Հետազոտական ակնարկներ» (1980, ռուսերեն)
«Ավետ Տերտերյան։ Ստեղծագործությունը և կյանքը» (2002, ռուսերեն)
«Դիմանկարներ» գիրքը (2009, ռուսերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Ցերցիս եվրոպական

Ցերցիս եվրոպական (լատ.՝ Cercis siliquastrum), բակլազգիների ընտանիքի, ցերցիսների ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Ծառ է՝ 7-15 մ բարձրությամբ, վրանաձև կամ գնդաձև սաղարթով, հաճախ ծռմռված բնով, ծածկված համարյա սև, խոր ճաքճքված կեղևով։ Տերևները կլորավուն են, խոր սրտանման հիմքով, 7-13 սմ տրամագծով, մինչև 4 սմ երկարությամբ կոթունով, վերևի կողմից՝ անփայլ կանաչ, ներքևից՝ կապտավուն։ Ծաղիկները հավաքված են փնջերում, 3-6-ական, տերևածոցերում, բազմամյա ճյուղերի և նույնիսկ բնի վրա (կաուլիֆլորիայի երևույթ)։ Բաժակը վարդագույն է, պսակի տրամագիծը՝ 2 սմ, պսակաթերթիկները կապտակարմրավուն կամ վարդագույն են, առագաստը կարճ է թևերից և նավակից, հիմքում խիստ սեղմված, սպին գլխիկավոր է։ Ունդերն ունեն 7-10 սմ երկարություն և 1,5 սմ լայնություն, տափակ են, շատ նեղ թևիկով (մեջքի կարի ուղղությամբ), 10-14 սերմերով, որոնք կլորաձվաձև են, հարթ, անփայլ, մուգ դարչնագույն։ Ծաղկում է բավականին առատ, ապրիլի վերջին և մայիսի առաջին կեսի ընթացքում՝ մինչև տերևների բացվելը, պտուղները հասունանում են սեպտեմբերին։
Էկոլոգիական խումբը՝ IV: Մշակության հավանական շրջանները՝ 9, 18, 20ա, 25, 28, 32։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Միջերկրածովյան շրջանում, քարքարոտ, չոր լանջերում, կրով հարուստ հողերում։
Հայաստանի պայմաններում հաջողությամբ է աճում ծովի մակարդակից 1000-1100 մ բարձրությունների վրա, որից ավելի բարձր տեղերում աճում է թփանման կամ բոլորովին ցրտահարվում է։ Հաճախ է հանդիպում Երևանի դեկորատիվ տնկարկներում, որտեղ աչքի է ընկնում բարձր դեկորատիվությամբ, առատ ծաղկումով և պտղաբերմամբ։ Միամյա շիվերը ցրտահարվում են միայն բացառիկ ցուրտ և երկարատև ձմռան դեպքում։ Առավել նպաստավոր պայմաններում երբեմն ինքնացանք է տալիս։ Լավ է աճում և էկոլոգիական ճնշվածության նշաններ հանդես չի բերում Հայաստանի հյուսիսարևելյան շրջաններում։


== Ծանոթագրություններ ==
(3408) Շալամով

(3408) Շալամով (անգլ.՝ Shalamov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի օգոստոսի 18-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,371123 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8309 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9113 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1333,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269943 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,86° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3408) Շալամով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստարայա Ստրելկա

Ստարայա Ստրելկա (ռուս.՝ Старая Стрелка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բոբադիլիա

Բոբադիլիա (իսպ.՝ Bobadilla), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Առնեդո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 4,66 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 128 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 37 կմ հեռավորության վրա։
Չերեզոլե Ալբա

Չերեզոլե Ալբա  (իտալ․՝ Ceresole Alba), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2128 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 58 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 37 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0172։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս՝ 0172 574135
Էլեկտրոնային փոստ՝ ceresole.alba@ruparpiemonte.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.ceresoledalba.cn.it/


== Արտաքին հղումները ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.