Անդրե Ֆրենո

Անդրե Ֆրենո (ֆր.՝ André Frénaud, հուլիսի 26, 1907(1907-07-26), Montceau-les-Mines, Սոն-է-Լուար, Ֆրանսիա - հունիսի 21, 1993(1993-06-21), Փարիզի 7-րդ շրջան, Իլ-դը-Ֆրանս, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի բանաստեղծ։


== Կենսագրություն ==
Ֆրենոն սովորել է Դիժոնում։ Նա ուսումնասիրել է փիլիսոփայություն և իրավունք։ Լվովի համալսարանում (նախկինում՝ Պոլշա) դասավանդել է ֆրանսերեն։ Ճանապարհորդել է ԽՍՀՄ-ում, Իսպանիայում, Իտալիայում, 1937-1967 թվականներին՝ հանրային վարչության տարբեր պահակակետերում։
1939 թվականին Ֆրենոն մոբիլիզացվել է, գերի ընկել գերմանացիների մոտ։ Երկու տարի Բրանդենբուրգում բանտարկված մնալուց հետո փախել է և կեղծ փաստաթղթերով վերադարձել Ֆրանսիա։ Նա մասնակցել է հակաֆաշիստական գաղտնի հրապարակումներին, մասնակցել է նաև  Բանաստեղծների պատիվը հայտնի անթոլոգիային (1943): Ֆրենոն ընկերություն է արել գեղանկարիչներ Ռաուլ Յուբակի և Ժան Բազենի հետ, գրել է արվեստի մասին։ Նրա գրքերը լույս են տեսել հայտնի վարպետների նկարազարդումներով (Խոան Միրո, Ֆերնան Լեժե, Անդրե Մասոն, Ժան Դյուբյուֆե, Մարիա Էլենա Վիեյրա դա Սիլվա, Էդուարդո Չիլիդա և ուրիշներ)։


== Ընտրված հրապարակումներ ==
Les Rois mages. Villeneuve-les-Avignon: Seghers, 1943 (շտկվ. և լր. հր. 1966, 1977)
Poèmes de dessous le plancher suivi de La Noce noire. Gallimard, 1949
Il n’y a pas de paradis. Gallimard, 1962 (վերահր. 1967)
L'Étape dans la clairière. Gallimard, 1966
La Sainte face. Gallimard, 1968 (վերահր. 1985)
Depuis toujours déjà. Gallimard, 1970.
Notre inhabileté fatale. Gallimard, 1972 (հարցազրույց)
La Sorcière de Rome. Gallimard, 1973.
Haeres. Gallimard, 1982 (վերահր. 2006)
Raoul Ubac et les fondements de son art. Éditions Adrien Maeght, 1984 (շարադրություն Ռ. Յուբակի մասին)
Nul ne s'égare. Gallimard, 1986 (վերահր. 2006)
Glose à la sorcière. Gallimard, 1995


== Ճանաչում ==
Ֆրենոյին իրենց հարգանքի տուրքն են մատուցել նրա հասակակիցներից շատերը (Կենո, Տարդյո) և հաջորդ սերունդների վարպետները (Իվ Բոնֆուա, Ժակ Ռեդա)։ Նրան շնորհվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի մեծ մրցանակ (1973), Ազգային պոեզիայի մեծ մրցանակ (1985): Նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով, ներառյալ ռուսերեն։


== Ժառանգություն ==
1999 թվականին բանաստեղծի այրին իրենց ընտանիքի անձնական հավաքածուից Օտյոն (Սոն է Լուար) քաղաքին նվիրաբերել է 95 գեղանկար, գծանկար, քանդակ։ Ներկայումս Ռոլենի թանգարանը հատուկ սենյակ ունի այդ հավաքածուի համար։ Այնտեղ, ի թիվս այլոց, ցուցադրված են նաև Ժակ Վիյոնի, Դյուբյուֆեի, Էսթևի, Յուբակի ստեղծագործությունները։


== Հրապարակումներ ռուսերենով ==
Ֆրենո. Գիլվիկ՝ Ֆրանսիական պոեզիայից։ Մ.՝ Առաջընթաց, 1969


== Գրականություն ==
Clancier G.-E. André Frénaud. Paris: Seghers, 1953 (collection Poètes d’aujourd’hui, переизд.1963)
André Frénaud. Paris: Maison de la Culture d’Amiens; Centre national d’art et de culture Georges-Pompidou, Paris, 1977
André Frénaud. Marseille: Sud, 1981
André Frénaud et Jean Tardieu. Marseille: Sud, 1983
Lire Frénaud. Éditions P. U. L., 1984
Pour André Frénaud/ Sous la direction de François Boddaert. Obsidiane; Le Temps qu’il fait, 1993
Великовский С. И. В поисках утраченного смысла: очерки литературы трагического гуманизма во Франции. — Москва: Художественная литература, 1979


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Жизнь и творчество Archived 2013-05-12 at the Wayback Machine.(ֆր.)
Некролог Archived 2019-10-12 at the Wayback Machine.(անգլ.)