armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արարատյան կողմնակալություն

Արարատյան կողմնակալություն։ Վարչատարածքային իշխանատիրույթ Զաքարյան Հայաստանում 1206-1236 թթ-ին։ Ստեղծվել է Զաքարե Բ և Իվանե Ա Զաքարյանների կողմից։ 1236 թ-ից, մոնղոլական բռնատիրությունից հետո, շարունակել է գոյությունը մինչև 1350-ական թվականները՝ սահմանային որոշ կորուստներով։


== Սահմանները ==
Արագած սարի ներկայիս Հառիճ գյուղի մոտակայքից հասել է Ծաղկունյաց լեռնաշղթա, թեքվել է հարավ հասել մինչև Հրազդան գետը, գետի հունով իջել մինչև Երևան, իջել Արարատյան դաշտի հարավային մասով մինչև Երասխ գյուղը՝ Արաքս գետ, գետի հունով բարձրացել մինչև Շիրակի սահմանը և այդ սահմանին զուգահեռ բարձրացել մինչև Արագած սարի գագաթը։ Պայմանականորեն այս տարածքը ընդգրկում է ներկայիս Արագածի, Ապարանի, Եղվարդի, Արտաշատի, Արարատի, Վաղարշապատի, Աշտարակի, Թալինի տարածաշրջանները։ Արարատյան կողմնակալության տարածքով են անցել Թավրիզ-Դվին-Լոռի-Թիֆլիս, Թավրիզ-Դվին-Աշտարակ-Գյումրի-Ախալքալաք-Սև ծով ռազմավարական-առևտրային ճանապարհները։


== Պատմություն ==
Իշխանատիրույթի առաջին կողմնակալ-հրամանատար է նշանակվել Վաչուտյան տոհմից Վաչե Ա-ն ստանալով իշխանաց-իշխան կոչումը։ Նա գահակալել է 1206-1235 թթ-ին։ 1221 թ-ից նրա հետ համագահակալել է որդին՝ Քուրդ Ա իշխանաց-իշխանը, որը ինքնուրույն գահակալել է 1231-1270 թթ-ին։ Նրա հետ համագահակալել է որդին՝ Վաչե Բ-ն։ Սակայն նա ինքնուրույն չի գահակալել, քանի որ 1261 թ-ին մահացել է։ 1270-1295 թթ-ին գահակալել են Քուրդ Ա-ի որդիներ Հասանը և Դավիթը։ 1295-1340 թթ-ին գահակալել է Քուրդ Ա-ի թոռը՝ Տայիրի որդի Քուրդ Բ իշխանաց-իշխանը։ Նրա գահակալության վերջին տարիներին համագահակալ է եղել որդին՝ Թեոյդոս իշխանաց-իշխանը։ Վերջինիս իշխանությունը դադարել է 1350-ական թթ-ին։


== Մայրաքաղաքները ==
Իշխանատիրույթի առաջին մայրաքաղաքը եղել է Ամբերդ բերդաքաղաքը, որը զգալապես վերակառուցել ու ամրացրել են նոր բերդապարիսպներով ու եռահարկ դղյակով։ Մոնղոլների կողմից Ամբերդի ավերումից հետո Քուրդ Ա-ն մայրաքաղաք է դարձրել Ապարանի տարածաշրջանի Վարդենիս գյուղը, որը ներկայիս Վարդենուտ գյուղն է։ Նա այստեղ կառուցել է երկհարկանի պալատ և պարսպապատել։ Այստեղ էլ 1254-1255 թվականներին հյուրնկալել է Կարակորում մեկնող և վերադարձող Կիլիկյան Հայաստանի թագավոր Հեթում Ա-ին։ Քուրդ Բ իշխանաց-իշխանը թեև վերականգնել է Ամբերդ բերդաքաղաքը, բայց մայրաքաղաք է դարձրել Կարբի գյուղաքաղաքը՝ վերակառուցելով Կարբիի բերդը։


== Հոգևոր կենտրոնը ==
1243 թ-ին Կոնստանդին Ա Բարփրբերդցի (1221-1267) կաթողիկոսի կոնդակով հիմնվել է Ամբերդի եպիսկոպոսական թեմը Հովհաննավանք կենտրոնով։ 1245-1352 թթ-ին թեմակալ առաջնորդներ են եղել Մկրտիչ եպիսկոպոսը, Մամիկոնյան-Համազասպյան տոհմի ներկայացուցիչներ Համազասպ և Ներսես եպիսկոպոսները, Վասիլ եպիսկոպոսը, Աբրահամ եպիսկոպոսը։


== Մշակութային կենտրոնները ==
Վաչուտյան իշխանավորներն ու տիրուհիները իշխանատիրույթում կառուցել են Սաղմոսավանքի, Հովհաննավանքի, Տեղերի, Եղիպատրուշի, Աստվածընկալի, Ուշիի վանական համալիրները, Կարբիի հաղթակամար-եկեղեցին, նպաստավորել են Թեղենյաց վանքի առանձին կառույցների շինարարությանը։ Նրանց ենթակա իշխանավորները կառուցել են Եղվարդի եկեղեցին, Աշտարակի Սուրբ Մարինե եկեղեցին։ Կառուցել ու վերակառուցել են բերդեր, ամրոցներ, իջևանատներ /Ամբերդ, Վարդենիս, Աստվածընկալ, Կարբի, Արա (գյուղ), Լուսագյուղ (Արագածոտնի մարզ)/։ Կառուցել են Աշտարակի կամուրջը /հետագայում ավերվել է/։


== Գրականություն ==
Տիգրան Պետրոսյանց, Վաչուտյաններ։ Երևան, 2001 թ., 364 էջ։
Մուսա Գասըմլը

Մուսա Ջաֆար օկլի Գասըմլը (ադրբ.՝ Musa Cəfər oğlu Qasımlı, հոկտեմբերի 28, 1957(1957-10-28), Hamarkənd, Yardimli District, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1992), Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Կովկասագիտության ինստիտուտի տնօրեն, ԱԳԱԱ թղթակից անդամ (2017), Ադրբեջանի Հանրապետության Միլի Մեջլիսի IV (2010–2015), V (2015–2020) և VI (2020–2025) գումարման պատգամավոր, Ադրբեջանի Հանրապետության «Փառք»ի շքանշանի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Մուսա Գասըմլըն ծնվել է 1957 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Յարդիմլի շրջանի Համարկանդ գյուղում։ 1974 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Նույն թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի պետական ​​համալսարանի (այժմ ՝ Բաքվի պետական համալսարան) պատմության ֆակուլտետը և 1979 թվականին գերազանց ավարտել այն։ Նա առաջին անգամ աշխատել է Յարդիմլի շրջանում։ 
1982-1985 թվականներին սովորել է ԲՊՀ-ի Եվրոպական և Ամերիկյան երկրների նոր և ժամանակակից պատմության ամբիոնի ասպիրանտուրայում։ Նա մասնագիտանում է միջազգային հարաբերությունների պատմության բնագավառում։ Նա պաշտպանել է 1986 թվականին իր թեկնածուական, իսկ 35 տարեկան հասակում ՛ դոկտորական դիսերտացիան։ Նա եղել է պատմական գիտությունների ամենաերիտասարդ դոկտորն Ադրբեջանում։ 1986-1992 թվականներին աշխատել է որպես ուսուցիչ, ավագ ուսուցիչ, դոցենտ, պատմության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ ԲՊՀ-ի Եվրոպական և Ամերիկյան երկրների ամբիոնում։ Նա ԵՊՀ-ի եվրոպական և ամերիկյան երկրների նոր և ժամանակակից պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր է։ ԱԳԱԱ թղթակից անդամ է։
ԱԳԱԱ-ի Պրեզիդիումի 2016 թվականի հունվարի 27-ի որոշմամբ ՝ նա նշանակվել է Կովկասագիտության ինստիտուտի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար։ Հունիսի 24-ին ԱԳԱԱ-ի հասարակական գիտությունների բաժանմունքի նիստում քվեարկությամբ Կովկասագիտության ինստիտուտի տնօրենն է ընտրվել։ 
1992-1997 թվականներին աշխատել է ԱՀ Միլլի Մեջլիսի միջազգային հարաբերությունների բաժինում։ 
2020 թվականին նա երրորդ անգամ ընտրվել է պատգամավոր։ Նա Միլլի Մեջլիսի գիտության և կրթության Կոմիտեյի նախագահի տեղակալն է։ 
Ադրբեջան-Աֆղանստան միջխորհրդարանական աշխատանքային խմբի նախագահ, Թուրքիայի, Կանադայի, Բրազիլիայի, Պերուի, Մեքսիկայի, Արգենտինայի, Դանիայի, Մալթայի, Էստոնիայի, Բոսնիա և Հերցեգովինայի խորհրդարանների հետ բարեկամության խմբի անդամ է։
Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի հրամանով պարգևատրվել է «Փառք»ի շքանշանով (28.10.2017): Բացի այդ պարգևատրվել է ԱՀ կրթության նախարարության «Առաջավոր կրթության աշխատող» կրծքանշանով (2009), Ղազախստանի Հանրապետության գիտությունների ակադեմիայի Հուշամեդալով (10.11.2017), ԱՀ «Հոբելյանական» մեդալով (27.05.2018), «Խորհրդարան» մեդալով (2018) և շատ այլ մեդալներով։ 
Նա բարձրագույն դպրոցների համար միջազգային հարաբերությունների պատմության դասագրքի և Եվրոպական և Ամերիկյան երկրների ժամանակակից պատմության վերաբերյալ երկու մասից բաղկացած դասագրքի հեղինակ է։
Նա աշխատել է ԱՄՆ Վիրջինիա նահանգի Ֆերֆաքս քաղաքում գտնվող Ջորջ Մեյսոնի համալսարանում (2004)։


== Ծանոթագրություններ ==
Էյդան Բարլոու

Էյդան Ուիլլ Բարլոու (անգլ.՝ Aidan Will Barlow, հունվարի 10, 2000(2000-01-10), Սոլֆորդ, Salford, Մեծ Մանչեսթեր, Հյուսիսարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբի կիսապաշտպան։ Ներկայում վարձավճարային հիմունքներով հանդես է գալիս նորվեգական «Տրոմսյո» ակումբում։


== Ակումբային կարիերա ==
Բարլոուն ծնունդով Սոլվորդից է։ Վեցամյա հասակում հանդես է եկել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» ֆուտբոլային ակադեմիայի կազմում։
2019 թվականի օգոստոսի 13-ին Էյդանը վարձավճարով տեղափոխվել է նորվեգական «Տրոմսյո» ակումբ։ 2019 թվականի օգոստոսին նա կատաել է նորամուտը Նորվեգիայի առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնում՝ «Լիլլեստրյոմ» ակումբի դեմ խաղում։ 2019 թվականի սեպտեմբերի 1-ին խփել է իր առաջին գոլը «Տրոմսյոյի» կազմում՝ գրավելով «Խյոուգեսունն» ակումբի դարպասը։


== Կարիերան հավաքականում ==
2017 թվականի մայիսին Բարլոուն Անգլիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը Խորվաթիայում դեմ խաղին։ Խփել է մեկ գոլ խմբային փուլի՝ Ուկրաինայի հավաքականի դեմ խաղում։ Մրցաշարի ընթացքում անցկացրել է 3 խաղ, և արդյունքում անգլիացիներն զբաղեցրել են երկրորդ տեղը՝ չեմպիոնական տիտղոսը զիջելով իսպանացիներին։ 2017 թվականի սեպտեմբերին անցկացրել է մեկ խաղ Անգլիայի մինչև 18 տարեկանների հավաքականի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը «Մանչեսթեր Յունայթեդի» պաշտոնական կայքում (անգլ.)
Վոլկոնկա

Վոլկոնկա (ռուս.` Волконка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 8 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 59 կմ հյուսիս-արևմուտք, Գոդլիկ գետի երկու ափերին և ծովի մակարդակից 28 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 421 բնակիչ, իսկ 2010 թվականին, գյուղում ապրում էր 467 մարդ, որից 214 տղամարդ և 253 կին։ Բնակչության մեծամասնությունը հայեր են։ Գյուղի ազգային կազմը 2010 թվականին ուներ հետևյալ տեսքը.

Բնակիչներն զբաղվում են հիմնականում այգեգործությամբ։


== Այլ տեղեկություններ ==
Գյուղի մասին առաջին գրավոր հիշատակումը վերաբերվում է 1923 թվականին։
Վոլկոնկայում ներկայումս գործում են հանգստյան տներ և հյուրանոցներ։ Առանձնապես կարևոր է աստիճանաբար զարգացող ճանաչողական բնույթի զբոսաշրջությունը։ Գյուղի տեսարժան վայրերից են միակտոր քարից կառուցված դոլմենը և ծծմբաջրածնային հանքային աղբյուրները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղանքի պատմություն
2010 թվականի հաշվառումների արդյունքներ Archived 2014-05-17 at the Wayback Machine.
Սեկլի

Սեկլի (իտալերեն՝ Seclì ), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1909 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 238 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 73050, հեռախոսային կոդ՝ +39 00836։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Առաքել Քեչյան

Առաքել Մարտիրոսի Քեչյան (դեկտեմբերի 22, 1885(1885-12-22), Ակն, Խարբերդի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - սեպտեմբերի 25, 1955(1955-09-25), Բուխարեստ, Ռումինիա), ռումինահայ հասարակական գործիչ, հրապարակագիր, գրող, բանասեր։ Սովորել է Կամարակապի Արամյան վարժարանում։ 1912 թվականին մասնակցել է Թուրքիայի առաջին բանվորական հուզումներին։ 1902 թվականից եղել է հնչակյան կուսակցության անդամ, գործել է Ակնում, Կ․ Պոլսում, Կիլիկիայում (1916-1921 թթ.) և Ռումինիայում (1925-1930 թթ.)։ Աշխատակցել է «Երկիր», «Պալքանյան մամուլ», «Նոր երկիր», «Տավրոս», «Հնչակ», «Նոր արշալույս», «Նոր կյանք» և այլ պարբերականների։
1935 թվականին տպագրվել է Քեչյանի «Ուխտավորներ հայ ազատագրության ճամբուն վրա» վեպը, որը պատմում է համիդյան արյունոտ օրերի մասին։ Ուշագրավ են նաև «Կարմիր դրվագներ հերոսներու կյանքեն. 1915-1918» (հ. 1—3, 1938 - 1940 թթ.) վիպաշարը և «Անկումը հարստության ճամբուն վրա» (1946 թ.) վեպը։ Երկար տարիների աշխատանքի արդյունք է Բուխարեստում լույս տեսած «Ակն և ակնցին. 1020—1915» (1942 թ.) բանասիրական երկի առաջին հատորը, որը լրացվել և 1952 թվականին վերահրատարակվել է Փարիզում՝ «Ակն և ակնցիք» խորագրով։
Չելենցա Վալֆորտորե

Չելենցա Վալֆորտորե  (իտալերեն՝ Celenza Valfortore), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Ֆոջա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1943 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 29 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 66 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 71035, հեռախոսային կոդ՝ +39 0881։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0881 554016
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.celenzavalfortore.fg.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Գարեգին Եսայան

Գարեգին Լևոնի Եսայան (փետրվարի 14, 1901(1901-02-14), Գանձակ, Ռուսական կայսրություն - 1938), հայ խորհրդային քաղաքական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ (1919)։ 
1919 թվականին ավարտել է Գանձակի գիմնազիան։ 1920-1921 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանի ԼԿԵՄ ԿԿ-ի կազմբաժնի վարիչ, 1921-1923 թվականներին՝ Հայաստանի ԼԿԵՄ ԿԿ-ի քարտուղար, ապա ՀԿԿ ԿԿ-ի հրահանգիչ։ 1925-1930 թվականներին վարել է կուսակցական «պատասխանատու» աշխատանքներ։ 1930-1931 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գյուղատնտեսական գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1931-1932 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Պետպլանի նախագահ, 1932-1933 թվականներին՝ ՀԽՍՀ հողագործության ժողկոմ, 1933-1935 թվականներին՝ Ղամարլուի ՄՏԿ քաղբաժնի պետ, 1935-1937 թվականներին՝ ՀԿԿ Ղամարլուի շրջկոմի առաջին քարտուղար, 1937 թվականին՝ ՀԽՍՀ ժողտնտխորհի նախագահի տեղակալ։ 1932-1937 թվականներին ընտրվել է ՀԿԿ Կենտկոմի բյուրոյի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լանգենմոզեն

Լանգենմոզեն  (գերմ.՝ Langenmosen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Նոյբուրգ Շրոբենհաուզեն շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1500 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 23.89 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 85 143։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(չաշխատող հղում)[պաշտոնական կայք
Մովսես Խորենացու փողոց (Երևան)

Սուրբ Մովսես Խորենացու փողոց, փողոց Երևանում։ Սկսվում է Կենտրոն վարչական շրջանում և ավարտվում Էրեբունի վարչական շրջանում։ Քաղաքային նշանակության փողոց է։ Անվանվել է ի պատիվ հայ պատմիչ Մովսես Խորենացու։


== Տվյալներ ==
Սկսվում է Մաշտոցի պողոտայից և ավարտվում Ազատամարտիկների փողոցում։
Խորհրդային տարիներին ի պատիվ մարքսիզմի հիմնադիր Կառլ Մարքսի կոչվել է Մարքսի փողոց։


== Հատվող փողոցներ ==
Զաքյան փողոց
Վազգեն Սարգսյան փողոց
Բեյրութի փողոց
Իտալիայի փողոց
Մհեր Մկրտչյան փողոց
Խորենացու 1-ին փակուղի
Ագաթանգեղոսի փողոց
Տիգրան Մեծի պողոտա
Զավարյան փողոց
Նար-Դոսի փողոց
Քրիստափորի փողոց
Ծատուրյան փողոց
Օստրովսկու փողոց
Խորենացու 2-րդ փակուղի
Այգեստանի 12-րդ փողոց (նախկին երկաթգիծ)
Գլինկայի փողոց
Միչուրինի փողոց
Չեռնիշևսկու փողոց


== Նշանակալի օբյեկտներ ==
«Շիրակ» հյուրանոց
Երևանի Մհեր Մկրտչյան արտիստական թատրոն
ՀՕՖ գրասենյակ
Էլիտ Պլազա բիզնես կենտրոն
Ոսկու շուկա
«Տաշիր» առևտրի կենտրոն
«Հայկական շուկա»
Էրեբունու թաղապետարան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
Սերգեյ Ավագյան,  Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
Մայիսի 6

Մայիսի 6, տարվա 126-րդ (նահանջ տարիներին՝ 127-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 239 օր։


== Դեպքեր ==
319` Առաքյալի հավասար սուրբ Նինոն կնքեց Վրաստանի արքա Միրիանին և նրա պաշտոնյաներին։ Ուղղափառությունը դարձավ Վրաստանի պաշտոնական կրոն։
1833` ԱՄՆ-ում արտադրվեց առաջին պողպատե գութանը։
1835` լույս տեսավ ամերիկյան «Նյու Յորք հերալդ» թերթի առաջին համարը։
1840` շրջանառության մեջ մտավ առաջին փոստային նամականիշը՝ Սև պեննին։
1872 - Անգլիայում հիմնադրվեց Ֆուտբոլի գավաթը։
1908 - Ռայթ եղբայրները երեք տարվա ընդմիջումից հետո նորից սկսեցին թռչել։
1910 - Գևորգ V-ը դարձավ Մեծ Բրիտանիայի, Միացյալ Թագավորության և Հյուսիսային Իռլանդիայի արքան։
1914 - Բրիտանիայի լորդերի պալատում մերժվեց կանանց ընտրության իրավունք տալու նախագահը։
1918` ավարտվեց Դոմինիոնի աստղաֆիզիկական աստղադիտարանի կառուցումը Վիկտորիա քաղաքում (Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա)։
1937 - Նյու Յորքի մոտ Լեյկհորսթում աղետի ենթարկվեց գերմանական «Հինդերբուրգ» դիրիժաբլը։
1940 - Ջոն Սթեյնբեքը Պուլիտցերյան մրցանակ ստացավ «Ցասումի ողկույզներ» վեպի համար։
1941 - Ստալինը դարձավ Ժողկոմխորհի նախագահ։
1950` 18 ամյա Էլիզաբեթ Թեյլորն առաջին անգամ ամուսնացավ։
1994 - Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Եղիսաբեթ II-ը և Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Միտերանը մասնակցեցին Ֆրանսիան և Անգլիան կապող Լա Մանշ նեղուցի տակով անցնող թունելի հանդիսավոր բացմանը։
2012 - ՀՀ 5-րդ գումարման Ազգային ժողովի ընտրություններ


== Ծնունդներ ==
1856 - Զիգմունդ Ֆրեյդ, բժիշկ, հոգեբան և հոգեբույժ, հոգեվերլուծության հիմնադիր
1856 - Ռոբերտ Էդվին Պիրի, Արկտիկայի ամերիկացի հետազոտող
1868 - Գաստոն Լեռու, ֆրանսիացի գրող
1870 - Ամադեո Ջանինի, ամերիկացի բանկիր
1871 - Ֆրանսուա Օգյուստ Վիկտոր Գրինյար, ֆրանսիացի քիմիկոս, Նոբելյան մրցանակակիր
1889 - Սթենլի Արթուր Մորիսոն, անգլիացի հրատարակիչ, տպագրիչ, պատմաբան և տպագրության տեսաբան
1903 - Վահրամ Ալազան (Գաբուզյան), հայ գրող
1904 - Մաքս Մալլոուեն, անգլիացի հնագետ
1915 - Օրսոն Ուելս, ամերիկացի ռեժիսոր, դերասան
1929 - Ջոն Կիրակոսյան, հայազգի պատմաբան, քաղաքական գործիչ
1948 - Լևոն Վարդանյան, քանդակագործ
1961 - Ջորջ Քլունի, ամերիկացի դերասան։
1983 - Դանիել Ալվես, բրազիլացի ֆուտբոլիստ
1986 - Դրիես Մերտենս, բելգիացի ֆուտբոլիստ
1987 - Ակսել Վիտցել, բելգիացի ֆուտբոլիստ


== Մահեր ==
1912 - Եփրեմ Խան, հայ ֆիդայի, ազգային ազատագրական շարժման գործիչ (ծ. 1868)
1940 - Ալեքսանդր Աբելյան, հայ դրամատուրգ, թատերական գործիչ։
1959 - Վաղարշ Վաղարշյան, հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ, թատերական գործիչ (ծ. 1894)
1991 - Համլետ Քոչարյան, հայ ազատամարտիկ, հրամանատար։


== Տոներ ==
1702

1702 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1702 թվականն է, 
XVIII դարի 2-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Մարտի 8՝ փետրվարի 20-ին ձիուց ընկնելու հետևանքներից մահանում է Անգլիայի Ուիլյամ III թագավորը, գահը ժառանգում է նրա քույր Ան Սթյուարթ արքայադուստրը դառնալով Աննա թագուհի;
Մարտի 11 Լոնդոնում առաջին անգամ լույս է տեսնում անգլերեն The Daily Courant լրագիրը, որը պարունակում է միայն արտասահմանյան նորություններ։


== Ծնունդներ ==
Հակոբ Նալյան Զմարացի, հայ մատենագիր, մանկավարժ, մեկնիչ, եկեղեցական գործիչ
Ստեփանոս Շահումյան, Սյունիքի 18-րդ դարի 20-ական թվականներին հայ ազատագրական շարժման գործի


== Մահեր ==
Մարտի 8 - Վիլհելմ III Օրանացի, թագավոր 1689 թվականից


== Ծանոթագրություններ ==
(4776) Լույի

(4776) Լույի (անգլ.՝ Luyi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 3-ին Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,314437 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7769 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,852 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1286,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,279921 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,39° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4776) Լույի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Այվազովսկու կղզի

Այվազովսկու կղզի, կղզի Խաղաղ օվկիանոսում, որը մտնում է Կուրիլյան կղզիների Փոքր շղթայի կազմի մեջ։ Ռուսաստանի ֆեդերատիվ կարգի համաձայն մտնում է Սախալինի մարզի Հարավկուրիլյան շրջանի կազմի մեջ` մարզի վարչատարածքային կառուցվածքի շրջանակներում և Հարավկուրիլյան քաղաքային շրջանի կազմի մեջ` մարզի քաղաքային կառուցվածքի շրջանակներում։
Անվանվել է 1946 թվականին ռուս-հայ նկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու պատվին։


== Աշխարհագրություն ==
Այվազովսկու կղզին տեղակայված է Եկեղեցական ծովախորշում` Շիկոտան կղզու հարավում։ Կղզիները բաժանում է փոքր նեղուց` մոտավորապես 200 մետր լայնությամբ։ Այս նույն ծովախորշում` դեպի հյուսիս-արևելք, տեղակայված է փոքր կղզի` Իններորդ ալիքը։
Կղզու հարավարևելյան ափը բարձր է, ժայռոտ, զառիվայր և բավականին կտրատված։ Այս ափից դեպի կղզու կենտրոնը տեղանքն իջնում է և կղզու միջին մասում անցնում գավաթաձև ցածրավայրի։ Կղզու հյուսիսարևելյան և հարավարևմտյան ափերի մեջտեղում առկա են ավազոտ լողափեր։ Կղզու ափերը մեծ մասամբ շրջապատված են քարքարոտ չորուտներով և տեղ-տեղ չորացող խութերով։
Կղզում չկան ծովային թրչունների գաղութներ, քանի որ Շիկոտան և Այվազովսկու կղզիների միջև ընկած նեղուցը հեշտությամբ կարող է հաղթահարել միակ տեղական ցամաքային գիշատիչ` սովորական աղվեսը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծաղկաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

Ծաղկաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝

Ծաղկաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Գեղարքունիքի մարզի Ծաղկաշեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Ծաղկաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Արագածոտնի մարզի Ծաղկաշեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Մելկ

Մելկ (нем. Melk), քաղաք Ստորին Ավստրիայում՝ Դանուբ գետի ափին։ Մելկը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ընդգրկված  Վախաու մարզի արևմտյան դարպասն է։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ Մելկը հիշատակվում է 831 թվականին Մեդիլիկա անունով (Medilica): 976 թվականին  Լեոպոլդ I մարքրաֆը, Բավարիայից վերցնելով երկրի հարավ-արևելյան հատվածները, Հունգարիայի սահմանին Բավարիայից վերցված տարածքների վրա ստեղծում է Արևելյան Մարկան, որի մայրաքաղաք դարձավ, ամենայն հավանականությամբ, Մելկ քաղաքը։ Լեոպոլդ I-ի հետևորդները լցնում են  այն գանձերով և մասունքներով։
1089 թվականին  Լեոպոլդ II-ը Մելկի ամրոցը հանձնում է Բենեդիկտյան միաբանությանը։ Այդ ժամանակից ի վեր Մելկի վանքում ապրում և ստեղծագործում են վանականները։ XII դարում վանքին կից հիմնադվում են դպրոց և գրադարան, որտեղ այսօր հավաքված են թանկագին ձեռագրեր։
1227 թվականին Մելկին իրավունք է վերապահվում առևտուր իրականացնել։
1898 թվականին Մելկը  պաշտոնապես դառնում է քաղաք։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Մելկը Մաութհաուզեն համակենտրոնացման ճամբարի մասնաճյուղն էր։


== Տեսարժան վայրեր ==

Քաղաքի ամենագլխավոր գրավչությունն է Դանուբի վրա կանգնած վեհ, բարոկկո ոճով կառուցված վանքը։  Բացի այդ, քաղաքի տեսարժան վայրերից են քաղաքային եկեղեցին, հին փոստի շենքը, Սուրբ Կոլոմանի աղբյուրը, ինչպես նաև հացի խանութը։ Ջրաղացին գործում են նաև բազմաթիվ թանգարաններ։
1451 թվականից սկսած ՝ ամեն տարի հոկտեմբերի 13-ին նշվում է քաղաքի հովանավորի՝ Սուրբ Կոլոմանի օրը։ Հուլիսին և օգոստոսին քաղաքում տեղի են ունենում Դանուբի շրջանի ամառային խաղերը։ Հոգեգալուստի տոնին Մելկի մենաստանում տեղի են ունենում բարոկկոյի միջազգային օրերը համերգներով։


== Հայտնի բնակիչներ ==
Մաքսիմիլիան Շտադրել (1748—1833), կոմպոզիտոր


== Տես նաև ==
Մելկի վանական համալիր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մելկի պաշտոնական կայք էջ(գերմ.)
Մելկի վանական համալիր(գերմ.)
Էտտորե Բաստիկո

Էտտորե Բաստիկո (իտալերեն՝ Ettore Bastico, ապրիլի 9, 1876(1876-04-09), Բոլոնիա, Իտալիա - դեկտեմբերի 2, 1972(1972-12-02), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի ռազմական և պետական գործիչ։ Իտալիայի մարշալ (1942 թվականի օգոստոսի 12)։


== Ծառայության սկիզբ ==
Բաստիկոն իր ծառայությունը սկսել է 1896 թվականից։ Ավարտելով Մոդենի ակադեմիան` ծառայության է անցել կրտսեր լեյտենանտի կոչումով բերսալիերների գնդում։ 1899 թվականի դեկտեմբերի 21-ից եղել է լեյտենանտ, իսկ հետո` կապիտան, 1909 թվականի սեպտեմբերի 3-ից ծառայել է բերսալյերների երկրորդ գնդում։
Իտալա-թուրքական պատերազմի և Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից է։ Եղել է 50-րդ, 25-րդ, 28-րդ և 32-րդ դիվիզիաների շտաբների ղեկավարը։
1919-1923 թվականներին եղել է ռազմածովային ակադեմիայի համակարգողը Լիվորնոյում։
1923-1927 թվականներին եղել է բերսալյերների 9-րդ գնդի հրամանատարը, 1929-1931 թվականներին` «Գորինա»-ի 14-րդ բրիգադի հրամանատարը։
1932-1933 թվականներին եղել է «Արքայազն Եվգենի Սավոյսկի» 1-ին հեծելազորային դիվիզիայի հրամանատարը։
1933-1935 թվականներին ղեկավարել է «Պիստոյա» մոտոհրաձգային դիվիզիան։


== Աֆրիկական կազմակերպություն ==
1935 թվականին տեղափոխվում է Եթովպիա, որտեղ մասնակցում է Իտալա-էթովպական պատերազմին։ Այդ թվականից էլ «մարտի 23» սևվերնաշապիկավորների 1-ին դիվիզիայի հրամանատարն է։
1936-1939 թվականներին ղեկավարել է 3-րդ կորպուսը։
1936 թվականի դեկտեմբերի 24-ին նշանակվել է 2-րդ կորպուսի հրամանատար։


== Վերադարձը Եվրոպա և մասնակցությունը Իսպանական պատերազմին ==
1936 թվականին Մուսոլինին որոշում ընդունեց ուղարկել իտալական զորքերին քաղաքացիական պատերազմի արդյունքում գրավված Իսպանիա։ Բաստիկոյին ուղարկեցին Իտալիա, նա նշանակվեց Իսպանիայում իտալական զորախմբի ղեկավար (Corpo Truppe Volontarie, CTV):
1938 թվականին մեկնել է Իտալիա։ Նշանակվել է 2-րդ բանակի հրամանատար, որը 1940 թվականից գտնվում էր Գլխավոր հրամանատարության հսկողության տակ։
1939 թվականից սենատոր է եղել։


== Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցություն ==
1941 թվականի հուլիսի 12-ին ստացել է Դոդեկանեսի կղզիների գեներալ-նահանգապետի, Լիբիայի գեներալ-նահանգապետի և Առանցքի ուժերի և Հյուսիսաֆրիկյան ռազմագործողության երկրների ռազմական ուժերի հրամանատարի կոչում է ստացել։ Այդ ժամանակ պաշտոնապես իրեն էր ենթարկվում նաև Ռոմելի Գերմանական աֆրիկական կորպուսը, ինչպես նաև XX մոտոհրաձգային և XXI իտալական կորպուսները։ Սակայն փաստացիորեն Ռոմելն արհամարհում էր Բաստիկոյին և ինքն էր հրամաններ տալիս զորքերին` այդ մասին չտեղեկացնելով հրամանատարին։
1942 թվականին իտալական զորքերը Հյուսիսային Աֆրիկայում կրճատվեցին` դառնալով 3 կորպուսներ։


== Հեռացում և հրաժարական ==
1942 թվականի փետրվարին Ռոմելը փաստացիորեն հեռացրեց Բաստիկոյին ղեկավարումից, և նա վերադարձավ Իտալիա, որտեղ և հրաժարվեց գործերից։ 1943 թվականից պաշտոնապես թողել է դիրքերը։
Կյանքի մնացած հատվածն անցկացրել է զբաղվելով պատմությամբ և գրական գործունեությամբ։


== Գրականություն ==
Գալեացո Չիանո, Ֆաշիստի օրագիր 1939—1943, Մոսկվա, 2010, էջ 676, ISBN 978-5-903514-02-1


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comandosupremo.com/Bastico.html Archived 2012-07-22 at the Wayback Machine.
Կիմ Սու Ռո. Երկաթե արքան

Կիմ Սու Ռո. Երկաթե արքան (հանգըլ: 김수로; կոր․ նոր ռոմ․: Kim Su-ro), 2010 թվականի հարավկորեական հեռուստասերիալ՝ Գայա թագավորության արքա Սու-րոյի մասին, գլխավոր դերերում՝ Ջի Սունգ, Բայ Ջոնգ Օկ, Յու Օ Սոնգ, Սո Ջի Հե, Գո Ջու Վոն և Լի Փիլ Մո։ Ցուցադրվել է MBC հեռուստաալիքով՝ 2010 թվականի մայիսի 29-ից սեպտեմբերի 18-ը, շաբաթ և կիրակի օրերին, ժամը՝ 21:45: Բաղկացած է 32 մասից։


== Սյուժե ==
20 միլիարդ ֆունտ ստերլինգ կազմող պատմական դրաման պատմում է Կիմ Սու-րոյի կյանքի մասին, որը միավորելով 12 փոքր երկրներ՝ դարձավ Գեումգվան Գայայի լեգենդար հիմնադիրն ու ղեկավարը։ Սա քաղաք-պետություն էր Գայայի համադաշնության կազմում, որը 5-րդ դարում՝ Երեք թագավորությունների դարաշրջանում, տիրում էր ծովային առևտրին ու մետաղագործությանը։ Կիմ Սու-րոյի կրակոտ խառնվածքը, խարիզման և ինտելեկտը նրա հիմնական պաշտպանն էին գահի համար մղվող երկարատև քաղաքական պայքարում, որտեղ նա մրցակցում էր իր խորթ եղբոր և ողջ կյանքի հակառակորդ՝ Իջինաշիի ( Թեգայա նահանգի առաջին արքան), նախկին ընկերոջ՝ Սեոկ Թալ-հեի և Շինգվի Գանի վտանգավոր ամբիցիաների հետ։


== Դերերում ==


=== Գլխավոր դերերում՝ ===
Ջի Սունգ, Կիմ Սու-րոյի դերում / Սու-րոն Գեումգվան Գայայից
Փարկ Գուն-թայ՝ փոքրիկ Սու-րոյի դերում
Բայ Ջոնգ-օկ՝ Ջեոնգ Քյեոն-բիի (թագուհու) դերում
Յու Օհ-սեոնգը՝ Շինգվի Գանի / Թայ Գանի դերում
Սո Ջի Հե՝  Հեո Հվանգ-օկ-ի դերում 
Գո Ջու-վոն՝ Իջինաշիի դերում Վոն Դեոկ-Հյուն՝ փոքրիկ Իջինաշիի դերում
Քանգ Բյուլ՝ Ահ-հյոյի դերում
Լի Փիլ Մո՝ Սեոկ Թալ-հեի դերում
Շին Դոնգ Կի՝ փոքրիկ Թալ-հեի դերում


=== Երկրորդական դերերում ===
Լի Ջոնգ-վոն՝ Ջո Բանգի դերում
Ջանգ Դոնդ-ջիկ՝ Դեուկ-սեոնի/ Յու-չունի դերում
Կիմ Հյունգ-իլ՝ Կիմ Յունգի դերում
Լի Վոն Ջոնգ՝ Յեում Սա-չիի դերում
Լի Հյո-ջունգ՝ Յիբիգայի դերում
Վանգ Բիթ-նա՝ Ահ-րոյի դերում
Լի Դեոկ-հի՝ բժիշկ Ահ-ջինի դերում
Յուն Ջու-սանգ՝ Մուլ-սոյի դերում
Չոյ Սու-րին՝ Ջո Բանգի կնոջ դերում
Ջունգ Ջայ-գոն՝ Սա-բոկի դերում
Կիմ Կի-հյուն՝ Հեո Ջանգ-սանգի դերում
Կիմ Հայ-եուն՝ Նա Չալ-նյեոյի դերում
Բակ Սո-մի՝ Հայ-րայի դերում
Կիմ Հյունգ-բեոմ՝ Չու-քյունգի դերում
Սեո Իլ-հյուն՝ Յոնգ-բիի դերում
Չայե Բին՝ Յեոուի դերում
Չոյ Հվա-ջունգ՝ Նոկ Սա-դենի դերում
Ջու Հո՝ Սեոկ-չիլի դերում
Չոյ Ահ-ջին՝ Բեո Դեուլի դերում
Քանգ Շին-իլ՝ Սեոն-դոյի դերում 
Ջուն Ջի-գի՝ Յա-չուլի դերում
Հան Մին-չայ՝ Սո Հվայի դերում


== Դատական հայց ==
Այն բանից հետո, երբ նրան 2010 թվականի հունիսին հեռացրեցին, գրող Կիմ Մի-սուկը դատի տվեց ֆիլմ արտադրող ընկերությանը, որի վնասը կազմեց 576 միլիոն ֆունտ ստերլինգ (կամ 478 600 ԱՄՆ դոլլար )։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kim Su-ro, The Iron King official MBC website (կոր.)
Kim Su-ro, The Iron King at [./https://en.wikipedia.org/wiki/Naver Naver] (կոր.)
Kim Su-ro, The Iron King at MBC Global Media
Կույր երաժիշտը

«Կույր երաժիշտը» (ռուս.՝ «Слепой музыкант»), 1960 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Տատյանա Լոկաշևիչն ու Գլեբ Կոմարովսկին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում։ Վլադիմիր Կորոլենկոյի համանուն վիպակի էկրանավորումն է։


== Սյուժե ==
Պոպելսկիների հարուստ ազնվական ընտանիքի միակ որդին՝ Պետրիկը, ի ծնե կույր է։ Նրա մայրը՝ Աննա Միխայլովնան, անսահման սիրելով և խղճալով տղային, դաստիարակում է նրան որպես հազվագյուտ փխրուն ծաղիկ։ Եվ միայն հորեղբայրը՝ Մաքսիմը, որը պատանեկության տարիներին կռվել է Գարիբալդիի դրոշի ներքո, փորձում է տղային սովորեցնել ինքնուրույնության։ Տղան սկսում է զգալ աշխարհը, և մի օր նրա մատները գտնում են դաշնամուրի ստեղները։ Բայց դեռ չիմանալով իր տաղանդի գինը, նա գնում է թափառաշրջիկների մոտ՝ «որոնել ճշմարտությունը»։ Եվ հիմա միայն սերը կարող է հաշտեցնել նրան տեսունակների աշխարհի հետ։


== Դերերում ==
Բորիս Լիվանով – Մաքսիմ Յացենկո
Վասիլի Լիվանով – Պյոտր
Սերյոժա Շեստոպալով – Պետյան մանուկ հասակում
Մարիաննա Ստրիժենովա – Աննա Միխայլովնա
Լարիսա Կուրդյումովա (Ադրիանովնա) – Էվելինա
Մարինա Կուրակովա – Էվելինան մանուկ հասակում
Յուրի Պուզիրյով – Իոխիմ
Ալեքսեյ Գրիբով – Ֆեոդոր Կանդիբա
Սերգեյ Բլիննիկով – Ստավրուչենկո
Վիկտոր Մուրգանով – Իլյա
Վադիմ Գրաչով – Անդրեյ
Նիկիտա Կոնդրատև – Կուզին
Ալեքսանդր Սմիռնով – Պոպելսկի
Նիկոլայ Կոզինին – ժամհար


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Իոսիֆ Մանևիչ
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Տատյանա Լուկաշևիչ
Օպերատոր՝ Վիկտոր Մասևիչ
Նկարիչ՝ Բորիս Ցարյով
Կոմպոզիտոր՝ Յուրի Լևիտին


== Վարկանիշ ==
«Կույր երաժիշտը» ֆիլմը խորհրդային կինովարձույթի ընդհանուր վարկանիշում զբաղեցնում է 814-րդ տեղը՝ 21,9 մլն հանդիսատեսով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կույր երաժիշտը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Գերչիկի

Գերչիկի (ռուս.՝ Герчики), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(9207) Պիտերսմիթ

(9207) Պիտերսմիթ (անգլ.՝ Petersmith), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից Կիթ Պիկում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,742902 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5247 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9611 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1659,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,216965 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9207) Պիտերսմիթ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(1095) Տուլիպա

(1095) Տուլիպա (անգլ.՝ Tulipa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1926 թվականի ապրիլի 14-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,022868 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9477 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,098 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1919,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187532 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,02° անկյուն։
Տուլիպա աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1095) Տուլիպա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իվերնոմոն

Իվերնոմոն (ֆր.՝ Yvernaumont), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 141 մարդ, բնակչության խտությունը` 50.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.82 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 85 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 12 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 86 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 68-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,1 %։ 68 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 61 անձ (34 տղամարդ և 27 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (2 տղամարդ և 5 կին)։ 18 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE
Լուկաս Բոյե

Լուկաս Բոյե (փետրվարի 28, 1996(1996-02-28), San Gregorio (Santa Fe), Սանտա Ֆե նահանգ, Արգենտինա), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, «ԱԵԿ» ֆուտբոլային ակումբի հարձակվողն է։


== Ակումբային կարիերա ==
Բոյեն «Ռիվեր Պլեյտ» ակումբի սանն է։ Արգենտինայի առաջնությունում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2014 թ․ օգոստոսի 11-ին, երբ թիմը մրցում էր «Խիմնասիա Լա Պլատա» ակումբի հետ։ Ռիվերի կազմում իր առաջին գոլը խփել է սեպտեմբերի 1-ին, երբ թիմը մրցում էր «Սան Լորենսո» ակումբի հետ։ Անցկացրած առաջին մրցաշրջանում կարողանում է նվաճել Արգենտինայի սուպերգավաթը, Հարավամերիկյան գավաթը։ 2015 թ․ Բոյեն ակումբի հետ միասին կարողանում է հաղթել Հարավային Ամերիկայի Ռեկոպայում և Լիբերտադորեսի գավաթում։
Ամռանը ֆուտբոլիստը վարձավճարով տեղափոխվում է «Նյուելլս Օլդ Բոյզ»։ Նոր ակումբի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է սեպտեմբերի 13-ին, երբ թիմը մրցում էր «Ռոսարիո Սենտրալ» ակումբի հետ։ Նյուելլսի կազմում իր առաջին գոլը խփել է սեպտեմբերի 29-ին, երբ թիմը մրցում էր «Էստուդիանտես» ակումբի հետ։
2016 թ․ սկզբին Լուկասը պայմանագիր է ստորագրում իտալական «Տորինո» ակումբի հետ։ Իտալիայի A Սերիայում իր առաջին խաղն անցկացրել է օգոստոսի 21-ին, երբ թիմը մրցում էր «Միլանի» հետ։ Տորինոյի կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2017 թ․ մայիսի 28-ին, երբ թիմը մրցում էր «Սասուոլոյի» հետ։


== Նվաճումներ ==
 Ռիվեր Պլեյտ

Հարավամերիկյան գավաթ — 2014
Հարավային Ամերիկայի Ռեկոպա — 2015
Լիբերտադորեսի գավաթ — 2015
Արգենտինայի սուպերգավաթ — 2014


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Բոյեն soccerway.com կայքում
Բոյեն transfermarkt.com կայքում
Սերգեյ Անդրեև

Սերգեյ Անդրեև (ռուս.՝ Андре́ев Серге́й Вади́мович, հունիսի 26, 1958(1958-06-26)), խորհրդային և ռուսական դիվանագետ։ Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան (2004)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1980)։ Տիրապետում է պորտուգալերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1980 թվականից։

1993-1995 թվականներին՝ Ռուսաստանի Դաշնության ԱԳՆ գործադիր քարտուղարության բաժնի վարիչ։
1995-1998 թվականներին՝ Պորտուգալիայում Ռուսաստանի դեսպանատան  խորհրդական դեսպանորդ։
1999 թվականի դեկտեմբերի 21-ից-2002 թվականի օգոստոսի 14-ը՝ Անգոլայի Հանրապետությունում և Սան Տոմե և Պրինսիպիի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
2006 թվականի հունիսի 20-ից-2010 թվականի հուլիսի 20-ը՝ Նորվեգիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2010 թվականի հուլիսի 20-ից-2014 թվականի օգոստոսի 26-ը՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության գլխավոր քարտուղարության (դեպարտամենտի) տնօրեն։2014 թվականի օգոստոսի 26-ից՝ Լեհաստանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Ամուսնացած է։ Ունի երկու երեխա։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1996 թվականի սեպտեմբերի 18)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2002 թվականի մայիսի 22)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2004 թվականի դեկտեմբերի 28)


== Պարգևներ ==
Պատվո շքանշան (2017 թվականի սեպտեմբերի 10)՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար։
Բարեկամության շքանշան (2011 թվականի մարտի 6)՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սերգեյ Անդրեևը academic.ru կայքում
Չերտալկա

Չերտալկա (ուկրաիներեն՝ Чорталка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Դոմանյովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերտալկա գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,356 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կլյուչ Պրիգոննի

Կլյուչ Պրիգոննի (ռուս.՝ Ключ Пригонный), գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 16 կմ։ Թափվում է Վախվինա գետի ձախ ափին՝ 20 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112120000013345


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Tick-Tock (երգ, Մարիա Յարեմչուկ)

«Tick-Tock» (հայերեն՝ Թիք-թաք), ուկրաինացի երգչուհի Մարիա Յարեմչուկի երգն է, որով ներկայացրել է Ուկրաինան Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթին Կոպենհագենում, Դանիա։


== Եվրատեսիլ երգի մրցույթ ==

Երգը Եվրատեսիլ 2014-ում որպես Ուկրաինան ներկայացնող երգ է ընտրվել 2013 թվականի դեկտեմբերի 21-ին անցկացված ազգային ընտրությունում։ Երգը հեռուստադիտողի և ժյուրիի քվեարկության արդյունքում ստանալով ամենաբարձր՝ 12 միավորը, ընտրվում է Եվրատեսիլ 2014 թվականի Ուկրաինայի երգը։
Եվրատեսիլում Մարիան երգը կատարել է մայիսի 6-ին՝ առաջին կիսաեզրափակչի ժամանակ 9-րդ համարի ներքո։ Կիսաեզրափակչի քվեարկության արդյունքում նա հավաքում է 118 միավոր և եզրափակիչ է անցնում 5-րդ հորիզոնականով։ Մայիսի 10-ին՝ եզրափակիչ փուլում, երգը ներկայացվել է 1-ին համարի ներքո։ Եզրափակչի քվեարկության արդյունքում երգը 113 միավորով զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը։
Եվրատեսիլի բեմում Մարիային միացել են չորս բեք վոկալիստներ՝ Աննա Լինեան, Գրասիելա Չին Ա Լոին, Աննելի Մարիա Տորնկվիստը և Էլին Եվա Մարիա Սվենսոնը։ Երգը կատարման ժամանակ բեմում նաև եղել է պարող Իգոր Կուլեշինը, ով կատարել է ակրոբատիկ հնարքներ վազող անիվի մեջ։


== Հիթ շքերթներ ==


=== Շաբաթական չարթ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը Յութուբում
Սկոտորժ

Սկոտորժ (ռուս.՝ Скоторж), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 57 մարդ։
Գտնվում է շրջանի հարավային մասում՝ Երշիչից 9 կմ հարավ-արևելք, A141 Օրյոլ-Վիտեբսկ մայրուղուց 25 կմ հարավ-արևմուտք։ Սամոլյուբովկա երկաթուղային կայարանը գտնվում է գյուղից 28 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Ռոսլավլ-Կրիչև գծի վրա։


== Պատմություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի օգոստոսին գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին։ 2015 թվականի դրությամբ մշտական բնակիչների թիվը կազմում է մոտավորապես 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
NGC 1902

NGC 1902, ցրված աստղակույտ Ոսկե Ձկնիկ համաստեղությունում։ Աս օբյեկտը մտնում է Նոր ընդհանուր կատալոգի կազմը մեջ։ Առաջին անգամ այն դիտարկել է Ջոն Հերշելը՝ 1834 թվականի նոյեմբերի 23-ին։


== Տես նաև ==
Մեսյեի օբյեկտների ցանկ
Նոր ընդհանուր կատալոգ


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկատվություն անգլերենով և ֆրանսերենով բնօրինակ «Նոր ընդհանուր կատալոգից»
Տեղեկատվություն(անգլ.) Նոր ընդհանուր կատալոգի վերանայված տարբերակից
SIMBAD(անգլ.)
VizieR(անգլ.)
NASA/IPAC Extragalactic Database(անգլ.)
GC-ին նվիրված հրատարակությունների ցանկ 1902
Պատմական քերականություն

Պատմական քերականություն, լեզվաբանական գիտակարգ, քերականագիտության ճյուղերից մեկը, դիտարկում է պատմականորեն շարժման մեջ, բացահայտում է լեզվի զարգացման օրինաչափությունները գրավոր զարգացման տարբեր փուլերում և միջփուլային անցումներում։ Այն հիմնվում է գլխավոր աղբյուրների ընձեռած տվյալների վրա։


== Պատմական քերականությունը որպես ընդհանուր գիտակարգ ==
Հայերենում կատարված տեղաշարժերը ամբողջ գրավոր շրջանում՝ սկսած 5-րդ դարից մինչև մեր օրերը, ուսումնասիրում է հայերեն պատմական քերականությունը։ Նրա ձեռքի տակ են հարուստ մատեագրություն  և գիտական-գեղարվեստական ճոխ գրականություն։ Հայերենի պատմական քերականությունը իբրև ինքնուրույն գիտակարգ ձևավորվել է 19-րդ դարի կեսերին մեծանուն հայերենագետ Ա.Այտնյանի ջանքերով։ Այս բնագավառում իրենց մեծ ներդրումն ունեն Անտուան Մեյեն ու Հ.Աճառյանը։ Այս մոտեցումներում հիմնականում քերականության սկզբունքներով շարադրված են Հ.Աճառյանի քերականությունը։ Պատմական քերականության առանձին հարցեր են մշակել Գ. Ջահուկյանը, Է.աղայանը, Է. Թումանյանը և այլ հայերենագետներ։  Այս գիտակարգն ընդգրկում է հայերենի հորինվածքի բոլոր կողմերը՝ հնչյունաբանությունը, նաև ուղղագրությունը, բառակազմությունը, ձևաբանությունը, շարահյուսությունը։ Ըստ այդմ էլ զանազանում են պատմական հնչյունաբանություն, պատմական ձևաբանություն, պատմական շարահյուսություն։ Հանգամանորեն մշակված են պատմական հնչյունաբանության և ձևաբանության հարցերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Օսիպենկո (այլ կիրառումներ)

Օսիպենկո, կարող է վերաբերել՝

Օսիպենկո - գյուղ, Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզի Բերդյանսկի շրջանում
Օսիպենկո - գյուղ, Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Նախիմովի շրջանում
Լա Ուբլոնիեռ

Լա Ուբլոնիեռ (ֆր.՝ La Houblonnière), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 317 մարդ, բնակչության խտությունը` 44.65 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.1 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 36 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 232 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 180-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 52։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,6 %։ 180 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 174 անձ (97 տղամարդ և 77 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (2 տղամարդ և 4 կին)։ 52 անաշխատունակներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կլարենս Դենիս

Կլարենս Մայքլ Ջեյմս Ստանիսլաուս Դենիս հայտնի է ինչպես  ՍՋ Դենիս (անգլ.՝ Clarence Michael James Stanislaus Dennis, սեպտեմբերի 7, 1876(1876-09-07), Հարավային Ավստրալիա, Ավստրալիա - հունիսի 22, 1938(1938-06-22), Մելբուռն, Ավստրալիա), ավստրալիացի պոետ, արձակագիր, լրագրող։
Ինչպես Փաթերսոնը, Հենրի Լոուսոնը հանդիսացել է ավստրալիայի ամենահայտնի բանաստեղծներից և գրողներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Դենիսը ավարտել է Ադելաիդայի քոլեջը։ Նա 19 տարեկանից աշխատել է նոտարում։ Մոտավորապես նույն ժամանակ նա հրատարակել է իր առաջին բանաստեղծությունը։ Հրապարակվել է Տեղեկագիրը անգլ.՝ The Bulletin"э:


== Գործունեություն ==
Դենիսը բանաստեղծ-երգիծաբան և հումորիստ էր, ով իր պատմողական պատմություններում նկարագրել է հանրաճանաչ սրիկաների արկածները։ Հեղինակ է Սենտիմենտալ տղայի երգերը (1915) պոեմի։ Նրան են պատկանում նաև բազմաթիվ բանաստեղծություններ և ստեղծագործություններ երեխաների համար։ Նրա Սենտիմենտալ տղայի երգերը բանաստեղծությունը տպագրվելուց հետո առաջին տարում՝ 1916 թվականին, վաճառվել է 65000 օրինակով, իսկ 1917 թվականին նա Ավստրալիայի պատմության ամենաբարգավաճ բանաստեղծն է եղել։ Նրա մահից հետո Ավստրալիայի վարչապետ Ջոզեֆ Լայոնսը Դենիսին համեմատել է Ռոբերտ Բըրնսի հետ։


== Ընտրված հրապարակումներ ==
1913 թվական, Հետ բլոկի բալլադներ և այլ հատվածներանգլ.՝ Backblock Ballads and Other Verses
1915 թվական, Սենտիմենտալ բլոկի երգերը անգլ.՝ The Songs of a Sentimental Bloke
1916 թվական, Գինգեր Միսկի տրամադրությունները անգլ.՝ The Moods of Ginger Mick
1917 թվական, Գոշի գլյուգները անգլ.՝ The Glugs of Gosh
1917 թվական, Դորին անգլ.՝ Doreen
1918 թվական, Դիգեր Սմիթ անգլ.՝ Digger Smith
1918 թվական, բալլադներ և ավելի ուշ հատվածներ անգլ.՝ Backblock Ballads and Later Verses
1919 թվական, Ջիմը բլուրներից անգլ.՝ Jim of the Hills
1921 թվական, Գիրք երեխաների համար անգլ.՝ A Book for Kids
1924 թվական, Սփայգիների վարդ անգլ.՝ Rose of Spadgers
1935 թվական, Երգող այգի անգլ.՝ The Singing Garden


== Հուշեր ==
Վիկտորիա նահանգում 1985 թվականին հիմնադրվել է Վիկտորիայի վարչապետի գրական մրցանակը պոեզիայի համար, որը հայտնի է որպես Դենիսի պոեզիայի մրցանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография Archived 2021-04-21 at the Wayback Machine.(անգլ.)
ДЕННИС Кларенс Майкл Archived 2021-11-02 at the Wayback Machine.
Մայքլ Օուեն

Մայքլ Ջեյմս Օուենը (անգլ.՝ Michael James Owen, դեկտեմբերի 14, 1979(1979-12-14), Չեստեր, Չեշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Ստոկ Սիթիի» խաղացող։
Մայքլ Օուենը իր առաջին պրոֆեսսիոնալ պայմանագիրը ստորագրել է 1996 թվականին «Լիվերպուլի» հետ։ Հենց այս ակումբի հետ Օուենն 1997 – 2004 թթ. անցկացրեց 216 հանդիպում և խփեց 118 գնդակ։ Որպես «Լիվերպուլի» ֆուտբոլիստ Մայքլը դարձել է Անգլիայի գավաթակիր, երկու անգամ նվաճել է Լիգայի Գավաթը, Անգլիայի Սուպերգավաթը, ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթն ու Եվրոպայի Սուպերգավաթը, 2001 թ. դառնալով «Ֆրանս Ֆուտբոլ» ամսագրի «Ոսկե գնդակի» մրցանակակիր՝ որպես Եվրոպայի լավագույն ֆուտբոլիստ։
2004 թ. օգոստոսի 13-ին «Ռեալ Մադրիդը» ձեռք բերեց Օուենին 8 միլիոն ֆունտ ստերլինգով։ «Սանտյագո Բերնաբեու» ստադիոնում Անգլիայի առաջատար հարձակվողներից մեկը մեծ համբավ ձեռք չբերեց, քանի որ արքայական ակումբի ղեկավարությունն այն պահին նախընտրում էր հարձակման գծում տեսնել Ռոբինյոյին և Ժուլիո Բապտիստային։ Անցկացնելով «Ռեալում» 2004-05 մրցաշրջանն ու 18 գոլ խփելով 41 խաղում Օուենը վերադարձավ Պրեմիեր Լիգա։
2005 թվականին «Նյուքասլ Յունայթեդը» գնեց Մայքլին «Ռեալից» 16 միլիոն ֆունտով։ Ու թեև նորեկի կարիերան «Սենտ-Ջեյմս Պարկում» սկզբից լավ էր ընթանում, բայց հետո նորից չդասավորվեց՝ ֆուտբոլիստի բազմաթիվ վնասվածքների հետևանքով։ Ապաքինվելով Օուենը նորից վերականգնեց մարզավիճակը, բայց մարզչական խառն իրավիճակը և թիմի վատ խաղը բերեցին նրան, որ 2008-09 մրցաշրջանի արդյունքներով «Նյուքասլը» դուրս մնաց առաջնությունից։
2009 թվականին ավարտվեց «Նյուքասլի» հետ Մայքլի պայմանագրի ժամկետը և նա ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվեց «Մանչեսթեր Յունայթեդ»՝ դարձնալով չորրորդ ֆուտբոլիստը, որն իր կարիերայի ընթացքում ելույթ է ունեցել ինչպես «Լիվերպուլում», այդպես էլ «Յունայթեդում»։
Վեհենդի

Վեհենդի (էստ․՝ Vehendi), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 71 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մարիաննե Անդերսեն

Մարիաննե Անդերսեն (նորվ.՝ Marianne Andersen, մարտի 26, 1980(1980-03-26), Դրամեն, Նորվեգիա), նորվեգացի թեթևատլետ, Աշխարհի և Եվրոպայի առաջնության մրցանակակիր։
Մարիաննեն աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում նվաճել է 17 մեդալ։ Քսան անգամ Նորվեգիայում առաջնություններում նվաճել է բարձր տեղեր։ 2011-2015 թվականից Անդերսենը հանդես չի եկել մրցումներում, հիմնականում դա կապված էր վնասվածքի հետ։ 2016 թվականին շարունակել է կարիերան, հաղթելով կրկին ազգային առաջնությունում և Աշխարհի առաջնությանը հավաքականի կազմում  տեղ նվաճելով։ 2017 թվականին Աշխարհի առաջնությունում միջին հեռավորությունից զբաղեցրել է երկրորդ տեղը,  դրանով ձեռք բերելով հերթական մեդալը։ Դա եղել է նրա առաջին մեդալը  մեծ ընդմիջումից հետո։
Ունի ամենամեծ մարզական ծավալը (900 ժամ տարեկան) թեթև ատլետիկայի շրջանում։ Սիրում է մարզվել վաղ առավոտյան, մարզումները սկսում էր վաղ առավոտյան 7-ին։  Ինքնուրույն սովորում է ֆիններեն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«marianne-andersen.com» (նորվեգերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-02-22-ին։ Վերցված է 24.01.2009
Էվոլուցիա (մուլտֆիլմ, 2015)

Էվոլուցիա (անգլ.՝ Animal Kingdom: Let's Go Ape), 2015 թվականի ֆրանկոբելգաիտալական 3D համակարգչային անիմացիոն ֆիլմ։ Բառացիորեն ֆրանսերենից թարգմանվում է «Ինչու ես կերա (չկերա) հայրիկիս»։
Ֆիլմի ռեժիսորն է Ֆրանսիացի Ջամել Դեբբուզը ։


== Սյուժե ==
Անչափ հետաքրքիր և բազում արկածներով լի պատմությունը տեղի է ունեցել 2 միլիոն տարի առաջ՝ Էդուարդ անունով նախամարդու, նրա ընկերուհի Լյուսիի, ընկեր Յանի, եղբայր Վանյայի և տոհմի այլ անդամների հետ, երբ դեռ նախամարդիկ շարժվում էին 4 վերջույթներով։  Առաջինը Էդուարդն է կանգնել երկու ոտքի վրա, որովհետև ի ծնե կտրվել էր ձեռքը։ Այն բանից հետո, երբ իր ցեղին արտաքսել են ծառից, նա ստիպված էր շարժվել երկու ոտքի վրա և ինքնուրույն կյանք վարել։
Սցենարի համաձայն՝ մուլտֆիլմի գործողությունը տեղի է ունենում 2 մլն տարի առաջ, սակայն ֆիլմի սկզբում Էդուարդի տոհմը ցուցադրվում է դեռ փայտային կապիկների տեսքով, որոնք Էդուարդի հետևից իջել են ծառից և զարգացել մարդկանց մեջ։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pourquoi j'ai pas mangé mon père