armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Քիմ Շիհյոն

Քիմ Շի Հյոն (կորեերեն՝ 김시현, անգլ.՝ Kim Si-hyeon,  օգոստոսի 5, 1999(1999-08-05), Bundang, Սոնգնամ, Գյոնգի, Հարավային Կորեա), հարավկորեացի երգչուհի։ Everglow գըրլ բենդի անդամ է և զբաղեցնում է ուղեկցող վոկալիստի դիրքը։


== Վաղ տարիներ ==
Ծնվել է 1999 թվականի օգոստոսի 5-ին Հարավային Կորեայի Bundang-gu քաղաքում։


== Կարիերա ==


=== Նախադեբյուտ ===
2016 թվականին Քիմը մասնակցել է Mnet հեռուստաալիքի «Produce 101» հեռուստատեսային շոուի առաջին եթերաշրջանին որպես թրեյնի։ Նա զբաղեցրել է 40-րդ հորիզոնականը, իսկ հետո պայմանագիր է կնքել Yuehua Entertainment լեյբլի հետ։ 2018 թվականին Քիմը մասնակցել է «Produce 48» նախագծին, որտեղ զբաղեցրել է 27-րդ հորիզոնականը և դուրս մնացել։


=== 2019-ներկա. Դեբյուտ Everglow-ում և սոլո գործունեություն ===

Քիմը Everglow խմբի հետ դեբյուտ է կատարել 2019 թվականի մարտի 18-ին։ Խումբը թողարկել է իր առաջին սինգլային ալբոմը` «Arrival of Everglow»-ն գլխավոր սինգլի` «Bon Bon Chocolat»-ի հետ՝ իրենց դեբյուտային շոուքեյսով։
2020 թվականի փետրվարի 7-ին Շիհյոնն ընտրվել է SBS MTV-ի «The Show» երաժշտական նախագծի նոր էմսի (անգլ.՝ Master of Ceremonies, MS)`  The Boyz խմբի Ջույոնի և Քիմ Մինքյուի հետ միասին։
2020 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Yuehua Entertainment-ը հայտարարել է, որ Շիհյոնը և Իրոն-ը վարակվել են COVID-19-ով։


== Սկավառակագրություն ==


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստատեսային շոուներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
EVERGLOW Թվիթթերում
EVERGLOW Ինստագրամում
Բեռնարդո Անոր

Բեռնարդո Անոր Ակոստա (իսպ.՝ Bernardo Añor Acosta, մայիսի 24, 1988(1988-05-24), Կարակաս, Վենեսուելա), վենեսուելացի ֆուտբոլիստ, «Կարակաս» ակումբի կիսապաշտպան։
Բեռնարդոյի փոքր եղբայրը՝ Խուանպին նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է, որը հանդես է գալիս իսպանական «Մալագա» ակումբում։


== Ակումբային կարիերա ==
Անորը ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է իր հայրենի քաղաքի «Կարակաս» ակումբի ակադեմիայում։
2007 թվականին նա տեղափոխվել է ԱՄՆ և ընդունվել Հարավային Ֆլորիդայի համալսարան, որտեղ սովորել է կոմերցիա։ Դասընթացների ընթացքում նա հանդես է եկել համալսարանի թիմում։ 2010 թվականին նա հաշվառվել է  PDL ամառային լիգայի «Բրեյդենտոն Ակադեմիկս» ակումբում, սակայն ոչ մի հանդիպում չի անցկացրել թիմի կազմում։
2011 թվականի սկզբին Անորը տեղափոխվել է «Կոլամբուս Կրյու» ակումբ։ 2011 թվականի մարտի 26-ին՝ «Նյու-Յորք Ռեդ Բուլլզ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը MLS-ում։ Հունիսի 19-ին՝ «Հյուստոն Դինամո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Բեռնարդոն խփել է իր առաջին գոլը «Կոլամբուս» ակումբի կազմում։
2014 թվականի դեկտեմբերին Անորը տեղափոխվել է MLS-ի՝ «Սպորտինգ Կազան-Սիթի» ակումբ։
2016 թվականի փետրվարին Անորը վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է NASL-ի «Միննեսոտա Յունայթեդ» ակումբ»։ Ապրիլի 2-ին՝ «Կարոլինա Ռեյլխոքս» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը նոր թիմի կազմում։
2017 թվականի հունվարի 24-ին նա պայմանագիր է կնքել MLS-ի նորեկ «Միննեսոտա Յունայթեդ» ակումբի հետ, որը ձևավորվել է NASL-ի նախկին ակումբի հիման վրա։ 2017 թվականին Բեռնարդուն չի խաղացել վնասվածքի պատճառով և մրցաշրջանի ավարտին նրա պայմանագրի ժամկետը չի երկարաձգվել։
2018 թվականի սկզբին Անորը վերադարձել է Վենեսուելա՝ «Կարակաս» ակումբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը Sports.ru կայքում
Աբրեվիատոզ

Աբրեվիատոզ (Abbreviatosis), հելմինտոզ նեմատոդոզների խմբից, առաջանալով Abbreviata caucasica-ից։
Abbreviata caucasica կլոր որդերի հարուցիչ է (Physaloptera caucasica) (Linstow, 1902) (Physalopteridae ընտանիք)։ Որձը ունի 14,34 х 0,9 մմ չափս; էգը՝ 24,74 х 1,18 մմ։ Էլիպսոիդը ձևի ձուն ունի 0,062 х 0,042 մմ չափս, որում գտնվում է հասուն թրթուրը։ Հելմինտների միջին միջին տերերը բզեզներն ու խավարասերերն են։ Մարդկանց այդ հիվանդությամբ վարակումներ գրանցվել են ՀԱՀ-ում, Ուգանդայում, Պանամայում, Իսրայելում, նախկին ԽՍՀՄ-ում С (Կովկասում)։ Abbreviata caucasica մարդկանց մոտ որդերը առաջանում են ստամոքսում, կերակրափողում, բարակ աղիքում։ Աբրեվիատոզի ախտածնությունը և կլինկական պատկերը չեն ուսումնասիրվել։ Աշխտորոշումը տալիս են կղկղանքում ձվերի հայտնաբերման հիման վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Большая медицинская энциклопедия. т 16, М. 1981 г., стр. 338.
Abbreviata caucasica
Գագիկ Աբու-Մրվան Արծրունի

Գագիկ Աբու-Մրվան Արծրունի (ծննդյան թվականն անհայտ - 898), Վասպուրականի հինգերորդ գահերեց իշխան։ Ծնվել է Վասպուրականում՝ Արծրունիների իշխանական կալվածքում։ Իշխել է 887-898 թվականներին։ Նա Վահան Արծրունու որդին էր, մայրը սերում էր Բագրատունիների տոհմից։ Հայտնի է, որ գահակալել է սկզբում որպես Գրիգոր-Դերենիկի մանկահասակ որդիների խնամակալ, ապա՝ որպես իշխան։ Դուստրը՝ Սեդան, ամուսնանում է Աշոտ-Սարգսի հետ և դառնում Վասպուրականի իշխանուհի։ Գագիկ Աբու-Մրվան Արծրունին սպանվել է Վասպուրականում, իր զորքերի կողմից։


== Տես նաև ==
Վասպուրական
Արծրունիներ
Վասպուրականի թագավորություն


== Ծանոթագրություններ ==
Փոքր Սուետկա

Փոքր Սուետկա (ռուս.՝  Малая Суетка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բելայա գետի ձախ ափով՝ 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200312115100009716
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100971
Ավազանի կոդը - 13.01.01.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մայսկայա (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մայսկայա (այլ կիրառումներ)Մայսկայա (ռուս.՝ Майская), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տուրնեմիր (Կանտալի գավառ)

Տուրնեմիր (ֆր.՝ Tournemire), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 141 մարդ, բնակչության խտությունը` 14.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.68 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 430 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 95 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 15 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 66 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 51-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 15։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,3 %։ 51 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 50 անձ (31 տղամարդ և 19 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին)։ 15 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ալտու Պարաիզու դի Գոյաս

Ալտու Պարաիզու դի Գոյաս (պորտ.՝ Alto Paraíso de Goiás), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-արևելյան նահանգի Գոյաս մարզում։ Մտնում է Շապադա դուս Բեադյրուս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6638 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 593,885 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝3,0 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1953 թվականի դեկտեմբորի 12-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 24.572.392,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.521,41 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,738 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման արևադարձային է։
Սևան ՖԱ

«Սևան» Ֆուտբոլային Ակումբ, մասնագիտացված ֆուտբոլային ակումբ Սևանում, որը հանդես է գալիս Հայաստանի Առաջին խմբում։
Հիմնադրվել է 2018 թվականին որպես «Յունիոր Սևան» ֆուտբոլային ակումբ։ 2019-20 թվականի առաջնությունից անմիջապես առաջ անվանափոխվել է «Սևան»։


== Առաջնության վիճակագրություն ==


== Մարզիչներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը transfermarkt.co.uk կայքում
1928

1928 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1928 թվականն է, 
XX դարի 28-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
փետրվարի 11 - փետրվարի 19 - Շվեյցարական Սանկտ Մորից քաղաքում անցկացվեցին երկրորդ Ձմեռային Օլիմպիական խաղերը


== Ծնունդներ ==
Հունվարի 6 - Հենրիկ Ազատյան, հայ քաղաքական և պետական գործիչ
Հունվարի 27 - Սոս Սոսյան, հայ դերասան, ՎԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
Ապրիլի 4 - Հակոբ Կրկեաշարյան, հայ վիրաբույժ, վնասվածքաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1970)։ ԵՊԲՀ պատվավոր դոկտոր (1994)
Հուլիսի 28 - Ռեյ Աղայան, հագուստի դիզայներ
Նոյեմբերի 23 - Գրիգոր Ավագյան (ակադեմիկոս), տնտեսագետ, աշխարհագրագետ, պրոֆեսոր (1974), աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1972), Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի ակադեմիկոս (1992)
Դեկտեմբերի 19 - Հրայր Մարուխյան, հասարակական-քաղաքական գործիչ, ՀՅԴ բյուրոյի ներկայացուցիչ (1972-1994), ՀՅԴ կուսակցության անդամ՝ 1950 թվականից, ՀՀԴ Բյուրոյի անդամ՝ 1963 թվականից
Դերենիկ Թադևոսյան, հայ գեղանկարիչ
Ալբերտ Դիլբարյան, հայ գեղանկարիչ
Սերգեյ Մարտիրոսյան, ԽՍՀՄ և ՀՀ ռազմական գործիչ, գեներալ-մայոր։
Հունվարի 28 - Արարատ Հովսեփյան, քանդակագործ
Փետրվարի 8 - Վյաչեսլավ Տիխոնով, խորհրդային և ռուս դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ
Փետրվարի 29 - Թորոս Թորանյան, սիրիահայ գրող, հրապարակախոս
Մարտ 10 - Էլդա Գրին, արձակագիր, հոգեբան, հոգեբանական գիտությունների թեկնածու
Մարտի 26 - Ռոմանոս Սարգսյան, նկարիչ, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
Մարտ 28 - Արա Հարությունյան, քանդակագործ
Ապրիլի 13 - Վերա Հակոբյան, հայ հաղորդավար, ասմունքող
Ապրիլի 15 - Միհրան Սոսոյան, հայ գրաֆիկ, մանկավարժ
Մայիս 19 - Սերգեյ Մերգելյան, հայ տաղանդավոր մաթեմատիկոս, գիտության և կրթության ականավոր գործիչ
Մայիս 21 - Աբրահամ Ալիքյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ
Հունիս 6 - Ջորջ Դոքմեջյան, հայազգի ամերիկյան պետական և քաղաքական գործիչ
Հունիս 14 - Չե Գեվարա մարքսիստ հեղափոխական, քաղաքական գործիչ պարտիզան (վ. 1967)
Հուլիս 20 - Մինաս Ավետիսյան, հայ նկարիչ (վ. 1975)
Հուլիսի 22 - Վահան Խորենյան, հայ նկարիչ
Օգոստոս 16 - Արա Գյուլեր, հայ լուսանկարիչ
Սեպտեմբերի 29 - Լուչանո Տեսսարի, իտալացի ֆուտբոլիստ, դարպասպահ և գլխավոր մարզիչ
Դեկտեմբեր 7 - Նոամ Չոմսկի ամերիկացի լեզվաբան, փիլիսոփա, քաղաքական ակտիվիստ, գրող, դասախոս
Դեկտեմբեր 12 - Չինգիզ Այթմատով, ղրղզ արձակագիր (վ. 2008)։
Դեկտեմբեր 23 - Հովհաննես Չեքիջյան, հայ խմբավար, դիրիժոր, մանկավարժ


== Մահեր ==
Ստեփանոս Սապահ-Գյուլյան, հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, հրապարակախոս
Հունիսի 18 - Ռուալ Ամունդսեն, Նորվեգացի ճանապարհորդ, հետախույզ
Գրիգոր Այգունի Հաճնլյան, ջութակահար, մանկավարժ
Մայիսի 7 - Ալեքսանդր Սպենդիարյան, կոմպոզիտոր (ծ. 1827)
Թինա Արենա

Ֆիլիպինա Լիդիա «Թինա» Արենա (անգլ.՝ Filippina Lydia «Tina» Arena, նոյեմբերի 1, 1967(1967-11-01), Մելբուռն, Ավստրալիա), ավստրալիացի երգչուհի, երգերի հեղինակ, դաշնակահարուհի, երաժշտական պրոդյուսեր, դերասանուհի և սցենարիստ։ Արժանացել է «ALMA» մրցանակի (1999)։


== Կենսագրություն ==
Ֆիլիպինա Լիդիա Արենան ծնվել է 1967 թվականի նոյեմբերի 1-ին Վիկտորիա նահանգում, Ավստրալիա, (անգլ.՝ Keilor East, Victoria) Ավստրալիա արտագաղթած իտալացի Ջուզեպպե և Ֆրանկի Արենայի ընտանիքում։ Թինան ունի երկու դուստր, մեծը՝ Նենսի Արենան և կրտսերը՝ Սիլվանա Արենան։


== Կարիերա ==
Թինան իր երգչի կարիերան սկսել է 1974 թվականին։
Նաև Արենան երաժշտական պրոդյուսեր է, դաշնակահարուհի, դերասան և սցենարիստ։
Նա  «ALMA» մրցանակի դափնեկիր է (1999)։


== Անձնական կյանք ==
1995-1999 թվականներին Թինան ամուսնացել է իր մենեջեր Ռեյֆ Քառի հետ։
2000 թվականից սկսած՝ Արենան փաստացի ամուսնացել է նկարիչ Վինսենտ Մանչինիի հետ։ Զույգը ունի մեկ որդի՝ Գաբրիել Ջոզեֆ Մանչինին (ծն.17.11.2005):


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թինա Արենա (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ջուլի Բոուեն

Ջուլի Բոուեն Լյութքեմեյեր (անգլ.՝ Julie Bowen Luetkemeyer մարտի 3, 1970(1970-03-03), Բալթիմոր, Մերիլենդ, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, առավել հայտնի է «Ամերիկյան ընտանիք» հեռուստասերիալում ունեցած իր դերով։ Ջուլի Բոուենը ստացել է երկու «Էմմի» մրցանակ «Երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դեր կատակերգական հեռուստասերիալում» անվանակարգում, 2011-2012 թվականներին «Ամերիկյան ընտանիք» սիթքոմում ունեցած դերի համար։


== Կենսագրություն ==

Ջուլիա Բոուեն Լյուտքեմեյերը ծնվել է Մերիլենդ նահանգի Բալթիմոր քաղաքում։ Ընտանիքում միջին երեխան է։ Ավագ քույրը՝ Մոլլին ինտերիերի դիզայներ է, կրտսեր քույրը՝ բժիշկ Սան Ֆրանցիսկոյում։
1992 թվականին Բոուենը հեռուստատեսությամբ սկսել է իր կարիերան «Անվերջ սեր» սերիալում, իսկ ավելի ուշ կատարել է մի քանի երկրորդական դերեր և վերջապես գլխավոր դերը 1995 թվականի «Էքստրիմ» սերիալում, որը ավարտվել է մի քանի սերիա հետո։ Բոուենը նաև նկարահանվել է ևս մեկ կարճատև սերիալում, իսկ 1998-1999 թվականներին երկրորդական դեր է կատարել «Շտապ օգնություն» սերիալում։ Մեծ էկրանին նա խաղացել է 1996 թվականի Երջանիկ Գիլմորը կատակերգությունում կնոջ գլխավոր դեր, իսկ հետագա տարիներին աշխատել է հիմնականում հեռուստատեսության սիթքոմներում։
Բոուենը լայն ճանաչում է ստացել NBC-ի «Էդ» սիթքոմում իր համատեղ դերակատարության շնորհիվ, որտեղ նկարահանվել է չորս եթերաշրջանների ընթացքում, 2000-2004 թվակաների ընթացքում։ Ավելի ուշ նա միացել Է ABC «Բոստոնի իրավաբանները» սերիալի դերասանական կազմին, որտեղ նկարահանվել է ընդհուպ մինչև 2008 թվականի շոուի եզրափակիչ մասը։ Նա նաև երկրորդական դերեր է կատարել «Ողջ մնալու համար» և «Դուրման» սերիալներում։ 2009 թվականից ի վեր Բոուենը նկարահանվում Է ABC հեռուստասերիալի թողարկած «Ամերիկյան ընտանիք» սերիալում, որի դերը դարձել է իր կարիերայի գագաթնակետը։


== Անձնական կյանք ==
2004-2018 թվականներին Բոուենն ամուսնացել է անշարժ գույքի ներդրող և ծրագրային ապահովման մշակող Սքոթ Ֆիլիփսի հետ։ Նախկին ամուսիններն ունեն երեք որդի՝ Օլիվեր Մքլանահան Ֆիլիպսը (ծնվել է 10.04.2007) և երկվորյակներ Ջոն Ֆիլիպսը և Գուստավ Ֆիլիպսը (ծնվել է 08.05.2009):


== Ծանոթագրություններ ==
Այրին Մոդ Լենց

Այրին Մոդ Լենց (անգլ.՝ Irene Maud Lentz, ավելի հայտնի է Այրին կեղծանվամբ), ամերիկացի նորաձևության դիզայներ, կոստյումների նկարիչ, դերասանուհի։ Երկու անգամ առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի (1949, 1961)՝ «Բ․ Ֆ․-ի աղջիկը» (1948) և «Կեսգիշերային ժանյակ» ֆիլմերում կոստյումների լավագույն դիզայնի համար։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Ծնվել է Մոնտանա նահանգի Բեյքեր քաղաքում՝ Էմիլիա Լենցայի և Մոդ Ուոլթերսի ընտանիքում։ Կինոմատոգրաֆիայում Այրին Լենցը սկսել է որպես դերասանուհի՝ 1921 թվականին հայտնվելով Մաք Սեննեթի համր կինոյի երկրորդական դերում։ Սենեթի կոմիկ հաղորդավարներ Բեն Թյորպինի և Բիլի Բևանի հետ խաղացել է ինժենյու ամպլուայում։ Լենցին նկարահանող առաջին ռեժիսորը եղել է («Մոլլի Օ» պատկերում) Սենետի արտադրության ղեկավարը՝ Ֆ. Ռիչարդ Ջոնսը․ նրանց մասնագիտական հարաբերությունները վերափոխվել են անձնական հարաբերությունների։ Երբ 1930 թվականին տուբերկուլոզից մահացել է Ջոնսը․ նրանք ամուսնացած են եղել գրեթե մեկ տարի։
Հագուստի նորաձևության դիզայների նրա աշխատանքը Լոս Անջելեսում հանգեցրել է այն բանին, որ դարձել է 1930-ականների ֆիլմերի կոստյումների նկարիչ։ Հաջողությունը եկել է Ֆրեդ Ասթերի հետ Ջինջեր Ռոջերսի «Պարե՞նք» ֆիլմ մյուզիքլի կոստյումների վրա աշխատելուց հետո։
Լենցը նաև աշխատել է Այրին Գիբոնս անունով՝ նրա երկրորդ ամուսնու՝ սցենարիստ Էլիոթ Գիբոնսի ազգանունով, որի հետ ամուսնացել է 1936 թվականին։ Նրա հաշվին ավելի քան հարյուր աշխատանք կա կինոյում։ 
1962 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ իր 61-րդ ծննդյան օրվանից երեք շաբաթ առաջ, Լենցը Knickerbocker հյուրանոցում վերցրել է 1129 սենյակը՝ գրանցվելով  անվամբ։ Նա նետվել է իր լոգարանի պատուհանից և մահացել։
Նա թողել է գրություն իր ընկերներին և ընտանիքին, հիվանդ ամուսնուն և հյուրանոցի բնակիչներին՝ ներողություն խնդրելով անհարմարության համար, որը հանգեցրել է իր մահվանը։ Նրա ցանկության համաձայն՝ նա թաղվել է իր առաջին ամուսնու՝ ռեժիսոր Ֆ. Ռիչարդ Ջոնսոնի կողքին, Կալիֆոռնիա նահանգի Գլենդել քաղաքի Ֆորեստ Լաուն հուշահամալիրի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կելլու

Կելլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 240 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օսվալդ Մոսլի

Օսվալդ Էռնալդ Մոսլի (անգլ.՝ Oswald Ernald Mosley, նոյեմբերի 16, 1896(1896-11-16)[…], Վեստմինստեր, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - դեկտեմբերի 3, 1980(1980-12-03)[…], Օրսե), բարոնեյտ, բրիտանական ֆաշիստների պարագլուխ, Հիտլերի հետևորդ, մոլի հակակոմունիստ և ռասիստ։ 1918 թվականին ընտրվել է պառլամենտի դեպուտատ պահպանողական կուսակցությունից (1922 թվականին դուրս է եկել այդ կուսակցությունից), 1924-1931 թվականներին՝ լեյբորիստներից (1931 թվականին հեռացել է լեյբորիստներից և այլն)։ 1932 թվականին հիմնել է ֆաշիստների բրիտանական միությունը։ Կողմնակից էր ֆաշիստական Գերմանիայի և Իտալիայի հետ համագործակցությանը և Մեծ Բրիտանիայում ֆաշիստական կարգեր հաստատելուն։ 1940- 1943 թվականներին ներկալվել է։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից (1939-1945) հետո նորից աշխուժացրել է ֆաշիզմի պրոպագանդան՝ 1948 թվականին հիմնելով այսպես կոչված Յունիոնական շարժումը (անգլ.՝ Union movement)։


== Ծանոթագրություններ ==
Գենետիկական կոդ

Գենետիկական կոդ, ժառանգական ինֆորմացիայի ծածկագրման համակարգ նուկլեինաթթուների համակարգում, կենդանիների, բույսերի, բակտերիաների և վիրուսների մոտ իրականացվում է նուկլեոաիդների հաջորդականությամբ։ Բնական նուկլեինաթթուներում՝ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու (ԴՆԹ) և ռիբոնուկլեինաթթու (ՌՆԹ), հանդիպում են նուկլեոտիդների 5 տարածված ձևեր (յուրաքանչյուր նուկլեինաթթվում 4-ը), որոնք միմյանցից տարբերվում են ազոտային հիմքով։ ԴՆԹ պարունակում է ադենին (Ա), գուանին (Գ), ցիտոզին (Ց), թիմին (Թ), ՌՆԹ-ում թիմինի փոխարեն ուրացիլ է (Ու)։ Սպիտակուցում ամինաթթուների քանակությունն (20) ու գենետիկական կոդը կոդավորող նշանները (4) չեն համապատասխանում, հետևաբար կոդային թիվը, այսինքն՝ 1 ամինաթթուն կոդավորող նուկլեոտիդների քանակը 1 լինել չի կարող։ Ամերիկացի գիտնական Գ. Գամովը (1954 թ.-ին) առաջարկել է գենետիկական կոդի տրիպլետային մոդել, որտեղ 1 ամինաթթուն կոդավորվում է 3 նուկլեոտիդների խմբով՝ կոդոնով։ Առաջարկվեցին գենետիկական կոդի տարբեր մոդելներ, որոնցից ուշադրության արժանացան 3-ը՝ ծածկող կոդ առանց ստորակետի, չծածկող կոդ առանց ստորակետի և ստորակետներով կոդ։ 1961 թ.-ին Ֆ. Կրիկը (Մեծ Բրիտանիա) աշխատակիցների հետ միասին հաստատեց տրիպլետային չծածկող, առանց ստորակետի կոդի հիպոթեզը։
Հաստատվել են գենետիկական կոդի հետևյալ օրինաչափությունները.

Գոյություն ունի գծային համապատասխանություն նուկլեոտիդների և կոդավորող ամինաթթուների հաջորդականության միջև։
Գենետիկական կոդի հաշվումը սկսվում Է որոշակի կետից, մեկ ուղղությամբ, մեկ գենի սահմանում։
Կոդը չծածկող է։
Գենետիկական կոդը, որպես կանոն ունի այլասերում՝ 1 ամինաթթուն կոդավորում են 2 և ավելի տրիպլետ-սինոնիումներ։
Կոդային թիվը հավասար է 3-ի։
Գենետիկական կոդը կենդանի բնության մեջ ունիվերսալ է (առանձին բացառությամբ)։ Ամերիկացի գիտնականներ Մ. Նիրենբերգի, Ս. Օչոայի, Խ. Կորանի հետազոտություններով պարզվեց ոչ միայն կոդոնի կազմը, այլև նուկլեոտիդների հաջորդականությունը բոլոր կոդոններում։ Ըստ Ֆ. Կրիկի նշված աղյուսակը կենսաբանության համար ունի այն նշանակությունը, ինչ քիմիական տարրերի պարբերական աղյուսակը քիմիայի համար։ Աղյուսակից երևում է, որ կոդն ունի շատ համանուններ, այսինքն՝ յուրաքանչյուր ամինաթթու ներկայացված է մի քանի կոդոններով, բացառությամբ երկուսի (մեթիոնին, տրիպտոֆան), որոնք ունեն եզակի կոդոն։ 2. Կոդն ունի որոշակի կառուցվածք, ամինաթթվի տարբեր կոդոններ պատահականորեն չեն դասավորված աղյուսակում։ 3. Կոդն ունի նաև կոդոններ, որոնց ամինաթթու չի համապատասխանում։ Դրանցից ՈւԱԱ-ն, ՈւԱԴ-ն, ՈւԴԱ-ն ազդարարում են սպիտակուցի շղթայի ավարտը (թերմինացնող կոդոններ), իսկ ՈԻԱԴ-ն, ԴՈԻԴ-ն, ՈԻՈԻԴ-ն՝ սպիտակուցի սինթեզի սկիզբը (ինիցող)։ Գենետիկական կոդի իրացումը բջջում տեղի է ունենում 2 փուլով, առաջինը՝ կորիզում, երկրորդը՝ ցիտոպլազմայում, ռիբոսոմներում։


== ԻՌՆԹ-ի կոդոնների և ամինաթթուների համապատասխանության սխեմա ==


== Տես նաև ==
ԴՆԹ
Սպիտակուցներ
ՌՆԹ


== Ծանոթագրություններ ==
Մանե Սարինյան

Մանե Սերգեյի Սարինյան (հունվարի 23, 1957(1957-01-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), թարգմանիչ, գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (2012)։


== Կենսագրություն ==
Մանե Սարինյանը ծնվել է 1957 թվականի հունվարի 23-ին, Երևանում, գրականագետ Սերգեյ Սարինյանի ընտանիքում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռոմանագերմանական բաժինը։ Աշխատել է ՀՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի գրականության տեսության բաժնում։ 1995 թվականին գիտահետազոտական աշխատանքներ է կատարել Կալի‎ֆոռնիայի Լոս Անջելեսի համալսարանում, 1998-1999 թվականներին` Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանում։ 1999 թվականից Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանում դասավանդում է անգլերեն։ Գրականագիտական հոդվածների և ուսումնասիրությունների հեղինակ է։ 2005 թվականին անգլերենից թարգմանել է «Արշիլ Գորկի։ Նամակներ» գիրքը։


== Գրքեր ==
«Լևոն Շանթ։ Երկերի ժողովածու», 2-րդ հատորի բնագրի պատրաստում և ծանոթագրություններ, 2008։
«Միֆոլոգիզմը 20-րդ դարի 60-80-ական թվականների հայ արձակում», 2012։


=== Թարգմանություններ (անգլերենից) ===
Արշիլ Գորկի, Նամակներ, Երևան, 2005։
Դեյվիդ Լոուրենս, վիպակներ, Երևան։


=== Հոդվածներ ===
Սարինյան, Մանե (2010) Epic reality in Khachik Dashtents`s novel "The Call of Tillers". Կանթեղ. Գիտական հոդվածների ժողովածու, № 1. pp. 57-61. Archived 2020-03-22 at the Wayback Machine.
Սարինյան, Մանե (2008) Folkloric stylization in the fiction of Ruben Hovsepian. Կանթեղ. Գիտական հոդվածների ժողովածու, № 3. pp. 23-26. Archived 2020-03-22 at the Wayback Machine.
Սարինյան, Մանե (2006) Mythologizing poetics in the Armenian fiction of the 1970’s-80’s. Կանթեղ. Գիտական հոդվածների ժողովածու, № 4. pp. 38-42. Archived 2020-07-17 at the Wayback Machine.
Սարինյան, Մանե (2004) Mythmaking in the fiction of D. H. Lawrence. Կանթեղ. Գիտական հոդվածների ժողովածու, № 3. pp. 51-55. Archived 2020-03-22 at the Wayback Machine.
Սարինյան, Մանե (2003) Literary mythmaking and myth-critical approach to literature. Կանթեղ. Գիտական հոդվածների ժողովածու, № 4. pp. 69-72. Archived 2018-02-25 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սպերմատոգենեզ

Սպերմատոգենեզը կամ արական սեռական բջիջների ձևավորումը, տեղի Է ունենամ սերմնարաններում չորս փուլերով՝ բազմացում, աճ, հասունացում և վերափոխում։ Դա տեղի է ունենում սերմնարանների խողովակների հատուկ գոտիներում, որոնցում բջիջները տեղավորված են խտացած շրջանակներով։ Յուրաքանչյուր գոտում տեղավորված են զարգացման որոշակի փուլում գտնվող բջիջները։ Սերմնատար խողովակների վերջույթներում տեղավորված է բազմացման գոտին, որում գտնվող բջիջները կոչվում են սպերմատոգոնիումներ. որոնք բաժանվում են միտոզի ճանապարհով։ Հաջորդ գոտին աճման գոտին է, որում կենտրոնացված բջիջները կոչվում են սպերմատոցիտներ։
Սպերմոտոգոնիումները և սպերմատոցիտները քրոմոսոմների դիպլոիդ (2ո) քանակ են պարունակում։
Սերմնատար խողովակների կենտրոնում գտնվում է հասունացման գոտին։ Հասունացման փուլում քրոմոսոմների թիվը հաջորդական երկու բաժանումներից հետո կրճատվում է և դառնում Է հապլոիդ (ո)։
Հասունացման առաջին բաժանումից առաջացած բջիջները կոչվում են երկրորդ կարգի սպերմատոցիտներ, իսկ երկրորդ բաժանումից հետո, երբ տեղի է ունենում քրոմոսոմների լրիվ ռեդուկցիա՝ սպերմատիդներ։
Այսպիսով, առաջնային դիպլոիդ սեռական բջիջները՝ սպերմատոգոնիումները, մի շարք միտոտիկ բաժանումներից հետո սկիզբ են տալիս հատուկ բջիջների՝ սպերմատոցիտների (2ո)։ Յուրաքանչյուր սպերմատոցիտ ոչ երկարատև աճից հետո անցնում է մեյոտիկ բաժանում, որի հետևանքով նրանցից առաջանում են չորս միաչափ հապլոիդ բջիջներ՝ սպերմատիդներ։ Սրանք առանց հետագա բաժանումների վերափոխվում են սպերմատոզոիդների և դուրս են գալիս սերմնատար խողովակով։
(7270) Պանկին

(7270) Պանկին (անգլ.՝ Punkin), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի հուլիսի 7-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,205841 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6228 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7888 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2096,58 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171708 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7270) Պանկին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Փեշնագոմեր

Փեշնագոմեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կլդիսուբանի (Ամբրոլաուրի շրջան)

Կլդիսուբանի (վրաց.՝ კლდისუბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ամբրոլաուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ամբրոլաուրից հեռու է 6 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 205 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ակնախոտ

Ակնախոտ (լատ.՝ Euphrasia), աչախոտ, խլածաղկավորների ընտանիքի միամյա, հազվադեպ՝ բազմամյա կիսամակաբույծ խոտաբույսերի ցեղ։


== Տարածվածությունը Հայաստանում ==
Հայտնի է 200, ՀՀ-ում՝ 4 տեսակ՝ ակնախոտ սանրակերպ (E. pectinata), ակնախոտ սևանյան (E. sevanensis), ակնախոտ Յուզեպչուկի (E. juzepczukii), ակնախոտ մազոտ (E. hirtella)։ Տարածված է Արագածոտնի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է մարգագետիններում, թփուտների մացառուտներում, քարերի մեջ, խոտածածկ լանջերին, առվակների երկայնքով և այլն։


== Ձևաբանություն ==
Ցողունը թավոտ է, ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 6-40 սմ։ Տերևները լայն ձևաձև են, հակադիր, նստադիր, սղոցաեզր կամ խոշոր ատամնաեզր։ Ծաղկաբույլը հասկանման է, ծաղիկները՝ մանր, երկշուրթ, սպիտակ, վարդագույն կամ ծիրանագույն՝ մեկական, նստած տերևածոցերում։ Ծաղկում է հուլիսի կեսերից։ Պտուղը երկարավուն տուփիկ է, սերմերը՝ մանր, բազմաթիվ։ Դաշտավլուկազգիների ընտանիքի բույսերի մակաբույծ է։ Դեղաբույս է, պարունակում է սրտային գլիկոզիդներ, օգտագործվել է նաև ակնաբուժության մեջ (այստեղից՝ «ակնախոտ» անավնումը)։ Մեղրատու է։
Գոլիարդա Սապիենցա

Գոլիարդա Սապիենցա (իտալերեն՝ Goliarda Sapienza, մայիսի 10, 1924(1924-05-10), Կատանիա, Սիցիլիա, Իտալիա - օգոստոսի 30, 1996(1996-08-30), Գաետա, Լատինա, Լացիո, Իտալիա), իտալացի դերասանուհի և գրող։


== Գրականություն ==
Հայրը` Ջուզեպպե Սապիենցան, սիցիլիացի փաստաբան և ձախանարխիստական ուղղության քաղաքական գործիչ էր։ Մայրը` Grido del popolo սոցիալիստական կուսակցության թուրինյան ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր, որտեղ խմբագիր էր աշխատում Անտոնիո Գրամշին։ 1940 թվականին կրթաթոշակով ընդունվեց Հռոմի Դերասանական արվեստի ազգային ակադեմիան, ուսումն ընդհատվեց պատերազմի պատճառով։ Միացել է Դիմադրության շարժմանը։ Հետպատերազմյան տարիներին ելույթ էր ունենում թատերական բեմերում Պիրանդելլոյի պիեսներում, իսկ 1945 թվականին հիմնեց իր սեփական թատերական ընկերությունը (գոյություն ունեցավ ընդհուպ մինչև 1952 թվականը)։ 1940-1950-ական թվականներին խաղացել է Ալեսսանդրո Բլազետտիի, Լուիջի Կոմենչինիի, Լուկինո Վիսկոնտիի (Զգացմունք) և այլ ֆիլմերում։ 1983 թվականին նկարահանվեց Մարգերիտ Դյուրասի «Հռոմեական երկխոսություն» ֆիլմում։ Կյանքի վերջին տարիներին դերասանական արվեստ էր դասավանդում Էքսպերիմենտալ կինոկենտրոնում։ Վախճանվել է աստիճաններից գլորվելու հետևանքով։


== Գրական ստեղծագործություն և ճանաչում ==
Գոլիարդա Սապիենցան ուշ սկսեց գրել։ Նրա առաջին ինքնակենսագրական վեպը` «Բաց նամակը» հրատարակվեց 1967 թվականին։ Նրա գլխավոր ստեղծագործությունը «Երջանկության արվեստ» վեպն է, որը գրվել է 1967-1976 թվականներին, հակակղերական երանգների և ժամանակակիցների ֆեմինիստական խիստ քննադատության պատճառով հրատարակվեց, այն էլ կրճատված տարբերակով, միայն 1998 թվականին (ամբողջական տարբերակը` 2003 թվականին). 2008 թվականին «Էյնաուդի» խոշոր հրատարակչության կողմից դրա նոր հրատարակչությունը մեծ հաջողություն ունեցավ։ Ավելի ուշ հրատարակվեց նրա ինքնակենսագրական վեպը մանկության մասին «Ես, Ժան Գաբենն եմ» (2010) և բանաստեղծուհու մի շարք այլ բանաստեղծություններ` որոշ ստեղծագործություններ մինչ օրս մնում են նրա արխիվներում։
Մեծ ճանաչում բանաստեղծուհին ստացավ միայն 2000-ական թվականներին։ Նրա գրքերը թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, իսպաներեն,կատալոներեն, գալիսերեն, հոլանդերեն և այլ լեզուներով։


== Գրքեր ==
Բաց նամակ / Lettera aperta (1967, переизд. 1997, 2007)
Միջօրեական գիծ / Il filo di mezzogiorno (1969, վերահրատարակվեց 2003)
L’Università di Rebibbia (1983, վերահրատարակվեց 2006, 2012)
Վստահություն կասկածների մեջ/ Le certezze del dubbio (1987, վերահրատարակվեց 2007)
Ուրախության արվեստ / L’arte della gioia. Romanzo anticlericale (1998, 2003, 2006, 2008)
Պարտադրված ճակատագիր / Destino coatto (2002, վերահրատարակվեց 2011)
Ես, Ժան Գեբենն եմ / Io, Jean Gabin (2010, [1])
Il vizio di parlare a me stessa. Taccuini 1976-1989, հուշատետր (2011)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Providenti G. La porta è aperta. Vita di Goliarda Sapienza. Catania: Villaggio Maori Edizioni, 2010
Appassionata Sapienza/ A cura di Monica Farnetti. Milano: La tartaruga, 2011
«Quel sogno d’essere» di Goliarda Sapienza: percorsi critici su una delle maggiori autrici del Novecento italiano/ A cura di Giovanna Providenti. Roma: Aracne, 2012


== Աղբյուրներ ==
Կենսագրություն, ստեղծագործություն(ֆր.)
Արսեն Եղիազարյան

Արսեն Եղիազարյան (հունիսի 18, 1970(1970-06-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 20, 2020(2020-04-20)), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2001)։
Հայաստանի կանանց շախմատի հավաքականի նախկին գլխավոր մարզիչ։ Համաշխարհային երկու օլիմպիադաների մասնակից (Մոսկվա, 1994 և Երևան, 1996)։
«Երևան» ակումբի կազմում 1995 թվականին նվաճել է Եվրոպայի ակումբային գավաթը։
Լավագույն արդյունքները միջազգային մրցաշարերում.

Երևան (1994, 3-5-րդ տեղեր)
Թբիլիսի (2001, 1-ին)
Բաթում (2001, 2-րդ)
«Աերոֆլոտ Օփեն», «А2» մրցաշար, Մոսկվա (2005, 1-3-րդ տեղեր).2012 թ. ՀՀ Նախագահի հրամանագրով շնորհվել է ՀՀ վաստակավոր մարզչի պատվավոր կոչում։


== Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արսեն Եղիազարյանը Հայաստանի Շախմատային Ֆեդերացիայի կայքում(չաշխատող հղում)
Արսեն Եղիազարյանի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում (անգլ.)
Շախմատային պարտիաներ «ChessGames» կայքում (անգլ.)
Կաքավագրություն

Կաքավագրություն (կաքավ-պար և գրություն բառերից), պարագրություն, կինետոգրաֆիա (κίνησιζ— շարժում և գրաֆիա), պարի, լայն առումով՝ շարժման գրանցում։ Պարային շարժումների առաջին, հաստատուն գրանցումները մեզ հասել են XV դարից։ Պահպանվել են Մարգարիտ Ավստրիացու գրանցումները։ Աշխարհում հայտնի են և ընդունված Ռուդոլֆ ֆոն Լաբանի և Սրբուհի Լիսիցյանի պարի գրանցման սիստեմները։ 1930-ական թվականներին. Ս. Լիսիցյանն իր սիստեմով գրանցել է բազմաթիվ հայկական պարեր։ Այդ սիստեմը որպես պարտադիր ուսուցում մտցվել է Մեծ թատրոնի բալետային խումբ։ Գրանցվել են բալետային մի շարք բեմադրություններ և տարբեր ժողովուրդների պարեր։


== Գրականություն ==
«Scientific American» (1891թ․ հունիսի 20-ի թողարկում)
Ախալշեն (Խոնի շրջան)

Ախալշեն (վրաց.՝ ახალშენი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 125 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 2 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 497 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Խոնի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Փարիզի անվանում

Գոյություն ունեն «Փարիզ» տեղանվան ծագման մի քանի տարբերակներ, որոնցից առավել հայտնիները ստացել են «գալլական» և «հռոմեական» անունները։
Համաձայն «գալլական» տարբերակի՝ «Փարիզ» անվանումը ծագել է լատինական Civitas Parisiorium-ից՝ «փարիզիների քաղաք»։ Մ.թ.ա. 3-րդ դարում կելտական ցեղերից փարիզիները Սիտե կղզու տեղում հիմնեցին բնակավայր, որը ստացավ «Լուտեցիա» անունը լատ.՝ lutum՝ «կեղտ, ցեխ» կապված է նաև կելտերենի louk-teih, louk-tier՝ «ճահճային վայրեր»-ի հետ։ Առաջին անգամ այն հիշատակվում է Հուլիոս Կեսարի «Գրառումներ Գալլական պատերազմի մասին» աշխատության մեջ (մ.թ.ա. 53) : Գալիայի՝ հռոմեական պրովինցիայի վերածվելուց հետո (մ.թ.ա. 16) Լուտեցիան դարձավ նշանակալի տնտեսական կենտրոն։ 3-րդ դարում գերմանական ցեղերից ալեմանները ասպատակում են քաղաքը, ինչի հետևանքով Սեն գետի ձախափնյա հատվածի բնակիչները տեղափոխվում են առավել պաշտպանված ու ապահով Սիտե կղզի։ Լուտեցիան սկսում են կոչել արդեն փարիզիների քաղաք (լատ.՝ Civitas Parisiorum), ապա՝ Պարիզիում (лат. Parisium):
Ըստ «Հռոմեական» տարբերակի, որը երբեմն համարվում է չափազանցված, քաղաքի անվան ծագումը վերագրվում է տրոյական պատերազմի մասին առասպելի հերոսի՝ Փարիսի անվան հետ։ Նա տրոյական թագավորի որդին, որը գերեվարեց Հեղինե Չքնաղին սպարտացի արքա Մենելայոսից։ Հռոմեացի բանաստեղծ Վերգիլիոսի տարբերակով՝ Էնեասի գլխավորությամբ փրկված տրոյացիները լողալով հասան Ապենինյան թերակղզի, որտեղ և հիմնեցին Հռոմը։ Սակայն լեգենդում տեղեկություն չկա այն մասին, թե ինչպես Փարիսի հարազատները հայտնվեցին Ֆրանսիայի տարածքում և հիմնեցին իր անունով քաղաք։


== Փարիզի այլ անվանումներ ==
«Լույսի քաղաք» (ֆր.՝ La Ville Lumière)
«Հարյուր գյուղերի քաղաք» (ֆր.՝ La ville aux cent villages)
«Սիրո քաղաք» (ֆր.՝ La cité de l’amour)
«Աշխարհի գեղեցկագույն քաղաք» (ֆր.՝ La plus belle ville du monde)
«Նորաձևության մայրաքաղաք» (ֆր.՝ La capitale de la mode), «նորաձևության եվրոպական մայրաքաղաք» (ֆր.՝ la capitale européenne de la mode), «мировая столица моды» (ֆր.՝ la capitale mondiale de la mode)
«Արվեստի մայրաքաղաք» (ֆր.՝ La capitale de la création)
«Գաստրոնոմիական մայրաքաղաք» (ֆր.՝ La capitale de la gastronomie)
«Կյանքի արվեստի մայրաքաղաք» (ֆր.՝ La capitale de l'art de vivre).


== Ծանոթագրություններ ==
Շիլկովիչի

Շիլկովիչի (ռուս.՝ Шилковичи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Pass Dat

«Pass Dat», ամերիկացի երգիչ Ջերեմայի երգը։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ին՝ որպես նրա «Late Nights» անվանումը կրող երրորդ ալբոմի չորրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Ջերեմայի և Ստարայի կողմից։


== Թողարկում ==
Երգը թողարկվեց 2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ին և որպես սինգլ հասանելի դարձավ iTunes-ում։ «Late Nights» ալբոմը, որում ընդգրկված է «Pass Dat» երգը՝ վաճառքի դուրս եկավ նույն տարվ դեկտեմբերի 4-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի աուդիոն ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում
Երգի տեքստը Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. MetroLyrics կայքում
Արամազդ Կոնդակչյան

Արամազդ Իոսիֆի Կոնդակչյան (1908 - հունվարի 4, 1973), խորհրդային հայ ռեժիսոր, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (մարտի 2, 1972)։


== Կենսագրություն ==
Արամազդ Կոնդակչյանը ծնվել է 1908 թվականին։ 1931-1934 թվականներին աշխատել է Հայֆիլմ կինոստուդիայում։ 1937 թվականից Մոսգիտֆիլմի ռեժիսորն է եղել։ Նրա մի շարք ֆիլմեր միջազգային կինոփառատոների դափնեկիրներ են։ 1939 թվականից Համամիութենական Կոմունիստական կուսակցության անդամ է եղել։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Ալեքսանյան (ազատամարտիկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդր ԱլեքսանյանԱլեքսանդր Ալեքսանյան (5 նոյեմբերի, 1968, Բաքու - 16 սեպտեմբերի, 1996), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Ալեքսանյանը ծնվել է 1968 թ. նոյեմբերի 5-ին Բաքու քաղաքում։ Ավարտել է տեղի ռուսական դպրոցներից մեկը։ 1986-88 թթ. ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Ընտանիքով Բաքվից Մարտունի է բռնագաղթել Ղարաբաղյան շարժման սկզբին։ Մասնակցել է Քարվաճառի, Ավդալ-Գյուլափլուի, Հորադիզի, Մարտակերտի, Մաճկալաշենի, Ղուրուչուխի ռազմական գործողություններին։ Հրադադարի հաստատումից հետո նշանակվել է հետախուզական վաշտի հրամանատար։ 1996 թ. սեպտեմբերի 14-ին ծանր վիրավորվել և մահացել է նույն թվականի նոյեմբերի 16-ին։ Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ուներ երկու երեխա։ Հանգչում է Մարտունի քաղաքի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Միխայիլ Շոլոխովի հուշարձան (Դոնի Ռոստով)

Միխայիլ Շոլոխովի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Шолохову), ռուս արձակագիր, հրապարակախոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, «Խաղաղ Դոն», «Հերկած խոպան» վեպերի հեղինակ Միխայիլ Շոլոխովին նվիրված հուշարձան Դոնի Ռոստովի առափնյայում։ Բացվել է 2000 թվականին։


== Պատմություն ==
2000 թվականի մայիսին Դոն գետի ափին՝ նշանավոր գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, բազմաթիվ պատվոգրերի ու մեդալների դափնեկիր Միխայիլ Շոլոխովի 95-ամյակի կապակցությամբ Դոնի Ռոստով քաղաքում կանգնեցրել է Շոլոխովի առաջին հուշարձանը։ Շոլոխովի տարելիցը նշվում էր բոլոր խուտորներում, մարզային կենտրոններում և քաղաքներում և Ռոստովի մարզի գյուղերում։
Մինչև 2000 թվականը Շոլոխովին նվիրված միայն մեկ փոքրիկ հուշարձան կար նրա հայրենի Վեշենսկայա գյուղում։ Դոնի առափնյայում 2000 թվականին տեղադրված հուշարձանի հեղինակն է ուկրաինացի քանդակագործ, Ուկրաինայի ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, Շոլոխովի անվան մրցանակի դափնեկիր Նիկոլայ Մոժաևը, ով գրողին քանդակել է ամբողջ հասակով՝ կանգնած պատվանդանի վրա։

Ավելի վաղ Ռոստովում տեղադրվել էին Շոլոխովի ստեղծագործությունների հերոսների քանդակներ՝ «Անպատկառը սագերի հետ» (քաղաքի կենտրոնում՝ Համալսարանական նրբանցք) և այլն։ Դրանց հեղինակը նույնպես Նիկոլայ Մոժաևն է (համահեղինակ ՝ Է. Մ. Մոժաև), ճարտարապետ Վ. Ի. Վոլոշինը։ Նիկոլայ Մոզաևը, որի գործերը սերտ կապված են Դոնի հետ, կարողացել է հաջողությամբ փոխանցել հայտնի գրական հերոսների պատկերները։


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանը ներկայացնում է գրողին ամբողջ հասակով՝ կանգնած պատվանդանի վրա, հագին ունի հասարակ շեղօձիք վերնաշապիկ, ձախ ձեռքին անփոփոխ ծխախոտն է, աջ ձեռքը՝ գրպանում։ Քանդակը պատրաստված է պղնձից և տեղադրված է մեկ մետր բարձրությամբ մարմարե պատվանդանի վրա։ Չորս աստիճանից բաղկացած գրանիտե սանդուղքը տանում է դեպի հուշարձանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Թանաքե սիրտը (ֆիլմ)

Թանաքե սիրտը (անգլ.՝ Inkheart), ֆիլմ, որը նկարահանվել է գերմանացի գրող Կորնելի Ֆինկի համանուն վեպի հիման վրա։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2008 թվականի դեկտեմբերի 11-ին։ Ռուսաստանում ֆիլմի ցուցադրումը եղել է 2009 թվականի մարտի 9-ին։


== Սյուժե ==
Գրքերով բժշկող Մորտիմեր «Մո» Ֆոլխարտը և իր տասներկուամյա դուստր Մեգգին պաշտում են գրքերը։ Սակայն բացի այդ ընդհանուր կրքից, նրանք օժտված են նաև մի զարմանալի ունակությամբ՝ վերակենդանացնել բարձրաձայն կարդացած գրքերի էջերի հերոսներին։ Բայց ամեն ինչ այդքան հեշտ չէ, քանի որ երբ հերոսը վերակենդանանում է նրա փոխարեն գրքի էջում պետք է զբաղեցնի իրական մարդ։ Մի անգամ Մորտիմերը «Թանաքե սիրտը» գրքից վերակենդանացնում է ավազակ Կապրիկորնին, նրա հանցակից Բաստային և կրակի կախարդ Սաժերուկին։ Սակայն նրանց փոխարեն գրքի մեջ է հայտնվում Մեգգիի մայրը՝ Թերեզան(Րեզա)։ Մի քանի տարի անց Մորտիմերը և Մեգգին հանդիպում են վերակենդանացած հերոսներին։ Արկածները սկսվում են…


== Կերպարներ ==
Գվին(Սաժերուկի եղջյուրավոր կզաքիսը)
Սաժերուկ
Ֆարիդ(«Հազար ու մի գիշեր» գրքից տղան)
Մեգգի
Մորտիմեր
Բաստա
Թերեզա(Րեզա)
Էլինոր
Կապրիկորն
Պլոսկոնոս
Դարիուս
Կոկերել
Ֆենոլիո


== Դերերում ==
Ռոջեր Ալամ — հեքիաթասաց
Բրենդեն Ֆրեյզեր — Մորտիմեր Ֆոլխարտ
Սիեննա Գիլլորի — Թերեզա
Էլիզա Բեննետ — Մեգգի Ֆոլխարտ
Փոլ Բետտանի — Սաժերուկ
Ջիմ Բրոդբենտ — Ֆենիլիո
Հելեն Միրրեն — Էլինոր Լորեդան
Րաֆի Գավրոն — Ֆարիդ
Ջեսսի Քեյվ — ջրահարս
Ջեննիֆեր Կոննելլի — Ռոկսանա
Էնդի Սերքիս — Կապրիկորն
Թերեզա Սրբովա — Ռապունցել


== Տարբերություններ ==
Ֆիլմը շատ բաներով տարբերվում է գրքից։

Ֆիլմում Մոն Սաժերուկին հանդիպում է ինչ-որ քաղաքում(որտեղ նա փնտրում էր գիրքը)։ Գրքում Սաժերուկն է գալիս նրա մոտ տուն։
Ֆիլմում Մոն երկար տարիներ փնտրում է «Թանաքե սիրտը» բոլոր գրախանութներում։ Գրքում այդ վեպը պատկանում է Մորտիմերին, ինչի պատճառով էլ Կապրիկորնը փնտրում է նրան։
Ֆիլմում Մորտիմերն ու Մեգգին լսում են, թե ինչպես են գրքերը խոսում իրենց հետ։
Ֆիլմում չկա ներկայացում, որը Սաժերուկը կազմակերպել էր Մեգգիի համար։
Ֆիլմում Սաժերուկը կարողանում է ինքնուրույն կրակ ստեղծել, իսկ գրքում նա միայն կառավարում է այն։
Ֆիլմում Մոն աղջկա հետ, Էլինորը, Ֆարիդոմը ու Սաժերուկը փրկվում են «Օզ քաղաքի հրաշագործը» մրրիկից։
Ֆիլմում Սաժերուկը տեղեկացնում է Մորըիմերին, որ իր կինը գերի է Կապրիկորնի մոտ։ Գրքում նա այդ մասին լռում է։
Գրքում Մեգգիին հաջողվում է մինչև վերջ կարդալ Ֆենոլիոյի կողմից գրված գրքի շարունակությունը, մինչդեռ ֆիլմում վերջաբանը իրեն է բաժին հասնում գրել։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիրովի մարզ

Կիրովի մարզ (ռուս.՝ Ки́ровская о́бласть,, ՌՍՖՍՀ կազմում։ 1934-ի դեկտեմբերի 7-ին կազմվել է որպես Կիրովի երկրամաս, 1936-ի դեկտեմբերի 5-ին՝ դարձել մարզ։ Տարածությունը 120,8 հզ. կմ² է, բնակչությունը՝ 1662 հզ. (1979)։ Ունի 39 շրջան, 19 քաղաք, 55 քտա։ Կենտրոնը՝ Կիրով։ Կիրովի մարզը 1959 թ. դեկտեմբերի 25-ին պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։


== Բնություն ==
Կիրովի մարզը գտնվում է ԽՍՀՄ եվրոպական մասի արիալում։ Բլրա-ալիքվոր մակերևույթով, հյուսիսից հարավ թեքված հարթավայր է։ Կենտրոնով անցնում է Վյատկայի Ուվալը (մինչև 284մ բարձրության Կաման, Վեալուգան)։ Հողաբուսական ծածկույթում գերակշռում են պոդզոլային հողերն ու անտառները։ Կենդանիներից կան սկյուռ, կզաքիս, աղվես, ջրասամույր, լուսան, արջ, որմզդեղն և այլն, թռչուններից՝ աքար, ցախաքլոր, խլահավ, սագ։


== Բնակչություն ==
91% -ը ռուսներ են, բնակվում են նաև մարիներ, թաթարներ, ուդմուրտներ, կոմիներ և այլն։ Միջին խտությունը 1 կմ² վրա 13,8 մարդ է։ Քաղաքային բնակչությունը 64% է (1979)։ Խոշոր քաղաքներն են Կիրովը, Կիրովո-Չեպեցկը, Կոտելնիչը, Սլոբոդսկոյը։


== Տնտեսություն ==
Զարգացած են մեքենաշինությունն ու մետաղամշակությունը, վառելիքային, էլեկտրաէներգետիկ, քիմիական, անտառային, կաշվի, կոշիկի, մորթեղենի արդյունաբերությունը։ Գյուղատնտեսությունը մասնագիտանում է մսակաթնատու անասնապահության, հացահատիկի, վուշի արտադրության ուղղությամբ։ 1972-ին կար 314 կոլտնտեսություն, 234 խորհրդային տնտեսույթուն, 11 թռչնաֆաբրիկա։ Երկաթուղիների երկարությունը 1049 կմ է, կոշտ ծածկով ավտոճանապարհներինը՝ 6438 կմ, նավարկելի գետերի երկարությունը՝ 2125 կմ։


== Լուսավորությունը և առողջապահություն ==
1972 թ. Կիրովի մարզում կար 3 բուհ, 1190 մասսայական գրադարան, 1543 ակումբ, 9 թանգարան, 3 թատրոն, 1563 կինոկայանք, 212 հիվանդանոց, 3, 4 հզ. բժիշկ։ Հրատարակվում է մարզային 2 թերթ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջամբուլադ Բազաև

Ջամբուլադ Վասիլևիչ Բազաև  (Джамбула́д Васи́льевич База́ев օգոստոսի 18, 1979(1979-08-18), Ռուսթավ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) Ռուս ֆուտբոլիստ հարձակվող։


== Կարիերա ==
Նա սկսել է իր կարիերան 1996 թվականին  «Մոզդոկ» ակումբում ։  Այնուհետև խաղացել է Վլադիկավկազ «Ալանիայի» ակումբում, նա խաղացել է նաև Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ» ակումբում,  և Կազանի «Ռուբին» ակումբում։ 2007 թվականի օգոստոսին, նա վերադարձել է «Ալանիան» ակումբ, որտեղ որոշ ժամանակ խաղացել է իր ավագ եղբոր Ջորջի թիմում։ 2012 թվականին  տարածվել են տեղեկություններ, որ ֆուտբոլիստը իր կարիերան ավարտել է։


== Ձեռքբերումներ ==
 Ալանիա

Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2010/11


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Статистика на сайте zenit-history.ru
Ֆուտբոլիստի էջը Sportbox.ru կայքում (с 2004 года)
Չիթաք

Չիթաք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Երիտթուրքերը պատմության դատաստանի առաջ

Երիտթուրքերը պատմության դատաստանի առաջ, հայազգի պատմաբան Ջոն Կիրակոսյանի մենագրությունը Հայոց ցեղասպանության մասին։


== Պատմություն ==
Մենագրության մեջ նկարագրված է, թե ինչպես 19-րդ դարի վերջերին օսմանյան կյանքի քաղաքական ասպարեզ իջած երիտասարդ թուրքերը ստեղծեցին «միություն և առաջադիմություն» կուսակցությունը, թմբկահարեցին թուրքական պետությունը վերակառուցելու, բարեփոխելու իրենց ծրագրերը։ Իշխանության գլուխ անցնելով՝ 1908 թվականին երիտթուրքերն իրենց դրսևորեցին որպես մոլի շովինիստներ, զարկ տվեցին պան-թուրքիզմին, ոտնահարեցին երկրի ոչ թուրք ժողովուրդների տարրական իրավունքները։ Նրանք Թուրքիան ներքաշեցին առաջին համաշխարհային պատերազմի հորձանուտը, կազմակերպեցին արևմտահայության հրեշավոր գենոցիդը, հակասովետական ինտերվենցիա սանձազերծեցին Անդրկովկասում։ Երիտթուրքերը դատապարտվում են քաղաքակրթության ու մարդկության դեմ իրենց կատարած չարագործությունների համար։


== Բովանդակություն ==
Գիրքը բաղկացած է՝

Գիրք առաջինՆախաբան
Գլուխ առաջին
«Թուրքական իրականությունը 19-րդ դարի 90-ական թվականներին»
Գլուխ երկրորդ
«Եվրոպական դիվանագիտությունը և Հայկական հարցը 19-րդ դ. 90-ական թթ.»
Գլուխ երրորդ
«Երիտթուրքական շարժման խանձարուրը»
Գլուխ չորրորդ
«Երիտթուրքերը պետական իշխանության գլուխ (1908-1914)»
Գլուխ հինգերորդ
«Արևմտահայությունը երիտթուրքերի կրնկի տակ (1908-1914)»
Գլուխ վեցերորդ
«Երիտթուրքական ռեժիմը և հայ ազգային կուսակցությունների գործելակերպը»
Գիրք երկրորդԳլուխ առաջին
«Երիտթուրքերն արևմտահայության գենոցիդի կազմակերպիչներ»
Գլուխ երկրորդ
«1918 թվական. պանթուրքիզմը գործողության մեջ»
Գլուխ երրորդ
«Երիտթուրքական ոճրագործները զինվորական դատարանի առաջ»
Գլուխ չորրորդ
«Օսմանյան կայսրությունը խորտակվեց»
Գլուխ հինգերորդ
«Ընդդեմ պատմության թուրքական կեղծարարության»
Գլուխ վեցերորդ
«Թուրքիզմն այսօր»


== Ծանոթագրություններ ==
Պիկոս դե Էուրոպա

Պիկոս դե Էուրոպա' (իսպ.՝ Picos de Europa), լեռնաշղթա Իսպանիայի հյուսիսային ափի 20 կմ տարածությունն է, Աստուրիայի, Կանտաբրիայի, Կաստիլիա և Լեոնի ինքնավայր համայնքներում։ Կազմում է Կանտաբրյան լեռների մի մասը։ Անվան համար լայնորեն ընդունված ծագումը հետևյալն է, որ  Ամերիկայից ժամանող նավերի համար նրանք Եվրոպայի առաջին տեսարանն են։


== Աշխարհագրություն ==
Լեռնաշղթան բաղկացած է երեք խոշոր զանգվածներից` Կենտրոնական (նաև` Ուրիելի), Արևելյան (Անդրա) և Արևմտյան (նաև` Պիկոս դե Կորնիոն)։ Կենտրոնական և Արևմտյան զանգվածները բաժանված են 1,5 կիլոմետր խորությամբ Կարեսի կիրճով։ Քարերի ջրերը հիմնականում առաջանում են քարանձավներից։ Կարես գետի ջրի մի մասը փոխանցվում է հիդրոէլեկտրակայանի սխեմայի միջոցով, կիրճի հյուսիսային պատի մոտ գտնվող ջրանցքով։


== Բնություն ==
Կանթաբրիան շականակագույն արջերը (Ursus arctos pyrenaicus) և գայլերը (Canis lupus signatus) ապրում են ավելի հեռավոր շրջաններում։ Բավականին հաճախ երևում են քարայծներ (Rupicapra rupicapra)։ Ըստ Բնապահպանության նախարարության տվյալների 2006 թվականի դրությամբ կատարվել է մոտ 8000 դիտարկում։ Այստեղ տարածված են նաև տարբեր տեսակի արծիվներ և թիթեռնիկներ։ Տարածաշրջանի մեծ մասն այժմ ներգրաված է Պիկոս դե Էուրոպայի ազգային պարկում։


== Քարանձավներ ==
Պիկոս դե Էուրոպայում գտնվում են աշխարհի ամենախորը քարանձավներից շատերը՝ ներառյալ Տոկա դել Կերրո (Torca del Cerro)՝ 1589մ,  Սիմա դե լա Կոռնիսա (Torca los Rebecos)՝ 1255մ, Պոզո դել Մադեխունո (Pozo del Madejuno )՝ 1252մ ։


== Գաստրոնոմիա ==
Ամռանը Պիկոսի հովիտները դառնում են արոտավայր ոչխարների, այծերի, կովերի, և խոզերի համար։
Տարածքը հայտնի է իր խիտ կապույտ պանրի համար, ինչպիսիք են Կաբռալես պանիրը և Պիկոն Թռեվիսո Բեջես։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Information about Picos de Europa Mountains spanishminerals.com, Blog of Juan Fernandez Buelga
Spanish tradition, walks and language in the mountains peakme.es
Trekking Picos de Europa Archived 2020-02-23 at the Wayback Machine. topwalks.net
National Park website and online Picos de Europa mountanieering community (Spanish) picoseuropa.net
Picos de Europa at Llanes (Spanish)  llanes.as
Picos de Europa at Valdeon (Spanish)  valdeon.org Ayuntamiento de Posada de Valdeón
Routes in Cantabria and Picos de Europa Archived 2008-12-15 at the Wayback Machine. rutasporcantabria.com,  Bowl Francisco Vega
Picos de Europa: a naturalist's paradise  iberianwildlife.com
Sistema del Hito / Xitu caves oucc.org.uk, Oxford University Cave Club Proceedings 10 : 1980-1981.
El Anillo de Picos - Recorrido circular por los Picos de Europa elanillodepicos.com (Spanish /English) Hiking in the park, routes & information
Լուսին (երգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուսին (այլ կիրառումներ)«Լուսին», հայ երաժիշտներ Գարիկ Պապոյանի և Սոնա Ռուբենյանի երգը։ Երգը «iTunes»-ում թողարկվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 13-ին։ Թեև երգի կենդանի կատարումը YouTube-ում հրապարակվել է հոկտեմբերի 27-ին։ Երգի հեղինակը հայ երաժիշտ Էդգար Էլբակյանն է։ Երգը 2018 թվականին կայացած Ծիծեռնակ երաժշտական մրցանակաբաշխությունում ճանաչվել է «Տարվա հիթ»։ Երգը «Van Music Awards»-ում ճանաչվել է «Դեկտեմբերի լավագույն երգ»։


== Անձինք ==
Գարիկ Պապոյան` վոկալ, կիթառ
Սոնա Ռուբենյան` վոկալ, դաշնամուր
Դավիթ Գևորգյան` թմբուկ
Դավիթ Պարոնիկյան`հարվածային գործիքներ


== Մրցանակաբաշխություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Շինազ

Շինազ (ռուս.՝ Шиназ, ռուտ.՝ Сыназыр), գյուղ Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Ռուտուլսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)