Էներգետիկան Հունաստանում

Հունաստանի էներգետիկան տնտեսության ճյուղ է, որն զբաղվում է երկրի տարբեր տեսակի էներգիայի մատակարարմամբ՝ ներառյալ էլեկտրաէներգիան, օգտագործված էներգիայի և հումքի արտադրությունը, սպառումը և ներմուծումը։ Հունաստանում գերակշռում է Հանրային էլեկտրաէներգիայի ձեռնարկությունը, որը հայտնի է հիմնականում ΔΕΗ (հուն․՝ Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού Α.Ε.) կամ DEI (անգլ.՝ Dimosia Epicheirisi Ilektrismou) հապավումով, որի մեծամասնությունը պատկանում է պետությանը։


== Էլեկտրոէներգետիկա ==
2009 թվականին ΔΕΗ մատակարարել է Հունաստանի ողջ էլեկտրաէներգիայի 85,6%-ը և 2010 թվականին՝ 77,3%-ը։ 2009-2010 թվականների ընթացքում մասնավոր էլեկտրաէներգիայի արտադրության մասնաբաժինը աճել է 56%-ով, 2010 թվականին 2709 ԳՎտ/տ․-ից (գիգավատ/տարի) հասնելով 4232 ԳՎտ-ի։ 
Հունաստանի էլեկտրաէներգիայի շուկայի օպերատորի (անգլ.՝ LAGIE) տվյալներով, հունական փոխկապակցված համակարգում 2016 թվականի վերջի դրությամբ ընդհանուր տեղադրված հզորությունը կազմել է գրեթե 16,615 ՄՎտ (մեգավատ), այդ թվում՝ 3,912 ՄՎտ գորշածխից, 4,658 ՄՎտ բնական գազից, 3,173 ՄՎտ խոշոր հիդրոէներգիայից և 4873 ՄՎտ վերականգնվող էներգիայի աղբյուրից։


=== Ջերմաէլեկտրակայաններ ===

2009 թվականին ΔΕΗ արտադրել է արտադրված էլեկտրաէներգիայի 51,6%-ը, իսկ 2010 թվականին՝ 48%։ Հունաստանի էլեկտրաէներգիայի 20%-ն արտադրվում է բնական գազից։


== Հիդրոէներգետիկա ==
Հիդրոէլեկտրակայանները 2011 թվականին արտադրում էին Հունաստանի էլեկտրաէներգիայի 5%։ 2016 թվականին հիդրոէլեկրակայանների մասնաբաժինը էներգիայի ընհանուր սպառման մեջ կազմել է 24,5%։ 2021 թվականին հիդրոէներգետիկայի հզորուրությունը կազմել է 3424 ՄՎտ։


=== Ատոմային էներգետիկա ===
Ներկայումս Հունաստանում չկան ատոմակայաններ, սակայն 2009 թվականին Աթենքի ակադեմիան առաջարկել է սկսել ուսումնասիրություններ ատոմակայանների կառուցման հնարավորության վերաբերյալ։


== Վերականգնվող էներգիա ==

Հետևելով վերականգնվող աղբյուրներից արտադրվող էներգիայի օգտագործման խթանման մասին Եվրոպական խորհրդարանի և Խորհրդի դիրեկտիվից՝ Հունաստանը մինչև 2020 թվականը նախատեսում է վերականգնվող աղբյուրներից արտադրվող էներգիան հասցնել 18%։ 2015 թվականին, ըստ անկախ օպերատորի էլեկրաէներգիայի հաղորդման, Հունաստանում (հուն․՝ ΑΔΜΗΕ), էլեկտրաէներգիայի ավելի քան 20% արտադրվել է վերականգնվող էներգիայից և հիդրոէլեկտրակայաններից, իսկ ապրիլին նրանց մասնաբաժինը հասել է 50%.։ Միտումը պահպանվել է 2016 թվականին։ Էներգիայի վերականգնվող աղբյուրների մասնաբաժինը, բացի հիդրոէլեկտրակայաններից, էներգիայի ընդհանուր վերջնական սպառման մեջ 2016 թվականին կազմել է 24,5%։ 


=== Կենսագազ ===
2021 թվականին կենսագազի հզորացումը կազմել է 94 ՄՎտ։


=== Կենսաէներգետիկա ===
Կենսազանգվածից էներգիայի արտադրությունը ներկա է Հունաստանի էներգետիկայի շուկայում։ ԵՄ հանձնաժողովը կենսազանգվածին որոշում է որպես երրորդ վերականգնվող էներգիայի աղբյուր ԵՄ-ի սահմաններում քամու և արևից հետո։ Հունաստանը բաժանել է կենսավառելիքի 350 ՄՎտ էլեկտրաէներգիայի հեռանկարային մասնաբաժինը։ 2021 թվականին կենսաէներգետիկայի հզորությունը կազմում էր 108 ՄՎտ։ 2021 թվականին կենսաէներգետիկայի հզորությունը կազմել է 108 ՄՎտ։


=== Հողմաէներգետիկա ===
2021 թվականին հողմաէներգետիկայի հզորությունը կազմել է 4457 ՄՎտ։


=== Արևային էներգետիկա ===
2021 թվականին արևային էներգետիկայի հզորությունը կազմել է 3530 ՄՎտ։


== Նավթ և բնական գազ ==

Հունաստանում հաստատված նավթի պաշարները կազմում են 1000000 բարել՝ 2011 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ։ Hellenic Petroleum-ը երկրի խոշորագույն նավթային ընկերությունն է, որին հաջորդում է Մոտոր Օիլ-ը։ Հունաստանում նավթի արդյունահանումը կազմում է օրական 7946 բարել։ Հունաստանը զբաղեցնում է արտադրության իննսուներորդ տեղը աշխարհում։ Այն արտահանում է օրական 1863 բարել (հիսունյոթերորդ տեղ) և ներմուծում է օրական 496660 բարել (քսանհինգերորդ տեղ)։
2011 թվականին հունական կառավարությունը հավանություն տվեց Հունաստանի սահմաններում գտնվող երեք հանքավայրերում նավթի հետախուզման և հորատման մեկնարկին, որտեղ, ըստ գնահատականների, հնարավոր է արդյունահանում 250-ից մինչև 300000000 բարել հաջորդ 15-20 տարվա ընթացքում։ Ըստ գնահատումների՝ երեք հանքավայրերից ստացված հասույթի ծավալը հավասար կլինի 15 տարվա ընթացքում 25 միլիարդ եվրոյի, որից 13-14 միլիարդ եվրոն մուտքագրվելու է պետական բյուջե։ Հունաստանի և Թուրքիայի միջև Եգեյան հիմնահարցը զգալի խոչընդոտներ է ստեղծում Եգեյան ծովում նավթի հետախուզման համար։ 
Բացի այդ, Հունաստանը նախատեսում է նավթի և գազի հետախուզում սկսել Հոնիական ծովի, ինչպես նաև Լիբիական ծովի այլ տեղերում, հունական բացառիկ տնտեսական գոտում՝ Կրետեից հարավ։ Շրջակա միջավայրի, էներգետիկայի և կլիմայի փոփոխության նախարարությունը հայտարարել է, որ տարբեր երկրներ՝ ներառյալ Նորվեգիան և ԱՄՆ-ը, հետաքրքրված են այս հետախուզությամբ։
Մի շարք նավթի և գազի խողովակաշարերը երկրում գտնվում են շինարարության կամ նախագծման մեջ։ Նման նախագծերը ներառում են Թուրքիա-Հունաստան-Իտալիա փոխկապակցման գազամուղները (ITGI) և Հարավային հոսքը։
Թուրքիա-Հունաստան (296 կմ) խողովակաշարը, որը միացնում է Թուրքիայի և Հունաստանի գազատրանսպորտային ցանցերը, ավարտվել է 2007 թվականի սեպտեմբերին։


== Ածուխի արդյունաբերությունը ==
"Մեգալոպոլե" հանքավայրը խոշոր ածխային կտրվածք է, որը պատկանում է Հունաստանի պետական էներգետիկ ձեռնարկությանը։
Հունաստանի խոշորագույն շագանակագույն և քարե ածուխի հանքավայրերը գտնվում են Արևմտյան Մակեդոնիայի շրջանում, հիմնականում Պտղոմայիսում։