armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռաֆիկ Նահապետյան

Ռաֆիկ Ասկանազի Նահապետյան (սեպտեմբերի 18, 1943(1943-09-18), Թափանլի, Համամլուի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ազգագրագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1943 թվականի սեպտեմբերի 18-ին  Սպիտակի շրջանի (այժմ Լոռու մարզի) Գեղասար գյուղում։ Սովորել է Գեղասարի ութնամյա դպրոցում, ապա 1960 թ. գերազանցությամբ ավարտել է Նալբանդի միջնակարգ դպրոցը։ 1960-1962 թվականներին ուսանել է Վանաձորի շինարարական տեխնիկումում։ 1963-1967 թվականներին սովորել և բարձր առաջադիմությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1970-1973 թվականներին սովորել և ավարտել է ԵՊՀ ասպիրանտուրան՝ Ազգագրություն մասնագիտությամբ։ 1967 թ. աշխատում է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետում՝ նախ որպես լաբորանտ, կաբինետի վարիչ, 1986 թվականից՝ ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հնագիտության և ազգագրության ամբիոնի դոցենտ։ 1986 թ. պաշտպանել թեկնածուական ատենախոսություն։ 2008 թ. պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 2009 թ. նրան շնորհվել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։


== Գիտամանկավարժական գործունեություն ==
ԵՊՀ տարբեր ֆակուլտետներում դասավանդել է հայ ազգագրություն, ազգագրության հիմունքներ ընդհանուր և նեղ մասնագիտական մի շարք դասընթացներ։ Միաժամանակ դասախոսում է նաև ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղում։ 1998 թվականից մասնաճյուղի պատմության և քաղաքագիտության ամբիոնի վարիչն է։ 2000-2004 թթ. եղել է ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղի Հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետի դեկան, 2005-2007 թթ.՝ մասնաճյուղի ուսումնագիտական և մեթոդական խորհրդի նախագահ, տնօրենի խորհրդական։ 2000 թվականից մասնագիտական դասընթացներ է վարում նաև Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանում։ «Աղձնիքի հայերը (պատմազգագրական ուսումնասիրություն)» թեմայի ղեկավարն է։ 2004 թ. հիմնել է «Արևմտահայերի էթնոմշակութային բնութագիրը» խորագրով գիտական հրապարակումների շարքը։ Հինգ մենագրությունների, ավելի քան 50 գիտական հոդվածների, 10 ուսումնամեթոդական աշխատանքների և բազմաթիվ հեռուստահաղորդումների հեղինակ է։


== Երկեր ==
Աղձնիքահայերի ընտանիքը և ընտանեկան ծիսակարգը (XIX դարի երկրորդ կես - XX դարի սկիզբ), Երևան, 2004, 260 էջ։
Աղձնիքահայերի ամուսնահարսանեկան սովորույթներն ու ծեսերը, Երևան, 2007, 306 էջ։
Ազգագրություն (Ուսումնամեթոդական ուղեցույց), Երևան, 2008։
Հայոց սոցիոնորմատիվ մշակույթը, Երևան, 2009։
Հայ ազգագրության պատմություն, Երևան, 2010, 150 էջ ԵՊՀ կայք-էջ
Հայոց սոցիոնորմատիվ մշակույթը, Երևան, 2014, 180 էջ ԵՊՀ կայք-էջ
Հայոց ազգակցական համակարգը (XIX դարի 2-րդ կես - XX դարի սկիզբ), Երևան, 2012, 257 էջ։
Աղձնիքահայերի մանկան ծննդի և խնամքի ավանդական սովորույթներն ու ծեսերը, Երևան, 2011, 220 էջ ԵՊՀ կայք-էջ


== Գրականություն ==
Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Գ. Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 253։


== Արտաքին հղումներ ==
Ռաֆիկ Նահապետյան
Ալ-Մաֆրակի մարզ

Ալ-Մաֆրակի մարզ կամ Ալ-Մաֆրակի մուհաֆազա (արաբ․՝ محافظة المفرق‎‎), մուհաֆազա Հորդանանի Թագավորությունում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է ալ-Մաֆրակը (արաբ․՝ لعقبة‎‎‎‎)։
Ալ-Մաֆրակի մուհաֆազան վարչականորեն բաժանված է 5 շրջանների միջև։ Հիմնական գործածվող լեզուն և պաշտոնական լեզուն արաբերենն է, իսկ հիմնական բնակիչները՝ արաբները։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների, մարզի բնակչությունը կազմում է 293 700 մարդ և այս ցուցանիշով այն համարվում է Հորդանանի հինգերորդ ամենաբնակեցված մուհաֆազան։
Բնակչության խտության ցուցանիշով այս մարզը գտնվում է 11-րդ տեղում, իսկ ցուցանիշը՝ 11 մարդ/կմ²։ Ալ-Մաֆրակի մարզը Հորդանանի երկրորդ ամենամեծ մուհաֆազան է, որի տարածքը (26 551 կմ²) կազմում է ամբողջ երկրի տարածքի 29,9 %-ը։


== Աշխարհագրություն ==
Ալ-Մաֆրակի մարզը հարավ-արևմուտքում սահմանակցում է Ալ-Զարկայի մարզին, արևմուտքում՝ Ջարաշի և Իդլիբի մարզերին, հյուսիսում՝ Սիրիայի Արաբական Հանրապետությանը, արևելքում՝ Իրաքին, իսկ հարավ-արևելքում՝ Սաուդյան Արաբիային։
Ալ-Մաֆրակի մարզի վարչկենտրոն հանդիսացող համանուն Ալ-Մաֆրակ քաղաքը։ Մուհաֆազան դեպի ծով ազատ ելք չունի։


== Ծանոթագրություններ ==
Տիգրան Սեյրանյան

Տիգրանի Սեյրանի Սեյրանյան (մայիսի 6, 1967(1967-05-06), Նովոսիբիրսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիվանագետ, Չեխիայի Հանրապետությունում և Սլովակիայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան (2011-2018), Ուկրաինայում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (2018)։


== Կրթություն ==
1985-1987 թթ. - ծառայել է Խորհրդային բանակում։
1987-1991 թթ. սովորել և ավարտել է ԵՊՀ փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետը՝ սոցիոլոգի որակավորմամբ։


== Դիվանագիտական ծառայությունը ==
1992-1995 թթ. - ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության հյուպատոսական վարչության կցորդ, ապա՝ երրորդ, երկրորդ քարտուղար, այնուհետև իրավական բաժնի վարիչի պաշտոնակատար։
1995-1998 թթ. - Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում ՀՀ դեսպանության առաջին քարտուղար, հյուպատոս։
1998-2000 թթ. - ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության հյուպատոսական վարչության պետի պաշտոնակատար, ապա՝ պետ։
2000-2003 թթ. - Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ՀՀ դեսպանության քարտուղար, հյուպատոս։
2003-2011 թթ. - ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության հյուպատոսական վարչության պետ։
2011 թ. հունիսի 30-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Չեխիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2012 թ. մայիսի 8-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով համատեղության կարգով, նշանակվել է Սլովակիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Պրահա)։
2018 թվականից՝ Ուկրաինայում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Կիև)։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
«Ֆրիտյոֆ Նանսեն» հուշամեդալ (2008)։
ՀՀ ՊՆ «Վազգեն Սարգսյան» մեդալ (2010)։
ՀՀ ԱԺ Պատվո մեդալ (2014)։
Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (2015)։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Տիրապետում է ռուսերեն, անգլերեն և պարսկերեն լեզուներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոլա Ների (կիրճ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոլա Ների (այլ կիրառումներ)Գոլա Ների, կիրճ Թուրքիայում, Բիթլիսի նահանգում, Սասունում, Խուլփ գավառակում, Էդինակի բերդի մոտակայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սոչի)

Սոչիի Սուրբ Խաչ եկեղեցի (ռուս.՝ Храм Святого Креста), հայ առաքելական եկեղեցի, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի քաղաքում։ Համարվում է Սոչիի հինգ հայկական եկեղեցիներից մեկը։


== Պատմություն ==
Սոչիի Սուրբ Խաչ եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1992 թվականին և նույն թվականին էլ տեղի է ունեցել կրոնական այս կառույցի օծման արարողությունը։ Եկեղեցու օծումը տեղի է ունեցել Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմի առաջնորդ Տիրան արքեպիսկոպոս Կյուրեղյանի կողմից։
1993 թվականին եկեղեցին բացվել է և գործում է մինչ օրս։ 1996 թվականին եկեղեցու բակում տեղադրվել է հայկական խաչքար։
Եկեղեցին իր հարկի տակ կարող է տեղավորել ավելի քան 70 հավատացյալ և սպասավոր։ Տաճարը հանդիսանում է Սոչիում գործող «Սևան» հայկական մշակութային կենտրոնի կենտրոնը։
1993-1998 թվականներին այն եղել է Հայ առաքելական եկեղեցու հյուսիսկովկասյան առաջնորդարանի կենտրոնը։


== Տես նաև ==
Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմ
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Սոչի)


== Ծանոթագրություններ ==
Սոկոլինցի

Սոկոլինցի (ուկրաիներեն՝ Соколинці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սոկոլինցի գյուղում բնակվում էր 71 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,93 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 76,34 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վիկոմշա

Վիկոմշա (ռուս.՝ Выкомша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Այպա գետի ձախ ափով՝ 56 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 51 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Պյոզա գետն է, գետի ենթաավազանը Մեզեն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Մեզեն գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03030000112103000048365
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004836
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բորիս Մնացականյան

Բորիս Պապիկի Մնացականյան (հունվարի 16, 1940(1940-01-16), Արճիս, Նոյեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ աշխարհագետ-ջրաբան։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1976)։ Աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1998), պրոֆեսոր (1998)։


== Կենսագրություն ==
Բորիս Մնացականյանը ծնվել է 1940 թվականի հունվարի 16-ին Արճիս (այժմ Տավուշի մարզ) գյուղում։ 1965 թվականին ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1965-1989 թվականներին եղել է Անդրկովկասյան ջրաօդերևութաբան գիտահետազոտական ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ 1990 թվականից դասախոսում է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում, Երևանի պետական համալսարանում։ 2002 թվականից եղել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկական աշխարհագրության ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ, 1992 թվականից՝ Ջրային հիմնահարցերի և հիդրոտեխնիկայի ինստիտուտի ջրաբանության բաժանմունքի վարիչ։ Մնացականյանը ղեկավարել է ՀՀ ջրային պաշարների համալիր օգտագործման, գետերի հոսքի, հաշվեկշռի, ջրաբանության ատլասի, հիմնահարցերի ջրաբանության բնութագրերի կազմման աշխատանքները։
Համահեղինակ է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսական (ռուսերեն, 1984), Հայաստանի ազգային (հ. 1, 2007) ատլասների, «Հայաստանի բնաշխարհ» հանրագիտարանի գիտախմբագրական խորհրդի անդամ (2006):


== Երկեր ==
Հայաստանի գետերի և լճերի ջրագրությունը, Երևան, 2002:
ԼՂՀ և հարակից տարածքների ջրագրությունը և ջրային հաշվեկշիռը, Երևան, 2004:
Շիրակի կլիման և ջրերը, Երևան, 2005:
Հայաստանի ջրային հաշվեկշիռը, Երևան, 2005:


== Ծանոթագրություններ ==
If I Could (երգ)

If I Could, բրիտանացի երաժիշտ Ուայլիի և Էդ Շիրանի սինգլը։ Սա Ուայլիի «Chill Out Zone» ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլն է։ Սինգլը թողարկվել է 2011 թվականի մայիսի 15-ին Մեծ Բրիտանիայում։ Սինգլի տեսահոլովակը թողարկվել է 2011 թվականի մայիսի 1-ին։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է Քինգսթոնի, Յամայկայի կողմից և ռեժիսորն է Բեն Փեթերսը։ 


== Երգացանկ ==
Digital download"If I Could" - 3։07


== Ստեղծման մասնակիցներ ==
Վոկալ - Ուայլի, Էդ Շիրան
Պրոդյուսեր - Ջեյ Ուեդարս
Խոսքերի հեղինակ - Ռիչարդ Քոուի, Էդ Շիրան
Լեյբլ - Elusive Entainment


== Վարկանշային աղյուսակ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ռաֆայել Կաբրալ

Ռաֆայել Կաբրալ (պորտ.՝ Rafael Cabral, մայիսի 20, 1990(1990-05-20), Սորոկաբա, Սան Պաուլու, Բրազիլիա), բրազիլացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Սամպդորիայի կազմում։ Խաղում է դարպասապահի դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Սանտոս ===
Ռաֆայելը Սանտոսի ակադեմիայի սան է։ Ակումբի առաջին թիմ տեղափոխվել է 2010 թվականին։ Սանտոսի առաջին թիմի կազմում իր դեբյուտը նշեց 2010 թվականի մարտի 21-ին՝ Նյու Յորք Ռեդ Բուլզի դեմ ընկերական խաղում։ Իր առաջին պաշտոնական հանդիպումը անցկացրեց 2010 թվականի հունիսի 2-ին՝ Կրուզեյրոյի դեմ խաղում, ինչից հետո դարձավ թիմի հիմնական կազմի խաղացող։ Սանտոսի կազմում Ռաֆայելը անցկացրեց 189 հանդիպում։


=== Նապոլի ===
2013 թվականի հունիսի 28-ին Ռաֆայելը 5 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Նապոլի։ Իր դեբյուտը նշեց 2013 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ Ուդինեզեի դեմ խաղում։  Եվրոպական առաջնություններում իր առաջին հանդիպումը անցկացրեց դեկտեմբերի 11-ին՝ Չեմպիոնների Լիգայի Արսենալի դեմ խաղում՝ այս խաղում իր դարպասը առանիկ պահելով։ 2014-15 մրցաշրջանում Ռաֆայելը դարձավ թիմի հիմնական դարպասապահը՝ Պեպե Ռեյնայի հեռանալուց հետո։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին՝ Իտալիայի սուպերգավաթում՝ Յուվենտուսի դեմ հանդիպման հետխաղյա 11-մետրանոցների հարվածաշարում բրազիլացին հետ մղեց Սիմոնե Պադոինի հարվածը՝ հաղթանակ պարգևելով Նապոլիին և օգնելով իր թիմին հաղթել Իտալիայի սուպերգավաթը։ Ակումբի առաջին թիմի կազմում Ռաֆայելը անցկացրեց 45 հանդիպում՝ բաց թողելով 50 գնդակ և 15 խաղում իր դարպասը պահելով անառիկ։


=== Սամպդորիա ===
2018 թվականի հուլիսի 22-ին Ռաֆայելը ազատ գործակալի կարգավիճակով միացավ Սամպդորիային։


== Միջազգային կարիերա ==
Ռաֆայելը առաջին անգամ Բրազիլիայի ազգային հավաքական հայտավորվեց 2011 թվականի սեպտեմբերին՝ Արգենտինայի դեմ խաղում։ Ազգային հավաքականի կազմում իր դեբյուտը նշեց 2012 թվականի մայիսի 31-ին՝ ԱՄՆ-ի դեմ ընկերական խաղում։ Նա խաղադաշտ դուրս եկավ նաև հունիսի 3-ին և հունիսի 9-ին՝ համապատասխանաբար Մեքսիկայի և Արգենտինայի դեմ խաղերում՝ այս 2 խաղերում բաց թողելով 6 գնդակ։ 2012 թվականին Ռաֆայելը հայտավորվեց Բրազիլիայի մինչև 23 տարեկանների հավաքական՝ Օլիմպիական խաղերի համար, սակայն հետո դուրս մնաց կազմից վնասվածքի պատճառով։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2018 թվականի օգոստոսի 4-ի դրությամբ


=== Միջազգային կարիերա ===
2018 թվականի օգոստոսի 4-ի դրությամբ


== Նվաճումներ ==


=== Ակումբային ===
ՍանտոսԼիգա Պաուլիստա․ 2010, 2011, 2012
Բրազիլիայի գավաթ․ 2010
Լիբերտադորեսի գավաթ․ 2011
Ռեկոպա Սուդամերիկանա․ 2012ՆապոլիԻտալիայի գավաթ․ 2013–14
Իտալիայի սուպերգավաթ․ 2014


=== Միջազգային ===
ԲրազիլիաՍուպերկլասիկո դե լաս Ամերիկաս․ 2014


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռաֆայելի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Ռաֆայելը transfermarkt-ում
Ռաֆայելը soccerbase.com-ում
Ռաֆայելը WhoScored.com կայքում
Ռաֆայելը Սամպդորիայի պաշտոնական կայքում
Ռաֆայելը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Ռաֆայելը ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում Archived 2016-10-10 at the Wayback Machine.
Տոռենտե (քաղաք)

Տոռենտե (իսպ.՝ Torrente), կատ.՝ Torrent), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Վալենսիա մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Վալենսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Ուէրտա-Օստե շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 69,3 կմ2։ Բնակչությունը՝ 79843 (2010 թվականին)։ Վարչական կենտրոնից հեռավորությունը՝ 9 կմ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Web del Ayuntamiento de Torrente
Torrente en el Registro de Entidades Locales de la Generalidad Valenciana Archived 2007-10-10 at the Wayback Machine.
Noticias, eventos y actos de Torrente en Hortanoticias.com
etorrenti.com - El cronista gráfico de Torrente
RTVT - Radio Televisión Digital de Torrente Archived 2008-05-17 at the Wayback Machine.
Web de la Federación de Moros y Cristianos de Torrente
Դուբնայի շրջան (Տուլայի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դուբենսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Դուբնայի շրջան (ռուս.՝ Дубенский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տուլայի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Դուբնա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 799 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 14586 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 18,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Խլադնիի պատկերներ

Խլադնիի պատկերներ, տատանվող առաձգական թիթեղի մակերևույթի վրա հանգուցային գծերի շուրջը չոր ավազահատիկների կուտակմամբ առաջացող պատկերներ։ 1787 թվականին հայտնաբերել է գերմանացի գիտնական Էրնստ Խլադնին (գերմ.՝ Chladni, 1756-1827)։ Փոփոխելով ամրացման կետերը և գրգռման տեղերը՝ կարելի է ստանալ թիթեղի տարբեր սեփական տատանումների համապատասխանող պատկերներ։ Դրանք տալիս են տատանվող թիթեղի հանգուցային գծերի բաշխման ակնառու պատկերը։ Կլոր թիթեղի դեպքում հանգուցային գծերը լինում են շրջանաձև կամ շառավղային, իսկ ուղղանկյուն կամ եռանկյուն թիթեղի դեպքում ունենում են կողմերին կամ անկյունագծերին զուգահեռ ուղղություն։ Խլադնիի պատկերներն օգտագործվում են հեռախոսների, միկրոֆոնների, բարձրախոսների մեմբրանների տատանումների սեփական հաճախականության հետազոտման համար։
(805) Հորմութիա

(805) Հորմութիա (անգլ.՝ Hormuthia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1915 թվականի ապրիլի 17-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,192401 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5949 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7899 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2083,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172794 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,73° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(805) Հորմութիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տուրկիի շրջան

Տուրկիի շրջան (ռուս.՝ Турковский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սարատովի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տուրկի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1400 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12830 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,16 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Լիխոսյոլկա

Լիխոսյոլկա (ուկրաիներեն՝ Лихосілка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիխոսյոլկա գյուղում բնակվում էր 262 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1396 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 187,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռեդկինո (գյուղ, Կրասնոկամսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌեդկինոՌեդկինո (ռուս.՝ Редькино, բաշկիրերեն՝ Редькин,մար.՝ Ушмен), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 993 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(3949) Մաչ

(3949) Մաչ (անգլ.՝ Mach), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,208106 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1377 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2785 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1198,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,300382 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,78° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3949) Մաչ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոկովսկայա

Բոկովսկայա (ռուս.՝ Боковская), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Բոկովսկի շրջանի և Բոկովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 5.040 մարդ։ Հիմնվել է 1866 թ.։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1873 թ.։
Եռակի կետ

Եռակի կետ, երեք ֆազի կայուն հավասարակշռությանը համապատասխանող կետ նյութի վիճակի դիագրամի վրա։ Յուրաքանչյուր նյութի համար տրվում է ջերմաստիճանի (
  
    
      
        t
      
    
    {\displaystyle t}
  ) և ճնշման (
  
    
      
        p
      
    
    {\displaystyle p}
  ) որոշակի արժեքներով (
  
    
      
        p
        −
        t
      
    
    {\displaystyle p-t}
   դիագրամի վրա)։ Օրինակ, ջրի եռակի կետի 
  
    
      
        t
        =
        0
        ,
        0075
      
    
    {\displaystyle t=0,0075}
   °C, 
  
    
      
        p
        =
        6
        ⋅
        
          10
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle p=6\cdot 10^{3}}
   մթն (ջրի եռակի կետը ջերմաստիճանի բացարձակ թերմոդինամիկական ցուցանակի հիմնական ռեպերային կետն է)։ Միաբաղադրիչ համակարգի հավասարակշիռ վիճակում կարող են գտնվել միայն երեք ֆազ (տես Ֆազերի կանոն), ուստի եռակի կետը մեկն է։ Եթե հնարավոր ֆազերի թիվը երեքից ավելի է (բյուրեղային մի քանի մոդիֆիկացիա ունեցող նյութեր), ապա ավելանում է նաև եռակի կետերի թիվը։ Նյութերի մեծ մասի եռակի կետերին համապատասխանող 
  
    
      
        p
        <
        1
      
    
    {\displaystyle p<1}
   մթն։ Սակայն որոշ նյութերի, օրինակ, 
  
    
      
        C
        
          O
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle CO_{2}}
  -ի համար 
  
    
      
        p
        >
        1
      
    
    {\displaystyle p>1}
   մթն («չոր սառույցի» ստացման պայմանը)։
Մեջքի վրա պառկած ծովախեցգետինը

«Մեջքի վրա պառկած ծովախեցգետինը» (հոլ.՝ Een op zijn rug liggende krab), հոլանդացի նկարիչ, պոստիմպրեսիոնիզմի և էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ Վինսենթ վան Գոգի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1887 կամ 1890 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 38 × 46,5 սմ։
Այսօր «Մեջքի վրա պառկած ծովախեցգետինը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Վան Գոգի թանգարանում (Ամստերդամ, Նիդերլանդներ)։


== Պատմություն ==
«Մեջքի վրա պառկած ծովախեցգետինը» ստեղծագործությունն իրենից ներկայացնում է  նատյուրմորտ։ Վան Գոգի թանգարանն այս կտավը թվագրում է 1887 թվականի օգոստոս-սեպտեմբերին, սակայն որոշ աղբյուրներ էլ նշում են, որ այն ստեղծվել է 1889 թվականին։


== Նկարագիր ==

Այս նկարը ստեղծելիս Վինսենթը ոգեշնչվել է ճապոնական փորագրանկարներից։ Ինքն ու եղբայրը՝ Թեոն, այդպիսի փորագրություններ էին անում փայտի վրա։ Ըստ էության, նկարիչը ոգեշնչվել է ճապոնացի նկարիչ Կացուշիքա Հոքուսայից, որի նկարազարդումները Գոգը տեսել է «Le Japon Artistique» ամսագրում։
Նկարիչը կարմրի վառ երանգներով է նկարել ծովախեցգետնին՝ կանաչ ֆոնին։
Բացի այս նկարից՝ Վինսենթ վան Գոգը նմանատիպ նատյուրմորտ էլի է նկարել՝ «Երկու ծովախեցգետին» անվանումով, որտեղ ծովախեցգետիններից մեկը կրկին մեջքի վրա է պառկած։


== Տես նաև ==
Երկու ծովախեցգետին


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Een op zijn rug liggende krab»։ Վան Գոգի թանգարան։ Վերցված է 2020-04-18
Նորդեն

Նորդեն (գերմ.՝ Norden), քաղաք Գերմանիայում, Ստորին Սաքսոնիայի տարածքում:
Մտնում է Աուրիհ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 25116 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 106,33 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝  03 4 52 019:
Քաղաքը բաժանվում է 10 քաղաքային շրջանների։


== Պատմություն ==
Այն արևելյան Ֆրիսլանդիայի հնագույն քաղաքն է։ Իր գոյության սկզբնական ժամանակաշրջանում քաղաքը ծովափից գտնվում էր մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։
Հայտնի է, որ 1100 թվականից հետո այստեղ գոյություն է ունեցել հնատոհմ հողագործների համայնք։
Բնակավայրը քաղաքի իրավունք է ստացել 13-րդ դարում։
14-րդ դարում ուժեղ փոթորիկների արդյունքում քաղաքի տարածքում հայտնված ջուրը հետ չգնաց։ 1400 թվականին քաղաքը հայտնվել է ստեղծված ծովախորշի ափին։ Այդժամ քաղաքի ձեռներեց բնակիչները այստեղ կառուցում են նավահանգիստ և սկսում են ծովային առևտրով զբաղվել։
1445 թվականին այստեղ ռոմանագոթական ոճով կառուցվում է Սուրբ Լիուդիգերի եկեղեցին։
15-16-րդ դարերը քաղաքի տնտեսական զարգացման ժամանակաշրջանն էր։ Այդ ժամանակաշրջանի վկան «Կարմիր տունն» էր («Schönig’sche Haus»), որը կառուցվել էր 1576 թվականին։
Այնուհետև 1930 թվականին ջուրը հետ գնաց քաղաքից, ինչը հիդրոշինարարության շրջանում բնակչության ջանքերի արդյունքն էր։


== Ժողովրդագրություն ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Լուցկիներով աղջիկը (ֆիլմ)

Լուցկիներով աղջիկը (ֆր.՝ La Petite Marchande d'allumettes), կինոմատոգրաֆիայի ավանգարդի ոճով նկարահանված ֆրանսիական դրամա ֆիլմ, որն ստեղծել է Ժան Ռենուարի կողմից, 1928 թվականին։


== Սյուժե ==
Անդերեսենի «Լուցկիներով աղջիկը» սենտիմենտալ հեքիաթի էկրանավորումն է։ Ինչպես տեղեկացնում են սկզբի լուսագրերը, ֆիլմի իրադարձությունները տեղի են ունենում «նոր տարվա նախօրեին, ինչ-որ մի հյուսիսային քաղաքում»։ Փոքրիկ աղջիկը, չկարողանալով վաճառել ոչ մի լուցկի, քնում է ձյունածածկ փողոցում և քնած ժամանակ երազ է տեսնում (Անդերսենի հեքիաթում նա երազների շարք է տեսնում, որոնցից յուրաքանչյուրը համապատասխանում է երեխայի դրությանը, որն աստիճանաբար սառչում և ցրտից մահանում է), իսկ Ռենուարի ֆիլմում աղջիկը հայտնվում է խաղալիքների խանութում, որոնք կենդանանում են և հիշեցնում նրան անցորդներին, որոնց նա, առանց որևէ հաջողության, առաջարկում է գնել իր լուցկիները։ Ֆիլմն ավարտվում է այն ժամանակ, երբ երազն ընդհատվում է, քանի որ աղջիկը մահացել է, և վերջին կադրերում մենք տեսնում ենք անցորդներին, որոնք խոնարհվել են նրա վրա։


== Դերերում ==
Քեթրին Հեսսլինգ` Կարեն
Մանուել Ռաաբի
Ժան Շտորմ` Աքսել Օտտ
Էմի Ուելս
Աննի Հելս


== Գեղարվեստական առանձնահատկություններ ==
Ֆիլմը նկարահանվել է «Հին աղավնոց» թատրոնի ձեռնահարկում, որը վերածվել էր կինոտաղավարի։ Ըստ Պ. Լեպրոնի` դա բանաստեղծական և ստեղծագործաբար նկարահանված ֆիլմ էր, որն առաջին անգամ բացահայտել է Ժան Ռենուարի ռեժիսորական մեծ տաղանդը։ Վերջինս գրել է. «Մենք օգտագործել ենք սարքավորումներ, որոնք դարձել են կինոարտադրության հետագա զարգացման հիմքը։ Մենք ինքներս ենք պատրաստել դեկորները, մակետները, հագուստը և այլն։ Մենք ինքներս ենք երևակել ժապավենը և տիրաժավորել ֆիլմը։ Ֆիլմն ավելի վատը չէր, քան մյուսները, հատկապես հաջողված էին հեքիաթային տեսարաները։ Դժպախտաբար, ծիծաղելի գործընթացի պատճառով մեր արհեստավորական նախաձեռությունը տապալվել է»։ Ըստ Ժորժ Սադուլի` «Անդերսենի ոճով մտածված հեքիաթային տեսարանը, անկասկած, ֆիլմի լավագույն դրվագն էր, որում Քեթրին Հելսինգը չափազանց սեթևեթ տեսք ուներ։ Սակայն Մելեսի խաչումը էքսպրեսիոնիստերի հետ Ռեունարին ավելի քիչ օգուտ է բերել, քան Էրիխ Շտրոհայմի համադրումը Էմիլ Զոլայի հետ»։
Երբ 1930 թվականին ֆիլմը հնչյունավորվել է, որպես երաժշտական ֆոն օգտագործվել է Մենդելսոնի և Շտրաուսի երաժշտությունը, երկնքում ընթացող ճակատամարտը ուղեկցվել է Ռիխարդ Վագների «Վալկիրիաների թռիչքը» երաժշտությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
В. С. В. Комаров. История зарубежного кино. Том 1. Немое кино. — М.: «Искусство», 1965.
Պարիկոնիա

Պարիկոնիա (պորտ.՝ Pariconha), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Սերանա դու Սերտան Ալագոանու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 10 264 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 258,525 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 39,7 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1992 թվականի ապրիլի 7-ին։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման չորային է։
Զամկա վանական համալիր (Սուչավա)

Զամկա վանական համալիր (ռումիներեն՝ Mănăstirea Zamca), հայկական վանական համալիր, որը գտնվում է Ռումինիայի Հարավային Բուկովինա մարզի Սուչավա քաղաքի արևմտյան հատվածում։


== Պատմություն ==
Վանական համալիրը կառուցվել է 1606 թվականին հայ փախստականների կողմից, որոնք դեռևս 14-րդ դարում հաստատվել էին Մոլդովական իշխանությունում՝ հոսպոդար Ալեքսանդր Բարեպաշտի կառավարման ժամանակ։ Վանական համալիրի գլխավոր վանքի՝ Սուրբ Ավքսենտիոսի կենտրոնում է գտնվում Հագոպշի Վարդանի գերեզմանը հետևյալ գրառությամբ. «Սա Ամիրի որդի Հագոպշիի գերեզմանն է։ Նա համարվում է սուրբ եկեղեցու հիմնադիրը։ Մահացել է 1051 թվականին (Գրիգորյան օրացույցով՝ 1602)»։
Վանական զանգակատունը կառուցվել է հենց նույն տարում՝ 1606 թվականին։ Այդ տարին նշված է նաև այն քարի վրա, որը զարդարված է ծաղիկներով ու գտնվում է աշտարակի արևելյան կամարի ամենաբարձր կետում։
17-րդ դարում վանական բակի արևմտյան հատվածում գտնվող շինությունում գտնվել է Մոլդովայում հայկական եպիսկոպոսի նստավայրը։
Զամկա վանական համալիրը գտնվում է ռազմավարական կարևոր տեղանքում։ Այն շրջափակված է պատերով, որոնք ձևավորում են անհամաչափ քառանկյուն՝ ամրացված ներքին և արտքին կոնտրֆորսներով, առանց պաշտպանական աշտարակների։
1690-1691 թվականներին լեհ-թուրքական պատերազմի ժամանակ լեհ Յան III Սոբեսկին հերթական անգամ ներխուժեց Մոլդովա։ 1691 թվականի աշնանը, արշավանքից վերադառնալու ճանապարհին, պլանավորելով մոլդովական գահին նստեցնել իր որդուն՝ Յակուբին, նա լեհական կայազորները թողնում է ամրաշինական մի շարք համալիրներում, այդ թվում Նյամցի ու Սուչավայի ամրոցներում և Ագապիայի, Սեկուի ու Զամկայի վանքերում։ Լեհերն այդ ժամանակ վանքի հյուսիսային, արևելյան ու հարավային հատվածներում հողաթմբեր կառուցեցին, իսկ հողաթմբերի ու քարե արգելապատնեշների միջև խրամատներ փորեցին։ Այդ ժամանակ, հավանաբար, ի հայտ եկավ նաև վանական համալիրի Զամկա անվանումը, որն առաջացել է լեհերեն «zamek» բառից, ինչը նշանակում է «ամրոց», «ամրաշինական կառույց», «ամրաշինական վայր»։
Ճարտարապետական համալիրը բաղկացած է երեք կառույցներից՝ Սուրբ Ավքսենտիոսի հայ կաթողիկե եկեղեցուց (1551 թվական), արևելյան հատվածում գտնվող շուրջ 26 մետր բարձրություն ունեցող զանգակատնից (1606 թվական) և արևմտյան հատվածում գտնվող, սուրբ Գրիգոր զանգակատնով շինությունից (1606 թվական), որտեղ գտնվում է վանական համալիրի մուտքը։ 18-րդ դարում եկեղեցու ներքին հատվածն զարդարվել է ֆրեսկոներով։
Զամկա վանական համալիրը 2004 թվականին ներառվել է Սուչավա ժուդեցի պատմական հուշարձանների ցանկում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Հայերը Ռումինիայում


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
I. Popovici - „Zămcile Sucevii. Contribuțiuni istorico-arheologice”, în „Crainicul cetății”, 1933, nr. 5-6, p. 82-83.
Leon Șimanschi - „Mănăstirea Zamca” (Ed. Meridiane, București, 1967)


== Արտաքին հղումներ ==
Manastirea Zamca(ռում.)
Օվերտոն շրջան (Թենեսի)

Օվերտոն շրջան (անգլ.՝ Overton County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.121 կմ² է, բնակչությունը՝ 20.118 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լիվինգստոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1806 թ.։
NGC 6047

NGC 6047 (այլ նշանակությունը՝ MCG 3-41-87, ZWG 108.111, DRCG 34-62, PGC 57033), էլիպսաձև գալակտիկա (ըստ Հաբլի հաջորդականության) Վահագնի համաստեղությունում։ Այս աստղագիտական մարմինը մտնում է Նոր ընդհանուր կատալոգի (NGC) բնօրինակ խմբագրության թվարկած ցուցակի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկատվություն անգլերենով և ֆրանսերենով բնօրինակ «Նոր ընդհանուր կատալոգից»
Տեղեկատվություն(անգլ.) Նոր ընդհանուր կատալոգի վերանայված տարբերակից
SIMBAD(անգլ.)
VizieR(անգլ.)
NASA/IPAC Extragalactic Database(անգլ.)
GC-ին նվիրված հրատարակությունների ցանկ 6047
Աղի լճակ

Աղի լճակ, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում։ Գտնվում է Վանա լճից հարավ-արևելք։ Փակ լիճ է, ջրերը աղի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆեթհի Օքյար

Ալի Ֆեթհի Օքյար (թուրքերեն՝ Ali Fethi Okyar, ապրիլի 29, 1880(1880-04-29), Պրիլեպ, Օսմանյան կայսրություն - մայիսի 7, 1943(1943-05-07), Անկարա, Թուրքիա և Ստամբուլ, Թուրքիա Ալի Ֆեթհի բեյ), թուրք պետական գործիչ և դիվանագետ, որը նույնպես ծառայել է որպես զինվորական սպա և դիվանագետ Օսմանյան կայսրության գոյության վերջին տասնամյակում։ Նա նաև Թուրքիայի երկրորդ վարչապետն էր (1924-1925) և Թուրքիայի խորհրդարանի երկրորդ նախագահը Մուսթաֆա Քեմալից հետո։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է չերքեզական կամ ալբանական ընտանիքում։
1913 թվականին նա միացել է միության և առաջադիմության կոմիտեին (վե թերաքքի ջեմիյեթի) և ընտրվել է կոմիտեի գլխավոր քարտուղար։ Նույն թվականին նշանակվել է դեսպան Բուլղարիայում, իսկ դիվանագիտական առաքելության ռազմական կցորդը Մուստաֆա Քեմալն էր։
1922 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար։
1924-1923 թվականներին և 1924-1925 թվականներին՝ Թուրքիայի վարչապետ։ Միաժամանակ այդ պաշտոնը համատեղել է երկրի ազգային պաշտպանության նախարարի պաշտոնի հետ (1924-1925)։
Այդ նշանակումների միջև ընկած ժամանակահատվածում եղել է Ազգային մեծ ժողովի նախագահ։
1925-1930 թվականներին եղել է Ֆրանսիայում Թուրքիայի դեսպանը։ Նա Աթաթուրքին խնդրել է Յալովայում կայացած հանդիպման ժամանակ թույլ տալ ընդդիմադիր Լիբերալ Հանրապետական կուսակցություն հիմնել՝ Թուրքիայում Բազմակուսակցական ժողովրդավարության ավանդույթ ստեղծելու համար։ Սակայն երբ կառավարությունը նկատել է իսլամիստների և Աթաթուրքի բարեփոխումների հակառակորդների շրջանում այդ ընդդիմադիր կուսակցության աջակցությունը, այն հայտարարվել է անօրինական և փակվել էր, իրավիճակը նման է Առաջադիմական հանրապետական կուսակցությանը, որը  1924 թվականին գոյատևել է մի քանի ամիս։
1939-1941 թվականներին զբաղեցրել է արդարադատության նախարարի պաշտոնը։

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
W. F. Weiker, Political tutelage and decocracy in Turkey: the Free Party and its afternath, Leyde 1973.


== Արտաքին հղումներ ==
Ali Fethi Okyar'ın Biyografisi, Millî Savunma Bakanlığı
Primers ministres de Turquia (llista)
http://www.freebase.com/m/026tgct Archived 2015-03-29 at the Wayback Machine.
Ալլահաքբար (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալլահաքբար (այլ կիրառումներ)Ալլահաքբար, Ալաագբար, Ալաախպեր, Ալահագբար, Ալահախպեր, Ալահյուեկբեր, Ալա–Ալանեքբերդաղ, Ալլահյուեքբեր, Կարմիր Փորակ, լեռնագագաթ Ալլահաքբար լեռներում։ Արսիան-Մեծրաց լեռնաշղթաների սահմանակետն է։ Բարձրությունը 3404 մ։ Ոմանք այս գագաթը նույնացնում են Ալլահաքբար Կարմիր Փորակ լեռնագագաթը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուստավ Հերց

Գուստավ Լյուդվիգ Հերց (գերմ.՝ Gustav Ludwig Hertz, հուլիսի 22, 1887(1887-07-22)[…], Համբուրգ, Գերմանական կայսրություն - հոկտեմբերի 30, 1975(1975-10-30)[…], Արևելյան Բեռլին, Արևելյան Գերմանիա), գերմանացի ֆիզիկոս, Բեռլինի ԳԱ անդամ, Նոբելյան մրցանակակիր (1925)։
Գերմանացի ֆիզիկոս, մեծանուն ֆիզիկոս Հենրիխ Հերցի թոռն է։


== Կենսագրություն ==
1913-1920 թվականներին աշխատել է Բեռլինի համալսարանում, 1920-1925 թվականներին՝ Էյդհովենի Ֆիլիպսի գործարանի լաբորատորիայում, 1925-1927 թվականներին՝ Հալեյի համալսարանի, 1928-1935 թվականներին՝ Բեռլինի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի պրոֆեսոր։ 1935-1945 թվականներին ղեկավարել է Բեռլինի Սիմենսի անվան գիտահետազոտական լաբորատորիան։ 1945-1954 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ-ում։ 1954-1962 թվականներին Լայպցիգի ֆիզիկայի ինստիտուտի պրոֆեսոր և տնօրեն։
Հիմնական աշխատանքները նվիրված են սպեկտրադիտմանը։ 1912-1914 թվականներին Ջ. Ֆրանկի հետ կատարած հիմնարար փորձերի համար 1925 թվականին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։ 1913 թվականին Ֆրանկ Հերցի հետ հետազոտել է գազի ատոմների մոլեկուլների հետ էլեկտրոնների բախման երևույթը և փորձով ապացուցել ատոմի էներգիայի ընդհատ մակարդակի գոյությունը։ Ուսումնասիրել է ռենտգենյան ճառագայթների կլանման սպեկտրները, մշակել իզոտոպների բաժանման դիֆուզիոն մեթոդը։ Կատարել է մի շարք աշխատանքներ դիֆրակցիայի, էլեկտրոնային ճառագայթման, գազերի մեջ պարպումների, պլազմայի գերձայնի և կիսահաղորդիչների բնագավառում։ Եղել է աշխարհի բազմաթիվ ակադեմիաների ու գիտական ընկերությունների անդամ, այդ թվում նաև ԽՍՀՄ ԳԱ (1958) արտասահմանյան անդամ։


== Պարգևներ ==
Նոբելյան մրցանակ (1925, Ֆրանկի հետ)
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1951)


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Պավել Ծատուրյան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ, 1901-2000, Գիրք Ա, Երևան-2007։
Գայոս Մանիլիոս

Գայոս Մանիլիոս (հնարավոր է՝ ունեցել է Կրիսպոս կոգնոմենը, լատ.՝ Gaius Manilius (Crispus)), հին հռոմեացի քաղաքական գործիչ, մ․թ․ա․ 66 թվականի պլեբեյական տրիբուն։
Մ․թ․ա․ 67 թվականի դեկտեմբերին առաջարկել և անցկացրել է օրենք, որով ազատարձակներին թույլ էր տրվում քվեարկել այն քաղաքացիների տրիբաներում, որոնք նրանց ազատություն են շնորհել, թեև նախկինում նրանք քվեարկում էին միայն չորս քաղաքային տրիբաներում։ Սակայն շատ շուտով օրենքը չեղարկվել է սենատի կողմից։ Հավանաբար սենատը հիմնվել է օրենքի ընդունման ժամանակ թույլ տրված խախտումների վրա։
Մ․թ․ա․ 66 թվականի սկզբում Մանիլիոսն առաջարկել է օրինագիծ, ըստ որի՝ հատուկ Գնեոս Պոմպեոս Մեծի համար ստեղծվել է հատուկ լիազորություններով արտակարգ պաշտոն՝ նպատակ ունենալով արագ ավարտին հասցնել Միհրդատյան երրորդ պատերազմը։ Օրինագծի համաձայն՝ Պոմպեոսն ստացել է Լյուցիոս Լուկուլլոսի զորքերի և արևելք ուղարկված օժանդակ ուժերի հրամանատարությունը, ինչպես նաև ընդունել կուսակալի իշխանությունը երկու պրովինցիաներում՝ Բյութանիայում ու Պոնտոսում, ինչպես նաև Կիլիկիայում։ Գնեոսը նաև իրավունք է ստացել ինքնուրույն հայտարարել պատերազմ և կնքել հաշտություն։ Մանիլիոսի առաջարկն ընդունվել է ոչ միանշանակ։ Ի վերջո, օրենքն ընդունվել է ժողովրդական ժողովի կողմից։
Մ․թ․ա․ 66 թվականի դեկտեմբերի վերջին՝ տրիբունոսի պարտականությունների ժամկետի ավարտից հետո, Մանիլիոսը կանգնել է դատարանի առաջ՝ մեղադրվելով պաշտոնն զբաղեցնելու ժամանակ յուրացումների կատարման համար (res repetundae)։ Գործը պետք է քններ պրետոր  Մարկոս Ցիցերոնը։ Ցիցերոնը, որ լիազորությունները վայր է դրել մի քանի օր անց (պրետորներն իրենց լիազորությունները վայր էին դնում դեկտեմբերի 31-ին), այդ գործի քննմանը նվիրել է մի քանի օր, ապա ստանձնել Մանիլիոսի պաշտպանությունը։ Ամենայն հավանականությամբ, Ցիցերոնը Մանիլիոսին պաշտպանելու համար հրաժարվել է դատարանի նախագահությունից։ Մանիլիոսն արդարացվել է. ըստ այլ տարբերակի՝ նիստն ձախողվել է։ Հաջորդ տարի Մանիլիոսը դատի է տրվել հռոմեական ժողովրդի մեծությունը վիրավորելու համար (maiestas)։  Այդ գործը քննել է մեկ այլ պրետոր, և Գայոս Մանիլիոսը մեղավոր է ճանաչվել։ Նրա հետագա ճակատագրի մասին ոչինչ հայտնի չէ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Broughton T. R. S. The Magistrates of the Roman Republic. — Vol. II. — N. Y.: American Philological Association, 1952. — 647 p.
Хрусталёв В. К. Уголовные процессы над народным трибуном Гаем Манилием в 66-65 гг. до н. э.: политический аспект // Мнемон. Исследования и публикации по истории античного мира. — Вып. 13. — СПб., 2013. — С. 239—252
(61) Դանաե

(61) Դանաե (անգլ.՝ Danae), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1860 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Հերման Գոլդշմիդտի կողմից Փարիզում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,9811 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4805 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4817 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1880,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,191487 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,22° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)Դանաե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գլիպտիկա

Գլիպտիկա, ( հուն․՝ γλφκσ-փորագրել), թանկարժեք և կիսաթանկարժեք քարերի վրա փորագրելու, քանդակելու արվեստ։ Գլիպտիկայի հայտնի հնագույն նմուշները ստեղծվել են մ․թ․ա․ 4-րդ հազարամյակում՝ Մի Հեծյալի և հետևակի մենամարտի պատկերով գեմմա, սարդիոն, թռչունի պատկերով գեմմա, սարդիոն Միջագետքում, Առաջավոր Ասիայում և Եգիպտոսում։ Փորագրված այդ քարերը հիմնականում գլանաձև կնիքներ են՝ մարդկանց և կենդանիների ռեալիստա Դիմապատկերով գեմմա կան պարզունակ պատկերներով, կենցաղային ու դիցաբանական տեսարաններով, երկրաչափական նախշերով։
Միջագետքի գլիպտիկայի ավանդույթներին սերտորեն կապված են Ուրարտուի և Աքեմենյան Պարսկաստանի գեմմաները։ Ուրարտական կնիքների վրա հաճախ հանդիպում են պաշտամունքային պատկերներ, խորհրդանշաններ, երբեմն՝ թագավորի, քրմապետի, նրանց մերձավոր Զկնկուլի պատկերով սարդիոնե գեմմայի կնքադրոշմների, ինչպես և առյուծի նկարներ։ Եգիպտոսի կնիքները ունեն բզեզի՝ սուրբ կոյաբնդեռի ձև, որոնց ստորին մասում կան գաղափարագիր տեքստեր կամ դիցաբանական կերպարներ։ Հին Տունաստանոլմ և Տռոմում գլիպտիկայի արվեստը հասել է բացառիկ նրբության և գծանկարի գեղեկցության։
Մ․թ․ա․ 5-4-րդ դարերում, երբ կազմավորվել են անտիկ գլիպտիկայի դասական ձևերը, մեծ նշանակություն է ստացել քարերի տարբեր դեկորատիվ հատկությունների կիրառումը։ Այդ ժամանակի գեմմաների պատկերները աչքի են ընկնում զուսպ կոմպոզիցիայով, պարզությամբ և ներդաշնակությամբ։ Մ․թ․ա․ 4-րդ դարում տարածում են գտել կամեյոնները՝ ուռուցիկ պատկերներով գեմմաները։ Հելլենիզմի շրջանում բարձր ծաղկման է հասել դիմանկարներով գլիպտիկան։ Դանուբի, Տռենոսի, Մերձսևծովյան հյուսիսային շրջաններում, Անդրկովկասում գոյություն են ունեցել գլիպտիկայի տեղական դպրոցներ։ Հայաստանի պատմության պետական թանգարանում պահվում են կիսաթանկագին քարերից բազմաթիվ կնիքներ, որոնց վրա փորագրված են կամ անուններ, կամ արձանագրություններ, բանաձևեր կամ նրանց տերերի նշանները։ Միջին դարերում գլիխպտիկան գլխավորապես զարգացել է Արևելքում։ Եվրոպայում այն կրկին վերելք է ապրել Վերածննդի դարաշրջանում, առանձնապես՝ կլասիցիզմի շրջանում։ 19-րդ դարում գլիպխտիկան որպես արվեստի տեսակ անկում է ապրել։
Վինչեստերներ (հեռուստասերիալ)

«Վինչեստերներ» (անգլ.՝ The Winchesters), մռայլ ֆենտեզի և դրամա ժանրի ամերիկյան հեռուստասերիալ, որի հեղինակներն են Ռոբի Թոմփսոնը, Ջենսեն Էքլսը և Դանիելա Էքլսը։ Հանդիսանում է «Գերբնականը» հեռուստասերիալի սփին օֆֆը և պրիկվելը։ Պրեմիերան կայացել է 2022 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ The CW հեռուստաալիքով։


== Սյուժե ==
Հեռուստասերիալի իրադարձությունները տեղի են ունենում 1970-ականներին։ Դին Վինչեստերը պատմում է իր ծնողների՝ Ջոն Վինչեստերի և Մերի Քեմփբելի ծանոթության, սիրո և հրշեների դեմ պայքարի մասին պատմությունը, որոնցից յուրաքանչյուրը որոնում է իր ծնողներին։


== Դերերում ==


=== Հիմնական կազմ ===
Մեգ Դոնելի՝ Մերի Քեմփբել
Դերեկ Ռոջեր՝ Ջոն Վինչեստեր
Նիդա Հուրշիդ՝ Լատիկա Դեսաի, սկսնակ և երիտասարդ որսորդ
Ջոջո Ֆլեյթես՝ Կառլոս Սրերվանտես, դեմոնների դեմ պայքարող ինքնավստահ որսորդ
Դեմետրիա ՄակՔիննի՝ Ադա Մոնրո, օկուլտիզմով հետաքրքվող կին, որը ունի սեփական գրախանութ
Բիանկա Քայլիչ՝ Միլլի Վինչեստեր, Ջոնի մայրը


=== Երկրորդական կազմ ===
Ջենսեն Էքլս՝ Դին Վինչեստեր (պատմող)
Գիլ ՄակՔիննի՝ Հենրի Վինչեստեր
Թոմ Ուելինգ՝ Սեմյուել Քեմփբել
Բրիջեթ Ռիգան՝ Զիլ Ռոքսի


=== Հրավիրված աստղեր ===
Ռոբ Բենեդիկտ՝ Տանգո
Ռիչարդ Սփեյթ կրտեր՝ Լոկի


== Էպիզոդներ ==


== Արտադրություն ==


=== Մշակում ===
2021 թվականի հունիսի 24-ին հայտարարվել է, որ The CW հեռուստաալիքը սկսել է «Գերբնականը» հեռուստասերիալի պրիկվելի մշակումը, այն ստացել է «Վինչեստերներ» անվանումը, որի սյուժեն կենտրոնացված է Սեմի և Դինի ծնողների՝ Ջոնի և Մերիի վրա։ Գործադիր պրոդյուսերներն են Ջենսեն Էքլսը և նրա կինը՝ Դանիելլա Էքլսը, իսկ սցենարիստը Ռոբի Թոմփսոնն է, որը նաև եղել «Գերբնականի» սցենարիստը։ Էքլսը նաև հանդես է գալիս պատմողի դերում։ 2022 թվականի փետրվարի 3-ին պատվիրվել է պիլոտային էպիզոդը, որի ռեժիսորը եղել է Գլեն Ուինթերը։
2022 թվականի մարտի 21-ին հայտարարվել է, որ Ջոնի և Մերիի դերերի համար ընտրվել են Մեգ Դոնելն և Դրեյք Ռոջերը։ 2022 թվականի մայիսի 12-ին հայտարարվել է, որ The CW-ն արդեն արտադրում է հեռուստասերիալը և պրեմիերան նշանակվել է 2022 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։ 2022 թվականի օգոստոսին հաստատվել է, որ առաջին էպիզոդում Էքսլը ֆիզիկապես վերադառնալու է Դինի դերին։


=== Նկարահանումներ ===
Պիլոտային սերիայի նկարահանումները սկսվել են 2022 թվականին Նոր Օռլեանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Առած-ասացվածք

Առած-ասացվածքներ, բանահյուսական ամենակենսունակ ժանրաձևերից։ Փոքրածավալ են և արտահայտում են ժողովրդի մտածելակերպն ու աշխարհայացքը։ Եթե առածները փոխաբերություններ են, ապա ասացվածքներն անմիջականորեն արտահայտում են որևէ միտք կամ խրատ։ Հնագույն ծագում ունեն և մեզանում գրավոր օգտագործվել են դեռևս 5-րդ դարում։
Հայկական առած-ասացվածքների ամենամեծ հավաքածուն Արամ Ղանալանյանի «Առածանին» (1960) է։
Ուտյովկա

Ուտյովկա (ռուս.՝ Утёвка), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Նեֆտեգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր ավելին քան 6500 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չենսու Տաբոնե

Չենսու Տաբոնե (մալթ.՝ Vincent „Ċensu“ Tabone, մարտի 30, 1913(1913-03-30), Վիկտորիա (Մալթա), Gozo, Մալթա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - մարտի 14, 2012(2012-03-14), Սեյնթ Ջուլիանս, Մալթա), մալթացի պետական և քաղաքական գործիչ, Մալթայի նախագահը 1989-1994 թվականներին։


== Կենսագրություն ==


=== Կրթություն և գիտաբժշկական գործունեություն ===
1933 թվականին ավարտել է Մալթայի համալսարանը՝ ստանալով դեղագործության ոլորտում կրթություն։ 1937 թվականին դառնում է բժշկության դոկտոր։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես Մալթայի թագավորական հրետանու գնդապետ վիրաբույժ, իսկ հետո՝ որպես ակնաբույժ՝ Մտարֆա քաղաքի զինվորական հոսպիտալում։ 1946 թվականին ավարտել է իր բժշկական կրթությունը՝ ստանալով Օքսֆորդի համալսարանի բժիշկ-ակնաբույժի դիպլոմ։ 1953 թվականին նրան շնորհվել է Լոնդոնի դեղագործների միության դոկտորի կոչում։
Մալթա վերադառնալուց հետո նա մի քանի տարի աշխատել է որպես ակնաբույժ երկրի տարբեր հիվանդանոցներում։ Միաժամանակ մի քանի տարվա ընթացքում ԱՀԿ-ի փորձագետ է եղել կոնյունկտիվիտի օջախներում աշխատանքի գծով։ Նա աշխատել է Թայվանում, Ինդոնեզիայում և Իրաքում։ 1954 թվականին հիմնադրել է երկրի բժշկական ասոցիացիան և հանդիսացել նրա բազմամյա նախագահը։ 1957 թվականից Մալթայի համալսարանի կլինիկական ակնաբուժության պրոֆեսոր է։


=== Քաղաքական գործունեություն ===
1960-ական թվականների սկզբից սկսել է ակտիվ քաղաքական գործունեություն ծավալել։

1961 թվականին՝ գործադիր կոմիտեի անդամ։
1962—1972 թվականներին՝ գլխավոր քարտուղար։
1972—1977 թվականներին՝ առաջին փոխնախագահ։
1977—1985 թվականներին՝ ազգայնական կուսակցության գործադիր կոմիտեի նախագահ։ 1978-1987 թվականներին միաժամանակ եղել է կուսակցության միջազգային գործերի պաշտոնական ներկայացուցիչը։


=== Պետական գործունեություն ===
1966—1989 թվականներին՝ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, ակտիվորեն աշխատել է Եվրոպայի խորհրդի տարբեր հանձնաժողովներում։
1966—1971 թվականներին՝ զբաղվածության, աշխատանքի և սոցիալական ապահովության հարցերի նախարար։ Նա ՄԱԿ-ի ուշադրությունը հրավիրել է բնակչության ծերացման խնդրի վրա։
1987—1989 թվականներին՝ Մալթայի արտաքին գործերի նախարար։ Ակտիվորեն հանդես է եկել Կլիմայի փոփոխության հարցերով ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի ընդունման օգտին։
1989—1994 թվականներին՝ Մալթայի նախագահ։


== Պարգևներ ==
Մալթայի պարգևներ
Ռուդնևո (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌուդնևոՌուդնևո (ուկրաիներեն՝ Руднєве), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բերյուխ։ Հիմնադրվել է 16-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդնևո գյուղում բնակվում էր 768 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յուսուֆ (անուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յուսուֆ (այլ կիրառումներ)Յուսուֆ (եբրայերեն` )՝ աստվածաշնչային ծագումով և հայերի մոտ Հովսեփ ձևով տարածված անվան իսլամ դավանող ժողովուրդների մոտ տարածված ձևը։ Ադրբեջանցիների մոտ գործածվում են Յուսիֆ, Ուսուբ ձևերը և դրանցով կազմված Յուսիֆով, Ուսուբով ազգանունները։


== Անունը կրողները ==
Յուսուֆ Իբն Այուբ (մոտ1138-93 թթ.)` Եգիպտոսի և Սիրիայի առաջին սուլթանը
Յուսուֆ Իդրիս (1927-91 թթ.)` եգիպտոսցի գրող
Յուսուֆ ալ-Սիբաի (1917-78 թթ.)՝ եգիպտոսցի արաբ գրող
Յուսուֆ Քարշ (1908-2002 թթ.) •Yousuf Karsh• կանադահայ լուսանկարիչ


== Ազգանուններում ==
Զաքիր Յուսիֆով (1956 թ. Բաքու-1992 թ. Կասապետ)•Zakir Tofiq oğlu Yusifov• ադրբեջանցի օդաչու


== Տեղանուններում ==


=== Գյուղեր Արևմտյան Հայաստանում ===
Յուսուֆ
Յուսուֆբոգն
Յուսուֆլի


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆորդն ընդդեմ Ֆերրարիի

«Ֆորդն ընդդեմ Ֆերարիի» (անգլ.՝ Ford vs Ferrari, Մեծ Բրիտանիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում և մի շարք այլ երկրներում՝ Le Mans '66), Ջեյմս Մենգոլդի գեղարվեստական ֆիլմը (դրամա)։ Նկարահանվել է ամերիկացի դրող և լրագրող Է. Ջ. Բեյմի «Սլացեք ամբողջ ուժով։ Ֆորդը, Ֆերարին և նրանց պայքարը հանուն արագության ու փառքի Լե Մանում» (անգլ.՝ Go Like Hell: Ford, Ferrari, and Their Battle for Speed and Glory at Le Mans)։ Ֆիլմի գլխավոր դերերը կատարել են Քրիստիան Բեյլն ու Մեթ Դեյմոնը, երկրորդ պլանի դերերում նկարահանվել են Կատրիոնա Բալֆը, Ջոն Բերնթալը և Նոա Ջյուպը։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը ներկայացնում է իրական պատմություն Լե Մանի 24 ժամ մրցավազքում հաղթելու համար Ford և Ferrari թիմերի պայքարի մասին։
Սյուժեն պտտվում է էքսցենտրիկ ու վճռական ամերիկացի ինժներների ու կոնստրուկտորների թիմի շուրջ, որոնց գլխավորում են ավտոմոբիլային կանխատեսող Քերոլ Շելբին ու բրիտանացի մրցարշավորդ Քեն Մայլզը, որոնց Հենրի Ֆորդ II-ն ու Լի Յակոկան ուղարկել են զրոյից ստեղծելու բոլորովին նոր ավտոմեքենա, որը կարող է օգնել վերջապես առաջ անցնել մշտապես հաղթող Էնցո Ֆերրարիի թիմից։


== Դերերում ==


== Արտադրություն ==
Ֆիլմը, որ հիմնված է «Լե Մանի 24 ժամը» մրցարշավում հաղթելու համար Ֆորդի ու Ֆերրարիի պայքարի վրա, մշակվել է 20th Century Fox ընկերությունում։ Սկզբում նախատեսվել գլխավոր դերերը տալ Թոմ Քրուզին և Բրեդ Փիթին, բայց նախագիծը տապալվել է այն բանից հետո, երբ Ջեզ Բատերոութն ու Ջոն Հենրի Բաթերոութը գրել են սցենարի սևագիրը։ 2018 թվականի փետրվարի 5-ին հայտարարվել է, որ Ջեյմս Մենգոլդը հրավիրվել է դառնալու Ֆորդի ու Ֆերրարիի մրցակցության մասին պատմող ֆիլմի ռեժիսոր։ Ավելի ուշ Կատրինա Բալֆը, Ջոն Բերնթալնն ու Նոա Ջյուպը միացել են դերասանական կազմին՝ կատարելու երկրորդական դերեր։ 2018 թվականի հուլիսին Ջեք Մաքմալլենը մասնակցել է քասթինգի բրիտանացի գլխավոր մեխանիկ Մայլզի դերի համար, իսկ Թրեյսի Լետսը՝ միացել է դերասանական կազմին, որպեսզի մարմնավորի Հենրի Ֆորդ II-ին։ Ֆիլմի դերասանական կազմին է միացել նաև Ջո Ուիլյամսոնը։ 2018 թվականի օգոստոսին Ջեյ Ջեյ Ֆիլդը մասնակցել է քասթինգի ավտոմոբիլային ինժեներ Ռոյ Լաննի՝ Անգլիայում Ford Advanced vehicles ընկերության ղեկավարի և Հենրի Ֆորդ II-ի աջ ձեռքի դերը կատարելու համար։


=== Նկարահանումներ ===
Ֆիլմի նկարահանումներն սկսվել են 2018 թվականի հուլիսի 30-ին տարբեր վայրերում՝ Կալիֆոռնիայում, Նոր Օռլեանում, Ատլանտայում և Սթեյթսբորոյում։


== Թողարկում ==
Սկզբում 20th Century Fox ընկերությունը ֆիլմի թողարկումը նախատեսել է 2019 թվականի հունիսի 28-ին։ Ավելի ուշ թողարկումը տեղափոխվել է 2019 թվականի սեպտեմբեր՝ Տորոնտոյի կինոփառատոնի ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ford vs Ferrari, реальность и отличия от фильма на motorsport.com, часть 1, часть 2, часть 3
Ֆիլմի մասին NY Times կայքում