Ալբանական լեկ

Լեկ (ալբ․՝ lek, հոգնակի՝ lekë), Ալբանիայի դրամական միավորը՝ սկսած 1926 թվականից (ալբանական ֆրանկի հետ միասին), հիմնականը՝ 1947 թվականից։ Բաղկացած է 100 կինդարկաներից (ալբ․՝ qindarka)։
Միջազգային կոդը ISO 4217 համակարգում՝ ALL։
lek անունը ծագում է Ալեքսանդր Մեծի անվան կրճատումից (ալբ․՝ Leka i Madh)։
qindarka անունը ծագում է ալբանական հարյուր (ալբ․՝ qind) բառից։


== Պատմություն ==
Մինչև 1912 թվականը Ալբանիան չուներ պետականություն և Օսմանյան կայսրության մասն էր։
Անկախության հռչակումից հետո Ալբանիայի տարածքում սկսեց շրջանառվել ավստրո-հունգարական, իտալական և ֆրանսիական արժույթը։ Ինքը՝ ալբանական դրամական միավորը հայտնվեց միայն 1926 թվականի փետրվարին։
1926 թվականից Ալբանիայի դրամական միավորը դարձավ Ոսկե ֆրանկը (ալբ․՝ Frank Ar), որը հավասար է 100 ոսկե կինդարաների (ալբ․՝ Qindar Ar)։ 1/5 ոսկե ֆրանկը լեկն էր (ալբ․՝ Lek)՝ հավասար 100 կինադարա լեկի (ալբ․՝ Qindar Leku)։ Այդկերպ 1 ոսկե ֆրանկ = 5 լեկի = 100 ոսկե կինդարա = 500 կինդարա լեկ։ Ոսկու պարունակությամբ (0,290323 գրամ) ալբանական (ոսկե) ֆրանկը հավասարվել է ֆրանսիական ֆրանկին։
Օկուպացիայի ժամանակ ֆրանկը հավասարվել էր իտալական լիրային. 1 ֆրանկ = 6,25 լիրա։
1947 թվականին ֆրանկը փոխարինվեց նոր արժույթով՝ լեկով. 1 ֆրանկ = 9 լեկ։
1949 թվականին տեղի ունեցավ լեկ թղթադրամի փոխարիանում նոր տեսակի թղթադրամների՝ առանց դենոմինացիայի։
1965 թվականին տեղի ունեցան դրամական բարեփոխումներ. հին լեկերը փոխարինվեցին նորերով՝ 10։1 հարաբերությամբ։


== Արտաքին տեսքը ==


=== Թղթադրամներ ===


==== 1926 թվականի թողարկում ====
Առաջին ալբանական թղթադրամները՝ 1, 5, 20 и 100 ոսկե ֆրանկները, թողարկվել են 1926 թվականին։ 1 ոսկե ֆրանկ թղթադրամը երկու արժողությունից էր բաղկացած՝ 5 լեկ, և գտնվում էր շրջանառության մեջ 10 օր։


==== 1939 թվականի թողարկում ====
1939 թվականին թողարկվեցին նոր թղթադրամներ, որոնց վրա արժողությունները նշվում էին ֆրանգներով։ 5 և 20 ֆրանգներով թղթադրամները ունեին յուրօրինակ ձևավորում, 100 լեկի համար օգտագործվում էր 1926 թվականի թղթադրամը, որի դիմային հատվածում տպվում էր ալբանական երկգլխանի արծիվը՝ Ալբանիայի նախագահի՝ Ահմետ Զոգուի պատկերի վերևում։ Այս տեսքով թղթադրամը շրջանառության մեջ մնաց ընդամենը մի քանի օր։


==== 1940 թվականի թողարկում ====
1939 թվականին Ալբանիան օկուպացվեց Իտալիայի կողմից։ 1940 թվականին իտալական վարչակազմը թողարկեց 2 և 10 լեկ ու 100 ֆրանգ թղթադրամներ։ 1942 թվականին լրացուցիչ թողարկվեց 5 լեկ թղթադրամ։


==== 1945 թվականի թողարկում ====
1945 թվականին թողարկված թղթադրամները Դիմերեսի վրա ունեին 52×34 մմ չափով պատկեր՝ կատարված սև ներկով։ Այդտեղ պատկերված էր ալբանական երկգլխանի արծիվը և ալբաներեն լեզվով գրված էր Ալբանիայի պետական բանկ (ալբ․՝ Banka e Shtetit Shqiptar)։ Այստեղ օգտագործվել էին 1926 թվականի 20 ոսկե ֆրանկ, 1939 թվականի 20 ֆրանգ և 1940 թվականի100 ֆրանգ թղթադրամները։


==== 1945 թվականի թողարկում ====


==== 1947 թվականի թողարկում ====


==== 1949 և 1957 թվականների թողարկումներ ====
1949 թվականին ներկայացվեց 10, 50, 100, 500 и 1000 լեկ արժողությամբ թղթադրամների շարքը։ Նույնատիպ դիզայնով շարքը ներկայացվեց 1957 թվականին։


==== 1965 և 1976 թվականների թողարկումներ ====
1965 թվականին ներկայացվեց 1, 3, 5, 10, 25, 50 и 100 լեկ արժողությամբ թղթադրամների շարքը։ Նմանատիպ ձևավորմամբ երկրորդն արդեն ներկայացվեց 1976 թվականին։


==== 1991 թվականի թողարկում ====
1991 թվականին թողարկվեց 100 լեկ արժողությամբ թղթադրամը, որից հետո էլ՝ 500 լեկ։


==== 1992 թվականի թողարկում (արժութային լեկ) ====
Կանխիկ փողերի չբավարարման պատճառով 1992 թվականին շրջանառության մեջ բաց թողնվեցին 10 և 50 արժութային լեկերը (ալբ․՝ Lek Valutё)։ Նրանց արժեքը մեծացավ 50 անգամ՝ 10 արժութային լեկ = 500 լեկ, 50 արժութային լեկ = 2500 լեկ։
Այդ թղթադրամները մնացին շրջանառության մեջ մեկ տարի և շուտով փոխարինվեցին։ 1 արժութային լեկ թղթադրամը տպագրվեց, սակայն շրջանառության մեջ բաց չթողնվեց։


==== 1992 թվականի թողարկում ====


==== 1996 թվականի թողարկում ====


=== Մետաղադրամներ ===


==== 1926 թվականի թողարկում ====
Առաջին ալբանական մետաղադրամները 5 и 10 կինդարա լեկ, 1/4, 1/2 и 1 լեկ, 2, 5, 20 և 100 ֆրանկ արժողությամբ բաց թողնվեցին շրջանառության մեջ 1926 թվականին։ Բոլոր մետաղադրամները հատվել էին Իտալիայում՝ հռոմեական մետաղադրամների հատման վայրում և ունեին լատինական R տառի տեսքը։


==== 1927 թվականի թողարկում ====


==== 1930 և 1931 թվականների թողարկումներ ====


==== 1935 թվական ====


==== 1937 թվականի թողարկում ====


==== 1938 թվականի թողարկում ====
1938 թվականին թողարկվեցին ոսկե մետաղադրամներ։ 20, 50 և 100 (ոսկե) ֆրանկ արժողությամբ մետաղադրամները նվիրված էին Զոգ Առաջին թագավորի կառավարման 10-ամյակին, իսկ 20 ւ 100 (ոսկե) ֆրանկ արժողությամբ մետաղադրամները՝ թագավորական հարսանիքին։


==== 1939 թվականի թողարկում ====


==== 1940 թվականի թողարկում ====


==== 1941 թվականի թողարկում ====


==== 1947 և 1957 թվականների թողարկումներ ====


==== 1964 թվականի թողարկում ====


==== 1969 թվականի թողարկում ====


==== 1988 թվականի թողարկում ====


==== 1989 թվական ====


==== 1995, 1996 և 2000 թվականների թողարկումներ ====


==== 2003 թվականի թողարկում ====


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալբանիայի բանկի պաշտոնական կայքը (ալբ.) (անգլ.)
Historical and current banknotes of Albania (անգլ.) (գերմ.)
Ալբանական լեկ. թղթադրամների և մետաղադրամների պատկերները (անգլ.)
Ալբանիայի մետաղադրամներ (անգլ.)
Ալբանիայի մետաղադրամների հավաքածու (անգլ.)