armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վլադիմիր Աստրախանցև

Վլադիմիր Աստրախանցև (ուկրաիներեն՝ Владимир Астраханцев, 1960, Խարկով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի ջութակահար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Խարկովում, երաժիշտների ընտանիքում։ Ավարտել է Խակովի հատուկ երաժշտական դպրոց-ինտերնատը, այնուհետև Կիևի պետական կոնսերվատորիան և ասպիրանտուրան (Բոգոդար Կոտորովիչի աշակերտն էր)։ Դասավանդել է Խարկովի արվեստի պետական համալսարանում։ 1984 թվականին հաղթել է Ուկրաինայի ջութակահարների հանրապետական մրցույթում։ Պ. Ի. Չայկովսկու անվան 7-րդ երաժշտական փառատոնի դափնեկիր։
Աստրախանցևի միջազգային կարիերան սկսել է Գերմանիա կատարած հյուրախաղերի ժամանակ, Բեռլինյան ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ, Ռոբերտ Խանելիի ղեկավարությամբ։ Վլադիմիր Աստրախանցևը տարբեր նվագախմբերի հետ հյուրախաղեր է ունեցել Արևելյան և Արևմտյան Եվրոպայում, Սկանդինավիայում, Հեռավոր Արևելքում, Միջին Ասիայում և ԱՄՆ-ում։ Տարիներ շարունակ Մյունխենի կամերային նվագախմբի կոնցերտմեյստերն էր, որի հետ նվագում էր նաև որպես մենակատար։ Ներկայումս Աստրախանցևը Ցյուրիխի սիմֆոնիկ նվակախմբի կոնցերտմեյստերն է, աշխատում է նաև Հարավ-արևմտլյան Գերմանիայի ֆիլարմոնիկ նվագախմբում։
Աստրախանցևի ձայնագրութոյւններում Վիվալդիի, Բախի, Պագանինիի, Փ. Վակսմանի, Ալֆրեդ Շնիտկեի, Առնո Բաբաջանյանի, Միրոսլավ Սկորիկի և 20-րդ դարի այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններն են։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական կայք
Վլադիմիր Աստրախանցև։ «Այս վերադարձին սպսել եմ  20 տարի» // kultura.kharkov.ua, 22.02.2008.
Վլադիմիր Աստրախանցև // kultura.kharkov.ua, 05.12.2010
Խուան Ֆեռնանդես (կղզեխումբ)

Խուան Ֆեռնանդես (իսպ.՝ Archipiélago Juan Fernández), կղզեխումբ (բաղկացած հրաբխային 3 կղզուց) Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան մասում։ Պատկանում է Չիլիին։ Տարածությունը 185 կմ2 է։ Բարձրությունը մինչ 1650 մ է։


== Անվանում ==
Այս կղզիները եվրոպացիներից առաջինը 1574 թվականին տեսել է իսպանացի Խուան Ֆեռնանդեսը, որի անունով էլ դրանք կոչվել են։ Հավանական է, որ այս կղզիներն է նկարագրել անգլիացի Դանիել Դեֆոն․ այդ պատճառով ամենամեծ՝ Մաս֊ա֊Տիերա կղզին վերանվանվել է Ռոբինզոն Կրուզո կղզի։


== Աշխարհագրություն ==
Կղզեխումբը բաղկացած է 3 կղզուց․


== Ծանոթագրություններ ==
Պոպովո (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոպովոՊոպովո (ռուս.՝ Попово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տաղվահարի երգը

«Տաղվահարի երգը», Միջին թագավորության ժամանակաշրջանի հին եգիպտական կրոնական ազատախոհության մեզ հասած հավանաբար հնագույն հուշարձան։ Երկը կազմված է ընդհանուր սյուժեն չունեցող տասնհինգ տեքստից։


== Ծանոթագրություններ ==
Շոլա Ալիսոն

Սոլա Ալիսոն-Օբանիյի ավելի հայտնի է Շոլա Ալիսոն կամ Սոլա Ալիսոն անուններով (անգլ.՝ Shola Allyson, 1970-ականներ, Ikorodu, Լագոս, Նիգերիա), նիգերիացի սոուլ, ֆոլկ և կրոնական երգչուհի և երգահան։ Նա հանրությանն է ներկայացել իր Eji Owuro հիթային ալբոմով, որը սաունդթրեք ալբոմ է եղել համանուն ֆիլմի համար։ Eji Owuro-ից հետո նա թողարկել է Gbeje F'ori, Ire, Im'oore և այլ ալբոմներ։ Նրա հայտնի երգերից են "Eji Owuro", "Obinrin Ni Mi", "Aseye", "Isinmi" և այլն։ Բացի երգիչ լինելը, նա նաև ձայնի մարզիչ է և խորհրդատու։ Նա նաև երաժշտական քավրներ է անում նիգերական ֆիլմերի համար։    


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Ալիսոնը ծնվել է Իկորոդույում, Լագոս նահանգում, 1970-ական թվականներին։ Նախնական ուսումը ստացել է Անգլիկան տարրական դպրոցում, Իկորդույում, որից հետո նա հաճախել է Shams-el-deen քերականության դպրոց` միջնակարգ կրթություն ստանալու համար։ Նա հետագայում հաճախել է Պետական տեխնիակական քոլեջ, որտեղ ուսումնասիրել է բիզնես գիտություններ և ստացել NBTE վկայական։   
Նա հնարավորություն է ստացել Պոլիտեխնիկում ուսումնասիրելու երաժշտական տեխնոլոգիան, ավելի շատ ձայն և ավելի քիչ` երաժշտություն։ Ստացել է Ազգային բարձրագույն դիպլոմ` բարձր գնահատականներով։


== Կարիերա ==
Ալիսոնը սկսել է իր կարիերան որպես բեք երգիչ 1980-ականների վերջին, երբ նա դեռ 13 տարեկա էր։ Ավելի ուշ նա դարձել է պրոֆեսիոնալ բեք երգիչ և աշխատել է այնպիսի երաժիշտների հետ ինչպիսիք են Յինկա Այեֆելեն, Գբենգա Ադեբոյեն, Պասուման, Օբեսերեն և Դադի Շոուքին։ Նա հնարավորություն է ունեցել ստեղծելու իր Eji Owuro ալբոմը, երբ ֆիլմի սցենարը ձեռքին մի մարդու է հանդիպ հանրային ավտոբուսում։ Տղամարդը խոսակցություն է սկսել Ալիսոնի հետ` ասելով նրան ֆիլմի նկարահանման մասին, որը նա հենց նոր էր ավարտել և որի վերնագիրն էր «Orekelewa»: Ալիսոնը վերջիվերջո կանչվել է, որպեսզի սաունդթրեք երգի ֆիլմի համար, ինչի արդյունքում էլ ֆիլմի վերնագիրը փոխվել է` դառնալով «Eji Owuro»: Երբ "Eji Owuro" ֆիլմը թողարկվել է, ստուդաին որոշել է ստեղծել ամբողջական երաժշտական ալբոմ ֆիլմի համար։ Ալբոմը թողարկվելուց հետո ունեցել է հսկայական առևտրային և քննադատական հաջողություն` առաջնորդելով Ալիսոնին դեպի երաժշտական աշխարհ։


== Անձնական կյանք ==
Ալիսոնը ամուսնացել է 2003 թվականի մարտին։ Նա հանդիպել է իր ամուսնուն` Թոյին Օբանիյին եկեղեցղական երգչախմբում։ Միասին նրանք ունեցել են երեք երեխա` Այոբամին, Մոպելոլան և Օբաֆունմիվոն։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
Eji Owuro (2003 թվական)
Gbe Je F'ori (2005 թվական)
Ire (2007 թվական)
Im'oore (2009 թվական)
Adun (2012 թվական)
Ope (2015 թվական)
Imuse (2018 թվական)
Iri  (2019 թվական)
Isodotun (2021 թվական)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://solaallyson.com/ Շոլա Ալիսոն. պաշտոնական կայք
Արքայից լեռ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արքայից (այլ կիրառումներ)Արքայից լեռ, Շանյոլ, լեռնագագաթ Հայաստանի Արագածոտնի և Կոտայքի մարզերի սահամաևագլխին, Ծաղկունյաց լեռներում, որտեղից սկսվում է Մարմարիկի լեոները։ Մարմարիկ գյուղից 12 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրություն 2687 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հանս Էնգնեսքանգեն

Հանս Էնգնեսքանգեն (մարտի 28, 1908(1908-03-28), Բրանդբու, Գրան, Օպլանդ, Նորվեգիա - մայիսի 9, 2003(2003-05-09), Եվնաքեր, Օպլանդ, Նորվեգիա), նորվեգացի չմշկորդ։ Նրա սահմանած 500 և 1500 մետր մրցատարածությունների համաշխարհային ռեկորդները տևեցին ավելի քան 13 տարի։


== Կենսագրություն ==
Հանս Էնգնեսքանգեն մասնակցել է 1932 թվականին տեղի ունեցած Ձմեռային Օլիմպիական խաղերին 1000 մետր մրցատարածությամբ, սակայն չկարողացավ եզրափակիչ հասնել։
1933 թվականին Էնգնեսքանգենը չմշկասպորտի աշխարհի չեմպիոնատում դասական բազմամրցությունում արժանացավ ոսկե մեդալի, իսկ 1935 թվականին` բրոնզե մեդալի։ 1933, 1938 և 1939 թվականներին նա հաղթահարեց 500 մետր մրցատարածությունները, իսկ 1937 և 1938 թվականներին նա առաջինը անցավ 1500 մետր մրցատարածությունը։ 1937 թվականին Էնգնեսքանգենը չմշքավազքի Եվրոպայի չեմպիոնատում արժանացավ արծաթե մեդալի։


=== Համաշխարհային ռեկորդներ ===
1933 թվականին Էնգնեսքանգենը հաղթահարեց 500 մետր հեռավորությունը 42.5 րոպեում` Քլաս Թունբերգի սահմանած ռեկորդը գերազանցելով։ Էնգնեսքանգենը իր սահմանած ժամանակը բարելավեց 1937 թվականի հունվարին (42,3) և 1938 թվականի փետրվարին (41,8)։ Նրա սահմանած վերջին ռեկորդը գրանցվել է 1952 թվականին։
1939 թվականին Էնգնեսքանգենը ռեկորդ սահմանեց 1500 մետր հեռավորությունն անցնելով 2:13,8 ժամանակում։ Այս վերջին ռեկորդը շարունակվեց պահպանվել ավելի քան 13 տարի շարունակ։


=== Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ ===
Էնգնեսքանգենը դարձավ նորվեգական այն մի քանի մարզիկներից մեկը, ով չմասնակցեց օկուպացիայի շրջանում անցկացվող սպորտային մրցումներին։ 1942 թվականին նա մասնակցություն ունեցավ Կլագենֆուրտեում անցկացվող գերմանա-նորվեգական մրցակցությունում։ Պատերազմից հետո Էնգնեսքանգենը, մեղադրվելով որպես թշնամուն գործակցող անձ, դատապարտվեց 2 տարվա ազատազրկմամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Wohin, kleines Pony?

«Wohin, kleines Pony?» (Որտե՝ղ ես, փոքրիկ պոնի), Բոբ Մարտինի երգն էր Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթի համար։ Երգի հեղինակներն են Կուրտ Սվաբը և Հանս Վերները։ Երգը մրցույթի եզրափակչում զբաղեցրել է 10-րդ հորիզոնականը 3 միավորով։
Իսլանդիայի տնտեսություն

Իսլանդիայի տնտեսությունը կառուցված է սկանդինավյան մոդելով և համարվում է աշխարհի ամենաժամանակակից տնտեսություններից մեկը։ Բնութագրվում է ցածր գործազրկությամբ, եկամուտների հավասարաչափ բաշխվածությամբ և տնտեսության զարգացման բավականին բարձր տեմպերով։ Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը մեծ բացասական ազդեցություն է թողել Իսլանդիայի տնտեսության վրա, սակայն հետագայուն այն վերականգնվել է։ 2010 թվականին սկսվել է տուրիզմի բուռն զարգացումը, ինչը հանգեցրել է տնտեսության վերելքի։
2017 թվականին երկրի ՀՆԱ-ն կազմել է 16,8 մլրդ դոլար, իսկ մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն՝ 67 500 դոլար (նոմինալ)։
2012 թվականին Իսլանդիան զբաղեցրել էր աշխարհում առաջին հորիզոնականը պետական պարտքի և համախառն ներքին արդյունքի հարաբերակցությամբ (699%)։ Մեկ շնչին բաժին էր ընկնում 320 000 ԱՄՆ դոլար արտաքին պարտք։


== Համախառն ներքին արդյունք ==
2015 թվականի ընթացքում ՀՆԱ-ն ավելացել է 3,96 %-ով։ Վերջին տասը տարիների ընթացքում երկրի ՀՆԱ-ն անկում է ապրել միայն 2009-2010 թվականներին։ 2013 թվականին այն վերադարձել է հետճգնաժամային կարգավիճակին։
ՀՆԱ-ի աճի տեմպը (%)


== Աշխարհագրություն ==
Իսլանդիան զբաղեցնում է 103 000 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Վարելահողերը կազմում են երկրի տարածքի ընդամենը 0.7%-ը, մինչդեռ կղզու մակերևույթի մնացած հատվածները հիմնականում լեռնային և հրաբխային զանգվածներ են։
Իսլանդիան ունի որոշ հանքային ռեսուրսներ։ Նախկինում ակտիվ շահագործվել են ծծումբի հանքերը և Միվաթն լճի դիատոմիտի պաշարները։ Այսօր երկիրը իր ծծումբի պահանջարկը բավարարում է նավթի վերամշակման միջոցով։ Այդ գործարանը այժը դադարեցրել է իր աշխատանքները, քանի որ այն վնաս էր հասցնում շրջակա միջավայրին։ Իսլանդիան ունի ցեմենտի խոշոր արդյունաբերություն։ Բետոնը լայնորեն օգտագործվում է շինարարության մեջ, այդ թվում նաև բնակելի շենքերի կարուցման համար։
Օգտագործելով իր հարուստ հիդրոէներգետիկ և գեոթերմալ պաշարների ներուժը` Իսլանդիայի վերականգնողական էներգիայի ադյունաբերությունը զբաղեցնում է երկրի ընդհանուր էներգետիկ համակարգի 85%-ը։ Այդ ցուցանիշով Իսլանդիան գերազանցում է աշխարհի ցանկացած այլ երկրի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
OECD's Iceland country Web site
OECD Economic Survey of Iceland
Icelandic Bureau of Statistics
Iceland Stock Exchange (ICEX)
Icelandic Energy Portal
Integrated financial services in Iceland
Exploding Range Rovers Tell Iceland's Story NPR, March 19, 2009
Wall Street on the Tundra by Michael Lewis, Vanity Fair, April 2009 issue
(6813) 1978 VV9

(6813) 1978 VV9, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էլեանորա Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,134931 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7915 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4784 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2027,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177567 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,58° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6813) 1978 VV9 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պետրովսկի (խուտոր, Մելեուզովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊետրովսկիՊետրովսկի (ռուս.՝ Петровский, բաշկիրերեն՝ Петров), խուտոր Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լիվո (Կոմո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լիվո (այլ կիրառումներ)Լիվո (իտալերեն՝  Livo), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։ Բնակչությունը հասնում է 210 մարդու։ Հեռախոսային կոդն Է 0344, իսկ փոստային ինդեքսը 22010։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար։ 0344 89761


== Ծանոթագրություններ ==
1951-52 NBA մրցաշրջան

1951-52 NBA մրցաշրջան. NBA-ի 6-րդ մրցաշրջանն է։ Մրցաշարը ավարտվեց Միննեապոլիս Լայքերսի հաղթանակով ընդդեմ Նյու Յորք Նիքսի։
Այս մրցաշրջանում, երբ որակազրկվել էր Վաշինգտոն Կեպիտոլսը, թիմերի քանակը նվազեց և հասավ 10-ի։ Դիվիզիոնների քանակը դարձավ 2։


== Արտաքին հղումներ ==
1951-52 NBA Season Summary Archived 2012-10-16 at the Wayback Machine.
Վենետիկի կառնավալ

Վենետիկի կառնավալ (իտալերեն՝ Carnevale di Venezia), ամենամյա փառատոն, որը տեղի է ունենում Վենետիկում, Իտալիա։ Կառնավալն ավարտվում է քրիստոնյաների կողմից պահքի տոնակատարությամբ՝ Սուրբ Հարության տոնից 40 օր առաջ՝ Բարեկենդանի ժամանակ (Մարտեդի Գրասո կամ Մարդի Գրա)։ Փառատոնը հայտնի է ողջ աշխարհում իր գեղեցիկ դիմակներով։


== Պատմություն ==

Վենետիկի կառնավալի վերաբերյալ առաջին հիշատակումները վերաբերում են 1094 թվականին, չնայած որ մինչև XIII-XIV դարերը կառնավալներին դիմակներ չէին կրում։ 1162 թվականին պատրիարք Ակվիելայի հաղթանակի պատվին Սան Մարկո հրապարակում սկսվեցին ժողովրդական խրախճանքները։ Այդ օրվանից սկսած՝ կառնավալը դարձավ ամենամյա։
Դիմակներ կրելը տարածված էր կես տարվա ընթացքում՝ օգոստոսից մինչև Մեծ պահք։ Հատկապես դիմակներ էին կրում թեթևաբարո վարք ունեցող կանայք։ 1703 թվականին դիմակների կիրառումը արգելվեց Տասի խորհրդի կողմից, սակայն հաջորդ տարի արդեն այդ որոշումը բեկանվեց։
1797 թվականին Վենետիկի պետականության անկումից հետո Ավստրիայի կայսրը արգելեց կառնավալների անցկացումը։ XIX դարում փորձեր կատարվեցին՝ վերականգնելու այդ ավանդույթը, բայց գործը հասավ մինչև մասնավոր միջոցառումներ։
Միայն 1979 թվականին Իտալիայի կառավարությունը հայտարարեց ամենամյա կառնավալների անցկացման վերսկսելու մասին՝ ընտրելով այդ միջոցառումը որպես Վենետիկի պատմության և մշակույթի տարածման ամենալավ միջոց։ Ամեն տարի այս կառնավալին մասնակցելու համար Իտալիա է մեկնում ավելի քան մեկուկես միլիոն զբոսաշրջիկ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Վենետիկի կառնավալի պաշտոնական կայքը
Carnivalofvenice.com. Պատմություն, նկարներ և հոլովակներ՝ սկսած 1998 թվականից
Վենետիկի կառնավալի ամենատիտղոսակիր զգեստները
La Macchina di Santa Rosa Archived 2015-07-10 at the Wayback Machine.
Մուստապալի

Մուստապալի (էստ․՝ Mustapali), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պլանալտինա

Պլանալտինա (պորտ.՝ Planaltina), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Գոյաս նահանգի կենտրոնական մասում։ Մտնում է Էնտորնու-դու-Դիստրիտու-Ֆեդեрռալ գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 100 240 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 539,113 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 38,8 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 180.705.782,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.073,98 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,723 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պլանալտինաի մասին(չաշխատող հղում)
Հոլ

Հոլ, խաղալիք (և ոչ միայն), պտտման ընթացքում պահապանում է հավասարակշռությունը հենման կետի նկատմամաբ։
Արագ պտտվող հոլը չի ընկնում (իմպուլսի մոմենտի պահպանման օրենքով)։ Աստիճանաբար շփման ուժերը բերում են նրան, որ հոլի անկյունային արագությունը սկսում է փոքրանալ և նա սկսում է շեղվել պտտման առանցքից։ Պտուտաքայլով սկսում է հեռանալ առանցքից, պրոցեսիայի ենթարկվել և աստիճանաբար գալիս է դադարի վիճակի։ 

Հոլը, գիրոսկոպի պարզագույն օրինակ է, գիրոսկոպն օգտագործվում է ժամանակակից նավարկման համակարգերում։
Հոլը Մանկական Եվրատեսիլ 2022 երգի մրցույթի խորհրդանիշն է։


== Տարատեսակներ ==

		
		
		
		
		
		
Կուբար, տրոմպոյի ռուսական տարբերակը։
Լևիտրոն, մագնիսական բարձիկով։


== Հոլով խաղալիքներ ==

Խաղը հիշեցնում է բիլիարդ։ Ափսեանման հարթության վրա հոլը պտտվում է և տարբեր ուղղությամբ ցրում գնդիկներին։ Գնդիկները ընկնում են տարբեր փոսիկների մեջ։ Ամեն մի փոսիկ բալավորված է, և խաղացոողը համապատասխան բալեր է հավաքում։


== Գեղարվեստ ==

		
		


== Կինոյում և մարդկային գործունեության այլ ոլորտներում ==
«Հոլը», ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ 2009 թվական։
«Սկիզբ», գեղարվեստական ֆիլմ 2010 թվական, ԱՄՆ։
«Ի՞նչ, Որտե՞ղ, Ե՞րբ» , ինտելեկտուալ խաղ,որտեղ հարցերն ընտրվում են սլաքով հոլի օգնությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==

viktor-kaye.livejournal.com
Ստակկատո

Ստակկատո, (իտալերեն՝ staccato, < staccaге - անջատել, բաժանել), հստակորեն միմյանցից անջատված հնչյունների կարճ, ընդհատ կատարումը։ Այդօրինակ ձայնարտաբերումը հակադիր է լեգատոյին։ Նոտաներից վերև կամ ներքև նշվում է staccato բառով կամ կետերով։ Լարային նվագարանների ստակկատո կատարվում է աղեղի վեր կամ վար ընդհատվող շարժումով։
Էդա Կաստերտոն

Էդա Կաստերտոն (անգլ.՝ Eda Casterton, լրիվ անունը Eda Nemoede Casterton, ապրիլի 14, 1877(1877-04-14), Brillion, Calumet County, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - նոյեմբերի 15, 1969(1969-11-15), Palos Verdes Estates, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), 19-րդ դարի ամերիկացի նկարչուհի և մանկավարժ։ Հայտնի է դիմանկարներով, մանրանկարներով՝ կատարված ջրաներկով և յուղաներկով։


== Կենսագրությունը ==

Ծնվել է 1877 թվականի ապրիլի 14-ին Բրիլոն քաղաքում՝ Էդվարդ Նեմոնդի ընտանիքում՝ Վիսկոնսիա նահանգում։ Էդվարդ Նեմոնդի կինը Մարի Ջորջինա Բաստիան էր։ Ունի գերմանական ծագում։
Նրանց ընտանիքում կար 11 երեխա, որոնցից 8-ը չափահաս էին;
Լինելով դեռևս փոքրիկ աղջիկ՝ Էդան նկարում էր իր դպրոցի շենքի պատերին։  Նա ուզում էր նկարիչ դառնալ, բայց ծնողների պնդմամբ, սովորում է որպես ստենոգրաֆիստուհի, որից հետո աշխատում է փաստաբան Պիտեր Մարտինոյի ("Peter Martineau") մոտ որպես քարտուղար։ Հոր մահից հետո՝ 1895 թվականի մարտի 6-ին, Էդան մոր և քույրերի հետ ապրում էր Չիկագոյում՝ շարունակելով աշխատել որպես ստենոգրաֆիստ ։
Էդա Կաստերտոնը գեղանկարչությունը սովորել է Մինեապոլիսի գեղարվեստի դպրոցում ("Minneapolis School of Fine Arts") (նահանգ Մինեսոտա)։  Երբ նա աշխատել է որպես ստենոգրաֆիստ, միաժամանակ սովորել է Չիկագոյի Արվեստի ինստիտուտի դպրոցում Վիրջինիա Ռեյնոլդսի (որը համարվում էր այդ ժամանակ ամենափորձառու մանրանկարիչը) հետ միասին։ Այն բանից հետո, երբ Էդան սկսել է աշխատել միայն որպես նկարչուհի, մասնակցել է լրացուցիչ պարապմունքների։  Ֆրանսիայում Էդան սովորել է Հենրի Հաբբելի մոտ և իր աշխատանքները ցուցադրել է Փարիզյան սալոնում, որտեղ 1905 թվականին ստացել է Պատվավոր մրցանակ ։
Կաստերտոնը եղել է Չիկագոյի Արվեստի ինստիտուտի կոմիտեներից մեկի անդամ, որտեղ ներկայացրել է իր աշխատանքները։  Նա, երբ նա 1908 թվականին վերադարձել է Փարիզից, սկսել է դասավանդել այդ ուսումնական հաստատությունում։ 1913 թվականին ցուցադրել է իր դստեր՝ Ջեյնի դիմանկարը Չիկագոյի Արվեստի ինստիտուտի ամենամյա ցուցահանդեսում։ Նաև 1916 թվականին իր աշխատանքները ցուցադրել է Saint Louis արվեստի թանգարանում։ Որպես Չիկագոյի մանրանկարիչների միության (Chicago Society of Miniature Painters) անդամ՝ 1918 թվականին  ցուցադրել է իր աշխատանքները։
Չնայած այն հանգամանքին, որ մանրանկարչությունը 20-րդ դարի սկզբին դարձել էր պակաս հայտնի, նա հաջողակ նկարիչ է եղել և ստացել է միջազգային ճանաչում։  Էդա Կաստերտոնը լիաչափ դիմանկարները է  սկսել անել 1920-ական թվականներին։ Նա շարունակել է իր աշխատանքները ներկայացնել անհատական և խմբային ցուցահանդեսներում։ Արժանացել է մի շարք միջազգային և ազգային ցուցահանդեսների, մրցանակների, եղել է մանրանկարիչների շատ միությունների անդամ, ներառյալ մանրանկարիչների, քանդակագործների և փորագրողների թագավորական միությունը, մանրանկարիչների, քանդակագործների և փորագրողների թագավորական միությունը (Royal Society of Miniature Painters, Sculptors and Gravers)։
Մահացել է 1969 թվականի նոյեմբերի 15-ին Կալիֆորնիա նահանգի Պալոս Վերդես Էստեյթսում։


=== Անձնական կյանք ===
1911 թվականի հունիսի 29-ին Էդան Չիկագոյում ամուսնացել է Ուիլյամ Ջոն Կաստերոնի հետ ։ Նրա առաջին աղջիկը ծնվել է 1912 թվականին, երկրորդ աղջիկը՝ Վիրջինիան, ծնվել է 1917 թվականի փետրվարին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Eda Nemoede Casterton
Eda Nemoede Casterton
Պինաչևո

Պինաչևո (ռուս.՝ Пиначево), գետ Ռուսաստանում՝ Կամչատկա թերակղզում։ Գետը հանդիսանում է Ավաչայի վտակներից մեկը։ Երկարությունը՝ 47 կմ։ Ամռանը ջրի ջերմաստիճանը հասնում է 5-8 °C-ի։ Հոսանքի արագությունը՝ 0,5-2,1 մ/վրկ, իսկ խորությունը՝ 0.5 - 2.5 մետր։ Ընդհանուր մակերեսը 118 կմ²։


== Արտաքին հղումներ ==
[1] Archived 2010-12-29 at the Wayback Machine.
[2]
Այզայա Ֆայրբրեյս

Այզայա Ֆայրբրեյս (կամ Իսայա Ֆայերբրեյս, անգլ.՝ Isaiah Firebrace), հայտնի է նաև որպես Այզայա (անգլ.՝ Isaiah), նոյեմբերի 21, 1999(1999-11-21), Moama), ավստրալիացի երգիչ։ 2016 թվականին դարձել է Ավստրալիայի «Իքս Ֆակտոր» նախագծի ութերորդ եթերաշրջանի հաղթողը։ 2017 թվականի մարտի 7-ին հայտարարվեց, որ նա կներկայացնի Ավստրալիան Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթում, որտեղ հանդես կգա «Don’t come easy» փոփ-բալլադով։ Երգի հեղինակներն են Էնթոնի Էգիզին, Դեյվիդ Մյուսեմեկին և Դեյվիդ Անջելոն։


== «Իքս Ֆակտոր» Ավստրալիա ==
Այզայան հաղթահարեց «Իքս Ֆակտոր» Ավստրալիայի ութերորդ եթերաշրջանի լսումների փուլը՝ կատարելով երգչուհի Ադելի «Hello» երգը։ Նա հասավ եզրափակիչ փուլ՝ կատարելով կենդանի ելույթներ։ Եզրափակիչը կայացավ 2016 թվականի նոյեմբերի 21-ին, որտեղ Ֆայրբրեյսը կատարեց Բիյոնսեի «Halo», Avicii-ի «Wake me up» երգերը, ինչպես նաև հատուկ իր համար գրված «It’s Gotta Be You» սինգլը, որի հեղինակներն են Էնթոնի Էգիզին և Դեյվիդ Մյուսեմեկին։ Երգի շնորհիվ Իսայան ոչ միայն հաղթեց շոուում, այլև զբաղեցրեց 26-րդ հորիզոնականը «ARIA Charts» հիթ-շքերթում։ Նա նաև նշվում է Դանիայի, Նիդեռլանդների, Նոր Զելանդիայի և Շվեդիայի (որտեղ հավակնում է պլատինե կարգավիճակի) երաժշտական շքերթներում։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Այզայան թողարկեց իր դեբյուտային «Isaiah» ալբոմը, որը զբաղեցրեց 12-րդ հորիզոնականը ավստրալիական ալբոմների շքերթում։


== Եվրատեսիլ 2017 ==
Եվրատեսիլում Այզայան կատարեց «Don’t Come Easy» երգը, որը բալլադ էր երազանքի և դրա համար մղվող պայքարի մասին։ Երգի շնորհանդեսը տեղի ունեցավ Ավստրալիայի Մելբուրն քաղաքում անցկացվող փակ ցուցադրության ժամանակ, որից հետո այն ուղարկվեց ընտրական փուլ։
Հաջողությամբ անցնելով մրցույթի եզրափակիչ փուլ՝ Այզայան 30 երկրի ժյուրիի անդամներից ստացավ 171 միավոր և զբաղեցրեց 4-րդ հորիզոնականը։ Սակայն հեռուստադիտողների քվեարկության ժամանակ կարողացավ ստանալ միայն մեկ երկրի՝ Դանիայի աջակցությունը՝ ընդամենը 2 միավոր։ Ընդհանուր 173 միավորով զբաղեցրեց 9-րդ հորիզոնականը։


== Հետաքրքրություններ ==
Իր ամբողջ ժամանակը Այզայան նվիրում է երաժշտությանը։ Ըստ իր խոսքերի՝ իր վրա առավել մեծ ազդեցություն է ունեցել Մրայա Քերին, ում հետ Ֆայրբրեյսը ցանկանում է երբևէ հանդես գալ զուգերգով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգչի պաշտոնական էջը Ֆեյսբուքում
Բուքմեյքերական գրասենյակները հայտարարում են Եվրատեսիլ 2017-ի ֆավորիտներին(չաշխատող հղում)
Այզայա Ֆայրբրեյս 2017 Archived 2017-03-11 at the Wayback Machine.
Կազելե Լուրանի

Կազելե Լուրանի  (իտալերեն՝ Caselle Lurani), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լոդի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3001 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 321 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 7 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 26853։ Հեռախոսային կոդ՝ 0371։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Եկատերինա Ալեքսանդրացին։ Տոնը նշվում է նոյեմբերի 25-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրաշեն

Կրաշեն,
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Ախուրյանի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից մոտ 11 կմ հյուսիս-արևելք, Շիրակի լեռների հարավային փեշերին։ Վերանվանվել է Կրաշեն 1945 թ. դեկտեմբերի 7-ին։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Կրաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 244, առկա բնակչությունը` 246 մարդ։ 1831 թվականից մինչ օրս բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիները եկել են Կարինի Պզտի-Տույ գյուղից և Պարսկահայաստանից։
Կրաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է հացահատիկի, կերային կուլտուրաների, ճակնդեղի և բանջարեղենի մշակությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Կրաշենում կա 1859 թ.-ի Սբ. Աստվածածին եկեղեցի։


== Տես նաև ==
Կրաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կրաշեն գյուղի էջը CAA կայքում Archived 2011-08-20 at the Wayback Machine.
Կրաշեն գյուղի մասին Armeniapedia.org կայքում
Տարածաշրջանի քարտեզ
Կյու Սակամոտո

Կյու Սակամոտո (ճապ. 坂本九 Сакамото Кю:, Հիսասի Օսիմա, ճապ.大島九 О:сима Хисаси , դեկտեմբերի 10, 1941(1941-12-10), Kawasaki-ku, Ճապոնական կայսրություն - օգոստոսի 12, 1985(1985-08-12), Մինամիաիկի, Ճապոնիա), ճապոնացի երգիչ։ Զոհվել է 1985 թվականի օգոստոսի 12-ին քաղաքացիական ավիացիայի պատմության մեջ ամենասարսափելի աղետներից մեկի ժամանակ։ 
Իր երկրից դուրս առավել հայտնի է «Sukiyaki» երգով (ամերիկյան թողարկման մեջ «Ուե օ Մուիտե Արուկո» իրական անվանումը մատչելիության համար փոխվեց), որը երեք շաբաթ գլխավորում էր ամերիկյան ազգային ամսագրի աղյուսակը և ամբողջ աշխարհին վաճառվել է միլիոնավոր օրինակներով։ Եվ մինչ այսօր  մնում է միակ ճապոնացի արտիստը, ով եղել է «Բիլբորդի» առաջին տեղում։ 
1999 թվականի մարտի 16-ին Ճապոնիայի Փոստը թողարկեց նամականիշ, որը նվիրված էր երգչին և նրա հայտնի երգին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
http://www.kyu-sakamoto.com/ Կյու Սակամոտո. պաշտոնական կայք
Գորշ աղվես

Գորշ աղվեսը (լատիներեն՝ Urocyon cinereoargenteus) շնազգիներին պատկանող կենդանի է և հանդիպում է Հյուսիսային Ամերիկայի հարավային և Հարավային Ամերիկայի հյուսիսային հատվածներում։ Այս աղվեսը շատ մոտ է իր հարազատ Չանել Կղզու աղվեսին։ Այս տեսակն ավելի տարածված է աշխարհամասի խաղաղօվկիանոսյան հատվածում։


== Ծագում ==

Գորշ աղվեսն առաջացել է մոտ 3,6 միլիոն տարի առաջ Պլիոցենի ժամանակաշրջանում։ Առաջին ոսկրային մասունքները հայտնաբերվել են Արիզոնա նահանգում։ ԴՆԹ արդյունքները ցույց են տվել, որ գորշ աղվեսները չեն պատկանում կարմիր աղվեսների խմբին և համարվում են բոլորովին ուրիշ կենդանիներ՝ ունենալով որոշ նմանություններ ասիական ենոտանման շանը և աֆրիկական լայնականջ աղվեսին։ Եղանակի տաքացման պատճառով Պլիոցենի վերջում այս աղվեսը տեղափոխվել է Ամերիկայի հյուսիսարևելյան հատված։ Չանել կղզու աղվեսը նույնպես առաջացել է գորշ աղվեսից։


== Չափսերը և մորթին ==

Գորշ աղվեսները մնացած աղվեսներից տարբերվում են հիմնականում մեջքի հատվածի գորշ մորթիով։ Ունեն 76-112 սմ մարմնի և 27-43 սմ պոչի երկարություն։ Կշռում են մոտ 3,6 -7 կգ։ Մեջքի հատվածը գորշ գույնի է պոչի ծայրը՝ սև։ Ականջների ետևի և թաթերի մասը կարմրավում է, իսկ ականջների արանքը՝ մոխրագյուն։


== Բազմացում ==

Գորշ աղվեսները իրենց զույգը պահպանում են ողջ կյանքում։ Ձագերը ծնվում են տարբեր ժամանակահատվածներում՝ կախված ապրելու վայրից։ Էգ աղվեսի հղիությունը տևում է 53 օր և ծնվում են մեկից յոթ ձագուկ։ Երեք ամսականում ձագերը կարող են ծնողների հետ որսալ, իսկ չորս ամսականում կարող են ուտել և մարսել տարբեր տեսակի ուտելիքներ։ Ծնողների հետ են մնում մինչև աշուն, այնուհետև սկսում են միայնակ կյանքով ապրել։


== Սնունդը ==
Գորշ աղվեսը ամենակեր է։ Ամերիկայի արևելյան հատվածում նրանք որսում են մանր կրծողներին և թռչուններին, իսկ Կալիֆորնիա նահանգում ապրողները՝ միայն կրծողներին։ Միացյալ Նահանգների արևմտյան մասերում ապրող գորշ աղվեսները հիմնականում սնվում են բուսական սննդով և միջատներով։
Գորշ աղվեսների ուտելիքի մեծ մասը կազմում է բուսական սնունդը։
Գորշ աղվեսները լավ ծառ մագլցողներ են և երբեմն սնունդը հայթայթում են ծառերի վրայից։ Ծառ մագլցերը նրանց փրկում է նաև թշնամիներից՝ շներից և կոյոտներից։ Ծառերից իջնում են ճյուղից ճյուղ ցատկելով։


== Տարատեսակները ==
Գոյություն ունեն գորշ աղվեսի 16 տարատեսակ՝

Urocyon cinereoargenteus borealis
Urocyon cinereoargenteus californicus
Urocyon cinereoargenteus cinereoargenteus
Urocyon cinereoargenteus costaricensis
Urocyon cinereoargenteus floridanus
Urocyon cinereoargenteus fraterculus
Urocyon cinereoargenteus furvus
Urocyon cinereoargenteus guatemalae
Urocyon cinereoargenteus madrensis
Urocyon cinereoargenteus nigrirostris
Urocyon cinereoargenteus ocythous
Urocyon cinereoargenteus orinomus
Urocyon cinereoargenteus peninsularis
Urocyon cinereoargenteus scottii
Urocyon cinereoargenteus townsendi
Urocyon cinereoargenteus venezuelae


== Արտաքին հղումներ ==
[1]
[2]
Անդրեյ Վոլոկիտին

Անդրեյ Ալեքսանդրի Վոլոկիտին (ուկրաիներեն՝ Андрій Олександрович Волокітін, հունիսի 18, 1986(1986-06-18), Լվով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2001)։ Շախմատի համաշխարհային XXXVI օլիմպիադայի Ուկրաինայի շախմատի ազգային հավաքականի չեմպիոն (2004)։ 2004 թվականին հաղթել է Ուկրաինայի շախմատի առաջնության չեմպիոն։ Ավարտել է Իվան Ֆրանկոյի Լվովի անվան ազգային համալսարանը։
Շախմատով սկսել է զբաղվել դեռ 9 տարեկան հասակից «Դեբյուտի» մարզադպրոցում։ Մարզիչն է եղել Վլադիմիր Գրաբինսկին։ Արդեն 10 տարի անց եղել է սպորտի վարպետի թեկնածու։ 14 տարի անց արժանացել է միջազգային վարպետի կոչման։ 15 տարի անց եղել է աշխարհի միջազգային ամենաերիտասարդ գրոսմայստերներից մեկը։ 18 տարի անց եղել է Ուկրաինայի սպորտի վաստակավոր վարպետ։ Իր հասակակիցների շրջանում Ուկրաինայի եռակի չեմպիոն (1997, 1998, 2001)։ Կրկնակի անգամ կիսել է առաջին հորիզոնականը իր հասակակիցների շրջանում Աշխարհի Գավաթի առաջնությունում (1998, 1999)։ 1999 և 2000 թվականներին լրացրեց Լվովի, Կրասնոդարի և Լոզաննեի միջազգային վարպետի առաջնությունում։ 2001 թվականին՝ Եվրոպայի առաջնությունում (Օհրիդ), հաղթել է գրոսմայստերի նորմայում և գրավեց 203 մասնակիցների մեջ 28-րդ հորիզոնականը, իսկ « Վիդմար» հուշամրցաշարում՝ Ուկրաինայի առաջնության (Օրջինկիձե)՝ 3-րդ հորիզոնականը։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Andrei Volokitin, Perfect Your Chess (Gambit, 2007) ISBN 1-904600-82-4
Andrei Volokitin, Allenamento intensivo di livello superiore (Prisma Editori, 2008) ISBN 978-88-7264-112-5
«Искусство шахмат. Самоучитель для вундеркиндов» — Андрей Волокитин, Владимир Грабинский — Издательство: Рипол Классик, 2008 г.


== Արտաքին հղումներ ==
Биография. Блог. Прокомментированные партии, Фото
Биография. Интервью Archived 2005-04-04 at the Wayback Machine.
Анкета
«Волокітін: Члену збірної Росії легше стати чемпіоном світу» Archived 2009-04-27 at the Wayback Machine.
«Андрій Волокітін: На Олімпіаді виступили на "задовільно» Archived 2009-02-02 at the Wayback Machine.
«Андрей ВОЛОКИТИН: Мечтаю стать чемпионом мира по... легкой атлетике»
«Aндрей ВОЛОКИТИН: Порой полезно нарушать режим»
«Андрей ВОЛОКИТИН: Мне по силам победить любого»
«Андрей ВОЛОКИТИН: Я - Волокитин, а не второй Пономарев!»
Donostia Chess Festival 2011 (Сан-Себастьян)
KwK 39 տանկային թնդանոթ

5 սմ-անոց KwK 39 L/60 (գերմ.՝ 5 cm Kampfwagenkanone 39 L/60), 50 մմ-անոց գերմանական տանկային թնդանոթ, որը գլխավորապես օգտագործվում է որպես PzKpfw III միջին տանկի հիմնական սպառազինություն։ Այս թնդանոթով սարքավորված մեքենաները մասնակցել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մարտական գործողություններին։
Թնդանոթն արդյունավետ կիրառվել է Հյուսիսային Աֆրիկայում բրիտանական հածանավային տանկերի և ամերիկյան թեթև Ստյուարտ տանկերի դեմ։
Սակայն խորհրդային T-34 և առավել ևս КВ-1 տանկերի դեմ այն բավականաչափ արդյունավետ չէր, և դրանից աստիճանաբար սկսում են հրաժարվել` հօգուտ 7,5 cm KwK 37 թնդանոթի, որը կարող էր կրակել կումուլյատիվ արկերով։
Նմանատիպ բուքսիրային հակատանկային զենքը կրել է Pak 38 անվանումը։
KwK 39 թնդանոթի հիմքի վրա մշակվել է BK 5 ծանր ավիահրանոթը, որը սահմանափակ տարածում է գտել և տեղադրվել է այնպիսի ինքնաթիռների վրա, ինչպիսիք են Me 410A-1/U4-ը, Junkers Ju 88P-4-ը և  Me 262A-1a/U4-ը։


== Զինամթերք ==
PzGr (զրահահար արկ)
PzGr. 39 (զրահահար արկ` պաշտպանիչ և բալիստիկ գլխիկներով)
PzGr. 40 (զրահահար ենթակալիբրային արկ` միջնաձողով)
PzGr. 40/1 (զրահահար ենթակալիբրային արկ` միջնաձողով)
5 cm Sprgr.Patr. 38 (բեկորա-ֆուգասային արկ)


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրտանիս (Սալմաստ)

Ուրտանիս (նաև՝ Ուրտանս, պարսկերեն՝ اورتانيس), գյուղ Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան օսթանում, Սալմաստի շահրեսթանի Կուհսար բախշիի Շեպիրանի դահեստանում։ 


== Պատմություն ==
Գյուղը գտնվում է Պարսկահայաստանում, նախկինում գտնվում էր Սալմաստ գավառում։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղում ապրում է 20 ընտանիք՝ 98 բնակչով։


== Ծանոթագրություններ ==
Infogrames Entertainment

Infogrames Entertainment SA (IESA), նախկին միջազգային ֆրանսիկական հոլդինգային ընկերություն։ Գլխավոր գրասենյակը տեղակայված է Փարիզ քաղաքում։ IESA ղեկավարում էր Atari Inc. և Atari Europe ընկերություններին։ Այն հիմնադրվել է Բրունո Բոննելի և Քրիստոֆ Սապէի կողմից 1983 թվականին։ Շնորհիվ իր դուստր ընկերությունների Infogrames-ը զբաղվում էր համակարգչային խաղերի մշակմամբ և թողարկմամբ։


== Պատմություն ==
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1983 թվականին Լիոն քաղաքում Բրունո Բոննելիի և Քրիստոֆ Սապէի կողմից։ Սկզբնական շրջանում ընկերության անունը որոշված էր Zboub Système, սակայն հետագայում իրավաբանը համոզեց հետ կանգնել այդ որոշումից։ Բոնելլի խոսքերով, անվանման ընտրության համար օգտագործվել է մի համակարգչային ծրագիր, որը գեներացնում էր տարբեր բառեր։ Առաջարկված բառերից մեկը եղել է «Infogramme»։ Արդյունքում ընտրվեց այդ անվանումը, որը կրելով փոփոխություններ դարձավ «Infogrames»։ 1985 թվականին, երբ ընկերությունը տեղափոխվեց Վիլյորբան, որպես լոգոտիպ ընտրվեց զրահակիրը։ Հարցազրույցի ժամանակ Բոննելլը լոգոտիպի ընտրությունը նկարագրեց այսպես․ «Այս դինոզավրը՝ սիմվոլ է։ Զրահակիրները միշտ գոյատևել են, հարմարվելով արտաքին միջավայրի պայմաններին»։ 1987 թվականին հիմնադրվեց Infogrames Télématique դուստր ընկերությունը, որը զբաղվելու էր համակարգչային խաղերի մշակմամբ և տարածմամբ։
1992 թվականին թողարկվեց հայտնի Alone in the Dark խաղը, որը survival horror ժանրի առաջին խաղերից էր։ 1993 թվականին թողարկվեց Asterix խաղը, որը վաճառվեց 2,4 միլլիոն օրինակով։
1996 թվականին ընկերությունը սկսեց գնել այլ ընկերություններ, որոնք զբաղվում են համակարգչային խաղերի մշամամբ։ Այս գործընթացը տևեց ավելի քան 7 տարի և այդ ընթացքում ծախսվեց ավելի քան 500 միլլիոն դոլար։ Չնայած ընկերության պարքը 1999 թվականից մինչև 2002 թվականը 55 միլլիոն դոլարից դարձել էր 493 միլլոն, Infogrames-ը ավելացրել էր նաև եկամուտը՝ 246 միլլիոնից դարձնելով 650 միլլիոն դոլար։
1996 թվականին Infogrames-ը գնեց Ocean Software ընկերությունը 100 միլլիոն դոլարով և անվանափոխեց այն դարձնելով Infogrames UK։ 1997 թվականին Infogrames-ը գնեց նաև Philips Media BV ընկերությունը։
1999 թվականին IESA-ը գնեց Gremlin Interactive ընկերությունը 40 միլլիոն դոլարով և անվանափոխեց այն Infogrames Sheffield House, սակայն այս ընկերությունը փակվեց 2003 թվականին։ Նույն տարում ընկերությունը գնեց Accolade-ը 60 միլլիոն դոլարով, անվանափոխելով այն Infogrames Melbourne House Pty Ltd-ի։
2001 թվականի հոկտեմբերին IESA թողարկեց Atari բրենդը, որից հետո թողարկվեց MXrider խաղը, որը մշակվել էր Atari Interactive, Inc-ի կողմից։ 2003 թվականի մայիսի 7-ին IESA-ը պաշտոնապես վերաբացեց իր ամերիկյան մասնաճյուղը Infogrames Inc, որն արդեն կրում էր Atari Inc անվանումը։


== Ծանոթագրություններ ==
Դանեշմանդի ամիրայություն

Դանեշմանդի ամիրայություն, միջնադարյան պետություն Փոքր Ասիա թերակղզու կենտրոնում 1071-1178 թվականներին։ Հիմնադրել է զորավար Դանեշմանդ Ղազին 1071 թվականին՝ Մանազկերտի ճակատամարտից հետո։ 1134 թվականին Բաղդադի խալիֆ ալ-Մուստարշիդը Դանեշմանդներին շնորհեց մելիքի տիտղոս։


== Հիմնադրում ==
Տոհմի հիմնադիրի մասին կան սակավաթիվ հավաստի տեղեկություններ։ Ըստ որոշ ժամանակակից (Ռիչարդ Հովհաննիսյան) և միջնադարյան (Վարդան Պատմիչ, Մատթեոս Ուռհայեցի, Նիկիտաս Քոնիաթ) պատմիչների նա Արշակունյաց շառավիղ իսլամադավան հայ էր։ Նրա անունը՝ Դանեշմանդ Ղազի (dānishmand՝ այստեղից է ծագել տոհմի անունը) պարսկերենից թարգմանաբար նշանակում է «ուսյալ»։ Առաջին խաչակրաց արշավանքի ընթացքում Դանեշմանդը հայտնվեց ուղիղ խաչակիրների ճամփին։ 1097 թվականին Դորիլեայի ճակատամարտում նա պարտվողի դերում հայտնվեց, իսկ 1100 թվականին նրան հաջողվեց գերի վերցնել Բոհեմունդ I-ին։ Շարունակելով ռազմարշավը Դանեշմանդը գրավեց իր ծննդավայր՝ Մալաթիան, որտեղ գոյություն ուներ հայկական իշխանություն։ Իրենց քրիստոնյաների դեմ վարած հաջող պատերազմների համար 1134 թվականին Բաղդադի խալիֆ ալ-Մուստարշիդը Դանեշմանդներին շնորհեց մելիքի տիտղոս։


== Նվաճումներ ==
Ի սկզբանե Դանեշմանդների ամիրայությունը տարածվում էր մեծ մասամբ Փոքր Հայքի հյուսիսում՝ Թոքատ, Ամասիա և Սեբաստիա քաղաքների շուրջ։ Դանեշմանդ Ղազիի որդին՝ Գյումուշթեքին Ղազին միջամտեց Ռումի և Սելջուկյան սուլթանությունների գահակալական կռիվներին, մարտնչեց հայերի հետ Հյուսիսային Կիլիկիայում և ֆրանկերի հետ Եդեսիայի կոմսությունում, իսկ 1127 թվականին զբաղեցրեց Անկարա և Կայսերի քաղաքները։
Ի սկզբանե Սեբաստիայի շրջակայքում ամփոփված՝ Դանեշմանդները հետագայում նվաճեցին Թոքհաթի շրջակայքը, Ալբիստանի գավառակը, Նեոկեսարիան, արևմուտքում՝ Անկարան և Կայսերին, հարավում՝ Մալաթիան։ 12-րդ դարի սկզբում Դանեշմանդները Ռումի սուլթանության հակառակորդներն էին, ինչպես նաև մարտընչում էին խաչակիրների դեմ։
1130 թվականին Անտիոքի դուքս Բոհեմունդ II-ը փորձեց օգնել Կիլիկյան Հայաստանին, սակայն Դանեշմանդ Ղազիի որդին Գյումուշթեքինը ճակատամարտում սպանեց և պարտության մատնեց նրան։ Գյումուշթեքինը մահացավ 1134 թվականին, իսկ նրա որդին Մուհամմեդը զրկված էր իր հոր և պապի ռազմական ոգուց։ Նա մահացավ 1142 թվականին։ Վերջինիս մահից հետո Դանեշմանդների ամիրայությունը բաժենվեց երկու մասի՝ ավագ որդի Յաղի-բասանը զբաղեցրեց Սեբաստիան, վերջինս պահպանեց մելիք տիտղոսը, իսկ Այն ադ-Դինը՝ Մալաթիան։
1155 թվականին սերջուկ սուլթան Կիլիջ-Արսլան II-ը հարձակվեց Յաղի-բասանյ վրա, նա օգնության խնդրանքով դիմեց Մոսուլի ամիրաներ Զանգիներին և փրվեցին։ Սակայն 1174 թվականին սերջուկները վերջիվերջո սպանեցին Սեբաստիայի տիրած վերջին Դանեշմանդ՝ Զու ալ-Նունին և զբաղեցրին նրա տիրույթները, իսկ չորս տարի անց Մալաթիայի տերերին նվաճեց Ռումի սուլթանը։


== Դանեշմանդների ամիրայության կառավարիչներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բուրխանեդին

Բուրխանեդին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մերի Հիլի

Մերի Հիլի (անգլ.՝ Mary Healy, ապրիլի 14, 1918(1918-04-14)[…], Օռլեան շրջան, Լուիզիանա, ԱՄՆ - փետրվարի 3, 2015(2015-02-03)[…], Կալաբասաս, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկյան արտիստուհի և երգչուհի։ Նրա կինոդեբյուտը կայացել է 1938 թվականին, իսկ մեկ տարի անց նա ծանոթացավ իր ապագա ամուսնու, հայտարար Պիտեր Լինդ Հեյսոնի հետ, ում հետ բոլոր հաջորդող տարիները կապված էին կարիերան։ Կինոէկրաններին նա երևացել է ընդամենը տասնմեկ նկարներում, որոնց շարքում են «Երկրորդ ջութակը» (1939) և «Աստղային փոշի»-ն (1940)։
1942 թվականից Հիլին համարյա չերևաց մեծ Էկրանին, շարունակելով իր կարիերան Բրոդվեյում, ապա հեռուստատեսությունում և ռադիոում։ Անցնելով թոշակի բնակվել է ամուսնու հետ Լոս Անջելեսի արվարձանում, որտեղ և մահացավ 2015 թվականին 96 տարեկանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մերի Հիլի (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Մերի Հիլիn Internet Movie Database կայքում
Երոշկինո (գյուղ, Մոժգինսկի շրջան)

Երոշկինո (ռուս.՝ Ерошкино), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մոժգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 76 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(3916) Մաևա

(3916) Մաևա (անգլ.՝ Maeva), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի օգոստոսի 24-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,238188 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8139 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6625 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2128,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,169142 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,95° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3916) Մաևա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մցխեթիսջվար

Մցխեթիսջվար (վրաց.՝ მცხეთისჯვარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Խաշուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խաշուրից հեռու է 28 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 199 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարմրափորիկ կարմրատուտ

Կարմրափորիկ կարմրատուտ (լատ.՝ Phoenicurus erythrogaster), կեռնեխների ընտանիքի թռչուն։ Պատահական չվահյուր է։ Մարմնի երկարությունը 18 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 28-30 սմ։ Արուն վերևից սև է, գագաթը և թևի բիծը՝ սպիտակ, մարմինը ներքևից և պոչը՝ կարմիր։ Էգը վերևից մոխրագույն-դարչնագույն է, ներքևից՝ բաց նարնջագույն-դարչնագույն, պոչը՝ կարմիր-նարնջագույն և մշտապես դողդոջուն։ Բնակվում է լեռնային ձորերում, ձմռանը՝ ցածրադիր վայրերում։ Սնվում է անողնաշարավորներով, հատապտուղներով։ ՀՀ-ում այս թռչունի գոյությունը հաստատված է 2 հաղորդումով։ Կարիք ունի թվաքանակի, տարածման շրջանների, կենսակերպի ու վարքի դրսևորումների լրացուցիչ ճշգրտման։
Վերվեն (այլ կիրառումներ)

Վերվեն, կարող է վերաբերել՝

Վերվեն - Ֆրանսիայի հյուսիսում գտնվող քաղաք
Վերվեն - Ֆրանսիայի կանտոն
Վերվեն - շրջան Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիա երկրամասում
Անափ (Արդենների գավառ)

Անափ (ֆր.՝ Hannappes), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 159 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.82 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.45 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 175 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 36 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 93 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 54-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 39։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 58,1 %։ 54 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 46 անձ (27 տղամարդ և 19 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (5 տղամարդ և 3 կին)։ 39 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Վահրամ Հաճյան

Վահրամ (Ժոզեֆ) Եսայու Հաճյան (փետրվարի 16, 1935(1935-02-16), Yoğunoluk, Kadirli, Օսմանիեի մարզ, Թուրքիա - մարտի 25, 2007(2007-03-25), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), բանաստեղծ։


== Կենսագրություն ==
Վահրամ Հաճյանը ծնվել է Սիրիայի Յողուն Օլուկ գյուղում, մեծացել է Բեյրութում։ 1961-1962 թթ. սովորել է Երևանի պետական համալսարանում, ապա՝ Հայաստանի պետական մանկավարժական ինստիտուտում։
Հաճյանի առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1950 թվականին, «Սուրիա» օրաթերթում։ Առաջին ժողովածուն հրատարակվել է Սիրիայի Հալեպ քաղաքում 1957 թվականին «Բարձրունքներու  կատարին» խորագրով։ Լույս են տեսել Հաճյանի «Բարձունքներու կատարին» (1957), «Մեր երթը» (1959), «Ալ պանդուխտ չեմ» (1960), «Հալչող արծաթներ» (1970), «Խոսք ցասման և հիշատակի» (1981), «Ճակատագիր» (1989), «Արցունքի աստղեր» (1991) բանաստեղծությունների ժողովածուները։ Բանաստեղծություններին բնորոշ են հայրենիքի, սիրո ու տառապանքի մոտիվները։


== Երկեր ==
Ալ պանդուխտ չեմ, բանաստեղծությունների ժողովածու, 1960։
Հալչող արծաթներ, բանաստեղծությունների ժողովածու, 1970։
Խօսք ցասման և յիշատակի, բանաստեղծությունների ժողովածու, 1981։
Արցունքի աստղեր, բանաստեղծությունների ժողովածու, 1991։
Տիեզերք, բանաստեղծությունների ժողովածու, 1999։
Գնչուհին ճիշտ էր գուշակել։ մանրապատումներ։ 2000։
Ուրիշ միջոց չկար, բանաստեղծությունների ժողովածու, 2002։
Իմ ընտրանին։ բանաստեղծություններ։ 2005, 474 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էպիլա (քաղաք)

Էպիլա (իսպ.՝ Épila), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սարագոսա պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Արագոն ինքնավար համայնքի մեջ։
Համայնքը մտնում է Վալդեխալոն շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 435 կմ2։ Բնակչությունը՝ 4765 (2010)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 42 կմ (Սարագոսայից)։


== Բնակչություն ==


== Նկարներ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Գարմանովկա

Գարմանովկա (ուկրաիներեն՝ Гарманівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գարմանովկա գյուղում բնակվում էր 432 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աստերոիդների ցանկ (318501-318600)

Աստերոիդների ցանկ (318401-318500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (318601-318700)
 Աստերոիդների ցանկ (318401-318500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (318601-318700)
Նեղոս (աստվածություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նեղոս (այլ կիրառումներ)
Նեղոս (հուն․՝ Nείλος, լատ.՝ Nilus) կամ Հապի, աստվածություն Հին Եգիպտոսում։ Ծագել է Նեղոս գետի պաշտամունքից։ Հելլենիստական դարաշրջանում հույները Նեղոսին համարել են օվկիանոսի որդին և Եգիպտոսի առաջին թագավորներից մեկը՝ նրան վերագրելով հնագույն ոռոգումների համակարգը։ Ըստ հունական առասպելի, Նեղոսի դուստրը, ամուսնանալով Իո աստծո որդու՝ Էպաթոսի հետ, ծնել է Փյունիկիայի Ագենովրոս թագավորին և Բելին։ Նեղոսի գլխավոր տաճարատեղին եղել է Նիլոպոլիսը։ Պատկերվել է սովորաբար մորուքավոր մարդու տեսքով։
Բերեզանկա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Բերեզանկա (ուկրաիներեն՝ Березанка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1876 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Բերեզանկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 4 118 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,76 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Էրազմ Ռոտերդամցի

Էրազմ Ռոտերդամցի (Desiderius Erasmus Roterodamus, հոկտեմբերի 28, 1466, Ռոտերդամ, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ - հուլիսի 12, 1536, Բազել, Շվեյցարիա), նիդեռլանդական հումանիստական գրականության ամենաականավոր դեմքը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ռոտերդամ քաղաքում, ծագումով հոլանդացի էր, հոլանդական մի բյուրգերի «ապօրինի զավակը»։ Վաղ հասակից զրկվելով ծնողներից` նա ստիպված է լինում վանք մտնել թե՛ իր գոյությունը պահպանելու, թե՛ ուսումը շարունակելու նպատակով։ Այստեղ նա մնում է մոտ երկու և կես տարի։ Նա ամբողջ ժամանակը նվիրում է ուսման գործին, սովորում է դասական լեզուներ և ուսումնասիրում հին հունական ու հռոմեական գրողների գործերը։ Վանքից դուրս գալով` 1496-ին ուսումը շարունակելու նպատակով գնում է Փարիզ։ Այնուհետև սկսում է ճանապարհորդություններ կատարել Եվրոպայում, լինում է իր հայրենքում, Նիդերլանդներում, Իտալիայում, ապա անցնում է Անգլիա։ Քեմբրիջի համալսարանում դասավանդում է հունարեն և աստվածաբանություն։ Ծանոթանում է Թոմաս Մորի հետ և դառնում նրա ամենամոտ բարեկամներից մեկը։
Վերադառնալով Անգլիայից` նա ապրում է Գերմանիայում, մի քանի տարի ծառայում է Կառլոս V-ի պալատում։ Կյանքի վերջին տարիներին անցկացնում է Շվեյցարիայում, որտեղ էլ մահանում է։


== Ստեղծագործություններ ==
«Գովք հիմարության» (թարգմանվել է հայերեն Վահե Միքայելյանի կողմից)
«Դատողություն կամքի ազատության մասին»
«Քրիստոնյա մարտիկի զենքը»


== Էրազմ Ռոտերդամցին հայերեն ==
Գովք հիմարության, Ե., Հայպետհրատ, 1964, 343 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Վ. Միքայելյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Քոթեջ

Քոթեջ, մեկ բնակարանանոց անհատական տուն (քաղաքային կամ գյուղական) կից ոչ մեծ հողակտորով։


== Հիմնական կառուցվածք ==
Քոթեջներն առավելաբար լինում են երկհարկանի, ներքին սանդուղքով, առաջին հարկում սովորաբար ընդհանուր սենյակն է, խոհանոցը, տնտեսական բնակարանամասերը, երկրորդ հարկում՝ ննջարանները։ XVI դարի վերջին–XVII դարի սկզբին ստեղծվելով Անգլիայում՝ Քոթեջը դարձել է անգլիական բնակարանի ավանդական տիպ։ Քոթեջը տարածված է նաև եվրոպական այլ երկրներում։ ՍՍՀՄ–ում Քոթեջները կառուցվել են հիմնականում 1920-ական թվականներին։