armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հոնորին Հերմելին

Հոնորին Հերմելին (շվեդերեն՝ Honorine Hermelin, ամբողջական անունը՝ Honorine Louise Hermelin, ամուսնական անունը՝ Grönbech, հոկտեմբերի 19, 1886(1886-10-19)[…], Էքեբյուբորն, Շվեդիա - սեպտեմբերի 4, 1977(1977-09-04), Բրոննկյուրկա, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ ֆեմինիստ, մանկավարժ և թարգմանիչ, Ֆոգելստադ խմբի հիմնադիր։


== Կենսագրություն ==

Հոնորին Հերմելինը ծնվել է 1886 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, Օստերգոտլանդի շրջանում գտնվող Էքեբյուբորն ծխական համայնքում։ Նա երկու եղբայրներից ու քույրերից ամենակրտսերն էր կալվածատեր բարոն Յոզեֆ Հերմելինի և նրա կնոջ՝ Հոնորին ֆոն Կոխի (Honorine von Koch) ընտանիքում, ով մահացել է Հոնորինայի ծնվելուց տաս օր հետո։ Հոնորին Հերմելինը մեծացել է կրթված և մշակութային միջավայրում։ Նրա հորեղբայրը գրող և թարգմանիչ բարոն Էրիկ Հերմելինն էր, ով բոլոր երեխաներին գերմաներեն էր սովորեցնում։ Հոնորինի հայրն ամուսնացավ Ջեյն ֆոն ԿոԽի հետ, և նոր ընտանիքում ծնվեցին ևս յոթ երեխաներ։
Հոնորինը հաճախել է Ստոկհոլմի Brummerska skolan դպրոց։ Նրա լավագույն ընկերուհին Հարրիետ Լյովենհելմն էր, որի հետ հետագայում Հոնորինան սովորել է Աննա Սանդրստրյոմի (Anna Sandströms högre lärarinneseminariarium) ուսուցիչների սեմինարում։ Ուսումնասիրելով քիմիա, կրոն և պատմություն՝ հաջորդ տասը տարվա ընթացքում Հոնորինն աշխատեց որպես ուսուցիչ։ Հոնորին Հերմելինն առավել հայտնի է դարձել որպես Vogelstad Group-ի անդամ՝ հիմնելով Kvinnliga medborgarskolan vid Fogelstad կանանց դպրոցը Ֆոգելստադում, որտեղ նա աշխատել է որպես դպրոցի տնօրեն  դրա գոյության ողջ ժամանակաշրջանում (1925-1954)։ Ֆոգելստադի դպրոցը կոչվում էր Lilla Ulfåsa: Հոնորինն արմատական գաղափարներ ուներ մանկավարժության վերաբերյալ, ոգեշնչված էր Իմմանուել Կանտով և դանիացի քահանա և մանկավարժ Նիկոլայ Գրունդտվիգով։ 1954 թվականին Հոնորինին շնորհվել է Իլլիս քվորում (լատ.՝ Illis quorum meruere labores) մեդալ (8-րդ դաս)։
1947 թվականին Հոնորինն ամուսնացել է Վիլհելմ Գրյոնբեհի հետ, որը մահացել է ամուսնությունից ութ ամիս հետո։ Հոնորին Հերմելինը մահացել է 1977 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Ստոկհոլմի Բրոննկյուրկա ծխական համայնքում։


== Մատենագիտություն ==
Den nya skolan och den gamla (Föreningen frisinnade kvinnor, 1927)
Har vi en världsåskådning? (Natur och kultur, 1943)
Skolan har makt (Natur och kultur, 1945)
De hemliga rollerna : ett otidsenligt försök att fånga en glimt av "den mänskliga faktorn" i vår livssituation (Natur och kultur, 1964)
Från Ulfåsa till Fogelstad : samlade fragment (Natur och kultur, 1969)
Visdomsåldern och andra texter (Kulturfören. Fogelstad, 2009)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Lena Eskilsson. Drömmen om kamratsamhället: Kvinnliga medborgarskolan på Fogelstad 1925-35. Stockholm: Carlsson. ISBN 91-7798-441-2.
Ulrika Knutson. Kvinnor på gränsen till genombrott: grupporträtt av Tidevarvets kvinnor, Albert Bonniers förlag 2004. ISBN 91-0-058000-7.
Käck, Mattias. Harriet Löwenhjelms vistelser och konstverk på Ulfåsa slott. Harriet Löwenhjelm-sällskapet 2014. Libris 16937563. ISBN 978-91-637-2412-1.
Eva Moberg. Honorine Hermelin i boken Prima materia: texter i urval, Stockholm: Ordfront. 2003. ISBN 91-7324-778-2.


== Արտաքին հղումներ ==
Hermelin, släkt
Hermelinska Släktföreningen
Honorine, Fogelstad
Honorine Louise Hermelin
Ada Nilsson och Honorine Hermelin
Իտակարա

Իտակարա  (պորտ.՝ Itaquara), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հարավավ-կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Ժեկիե գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8358 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 296,896 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 28.2 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 17.014.409,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.092,79 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,586 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Սելցո (գյուղ, Վինոգրադովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍելցոՍելցո (ռուս.՝ Сельцо), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Վինոգրադովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նոել Բաքսթոն

Նոել Բաքսթոն (անգլ.՝ Noel Edward Noel-Buxton, 1st Baron Noel-Buxton, հունվարի 9, 1869(1869-01-09), Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - սեպտեմբերի 12, 1948(1948-09-12)), անգլիացի հասարակական և քաղաքական գործիչ։ 1910 թ.-ից՝ խորհրդարանի անդամ լեյբորիստական կուսակցությունից։ Եղել է Բրիտանա-հայկական կոմիտեի անդամ։ 1913 թ.-ին եղբոր՝ Հ. Բաքսթոնի հետ ճանապարհորդել է Հայաստանում։
1914 թ.-ին լույս է տեսել նրանց՝ «Ճանապարհորդություն և քաղաքականությունը Հայաստանում» գիրքը։ Բաքսթոնը անհրաժեշտ է համարել օգտագործել հայերի ողբերգությունը՝ ապահովելու պատերազմի ընթացքում դաշնակիցների համար ԱՄՆ-ի աջակցությունը։
1922 թ.-ին կառավարությունից պահանջել է Լոզանի կոնֆերանսում պայմանավորվել տերությունների, ինչպես նաև Խորհրդային Ոուսաստանի հետ Արևմտյան Հայաստանը հայերին վերադարձնելու անհրաժեշտության մասին։


== Երկեր ==
The Russians in Armenia, "Nineteenth Century", 1919, v. 74;
Travel and Poliics in Armenia, L, 1914 (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Յուրիս Ալունան

Յուրիս Անդրեյի Ալունան (Յուրիս Ալունանս, լատիշ․՝ Juris Alunāns, Gustavs Georgs Frīdrihs Alunāns, 13 մայիսի, 1832, Յաուկալսնավա, Լիվոնիա, Ռուսական կայսրություն (ներկայում՝ Կալսնավա ծուխ, Լատվիա) — 18 ապրիլի, 1864, Յոստենե ծուխ, Կուրլյանդիա, Ռուսական կայսրություն (ներկայում՝ Սեսավա ծուխ, Լատվիա), լատվիացի բանաստեղծ, հասարակական գործիչ։ Լատվիական գրավոր բանաստեղծության հիմնադիրներից մեկը։ Եղել է Երիտասարդ լատվիացիների շարժման անդամներից մեկը։ Ստեղծել է ավելի քան 500 նորաբանություններ, ինչպես նաև հաստատել է Լատվիա (լատիշ․՝ Latvija) հատուկ անվան ուղղագրությունը։


== Ստեղծագործություններ ==
«Dziesmiņas, latviešu valodai pārtulkotas» (1856)
«Sēta, daba, pasaule» (1860)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Алунан, Юрис — статья из Большой советской энциклопедии (ռուս.)


== Արտաքին հղումներ ==
Jura Alunāna «Dziesmiņas, latviešu valodai iztulkotas» portālā letonika.lv
Կենսագրություն Archived 2012-07-28 at the Wayback Machine.
Իմըրխան

Իմըրխան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Լակեդեմոնովկա)

Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Նիկողայոս Հրաշագործ եկեղեցի, ռուս.՝ Церковь Николая Чудотворца), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Լակեդեմոնովկա գյուղում։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Տագանրոգի գործակալությանը։
Հասցեն՝ Ռուսաստան, Ռոստովի մարզ, Նեկլինովսկի շրջան, գ. Լակեդեմոնովկա, Հոկտեմբերյան փող., 39։


== Պատմություն ==
18-րդ դարի վերջում, Լակեդեմոնովկա գյուղի հիմնադրումից հետո, նրա բնակիչների հոգևոր կարիքները բավարարելու անհրաժեշտություն առաջացավ։ Գյուղական կալվածատեր Դմիտրի Ալֆերակին, գյուղացիները, գյուղի կողմից լիազորված կառավարիչ Ֆեոդոր Բազիլևսկին ստանձնեցին Լակեդեմոնովկայում եկեղեցի կառուցելու գործը։ Որոշվեց եկեղեցին նվիրել Դեմետրիոս Սալոնիկցուն։ Դեմետրիոս Սալոնիկցին Դմիտրի Ալֆերակիի երկնային հովանավորն էր։ Ապագա ծխականները դիմեցին տաճարի կառուցման խնդրագրով։ 1794 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ստացվեց Եկատերինոսլավի մետրոպոլիտ Գավրիիլի շինարարության թույլտվության օրհնությունը։ 1794 թվականի նոյեմբերի 13-ին ավագ երեց Իոան Անդրեևն օծեց տաճարի կառուցման վայրը։ Կատարվեց հիմնարկեք, տեղադրվեց խաչ։
1795 թվականի հուլիսի 24-ին Ալֆերակին քահանայապետ Գավրիիլին կառուցված տաճարի օծման խնդրագիր է ներկայացրել։ Նամակում նա նաև խնդրել է քահանա ուղարկել տաճար։ Եկատերինոսլավի կոնսիստորիայից ստացվել է մետրոպոլիտի հետևյալ պատասխանը. «Թույլատրել Տագանրոգի ավագ երեց Իոան Անդրեևին օծել Լակեդեմոնովկայի նորակառույց Սուրբ Դեմետրիոս եկեղեցին և թույլատրել հանձնել օծված անտիմինսը»։
Կառուցված աղյուսե տաճարը երկար ժամանակ եղել է գործող։ Ըստ շրջանային ֆինանսական բաժնի 1937 թվականի փետրվարի 10-ի տեղեկանքի՝ տաճարը փակվել է։ Նույն թվականին տաճարը շրջանային ֆինանսական բաժնի կողմից 50 հազար ռուբլով վաճառվել է Ստալինի անվան կոլտնտեսությանը, որն այդ շենքն օգտագործել է որպես հացահատկի պահեստ։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին, գերմանական օկուպացիայի ժամանակահատվածում՝ 1942 թվականին, տաճարում անցկացվել են ժամերգություններ։
1961 թվականի ժողովրդական դատարանի որոշմամբ տաճարը կրկին փակվել է։ Գյուղի ուղղափառ համայնքը վերացվել է։ Մինչև 1990-ական թվականները տաճարն օգտագործվել է կենցաղային կարիքների համար։ 1980-ական թվականներին շենքում տնտեսական պահեստ էր։
1991 թվականին, վերակահավորումից հետո, տաճարը կրկին բացվել է ծխականների համար, ընդ որում՝ այն վերաօցվել է ի պատիվ Նիկողայոս Հրաշագործի։ Մինչև 2000-ական թվականների սկիզբը տաճարում կատարվել են վերականգնողական աշխատանքներ, որմնանկարվել են պատերը։ Ներկայումս սա գործող տաճար է՝ կապույտ գմբեթներով և կցակառուցված զանգակատնով։ Տաճարը ներկված է նարնջագույն և վարդագույն։


== Հոգևորականություն ==
Ծխի վանահայր՝ քահանա Նիկոլայ Կրավչենկո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Церковь Николая Чудотворца.
Лакедемоновка. Церковь Николая Чудотворца
Лакедемоновка. Церковь Николая Чудотворца
1242

1242 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1242 թվականն է, 
XIII դարի 42-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Պիլիպի (գյուղ, Դերաժնյայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊիլիպիՊիլիպի (ուկրաիներեն՝ Пилипи), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պիլիպի գյուղում բնակվում էր 424 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3062 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 138,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալաչաթը

Ալաչաթը (հաճախ անվանում են նաև Ալաչաթի, թուրքերեն՝ Alaçatı, հուն․՝ Αλάτσατα), քաղաք Թուրքիայի ծայր արևմուտքում` Իզմիրի մարզում։ Քաղաքը գտնվում է Չեշմեի մոտակայքում` Էգեյան ծովի ափին։ Ալաչաթըի մոտակայքում կան մի շարք աղի լճեր։ Քաղաքը բավականին հայտնի հանգստավայր է ոչ միայն Թուրքիայում, այլ նաև Եվրոպայում և Մերձավոր Արևելքում։ Տարեկան շուրջ մեկ միլիոն մարդ է այցելում Ալաչաթը։
Ալաչաթըի տարածքը Օսմանյան կայսրության տարածքի մեջ ներառվել է XIV դարում։
Մինչ 1922 թվականը հիմնականում քաղաքը հունաբնակ էր։ 1922 թվականի սեպտեմբերին Զմյուռնիայի կոտորածից հետո քաղաքից փախած հույն բնակչությունը Կրետե կզու Իռակլիոն քաղաքում հիմնեցին Նոր (Նեա) Ալաչատի թաղամասը։
Ներկայումս Ալաչաթըն հիմնականում հայտնի է վինդսերֆինգով և ծովային զբոսաշրջությամբ։ Ջրի հարթությունը, ծանծաղությունը և միալար քամին այն դարձնում են հետաքրքրաշարժ, ինչպես նոր, այնպես էլ փորձառու սերֆերների համար։
Ալաչաթըում հիմնականում տները քարից են։ Փողոցները նույնպես քարեպատ են և նեղ։ Ալաչաթըի կենտրոնում կան մի շարք տներ, որոնք ունեն շուրջ 100 տարվա պատմություն։ 2005 թվականին քաղաքի կենտրոնական հատվածը հայտարարվել է պետության կողմից պահպանվող տարածք։


== Հայտնի բնակիչներ ==
Ջորջ Դիլբոյ (1896—1918)` հույն զինվոր, «Առաջին համաշխարհային պատերազմի 10 ամենամեծ հերոսներից մեկը (ամերիկյան բանակի)» և առաջին հունական ծագմամբ ամերիկացին է, ով ստացել է Փառքի շքանշան
Նիկոդիմ (1881—1966)` Յոհանեսբուրգի և Պրետորիայի մետրոպոլիտ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Իմաստալից թվանշաններ

Իմաստալից թվանշաններ մոտավոր հաշվումներում, թվի ներկայացման մեջ զրոյից տարբեր թվանշանների ձախից առաջինից սկսած բոլոր այն թվանշանները, որոնց ճշտությունը կարելի է երաշխավորել։
Օրինակ, եթե հաշվարկը կատարվել է 0,0001 ճշտությամբ և ստացվել 0,0120, ապա իմաստալից թվանշաններ են 1, 2, 0-ն։
(4174) Պիկուլա

(4174) Պիկուլա (անգլ.՝ Pikulia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,191453 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7632 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6197 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2082,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172871 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4174) Պիկուլա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գյուվերջինմիկ

Գյուվերջինմիկ, լեռ հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոտական լեռնահամակարգում, Բաբերդ քաղաքի մոտ 38 կմ արևմուտք. Գյումուշխանեի հարավային շրջանում։ Բարձրությունը 2055 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մայակովսկու անվան քաղաքային կենտրոնական հանրային գրադարան

Մայակովսկու անվան քաղաքային կենտրոնական հանրային գրադարան (ռուս.՝ Центральная городская публичная библиотека имени В. В. Маяковского), գրադարան Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, ՌԴ։ Բացվել է 1868 թվականի հունվարի 7-ին Նևսկի պողոտա 54 հասցեում։ Գրադարանը կոչվել է Վլադիմիր Մայակովսկու անունով 1953 թվականին և հանդիսանում է քաղաքի միջազգային ինֆորմացիայի կենտրոնը։ Գրադարանի ներսում աշխատում է Գեորգի Գոլիցին իշխանի գրադարանը։
Տնօրենն է ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Զոյա Չալովան։


== Բաժիններ ==


=== Մուլտիմեդիա կենտրոն ===
2007 թվականի օգոստոսի 6-ին գրադարանում բացվեց նոր բաժին՝ մուլտիմեդիա տեղեկատվական կենտրոն։ Այս բաժինը հնարավորություն է ընձեռում աշխատել երկրի և աշխարհի գրադարանների էլեկտրոնային բազաների հետ, ինչպես նաև տան համար ստանալ գեղարվեստական, անիմացիոն և փաստագրական ֆիլմեր։ Նախագիծն իրականացվում է Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկի հովանավորությամբ, որը բյուջեն կազմում է 270 000 ԱՄՆ դոլար։


=== Գեորգի Գոլիցին իշխանի գրադարան ===
1994 թվականին գրադարանում բացվեց Գ․ Գոլիցին իշխանի հուշահամալիր գրադարանը, որի հավաքածուն յուրահատուկ է նրանով, որ այնտեղ հավաքված են հրատարակություններ, որոնք լույս տեսնման պահին անհասանելի էին խորհրդային ընթերցողներին խորհրդային իշխանության ընթացքում (հիմնականում քաղաքական պատճառներով)։ Գրադարանը տեղակայված է Ֆոնտանկա 46 հասցեում, կոմսուհի Կարլովայի առանձնատան (Գ․ Գոլիցին իշխանի նախնիների տոհմական առանձնատունը) ձմեռային այգում։ Տարածքի վերակառուցմամբ զբաղվել է ճարտարապետ-վերականգնող Դմիտրի Բուտիրինը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գրադարանի պաշտոնական կայքը
Փակ Կըն Հյե

Փաք Քըն Հյե (հանգըլ՝ 박근혜, փետրվարի 2, 1952(1952-02-02), Դեգու, Հարավային Կորեա), Հարավային Կորեայի  11-րդ նախագահ, 2004—2006 և 2011—2012-2017 թթ. Ազգային մեծ կուսակցության առաջնորդ (կուսակցությունն իր անվանումը փոխել է «Սենուրի»-ի (հանգըլ՝ 새누리당) 2012 թվականի փետրվարին)։ Կորեայի Հանրապետության նախագահ է ընտրվել 2012 թվականին անցկացված ընտրություններում , պաշտոնը ստանձնել է 2013 թվականի փետրվարի 25-ին։ Մոր մահվանից հետո կատարել է առաջին տիկնոջ դերը հոր կառավարման ժամանակ։
2017 թվականի Մարտի 7-ին նրան Սահմանադրական Դատարանը որոշեց հեռացնել պաշտոնից.


== Ծանոթագրություններ ==
1659 թվականը գրականության մեջ


== Իրադարձություններ ==
Էնդրյու Մարվելը դառնում է Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանի անդամ։


== Գրքեր ==
Սատուրնի համակարգը (լատ.՝ Systema Saturnium), հոլանդացի գիտնական Քրիստիան Հյույգենսի աստղագիտական աշխատությունը
Գիտնական աղջիկը կամ կարո՞ղ է աղջիկը լինել գիտնական (անգլ.՝ The Learned Maid, or Whether a Maid May Be a Scholar?), Աննա Մարիա վան Սխուրմանի գիրքը (1638 թվականին գրված լատիներեն բնօրինակի անգլերեն թարգմանություն)
Մարդու մասին (լատ.՝ De Homine), անգլիացի փիլիսոփա Թոմաս Հոբսի գիրքը
Լյուկաստա (անգլ.՝ Lucasta), անգլիացի բանաստեղծ Ռիչարդ Լավլեյսի գիրքը (հետմահու հրատարակություն)
Սրբազան համագործակցություն (անգլ.՝ The Holy Commonwealth), անգլիացի պուրիտանական աստվածաբան ու հասարակական գործիչ Ռիչարդ Բաքստերի գիրքը
Դատողություններ Բնության, Ծառայությունների ու Ընկերության դրսևորումների վերաբերյալ (անգլ.՝ Discourse on the Nature, Offices and Measures of Friendship), անգլիացի աստվածաբան Ջերեմի Թեյլորի գիրքը
Կոկետուհու վրեժը (ֆր.՝ La coquette vengée), ֆրանսիացի կուրտիզանուհի Նինոն դը Լանկլոյի գիրքը


== Դրամատուրգիա ==
Զվարճալի սեթևեթուհիներ, Մոլիերի դրաման
Օվկիանիայի ու Բրիտանիայի ամուսնությունը (անգլ.՝ The Marriage of Oceanus and Britannia), Ռիչարդ Ֆլեկնոյի (անգլ.՝ Richard Flecknoe) պիեսը (առաջին հրատարակություն)
Հովիվների դրախտը (անգլ.՝ The Shepherd's Paradise), Ուոլտեր Մոնտեգյուի պիեսը (առաջին հրատարակություն)
Այաքսի ու Ուլիսի վեճը (անգլ.՝ The Contention of Ajax and Ulysses), Ջեյմս Շիրլիի պիեսը (առաջին հրատարակություն)


== Ծնվել են ==
26 մարտի — Ուիլյամ Ուոլաստոն, փիլիսոփա (մահացել է 1724 թվականին)
29 ապրիլի — Սոֆյա Էլիզաբեթ Բրեներ, բանաստեղծ, գրող (մահացել է 1730 թվականին)
Ծննդյան ամսաթիվն անհայտ է
Ջոն Էսգիլ, անգլիացի գրող և քաղաքական գործիչ (մահացել է 1738 թվականին)
Համֆրի Հոդի, գիտնական ու տեսաբան (մահացել է 1707 թվականին)
Աննա Մարգարետ Լասոն, դանիացի գրող (մահացել է 1738 թվականին)


== Մահացել են ==
հունվարի 7 — Լոուրենս Ֆորեր, գրող (ծնվել է 1580 թվականին)
հունվարի 31 — Յանուշ Ապուզար Քսիր, հունգարացի լեզվաբան, մաթեմատիկոս, հանրագիտակ (ծնվել է 1625 թվականին)
փետրվարի 4 — Ֆրենսիս Օսբորն, անգլիացի էսեիստ (ծնվել է 1593 թվականին)
ապրիլի 15 — Սիմոն Դախ, բանաստեղծ (ծնվել է 1605 թվականին)
հոկտեմբերի 27 — Ջիովաննի Ֆրանչեսկո Բուսենելո, բանաստեղծ և լիբրետոների հեղինակ (ծնվել է 1598 թվականին)


== Ծանոթագրություններ ==
Մարևկա (գյուղ, Արզամասկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարևկաՄարևկա (ռուս.՝ Марьевка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խալտուրինո (ավան, Կառլովկայի շրջան)

Խալտուրինո (ուկրաիներեն՝ Халтурине), ավան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Խալտուրինո ավանում բնակվում էր 1 722 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Անժել Դիաբան Բրեներ

Անժել Դիաբան Բրեներ (ֆր.՝ Angèle Diabang Brener, 1979, Դակար, Սենեգալ), ժամանակակից սենեգալցի սցենարիստ, կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր


== Կենսագրություն ==
Անժել Դիաբան Բրեները ծնվել է 1979 թվականին, Սենեգալի մայրաքաղաք Դակարում։ Մասնագիտական կրթության առաջին փուլն անցել է Դակարի մեդիա կենտրոնում, այնուհետև սովորել է Ֆրանսիայի պետական կինոդպրոցում և գերմանական Բադեն-Վյուրտեմբերգի հեղինակավոր կինոակադեմիայում։ 
Ռեժիսորական իր կարիերան սկսել է 2005 թվականին՝ նկարահանելով Mon beau sourire փաստավավերագրական ֆիլմը, որը պատմում է սենեգալցի կանանց գեղեցկության ընկալումների ու չափորոշիչների մասին։ 
Անժել Դիաբան Բրեները ղեկավարում է Karoninka ընկերությունը, որն արդեն մի քանի տասնյակ կինոնկար է թողարկել։


== Ֆիլմագրություն ==
2005 : Mon beau sourire
2007 : L’Homme est le remède de l’homme, Ուսեյնու Նդիեյի և Էլ Հաջի Մամադուի հեղինակակցությամբ
2007 : Le Revers de l'exil
2007 : Sénégalaises et Islam
2008 : Yandé Codou, la griotte de Senghor
2014 : Congo, un médecin pour sauver les femmes (փատավավերագրական կինոնկար դոկտոր Դենիս Մուկվեգեի աշխատանքի մասին)


== Պարգևներ ==
Sénégalaises et Islam կինոնկարի համար՝2007. Images citoyennes կինոփառատոնի ժյուրիի մրցանակ (Լիեժ, Բելգիա)
2007. Աֆրիկյան ֆիլմերի փառատոնի հատուկ մրցանակ (Ապտ, Ֆրանսիա)Un air de kora կարճամետրաժ կինոնկարի համար՝Կինո և հեռուստատեսային ֆիլմերի համաաֆրիկյան FESPACO 2019 փառատոնում արժանացել է Արևմտյան Աֆրիկայի երկրների տնտեսական միության՝ CEDEAO-ի մրցանակին՝ որպես լավագույն կին կինոռեժիսոր և «Բրոնզե նժույգ» մրցանակի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Françoise Pfaff, 'Angèle Diabang Brener', in À l'écoute du cinéma sénégalais, Éditions L'Harmattan, Paris, 2010, pp. 109–119, 9782296103528
Կրիվլին

Կրիվլին (ուկրաիներեն՝ Кривлин), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրիվլին գյուղում բնակվում էր 170 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,012 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1416667 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զարեչիե (գյուղ, Կովելի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶարեչիեԶարեչիե (ուկրաիներեն՝ Заріччя), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զարեչիե գյուղում բնակվում էր 359 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 172,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2,08 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խոր (քաղաքատիպ ավան, Լազոյի անվան շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խոր (այլ կիրառումներ)Խոր (ռուս.՝ Хор), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Խաբարովսկի երկրամասի Լազոյի անվան շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10391 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեջուիք շրջան (Կոլորադո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեջուիք շրջան (այլ կիրառումներ)Սեջուիք շրջան (անգլ.՝ Sedgwick County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1421 կմ² է, բնակչությունը՝ 2379 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջուլսբուրգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1889 թ.։
(6662) 1993 BP13

(6662) 1993 BP13, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի հունվարի 22-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,599011 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3284 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8696 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1530,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,23523 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,52° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6662) 1993 BP13 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Օզերցի (գյուղ, Գորոխովի շրջան)

Օզերցի (ուկրաիներեն՝ Озерці), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օզերցի գյուղում բնակվում էր 575 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16128 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 35,65 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ուստյանկա (Ներիցայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուստյանկա (այլ կիրառումներ)Ուստյանկա (ռուս.՝ Устьянка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ներիցա գետի ձախ ափին՝ 10 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 41 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000078367
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007836
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆաեդիս

Ֆաեդիս (իտալերեն՝ Faedis), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3031 մարդ (2008 թվականի մարդահամարի տվյալների), բնակչության խտությունը կազմում է 67 մարդ/կմ², տարածքը զբաղեցնում է 46 կմ² մակերես, ֆոստային ինդեքս՝ 33040, հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Մարիա Ասունտան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0432 728007
Էլեկտրոնային հասցե։ segretariofaedis@eell.regione.fvg.it
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.faedis.ud.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Անո-Լեոնտովիչևո

Անո-Լեոնտովիչևո (ուկրաիներեն՝ Ганно-Леонтовичеве), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անո-Լեոնտովիչևո գյուղում բնակվում էր 318 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(1963) Բեզովեց

(1963) Բեզովեց (անգլ.՝ Bezovec), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի փետրվարի 9-ին Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից Բերգդորֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,421645 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9121 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9312 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բեզովեց աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9303 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1376,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26154 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,05° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1963) Բեզովեց աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վիլյավիսիոսա դե Օդոն

Վիլյավիսիոսա դե Օդոն (իսպ.՝ Villaviciosa de Odón), քաղաք Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդի վարչական շրջանի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Արեա-Մետրոպոլիտանա շրջանի կազմի մեջ։
Զբաղեցնում է 68,17 քկմ տարածք։ Բնակչությունը - 26 725 մարդ 2010 թվականին։ Հեռավորությունը մինչև շրջանի կենտրոն հավասար է - 14 կմ։
Գուրգեն Մարտիրոսյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարտիրոսյան (այլ կիրառումներ)Գուրգեն Թորգոմի Մարտիրոսյան (հունիսի 14, 1934(1934-06-14), Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 27, 2001(2001-08-27), Երևան, Հայաստան), հայ քիմիկոս-օրգանիկ։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1976)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը (1956)։ Եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի դեղագործական, թունաբանական քիմիայի և ֆարմակոգնոզիայի ամբիոնի առաջին վարիչը (1974-1978), 1978-1991 թվականներին՝ «Նաիրիտ» գիտաարտադրական միավորման գլխավոր տնօրենի տեղակալ։ 1993-1999 թվականներին աշխատել է «Պարեն» ԳԱ նախագծային ինստիտուտում։
Եղել է Ա․ Բաբայանի աշակերտը։ Զբաղվել է CH և NH թթուները հիմնային միջավայրում չհագեցած միացություններով և ալկիլ հալոգենիդներով ալկիլելու ռեակցիաների հետազոտությամբ։ Մարտիրոսյանը բացահայտել է ապրոտոն երկբևեռ լուծիչներում (ցածր ջերմաստիճաններում) չհագեցած միացությունների հալոգենացման ռեակցիաների մեխանիզմը, որով հնարավոր դարձավ մշակել բուտադիենի հեղուկաֆազ քլորման եղանակը և կրճատել քլորոպրենի արտադրության ժամանակ առաջացող թափոնները։


== Ծանոթագրություններ ==
Հորստ Շտորմեր

Հորստ Շտորմեր (գերմ.՝ Horst Ludwig Störmer, ապրիլի 6, 1949(1949-04-06), Ֆրանկֆուրտ, Դարմշտադտի վարչական շրջան, Հեսսեն, Բիզոնիա, Գերմանիան 1945-1949 թվականներին, Գերմանիա), գերմանացի ֆիզիկոս, աշխատել է Կոլումբիայի համալսարանում։ 1998 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը նրան շնորհվել է համատեղ Ռոբերտ Լաֆլինի և Դենիել Ցուիի հետ, «նոր ձևի խաթարումներով քվանտային հեղուկի հայտնաբերման համար, որոնք ունեն տրոհվող էլեկտրական լիցք»։


== Մրցանակներ ==
1984 — Օլիվեր Բաքլիի մրցանակ
1985 — Քլունգ Վիլհելմի գիտության մրցանակ
1998 — Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ
1998 — Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հորստ Շտորմերի ինքնակենսագրությունը Նոբելյան կոմիտեի կայքում (անգլ.)
Հորստ Շտորմերի Նոբելյան դասախոսույթյունը (անգլ.)
Հորստ Շտորմերի անձնական էջը Կոլումբիայի համալսարանի կայքում Archived 2011-04-09 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Հ. Շտորմեր «Հոլլի տրոհվող քվանտային էֆեկտը». Նոբելյան դասախոսույթյուն // «Успехи физических наук», հատոր 170, թողարկում 3, մարտ 2000 (ռուս.)
Լերինք լեռնանցք

Լերինք լեռնանցք, լեռնանցք Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռներում, Բարձրավան գյուղից 7,5 կմ արևմուտք։


== Ծանոթագրություններ ==
Գորնոե Շյոլտոզերո

Գորնոե Շյոլտոզերո (ռուս.՝ Горное Шёлтозеро, վեպս.՝ Mägikülä), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆիքսիկներն ընդդեմ կրաբոտների

«Ֆիքսիկներն ընդդեմ կրաբոտների» (ռուս.՝ «Фиксики против кработов»), «Աէրոպլան» ստուդիայի ռուսական լիամետրաժ համակարգչային անիմացիոն երաժշտական ֆիլմ։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսներին հնչյունավորել են Դմիտրի Նազարովը, Նոնա Գրիշաևան, Լարիսա Բրոխմանը, Դիոմիդ Վինոգրադովը և Դիմա Սիենդուկը։ Վարձույթը նախատեսված է 2019 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը պատմում է փոքրիկ ու գեղեցիկ Ֆիքսիկների մասին, որոնք թաքնվում են մարդկանցից իրենց մեքենաներում։ Հանկարծ նրանց դպրոցում, որը գտնվում էր պրոֆեսոր Չուդակովի լաբորատորիայում, հայտնվում են չար արարածներ՝ կրաբոտներ, որոնք սկսում են հետևել նրանց։ Ֆիքսիկները պետք է պարզեն, թե ինչ է իրենց հարկավոր, ինչպես նաև պաշտպանել իրենց և պրոֆեսորին։


== Հնչյունավորում ==


== Հեղինակներ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Գեորգի Վասիլև, Եվգենի Անտրոպով
Բեմադրող ռեժիսորներ՝ Վասիլի Բեդոշվիլի, Օլեգ Ուժինով
Նկարիչներ՝ Միխայիլ Ժելուդկով, Նատալյա Կուրբատովա, Յուրի Պրոնին
Երաժշտություն՝ Սերգեյ Սիսոև, Գեորգի Վասիլև
Արտ-տնօրեն՝ Դմիտրի Ավերկիև
Տեխնիկական տնօրեն՝ Միխայիլ Բաժուտկին
Գլխավոր տնօրեն՝ Յուլյա Սոֆրոնովա
Գործադիր պրոդյուսերներ՝ Բորիս Մաշկովցև, Աննի Մուշեղյան
Պրոդյուսերներ՝ Գեորգի Վասիլև, Իլյա Պոպով, Սերգեյ Սարկիսով


== Ծանոթագրություններ ==
Հեռախոսային ցանց

Հեռախոսային ցանց, հեռախոսային կապի իրականացման համար նախատեսված տեխնիկական կառույցների և սարքավորումների համալիր։
Բաղկացած է կապի հեռախոսային հանգույցներից, հեռախոսային կայաններից, կապի գծերից, բաժանորդային տեղակայանքներից (հեռախոսային ապարատ)։ Ըստ ֆունկցիոնալ և կառուցվածքային առանձնահատկությունների՝ հեռախոսային ցանցերը լինում են տեղական (գյուղական և քաղաքային), ներգոտիական, գոտիական, միջքաղաքային, միջազգային։ Գյուղական հեռախոսային ցանց կառուցվում է շառավղա-հանգուցային սկզբունքով. վերջնակայանները միմյանց իմացվում են հանգուցային, իսկ հանգուցային կայանները՝ կենտրոնական կայանի միջոցով, որը ելք ունի դեպի միջքաղաքային ավտոմատ հեռախոսային կայան (ՄԱՀԿ)։ Քաղաքային հեռախոսային ցանցերը լինում են չշրջանացված (եթե քաղաքում մեկ հեռախոսային կայան կա) և շրջանացված (եթե մի քանիսն են)։ Ներգոտիական հեռախոսային ցանց կազմվում է երկրի տարածքը պայմանականորեն բաժանող գոտիներից յուրաքանչյուրի սահմաններում գործող մեկ կամ երկու ՄԱՀԿ-ից, դրանք միմյանց ու տվյալ գոտու տեղական ցանցերին միացնող կապի գծերից։ Գոտիական հեռախոսային ցանցը տեղական և ներգոտիական հեռախոսային ցանցերի համախումբն է։ Միջքաղաքային հեռախոսային ցանց, միավորում է բոլոր գոտիների ՄԱՀԿ-երը, կոմուտացման ավտոմատ հանգույցները և կապի գծերը։ Միջազգային հեռախոսային ցանց. միջազգային ՄԱՀԿ-երի, միջազգային (այդ թվում և միջմայրցամաքային) կապ ապահովող ավտոմատ արանզիտի հանգույցների և գծերի ամբողջությունն է։
Գևորգ Տիգրանով

Գևորգ Տիգրանով (Գրիգորի Տիգրանյանց) (մարտի 25 (ապրիլի 7), 1908, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 5, 1991(1991-02-05), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ, թաղված է տեղի հայկական գերեզմանատանը), հայ խորհրդային երաժշտագետ և մանկավարժ։ ՀԽՍՀ (1945) և ՌՍՖՍՀ (1979) արվեստի վաստակավոր գործիչ։ Արվեստագիտական տնօրեն (1947)։


== Կենսագրություն ==
1934 թվականին ավարտել է Լենինգրադի կոնսերվատորիայի պատմատեսական ֆակուլտետը, 1937 թ.՝ ասպիրանտուրան։ Սովորել է Բ․ Վ․ Ասաֆևի, Ս․ Լ․ Գինզբուրգի, Ռ․ Ի․ Գրուբերի մոտ։ 1935-1941 թվականներին և 1946 թվականից երաժշտության պատմություն է դասավանդում Լենինգրադի կոնսերվատորիայում (1947 թվականից՝ պրոֆեսոր), 1940 թվականից՝ նաև Երևանի կոնսերվատորիայում։ Արտասահմանյան, ռուսական, խորհրդային և հայ երաժշտությանը նվիրված աշխատությունների հեղինակ է, որոնց թվում է «Հայ երաժշտական թատրոնը» ուսումնասիրությունը (1956-1975, ռուսերեն, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1979)։


== Պարգևներ ==
Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (28.12.1987)
«Պատվո նշան» շքանշան (24.11.1945)
ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (23.08.1979)
ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1945)
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1979)


== Ժողովածուներ ==
Կազմել և խմբագրել է մի շարք ժողովածուներ (ռուսական)․

Բ․ Վ․ Ասաֆևի «Ակնարկներ Հայաստանի մասին» (1958),
Կ․ Ս․ Սարաջև, «Հոդվածներ, հուշեր» (1962),
«Լենինգրադի կոնսերվատորիան հուշերում» (1962),
«Սովետական սիմֆոնիան 50 տարում» (1967)։


=== Երաժշտական երկեր ===
Ա. Խաչատրյան «Գայանե» բալետը։ Երևան, 1947;
Էդուարդ Հովհաննիսյանի բալետները։ Երևան, 1981։
Տ. Չուխաջյանը և նրա «Արշակ II» օպերան։ Երևան, 1945։
Ա. Ա. Սպենդիարով։ Նամակների և հիշողությունների հիան վրա։ Երևան, 1953։
Հայկական երաժշտական թատրոն։ Հ. 1-3,Երևան, 1956-1975։
Ա. Ա. Սպենդիարով։ Մոսկվա,, 1959, 2-րդ հրատարակություն։ Մոսկվա, 1971։
Արամ Խաչատրյանի բալետները։ Մոսկվա, 1960, 2-րդ հրատարակություն։ 1974։
Կ. Ս. Սարաջև։ Կյանքը և ստեղծագործությունները։ Երևան, 1962։
Հայաստանի օպերա և բալետ։ Մոսկվա, 1966։
Հարո Ստեփանյան։ Ակնարկ կյանքի և ստեղծագործության։ Մոսկվա, 1967։
Հայկական երաժշտական թատրոնի հարյուրամյակը։ Երևան, 1968։
Արվեստին նվիրյալը։ Ակնարկ Ս. Վ. Ակիմովայի կյանքի և գործունեության մասին։ Երևան, 1978։
Արամ Խաչատրյան։ Լ., 1978:
Արվեստագետներ, ներկայացումներ, երաժշտություն։ Երևան, 1983։
Երաժշտություն մարդասիրության և առաջընթացի համար պայքարում։ Լ., 1984:


== Ծանոթագրություններ ==
Սըր Ռիչարդ Ջոն Էվանս

Սըր Ռիչարդ Ջոն Էվանս (անգլ.՝ Richard John Evans, սեպտեմբերի 29, 1947(1947-09-29), Վուդֆորդ Գրին, Էսսեքս (այժմ Մեծ Լոնդոն), ԱՆգլիա), բրիտանացի պատմաբան, Գերմանիայի նորագույն պատմության (XIX—XX դարերում) ուսումնասիրող, մասնավորապես Երրորդ ռայխստագի, բակալավրիատի ասպետ (2012), Քեմբրիջի արտագնա պրոֆեսոր, 2008 թվականից  մինչև 2014 թվականը նրա Regius Professor of History (Cambridge), իսկ 2010 թվականից Վոլֆսոն-քոլեջի նախագահը։ Լոնդոնի համալսարանի պրոֆեսոր (1989—1998), Բրիտանական ակադեմիայի անդամ (1993)։


== Կենսագրություն ==
Օքսֆորդյան Հիսուսի քոլեջում ուսումնասիրել է ժամանակակից պատմություն (1966—1969), որն ավարտել է գերազանցությամբ և որի պատվավոր անդամ է  1998 թվականից։ Լսել է Խ. Տրեվոր-Ռոպերի, Կ.Հիլլի և այն ժամանակի համար հայտնի պատմաբանների դասախությունները։ 1969—1972 թվականներին օքսֆորդյան Սուրբ-Էնտոնի քոլեջում աշխատել է դոկտորականի վրա, 1970 թվականից ուսումնասիրություններով է զբաղվել Գերմանիայում, Համբուրգում և Բեռլինում։ 1973 թվականին ստացել է մագիստրական և դոկտորական աստիճաններ։ 1990 թվականին արժանացել է բանահյուսության դոկտորի աստիճանի (Litt D) Արևելյան Անգլիայի համալսարանում, իսկ  2001 թվականին՝ Քեմբրիջում փիլիսոփայության դոկտորի, իսկ 2015 թվականին նաև բանահյուսության դոկտորի աստիճաններ։
Դասավանդել է Ստիրլինի (1972—1976) և Արևելյան Անգլիայի (1976 թվականից) համալսարաններում, վերջինում 1983—1989 թվականներին որպես եվրոպական պատմության պրոֆեսոր։ 1989—1998 թվականներին Լոնդոնյան համալսարանի Բիրկբեքի-քոլեջում եղել է պատմության պրոֆեսոր և միաժամանակ 1993—1997 թվականների քոլեջի փոխդեկան, իսկ 1999 թվականից քոլեջի պատվավոր անդամ։ 1998 թվականից Քեմբրիջի ժամանակակից պատմության պրոֆեսորն էր, միաժամանակ մինչև 2010 թվականը նրա քոլեջներից մեկի անդամ, իսկ 2011թվականից պատվավոր անդամ, 2008—2014 թվականներին Քեմբրիջի  թագավորական պատմության պրոֆեսոր, հետո արտագնա պրոֆեսոր, 2010 թվականից քեմբրիջյան Վոլֆսոն-քոլեջի նախագահ։ Ինչպես նաև եղել է Լոնդոնում Գրեշեմ քոլեջում որպես խորհրդատու։
2012 թվականին նրան շնորհվել է ասպետի կոչում ՝ գիտության մեջ ունեցած ավանդի համար։
Թագավորական պատմական միության անդամ (1978), Գրականության թագավորական միության անդամ(2000),Ուելսի գինականների միության անդամ(2010)
Շատ աշխատանքների հեղինակ։
Նշվել է  Leverhulme Medal (British Academy) (2015), Լոնդոնի համալսարանի պատվավոր անդամ (2012), Օքսֆորդի պատվավոր անդամ(2015)


== Մատենագրություն ==
Эванс Р. Третий рейх: Зарождение империи. 1920—1933 = The Coming Of The Third Reich. — Екатеринбург: У-Фактория; М: Астрель, 2010. — 640 с.
Эванс Р. Третий рейх. Дни триумфа. 1933—1939 = The Third Reich In Power, 1933—1939. — Екатеринбург: У-Фактория; М: Астрель, 2010.
Эванс Р. Третий рейх. Дни войны. 1939—1945 = The Third Reich at War: How the Nazis Led Germany from Conquest to Disaster. — Екатеринбург: У-Фактория; М: Астрель, 2011.


== Կինոմարմնացում ==
Сешнс, Джон|Джон Сешнс в фильме «Отрицание (фильм)|Отрицание», Великобритания — США, 2016 год.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт(անգլ.)
Վինոկուրնյա (գյուղ, Տուլչինի շրջան)

Վինոկուրնյա (ուկրաիներեն՝ Винокурня), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1962 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վինոկուրնյա գյուղում բնակվում էր 187 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,451 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 414,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խորեզմի մարզ

Խորեզմի մարզ (ուզբ.՝ Xorazm viloyati, Хоразм вилояти, خارەزم ۋىلايەتى), վիլայաթ (մարզ) Ուզբեկստանի Հանրապետությունում։ Կազմվել է 1938 թ.-ի հունվարի 15-ին։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում, Ամուդարյա գետի ստորին հոսանքի ձախ ափին։ Տարածությունը մոտ 6500 կմ² է։ Բաժանվում է 9 շրջանի, ունի 3 քաղաք, 2 քտա։ Կենտրոնը՝ Ուրգենչ։ 


== Բնություն ==
Մակերևույթը հարթ է (մոտ 100 մ բարձրությամբ), արևմուտքում և հարավ-արևմուտքում հարում է Կարակումի անապատին։ Կլիման խիստ ցամաքային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը —5 °C է, հուլիսինը՝ 27, 3 °C, տարեկան տեղումները՝ 50—100 մմ, անսառնամանիք շրջանը՝ 240 օր։ Խոշոր գետը Ամուդարյան է։ Կան աղի փոքր լճեր, ճահիճներ և աղուտներ։ Տարածության մեծ մասը զբաղեցված է կուլտուրացված ոռոգվող հողերով։ Բնական բուսականությունը պահպանված է Ամուդարյայի ողողատում և ավազուտներում։ Ջրամբարներում կլիմայավարժեցվում են մշկամուկ, ճահճակուղբ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության 92, 1%-ը (1970) ուզբեկներ են, բնակվում են նաև ռուսներ, ղազախներ, թաթարներ և այլք։  Քաղաքներն են Ուրգենչը, Իփվան, Դրուժքան։


== Տնտեսություն ==
Խորեզմի մարզը Ուզբեկստանի բամբակագործական հիմնական շրջաններից է՝ զարգացած անասնապահությամբ, բրնձամշակությամբ, մետաքսագործությամբ և արդյունաբերությամբ։ Թեթև և սննդի արդյունաբերությունը տալիս է համախառն արտադրանքի 80%-ը։ Առավել զարգացած է բամբակազտիչ արդյունաբերությունը։ Ուրգենչում են գտնվում մետաքսաթելի և կարի ֆաբրիկաները, Խիվայում՝ գորգագործական կոմբինատը։ Սննդի արդյունաբերությունը ներկայացված է ձիթհան, գինեգործական, հրուշակեղենի, կաթնայուղագործական ձեռնարկություններով։ Զարգանում է շինանյութերի արդյունաբերությունը։ Նորոգման գործարան և կահույքի ֆաբրիկա կա Ուրգենչում, կահույքի կոմբինատ՝ Խիվայում։
Էլեկտրաէներգիայի հիմնական մասը Խորեզմի մարզը ստանում է Տախիատաշի ՊՇԷԿ-ից, գազը՝ Բուխարայից։ Ցանքատարածությունը 165, 3 հզ. հա է, որի 67, 2%-ն զբաղեցնում է բամբակենին։ 
Անասնապահությունը մասնագիտանում է կարակուլային ոչխարաբուծության ուղղությամբ։ Օդային ուղիներով կապված է Մոսկվայի, Տաշքենդի և այլ քաղաքների հետ։
Ֆրուտա մարտորանա

Ֆրուտա մարտորանա (լատ.՝ frutta di Martorana) ավանդական սիցիլիլական քաղցրավենիք։ Այն հանդիսանում է մարցիպանով տորթ, իմիտացիոն ձևը տարբեր մրգերի ու բանջարեղենների։ Անունը բխում է Բենեդիկի մենաստանը Մաղտերանա Պալերմոյում, որտեղ էլ առաջին անգամ արտադրվել է։ Ըստ միանձնուհիների լեգենդի տորթերը զարդարված էին իրենց այգու պտղատու ծառերի մրգերով, որպեսզի զարմացնեին իրրենց հյուրին՝ արքեպիսկոպոսին։


== Տես նաև ==
Սիցիլիան ուտեստներ


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Lilliana Ballina։ La frutta martorana. Aurora Books, Santiago de Chile 1992, ISBN 950-99953-2-0 (italienisch).


== Արտաքին հղումներ ==
Frutta di martorana su dolcisiciliani.net
Martorana fruit Archived 2005-02-27 at the Wayback Machine.
Բոլշիե Չելբասի

Բոլշիե Չելբասի (ռուս.՝ Большие Челбасы), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Կանևսկայայի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆինլանդիայի վարչական բաժանում

2016 թվականի դրությամբ Ֆինլանդիայի Հանրապետության վարչական բաժանման համակարգը հետևյալն է՝

19 մարզ (ֆիններեն՝ maakunta, շվեդերեն՝ landskap)
մարզերը բաժանված են 70 շրջանի (ֆիններեն՝ seutukunta, շվեդերեն՝ ekonomisk region)
շրջանները բաժանված են 313 համայնքի (ֆիններեն՝ kunta, շվեդերեն՝ kommun)
Սևաստոպոլի կենդանաբանական այգի

Սևաստոպոլի կենդանաբանական այգի (ուկրաիներեն՝ Севастопольський Зоопарк), կենդանաբանական այգի Ղրիմ թերակղզում։ Համարվում է Ուկրաինայի ամենաերիտասարդ կենդանաբանական այգիներից մեկը, որը բացվել է 2012 թվականի հուլիսի 1-ին։
Համարվում է պաշտոնապես բացված առաջին կենդանաբանական այգին Ղրիմի մայրաքաղաք Սևաստոպոլում, որն օգտագործվում է գիտահետազոտական և բնապահպանական նկատառումներով։


== Պատմություն ==
Սևաստոպոլի կենդանաբանական այգին համարվում է կենդանիներին նվիրված գիտահետազոտական և բնապահպանական կենտրոնը Ղրիմում։
Այն նաև Ուկրաինայի ամենաերիտասարդ կենդանաբանական այգիներից է։ Հիմնադրվել է 2012 թվականի հուլիսի 1-ին՝ գործող տնօրեն Ռեմիգիուս Վրադիայի ֆինանսավորմամբ և նախաձեռնությամբ։
Տարեց տարի աճում է այգում ներկայացվող կենդանիների թիվը։ Այս թիվն ավելանում է այլ կենդանաբանական այգիների հետ փոխանակումների շնորհիվ։


== Կենդանատեսակներ ==
2014 թվականի տվյալներով կենդանաբանական այգում ցուցադրված են հետևյալ կենդանատեսակները՝

Գիշատիչներ՝ առյուծ, սովորական լուսան, երկարառունգ, բծավոր սկունս, ջրարջ, քարակզաքիս։
Կճղակավորներ՝ խորհրդային ծանրաքարշ ձի, նիլգաու, ուղտայծ, պոնի, այծ, ոչխար։
Կրծողներ՝ հնդկական մացառախոզ, բայբակ, սկյուռ, ճագար։
Պրիմատներ՝ ճապոնական մակակ, կապիկ-հուսար, գաճաճ կանաչ կապիկ։
Պարկավորներ՝ Բենետտի ագեվազ։
Թռչուններ՝ աֆրիկյան ջայլամ, արծիվ, արագիլ, կռունկ, սիրամարգ, կարապ, ժակո թութակ, սագ, թութակներ։
Սողուններ՝ կանաչ իգուանա, կարմրականջ կրիա։


== Տես նաև ==
Կիևի կենդանաբանական այգի


== Ծանոթագրություններ ==
Դիմ (գյուղ, Ալշեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴիմԴիմ (ռուս.՝ Дим, բաշկիրերեն՝ Дим), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 280 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սան Սևերինո Մարկե

Սան Սևերինո Մարկե (իտալերեն՝ San Severino Marche), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 13 210 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 66 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 193 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62027։ Հեռախոսային կոդ՝ 0733։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Սևերին Սեպտեմպեդացին։ Տոնը նշվում է հունիսի 8-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության գրաֆիկը.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0733 6411
Էլ-փոստ։ comune@sanseverino.sinp.net
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.sanseverinomarche.mc.it


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
(1424) Սունդմանիա

(1424) Սունդմանիա (անգլ.՝ Sundmania), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1937 թվականի հունվարի 9-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,189277 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9898 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3888 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2080,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173048 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,18° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1424) Սունդմանիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պսեֆելուս Դեբեդի

Պսեֆելուս Դեբեդի (լատ.՝ Psephellus debedicus), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Բազմամյա բույս է, որի բարձրությունը հասնում է 70-105 սմ-ի։ Արմատամերձ և ստորին ցողունային տերևներն ունեն 24-42 սմ երկարություն և փետրաձև հատված են, միջինները ամբողջական են կամ 3-5 նեղ-նշտարաձև բլթակներով, վերինները՝ ամբողջական։ Զամբյուղները միայնակ են, գագաթնային, եզրային ծաղիկների հետ միասին 3-4 սմ տրամագծով։ Ծաղիկները վարդագույն են, եզրայինները՝ մեծացած, 5 (7) նեղ-բլթակավոր։ Սպին վերևում 2 բթավուն բլթակներով է, ներքևում՝ լայնացած, կարճ մազիկներով։ Սերմնիկների երկարությունը 4-5 մմ է, լայնությունը՝ 2-2,5 մմ, բաց դարչնագույն են, իսկ պապուսի երկարությունը՝ 1-1,5 մմ։


== Տարածվածություն ==
Աճում է միայն Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Իջևանի շրջակայք, Սևանի լեռնանցք, Դեբեդ, Ձորագետ, Դսեղ)։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորինից մինչև վերին լեռնային գոտի՝ ծովի մակարդակից 900-2000 մ բարձրությունների վրա, տափաստանում, մարգագետնատափաստանում, թփուտների մացառուտներում, անտառի եզրերին և բացատներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-սեպտեմբերին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հյուսիսային Հայաստանի էնդեմիկ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սադովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սադովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Սադովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Садівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սադովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 971 մարդ։ Տարածքը՝ 56.39 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17.22 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Հիմնվել է 1918 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի պետական ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
Բորգոմազինո

Բորգոմազինո  (իտալերեն՝ Borgomasino), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 785 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 65 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10031։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։
Օգոստոսի 6-ին կոմունայում հատուկ նշվում է Տիրոջ Պայծառակերպությունը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0125 770034


== Արտաքին հղումներ ==
Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն (իտալ.)
ինստիտուտի վիճակագրություն (անգլ.)(չաշխատող հղում)