Պայթյուններ Կիզլյար քաղաքում (2010)

Պայթյուններ Կիզլյար քաղաքում, իրականացվել են 2010 թվականի մարտի 31-ին երկու մահապարտների կողմից՝ Մոսկվայում տեղի ունեցած ահաբեկչություններից երկու օր անց։ Առաջին պայթյունը տեղի է ունեցել Մոսկվայի ժամանակով 8:45-ին, երկրորդը՝ 9:05-ին։ Պայթյունների հետևանքով զոհվել է 12 մարդ (որոնցից 9-ը ոստիկաններ են) և տարբեր տվյալներով վիրավորվել 23-ից 29 մարդ (որոնցից 18-ը ոստիկաններ են)։ Զոհերի թվում Վիտալի Վեդերնիկովն է՝ Կիզլյարի շրջանային վարչության պետը։ Դաղստանի դատախազությանն առընթեր քննչական կոմիտեի գնահատմամբ՝ առաջին պայթուցիկ սարքի հզորությունը կազմել է 200 կգ տրոտիլային համարժեքով։


== Իրադարձությունների ընթացք ==
Մարտի 31-ին Մոսկվայի ժամանակով 8:45-ին թիվ 1 դպրոցի մոտ տեղի է ունեցել առաջին պայթյունը։ Պայթուցիկ սարքը գտնվել է «Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենայի մեջ՝ թափքի վրա «Միլիցիա» գրառմամբ, և գործի է դրվել մահապարտի կողմից։ Պայթյունը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ մահապարտի մեքենան կանգնեցվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։
Պայթյունի հզորությունը գնահատվում է 200 կգ տրոտիլային համարժեքով։ Զոհվել է 3 մարդ՝ երկու ոստիկան և կողքով անցնող կին։ Պայթյունի վայրում առաջացել է 2,5 մետր երկարությամբ ձագար, վնասվել են մոտակայքում գտնվող շենքերը, այրվել են մոտակայքում գտնվող 3 մեքենաներ։
Ժամը 9:05-ի սահմաններում երկրորդ պայթյունն է տեղի ունեցել, այն իրականացրել է ոստիկանական համազգեստով մահապարտը, որը մոտեցել է դեպքի վայրին։ Պայթյունի հետևանքով տուժել են արտակարգ իրավիճակների նախարարության, ոստիկանության և հրշեջ պահպանության աշխատակիցները, որոնք աշխատել են դեպքի վայրում, ընդհանուր առմամբ զոհվել է 12 մարդ, որոնցից 9-ը եղել են միլիցիայի աշխատակիցներ, այդ թվում Կիզլյար քաղաքի ՆԳ վարչության պետ Վիտալի Վեդեռնիկովը։
Մարտի 31-ին, ժամը 20:00-ի սահմաններում, Դաղստանի Կիզլյարի շրջանի Օգուզեր գյուղի գերեզմանատանը ոստիկանության աշխատակիցները հայտնաբերել են ևս մեկ պայթուցիկ սարք՝ 12 լիտրանոց մետաղական դույլ, որում եղել է ամոնիակային սելիտրայի և ալյումինե դիմափոշու խառնուրդ, ինչպես նաև հեղույսների և ընկույզների տեսքով հարվածող տարրեր, սարքը ոչնչացվել է։


== Հետաքննություն ==

Քրեական գործը հարուցվել է ՌԴ ՔՕ 317 («ոտնձգություն իրավապահ մարմնի աշխատակցի կյանքի նկատմամբ»), 222 («ապօրինի զենք, ռազմամթերք, ռազմամթերք, պայթուցիկ նյութեր և պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը»), 223 («զենքի ապօրինի պատրաստում»), 105 («սպանություն») և 30-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 105-րդ հոդվածով (սպանության փորձ)։
ՆԳՆ աշխատակիցները պնդում են, որ երկրորդ պայթուցիկ սարքը գործի է դրվել Կիզլյարի բնակիչ Դաուդ Ջաբրաիլովի կողմից։
Ահաբեկչությունը Դաղստանում մշտապես գործող քննչական-օպերատիվ խումբ ստեղծելու առիթ է դարձել, որն իրականացնում է առանձնապես ծանր հանցագործությունների և ահաբեկչական գործողությունների հետաքննություն։
Ապրիլի 1-ին Ազգային հակաահաբեկչական կոմիտեի նիստում Ալեքսանդր Բորտնիկովը՝ ԱԴԾ-ի ղեկավարը, հայտարարել է, որ իրենց հայտնի են ահաբեկչական գործողությունների կազմակերպիչները, և որ ձերբակալվել են մի շարք անձինք, որոնք մեղսակից են դրանց կատարմանը։ Կիզլյարում ահաբեկչության կազմակերպիչներին դատապարտել են ցմահ ազատազրկման։


== Իշխանությունների արձագանք ==
Ռուսաստանի վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը ենթադրել է, որ Մոսկվայի և Կիզլյարի ահաբեկչությունների միջև կապ կա և հանձնարարել է ներքին գործերի նախարար Ռաշիդ Նուրգալիևին ուժեղացնել Հյուսիսային Կովկասում ոստիկանության ստորաբաժանումները։ Վլադիմիր Պուտինը նաև կարգադրել է փոխհատուցում վճարել տուժածներին. պայթյունների զոհերի ընտանիքներին՝ 1 միլիոն ռուբլի, ծանր վիրավորներին՝ 400 հազար ռուբլի, հեշտությամբ վիրավորներին՝ 200 հազար ռուբլի։
Դաղստանի նախագահ Մագոմեդսալամ Մագոմեդալիևիչ Մագոմեդովը նաև հայտարարել է, որ այդ երկու հանցագործությունները «մեկ շղթայի օղակներն են», և կարգադրել Է ուժեղացնել անվտանգության միջոցառումները Դաղստանի բոլոր սոցիալական և կենսական նշանակության օբյեկտներում։
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը 2010 թվականի ապրիլի 1-ին հետմահու պարգևատրել է բոլոր ինը զոհված ոստիկաններին՝ Արիության շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==

«Двойной теракт в Кизляре»։ Lenta.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-04-02-ին։ Վերցված է 2010-04-01