Տատյանա Վալովայա

Տատյանա Դմիտրիի Վալովայա (ռուս.՝ Валовая Татьяна Дмитриевна, ապրիլի 11, 1958(1958-04-11), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս պետական գործիչ և տնտեսագետ, միջազգային պաշտոնյա։ 2019 թվականի օգոստոսից Ժնևում զբաղեցնում Է ՄԱԿ-ի բաժանմունքի գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։
1980-ական թվականներին զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ, ավելի ուշ ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության աշխատակազմում։ 2012-2019 թվականներին եղել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի ինտեգրման հիմնական ուղղությունների և մակրոտնտեսության հարցերով Կոլեգիայի անդամ (նախարար)։
Ունի Ռուսաստանի Դաշնության 1-ին դասի պետական իսկական խորհրդականի դասային աստիճան։ Տնտեսական գիտությունների դոկտոր է, տնտեսական և պատմական խնդիրներին նվիրված մի շարք գրքերի և հրապարակումների հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Տատյանա Վալովայան ծնվել է 1958 թվականի ապրիլի 11-ին խորհրդային տնտեսագետ Դմիտրի Վասիլևիչ Վալովոյի ընտանիքում, որը հետագայում զբաղեցրել է «Տնտեսական թերթ» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալի, «Պրավդա» թերթի գլխավոր խմբագրի առաջին տեղակալի պաշտոնը և եղել է ԽՍՀՄ ժողովրդական վերահսկողության կոմիտեի անդամ, Ռուսաստանի Դաշնության Պետական մրցանակի դափնեկիր։ Մայրը՝ Հենրիետա Եվգենիևնան, նույնպես տնտեսագետ էր, գեներալ-լեյտենանտ Ե. Պ. Լապշինի դուստրն էր, որը տարբեր ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի և ՄՊՀ-ի կառույցներում։
1980 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ֆինանսական ինստիտուտի միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ֆակուլտետը, 1983 թվականին՝ նույն ինստիտուտի ասպիրանտուրան՝ ստանալով տնտեսագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։
1983-1989 թվականներին աշխատել է «Տնտեսական թերթի» խմբագրությունում։ Եղել է թղթակցից մինչև համաշխարհային տնտեսության բաժնի խմբագրի տեղակալ։
1989-1994 թվականներին զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։ Աշխատել է ԽՍՀՄ մշտական ներկայացուցչությունում, այնուհետև՝ Եվրոպական միությանը կից Ռուսաստանի Դաշնության մշտական ներկայացուցչությունում զբաղեցրել է երրորդ, ապա՝ երկրորդ քարտուղարի պաշտոնը։ Զբաղվել է ֆինանսատնտեսական համագործակցության հարցերով։
1994 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությանն առընթեր ֆինանսական ակադեմիայում պաշտպանելով Եվրամիության ֆինանսական համակարգի խնդիրների վերաբերյալ Դոկտորական ատենախոսությունը` ստացել է տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճան։
1995-1997 թվականներին աշխատել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի աշխատակազմում որպես խորհրդատու, ապա՝ խորհրդական։ Պատասխանատու է եղել Անկախ Պետությունների Համագործակցության կանոնադրական մարմինների հետ փոխգործակցության հարցերի համար։
1998-1999 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության ԱՊՀ գործերի նախարարության արժութաֆինանսական քաղաքականության վարչության պետ։
1999 թվականին աշխատանքի է անցել Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության աշխատակազմում։ Ի սկզբանե զբաղեցրել է միջազգային համագործակցության դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալի պաշտոնը, իսկ 2001 թվականի հոկտեմբերից՝ նույն դեպարտամենտի տնօրենի պաշտոնը։ Վարչության տնօրենի պաշտոնում նշանակվել է «Ռազմավարություն 2020»-ի լրամշակման № 21 փորձագիտական խմբի համաղեկավար։
2007 թվականի հոկտեմբերին Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի հրամանագրով նրան շնորհվել է 1-ին դասի պետական խորհրդականի բարձրագույն դասային աստիճան։


=== ԵՏՀ կազմում ===
2012 թվականի փետրվարի 1-ին Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի որոշմամբ պետությունների ղեկավարների մակարդակով նշանակվել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի ինտեգրման հիմնական ուղղությունների և մակրոտնտեսության հարցերով Կոլեգիայի անդամ (նախարար)։
Կոլեգիայում պատասխանատու էր ԵԱՏՄ շրջանակներում ինտեգրացիոն քաղաքականության իրականացման, միավորման մասնակից երկրների մակրոտնտեսական ռազմավարությունների համակարգման, ինչպես նաև Միության պաշտոնական վիճակագրական տեղեկատվության ձևավորման և տարածման համար։ ԵՏՀ գործունեության ընթացքում, որպես միասնական տնտեսական տարածքի ղեկավար մարմին, 2012-2014 թվականներին համակարգել է ԵՏԲԽ ձևավորման և այդ կառուցվածքին նոր անդամների՝ Ղրղզստանի և Հայաստանի միանալու գործընթացները։
Պատասխանատու է եղել նաև միջազգային կապերի, մասնավորապես, այլ միջազգային կազմակերպությունների հետ շփումների հաստատման և Միության և երրորդ երկրների միջև ազատ առևտրի գոտիների ստեղծման մասին համաձայնագրերի կնքման համար։ Պարբերաբար արտասահմանյան ուղևորություններ է կատարել համապատասխան բանակցություններ անցկացնելու, ինչպես նաև միջազգային տարբեր համաժողովներին, քաղաքագիտական և տնտեսական սեմինարներին մասնակցելու համար։


=== Ժնևում ՄԱԿ-ի բաժանմունքի ղեկավար ===
2019 թվականի մայիսի 30-ին պաշտոնապես հայտարարվել է Ժնևում ՄԱԿ-ի բաժանմունքի գլխավոր տնօրենի պաշտոնում Տ. Դ. Վալովայայի նշանակման մասին։ Օգոստոսի սկզբին նա ձեռնամուխ է եղել նոր պարտականությունների կատարմանը՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով իր նախորդին՝ դանիացի Միխայել Մելլերին։


== Պարգևներ ==
2008 թվականին Արտասահմանյան երկրների հետ տնտեսական համագործակցության զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար պարգևատրվել է Բարեկամության շքանշանով։ 2015 թվականին պարգևատրվել է «Եվրասիական տնտեսական միության ստեղծման գործում ներդրած ավանդի համար» 1-ին աստիճանի մեդալով։ Բացի այդ, խրախուսվել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի և կառավարության շնորհակալագրերով և պատվոգրերով։


== Հրապարակումներ ==
Տ. Դ. Վալովայան հեղինակել է ավելի քան 170 գիտական և հրապարակախոսական աշխատություններ՝ նվիրված միջազգային արժութավարկային հարաբերությունների, եվրոպական և Եվրասիական տնտեսական ինտեգրման, ԱՊՀ շրջանակներում բազմակողմ համագործակցության հարցերին։ Նա նաև «Եվրոպական արժութային համակարգ» մենագրության հեղինակն է (1987), ինչպես նաև «Արժութային փոխարժեքը և դրա տատանումները» (1995), «Եվրոպայի գայթակղությունը. Պատմական պրոֆիլներ» (1998) և «ԱՊՀ-ում վճարային միության ձևավորման հայեցակարգային հիմունքները և անցումը արժութային միությանը» (1998) գրքերի համահեղինակը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Валовой Дмитрий Васильевич Деловая история. — М.: Алгоритм, 2015. — ISBN 978-5-906798-38-1


== Արտաքին հղումներ ==
Տատյանա Վալովայայի պրոֆիլը ԵՏՀ պաշտոնական կայքում