Ռոմեն Գարի

Ռոմեն Գարի (մայիսի 8 (21), 1914, Վիլնյուս, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 2, 1980(1980-12-02)[…], Փարիզի 7-րդ շրջան, Ֆրանսիա), ծնունդով լիտվական հրեա, ֆրանսիացի դիվանագետ, վիպասան, ռեժիսոր և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից օդաչու։ Նա միակ հեղինակն է, ով Գոնկուրյան մրցանակի կրկնակի դափնեկիր է (իր անվամբ և կեղծանունով)։


== Վաղ տարիներ ==
Գարին ծնվել է Վիլնյուսում Ռոման Կացև անվամբ (իդիշ՝ קצב, ռուս.՝ Рома́н Ка́цев)։ Իր գրքերում և հարցազրույցներում նա իր ծագման, զբաղմունքի և մանկության տարիների մասին զանազան տարբերակներ է ներկայացնում։ Նրա մայրը՝ Մինա Օվչինսկայան (1879 - ?), հրեական ծագումով լիտվացի դերասանուհի էր, հայրը հրեական ծագումով լիտվացի գործարար Արյե-Լեյբ Կացևն էր (1883 - 1942)։
1925 թ. հայրը ընտանիքը լքում է և նորից ամուսնանում։ Հետագայում Գարին հայտարարում է, որ իր իրական հայրը հանրահայտ դերասան և կինոաստղ Իվան Մազուկինն է, ում հետ նա ապշեցուցիչ նմանություն ուներ (և ում դերը նա մարմնավորեց իր հուշերի՝ Խոստումներ արշալույսին։ ֆիլմում)։


== Ստեղծագործություններ ==
Ստեղծագործություններ, որոնք հրատարակվել են Ռոմեն Գարի կեղծանվամբ

Եվրոպական դաստիարակություն / Education européenne (1945 )
Վարդակակաչ / Tulipe (1946)
Մեծ հնոտիաշուկա / Le grand vestiaire (1949, рус. перевод 2013)
Օրվա գույները / Les couleurs du jour (1952)
Երկնքի արմատները / Les racines du ciel (1956)
Խոտում արևածագին / La promesse de l’aube (1960)
Ջոնի Քըր / Johnie Coeur (1961)
Փառք մեր պիոներներին / Gloire à nos illustres pionniers (1962, պատմվածքներ)
Լեդի Լ. / Lady L. (1963)
Դահուկային բում / The ski bum (1965)
Սգանարելիայի համար / Pour Sganarelle (1965, էսսե)
Աստղեր ուտողները / Les mangeurs d’étoiles (1966)
Չինգիս Խաիմայի պարը/ La danse de Gengis Cohn (1967, рус. перевод 2000)
Մեղավոր գլուխը / La tête coupable (1968)
Հաջողություն, Գարի Կուպեր / Adieu Gary Cooper (1969)
Սպիտակ շունը / Chien blanc (1970, рус. перевод 1998)
Կարմիր ծովի գանձերը/ Les trésors de la Mer Rouge (1971)
Եվրոպա / Europa (1972)
Կախարդներ / Les enchanteurs (1973)
Գիշերը հանգիստ կլինի / La nuit sera calme (1974, հարցազրույց)
Ձեր տոմսը այլևս չի գործում / Au-delà de cette limite votre ticket n’est plus valable (1975)
Կնոջ լույսը / Clair de femme (1977)
Փրկեք մեր հոգիները / Charge d’âme (1977)
Բարի կեսը / La bonne moitié (1979)
Տխուր ծաղրածուներ / Les clowns lyriques (1979)
Օդային օձեր / Les cerfs-volants (1980)
Էմիլ Աժարի կյանքն ու մահը / Vie et mort d’Émile Ajar (1981, էսսե)
Աղավնին ձեռքին մարդը / L’homme à la colombe (1984)Ստեղծագործություններ, որոնք հրատարակվել են Էմիլ Աժար կեղծանվամբ

Աղավնյակ / Gros calin (1974)
Ողջ կյանքը առջևում է / La vie devant soi (1975, Գոնկուրովյան մրցանակ)
Կեղծ / Pseudo (1976)
Սողոմոն արքայի վախերը / L’Angoisse du roi Salomon (1979)Ստեղծագործություններ, որոնք հրատարակվել են Ֆոսկո Սինիբալդի կեղծանվամբ

Աղավնիով մարդը / L’homme à la colombe (1958)Ստեղծագործություններ, որոնք հրատարակվել են Շատան Բոգա կեղծանվամբ

Ստեֆանիի գլուխները / Les têtes de Stéphanie (1974)


== Գրականություն ==
Ajar, Émile (Romain Gary), Hocus Bogus, Yale University Press, 2010, 224p, ISBN 978-0-300-14976-0 (translation of Pseudo by David Bellos, includes The Life and Death of Émile Ajar)
Anissimov, Myriam, Romain Gary, le caméléon (Denoël 2004)
Bellos, David, Romain Gary։ A Tall Story, Harvill Secker, 2010, 528p, ISBN 978-1-84343-170-1
Gary, Romain, Promise at Dawn (Revived Modern Classic), W.W. Norton, 1988, 348p, ISBN 978-0-8112-1016-4
Huston, Nancy, Tombeau de Romain Gary (Babel, 1997)
Cahier de l'Herne, Romain Gary (L'Herne, 2005)
Schoolcraft, Ralph W. (2002). Romain Gary։ The Man Who Sold his Shadow. University of Pennsylvania Press. ISBN 0-8122-3646-7.
Marret, Carine, Romain Gary – Promenade à Nice (Baie des Anges, 2010)


== Ծանոթագրություններ ==