armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կարապետ Հակոբյան

Կարապետ Հակոբի Հակոբյան (1849, հուլիսի 30, Մարզվան (Սեբաստիայի նահանգ) -  1926, հունիսի 3, Անգլիա), հասարակական-քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Մարզվանի ազգային և միսիոներական վարժարաններում, Կ.Պոլսի Բերայի անգլիական վարժարանում (որտեղ եղել է նաև ուսուցիչ)։ 1874 թվականից անցել է Լոնդոն։ Մեծ աշխատանք է կատարել հայերին և Հայկական հարցն անգլիական կառավարությանն ու լայն հասարակայնությանը ծանոթացնելու ուղղությամբ։ Բազմիցս հարցապնդումներ է ուղղել, հիշատակագիր ներկայացրել անգլիացի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին (Գլադստոն, Սոլսբերի), մասնակցել հայերի շահերը պաշտպանող կազմակերպությունների ստեղծմանը (Անգլո-հայկական ընկերությունը, որի փոխնախագահն էր Հակոբյանը)։ Բեռլինի դաշնագիրն (1878) ստորագրած պետությունների առաջ Հայկական հարց բարձրացնելու նպատակով՝ 1885 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Լոնդոնում Հակոբյանի ղեկավարությամբ ստեղծվել է «Հայրենասիրաց ընկերություն Հայոց Եվրոպա»-ի հանձնաժողովը։ Մասնակցել է «Հայաստան» (Լոնդոն) թերթի հրատարակությանը (երիտասարդ խմբագիրների հետ տարաձայնությունների հետևանքով հեռացել է թերթից)։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին, Հայկական հարցի վերաբացման շրջանում, խնդրագրերով դիմել է անգլիական կառավարությանը, արդյունքում ստեղծվել է Բրիտանա-հայկական հանձնաժողովը։
Քննադատել է Պողոս Նուբարի գլխավորած ազգ. պատվիրակության չափավոր քաղաքականությունը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին թարգմանիչ էր անգլիական զինվորական նախարարությունում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

Աշխատանքային կարմիր դրոշ (ռուս.՝ Орден Трудового Красного Знамени), շքանշան (ԽՍՀՄ), սահմանվել է ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի 1923 թվականի հուլիսի 2-ի որոշմամբ՝ պետական, հասարակական, աշխատանքային բացառիկ գործունեություն ցուցաբերած և գիտության, արվեստի, գրականության բնագավառում աչքի ընկած գործիչներին և կազմակերպություններին պարգևատրելու համար։ Մինչև 1933 թվականը յուրաքանչյուր միութենական հանրապետություն ուներ իր շքանշանը, որը համապատասխանում էր տվյալ հանրապետության մշակութային, պատմական, տնտեսական առանձնահատկություններին։ Պարգևատրելու միջնորդությունը հարուցում էին ժողովրդական կոմիսարիատները և Արհեստակցական միությունների խորհուրդը։ «Աշխատանքային կարմիր դրոշ» շքանշանով պարգևատրումները դադարեցվել են 1933 թվականին։ 1928 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ԽՍՀՄ Կենտգործկոմը և ժողկոմխորհը հիմնեցին միասնական «Աշխատանքային կարմիր դրոշ» շքանշանը։
Դոնեցկի դելֆինարիում

Դոնեցկի «Նեմո» քաղաքային դելֆինարիում, գտնվում է Դոնեցկի Շերբակով զբոսայգում։ Բացվել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, գործում է ամբողջ տարին։ Դելֆինարիումը գտնվում է «Նեմո» մշակութա-առողջարանային համալիրների ազգային ցանցի կազմում, որը ներառում է 5 դելֆինարիում Բերդյանսկում, Դոնեցկում, Կիևում, Օդեսսայում և Խարկովում։ Դելֆինարիումից բացի Դոնեցկի քաղաքային դելֆինարիումը ներառում է նաև օվկիանարիում և դելֆինոթերապիայի կենտրոն։
Դելֆինարիումի հիմնական նպատակներից է բնապահպանության վերաբերյալ գաղափարների պրոպագանդան և ջրային կաթնասունների մասին գիտելիքների և տեղեկությունների հանրայնացումը։ Ամեն օր՝ օրական 3 անգամ, անցկացվում են շոուներ սևծովյան Աֆալինա դելֆինների, հարավամերիկյան ծովափոկերի և հարավային ծովառյուծների մասնակցությամբ։ Շոու ներկայացումներից բացի Դոնեցկի «Նեմո» դելֆինարիումում կա նաև դելֆինների հետ լողալու և դայվինգի հնարավորություն։ Նաև անցկացվում են դելֆինոթերապիայի սեանսներ, որը ֆունկցիոնալ խանգարումներ ունեցող երեխաների համար ոչ դեղորայքային բուժման և վերականգնման ամենաէֆեկտիվ միջոցներից է։
Ուկրաինայի արևելյան հատվածում զինված հակամարտության բռնկման պատճառով 2014 թվականի օգոստոսին
Դոնեցկի «Նեմո» քաղաքային դելֆինարիումը դադարեցրեց այցելուների ընդունելությունը, իսկ երկու դելֆինները և երկու ծովափոկերը տեղափոխվեցին Խարկովի դելֆինարիում։
2016 թվականի նոյեմբերի 24-ի գիշերը դելֆինարիումում բռնկվեց հրդեհ, ինչը Դոնեցկի ժողովրդական հանրապետության կառավարության պնդմամբ առաջացել էր կարճ միացման հետևանքով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դելֆինարիումի պաշտոնական կայք Archived 2018-03-19 at the Wayback Machine.
«Հրդեհ «Նեմո» դելֆինարիումում»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-04-06-ին։ Վերցված է 2018-03-22
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Խուստի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդրովկա (այլ կիրառումներ)Ալեքսանդրովկա (ուկրաիներեն՝ Олександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 2 279 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օլդ Թաուն

Օլդ Թաունը (անգլերեն՝ անգլ.՝ Old Town) Սուրբ Մարիամի կղզու գյուղերից մեկն է։ Այն Հյուջ Թաունից գտնվում է դեպի հարավ։ Այն կղզու ամենահին գյուղն է։ Գյուղում կա եկեղեցի, պանդոկ, խանութ և երկու սրճարան։ Օլդ Թաունը հանդիսանում է տուրիստական վայր և այնտեղ կան նաև հանգստյան վայրեր։ Գյուղի կենտրոնում գտնվում է Սուրբ Մարիամի հին եկեղեցին։ Գյուղից բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի օվկիանոս։
Սպիտակ տուն (Եկատերինբուրգ)

«Սպիտակ տուն» (ռուս.՝ Белый дом, մինչև 1991 թվականը՝ Սովետների տուն, ռուս.՝ Дом Советов, հետագայում նաև հայտնի է որպես տարածաշրջանային կառավարության շենք), 24-հարկանի բարձրահարկ շենք Եկատերինբուրգի ‎Օկտյաբրսկայա հրապարակում։ Ի սկզբանե օգտագործվել է որպես Սվերդլովսկի շրջկոմի ԽՄԿԿ նստավայր, 1991 թվականից՝ Սվերդլովսկի մարզի կառավարության նստավայր։
Մինչև Խորհրդային Միության փլուզումն այս կառույցը եղել է ԽՍՀՄ շրջանային կոմիտեի ամենաբարձր շենքը (տարածքային կոմիտե)։ Ունի «Իմաստության ատամ» և «ԽՄԿԿ անդամ» ոչ պաշտոնական մականունները։


== Կառուցման պատմություն ==
Ֆետիսովսկայա 19 (ավելի ուշ՝ Հունվարի  9-ի փողոց, այժմ` Բորիս Ելցինի) հասցեում գտնվող ժամանակակից «Սպիտակ տան» տեղում 19-րդ դարի վերջին եղել է 2-րդ գիլդիայի վաճառական Անդրեյ Անդրեևիչ Մակարովի երկհարկանի քարե տունը։ 1974 թվականին տունը, հարակից շենքերի հետ միասին, քանդվել է։
«Սպիտակ տունը» 1975 թվականին ԽՄԿԿ տարածքային կոմիտեի համար կառուցվել է Բորիս Ելցինի կարգադրությամբ։ Շենքի կորպուսը կառուցվել է 1979 թվականին, 1982 թվականին ավարտվել են վերջնական աշխատանքները։


== Ճարտարապետություն ==
Շենքը կառուցված է երկաթբետոնից և ծածկված է սպիտակ մարմարով, որի համար էլ ստացել է անունը։ Շենքի 24 հարկերից վերջին երկու հարկերը տեխնիկական են, իսկ 13-րդ և 14-րդ հարկերի առաստաղները բարձրացված են։ Նախկինում գործող շինարարական նորմերի և կանոնների (СНиП) համաձայն համարվել է 23-հարկանի (վերջին տեխնիկական հարկը հաշվի չի առնվել)։ Համաձայն գործող կանոնների՝  հարկերի քանակը որոշվում է ներառյալ ստորգետնյա, նկուղային, ցոկոլային, տեխնիկական, ձեղնահարկ և այլն։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Фотографии здания(չաշխատող հղում)
Վահագն Վարդևանյան

Վահագն Վարդևանյան (դեկտեմբերի 27, 1966 Երևան - ապրիլի 21, 1994, Մարտակերտ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Արցախի հերոս։


== Կենսագրություն ==
Վահագն Վարդևանյանը ծնվել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևանում։ 1985-1987 թվականներին պարտադիր ժամկետային զինծառայություն է անցել խորհրդային բանակում։ 1989 թվականին ավարտել է պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (այժմ` ԵՊՃՀ)։ 1989 թվականից մասնակցել է անընդհատ թեժացող պատերազմական գործողություններին։ 1993 թվականից ՀՀ բանակի ավագ լեյտենատ էր, ազատամարտիկներից կազմված կամավորական գրոհային ջոկատի հրամանատար։
1994 թվականի ապրիլի 21-ի գիշերը նա իր ջոկատի 38 անդամների հետ դիրքավորվում է ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Կարմիրավան գյուղի մատույցներում։ Ջոկատը հայտնվում է շրջափակման վտանգի առաջ։ Վարդևանյանը և իր ջոկատի ևս 13 ազատամարտիկներ կրակն իրենց վրա են վերցնում` մյուսներին տալով նահանջի հրաման։
Շրջափակման մեջ հայտնված ջոկատի 13 ազատամարտիկների զոհվելուց հետո էլ վիրավոր հրամանատարը շարունակում է միայնակ մարտ վարել մինչև փամփուշտների վերջանալը։ Մերժելով գերի հանձնվելու հակառակորդի առաջարկը՝ իր մոտ եղած նռնակով պայթեցրել է իրեն և մոտեցող թշնամու 4 զինվորներին։
Թաղված է Երևանի Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ և ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշաններով, իսկ ԼՂՀ նախագահ Արկադի Ղուկասյանի 2006 թվականի մայիսի 8-ի հրամանագրով «ԼՂՀ պաշտպանության կազմակերպման գործում բացառիկ ծառայությունների, ցուցաբերած քաջության և անձական արիության համար» հետմահու արժանացել է «Արցախի հերոս» ԼՂՀ բարձրագույն կոչմանը և «Ոսկե Արծիվ» շքանշանին։ Նրա անունն է կրում Երևանի թիվ 173 դպրոցը, որտեղ տեղադրված է նրա կիսանդրին, բացված է փառքի սենյակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Հովիկ Վարդումյան,  Գրոհայինների հրամանատարը, Երևան, «Տիգրան Մեծ», 1999 — 120, էջեր 120 — 120 էջ։
Սերունդների տեսություն

Սերունդների տեսություն (անգլ.՝ Theory of generations) կամ սերունդների սոցիոլոգիա, 1923 թվականին իր «Սերունդների խնդիր» Կառլ Մանհայմի կողմից առաջ քաշած տեսություն։ Այդ էսսեն նկարագրել են որպես «ամենահամակարգված և ամբողջապես զարգացրած» և նույնիսկ «սերունդների որպես սոցիոլոգիական ֆենոմենի առանցքային տեսական իմաստավորում» : Մանհայմի կարծիքով, մարդիկ գտնվում են իրեն երիտասարդության տարիներին տեղի ունեցած հասարակական-պատմական միջավայրի (մասնավորապես, նշանակալի իրադարձությունները, որոնց մեջ իրենք ակտիվորեն ընդգրկում են) ազդեցության տակ։ Նման ընդհանուր փորձի հիման վրա ձևավորվում են սոցիալական հատվածներ, որոնք, իրենց հերթին, ազդում են այն իրադարձություններին, որոնք ձևավորում են ապագա սերունդները։ Սակայն պետք է նշել, որ Մանհայմի տեսությունը տենդենց ունի կենտրոնանալ արևմտյան փորձի վրա, չունենալով ավելի լայն մշակութային իմաստավորում։


== Տեսություն ==
Մանհայմը սահմանել է սերունդը (ոմանք կարծիք են հայտնում, որ կոհորտ եզրը ավելի կոռեկտ է՝ սոցիալական սերունդները արյունակցական բարեկամությունից տարբերելու համար) որպես նույն տարիք ունեցող անհատների մի խումբ, որի անդամները սահմանված ժամանակաշրջանի ընթացքում կրել են նշանակալի պատմական իրադարձության ազդեցությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սաարեմաա (այլ կիրառումներ)

Սաարեմա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Սաարեմաա - կղզի Բալթիկ ծովում, Արևմտաէստոնական կղզեխմբի կազմում
Սաարեմաա - նահանգ Էստոնիայի կազմում։
Ուստինովո (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւստինովոՈւստինովո (ռուս.՝ Устиново, բաշկիրերեն՝ Үстинәү), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 23 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աննա Ազիզյան

Աննա Էրզինելերի Ազիզյան (օգոստոսի 28, 1965(1965-08-28), Աշտարակ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կոմպոզիտոր։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (1994)։ 


== Կենսագրություն ==
Աննա Ազիզյանը ծնվել է 1965 թվականին Աշտարակում։
1980 թվականին ավարտել է Աշտարակի Ա. Այվազյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի (դասատու՝ Ս. Ազարյան) և կոմպոզիցիայի (դասատու՝ Ռոբերտ Ամիրխանյան), 1984 թվականին՝ Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի դաշնամուրի (դասատու՝ Կ. Հարությունյան), 1990 թվականին Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի (Էդվարդ Միրզոյանի դասարան) բաժինները։
1990 թվականից դասավանդում է Աշտարակի Ա. Այվազյանի անվան երաժշտական դպրոցում։ 1993–2014 թվականներին եղել է Աշտարակի Ա. Այվազյանի անվան երաժշտական դպրոցի փոխտնօրեն։ 2005 թվականին Աշտարակի Կարմրավոր եկեղեցուն կից հիմնադրել է «Զվարթունք» մանկական երգչախումբը, որի երգացանկը կազմված է հոգևոր երգերից։ 


== Ստեղծագործություն ==
Գրել է դաշնամուրային պիեսներ՝ «Մտորում» (1984) ֆուգետան, «Երեք տաղ միջնադարյան բանաստեղծների խոսքերով» (1985), «Երկու տաղ Խաչատուր Կեչառեցու խոսքերով» (1986), «Վարուժանյան» (1985–1986), «Կաթիլ մի արտոսր ի շիրիմ Դուրյանի» (1990), «Մայրական» (2001–2003) և այլ խմբերգաշարեր՝ «Քառաձայն ֆուգա E dur կամ X մաժոր» (1987), խմբերգային ստեղծագործություններ՝ «Աղոթք» (1988, ըստ Դանիել Վարուժանի և Գրիգորիս Աղթամարցու), «Տաղ ծննդյան» (2001, ըստ Գրիգոր Նարեկացու), խմբերգային ներկայացումներ՝ «Ջարդին խենթը» (1993), «Զուգահեռ» (2005–2008), «Պոչատ աղվեսը» (2011–2013), երգեր՝ «Քասախ» (1993, ըստ Գ. Գևորգյանի), «Հրաժեշտ այբբենարանին» (2002, ըստ Սիլվա Կապուտիկյանի), սկերցո՝ դաշնամուրի և ֆլեյտայի (երկուսն էլ՝ 1984), ռոնդո (1987)՝ կամերային նվագախմբի, կոնցերտային նախերգանք (1993)՝ դաշնամուրի և կամերային նվագախմբի, «Հեյ ջան, տղերք» (1999, ըստ Հովհաննես Թումանյանի)՝ մենակատարի, երգչախմբի և սիմֆոնիկ նվագախմբի, «Ձայնք ծնանին ի ձայնէ» (2011, ըստ Էդմոնդ Ավետյանի)՝ խառը երգչախմբի համար։ 


== Մրցանակներ ==
Համամիութենական մրցույթի 3-րդ մրցանակ (1987, Մոսկվա)
Կոմպոզիտորների 5-րդ համառուսաստանյան «21-րդ դարի երգչախմբային լաբորատորիա» մրցույթի դիպլոմ (2012, Սանկտ Պետերբուրգ)
Կասյանի (գյուղ, Կոտելվայի շրջան)

Կասյանի (ուկրաիներեն՝ Касяни), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կասյանի գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
PEARL (ծրագրավորման լեզու)

PEARL (անգլ.՝ Process and Experiment Automation Realtime Language, Գործընթացների և փորձերի իրական ժամանակում ավտոմատացման լեզու), համակարգչային ծրագրավորման լեզու է, որն ստեղծվել է բազմախնդիր և իրական ժամանակով ծրագրավորելու համար։ Լինելով բարձր մակարդակի ծրագրավորման լեզու, այն միանգամայն բազմահարթակ է։ Սկսած 1977 թ․, լեզուն Deutsches Institut für Normung–ի կողմից անցել է մի քանի ստանդարտավորման փուլեր։ Ընթացիկ տարբերակը PEARL-90–ն է, որը ստանդարտավորվել է 1998–ին որպես DIN 66253-2։
PEARL–ը չպետք է խառնել նման անվանում ունեցող Perl ծրագրավորման լեզվի հետ, որը ստեղծվել է Լարրի Ուոլի կողմից 1987 թ․–ին և ոչ մի կապ չունի PEARL–ի հետ։


== Առանձնահատկությունները ==
PEARL–ը աջակցում է ֆիքսված կետիկով և լողացող կետիկով թվային արժեքներ, տառային և տառատողային տվյալներ, ինչպես նաև բիթային արժեքներ։ Այն նաև ունի հնարավորություններ կառուցվածքների և բազմաչափ զանգվածների հետ աշխատանքների համար։ Տիպավորված և չտիպավորված ցուցիչներից երկուսն էլ աջակցվում են։
PEARL–ը բարձր մակարդակի ծրագրավորման լեզու է, որն թույլ է տալիս հարմար, անվտանգ և պրոցեսորից անկախ ծրագրավորել մազնախնդիր և իրական ժամանակով խնդիրներ և ստանդարտավորված է սկսած 1977 թ․–ից՝ իր մշակման վաղ տարիներից, մինչև 1998 թ․–ը՝ վերջին տարբերակը՝ PEARL-90–ը (DIN 66253-2 1998, Berlin, Beuth-Verlag, 1998)։
Բոլոր պարզ տվյալների տիպերն ու լեզվային կառուցվածքները, որոնք գոյություն ունեն այլ գործընթացային ծրագրավորման լեզուներում, առկա են նաև PEARL–ում։
Շատ այլ բարձր մակարդակի ծրագրավորման լեզուների նման, PEARL–ը աջակցում է գործընթացներ և ֆունկցիաներ, և դրանց պարամետրերը կարող են տրվել արժեքներով կամ դրանց նկարագրություններով (ցուցիչների օգնությամբ)։


== Արտաքին հղումներ ==
Process and Experiment Automation Realtime Language Archived 2013-07-24 at the Wayback Machine.
PEARL 90 - Language Report Archived 2012-03-21 at the Wayback Machine. (PDF)
Շրջանառության հարկ (Հայաստան)

Շրջանառության հարկ, օրենքով սահմանված կարգով, չափերով ու ժամկետներում առևտրային կազմակերպությունների, անհատ ձեռնարկատերերի և նոտարների կողմից իրականացվող գործունեության համար պետական բյուջե վճարվող՝ ավելացված արժեքի հարկին (ԱԱՀ) և (կամ) շահութահարկին փոխարինող հարկ։
Հարկի դրույքաչափը ըստ տարբեր եկամուտների տեսակների.

այլ գործունեության (եկամուտների) տեսակներից եկամուտներ - 5 տոկոս,
նոտարական գործունեությունից եկամուտներ - 20 տոկոս
վարձակալությունից եկամուտներ, տոկոսներ, ռոյալթիներ, ակտիվների (այդ թվում՝ անշարժ գույքի) օտարումից եկամուտներ - 10 տոկոս,
արտադրական գործունեությունից եկամուտներ - 3,5 տոկոս
առևտրական (առք ու վաճառքի) գործունեությունից եկամուտներ - 1 տոկոս։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Արևիս

Արևիս (նախկինում` Արավուս կամ Արավսա),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Սիսիան քաղաքից մոտ 16 կմ հարավ-արևմուտք, Սիսիան գետի ձախ օժանդակ Կամրջակ գետակի ձախ ափին, ծովի մակերևույթից 1900 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից ճանապարհով կազմում է մոտ 121 կմ։
Նախկինում Արավսա անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ Արևիս է վերանվանվել 1968 թվականին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։


=== Անվանում ===
Գյուղն ունեցել է բազմաթիվ անուններ, սակայն ՀԽՍՀ 1968 թվականի հուլիսի 7-ի հրամանագրով վերջնականապես ստացել է Արևիս անունը։ Նախկին անվանումներն են եղել՝ Արավիս, Արավսա, Արավուս, Արաեսա, Շահարջիկ, Շենիրճիկ, Սափար-Ալի։


== Պատմություն ==
Գյուղն հայտնի է եղել դեռևս միջնադարյան ժամանակաշրջանից և հայտնի է եղել որպես գրչական կենտրոն։
1411 թվականին Գրիգոր Գրիչն այստեղ ավետարան է արտագրել։
Ըստ 1781 թվականի հարկացուցակի՝ Արևիս բնակիչները Տաթևի վանքին տարեկան վճարել են 1500 դահեկան պտղի հարկ։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Արևիսի մշտական բնակչությունը կազմել է 54, առկա բնակչությունը` 45 մարդ։ Մինչև 1988-1989 թթ. ազգամիջյան բախումները գյուղը բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ` հայերով։ Արևիսի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ և հացահատիկի մշակությամբ։
Շրջակայքում կան մոլիբդենի և պղնձի հանքավայրեր։


== Պատմամշակութային վայրեր ==
Գյուղից 3-4 կմ հարավ գտնվում են Թանահատի վանքի ավերակները, իսկ 4-5 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ ավերակ գյուղատեղի։


== Տես նաև ==
Արևիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Archived 2012-04-06 at the Wayback Machine.
Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Archived 2012-05-04 at the Wayback Machine.
Տակսիմո

Տակսիմո (ռուս.՝ Таксимо), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Բուրյաթիա հանրապետության Մույսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10090 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պոդվիսոկոե (այլ կիրառումներ)

Պոդվիսոկոե, կարող է վերաբերել՝

Պոդվիսոկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում
Պոդվիսոկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում
Պոդվիսոկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում
Պոդվիսոկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում
Կամենկա (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿամենկաԿամենկա (ռուս.՝ Каменка, գերմ.՝ Bähr), գյուղ Ռուսաստանի, Սարատովի մարզի Կրասնոարմեյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 1404 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալբերտ Դիլբարյան

Ալբերտ Միհրանի Դիլբարյան (Դիլբո, 1928, Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1991), հայ գեղանկարիչ։
Քանդակագործ Սուրեն Դիլբարյանի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==
1952 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիան։ 1953 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։
Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։


== Ստեղծագործություններ ==
Ստեղծագործել է նատյուրմորտի, դիմանկարի ժանրերում։

«Ծխախոտի չորացում»
«Թբիլիսի երգը»
«Աշխատանքից վերադառնալը»
«Ամպամած օր»
«Ծիծեռնակ»


== Մեջբերումներ Ալբերտ Դիլբարյանից ==


== Գրականություն ==
Мамулов С.С. Удивительный народ из страны чудес. Книга 4. М., 2005
Ноев Ковчег. Информационно-аналитическая газета армянской диаспоры стран СНГ. N 9 (43) Сентябрь 2001 года
Гевенян Сурен. Мой Тифлис. Эчмиадзин 2002


== Ծանոթագրություններ ==
Զորկա Յորդանովա

Զորկա Յորդանովա (բուլղար․՝ Зорка Йорданова, դեկտեմբերի 6, 1904(1904-12-06), Սոֆիա, Բուլղարիա - սեպտեմբերի 1, 1970(1970-09-01), Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղարացի դերասանուհի, Բուլղարիայի ժողովրդական արտիստ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Դանիելայի թատերական ստուդիայում, բեմելը կայացել է 1923 թվականին ազգային թատրոնում Լեոնիդ Անդրեևի «Ապտակ ստացողը» ներկայացմամբ։ 1920-ական թվականներին Բուլղարիայի մշակույթի նախարարության կողմից գործուղվել է Վիեննա, Բեռլին, Փարիզ՝ կատարելագործելու թատերական հմտությունները։ Այնուհետև աշխատել է Վազովի անվան Սոֆիայի թատրոնում։
1931 թվականին նկարահանվել է «Անհետ գերեզմաններ» կինոնկարում։ Երիտասարդ տարիքում հիմնականում խաղացել է տանջված երիտասարդ կանանց մելամաղձոտ, ողբերգական դերեր, 1940-1950-ական թվականներին խաղացել է դրամատիկ դերեր։
Հետմահու տպագրվել են նրա հուշերը։


== Գրականություն ==
Каракостов С. Очерци за наши артисти. Лириката на Зорка Йорданова // Годишник на ВИТИЗ, т. 5. — София, 1960—1961. — С. 43—73.
Енциклопедия на българския театър: Актьори, режисьори, драматурзи, сценографи, композитори, педагози, хореографи, критици, театри, институции, печат. — София: Труд, 2008. — С. 198. (բուլղ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Zorka Yordanova
Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Բեսել

Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Բեսել (գերմ.՝ Friedrich Wilhelm Bessel; հուլիսի 22, 1784(1784-07-22), Մինդեն, Դետմոլդ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիա - մարտի 17, 1846(1846-03-17)[…], Քյոնիգսբերգ, Պրուսիայի թագավորություն), գերմանացի մաթեմատիկոս և աստղագետ, Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ, Փարիզի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
Կառլ Գաուսի աշակերտը։
Մասնագիտական կրթություն չի ստացել և գիտելիքներ ձեռք է բերել բացառապես ինքնակրթությամբ։ Հալլեյի գիսաստղի ուղեծրի ճշգրիտ հաշվարկը (1804) Բեսելին հնարավորություն է տվել Շրյոտերի մասնավոր աստղադիտարանում (Լիլիենթալ) 1806 թվականից ստանձնել դիտորդ–ասիստենտի պաշտոնը։ 1810 թվականին նշանակվել է Քյոնիգսբերգի համալսարանի պրոֆեսոր և կառուցել է ժամանակի ամենակատարյալ գործիքներով սարքավորված աստղադիտարան, որի դիրեկտորն էլ եղել է մինչև կյանքի վերջը։
1824 թվականին ավարտել է 75011 աստղերի (ընդգրկելով +47° և –16° հակումների միջև ընկած 9-րդ մեծության բոլոր աստղերը) դիտումները։ Ֆրիդրիխ Բեսելի աշխատանքներն էապես ազդել են աստղագիտական դիտումների բնույթի և ընդհանրապես աստղագիտության հետագա զարգացման վրա։ Նա մշակել է աստղագիտական գործիքների ու դիտողի սեփական սխալների տեսությունը։ Դիտումները մշակելիս կիրառել է հավանականությունների տեսությունը և ամենափոքր քառակուսիների եղանակը։
1838 թվականին որոշել է Կարապի 61–ի պարալաքսը։ Մշակել է Արեգակի խավարումների տեսությունը, որոշել մոլորակների զանգվածները և Սատուրնի արբանյակների տարրերը։ Արժեքավոր են Բեսելի աշխատանքները նաև գեոդեզիայի բնագավառում։ Մաթեմատիկայում Բեսելի անունն են կրում առաջին կարգի գլանային ֆունկցիաները (Բեսելի ֆունկցիաներ) և դիֆերենցիալ այն հավասարումը (Բեսելի հավասարում), որին բավարարում են այդ ֆունկցիաները, անհավասարությունը Ֆուրյեի շարքի գործակիցների համար (Բեսելի անհավասարություն) և այլն։


== Գրականություն ==
Кларк А․, Общедоступная история астрономии в XIX столетии, пер․ с англ․, Одесса, 1913․
Багратуни Г. В. Жизнь и геодезические исследования Ф. В. Бесселя. — М.: Геодезиздат, 1961. — С. 5—15.
Колчинский И. Г., Корсунь А. А., Родригес М. Г. Астрономы. Биографический  справочник. — Киев: Наукова думка, 1977.
Лавринович К. К. Фридрих Вильгельм Бессель (1784—1846). К 200-летию со дня рождения // Историко-астрономические исследования, вып. XVII. —М., 1984. — С. 285—322.
Лавринович К. К. Фридрих Вильгельм Бессель. — М.: Наука, 1989. — 320 с. ISBN 5-02-005884-X


== Արտաքին հղումներ ==
Աշխարհի աստղագետներ. Բեսելի ծննդյան 220-րդ ամյակի առթիվ
Наука и техника: Астрономия


== Ծանոթագրություններ ==
Դաշտոկ (սարավանդ)

Դաշտոկ, սարավանդ (գետահովիտ) Սասունում, նրա հյուսիսային մասում։ 1904 թվականին Հայկական կոտորածից հետո այստեղ հիմնադրվեց Սեմալ (Սիմա) գյուղը։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Փոպ շրջան (Իլինոյս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փոպ շրջան (այլ կիրառումներ)Փոպ շրջան (անգլ.՝ Pope County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 961 կմ² է, բնակչությունը՝ 4.470 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գոլկոնդա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1816 թ.։
Բողազքյոյ (Յոզղաթի գավառ)

Բողազքյոյ, գյուղ և հնավայր Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Յոզղաթի գավառում։ Գտնվում էր Գերջանիս գետի հովտում։ Գտնվում էր Յոզղաթ քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Պատմություն ==
1825 թվականին այստեղ հայտնաբերվեց կավե 10000 ալիկենր՝ խեթերեն արձանագրություններով, որոնք վերծանել է չեխ գիտնական Հրոզնին։
Ենթադրվում է, որ այստեղ է գտնվել խեթական թագավորության Խատտուշաշ մայրաքաղաքը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հուշարձան Սպիտակ Բիմին

Հուշարձան Սպիտակ Բիմ Սև Ականջին (ռուս.՝ Памятник Белому Биму), հուշարձան՝ նվիրված Սպիտակ Բիմ Սև Ականջ շանը՝ Գավրիլա Նիկոլաևիչ Տրեոպոլսկու պատմվածքի հերոսին։ Տեղադրված է Վորոնեժում, Վորոնեժի «Շուտ» տիկնիկային թատրոնի դիմացի հրապարակում։


== Նկարագրություն ==
Շանը նվիրված հուշարձանը պատրաստված է չժանգոտող մետաղից և բերված է իրական չափերի։ Աջ ականջը և մի թաթը պատրաստված է բրոնզից։ Շունը նստած է հենց հողի վրա և համբերատար սպասում է իր տիրոջ վերադարձին։ Վզկապին փորագրված է իր անունը։


== Պատմություն ==
Բիմի հուշարձանի հեղինակներն են վորոնեժյան հայտնի քանդակագործներ Ռուսաստանի պետական մրցանակի դափնեկիրներ Էլզա Պակը և Իվան Դիկոնիչը։ Հուշարձան տեղադրելու միտքը ծագել է 1980-ական թվականների կեսերին։ Քանդակագործները սկսել են աշխատել հուշարձանի վրա 1985 թվականին և կառուցել են այն իրենց միջոցներով։ Շան մարմինը ձուլվել է Պենզայում։ Պատմվածքի հեղինակը խորհուրդներ է տվել քանդակագործներին հուշարձանի պատրաստման համար, սակայն չի ապրել մինչև դրա տեղադրումը։ 
Հուշարձանը տեղակայվել է Վորոնեժի հեղափոխության պողոտայում, Շուտ տիկնիկային թատրոնի դիմաց, 1998 թվականին։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1998 թվականի սեպտեմբերի 5-ին քաղաքի տոնի ժամանակ։
2009 թվականի օգոստոսին հուշարձանը ներկայացվել է Վորոնեժի ոչ պաշտոնական խորհրդանշանի կոչման մրցույթին։ Քվեարկության արդյունքում այդ կոչմանն արժանացել է Պետրոս Առաջինին նվիրված հուշարձանը։ Սպիտակ Բիմի արձանը գրավել է երրորդ տեղը։ 
2010 թվականի նոյեմբերի 28-ին «Սպիտակ Բիմ Սև Ականջ» պատմվածքի հեղինակ Գ. Ն. Տրոեպոլսկու 105-ամյակի առթիվ հուշարձանի մոտ ցուցադրվել է «Գրքի էջերից փախած Բիմը» թատերական ներկայացումը։ 2011 թվականի ապրիլի 23-ին արձանի մոտ տեղի է ունեցել «Ռուսաստանն առանց բռնության» երրորդ համառուսական ակցիան ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кононов В. И. Воронеж: история города в памятниках и мемориальных досках. — Историко-краеведческое издание. — Воронеж: Центр духовного возрождения Чернозёмного края, 2005. — 352 с. — ISBN 5-900-270-72-6


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի հրաշքները։ Հուշարձան Սպիտակ Բիմ Սև Ականջին Վորոնեժում Archived 2011-12-12 at the Wayback Machine.
Վորոնեժի հուշարձանները Archived 2012-03-22 at the Wayback Machine.
Բերեստովեց (գյուղ, Բորզնայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերեստովեցԲերեստովեց (ուկրաիներեն՝ Берестовець), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Բերեստովեց գյուղում բնակվում էր 1 017 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 254,25 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջումա մզկիթ (Շամախի)

Ջումա մզկիթ (ադրբ.՝ Cümə Məscidi), 8-րդ դարի մզկիթ է, որը գտնվում է Շամախիում։ Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքում ամենահին մզկիթն է ։ Իսկ Կովկասում և Մերձավոր Արևելքում ամենահին մզկիթը, Դերբենտի Ջումա մզկիթից հետո ։
Մզկիթը գրանցվել է Ադրբեջանի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության կողմից `որպես հանրապետական նշանակության պատմական և մշակութային հուշարձան։


== Պատմություն ==

Մզկիթը կառուցվել է 743-744 թվականներին՝ Արաբական տիրապետության ժամանակ։ Ներկա մզկիթը կառուցվել է արաբական ժամանակաշրջանի հնագույն մզկիթի տեղում։ Շամախիի Ջումա մզկիթը պատկանում է Շիրվան-Ապշերոնի ճարտարապետական դպրոցին։ Մզկիթը կառուցված է Խորասանի կառավարիչ Աբու-Մուսլիմի իշխանության ժամանակաշրջանում։

1902 թվականի երկրաշարժը լուրջ վնաս հասցրեց Շամախիին։ Երկրաշարժի ժամանակ մզկիթը վնասվել է։ Ջումա մզկիթի առաջին վերակառուցումը սկսվեց 12-րդ դարի վերջին։ 
Մզկիթի երկրորդ վերակառուցումը տեղի ունեցավ 17-րդ դարում, Սեֆյանների դարաշրջանում։ 1859 թվականի երկրաշարժի ժամանակ մզկիթը վնասվել է։ Մզկիթի վերակառուցումն իրականացվել է Գասիմ բեկ Հաջիբաբաբեկովի կողմից 1860 թվականին։ 1909 թվականին մզկիթը ամբողջությամբ վերակառուցվել է հայտնի ճարտարապետ Իոսիֆ Պլոշկոյի կողմից։
2009 թվականի դեկտեմբերին նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրել է «Շամախի Ջումա մզկիթը» վերականգնելու հրամանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Տոլեդուի գավառ

Տոլեդուի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Toledo), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարանա նահանգի մեջ։ Մտնում է Պարանա նահանգի արևմտյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 340 095 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 8754,994 կմ²։ Բնակչության խտությունը 38,8 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 4 784 539 152,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 14 084,99 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,808


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Ասիս Շատոբրիան
Էնտրի Ռիուս դու Ուեստի
Մերքեբլի

Մերքեբլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յուլյա Կոզիկ

Յուլյա Սերգեևնա Կոզիկ (ռուս.՝ Юлия Сергеевна Козик, փետրվարի 17, 1997(1997-02-17), Դոլգոպրուդնի, Մոսկվայի մարզ, Ռուսաստան), ռուս բասկետբոլիստուհի, Կուրսկի «Դինամո» ակումբի խաղացող։ Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր (բասկետբոլ 3×3), Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (2021)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1997 թվականին Մերձմոսկվայում։ Բասկետբոլով զբաղվել սկսել է վաղ մանկությունից, առաջին մարզիչը եղել է Անդրեյ Սիտնիկը։ Մարզվել է «Գլորիա» ՕՀՄԴ-ում։ Դասական բասկետբոլին զուգահեռ խաղացել է 3×3 բասկետբոլ։
Մեծահասակների մակարդակում նորամուտ նշել է ՄԲԱ ակումբում, որին միացել է 2013 թվականին՝ տասնվեց տարեկանում։ 2017 թվականին տեղափոխվել է Կուրսկի «Ինվենտա» ակումբի կազմ, 2019 թվականին տեղափոխվել է Կուրսկի «Դինամո», 2020 թվականին ակումբի կազմում նվաճել է Ռուսաստանի գավաթը և դարձել երկրի փոխչեմպիոն։
2021 թվականի հուլիսին ընտրվել է ազգային հավաքականի կազմում և մեկնել մասնակցելու Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերին, որտեղ ներկայացրել է Ռուսաստանը 3×3 բասկետբոլի մրցումներում։ Նրա թիմակիցներն են եղել Օլգա և Եվգենյա Ֆրոլկինա քույրերը, որոնք խաղում են Կոզիկի հետ նույն ակումբում, և Օրենբուրգի «Նադեժդա» ակումբը ներկայացնող Անաստասիա Լոգունովան։ Խաղերի ընթացքում Ռուսաստանի հավաքականը հասել է եզրափակիչ, որտեղ պարտվել է ԱՄՆ-ի բասկետբոլիստուհիներին և դարձել արծաթե մեդալակիր.


== Ձեռքբերումներ ==
2016, 2017 – Եվրոպայի մինչև 20 տարեկանների առաջնության բրոնզե մեդալակիր
2019 – Ազգերի երիտասարդական լիգայի հաղթող
2019 – աշխարհի երիտասարդական առաջնության արծաթե մեդալակիր
2019, 2020 – Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր Կուրսկի «Դինամոյի» կազմում
2019/20 – Ռուսաստանի գավաթակիր «Դինամոյի» կազմում
2021 – Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր


== Պարգևներ ==
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան (2021 թվականի օգոստոսի 11) – հայրենական սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, սպորտային բարձր նվաճումների, հաղթանակի կամքի, տոկունության և նպատակասլացության համար, որոնք դրսևորվել են 2020 թվականի 20-րդ Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Տոկիոյում (Ճապոնիա)։


== Ծանոթագրություններ ==
Արա Խաչադուրյան

Արա Խաչադուրյան (սեպտեմբերի 16, 1964(1964-09-16), Լիբանան), Լիբանանում ծնված մարսելաբնակ հայազգի մարզիկ, լեռնագնաց, վազորդ, «Հիշատակի Համար Վազել» (CPLM) միության անդամ։ 2016 թվականին բարձրացել է Էվերեստի գագաթը, 2018 թվականին Մարսելից վազելով հասել է Հայաստան։ Մասնագիտությամբ ոսկերիչ է։


== Կենսագրություն ==
Արա Խաչադուրյանը ծնվել է 1964 թվականին Լիբանանում։ Պատանի տարիներին  ՀԲԸՄ-ՀԵԸ Ալեք Մանուկյանի շարքերում զբաղվել է սկաուտությամբ և բասկետբոլով։ 1975-1990 թվականների Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի պատճառուվ ընտանիքը հեռանում է Լիբանանից և հաստատվում Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում։ 24 տարեկան հասակում  Արան բացել է իր սեփական առաջին խանութը, չորս տարի անց՝ երկրորդը։ 40 տարեկանից զբաղվել է սպորտով՝ վազքով ու լեռնագնացությամբ։ Մասնակցել է Մարոկկոյում, Փարիզում անցկացվող մարաթոններին։ Բարձրացել է Արարատի, Մոնբլանի, Կիլիմանջարոյի և Էվերեստի գագաթները։
2018 թվականի ապրիլին Արա Խաչադուրյանը Մարսելից վազելով  հասնել Հայաստան՝ հաղթահարելով մոտ 5000 կմ տարածություն։ Մարսելից մեկնարկած վազքով Արան   Եվրոպայով  հասել է Թուրքիա, եղել է Արևմտյան Հայաստանում, որտեղ նախատեսում էր նամակ փոխանցել Թուրքիայի նախագահ  Էրդողանին, բայց   Թուրքիայում տեղի ունեցած ընտրությունների պատճառով նա նամակը չի հանձնում հասցեատիրոջը։

Արա Խաչադուրյան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Խաղաղության վազք» -ն Արա Խաչադուրյանին Մարսելից Երևան է հասցրել
Մարսել — Երեւան։ Արա Խաչադուրյանի նոր մարտահրավերը(չաշխատող հղում)
«Ես դա արեցի աշխարհի բոլոր հայերի և իմ համար». հայ լեռնագնացը նվաճել է աշխարհի ամենաբարձր գագաթը
Նորվեգիայի սահմանադրության օր

Նորվեգիայի սահմանադրության օր (նորվ.՝ Grunnlovsdag), Նորվեգիայի գլխավոր ազգային տոնը, որը նշվում է ամեն տարի մայիսի 17-ին։ Համընկնում է երկրի անկախության տոնի հետ և համարվում է ոչ աշխատանքային օր։


== Պատմություն ==
Նորվեգիայի սահմանադրությունը ստորագրվել է Էյդսվոլում 1814 թվականի մայիսի 17-ին։ Սահմանադրությամբ Նորվեգիան հռչակվել է անկախ թագավորություն։
Ստորտինգի կողմից կազմակերպված Սահմանադրության օրվա առաջին տոնակատարությունը տեղի է ունեցել 1836 թվականի մայիսի 17-ին։ 1870 թվականին տոնակատարության առթիվ կազմակերպվել է առաջին մանկական շքերթը, 1906 թվականին՝ Օսլոյում թագավորական պալատի պատշգամբում հավաքվել է թագավորական ընտանիքը՝ ողջունելու տոնակատարության մասնակիցներին։
Տոնակատարության ավանդույթը պահպանվել է մինչև այսօր։ Ամեն տարի մայիսի 17-ին նորվեգացի աշակերտները՝ ավանդական հագուստով և դրոշներով անցնում են հանրային երթով։ Շքերթները հաճախ կատարվում են դպրոցական նվագախմբի ուղեկցությամբ։ Երեխաներից հետո երթին են միանում մեծահասակները, այդ թվում՝ քաղաքական, սպորտային, կրոնական և այլ կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ։ Տոնակատարության պաշտոնական մասի ավարտից հետո տոնը շարունակվում է կամ ընտանեկան շրջանակներում, կամ զանգվածային տոնակատարություններում մինչև ուշ գիշեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լուսանկարներ 2011 թվականի մայիսի 17-ի տոնակատարությունից
Լևոն Դավթյան

Լևոն Դավթյան (պարսկերեն՝ لئون داویدیان, մարտի 24, 1944(1944-03-24), Թեհրան, Իրան - հուլիսի 15, 2009(2009-07-15), Իրան),  իրանահայ քաղաքական գործիչ, Իրանի խորհրդարանի անդամ, հոգեբույժ, համալսարանի պրոֆեսոր։ Մահացել է Թեհրան-Երևան ավիավթարի ժամանակ։


== Կենսագրություն ==
Լևոն Դավթյանը ծնվել է 1944 թվականին Համադան քաղաքում։ 1950-1962 թվականներին սովորել է Թեհրանի Քուշեշ-Դավթյան դպրոցում։ 1962 թվականին ընդունվել է Թեհրանի Շահիդ Բեհեշտի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ, 1972 թվականին՝ Լոնդոնի համալսարանի հոգեբուժության ֆակուլտետ։ 1978 թվականին ստացել է հոգեբույժի դոկտորական աստիճան։
1981 թվականին եղել է Թեհրանի Շահիդ Բեհեշտի համալսարանի հոգեբուժության ամբիոնի դասախոս, 1983-1999 թվականներին՝ նույն համալսարանին կից «Թալեղանի» հիվանդանոցի հոգեբուժական բաժնի ընդհանուր պատասխանատու։ 1986 թվականին նշանակվել է նորավարտ հոգեբույժ-բժիշկների մասնագիտական գնահատման գիտական հանձնաժողովի անդամ։
Բազմիցս ընտրվել է Թեհրանի Հայոց թեմի անդամ և վարել ատենապետի պարտականությունները։ 1992 թվականին մասնակցել է Կիլիկիո կաթողիկոսության ազգային ընդհանուր ժողովին և ընտրվել ժողովի նախագահ, 1997 թվականին Զիմբաբվեում Կիլիկիո պատվիրակության կազմում մասնակցել է եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդի 8-րդ համագումարին։
2000 թվականին ընտրվել է Թեհրանի և հարավային իրանահայության պատգամավոր՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության խորհրդարանի 6-րդ նստաշրջանում։ 2004 թվականին ընտրվել է Թեհրանի Հայոց թեմի պատգամավորական ժողովի անդամ և զբաղեցրել առաջին ատենապետի պաշտոնը։ 2009 թվականի մարտին մասնակցել է Կիլիկիո կաթողիկոսության ազգային ժողովին և ընտրվել վարչության անդամ։


== Մահ ==
Զոհվել է 2009 թվականի հուլիսի 15-ին Թեհրան-Երևան ավիավթարի ժամանակ։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գարեգին Բուդաղյան

Գարեգին Օքսենի Բուդաղյան (փետրվարի 4, 1940(1940-02-04), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1966), մարզիչ։


== Կենսագրություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Բուդաղյանի հայրը եղել է տանկիստ, մասնակցել է Ստալինգրադի ճակատամարտին, Կուրսկի ճակատամարտին։ 1944 թվականի վերջին Քյոնիգսբերգի մոտ նա երրորդ անգամ վիրավորվել է, երեք օր մնացել մարտի դաշտում՝ կորցնելով  ոտնաթաթը։ Պարգևատրվել է շքանշաններով և մեդալներով։ Յուրի Կուզնեցովը, որի հայրը մարզել է Ադրբեջանի պատանիների ազգային հավաքականին, ապրել է Բուդաղյանների տան բակում։ 14 տարեկանում Բուդաղյանը խաղացել է մեծահասակների թիմում, որը հանդես է եկել քաղաքի առաջնությունում։ Իվան Ալեքսանդրովիչ Շելեխովի մոտ վեց ամիս պարապելուց հետո նա հանդես է եկել Լենինյան շրջանի հավաքական թիմում՝ հանրապետության առաջնությունում։ 1957 թվականին Ռիգայում անցկացված դպրոցականների ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադայում Ադրբեջանի հավաքականը, որի ավագը եղել է Բուդաղյանը, զբաղեցրել է երրորդ տեղը։ Այնտեղ նրան նկատել է Օլեգ Տիմակովը, ով մարզում էր Բաքվի «Նեֆթչի»-ին։ Բուդաղյանը թիմում հանդես է եկել 1956-1957 թվականներին։ 1958 թվականին տեղափոխվել է Շելեխովի մոտ, ով գլխավորում էր Կրասնոդարի երկրամասի առաջնության Նովոռոսիյսկի «Տրուդ» թիմը։ Թիմը դարձել է չեմպիոն, իսկ Բուդաղյանը՝ 52 գոլի հեղինակ։ Հաջորդ տարի նա խաղացել է ՌԽՖՍՀ առաջնությունում, 1960-1961 թվականներին՝ «B» դասում։ 1961 թվականի վերջին տեղափոխվել է Օրջոնիկիձե, որտեղ «Սպարտակը» մարզում էր Տիմակովը։ Բուդաղյանն ընդունվել է Հյուսիսային Օսիայի մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզկուլտուրայի ֆակուլտետ։
1966 թվականին ՌԽՖՍՀ եզրափակիչ մրցաշարում թիմը գրավել է 2-րդ տեղը և նվաճել ՌԽՖՍՀ առաջնության արծաթե մեդալներ և անցել «Ա» դասի երկրորդ խումբ։ Բուդաղյանը 35 գոլով ակումբային ռեկորդ է սահմանել։ 1968 թվականին խաղացել է Գրոզնիի «Թերեք»-ում, այնուհետև վերադարձել «Սպարտակ», որի հետ 1969 թվականին ընդունվել է «Ա» դասի բարձրագույն խումբ։ 1970 թվականի մարտին Բուդաղյանը երկու ոչ լիարժեք հանդիպում է անցկացրել, որից հետո անցել է մարզչական աշխատանքի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Гарегин БУДАГЯН: «Наш стадион всегда гнал нас в атаку» — часть 1
Гарегин БУДАГЯН: «Когда я поставил мяч „на точку“, все встали, и над переполненным стадионом нависла абсолютная тишина» — часть 2
Гарегин БУДАГЯН: «Казалось, что болельщики нас качают вместе с автобусом» — часть 3
Гарегин БУДАГЯН: «Ночью к базе подъехала машина, и из нее вышел человек с чемоданчиком…» — часть 4
Վալգմա (գյուղ, Տաբիվեռե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎալգմաՎալգմա (էստ․՝ Valgma), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տաբիվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 95 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Don’t Tell Me (երգ, Մադոննա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Don’t Tell Me (այլ կիրառումներ)«Don’t Tell Me» (հայ․՝ Մի ասա ինձ), ամերիկացի երգչուհի Մադոննայի երգը։ Թողարկվել է որպես երգչուհու Music ութերորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ 2000 թվականի նոյեմբերի 21-ին Maverick Records լեյբլում։ Վաճառվել է սինգլի շուրջ 4,5 մլն օրինակ։ 2005 թվականի երգն ընդգրկվել էBlender ամսագրի կազմած «The 500 Greatest Songs Since You Were Born» ցանկի 285-րդ հորիզոնականում։ «Don’t Tell Me» երգն զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը ամերիկյան հիթ-շքերթներում և մնացել լավագույն տասնյակում ութ շաբաթ։ Սինգլը հաջողություն է ունեցել ռադիոյում երեք ամիսների ընթացքում, ինչպես նաև այն երկար ժամանակ ընդգրկվել է ակումբային հիթ-շքերթում։  2001 թվականի մարտին սինգլն ստացել է ոսկե հավաստագիր։ Այն հաջողություն է ունեցել ամբողջ աշխարհում, զբաղեցրել առաջին հորիզոնականը Կանադայում, Նոր Զելանդիայում, Իռլանդիայում և Հարավային Աֆրիկայում՝ վերջին երկու երկրներում առաջին հորիզոնականում մնալով երեք շաբաթ։ Մեծ Բրիտանիայում այն հասել է չորրորդ հորիզոնականին։ Այնտեղ վաճառվել է 185 000 պատճեն։


== Տեսահոլովակ ==
«Don’t Tell Me» երգի տեսահոլովակի մտահղացումը պատկանում է Ժան Բատիստ Մոնդինոյին, որն արդեն աշխատել էր Մադոննայի «Open Your Heart», «Justify My Love», «Human Nature» և «Love Don’t Live Here Anymore» երգերի տեսահոլովակների վրա, իսկ խորեոգրաֆիայով զբաղվել է Ջեյմի Քինգը։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է 2000 թվականի հոկտեմբերին։ Տասներորդ ամենմյա Music Video Production Association Awards մրցանակաբաշխությունում, որը կայացել է 2001 թվականի մայիսի 16-ին, տեսահոլովակն արժանացել է մրցանակների երկու անվանակարգերում՝ Տարվա տեսահոլովակ և Լավագույն ռեժիսուրա կին կատարողի համար։ Այն ներկայացվել է նաև «Գրեմմի» մրցանակի որպես Լավագույն երաժշտական հոլովակ և MTV Video Music Award մրցանակի որպես Կնոջ լավագույն տեսահոլովակ և Լավագույն կինեմատոգրաֆիա։ 2009 թվականին տեսահոլովակն ընդգրկվել է Մադոննայի Celebration: The Video Collection հավաքածուում։


== Կենդանի կատարումներ ==
Մադոննան կատարել է «Don’t Tell Me»  երգը  «Drowned World Tour» համերգային շրջագայության ժամանակ, երբ ներկայացվել է տեսահոլովակի տեսարանը, «Re-Invention World Tour» շրջագայության ժամանակ, երբ երգը կատարվել է ֆրանսիական մոտիվներով Ամերիկայի ու Փարիզի համար և Bitter Sweet Symphony սեմփլներով այլ քաղաքների համար։
2014 թվականի հունվարին Մադոննան՝ որպես հատուկ հյուր, մասնակցել է Miley Cyrus' MTV Unplugged ծրագրին։ Նա կատարել է «Don’t Tell Me» երգի ակուստիկ տարբերակը Մայլի Սայրուսի հետ (ինչպես նաև «We Can't Stop» երգը)։ Սայրուսը «Don’t Tell Me» երգը համարում է իր ամենասիրելի երգերից մեկը կարաոկեում։


== Երգերի ցանկ ==


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Պոնտա Գրոսայի գավառ

Պոնտա Գրոսայի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Ponta Grossa), գավառ Բրազիլիայում՝ Պարանա նահանգի կազմում։ Մտնում է Պարանա նահանգի արևելակենտրոնական մաս (մարզ)ի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 424 159 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 6 705,988 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 63,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 4 747 989 776,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 11 749,75 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,789


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Կարամբեի
Կաստրու
Տիմ Կռուլ

Տիմոտի Մայքլ Կռուլ (հոլ.` Timothy Michael Krul, ապրիլի 3, 1988(1988-04-03), Հաագա, Նիդերլանդներ), ավելի հայտնի է որպես Տիմ Կռուլ (հոլ.` Tim Krul), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է գալիս անգլիական «Նյուքասլ Յունայթեդ»-ում։


== Ձեռքբերումներ ==


=== Թիմային ===
«Նյուքասլ Յունայթեդ»
Չեմպիոնշիպի հաղթող - 2009/10
Հոլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Երիտասարդական ակումբների մրցակցության, Եվրոպայի գավաթակիր - 2007


=== Անհատական ===
Պրեմիեր լիգայի ամսվա լավագույն խաղացող - 2013, նոյեմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
soccerbase.com
National Football Teams
premierleague.com Archived 2012-10-02 at the Wayback Machine.
Պատուհան

Պատուհան, բացվածք է պատի, մեքենայի, տանիքի մեջ, որը բացված վիճակում թողում է օդի, ձայնի մուտքը։ Առաջին պատուհանները եղել են պատի մեջ ծակվածներ, հետագայում այդ ծակերը փակվել են շորերով կամ տախտակներով։ Հռոմեացիներն առաջինն էին, որ սկսեցին ապակիներ օգտագործել պատուհանների համար (1-ին դարում)։ 19-րդ դարում Անգլիան սկսեց արդատրել որակյալ պատուհաններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1337)

Ժողովածու (1337), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1337 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1706 թվականին Սարգիս գրիչի կողմից, Շոռոքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 28,3x21,2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 344 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագիրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ վանդակազարդ կտավ։ Հիշատակարան՝ գրչի՝ 341ա։


== Բովանդակություն ==
Յաճախապատում ճառք (Ա-ԻԳ);
Դաւանութիւն հաւաքեալ ի բազմաց։
Ես նշեցւոյ Դաւանանքիւն հաւաքեալ ի բազմաց։
Ես․ Նշեցւոյ Դաւանութիւն և խոստովանութիւն։
Հարցումն Յոբնացի և պատասխանի Մովսէսի և Դաւթի։
Հարցումն ընդդիմադարձութեան։
Գիրք Հաստատութեան Հաըատոյ և պատասխանիք ընդդէմ նեստորականանց։
Հարցմունք աշակերտին և պատասխանիք վրդ-ին յագաղս դատաստանաց։
Յաղագս ԵԺ-ան նշանանց զկնի սատակման Նեռին։
Հարցմունք յաղագս տարերաց։
Թիւք միահամուռք և կշռորդք ամենայն։
Մխ․ Սկեռացւոյ Յաղագս Հոմապատութեան ԺԲ առաքելոցն։
Կիր․ Երզընկացւոյ թուղթ առ Կարնեցիս։
Յովհ․ Սարկաւագի Որք մոլարեալ են ի թուոյն։
Յակոբայ վրդ-ի Սկիզբն և պատճառ ընթերցուածին։
Խրատք (Վարդ. Այգեկցի, Սարգիս Շնորհալի)։
Գր․ Տաթևացւոյ Լուծմունք Պարապմանց Կիւրղի։
Քարոզք (Յովհ․ Որոտնեցի, անանուն)։
Քրիստոնէական վարդապետութիւն (գլուխք Ա-Ժ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Թալեդ

Թալեդ, լեռ Թիֆլիսի նահանգի Բորչալուի գավառում։ Հիշատակվում է ռուսական աղբյուրներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վյազովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոնոտոպսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վյազովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Վյազովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ В'язівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վյազովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1260 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կույբիշևսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

Կույբիշևսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝

Կույբիշևսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգայի մարզում
Կույբիշևսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նովոսիբիրսկի մարզում
Բենիամին Նուրիկյան

Նուրիկյան Բենիամին Ղազարի (օգոստոսի 7, 1894(1894-08-07), Հյուսենիկ, Խարբերդի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - փետրվարի 6, 1988(1988-02-06), Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), հայ գրող։


== Կենսագրություն ==
Նախնական կրթությունն ստացել է Հյուսենիկի ծխական դպրոցում, ապա՝ Խարբերդի ազգային Կեդրոնական վարժարանում (1910-1913 թթ.)։ 1913 թվականի վերջերին մեկնել է ԱՄՆ։ 1920 թվականին ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանի գրականության և պատմության ֆակուլտետը։ Ստացել է «Պսակավոր արվեստից» (1920 թ.) և «Մագիստրոս արվեստից» (1921 թ.) կոչումները։ Աշխատակցել է սփյուռքահայ պարբերականներին։ Եղել է «Նոր գիր» գրական հանդեսի հիմնադիրներից, 1939-1954 թվականներին՝ խմբագիրը։ Տպագրվել է 1910-ական թթ․ կեսերից։ Սկզբնական շրջանում հանդես է եկել որպես բանաստեղծ։ Հետագայում գրել է պատմվածքներ, ուղեգրություններ և այլն։ Տպագրվել է նաև Բ․ Հույսունի ծածկանունով։ Նուրիկյանի ստեղծագործությունների հիմնական նյութը հայրենի երկիրն է, հեռվում մնացած իր գյուղը, աշխատավոր մարդը՝ իր մռայլ ու դառն առօրյայով։ Հրատարակվել են Նուրիկյանի «Այգեկութք» (1937 թ.), «Պանդուխտ հոգիներ» (1958 թ.), «Կարոտ հայրենի» (1978 թ.) ժողովածուները, որոնցում հեղինակը ստեղծել է գունեղ ու տպավորիչ կերպարների մի ամբողջ շարք։ Նուրիկյանը կազմել ու խմբագրել է «Թլկատինցին և իր գործը» (1927 թ.) գիրքը։ 1969 թվականին եղել է Խորհրդային Հայաստանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պլոսկայա (այլ կիրառումներ)

Պլոսկայա, կարող է վերաբերել՝

Պլոսկայա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանում
Պլոսկայա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում
Պլոսկայա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում
Կաշտանովոե (այլ կիրառումներ)

Կաշտանովոե, կարող է վերաբերել՝

Կաշտանովոե - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում
Կաշտանովոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում
Կաչուգ (քաղաքատիպ ավան, Կաչուգսկի շրջան)

Կաչուգ (ռուս.՝ Качуг), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Կաչուգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7013 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)