Բարի դինոզավրը

Բարի դինոզավր, ամերիկյան «Pixar» ստուդիայի համակարգչա-անիմացիոն ֆիլմը։ Պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ին։ Ռեժիսորը Փիթեր Սոնն է, ով նախկինում աշխատել է «Փոփոխական ամպամածություն» մուլտֆիլմի վրա։


== Սյուժե ==
Այլընտրանքային պատմության մեջ աստերոիդի ընկնելը Երկրի վրա այդպես էլ չի իրականանում, ինչը պահպանում է դինոզավրներին մահից։ Հետագա էվոլյուցիայի արդյունքում նրանք սովորում են խոսել և գյուղատնտեսության հիմքերը։ Հենրի և Իդա դինոզավրների ընտանիքում լույս աշխարհ են գալիս ժառանգներ՝ Լիբբին, Բակը և Արլոն։ Ի տարբերություն իր քրոջ և եղբոր, որոնք արդեն գտել են իրենց կոչումն ու իրավունք են ձեռք բերել թողնել իրենց թաթի հետքը սիլոսի աշտարակի վրա, որտեղ պահպանվում է ամբողջ ուտելիքը, վերջինս դժվարությամբ է հարմարվում շրջակա աշխարհին, որից բավական վախենում է։
Որպեսզի օգնի իր որդուն, Հենրին նրան հանձնարարություն է տալիս՝ բռնել վնասատուներին, ովքեր գողանում են աշտարակի ուտելիքի պահուստները։ Շուտով թակարդն է ընկնում փոքրիկ քարանձավաբնակ մարդ, ում Արլոն չի ցանկանում սպանել և բաց է թողնում։ Հենրին գոհ չէ այդ որոշումից։ Որդու հետ նա սկսում է հետևել գողին։ Այդ հետապնդման պատճառով Արլոն վնասում է ոտքը, իսկ հետդարձի ճանապարհին նրանք հայտնվում են փոթորկի մեջ, որին հաջորդում է ջրհեղեղը։ Հենրին փրկում է որդուն, սակայն զոհվում է ինքը։
Արլոն մինչև առաջին ձյունը փորձում է օգնել իր մորը սերմերի հավաքման հարցում։ Շուտով կերաբեռնվածքի մեջ նա նորից գտնում է քարանձավաբնակ մարդուն և ցանկանալով վրեժխնդիր լինել հոր մահվան համար՝ սկսում է հետապնդել նրան մինչև գետը, որտեղ գլխով հարվածում է քարին և կորցնում գիտակցությունը։ Արթնանալով, նա նկատում է, որ գետի հոսքը տնից շատ է հեռացրել։ Շրջակա աշխարհը բացարձակ ընկերասեր չէ, և, միայն քարանձավաբնակ մարդու շնորհիվ է նա կարողանում ողջ մնալ։ Շուտով նրանք հանդիպում են ստիրակոզավրի, ով տպավորված է մարդու ուժով և ցանկանում է նրա վերցնել իր սեփական կենդանիների խմբի մեջ, ովքեր ակտիվորեն օգնում են իրեն։
Արլոյի հետ միասին նրանք փորձում են անուն որոշել մարդուկի համար, սակայն նա արձագանքում է միայն «Ընկեր» անվանը, որը նրա համար մտածել էր ավելի երիտասարդ դինոզավր։ Հետագա ճանապարհորդության ժամանակ Արլոն նշանների միջոցով Ընկերոջը պատմում է իր սեփական կորցրած ընտանիքի մասին, որից հետո պարզվում է, որ նրա ճակատագիրն էլ է այդպիսին։ Հաջորդ օրը հսկա փոթորիկը ամայացնում է երկիրը, իսկ Արլոն, հիշելով հոր մահը, վախից փախչում է։ Հաջորդ առավոտյան նա փնտրում և գտնում է Ընկերոջը, որից հետո նրանք հանդիպում են թռչող պտերանոդոնների, ում խնդրում են ցույց տալ Երեք Ճանկերի լեռան մոտ տանող ճանապարհը (որտեղ ապրում էր Արլոյի ընտանիքը)։
Խմբի գլխավորը՝ նիկտոզավր Կայծակակտուցին, համաձայնում է ուղեկցել Արլոյին, սակայն հետագայում պարզվում է սարսափելի ճշմարտությունը․ այդ դինոզավրերը հանդիսանում են գիշատիչներ, ովքեր սնվում են փոթորկից վնասված կենդանիներով։ Ավելի ուշ Կայածակակտուցը հայտնաբերում է Ընկերոջը, որի պատճառով Արլոն և նա փախչում են անտառից։ Նրանց օգնում են երկու տիրանոզավրեր՝ Նեշը և Ռամզին, ովքեր նրանց տանում իրենց հայր՝ Բուրի մոտ։ Վերջինս թողնում է նրանց միանալ իրենց խմբին, միայն մեկ պայմանով․ գտնել կորած խմբին։
Իր հոտառությամբ Ընկերը կարողանում է գտնել խմբին, որը Բուբբիի գլխավորությամբ վելոցիրապտորների խմբի կողմից աքսորվել էր։ Բուրի հանձնարարականով Արլոն վելոցիրապտորներին թակարդն է գցում, որի արդյունքում հաջողվում է նրանց արտաքսել։ Դրանից հետո նա օգնում է քշել անասուններին և հեռանում է տիրանոզավրների մոտից, իսկ հետո Ընկերոջ հետ գնում է իր տան ուղղությամբ։ Ճանապարհին նրանք նկատում են քարանձավային մարդու, սակայն արհամարհում են նրան ու նոր փոթորիկ է սկսվում։
Ընկերների վրա հարձակվում է Կայծակակտուցի խումբը, որոնց հաջողվում է առևանգել Ընկերոջը։ Արլոն խճճվում է որթատունկերի մեջ, որտեղ տեսնում է իր հոր հոգուն, ով կանչում է վերադառնալ տուն։ Սակայն ընկերական զգացմունքները մարդու նկատմամբ ստիպում են նրան գնալ նրան օգնության, ինչը Հենրիի մոտ հպարտություն է առաջացնում։ Գետի մոտ հայտնաբերելով նիկտոզավրներին, Արլոյին և Ընկերոջը հաջողվում է նրանց գցել ջուրը, որտեղ նրանք (այսինքն նիկտոզավրները) չեն կարողանում ոչինչ անել։ Այնուհետև սկսվում է սողանք, և նրանց գետի հոսքը տանում է, որի ժամանակ դինոզավրն օգնում է մարդուն ողջ մնալ։
Տուն վերադառնալով՝ Արլոն և Ընկերը լսում են քարանձավաբնակ ընտանիքի կանչը, որը հետո հայտնվում է բլրի վրա։ Դինոզավրն իր կամքին հակառակ թողնում է նրան միանալ այդ ընտանիքին։ Ֆիլմն ավարտվում է Արլոյի տուն հասնելով և նրանով, թե ինչպես է Արլոն իրավունք ստանում իր հետքը թողնել սննդային աշտարակի վրա՝ հոր և մոր հետքերի կողքին։


== Ստեղծում ==


=== Սաունդթրեք ===
Ֆիլմի համար երաժշտությունը գրվել է Մայքլ և Ջեֆ Դաննաների կողմից, և դարձել է նրանց ու «Pixar»-ի առաջին համագործակցությունը։ «Walt Disney Records»-ը սաունդթրեքը թողարկել է 2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին։

Ստեղծագործությունների ցանկԲոլոր երգերը գրվել են Ջեֆ և Մայքլ Դաննաների կողմից։


== Ընդունում ==


=== Գումարային շահույթ ===
2016 թվականի ապրիլի դրությամբ մուլտֆիլմը վաստակել է 123 087 120 դոլար Հյուսիսային Ամերիկայում և 208 839 027 դոլար այլ երկրներում՝ այսքանով վաստակելով ընդհանուր 331 926 147 դոլար 200 միլիոն դոլար բյուջեով։
Հյուսիսային Ամերիկայում նոյեմբերի 25-ին այս մուլտֆիլմից բացի թողարկվել են նաև «Կրիդ։ Ռոքիի ժառանգություն» և «Վիկտոր Ֆրանկենշտեյն» ֆիլմերը, իսկ լայմասշտաբ վարձույթի են հանվել «Բրուքլին», «Ուշադրության կենտրոնում» և «Տրամբո» ֆիլմերը։ Ենթադրվող շահույթը պետք է լիներ 60-65 միլիոն դոլլար առաջին հինգ օրերում 3749 թատրոններում դիտումներից, ներառյալ 45 միլիոն դոլլար հանգստյան օրերի պրեմիերաները։ Երեքշաբթի օրվա գիշերային դիտումներից և չորեքշաբթի օրվա վարձույթից ստացել են 1,3 և 9,8 միլիոն դոլլար շահույթ։ Առաջին հինգ օրերից ստացել է 55 455 687 դոլար, ներառյալ 39 155 217 դոլլար հանգստյան օրերից, որի շնորհիվ ստացել է երկրորդ հորիզոնականը ըստ գումարային շահույթի (զիջելով միայն «Քաղցած խաղեր։ Ճայ-Ծաղրասարյակ - Մաս 2» ֆիլմին)։ Հաջորդ շաբաթների ընթացքում մուլտֆիլմն այդպես էլ չի կարողանում հասնել առաջին հորիզոնականին, ինչը առաջին անգամ է պատահում «Pixar»-ի թողարկումների հետ։
Հյուսիսային Ամերիկայի սահմաններից դուրս այն վաստակել է 28,7 միլիոն դոլար 39 տարածքներից, ներառյալ 8 կարևոր շուկաներ։ Ի տարբերություն ամերիկյան վարձույթի, որտեղ ֆիլմը հաջողություն է ունեցել Երախտագիտության օրվա գալստյան հետ կապված, համաշխարհային վարձույթւոմ այդպիսի իրադրություն չի եղել։ Մեծ Բրիտանիայի (4 300 000 դոլլար), Մեքսիկայի (63 600 000 դոլլար և առաջին տեղը վարձույթում), Ֆրանսիայի (3 200 000 դոլլար), Արգենտինայի (2 200 000 դոլլար և առաջին հորիզոնական) և Ռուսաստանի (2 100 000 դոլլար և առաջին հորիզոնական) ցուցանիշները եղել են լավագույնները։ Ըստ ընդհանուր շահույթի առաջին երեք հորիզոնականները ունեցել են հետևյալ տեսքը․ Մեծ Բրիտանիա (10 100 000 դոլլար), Մեքսիկա (8 700 000 դոլլար) և Ֆրանսիա (8 100 000 դոլլար)։
Անվնասաբերության հասնելու համար, ըստ վերլուծողների, հաշվի առնելով ստեղծման և մարքեթինգի վրա ծախսված 200 000 000 և 150 000 000 դոլլար գումարները, շահույթը պետք է կազմի 500 միլիոն դոլլար։ Բայց հաշվի առնելով ներկայիս ցուցանիշները՝ ֆիլմը հնարավոր է չհավաքի և 400 միլիոն դոլար, ինչն էլ նրան կդարձնի Pixar-ի առաջին տնտեսական ձախողումը։


=== Քննադատություն ===
Գրախոսություների ագրեգատոր Rotten Tomatoes-ը ֆիլմին տվել է 76 % վիճակագրություն՝ օգտագործելով 154 գրախոսականներ, որոնց միջին գնահատանը 6,5/10 էր։ Metacritic-ը գնահատել է 66 միավոր 100-ից ըստ 37 գրախոսականների։ «CinemaScore»-ի դիտորդները հարցման ժամանակ ֆիլմին տվել են միջին՝ «A», գնահատական։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
http://movies.disney.com/the-good-dinosaur Բարի դինոզավրը. պաշտոնական կայք
Big Cartoon DataBase կայքում
Բարի դինոզավրը Metacritic-ում