armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մարտին Ադամյան

Մարտին Սիրեկանի Ադամյան (հուլիսի 27, 1927(1927-07-27), Ղարաքիլիսա, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ թռչնաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1999): ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի վաստակագիր (1993):


== Կենսագրություն ==
Մարտին Ադամյանը ծնվել է 1927 թվականի հուլիսի 27-ին Կիրովական (Վանաձոր) քաղաքում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1954-1957 թվականներին աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի անատոմիայի ամբիոնում։ 1957 թվականից աշխատում է ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի կենդանաբանության ինստիտուտում, 1968 թվականից՝ կենդաբանական թանգարանի տնօրեն։ Նրա ղեկավարությամբ ստեղծվել են ՀՀ բնաշխարհում տարածված կենդանիների թանգարանային կենսախմբեր (դիորամներ)։
Աշխատանքները վերաբերվում են ՀՀ թռչնաշխարհի կարգաբանությանը, բազմացմանը, սերնդի դաստիարակմանը, չորի և սեզոնային տեղաշարժերի առանձնահատկություններին, թռչունները՝ որպես կենսաբանական պայքարի միջոց օգտագործելու ուսումնասիրությանը։ Հեղինակ է «Հայաստանի թռչունները» (գիրք 1, 2), «Հայաստանի թռչունները» ձեռնարկի (անգլերեն, 1999): Կազմել է Գիլլի լճի թռչնաշխարհի վերականգնման ծրագիր։


== Երկեր ==
Հայրենի բնաշխարհի ցոլանքը / Сияние родной природы / Radiance of mother nature, Ադամյան Մարտին Սիրեկանի, Ջանոյան Գրիգոր, Ղամբարյան Պավել, Հայրապետյան Սուրեն Իլյայի, Երևան, ՎՄՎ Պրինտ, 2009։
Հավերժի ճամփա։ Ադամյան Մարտին Սիրեկանի, Երևան, ՎՄՎ Պրինտ, 2008։
Հայաստանի բնությունը, նրա պահպանության և հարստացման ուղիները / Природа Армении, пути её сохранения и обогащения. Հարությունյան Լևոն Վռամի, Ադամյան Մարտին Սիրեկանի, Կրթության միջազգային ակադեմիա, 2-րդ հրատարակություն, Երևան, «Հայբուսակ» համալսարանի հրատարակչություն, Նահապետ հրատարակչություն, 2007։
Հայաստանի բնությունը, նրա պահպանության և հարստացման ուղիները։ Հարությունյան Լևոն Վռամի, Ադամյան Մարտին Սիրեկանի, Հարությունյան Լևոն Վռամի, Երևան, «Հայբուսակ» Նահապետ, 2005։
Հայաստանի թռչունները, Դաշտային ուղեցույց, 2000 (համահեղինակ)։
Handbook of the birds of Armenia / Martin S. Adamian, Daniel Klem; American University of Armenia; University of California., by Ադամյան Մարտին Սիրեկանի, 1927- | American University of Armenia | University of California | Klem, Daniel., Material type: book Book Publisher: Oakland, CA: AUA: University of California , 1999.
Հայաստանի թռչունները։  [Գիտահանրամատչելի ակնարկ։ Դպրոցական միջին և բարձր տարիքի համար ], Ադամյան Մարտին Սիրեկանի, Ղազարյան Ջուլիետա Միհրանի, Մարտիրոսյան Բ. Ա., Երևան, «Արևիկ», 1988։
Հայաստանի թռչունները, «Գիտահանրամատչելի ակնարկ։ Դպրոցականների միջին և բարձր տարիքի համար», 1985։
Մարդը և կենդանիները։ Դմիտրիև Յուրի Դմիտրիևիչ, Ադամյան Մարտին Սիրեկանի, Բերբերյա Մ. Գ ,Կաժոյան Վ. Ա [խմբ.], Երևան, «Սովետական գրող», 1981։
A field guide to birds of Armenia / by Martin S. Adamian, Daniel Klem., Ադամյան Մարտին Սիրեկանի, 1927- | Klem, Daniel., Material type: book Book; Format: print ; Literary form: Not fiction Publisher: Oakland, Calif.: American University of Armenia, 1997.


== Ծանոթագրություններ ==
Ու Տան

Ու Տան (հունվարի 22, 1909(1909-01-22)[…], Pantanaw, British rule in Myanmar, Բրիտանական Հնդկաստան - նոյեմբերի 25, 1974(1974-11-25)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), բիրմացի պետական գործիչ և դիվանագետ։ 1947-1956 թթ. զբաղեցրել է կառավարական տարբեր պաշտոններ։ 1957-1961 թթ.՝ Բիրմայի մշտական ներկայացուցիչ ՄԱԿ-ում։ 1961 թ. նոյեմբերից մինչև 1962 թ. նոյեմբերին կատարել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պարտականությունները, 1962-1971 թթ.՝ ՄԱԿ-ի գլխ․ քարտուղար։ Ու Տանը հանդես էր գալիս խաղաղ գոյակցության քաղաքականությանն աջակցելու, վիճելի հարցերը բանակցությունների միջոցով լուծելու օգտին։ Բազմիցս այցելել է ԽՍՀՄ։ Բիրմայի ետպատերազմյան տարիների պատմության, Ազգերի լիգայի վերաբերյալ գրքերի հեղինակ է։ Եղել է Մոսկվայի պետական համալսարանի և ԱՄՆ-ի մի շարք համալսարանների պատվավոր դոկտոր։


== Ծանոթագրություններ ==
Վալենսիա դել Վենտոսո

Վալենսի դել Վենտոսո (իսպ.՝ Valencia del Ventoso), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Բադախոսի ենթարկման տակ՝ Էստրեմադուրա համայնքի տարածքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սաֆրա Ռիո Բոդիոն շրջանում։ Տարածքը կազմում է 99,2 կմ2։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 2230 մարդ։ Ադմինիստրատիվ կենտրոնից գտնվում է 98 կմ հեռավորության վրա։
Առն. թագավորությունը ճամփեզրին

«Առն. թագավորությունը ճամփեզրին» (շվեդերեն՝ Arn - Riket vid vägens slut), շվեդ ռեժիսոր Պիտեր Ֆլինտի գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 2008 թվականին ու համարվում է «Առն. ասպետ-տաճարականը» կինոնկարի շարունակությունը։


== Սյուժե ==
Առնը փախուստով փրկվում է սարանցիներից և ծանոթանում է նորվեգացու հետ։ Պաշտպանում է խաղաղասեր բեդուիններին դաժան եվրոպացիներից։ Սեսիլիային առաջարկում են դառնալ մայրապետ, նախորդի մահվանից հետո։ Բայց նա հեռանում է տաճարից և ուղևորվում Կնուտ թագավորի և նրա ընկերուհի թագուհու պալատ։ Այնտեղ հանդիպում է իր մեծ որդուն՝ Մագնուսին։ Խաչակիրների վրա (ինչպես նաև Առնի) հարձակվում է Սալադինների բանակը։ Սարացինները հաղթում են։ Խնջույքի ժամանակ Մագնուսի՝ Առնի որդու, ու մի դանիացու միջև տեղի է ունենում կարճատև ընդհարում, որի ժամանակ դանիացին ասում է, որ Մագնուսի հայրը անհետ կորած է։ Առնը վնասվածքից հետո արթնանում է Դամասկոսում՝ Սալահ ադ-Դինի տանը։ Նրանք փոխանակվում են բարիքներով, ու Սալահ ադ-Դինը նրան ուղարկում է տուն։ Սեսիլիան տխրությամբ վերադառնում է տաճար, սակայն դարպասների մոտ նրան հասնում է Առնը։ Ամուսնություն, առաջին ամուսնական գիշեր։ Նոր տան ու գյուղակի կառուցում։ Հղիություն։
6 տարի անց։ Դանիացին, որի հետ խնջույքի ժամանակ վիճել էր Մագնուսը, հայտնում է Առնի գյուղակի տարածքների կառավարման իրավունքների մասին։ Կնուտը մահանում է ծանր հիվանդությունից։ Նոր արքան տրամադրված է Առնի դեմ ու ցանկանում է սպանել նախկին թագավոր Կնուտի երեխաներին։ Սակայն Առնի ասպետը, որն ուղարկվել էր, որպեսզի պաշտպանի մահացած Կնուտի երեխաներին, հրաժարվում է խեղդել Կնուտի երեք որդիներին։ Առնի մարտիկը սպանում է ուղեկիցներին։ Նավակի վրա վիճաբանության հետևանքով վիրավորում են Բլանկայի (Կնուտի այրու) տղաներից մեկին։ Երեխաները մարտիկների հետ գալիս են գյուղակ, սակայն փոքր որդին, արդեն մահացած է։ Առնը գնում է կռվի։ Բոլորին հաղթում է։ Վերադառնում է, ասում. «Հիմա կլինի խաղաղություն», ընկնում ու մեռնում է վիրավորվելու հետևանքով։ Նրա թաղման արարողությունը։


== Դերերում ==
Յոակիմ Նատերկվիստ — Առն Մագնուսոն
Մորգան Ալինգ — Էսկիլ Մագնուսոն
Բիբի Անդերսոն — Ռիկիսսայի մայրը
Ջոյ Անդերսոն — կանոնեսա
Զաքարիա Ատիֆի — Իբրահիմ
Թոմաս Բոլմե — դեկան
Նիկոլաս Բոլտոն — Ժերար դե Ռիդֆոր
Ջոզեֆ Կախուն — Սիգե Ֆոլկեսոն
Յակոբ Սեդերգրեն — Էբբե Սունեսոն
Անդերս Բաասմո Կրիստիանսեն — Հարալդ
Անիկա Հալին — Լեոնա
Սոֆիա Հելին — Սեսիլիա Ալգոտսդոտեր
Գորան Ռագներստամ — Էռլանդ եպիսկոպոս
Գուստաֆ Սկարսգորդ — արքա Կնուտ Էլիկսոն
Ստելան Սկարսգորդ — Բիրգեր Բրոսա
Միլինդ Սոման — Սալահ ադ- Դին
Յուել Կինաման — Սվերկեր Կառլսոն


== Մրցանակներ ==
2009 — «Guldbagge Awards»
2009 — «Taurus Award» մրցանակի անվանակարգ


== Աղբյուրներ ==
«Առն. թագավորությունը ճամփեզրին»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Սպիտակ գերի (ֆիլմ)

Սպիտակ գերի (անգլ.՝ Eight Below երբեմն հանդիպում է Անտարկտիկա տարբերակը)՝ 2005 թվականի ֆիլմ է, Անտարկտիդայում շների գոյատևման մասին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Անտարկտիկայում 1993 թվականին։ Անտարկտիկայի կայանի աշխատակից Ջերի Շեպարդը և համալսարանի պրոֆեսոր Դևիսը Մաքլարեն շների լծվածքով մեկնում են երկնաքարի որոնման։ Հետդարձի ճանապարհին պրոֆեսորը կոտրում է ոտքը, իսկ Ջերիին  օգնություն էր անհրաժեշտ ցրտահարությունից։ Ուժեղ փոթորկի պատճառով կայանի կազմը տարհանել են, իսկ հյուսիսային 8 լծկան շներ մնացել էին։
Սկզբում ենթադրվում էր վերադառնալ մի քանի օրից, բայց տևական փոթորիկը,  ձմռան գալուստը, թույլ չեն տվել։ Շները ստիպված էին գոյատևել անտարկտիկայի ձմռանը մոտ վեց ամիս։ Ի վերջո 8 շներից կենդանի է մնացել վեցը։ Ջեքը չկարողանալով ազատվել շղթայից սառել է, Դյուին ընկել է ժայռից։ Երրորդ՝  Մայան վիրավորվել է ծովային ընձառյուծի կողմից, բայց դա տեղի է ունեցել մինչ Ջերիի վերադարձը ուստի շունը փրկվել էր։


== Ֆիլմի ստեղծում ==
Նկարահանումներ
Նկարահանումներին մասնակցել են 30-ից ավելի շներ։ Մաքս, Մայա, Ջեք  և Բաք արդեն նկարահանվել են շների մասին մեկ այլ ֆիլմում։
Շների գլխավոր մարզիչը Մայք Ալեքսանդերն էր (Mike Alexander):
Ֆիլմը ստացել է ASCAP մրցանակ ֆիլմի լավագույն երաժշտության համար։ 2006 թվականին ֆիլմն առաջադրվել է Satellite մրցանակի «Լավագույն DVD հրապարակում երիտասարդների համար» կատեգորիայում։
Հեռուստահարցազրույցում Փոլ Ուոքերը պատմել է, որ նկարահանումների ժամանակ բոլոր շուն-ֆիլմի հերոսներից նա ամենից շատ հավանել է Շորին։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ֆիլմի պաշտոնական կայքէջ (անգլ.)
(1811) Բրյուեր

(1811) Բրյուեր (անգլ.՝ Bruwer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,136689 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8008 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4725 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2029,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177418 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,52° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1811) Բրյուեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զամոստիե հին քաղաք

Զամոստիե հին քաղաք (լեհ.՝ Stare Miasto w Zamościu ), Զամոստիե (Զամոշչ) քաղաքի ամենահին պատմական շրջանը։ Տարածքը Լեհաստանի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է (ավելացվել է 1992 թվականին)։ Ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տվյալների՝ դրա արժեքավոր է որպես «16-րդ դարի վերջին Վերածննդի քաղաքի պլանավորման հիանալի օրինակ, որը պահպանել է իր սկզբնական ձևավորումը և առանձնահատուկ հետաքրքրություն ներկայացնող շենքեր` միախառնելով Իտալիայի և Կենտրոնական Եվրոպայի ճարտարապետական ​​ավանդույթները»։ Միջնադարյան քաղաքն ունի 75 հա տարածք և գտնվում է 200 հա մակերես ունեցող պահպանվող տարածքում։
Շրջանը Լեհաստանի պաշտոնական ազգային պատմական հուշարձանն է (Pomnik historii) 1994 թվականի սեպտեմբերի 16-ից։ Այն ընդգրկված է Լեհաստանի ազգային ժառանգության ցանկում։


== Պատմություն ==
Զամոստիեն վերակառուցվել է 16-րդ դարի վերջին՝ «իդեալական քաղաքի» իտալական տեսության համաձայն։ Նոր քաղաքի կառուցումը նախաձեռնել է հետման Յան Զամոյսկին։ Այն իրականացվել է ըստ ճարտարապետ Բեռնարդո Մորանդոյի նախագծի։ Քաղաքը Վերածննդի մոդել է՝ Կենտրոնական Եվրոպայի քաղաքային ավանդույթներով ձևավորված մաներիզմի խառնուրդով։ Քաղաքն ունի կամարների շարք, որոնք շրջապատում են հրապարակները։
Քաղաքում գործում են մի շարք թանգարաններ՝ Զամոստիե թանգարանը, Ամրաշինական կառույցների և զենքի «Արսենալ» թանգարան, Կրոնի թանգարան, Ճանապարհների և կամուրջների կառուցման տեխնոլոգիաների թանգարան, Զամոստիեի հրեաների «Սինագոգ» կենտրոն, բաստիոն։ Գործում են ցուցահանդեսներ՝ Զամոստիեի պատկերասրահ, լուսանկարների «Ռատուշա» ցուցահանդես և այլն։


== Հուշարձաններ ==

Ճարտարապետ Մորանդոն քաղաքը նախագծել է վեցանկյանի տեսքով։
Զամոստիեի շրջանում կա մոտ 200 հուշարձան, այդ թվում՝ Զամոստիեի քաղաքապետարանը, Զամոստիեի տաճարը, սինագոգը, Զամոստիեի ակադեմիան և Զամոստիեյի պալատը։
Հին քաղաքը շրջապատված է Զամոսցի ամրոցի մնացորդներով։ Քաղաքն ունի հետևյալ հուշարձանները՝

Զամոստիեի երեխաներ հուշաքար, Ակադեմիական փողոց,
Հովհաննես Պողոս Երկրորդի արձան,
Յան Զամոյսկու արձան,
Դավիթ Սաղմոսերգուի արձան,
«Կատին 1940» հիշատակի խաչ։


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Old City of Zamość at unesco.org
Map at unesco.org
Old City of Zamość - The Pearl of the Renaissance at poland.travel
Stare Miasto w Zamościu (1992) Archived 2014-04-07 at the Wayback Machine. at www.poland.gov.pl
Stare miasto w Zamościu at Narodowy Instytut Dziedzictwa
Map of the Zamość Old Town(չաշխատող հղում) at Narodowy Instytut Dziedzictwa
(1806) Դերիս

(1806) Դերիս (անգլ.՝ Derice), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հունիսի 13-ին Պերիթ աստղադիտարանի կողմից Բիքլիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,236238 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9973 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4751 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1221,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294732 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,84° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1806) Դերիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կաբրերա դե Իգուալադա

Կաբրերա դե Իգուալադա (իսպ.՝ Cabrera de Igualada, կատ.՝ Cabrera d'Anoia), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Բարսելոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Իգուալադա շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1343 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, իսկ տարածքը կազմում է 17,01 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==
Բալախովկա

Բալախովկա (ուկրաիներեն՝ Балахівка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Պետրովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բալախովկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 990 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Օլեշ

Օլեշ (ռուս.՝ Олешь), գյուղ Ռուսաստանի Կոստրոմայի մարզի Գալիչսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թրեքյան

Թրեքյան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նախահաշիվ

Նախահաշիվ

ա․ բյուջետային կազմակերպությունների նախահաշիվ՝ պետական բյուջեից հիմնարկությունների ու կազմակերպությունների ծախսերի ֆինանսավորման հիմնական պլանային փաստաթուղթ։
բ․ Արտադրության ծախսերի նախահաշիվ՝ ամբողջ արտադրանքի թողարկման (առանց ներգործարանային շրջանառության) ու ծառայությունների կատարման վրա ձեռնարկության պլանային գումարի հաշվարկ։
գ․ Շինարարության նախահաշիվ՝ ձեռնարկության, շենքի, կառույցի շինարարության (ընդլայնման, վերակառուցման) նախահաշվային արժեքը որոշող նորմատիվային հաշվարկների ամբողջություն, նախագծի բաղկացուցիչ մասը։ Կազմվում է նախագծի տվյալների, նախահաշվային նորմաների, նախահաշվային գների, համապատասխան գնացուցակների հիման վրա։
Սիտջեհուտի

Սիտջեհուտի (անգլ.՝ Sitdjehuti կամ Satdjehuti, «Թոթի դուստր»), եգիպտական տասնյոթերորդ արքայատոհմի վերջին շրջանի արքայադուստր և թագուհի։ Եղել է Սենախտենրա փարավոնի ու թագուհի Տետիշերիի դուստրը, ինչպես նաև իր եղբոր՝ Սեկենենրե Տաայի կինն ու արքայադուստր Ահմոսի մայրը։


== Կյանք ==
Սիտջեհուտին եղել է Սենախտենրա փարավոնի դուստրն ու փարավոն Սեկենենրե Տաայի ու թագուհիներ Ահհոտեպ I-ի ու Ահմոս Ինհապիի քույրը։ Ամուսնացել է իր խորթ եղբայր Սեկենենրե Տաայի հետ և ունեցել մեկ դուստր՝ արքայադուստր Ահմոսին։ Նրա սարկոֆագի վրա գրված է, որ նա Տետիշերի թագուհու դուստրն է։ Հայտնի է նաև Սատիբու անունով։


== Տիտղոսներ ==
Սիտջեհուտիի տիտղոսներից էին՝ «Արքայի կին», «Արքայի քույր», «Արքայի դուստր»։ Նա հիշատակվել է իր դստեր՝ Ահմոսի կայսրուհիների հովտում (QV47) հայտնաբերված մումիայի պատանքի վրա։ Ահմոսը համարվել է արքայի դուստր ու թագուհու քույր, որը վկայում է նրա՝ Սեկենենրե Տաայի և Սիտջեհուտիի դուստրը լինելու մասին։


== Մահ և հուղարկավորություն ==
Սիտջեհուտիի մումիան հայտնաբերվել է մոտավորապես 1820 թվականին դագաղով, ոսկյա դիմակով, սրտաձև հմայագրով ու իր զարմուհու՝ թագուհի Ահմոս-Նեֆերտարիի կողմից տրամադրված քաթանով հանդերձ։ Քաթանի վրա գրված էր հետևյալ տեքստը՝

Տրված է ի պատիվ աստծո կնոջ, թագավորի կնոջ և թագավորի մոր՝ Ահմոս Նեֆերտարիի, կողմից, թող նա ապրի, Սատջեհուտիին։Սատջեհուտիի դագաղի կափարիչը այժմ պահվում է Մյունխենում, իսկ նրա թաղման դիմակը գտնվում է Բրիտանական թանգարանում (EA 29770)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Mummy Mask of Satdjehuty from the British Museum.
(9583) 1990 HL1

(9583) 1990 HL1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի ապրիլի 28-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,392771 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7302 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0553 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1351,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,266289 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9583) 1990 HL1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հագրակ

Հագրակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չակիի հարսնացուն

«Չակիի հարսնացուն» (անգլ.՝ Bride of Chucky), ԱՄՆ-Կանադա համատեղ արտադրության կատակերգական սարսափ ֆիլմ։ Ռեժիսորը Ռոննի Յուն է։ Կինոնկարը «Մանկական խաղ» շարքի չորրորդ ֆիլմն է։ Ֆիլմում գերակշռում են սև հումորի և նմանակման տարրերը։


== Սյուժե ==
Չակին հայտնվում է իր նախկին ընկերուհու՝ հմայիչ Թիֆանիի մոտ, որը վերականգնում է նրա՝ գրեթե ամբողջովին վնասված հյուսվածքներն ու պատառոտված զգեստը։ Նա երազում է ամուսնանալ Չակիի հետ, սական վերջինս պատմում է, որ նրա նվիրած մատանին ամուսնական չէ։ Թիֆանին Չակիին փակում է վանդակում, սակայն վերջինս դուրս է գալիս և սպանում գեղեցկուհ Թիֆանիին և նրա հոգին ուղարկում ոչ պակաս հմայիչ տիկնիկ-հարսնացուի մեջ։ Թիֆանին՝ տիկնիկի իր նոր մարմնում արմատապես սկսում է փոխել իր ոճը։ Չակին սիրահարվում իր նոր ընկերուհուն՝ տիկնիկին։ Հետո ամուսնանում է նրա հետ և սիրով զբաղվում։
Վերջում Թիֆանին ուժեղ այրվածքներ է ստանում հրդեհի ժամանակ, սակայն չի մահանում։  Այնուհետև նա մահանում է։ Թաղման ժամանակ Ջեսսին  վազում է նրա հետևից ու Չակիին նետում գերեզմանափոսի մեջ։ Ժամանած ոստիկանը ցանկանում է ձերբակալել զույգին, սակայն Ջեյդը հրացանը խլում է նրանից ու կրակում Չակիին։ Լուսաբացին Ջեյդն ու Ջեսսին հեռանում են։ Ոստիկանը մնում և ուսումնասիրում է Թիֆանիի մարմինը, բայց հանկարծ վերջինս ծննդաբերում է՝ ունենալով տիկնիկ, որն ուներ սուր ատամներ, որը սկսում է կրծոտել ոստիկանին։


== Դերերում ==


== Սաունթրեք ==
Ռոմ Զոմբի - «Living Dead Girl»
Screamin' Cheetah Wheelies - «Boogie King»
White Zombie - «Thunder Kiss '65»
Coal Chamber - «Blisters»
Monster Magnet - «See You in Hell»
Judas Priest - «Blood Stained»
Type O Negative - «Love You to Death»
Slayer - «Human Disease»
Stabbing Westward - «So Wrong»
Powerman 5000 - «The Son of X-51»
Բրյուս Դիքինսոն - «Trumpets of Jericho»
Static-X - «Bled for Days»
Motörhead - «Love for Sale»
Kidneythieves - «Crazy»
Գրեմ Ռևել - «We Belong Dead»
Blondie - «Call Me»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт фильма Archived 2019-03-08 at the Wayback Machine.(անգլ.)
«Невеста Чаки»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Ժողովածու (4982)

Ժողովածու (4982), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4982 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1759-1760 թվականներին Նիկողայոս գրիչի կողմից  Լիմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21x16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 349 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝  86ա, 96ա, 348բ։


== Բովանդակություն ==
Դաւթի Սահմնաք իմաստասիրութեան։
Ամենայն չար տանջելի։
Լուծմունք Սահմանացն Դաւթի։
Ներս. Շնորհալւոյ Մեկնութիւն բանից ի Սահմանաց իմաստասիրութեան Դաւթի։
Առ. Սիւնեցւոյ Մեկնութիւնք Սահմանաց գրոց, Ամենայն չար տանջելի-ի։
Վարք Դաւթի Անայղթի


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 719


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կհոկհուայ (լաոսյան տառ)

Կհոկհուայ («գոմեշ»), լաոսերեն այբուբենի 3-րդ տառը։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է ակսոնկան տառ, այսինքն՝ միջին կարգի։ Արտասանվում է խուլ շրթունքային։ Բառավերջում արտասանվում է նաև որպես «աքսոնտամ»։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։


== Արտաքին հղումներ ==
Լաոսերեն այբուբեն
(5750) Կանդատայ

(5750) Կանդատայ (անգլ.՝ Kandatai), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 11-ին Ացուշի Տակահաշիի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,990507 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8393 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1417 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1888,93 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190584 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5750) Կանդատայ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (4-րդ դար, Ավան)

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, խոնարհված եկեղեցի Երևանի Ավան վարչական շրջանում։ Գտնվում է այգիների մեջ, Սուրբ Հովհաննես եկեղեցուց հյուսիս-արևելք։ Եկեղեցական համալիրի մաս է կազմում։
ՀՀ Կառավարության որոշմամբ մտնում է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկի մեջ։


== Պատմություն ==
Կառուցվել է 4-7 դարերում, վերակառուցվել է 13-14 դարերում։


== Տես նաև ==
Ավան վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)


== Ծանոթագրություններ ==
Մեսիմի սյուր Սոն

Մոնմերլ սյուր Սոն (ֆր.՝ Montmerle-sur-Saône), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Տուասսե կանտոնի կազմի մեջ։ Բուրակ ան Բրես շրջանի կոմունա։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 01243։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 370 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից 33 կմ դեպի արևելք, 40 կմ հարավ-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։


== Կլիմա ==
Կլիման կիսացամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Կոմունայում անձրևներ հաճախ չեն լինում, հիմնականում՝ ամռան ամիսներին։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1209 մարդ։


== Վարչակազմ ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 775 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 602-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 173-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը — 77,7%, 1999 թվականին եղել է՝ 74,8%)։ 602 աշխատունակ բնակիչներից 574-ը աշխատում էին (289 տղամարդ և 285 կին), անաշխատանք էին 28-ը (16 տղամարդ և 12 կին)։
173 անգործունակ մարդկանցից 46-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 76-ը թոշակառու, 51-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Мессими-сюр-Сон» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի տվայլների և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ։ Վերցված է 2014-06-02 
«Мессими-сюр-Сон» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Վերցված է 2014-06-02
Աստերոիդների ցանկ (44901-45000)

Աստերոիդների ցանկ (44801-44900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (45001-45100)
 Աստերոիդների ցանկ (44801-44900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (45001-45100)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (40001)-(45000)»։ www.minorplanetcenter.net
Շերշնիշկա (Բելայայի վտակ)

Շերշնիշկա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նոչնայա գետի աջ ափով՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200312115100020308
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 115102030
Ավազանի կոդը - 13.01.02.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Խոշաբ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խոշաբ (այլ կիրառումներ)Խոշաբ (ստորին հոսանքում կոչվում է նաև Անգղ), գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Վանա լճի ավազանում։ Երկարությունը մոտ 113 կմ է։ Սկիզբ է առնում Աղբակի լեռնաշղթայի Ակունիք գագաթի արևմտյան լանջից, մոտ 2940 մ բարձրությունից, հոսում դեպի հյուսիս, ապա՝ արևմուտք և թափվում Վանա լիճը։ Սնումը՝ մթնոլորտային տեղումներից և ստորերկրյա ջրերից, հորդացումը՝ մայիսին։ Խոշաբի վրա կա ուրարտական ժամանակաշրջանում կառուցված ջրանցույց (Շամիրամի առու)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժայռակերտ առյուծ (Արցախ)

Ժայռակերտ առյուծ, առյուծի ժայռաքանդակ Արցախի Հանրապետության Վանք գյուղի Գանձասարի համալիրի տարածքում։


== Պատմություն ==
Առյուծի ժայռաքանդակի ստեղծման մտահղացումը եղել է 2006 թվականից։ Նկարիչ Արամ Ավագյանը առյուծի քանդակի վրա սկսել է աշխատել 2007 թվականից։ Այն կերտվել է Գանձասարի համալիրի «Ծովին քար» հյուրանոցին հարակից տարածքում։


== Հեղինակներ ==
Նկարիչ՝ Արամ Ավագյան
Մտահղացումը՝ Լևոն Հայրապետյանի


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Տիգրան Ծամհուր

Տիգրան Ծամհուր (իրական անունը՝ Տիգրան Ամսեյան, 1885, Սիիրթ, Թուրքիա - 1921, Երևան, Հայկական ԽՍՀ), հայ քաղաքական և պետական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավոր, «Կիլիկիա» թերթի խմբագիր։ ՀՅԴ անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1885 թվականին Սղերդում։ Ավարտել է Կարինի Սանասարյան վարժարանը։ Ավարտելուց հետո աշխատել է որպես ուսուցիչ։ Եղել է «Կիլիկիա» թերթի խմբագիր։ 1915 թվականին՝ Մեծ Եղեռնի ժամանակ աքսորվում է Կոնյա, որտեղից նրան հաջողվում է փախչել : Զինադադարի ժամանակ անցնում է Հայաստան։ 1919 թվականին մասնակցում է ՀՅԴ 9-րդ Ընդհանուր ժողովին։ Ընտրվում է Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի պատգամավոր։ 1921 թվականին փետրվարի 18-ին՝ ապստամբության ժամանակ սպանվում է այն պահին, երբ Հայաստանի Հանրապետության եռագույն դրոշը պարզում է խորհրդարանի շենքի վրա։


== Տես նաև ==
Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավորների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Կոս Յու

Կոս Յու (ռուս.՝ Кос-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Кос-Ю գետի աջ ափին՝ 229 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 56 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000047306
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004730
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պավլովսկի (այլ կիրառումներ)

Պավլովսկի, կարող է վերաբերել՝

Պավլովսկի - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Օչյորսկի շրջանի կազմում։
Պավլովսկի - խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեքսեևսկի շրջանի կազմում։
Նովի Զավոդ (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)

Նովի Զավոդ (ուկրաիներեն՝ Новий Завод), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովի Զավոդ գյուղում բնակվում էր 579 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,03 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 191,09 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սկալնի (Բելոկալիտվինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սկալնի (այլ կիրառումներ)Սկալնի (ռուս.՝ Скальный), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Բոգուրաևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բելայա Կալիտվա քաղաքից գտնվում է 30 կմ հեռավորության վրա։
Լեոպարդ-2

Լեոպարդ-2 գերմանական արտադրության հիմնական մարտական տանկ։


== Արտադրություն ==
Լեոպարդ-2 տանկի նախագիծը ստեղծվել է 1970 թվականին։ Լեոպարդ-2 տանկի առաջին նախատիպերը ատեղծվել են 1972 թվականին։ 1977 թվականին պատվիրվել է 1800 Լեոպարդ-2 տանկեր՝ Լեոպարդ-1 տանկերին փոխարինելու համար։ Լեոպարդ-2 տանկերը սկսվել են շահագործվել գերմանական բանակում 1979 թվականին։ Լեոպարդ-2 տանկերը սերիական արտադրությունից որոշ ժամանակ անց սկսվել են արտահանվել ամբողջ աշխարհում։


== Մարտավարատեխնիկական տվյալներ ==
Լեոպարդ-2 տանկը շահագործվում է անձնակազմի չորս, այդ թվում՝ հրամանատարի, հրետաձիգի, լիցքավորողի և վարորդի կողմից։ Լեոպարդ-2 տանկի երկարությունը կազմում է 7.72 մ (փողով 9.67 մ), լայնությունը՝ 3.7 մ, իսկ բարձրությունը՝ 2.48 մ։ Լեոպարդ-2 տանկի մարտական քաշը կազմում է 55.15 տ։ Լեոպարդ-2 տանկն ունի 120 մմ-անոց գնդացիր, որը կրակում է գերճշտգրիտ։ Լեոպարդ-2 տանկը սնուցվում է MTU MB-837 Ka501 դիզելային շարժիչով՝ զարգացնելով 1500 ձիաուժ հզորություն։ Լեոպարդ-2 տանկի առավելագույն արագությունը կազմում է 72 կմ/ժ։ Լեոպարդ-2 տանկի վառելիքի պաշարը կազմում է 550 կմ։ Լեոպարդ-2 տանկը պողպատե զրահապատված է։ Այն պաշտպանում է փոքր զենքերից և հրետանային արկերից։ Լեոպարդ-2 տանկն իր մեջ ամբարում է 42 արկեր։ Լեոպարդ-2 տանկը հաղթահարում է նաև ճահճային ավազաններ և ջրային խոչընդոտներ մինչև 4 մ խորության վրա։


== Սպառազինություն ==

 Ավստրիա 40 հատ
 Կանադա 80 հատ
 Չիլի 131 հատ
 Դանիա 55 հատ
 Ֆինլանդիա 100 հատ
 Գերմանիա 250 հատ
 Հունաստան 170 հատ
 Ինդոնեզիա 96 հատ
 Նիդերլանդներ 12 հատ
 Նորվեգիա 52 հատ
 Լեհաստան 142 հատ
 Պորտուգալիա 37 հատ
Կաղապար:Դրոշավորում/Քաթար 62 հատ
 Սինգապուր 96 հատ
 Իսպանիա 108 հատ
 Շվեդիա 9 հատ
 Շվեյցարիա 104 հատ
 Թուրքիա 325 հատ


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Leopard 2 Main battle tank(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանսիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Ֆրանսիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին առաջին անգամ մասնակցել է 2004 թվականին, և այդ թվականից սկսած այլևս չի մասնակցել մրցույթին։2018 թվականին Ֆրանսիան վերադարձավ մրցույթ, և զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը՝ դրանով իսկ բարելավեց իր արդյունքը մրցույթում։2020 թվականին Վարշավայում կայացած Մանկական Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում Ֆրանսիան ներկայացրեց 11-ամյա Վալենտինան իր 《J'imagine》երգով, և զբաղեցրեց 1-ին հորիզոնականը՝ բերելով Ֆրանսիային առաջին հաղթանակը։11.12.22 թվականին հաղթեց Ֆրանսիան 203 բալով


== Մասնակցումներ ==
Փոքրիկ արքայադուստրը

Փոքրիկ արքայադուստր (անգլ.՝ A Little Princess), վեպ երեխաների համար, որը գրել է Ֆրենսիս Էլիզա Բարնեթը։ Ըստ 2007 թվականի ԱՄՆ Կրթության ազգային ասոցիացիայի կողմից անցկացված հարցման՝ «Փոքրիկ արքայադուստր» վեպը մտել է մանկական գրքերի թոփ-100-ի մեջ, որոնք առաջարկվում են դպրոցների համար։


== Բովանդակություն ==
Գործողությունները կատարվում են հեղինակի ժամանակները Անգլիայում։ Կապիտան Քրուն Հնդկաստանից բերում է իր դստերը՝ Սառային, և ընդունում է աղջիկների համար նախատեսված գիշերօթիկ դպրոց։ Դպրոցի տնօրեն օրիորդ Մինչինը միանգամից չի հավանում նոր աշակերտուհուն, բայց նա ստիպված թաքցնում է անբարյացակամությունը, որովհետև Սառայի հայրը հարուստ էր, և այդպիսի աշակերտուհի ունենալը ձեռնտու էր գիշերօթիկ դպրոցի համար։ Իմանալով կապիտան Քրուի հանկարծամահ լինելու մասին՝ օրիորդ Մինչինը սկսում է վատ վերաբերվել Սառային։ Բայց արդարությունը միշտ հաղթում է։ Սակայն ոչ ոք չգիտի, որ Քրուի կեղծ սնանկացումը բազմակի ավելացնում է նրա ունեցվածքը։ Եվ մինչ Սառան պատվով կրում է բոլոր կողմերից եկող վիրավորանքները, փնտրում են այդ միլիոնների ժառանգորդին...


== Վեպի շարունակությունը ==
2009 թվականին լույս տեսավ Հիլարի Մակքեյի (անգլ.՝ Hilary McKay) «Wishing For Tomorrow» գիրքը։ Այնտեղ պատմվում է օրիորդ Մինչինի գիշերօթիկ դպրոցի մյուս աշակերտուհիների կյանքի մասին՝ Սառայի և նրա ընկերուհու՝ Բեքիի այնտեղից հեռանալուց հետո։


== Գրքի էկրանավորում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փոքրիկ արքայադուստրը Զանգակ հրատարակչությունում
Փոքրիկ արքայադուստրը Գուտենբերգի նախագծում
Հուգո Յունկերս

Հուգո Յունկերս (գերմ.՝ Hugo Junkers, փետրվարի 3, 1859(1859-02-03)[…], Ռեյդտ, Պրուսիայի թագավորություն - փետրվարի 3, 1935(1935-02-03)[…], Գաուտինգ, Նացիստական Գերմանիա), գերմանացի ավիակոնստրուկտոր և արդյունաբերող։
Սովորել է Բարմենի, Բեռլինի, Կարլսրուեի, Ախենի (ավարտել է 1883 թվականին) բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարաններում։ 1895 թվականին հիմնադրել է գազային սարքավորումների գործարան, որի հիման վրա՝ «Յունկերս» ֆիրման (1917)։ 1910 թվականից զբաղվել է ինքնաթիռաշինությամբ։ 1915-1916 թվականներին թողարկել է աշխարհում առաջին ազատ կրող թևերով մետաղական ինքնաթիռներ, Յու-1 պողպատե մոնոպլանը, դյուրալյումինե Յու-4 զրահապատ բիպլան–գրոհիչը և Յու-9 կործանիչը։ 1919 թվականին Օ․ Ռոյտերի հետ ստեղծել է 6 տեղանի մարդատար ցածրապլան, որը լայն տարածում է ստացել բազմաթիվ երկրներում, այդ թվում և ԽՍՀՄ–ում։ Հետագայում «Յունկերս» ֆիրման արտադրում էր սպորտային և տրանսպորտային ինքնաթիռներ, իսկ 1929 թվականից՝ նաև դիզելային ավիաշարժիչներ։ 1930-ական թվականներին ֆիրման պետականացվել է և հիմնականում արտադրել ռազմական ինքնաթիռներ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից (1939-1945) հետո «Յունկերս» ռազմական համալիրը լուծարքի է ենթարկվել, իսկ պահպանված ձեռնարկությունները միավորվել են «Մեսերշմիտ-Բյոլկով-Բլոմ» կոնցեռնին։


== Ծանոթագրություններ ==
(3874) Ստյուարտ

(3874) Ստյուարտ (անգլ.՝ Stuart), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,680523 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5429 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8181 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1602,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224582 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,69° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3874) Ստյուարտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վասակ Թորոյան

Վասակ Հովհաննեսի Թորոյան (ապրիլի 7, 1949(1949-04-07), Շղարշիկ, Թալինի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության թեկնածու, ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1998):


== Կենսագրություն ==
Վասակ Թորոյանը ծնվել է 1949 թվականի ապրիլի 7-ին, Արագածոտնի մարզի Շղարշիկ գյուղում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի  մեխմաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1980-1987 թվականներին եղել է ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի ասիստենտ, 1987-1998 թվականներին՝ դոցենտ, 1998-2011 թվականներին՝ ԵՊՀ մաթեմատիկայի ֆակուլտետի պրոֆեսոր։ 1991-2002 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի Տնտեսության մաթեմատիկական մոդելավորման ամբիոնի վարիչ, 2006 թվականի հունվար-փետրվարին՝ Հայաստանի կենտրոնական բանկի Դինամիկ ստոխաստիկ ընդհանուր հավասարակշռության մոդելների կիրառության փորձագետ։ 2011 թվականից  Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Գյումրու մասնաճյուղի պրոֆեսոր։
Աշխատանքները վերաբերում են ներդրումային ծրագրերի տնտեսամաթեմատիկայի մոդելավորման, անցումային շրջանի տնտեսական կարգավորման հարցերին։


== Անդամակցություն ==
Տնտեսագիտության մասնագիտական խորհուրդների անդամ (1985)։
ՀՀ արժեթղթերի հանձնաժողովի անդամ (2002-2006)։
ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի անդամ (2006-2011)։


== Երկեր ==
Մի քանի հարցեր գծային հավասարումների և անհավասարությունների համակարգերի ոչ բացասական և դրական լուծումների գոյության վերաբերյալ, ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ, Երևան, 1986։
Անցումային շրջանի տնտեսական կարգավորման ծրագրանպատակային հայեցակետը, Երևան, 1997։


== Ծանոթագրություններ ==
Շուլգի (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)

Շուլգի (ուկրաիներեն՝ Шульги), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շուլգի գյուղում բնակվում էր 299 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տեպերովկա

Տեպերովկա (ուկրաիներեն՝ Теперівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տեպերովկա գյուղում բնակվում էր 540 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1455 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 371,13 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ախալսոփելի (Խոբի շրջան)

Ախալսոփելի (վրաց.՝ ახალსოფელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Խոբի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 35 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոբիից հեռու է 12 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 713 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ մողոլների կայսրություն

Մեծ մողոլների կայսրություն (ուրդու՝ مغلیہ سلطنت‎ - Mug̱ẖliyah Salṭanat, ինքնանվանում՝ պարսկերեն՝ گورکانیان - Gurkâniyân), վաղ ժամանակակից կայսրություն Հարավային Ասիայում։ Իր գոյատևման երկու դարերի ընթացքում կայսրությունը ձգվում էր Ինդոսի ավազանից արևմուտքից հյուսիսային Աֆղանստան հյուսիս արևմուտքումից և Կաշմիր հյուսիսից ներկայիս Ասսամի ու Բանգլադեշի բարձրավանդակ դեպի արևելք և Հարավային Հնդկաստանի Դեկանի սարահարթ։ Իր հզորության գագաթնակետին, այն Հարավային Ասիայի պատմության ամենախոշոր կայսրություններից մեկն էր։
Մողոլների կայսրությունը համարվում է հիմնադրված 1526 թվականին Զահիրեդդին Մուհամմեդ Բաբուրի կողմից, ով ցեղապետ էր ներկայիս Ուզբեկստանից և նաև գործունեություն է ծավալել հարևան Սեֆյանների և Օսմանյան կայսրություններում` պարտության մատնելով Դելիի սուլթան Իբրահիմ Լոդիին Պանիպատի առաջին ճակատամարտում։ Այնուամենայնիվ Մողոլների կայսրության ձևավորման տարեթիվ շատ ժամանակ նշվում է 1600 թվականը, Բաբուրի թոռ Աքբար Մեծի կառավարման ժամանակաշրջանը։ Կայսրեական ձևաչափը պահպանվեց մինչև 1720 թվականը վերջին մեծ կայսր Աուրանգզեբի մահից շատ ժամանակ չանցած, ում կառավարման օրոք կայսրությունը հասել էր իր հզորության գագաթնակետին։ Կայսրությունն արագորեն մասնատվեց և փոքրացավ Հին Դելիի շուրջ, այդ ժամանակ Բրիտանական արևելահնդկական ընկերությունը սկսեց վերահսկել Հնդկաստանի մեծ մասը։ Կայսրությունը պաշտոնապես փլուզվեց Բրիտանական Հնդկաստանի կողմից 1857 թվականի Հնդկական ժողովրդական ապստամբությունից հետո։
Մողոլների օրոք ձևավորվեց հզոր ռազմական ներուժ, այն մեծ մասամբ չճնշեց մշակույթներին և ժողովուրներին իր տիրապետության ներքո, բայց  ներմուծեց նոր վարչական համակարգ և տարանջատեց ղեկավարող էլիտային` բերելով ավելի արդյունավետ, կենտրոնացված և կարգավորված կառավարում։ Երկարաժամկետ խաղաղության պահպանումը կայսրությունում 17-րդ դարում բերեց Հնկաստանի տնտեսության բուռն զարգացման։ Կայսրության եկամտի հիմնական աղբյուրը գյուղատնտեսական հարկերն էին, որը ներմուծել էր Աքբար կայսրը։ Մողոլական Հնդկաստանը նաև դարձավ համաշխարհային առաջատար արդյունաբերական արտադրանքի մասով, ում բաժին էր ընկնում համաշխարհային արդյունաբերության 25%-ը մինչև 18-րդ դարը։ Եվրոպական ներկայության աճը Հնդկական օվկիանոսում և նրա աճող պահանջարկը հնդկական արտադրանքի նկատմամբ բերեց մողոլ կառավարիչների հարստեցմանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Party Favor (երգ, Բիլլի Այլիշ)

«Party Favor», ամերիկացի երգչուհի Բիլլի Այլիշի երգը նրա դեբյուտային՝ Don’t Smile at Me (2017) մինի ալբոմից։ Թողարկվել է 2017 թվականի օգոստոսի 11-ին։


== Երգ ==
Երգը գրել են Բիլլի Այլիշը և նրա եղբայրը՝ Ֆինիս Օ'Քոնելը։ Վերջինս դարձել է նաև երգի պրոդյուսերը։
Սկավառակի B կողմում, այս սինգլի հետ միասին թողարկվել է Drake-ի «Hotline Bling» երգի քավեր տարբերակը։


== Հավաստագրումներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլյառուբիա դե լոս Օխոս (քաղաք)

Վիլյառուբիա դե լոս Օխոս (իսպ.՝ Villarrubia de los Ojos), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կամպո դե Կալատրավա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 282 կմ²։ Բնակչությունը՝ 11119 (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 47 կմ։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Աշոտ Ալեքսանյան (ճարտարապետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Ալեքսանյան (այլ կիրառումներ)Աշոտ Սուրենի Ալեքսանյան (մարտի 20, 1934(1934-03-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1981)։


== Կենսագրություն ==
1957 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1958 թվականից աշխատում է Երևաննախագիծ ինստիտուտում, 1971-1979 թվականներին՝ գլխավոր ճարտարագետ, 1980-1988 թվականներին՝ գլխավոր ճարտարապետ, 1991 թվականից ճարտարապետության արվեստանոցի ղեկավար։ 1988-1991 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ճարտարապետության և քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահ, միաժամանակ՝ ՀԽՍՀ Պետշինի նախագահի առաջին տեղակալ։


== Ստեղծագործական աշխատանք ==

Աշոտ Ալեքսանյանի նախագծերով Երևանում կառուցվել են՝

Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի համալիրը (1970)
Մաշտոցի պողոտայի տրանսպորտային հանգույցը (1975)
«Դվին» հյուրանոցը (1978, ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ՝ 1979)
Հերոսների ծառուղին և Անհայտ զինվորի գերեզմանը «Հաղթանակ» զբոսայգում (1985)
Կայարանամերձ հրապարակի վերակառուցումն ու կառուցապատումը (գլխավոր ճարտարապետ, հեղինակային խմբի հետ)
«Հյուսիսային ճառագայթ» բնակելի թաղամասը (2001)
Ռազմական ինստիտուտի համալիրը (1996-2004)
Շենքեր՝ Էջմիածնի խճուղու վրա (1962), Դիլիջանում (1968), Ծաղկաձորում (1975-1978, 1986), Գյումրիում (1991)Երևանի Հյուսիսային պողոտայի հեղինակներից է։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1981)։
ՀՀ վարչապետի շնորհակալագիր (2014)։


== Ծանոթագրություններ ==
Գյոլե (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյոլե (այլ կիրառումներ)Գյոլե, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ծովակ լճից արևմուտք, Զարիշատի լեռներում։ Հնում կոչվում էր Կող։


== Ծանոթագրություններ ==
Սենեգալի դրոշ

Սենեգալի դրոշը Սենեգալի Հանրապետության պետական խորհրդանիշներից է։ Այն սահմանված է Սենեգալի Հանրապետության Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է դեղին, կանաչ և կարմիր գույներից ՝ լայնքի և երկայնքի 2։3 հարաբերակցությամբ։ Ընդունվել է 1960 թվականի օգոստոսի 20-ին։


== Խորհրդանիշները ==
Սենեգալի կառավարությունը ներկայացրել է դրոշի հետևյալ մեկնաբանությունը. «Կանաչը մուսուլմանների համար Մարգարեի գույնն է, քրիստոնյաների համար` հույսի խորհրդանիշը, իսկ անիմիստների համար՝ արգավանդության գույնը։
Ոսկին հարստության նշանն է, խորհրդանշում է հանուն ժողովրդի կատարված աշխատանքի արդյունքները՝ նախապատվությունը տալով տնտեսական խնդիրների լուծմանը, ինչն ուղղված է մշակութային մակարդակի բարձրացմանը։ Դա Սենեգալի ժողովրդի երկրորդ հիմնական նպատակն է։ Ոսկին համապատասխանում է դեղին գույնին, որ արվեստի, գրության, մտքի գույնն է։
Կարմիրը արյան գույնն է, կյանքի գույնը։ Այն հիշեցնում է Սենեգալի ժողովրդի տված զոհերի հիշատակը, ինչպես նաև անզուսպ ցանկությունը պայքարել թույլ զարգացվածության դեմ։
Աստղի հինգ թևերը խորհրդանշում են հինգ մայրցամաքների բնակիչների գիտելիքները Սենեգալի մասին։ Այն ներկայացնում է երկինքն ու բարձր ձգտումներն այն ժողովրդի, որ ապրում է ոչ միայն բրնձով ու հացով։ Նրա կանաչ գույնը խորհրդանշում է հույսն ու Սենեգալի Հանրապետության նոր հռչակված անկախությունը։


== Պատմական դրոշներ ==
Իլի (գյուղ, Վասցելիինա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻլիԻլի (էստ․՝ Illi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Եղեգիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Եղեգիս գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 101 հուշարձան (19 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանսիսկո Միրանդա

Սեբաստիան Ֆրանսիսկո դե Միրանդա ի Ռոդրիգես (իսպ.՝ Sebastián Francisco de Miranda y Rodríguez, մարտի 28, 1750(1750-03-28)[…], Կարակաս, Վենեսուելայի պրովինցիա, Իսպանական կայսրություն - հուլիսի 14, 1816(1816-07-14)[…], Կադիս), առավել հայտնի որպես Ֆրանսիսկո դե Միրանդա (Francisco de Miranda), վենեսուելացի ռազական գործիչ և հեղափոխական, անկախության համար պայքարի ղեկավար։
Ծնվել է հարուստ կրեոլի ընտանիքում։ Որպես սպա ծառայել է իսպանական բանակում, կապ հաստատել Կուբայի և Վենեսուելայի հեղափոխականների հետ։ 1806 թվականին կազմակերպած արշավախմբով երկու անգամ ափ է ելել Վենեսուելայում՝ այն ազատագրելու նպատակով, սակայն պարտվել է։ 1810 թվականին գլխավորել է անկախության պայքարը Վենեսուելայում, 1812 թվականին նշանակվել Վենեսուելայի հանրապետության գեներալիսիմուս՝ դիկտատորական լիազորություններով։ 1812 թվականի հուլիսին հանրապետական բանակը պարտվել է։ Թեև իսպանական իշխանությունների հետ կնքվել է անկախության պայքարի մասնակիցներին արտասահման մեկնելու թույլտվության պայմանագիր, սակայն ձերբակալվել և աքսորել է Իսպանիա, ուր և մահացել է բանտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հաջի Սուլթանելի մզկիթ

Հաջի Սուլթանելի մզկիթ (ադրբ.՝ Hacı Sultanəli məscidi),  20-րդ դարի սկզբին կառուցված մզկիթը; Այն նաև հայտնի է որպես «Սուլթանելի» մզկիթ; Ճարտարապետը Զիվեր բեկ Ախմադբեկովն է։ Պատկանում է Կովկասի մուսուլմանների վարչությունը ։


== Պատմություն ==

Հաջի Սուլթանելի մզկիթը կառուցվել է 1904-1910 թվականներին միլիոնատեր Հաջի Սուլթանելիի կողմից։ Գտնվում է Բաքվում, Նիզամիի մետրոյի կայարանի մոտ։ Մզկիթի բակում հայտնաբերվել է թուրք զինվորի գերեզման։ Մզկիթը բաղկացած է երկու հարկերից։ Վերին հարկը կանանց համար է, իսկ առաջին հարկը տղամարդկանց համար։ Մզկիթը կառուցվել է քառակուսի ձևով։ Մզկիթը ունի գմբեթ և մինարե։ Սակայն ինչ-որ պատճառով մինարեթի կառուցումը չի ավարտվել։ Ներկա մինարեթը կառուցվել է ավելի ուշ։ Մզկիթը ներառում է եվրոպական, արևելյան և տեղական ճարտարապետության բոլոր հատկանիշները։ 2000 թվականի ապրիլին մզկիթում սկսվեցին վերանորոգման և վերականգնողական աշխատանքները։ 2001 թվականի հոկտեմբերին մզկիթի վերանորոգման և վերականգնողական աշխատանքները ավարտվել են։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Բեկլյար մզկիթ
Ջումա մզկիթ (Բաքու)
Մուհամմեդ մզկիթ (Բաքու)


== Ծանոթագրություններ ==