Հովարդ Հոուքս

Հովարդ Հոուքս (իսկական անուն ազգանունը՝ Հովարդ Վինչեստեր Հոուքս, անգլ.՝ Howard Winchester Hawks, մայիսի 30, 1896(1896-05-30)[…], Էլկհարտ շրջան, Ինդիանա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 26, 1977(1977-12-26)[…], Փալմ Սպրինգս, Ռիվերսայդ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։


== Կենսագրություն ==
Հովարդ Հոուքսը ծնվել է 1896 թվականին մայիսի 30-ին Ինդիանա նահանգի Հոշենե քաղաքում, թղթի արտադրության ֆաբրիկատեր Ֆրենկ Հոուքսի և Էլեն Հոուքսի ընտանիքում։


=== Կրթություն ===
1906 - 1908 թթ. սովորում է միջնակարգ դպրոցում, 1908 - 1913 թթ. Կալիֆորնիայի Պասադենա քաղաքի համալսարանում, 1914 թվականին Մասաչուսեթսի Ֆիլիպս Էկսետեր ակադեմիայում, 1915 - 1917 թթ. Կորնելյան համալսարանում։ Ստանում է ճարտարագետի (ինժեներ) դիպլոմ։


=== Զինծառայություն ===
1917 - 1919 թթ. ծառայում է ԱՄՆ-ի ավիացիոն ծառայությունում, Տեխասում անցնելով ռազմական պատրաստության կուրսեր։ 1920-1925 թթ. աշխատում է որպես ավտովարորդ և ավիացիոն գործարանում որպես կոսնտրուկտոր։


=== Կարիերա ===
1916 - 1917 թթ. արձակուրդների ժամանակ աշխատում է ներկայիս Paramount Pictures կինոընկերության սցենարների բաժնում։ 1919 - 1921 թթ. աշխատում է ռեժիսորներ Ալան Դուենի, Մարշալ Նեյլանի և Ալլեն Հոլուբարի հետ որպես ֆիլմերի սցենարի հեղինակ։ 
1922 - 1924 թթ. գրում է սցենարներ մոտ 60 ֆիլմերի համար, գնելով Ջոզեֆ Կոնրադի և Ջեկ Լոնդոնի ստեղծագործությունների սցենարներ գրելու իրավունքը։
1924 թվականին տեղափոխվում է Metro-Goldwyn-Mayer կինոընկերություն, որտեղ հնարավորություն է ունենում զբաղվել արդեն ռեժիսորական աշխատանքով։ 1926 թվականին նկարահանում է իր առաջին ռեժիսորական աշխատանքը՝ «Ճանապարհ դեպի փառք» ֆիլմը, որի համար հենց ինքն էր սցենար գրել։ Դրանից հետո էլ իր նկարահանած ֆիլմերի մեծամասնության համար ինքն է գրում սցենարներ։
Հովարդ Հոուքսը բազմակողմանի զարգացած անձնավորություն էր։ Կինոյում աշխատելուց բացի նա տիրապետում էր նաև հետևալ մասնագիտություններին՝ ավիատոր, ավտոարշավորդ, ճարտարապետ։ 1936 թվականին Հոուքսի նախագծած մեքենան հաղթում է Ինդիանապոլիսում կազմակերպված ավտոարշավին։ Նրա նախասիրություններն էին՝ նավասպորտ, լեռնային դահուկ, որսորդություն, ձկնորսություն, հյուսն։ Ունեցել է թանկարժեք իրերի հավաքածու։


=== Անձական կյանք ===
Հովարդ Հոուքսը երեք անգամ ամուսնացած է եղել. 

Աթոլ Շիրեր (1928–1940), ով ամերիկյան դերասանուհի Նորա Շիրերի հարազատ քույրն էր, նրանք ունեցել են մեկ աղջիկ՝ Բարբարա Հոուքսը և մեկ տղա՝ Դավիթ Հոուքսը։
Սլիմ Քեյթի (1941–1949), նա մասնագիտությամն դիզայներ էր, ունեցել են մեկ աղջիկ՝ Քեթիի Հոուքս
Դի Հարթֆորդ (1953–1959), ամերիկյան դերասանուհի, իրական անուն ազգանունը՝ Դոննա ՀիգինսՆրա եղբայրները նույնպես կինոգործիչներ էին, Քենեթ Նեյլ Հոուքսը ռեժիսոր և սցենարիստ, իսկ Ուիլյամ Բեթինգեր Հոուքսը պրոդյուսեր։
Մահացել է 1977 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Պալմ-Սպրինգսի սեփական տանը։


== Ֆիլմագրություն ==
Ընդհանուր թվով 45-ից ավելի ֆիլմի ռեժիսոր է։ 25 ֆիլմի սցենարի հեղինակ և 22 ֆիլմի պրոդյուսեր։ Հատկապես հաջողված են նրա վեստեռն և գանգստերական ժանրերի ֆիլմերը։ 
Առավել նշանավոր ֆիլմերն են.


== Մրցանակներ և փաստեր ==
1942 թվականին ներկայացվել է Օսկարի Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար անվանակարգում, իսկ 1975 թվականին ստացել է պատվավոր Օսկար կինոյում ունեցած մեծ ավանդի համար։ Եվս 3 մրցանակ է ստացել, Օսկարից բացի 14 անգամ ներկայացված է եղել այլ կինոմրցանակների։

1983 թվականին ռեժիսոր Բրայան դե Պալման նկարահանել է Հովարդ Հոուքսի ամենահայտնի ֆիլմերից մեկի՝ «Սպիով դեմքը» ֆիլմի համանուն ռիմեյքը՝ «Սպիով դեմքը» Ալ Պաչինոյի փայլուն դերակատարմամբ։
Ամերիկյան կինոկադեմիայի Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 10 լավագույն ֆիլմեր ըստ 10 ժանրերի ցանկում «Սպիով դեմքը» գտնվում է 6-րդ տեղում որպես գանգստերական ֆիլմ, իսկ ֆիլմի հերոս Տոնի Կամոնտեն (դերասան՝ Պոլ Մունի) Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսների ցանկում որպես բացասական հերոս 47-րդն է.
Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում «Փոքրիկ դաստիարակությունը» գտնվում է 88-րդ տեղում.
250 լավագույն ֆիլմեր (ըստ IMDb վարկածի) ցանկում «Խորը քուն» ֆիլմը զբաղեցում է 171-րդ տեղը (2011 թվականի դեկտեմբերի 4-ի դրությամբ)
Հովարդ Հոուքսի 7 ֆիլմ՝ «Խորը քուն», «Փոքրիկ դաստիարակությունը», «Նրա ընկերուհի Ուրբաթը», «Կարմիր գետը», «Սերժանտ Յորք», «Ոչինչ այլ աշխարհից», «Քսաներորդ դար», ընդգրկվել են Ամերիկյան ֆիլմերի ազգային ռեեստրում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Clark Branson, Howard Hawks, A Jungian Study, Garland-Clarke Editions, 1987
Jim Hillier, Howard Hawks: American Artist, Peter Wollen (British Film Institute, 1997)
Suzanne Liandrat-Guigues, Red River, bfi Publishing, 2000
Joseph McBride, Hawks on Hawks, (University of California Press, 1982)
Joseph McBride (ed), Focus on Howard Hawks, Prentice-Hall, Inc, 1972
Todd McCarthy, Howard Hawks: The Grey Fox of Hollywood, (Grove Press, 1997)
Pippin, Robert B. Hollywood Westerns and American Myth: The Importance of Howard Hawks and John Ford for Political Philosophy (Yale University Press, 2010) 208 pp.
Robin Wood, Howard Hawks, Secker & Warburg, 1968
Robin Wood, Howard Hawks, British Film Institute, 1981, revised with addition of chapter "Retrospect".
Robin Wood, Rio Bravo, (BFI Publishing, 2003)
Robin Wood, Howard Hawks (New Edition), (Wayne State University Press, 2006)


== Արտաքին հղումներ ==
IMDb-ում Հովարդ Հոուքսի էջ
TCM Movie Database կայքում Archived 2007-10-22 at the Wayback Machine. (անգլ.)
kinopoisk կայքում(ռուս.)
Հովարդ Հոուքսի կենսագրություն և հոդվածներ նրա մասին (անգլ.)
Հովարդ Հոուքսի մասին Senses of Cinema կայքում (անգլ.)