armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ապալաչներ

Ապալաչներ կամ Ապալաչյան լեռներ (անգլ.՝ Appalachian Mountains կամ անգլ.՝ Appalachians, կարդ.՝ Ափըլեյշընս), հին, խիստ քայքայված լեռնաշղթա, որը տարածվում է Հյուսիսային Ամերիկայի արևելքում, ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ Լեռները ունեն զառիթափ լանջեր, կլոր գագաթներ և լեռնամիջյան լայն հովիտներ։
Ապալաչները հյուսիսում ընդհուպ մոտենում են Ատլանտյան օվկիանոսին։ Սուրբ Լավրենտիոս գետի հովտով Ապալաչները բաժանված են մայր ցամաքի հյուսիսային մասից։ Հարավ-արևմուտքում Ապալաչները հեռանում են օվկիանոսից, որի ափերի երկարությամբ տարածվում է Մերձատլանտյան դաշտավայրը։
Ապալաչները հյուսիսում նման են ոչ բարձր, բլրոտ սարահարթի։ Այստեղ ամենաբարձրը Վաշինգտոն լեռն է (1916 մ)։ Հարավում առանձին լեռնաշղթաների բարձրությունը հասնում է 2000 մ-ի, որտեղ ամենաբարձրը Միտչել լեռն է (2037 մ)։ Լեռների միջև գտնվում են ընդարձակ հովիտներ։
Ապալաչները հարուստ են երկաթի և գունավոր մետաղների հանքաքարերով։ Նրանց նախալեռներում կան տարբեր տեսակի բարձրորակ քարածխի և նավթի հանքավայրեր։
Լեռների՝ հյուսիսից հարավ մեծ տարածության վրա ձգված լինելը պայմանավորում է ջերմաստիճանների նշանակալի տարբերությունը։ Հյուսիսում ձմեռը չափավոր ցուրտ է, ձյուն շատ է գալիս. ամառը չափավոր տաք է, մառախլապատ ու անձրևոտ։ Հարավում ձմեռային ջերմաստիճանները բարձր են 0 °C-ից, և ձյունը մնում է միայն լեռներում, ամառը շոգ է ու խոնավ։
Հյուսիսում Ապալաչները ծածկված են խառն անտառներով (ճմամոխրավուն հողերի վրա), որոնք վերին գոտում փոխվում են փշատերև անտառների։ Եղևնու և սոճու, կաղամախու, սպիտակ և դեղին կեչու, շաքարի և կարմիր թխկու խառն անտառները դեպի հարավ՝ գորշ անտառային հողերում փոխվում են լայնատերև անտառների։ Մեծ քանակությամբ թափվող տերևները և ծառերի ընկած ճյուղերն այստեղ լավ են փտում և, չնայած արագ լվացմանը, հողում ավելի շատ հումուս է մնում, քան փշատերև անտառներում, այդ պատճառով այն ունի գորշ գույն։ Լայնատերև անտառներում աճում են սոսիներ (չինարիներ), հաճարենի, լորենի, կաղնի, շագանակենի, ընկուզենի և կակաչենի։ Այս բոլորը բարձրահասակ ծառեր են, հասնում են 30 և ավելի մետրի։ Դրանց տակ աճում են թփուտներ և ցածրահասակ ծառեր՝ տանձենիներ, խնձորենիներ, սալորենիներ, իլենիներ և այլ ծառեր։ Ծառերի բներին և ճյուղերին փաթաթված են վայրի խաղող, բաղեղ։ Ապալաչներում անտառները շատ են կտրատված, բնական վիճակում պահպանվել են միայն արգելավայրերում։ Շատ տեղերում տնկված են պուրակային անտառներ։
Լիսյոնկի

Լիսյոնկի (ռուս.՝ Лисёнки), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դիմիտոր (լեռ)

Դիմիտոր (սերբ.՝ Димитор), Դինարյան բարձրավանդակի լեռներից մեկը Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչատարածքային կազմավորումում։ Տեղակայված է Սավա գետի վերին հոսքի (արևմուտք) և Պոդրաշի դաշտի (արևելք) միջև։ Լեռը գտնվում է Մրկոնիչ Գրադ համայնքի տարածքում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 1 483 մետր։


== Տես նաև ==
Բոսնիա և Հերցեգովինայի լեռների ցանկ


== Գրականություն ==
Статистички годишњак Републике Српске. — Бања Лука: Републички завод за статистику, 2017. — 525 с.


== Ծանոթագրություններ ==
(6462) Միոուգի

(6462) Միոուգի (անգլ.՝ Myougi), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հունվարի 9-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,20434 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9985 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4102 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2095,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171829 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,37° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6462) Միոուգի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գյանդար

Գյանդար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։ Գտնվում էր Խասգյոլ լճի արևմտյան կողմում, Խնուսչայ գետի ավազանի փոքր գետակներից մեկի ափին, Խնուս քաղաքից 53 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տիմոշենկո (այլ կիրառումներ)

Տիմոշենկո, կարող է վերաբերել՝

Տիմոշենկո - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կագալնիցկի շրջանում
Տիմոշենկո - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում
Խոն (Խարագաուլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խոն (այլ կիրառումներ)Խոն (վրաց.՝ ხონი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 420 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 19 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 89 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Խարագաուլի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Քենտ շրջան (Ռոդ Այլենդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քենտ շրջան (այլ կիրառումներ)Քենտ շրջան (անգլ.՝ Kent County), ԱՄՆ Ռոդ Այլենդ նահանգի 5 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 435 կմ² է, բնակչությունը՝ 166.158 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Իստ Գրինվիչ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1750 թ.։
Գոմադրունք

Գոմադրունք' նախկինում Թոխլու աղլ, լեռ Հայաստանի Հանրապետության Վայոց Ձոր մարզում՝ Արենի համայնքի տարածքում։ Գտնվում է ՀՀ մայրաքաղաք Երևանից 70կմ հարավ-արևելք։ Գոմադրունքի գագաթը ծովի մակարդակից 1792մ բարձրության վրա է։
Գոմադրունքի հարավային տարածքը բլրոտ է, իսկ հյուսիսում՝ լեռնային։ Գոմադրունքի լանջեր թեքված են հարավ։ Մոտակայքում գտնվող ամենաբարձր կետը ծովի մակարդակից 2182 մետր է` Գոմադրունքից 1 կմ հյուսիս։ Մոտակա խոշոր բնակավայրը Եղեգնաձորն է` Գոմադրունքից 15,6 կմ արևելք։
Գոմադրունքի շրջակայքում հիմնականում խոտհարքներ են։ Լեռան շրջակայքը բավականին նոսր է բնակեցված՝ մեկ քառակուսի կիլոմետրի վրա 28 բնակիչ։ Լեռան տարածքում գերակշռում է ցամաքային կլիման։ Տարեկան միջին տարեկան ջերմաստիճանը 13°C է։ Ամենատաք ամիսը օգոստոսն է, երբ միջին ջերմաստիճանը 30°C է, իսկ ամենացուրտը ՝ հունվարը, −8°C-ով։ Տեղումների տարեկան միջին քանակը 625 մմ է։ Ամենախոնավ ամիսը մայիսն է՝ միջինը 84 մմ անձրևով, իսկ ամենաչորը օգոստոսն է, 11 մմ անձրևով։


== Ծանոթագրություններ ==
Վեսնյանկա (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎեսնյանկաՎեսնյանկա (ուկրաիներեն՝ Веснянка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսնյանկա գյուղում բնակվում էր 842 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3006 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 280,11 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռեաստվեռե

Ռեաստվեռե (էստ․՝ Reastvere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սլատինսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Սլատինսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Слатинська селищна рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչյովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սլատինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 6836 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 73.92 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 92.48 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Բուժան (այլ կիրառումներ)

Բուժան, կարող է վերաբերել՝

Բուժան - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում
Բուժան - գետ Ռուսաստանում, հոսում Բաշկորտոստան հանրապետությունում
Կոպենհագենի ճակատամարտ

Կոպենհագենի ճակատամարտ (անգլ.՝ Battle of Copenhagen, դան․՝ Slaget på Reden), ճակատամարտ բրիտանական և Դանիայի նավատորմերի միջև, որը տեղի է ունեցել 1801 թվականի ապրիլի 2-ին Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենի շրջակայքում։


== Նախապատմություն ==
1792 թվականին Մեծ Բրիտանիան պատերազմ էր հայտարարել Ֆրանսիային, որից հետո բրիտանական ռազմածովային ուժերը շրջափակեցին չեզոք պետության առևտրային նավերը՝ կասկածելով, որ Դանիայի թագավորությունը առևտրաարդյունաբերական կապեր ունի Ֆրանսիայի հետ։
Ռուսաստանի կայսր Պավել I-ը Դանիային առաջարկեց վերսկսել չեզոքության քաղաքականությունը։ 1800 թվականին հիմնադրվեց մի միություն, որը նպատակ ուներ պաշտպանել չեզոք երկրների շահերը։ Դրան անդամակցեցին Դանիան, Շվեդիան և Պրուսիան։ Բրիտանական իշխանությունները նման միության ստեղծումը դիտարկում էին որպես լուրջ սպառնալիք Մեծ Բրիտանիայի համար։
1801 թվականին Մեծ Բրիտանիայի նախաձեռնությամբ Յարմութում ստեղծվեց միությանը հակազդող նավատորմ։ Շուտով բրիտանացիները շտապեցին պատերազմ սկսել միության դեմ՝ մինչ Բալթիկ ծովի սառույցների հալվելն ու Ռուսական կայսերական նավատորմի հարձակումը։ Մինչ այդ դանիացիներն արդեն Մեծ Բրիտանիային ուղարկել էին վերջնագիր՝ հորդորելով լքել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները։ Մարտի 12-ին բրիտանական նավատորմը դուրս եկավ ծով և մարտի 19-ին խարիսխ գցեց Սկագենում, որտեղ պարզ դարձավ, որ Դանիան պաշտոնապես մերժել է վերջնագիրը։ Այսպիսով, խնդիրը պետք է լուծվեր զինված հակամարտության միջոցով։
Ծովակալ Հայդ Պարկերի հրամանով բրիտանական նավատորմն արգելափակեց դանիական ուժերի ազատ ելքը դեպի ծով։ Սակայն հրամանատարի տեղակալ և փոխծովակալ Հորացիո Նելսոնը ակտիվ ռազմական գործողությունների կողմնակից էր։


== Ճակատամարտ ==
Ապրիլի 2-ին՝ ժամը 9։00-ին դանիական նավերը հրետանային հարձակում գործեցին իրենց երկրի ափերի մոտ հաստատված թվապես գերազանցող բրիտանացիների վրա։ Մի քանի ժամ տևած կատաղի հրետանային փոխհրաձգությունից հետո ծովակալ Պարկերը հրամայեց դուրս բերել բրիտանական նավերը Դանիայի ծովային տարածքից, սակայն Հորացիո Նելսոնը չհնազանդվեց նրան և շարունակեց պայքարը։ Երեկոյան երկու երկրների միջև կնքվեց զինադադար, որից հետո Մեծ Բրիտանիան Դանիայի արքայազն Ֆրեդերիկին ներկայացրեց իր պահանջները։ Ապրիլի 3-ին Կոպենհագենում տեղի ունեցան  բանակցություններ, որտեղ բրիտանական կողմը պահանջեց Դանիայի նավատորմի զինաթափումը կամ Մեծ Բրիտանիային անցումը։
Երկարատև բանակցություններից հետո ապրիլի 8-ին կնքվեց զինադադարի պայմանագիր, որի արդյունքում պարտված կողմը՝ Դանիան, պարտավորվեց  իր նավատորմը մասամբ տրամադրել Մեծ Բրիտանիային։


== Տես նաև ==
Սիլլայի ճակատամարտ


== Աղբյուրներ ==
Կոպենհագենի ռազմածովային թանգարան Archived 2012-02-08 at the Wayback Machine. (դան.)
James Stanier Clarke, John M’Arthur. Ծովակալ Հորացիո Նելսոնի կյանքը և ռազմական գործունեությունը (անգլ.)
Կոպենհագենի ճակատամարտի մասին(չաշխատող հղում) (գերմ.)
Ստեպան Ռազինի հուշարձան (Դոնի Ռոստով)

Ստեպան Ռազինի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Степану Разину),  ՌԴ Դոնի Ռոստով քաղաքի հուշարձաններից մեկը։ Նվիրված է 1670-1671 թվականների գյուղացիական ապստամբության առաջնորդ Ստեպան Ռազինին։ Հուշարձանը մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։


== Պատմություն ==
Ստեպան Ռազինը XVII դարի կեսերի գյուղացիակազակական խոշորագույն ապստամբության առաջնորդն էր։ Նա ծնվել և մեծացել է Դոնի ափին։ Եվ հենց այստեղից էլ իրեն հավատարիմ մարդկանց հետ գնացել է ապստամբության ընդդեմ ցարի։ Դոնում շատ կան լեգենդար ատամանի հետ կապված պատմական վայրեր։ Ստարոչերկասկայա ստանիցայում պահպանվել է այն տունը, որտեղ ծնվել է Ստեպան Ռազինը։ Մի քանի տարվա ընթացքում պատմաբանները և հնագետները փնտրում և պեղում են Կագալնիցկյան կազակական քաղաքը, որտեղ իր զորքով տեղաբաշխվել է ատամանը։ Նովոչերկասկի թանգարանում ցուցադրվում է Ս. Ռազինի քանդակը (հեղինակ` Եվգենի Վուչետիչ)։
Մեծանուն ատամանի այդ կերպարը երկար ժամանակ իր շուրջը ստեղծել է բազմաթիվ լեգենդներ, որոնց դիմել են մշակույթի շատ գործիչներ։ Նրանցից էին ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Սերգեյ Կոնյոնկովը (որը չի ապրել մինչև հուշարձանի տեղադրումը, բայց ստեղծել է նրա փայտե մոդելը) և ճարտարապետ Լ. Մ. Լոբանը, որոնք ձեռնամուխ են եղել ատամանի հուշարձանի նախագծի մշակմանը։ Բոլոր քանդակները կատարվել են բետոնից` տեղական գործարանում։ 1972 թվականի հունիսի 5-ին, Դոնի Ռոստովի առափում, Սեդովի անվան ծովագնացության ուսումնարանից ոչ հեռու, տեղադրվեց Ստեպան Ռազինի և նրա հավատարիմ զորագնդի հուշարձանը։


=== Արտաքին տեսք ===
Հուշարձանախումբը յոթ քանդակներից կազմված կոմպոզիցիա է, որը ներառում է Ստեպան Ռազինի, պարսից իշխանուհու, ինչպես նաև Ռազինի հինգ հավատարիմ զինակիցների քանդակները, որոնք կանգնած են նավակի մեջ։


== Հղումներ ==
Հուշարձանի լուսանկարները


== Ծանոթագրություններ ==
Միտինցի (այլ կիրառումներ)

Միտինցի, կարող է վերաբերել՝

Միտինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում
Միտինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում
Նդոլա

Նդոլա (անգլ.՝ Ndola), քաղաք՝ մեծությամբ երկրորդը Զամբիայում։


== Աշխարհահագրություն ==
Տեղակայված է երկրի հյուսիսային մասում՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության սահմանից մոտավորապես 10 կմ հեռավորության վրա։ Կոպերբելտի՝ պղնձի արդյունահանման գավառի վարչական կենտրոնն է։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը 1304 մ է։


== Կլիմա ==


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1904 թվականին՝ ստրուկների շուկայի տարածքում։


== Բնակչություն ==
Համաձայն 2013 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը կազմում է 528 330 մարդ։
Քաղաքի բնակչության թվի շարժընթացն ըստ տարիների․


== Տրանսպորտ ==
Նդոլայում տեղակայված է երկրի երեք միջազգային օդանավակայաններից մեկը (մնացած երկուսը գտնվում են Լուսակայում և Լիվինգստոնում), որը երթաշրջաններ է ընդունում Լուսակայից, Յոհաննեսբուրգից և Նայրոբիից։ Քաղաքը Լուսակա, Կաբվե, Լիվինգսթոն, Կապիրի, Մպոշի, Մպիկա, Նակոդե և Կիտվե քաղաքների հետ կապված է երկաթուղով։


== Քույր քաղաքներ ==
 Պորտուգալիա Պորտու, Պորտուգալիա
 Կանադա Ռեջայնա, Կանադա
 Ռուսաստան Մախաչկալա, Ռուսաստան
 Նամիբիա Ուոլֆիշ Բեյ, Նամիբիա


== Տես նաև ==
1961 թվականի սեպտեմբերի 18–ին տեղի ունեցած ավիավթար՝ Նդոլայի մերձակայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1424)

Ժողովածու (1424), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1424 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1620 թվականին Հովհաննես վարդապետ, Պաղշի դպիր գրիչների կողմից, Ղոնեայում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14,8×10,2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 334 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ հունարենով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ նախագաղափար՝ 193ա (Ես. Նչեցու անունը ջնջված և գրված է Պաղշի դպիր), գրչի՝ 332ա։


== Բովանդակություն ==
Տաղ՝ Անձինք։
Անդրէասի Կապադովկիացւոյ Մեկնութիւն Յայտնութեանն Յովհաննու։
Ներս. Լամբրոնացւոյ Մեկնութիւն էր ընդ եղբարս֊ի։
Բառք՝ Խորանին, Հայոց, Յունարէն, Քերականին, Է գլխոյ գրոցս։
Գր. Կեսարացւոյ Անուանք քաղաքաց։
Ստեփաննոսի քհյ-ի Ոտանաւոր Յաղագս շարականաց։
Անուանք քաղաքաց։
Յառաջաբան Մեկնութեանց Պորփիւրի։
Սահմանք իմաստասիրականք իբր հարցմամբ։
Թագաւորք հայոց, հոռոմոց։
Հայրապետք հայոց (Գր. Լուսաւորիչ-Թորոս, 1388 թ.)։
Եպիսկոպոսք Երուսաղէմայ։
Դիոն. Թրակացւոյ Արուեստ քերականութեան։
Մովս. Խորենացւոյ Բան իմատութեան։
Յաղագս բնութեան մարդոյն (Ի չորից գոյացեալ)։
Աբուսաիդայ Յաղագս կազմութեան մարդոյ։
Դեղագիրք։
Վարք Պեղենիոսի։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Կարապետ վանք (Ֆռնուզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Կարապետ (այլ կիրառումներ)Սուրբ Կարապետ վանք, վանք Կիլիկյան Հայաստանի Մարաշի գավառի Զեյթունի գավառակի Ֆռնուզ (Խժոտ) գյուղում։


== Անվանումներ ==
Վանքը կոչվում է նաև՝ Օհաննու Կարապետի վանք, Ֆըռնուզի Սուրբ Կարապետ վանք, Ֆռնուզի վանք, Ֆռնուսի վանք, Ֆոռնոսի վանք, Խժոտի վանք։


== Պատմություն ==
Վանքը գտնվում է Հալեպի նահանգում, Մարաշի գավառի Զեյթունի գավառակում, Ֆռնուս (Ֆռնուզ, Խժոտ) ավանի մոտ, դրանից 2-3 կմ հեռավորությամբ, Դրախտիկ լեռան մոտ, բարձրադիր սարահարթի վրա։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1557 թվականին։ Հայ ճարտարապետության աչքի ընկնող կոթողներից էր, որտեղ միջին դարերում պահվում էին հայերեն և հունարեն ձեռագրեր։ Ուներ գեղեցիկ շենքեր, կալվածքներ, ջրաղաց, վարելահողեր ու այգիներ։ 1895 թվականին հայկական կոտորածների ժամանակ դարձել է ինքնապաշտպանության կենտրոն և կռվիների հետևանքով ավերվել է։ Վանքն ավերվելուց հետո՝ թուրքերը ոչնչացրել են բազմաթիվ ձեռագրեր։ 1909 թվականին Բարդուղիմեոս վարդապետ Թագաճյանը վանքը վերանորոգել էր, իսկ 1915-1920 թվականներին այն վերջնականապես լքվել ու ամայացել է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ստեփան Մելիք-Բախշյան, Հայոց պաշտամունքային վայրեր (խմբ. Լ.Գ. Մանուկյան), Երևան, «ԵՊՀ Հրատարակություն» — 432 էջ. — 500 հատ։
Մոռնագո

Մոռնագո (իտալերեն՝ Mornago) քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում։
Բնակչությունը 4157 մարդ է, ըստ 2008 թվականի տվյալների։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 346 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21020: Հեռախոսային կոդը՝ 0331։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է Միքայլել հրեշտակապետը։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Մանյակ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մանյակ (այլ կիրառումներ)
Մանյակ, վզնոց, կանացի պարանոցի զարդ։ Առաջին մանյակները ի հայտ են եկել դեռես քարի դարում և պատրաստված են եղել մանր սերդոլիկե ուլունքներից, փոքրիկ խխունջներից ու վայրի կենդանիների ատամներից։ Նման մանյակներ կրել են և՛ կանայք, և՛ տղամարդիկ։ Մետաղի գործածության հետ մանյակներն ստանում են բազմազան ձևեր, որոնցից ամենատարածվածը բրոնզե հաստ՝ ոլորված կամ հարթ, վզին հանգուցելու համար ծայրերը դեպի դուրս ծռած լարից մանյակներն էին։ Գործածվել են նաև թելի վրա շարված ագատե, սերդոլիկե, ոսկրե, բրոնզե, կապարե ուլունքներից Մ-ներ՝ մեկընդմեջ անցկացնելով բրոնզե փոքրիկ խողովակներ կամ կախելով բրոնզե ու կապարե կախիկներ։ Ենթադրվում է, որ մանյակը ունեցել է մոգական նշանակություն։ 	Հետագայում մանյակները պատրաստել են հիմնականում ոսկուց և արծաթից՝ ձուլման, դրվագման, փորագրման, մանրարուրք և այլ եղանակներով։ Մանյակներն ունեին տերևի, տզրուկի, գարու հատիկի, գնդի և այլ ձևի կախիկների շարան, հաճախ զարդարվում էին ուլունքներով և թանկարժեք քարերով։ 
19-րդ դարում Հայաստանում թանկարժեք մանյակներ պատրաստել են Կարինում, Վանում, Արծկեում, Մուշում, Ալեքսանդրապոլում և այլուր։ 
Այժմ մանյակը գործածվում է հազվադեպ։
Մարկո Կասետտի

Մարկո Կասետտի (իտալերեն՝ Marco Cassetti, մայիսի 29, 1977(1977-05-29), Բրեշիա, Իտալիա), իտալացի ֆուտբոլիստ, Ռոմա ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան։ Մարկոն Լեչչեի առաջին ֆուտբոլիստն է, ով կրել է Իտալիայի հավաքականի մարզաշապիկը, դա տեղի ունեցավ 2005 թվականին։


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային ===
2010 թվականի մայիսի 10-ի տվյալներովՓակագծերի մեջ նշված են Իտալիայի սուպերգավաթի հանդիպումները


=== Միջազգային ===


== Նվաճումներ ==
Իտալիայի գավաթակիր՝ 2007, 2008
Իտալիայի սուպերգավաթակիր՝ 2007


== Արտաքին հղումներ ==
Անհատական պրոֆիլը Ռոմայի պաշտոնական կայքում
Անհատական պրոֆիլը football.it կայքում
Անհատական պրոֆիլը figc.it կայքում Archived 2016-05-26 at the Wayback Machine.
Անհատական պրոֆիլը hellastory.net կայքում
Փշամորթներ

Փշամորթներ (լատ.՝ Echinodermata), կենդանիների տիպ։ Իրենց անվանումը ստացել են իրենց փշոտ մակերեսի համար (echin հունարեն նշանակում է «փշոտ»)։ Փշամորթների թվին են դասվում ծովաստղերը, ծովոզնիները, ծովային վարունգները և տափակ ծովոզնիները։
Փշամորթներն ընդգրկում են մոտ 7000 տեսակ։ Բոլորն էլ ծովային կենդանիներ են։ Մեծ մասը դանդաղ է շարժվում (եթե ընդհանրապես շարժվում է)։ Փշամորթներին հատուկ է ճառագայթային համաչափությունը։


== Կենսագրություն ==
Փշամորթների թրթուրային փուլը երկկողմանի համաչափ է։ Սա հաստատում է այն փաստը, որ փշամորթները սերտորեն կապված չեն այլ ճառագայթաձև կենդանիների հետ, ինչպիսին են աղեխորշավորները, որոնք երբեք չեն ցուցաբերում երկկողմանի համաչափություն։


== Կառուցվածք ==
Փշամորթների մեծ մասն ունի ներքին կմախք (էնդոկմախք)՝ կազմված հենց մաշկի տակ գտնվող կարծր թիթեղիկներից։ Այս ներքին կմախքի ելուստներն ու փշերն են, որ առաջացնում են կենդանու անհարթ կամ փշոտ մակերեսը։
Միայն փշամորթներին է հատուկ ջրանոթային (ամբուլակրալ) համակարգը՝ ջրով լցված խողովակների ցանց, որը շրջանառում է ջուրը փշամորթի մարմնի միջով՝ հեշտացնելով գազափոխանակությունը (O2-ի մուտքն ու CO2-ի ելքը) և նյութափոխանակության արգասիքներից ազատումը։


== Աղբյուրներ ==
Կենսաբանության 11-րդ դասարանի դասագիրք


== Տես նաև ==
Ծովաստղեր
Ծովոզնիներ
Դևեբոյնու (սարավանդ)

Դևեբոյնու, սարավանդ Էրզրումի սարահարթի արևելյան մասում։ Այստեղ է գտնվում Հռիփսիմյաց քարայրը, տեղացի հայերի ուխտավայրը։ Դևեբնոյնուում 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ, տեղի են ունեցել արյունահեղ մարտեր։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տևեպոյնու։


== Ծանոթագրություններ ==
Տրե (Բուշ դյու Ռոնի գավառ)

Տրե (ֆր.՝ Trets), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 10239 մարդ, բնակչության խտությունը` 145.63 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 70.31 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ-արևելք, Մարսել քաղաքից` 31 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 6845 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 4957-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1888։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,4 %։ 4957 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 4480 անձ (2441 տղամարդ և 2039 կին)։ Գործազուրկ են եղել 477 անձ (205 տղամարդ և 272 կին)։ 1888 անաշխատունակներից 605-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 615-ը` թոշակառուներ, իսկ 668-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Բուշ դյու Ռոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Չասովենկա (Կամենկայի վտակ)

Չասովենկա (ռուս.՝ Часовенка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալինինգրադի մարզում և Պոլեսսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կամենկա գետի ձախ ափին 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է, ավազանի տարածքը 29,5 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթյան ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բալթիկ ծովի ավազանն է Կալինինգրադի մարզում՝ առանց Նեման և Պրեգոլյա գետերի, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Նեման գետն է և Բալթիկ ծովի ավազանը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01010000312104300010564
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 104301056
Ավազանի կոդը - 01.01.00.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 04
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Զապադնյա (գյուղ, Զմիյովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶապադնյաԶապադնյա (ուկրաիներեն՝ Западня), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1640 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զապադնյա գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,714 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 110,64 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դերեկ (Դերսիմի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դերեկ (այլ կիրառումներ)Դերեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Wow (երգ, Post Malone)

«Wow» (ոճավորված՝ «Wow.»), ամերիկացի ռեփեր Post Malone-ի երգը, որ թողարկվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 24-ին որպես առանձին սինգլ  Republic ձայնագրման ընկերության կողմից։ «Wow» երգը հասել է ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթի երկրորդ հորիզոնականին՝ դառնալով Post Malone-ի վեցերորդ հիթն այդ հիթ-շքերթի լավագույն տասնյակում։ Այն գլխավորել է Նորվեգիայի ու Ֆինլանդիայի հիթ-շքերթները և ընդգրկվել լավագույն տասնյակներում այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Ավստրալիան, Մեծ Բրիտանիան, Կանադան, Դանիան, Իռլանդիան, Մալայզիան, Նոր Զելանդիան, Պորտուգալիան, Սլովակիան, Չեխիան, Շվեդիան։ Սինգլն ստացել է պլատինե հավաստագիր Ավստրալիայում, Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում։


== Պատմություն ==
Post Malone-ն դեկտեմբերին հայտարարել է, որ ուզում է թողարկել ևս մեկ «աշխատանք» մինչև տարվա վերջ. նրա նախորդ սինգլը եղել է «Sunflower» երգը Swae Lee-ի հետ, որը դարձել է «Spider-Man: Into the Spider-Verse» սաունդթրեքի առաջատար սինգլ, HipHop-N-More։
Կոմպոզիցիան ընդհանուր առմամբ դրական է գնահատվել երաժշտական քննադատների և գրախոսողների կողմից, ինչպիսիք են՝ NME, Billboard։


== Կոմերցիոն հաջողություն ==
«Wow» երգը Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում իր նորամուտը կատարել է 47-րդ հորիզոնականում։ Երրորդ շաբաթում այն հասել է 11-րդ հորիզոնականին, իսկ հետագայում բարձրացել մինչև հիթ-շքերթի 4-րդ հորիզոնական։
2019 թվականի ապրիլի 6-ին Post Malone-ն դարձել է 30-րդ կատարողը Hot 100 հիթ-շքերթի 60-ամյա պատմության մեջ, որին հաջողվել է ունենալ միանգամից երկու սինգլ լավագույն եռյակում՝ «Wow» երգը երկրորդ և  «Sunflower» երգը երրորդ հորիզոնականներում։ Նախկինում նման հաջողության հասել էին այնպիսի երաժիշտներ և խմբեր, ինչպիսիք են՝ 50 Cent, Էյքոն, Աշանտի, Իգի Ազալիա, The Beatles, Bee Gees, Բիյոնսե, Ջասթին Բիբեր, The Black Eyed Peas, Boyz II Men, Քարդի Բի, Մրայա Քերի, Շոն Քոմս, DJ Khaled, Դրեյք, Արիանա Գրանդե, Ja Rule, Ludacris, Macklemore & Ryan Lewis, Monica, Nelly, OutKast, Ռիհաննա, Դոննա Սամմեր, Թեյլոր Սվիֆթ, T.I., The Weeknd, Ֆարել Վիլյամս և Usher։ Միաժամանակ ապրիլի 6-ին «Wow» երգը գլխավորել է R&B/Hip-Hop Songs և Hot Rap Songs հիթ-շքերթները՝ դառնալով չորրորդ չարթփոփերը դրանցից յուրաքանչյուրում և փոխարինելով «Sunflower»  երգին։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
«Wow» երգի Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2019 թվականի մարտի 19-ին Post Malone-ի յութուբյան էջում։ Տեսահոլովակին մասնակցել են՝ Red Hot Chili Peppers, DJ Khaled և Mike Alancourt։ Ռեժիսորը եղել է James DeFina-ն։


== Հիթ-շքերթ ==
Wow (Remix)


== Հավաստագրումներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 «Wow» (Official Music Video)
 «Wow» (մուլտիտարբերակ որպես «Вау»)
 «Wow» (Official Viral video. Jen Colvin Choreography)
 «Wow» (Taehoon Kim Choreography)
Գաբուղայա

Գաբուղայա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժեզուպոլիս

Ժեզուպոլիս (պորտ.՝ Jesúpolis), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Գոյաս նահանգի կենտրոնական մասում։ Մտնում է Անապոլիս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2144 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 120,919 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 17,7 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 7.754.235,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.631,96 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,721 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Ժեզուպոլիսի մասին
Մարիա Օկչիպինտի

Մարիա Օկչիպինտի (իտալերեն՝ Maria Occhipinti, 1921[…], Ռագուզա - օգոստոսի 20, 1996(1996-08-20), Հռոմ, Իտալիա), անարխա-ֆեմինիստական շարժման գործիչ Իտալիայում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1921 թվականին սիցիլիական Ռագուզայում։
1944 թվականին նա դարձավ Իտալական կոմունիստական կուսակցության անդամ և մասնակցում էր 1945 թվականին զինվորների զորակոչման դեմ ուղղված ժողովրդական ըմբոստությանը։ Ձերբակալվեց և ծոնաթացավ անարխիստների հետ։ Նրանց հետ մեկտեղ նա հետագայում շարունակեց պայքարն իր ընկերների ազատ արձակման համար, որոնք մնացել էին անազատության մեջ։
Պահպանողական Սիցիլիայի պայմաններում, նա ինչպես և մյուս հասարակական ակտիվ կանայք, ընդդիմանալով հայրիշխանական գենդերային դերերին, նա հալածանքների էր ենթարկվում իր հարևանների և ընտանիքի կողմից։ Այդ իսկ պատճառով տեղափոխվեց Նեապոլ և շատ էր ճանապարհորդում։
Օկչիպինտին հայտնի դարձավ իր ինքնակենսագրության` «Կինը Ռագուզայից» («Una donna di Ragusa») շնորհիվ,  որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1957 թվականին։
Թեպետև, գիրքը մնաց աննկատ ընդհուպ մինչև 1976 թվական դրա վերահրատարակումը, երբ նրան գրական մրցանակ շնորհվեց։
Թեպետ Օկչիպինտին շատ բանով կանխագործեց 1970-ական թվականներին ֆեմինիստական շարժումը Իտալիայում, սակայն նա քննադատում էր այդ նույն շարժումը։ Նրա կարծիքով, իսկական ֆեմինիզմը պետք է չսահմանափակվեր սեքսուալ ազատությամբ, այլ պետք է ձգտեր ազատվել բոլոր տեսակի ճնշումներից։ «Առաջնության» սկզբունքը պետք է հաղթահարվի, և կանայք պետք է դադարեն ձգտել ինստիտուցիոնալացված իշխանության։ Հեղափոխությունը պետք է կատարվի և ժամանակակից կյանքում և ընտանիքում։ Բացի այդ, Օկչիպինտին վերհանում էր Իտալիայի հյուսիսի կանանց սոցիալ-ռասիստական արհամարհանքը երկրի հարավի կանանց նկատմամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Առվափորիչ

Առվափորիչ, առու փորող և/կամ մաքրող մեքենա։


== Օգտագործում ==
Օգտագործվում է

գյուղատնտեսության մեջ՝ հողերի ոռոգման, ճահիճների չորացման,
շինարարությունում՝ խողովակաշարերի, մալուխների տեղադրման, խրամառուների և ժապավենային հիմքերի բացման համար։


== Տեսակներ ==
Առվափորիչները լինում են

ինքնագնաց
կցովի։


=== Ինքնագնաց առվափորիչ ===
Ինքնագնաց Առվափորիչի աշխատանքային օրգանը անվերջ շղթային կամ անիվին ամրացված շերեփներն են (15—250 լ տարողության, 12—70 հատ)։ Աշխատանքի ժամանակ շերեփները շղթայի կամ անիվի պտտումով ւցվում են հողով, վերևի դիրքում դատարկվում փոխակրիչի վրա, որը հողը մի կողմ է նետում։


=== Կցովի առվափորիչ ===
Կցովի առվափորիչը երկկողմանի գութանաթևերով ե երկանիվ առաջքով մի մեծ գութան է, որն աշխատում է մեկ կամ երկու տրակտորի քարշումով։
Պաուլ Բիդերման

Պաուլ Բիդերման (օգոստոսի 7, 1986(1986-08-07), Հալե, Արևելյան Գերմանիա), գերմանացի լողորդ, աշխարհի կրկնակի չեմպիոն, Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն երկար և կարճ լողավազաններում։ Աշխարհի քառակի ռեկորդակիր է (երկու անգամ 50 մետր լողավազանում և երկու անգամ՝ կարճ ջրի վրա)։


== Սպորտային գործունեություն ==
Բիդերմանը 2008 թվականին հաղթել է 200 մետր ազատ ոճում եվրոպական 50 մետր լողավազանով մրցույթում՝ 1.46,59 արդյունքով զբաղեցնելով առաջին տեղը։ Ցուցադրելով 3.47,69 ժամանակ 400 մետր ազատ ոճում և 1:46,37 (ազգային ռեկորդ) կրկնակի կարճ հեռավորության վրա՝ Բիդերմանը կարողացել է նվաճել Պեկինի 2008 թվականի Օլիմպիական խաղերի ուղեգիր, որտեղ զբաղեցրել է հինգերորդ հորիզոնականը (1.46,00) 200 մետրով եզրափակչում և 17-րդը՝ (3.48,03) 400 մետր հեռավորության վրա։
2009 թվականի հուլիսի 26-ին Հռոմում կայացած աշխարհի առաջնությունում Բիդերմանը հաղթել է 400մ հեռավորության վրա եզրափակչում՝ ցույց տալով 3.40,07 ժամանակ, ինչը ավելի քան 7 վայրկյանով բարձր էր իր նախորդ անձնական նվաճումից և մեկ հարյուրերորդով ավելի աշխարհի նախորդ ռեկորդակիր Յանա Թորպից։ Վերջինիս ռեկորդը սահմանվել էր 2002 թվականին։ Երկու օր անց՝ հուլիսի 28-ին, նա նվաճել է երկրորդ ոսկե մեդալը 200 մետրում՝ 1.42,00 արդյունքով հաղթելով ամերիկացի լողորդ Մայքլ Ֆելպսին և գերազանցելով նրա համաշխարհային ռեկորդը։ Լողալու ժամանակ Բիդերմանի հագին կար պոլիուրեթանային կոմբինիզոն, որն արգելված էր 2010 թվականի հունվարի 1-ից։ Աշխարհի նույն առաջնությունում Գերմանիայի հավաքականը, որում մրցում էր Բիդերմանը, արծաթ  է նվաճել միավորված Էստաֆետայում։
2009 թվականին Պաուլը ճանաչվել է Եվրոպայի տարվա լավագույն լողորդ (1986 թվականից ի վեր առաջին մրցանակակիր գերմանացին) և Գերմանիայի լավագույն մարզիկ։
2010 թվականի կարճ դասընթացների առաջնությունում նա հաղթել է 400 մետր ազատ ոճում՝ հաղթելով Ուսամա Մելուլիին, ինչպես դա արել էր մեկ տարի առաջ։ Լինելով աշխարհի ռեկորդակիր 200 մետրում՝ նա եզրափակչում զբաղեցրել է հինգերորդ տեղը՝ մեկ վայրկյանից ավելի զիջելով Ռայան Լոխտեին։  
2011 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա շահել է երեք բրոնզե մեդալ (200 մետր ազատ ոճ, 400 մետր ազատ ոճ, 4x100 խառը էստաֆետա)։  


== Անձնական կյանք ==
2010 թվականից հանդիպում է գերմանացի լողորդ Բրիթա Շտեֆենի հետ։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2020-11-27 at the Wayback Machine. (գերմ.)
Պրոֆիլը i-swimmer.ru կայքում
Պաուլ Բիդերման – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Օրինակք կոնդակաց եւ գրութեանց (4483)

Ժողովածու (4483), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4483 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1791-1811 թվականին գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 33,5X23 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 107 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` լաթապատ ստավարաթուղթ։ Հիշատակարան՝ գրությունների վերջում:


== Բովանդակություն ==
Օրինակ կոնդակաց և դրութեանց Ղուկասու, Դաւիթի, Դանիէլի, Եփրեմայ կաթողիկոսաց, Յովհաննիսի Կ․ Պօլսոյ պատրիարքի, Գրիգոր վրդ-ի Սևակրի, միաբանից էջմիածնի։


== Ծանոթագրություններ ==
Միրոսլավ Ժուլավսկի

Միրոսլավ Ժուլավսկի (լեհ.՝ Mirosław Żuławski, հունվարի 16, 1913(1913-01-16), Nisko, Գալիցիայի և Լոդոմերիայի թագավորություն, Ավստրո-Հունգարիա - փետրվարի 17, 1995(1995-02-17), Վարշավա, Լեհաստան), լեհ գրող, դիվանագետ և սցենարիստ։
Կինոռեժիսոր Անջեյ Ժուլավսկու հայրը, գրող Եժի Ժուլավսկու զարմիկը։


== Կենսագրություն ==
Միրոսլավ Ժուլավսկին ծնվել է 1913 թվականի հունվարի 16-ին Նիսկո քաղաքում։
Ստացել է իրավաբանական և դիվանագիտական կրթություն Լվովի Յան Կազիմիրի համալսարանում։
Բանաստեղծական կարիերան սկսել է 1934 թվականին՝ տպագրվելով  Sygnały ամսագրում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է Զինված պայքարի միության մարտիկ, այնուհետև Կրայովա բանակի անդամ։ Վերջինում Ժուլավսկին աշխատել է մշակութային ընդհատակում և գրել լրատվական բյուլետեններ։ Լվովի գերմանական օկուպացիայի ժամանակ նա մի որոշ ժամանակ աշխատել է պրոֆեսոր Ռուդոլֆ Վայգլի բծավոր տիֆի և վիրուսաբանության ինստիտուտում։
1944-1945 թվականներին եղել է ռազմական թղթակից։
Պատերազմից հետո նա դարձել է «Rzeczpospolita» թերթի գլխավոր խմբագրի օգնականը։
1945-1952 և 1957-1978 թվականներին Միրոսլավ Ժուլավսկին Փարիզում կատարել է դիվանագիտական աշխատանքներով որպես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում Լեհաստանի մշտական ներկայացուցիչ։ Նա նաև եղել է Լեհաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության դեսպանը ԱՄՆ-ում և Մալիում։ 1952-1957 թվականներին եղել է Przegläd Kulturalny շաբաթաթերթի խմբագիր։
1990-ական թվականներին Միրոսլավ Ժուլավսկին հրատարակել է ֆեիլետոններ Twój Styl-ում։
Միրոսլավ Ժուլավսկին մահացել է 1995 թվականի փետրվարի 17-ին Վարշավայում։


== Ստեղծագործոըթյուններ ==
«Վերջին Եվրոպա», պատմվածքներ, 1947
«Երեք մանրանկարներ», 1947
«Կարմիր գետը», վեպ, 1953
«Թշնամու դիմանկար», 1954
«Ատլանտյան վիպակ», 1954
«Բամբուկի տաշեղներ», 1956
«Աստղային շուն», 1965
«Իմ կնոջ զրույցները», 1970
«Գիշերային գրառումներ», ֆելիետոններ, 1973 (1976 թվականի ընդլայնված հրատարակություն)
«Ընտանեկան ալբոմ», 1997
«Փախուստ Աֆրիկա», հուշեր, 1983-1989


=== Կինոսցենարներ ===
«Ավտոբուսը մեկնում է 6.20», սցենարիստի խորհրդատու, 1954
«Ատլանտիկայի պատմությունը», իր հուշերի հիման վրա, 1955
«Հաղթական սիրո երգը» (ըստ Տուրգենևի), 1967
«Պավոնչելլո», 1967
«Գիշերվա երրորդ մասը», 1971


== Քաղվածք ==
«Մարդկանց թվում է, որ իրենք լավն են, երբ իրենց համար լավ է» — Միրոսլավ Ժուլավսկի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Фотогалерея семьи Жулавских
Internetowa encyklopedia PWN
WIEM Encyklopedia Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.
Album domowe (լեհ.)
Мирослав Жулавский filmweb.pl(լեհ.)
Mirosław Żuławski pl.wikiquote.org(լեհ.)
Բառակազմական հիմք

Բառակազմական հիմք, բաղադրյալ (բարդ, ածանցավոր, բարդածանցավոր) բառի այն մասը, որը մնում է նրանից բառակազմական վերջին քայլում ավելացած բաղադրիչը հանելուց հետո, ինչպես՝ լսարան բառի հիմքը լս-ն է, լսարանային բառի հիմքը՝ լսարան-ը։ Բառակազմական հիմքը հաճախ կարող է համընկնել բաղադրյալ բառի արմատի հետ, սակայն արմատից տարբերվում է նրանով, որ կարող է կազմված լինել մեկից ավելի ձևույթներից, որոնցից մեկը պարտադիր պետք է հիմնական ձևույթ լինի։ Բառակազմական հիմքը որոշելու համար անհրաժեշտ է ճիշտ որոշել բաղադրյալ բառի անմիջական բաղադրիչները։ Բառային պատճառաբանվածությամբ պայմանավորված՝ երբեմն միևնույն բառի համար կարող են տարբեր հիմքեր ենթադրվել, օրինակ՝ լեզվաբանական բառը կարող է կազմված լինել լեզվաբան հիմքից -ական- ածանցի հավելումով («լեզվաբանին հատուկ, վերաբերող») կամ լեզվաբանություն հիմքից՝ -ություն-ի անկումով («լեզվաբանությանը հատուկ»)։
Ըստ տարբեր հատկանիշների՝ առանձնացվում են բառակազմական հիմքերի տարբեր տեսակներ։
Այսպես, ըստ բառակազմության ընթացքում ձևափոխվելու կամ չձևափոխվելու հատկանիշի,հիմքերը լինում են անփոփոխ և փոփոխվող։ Անփոփոխ են բառակազմության ընթացքում որևէ փոփոխության չենթարկվող հիմքերը, օրինակ՝ գործ-արան, աշակերտ-ական, փոփոխվող են տարբեր ձևափոխությունների ենթարկվող հիմքերը։ Փոփոխվող հիմքերն իրենց հերթին բաժանվում են հետևյալ տեսակների՝

հնչյունափոխական, որոնք առաջանում են շեշտափոխության հետևանքով, օրինակ՝ դեղն (< դեղին)/ավուն, բերքատվ(< բերքատու)/ություն
բառակապակցական, որոնք կազմվում են բառակապակցություններից, օրինակ՝ շաբաթօրյա, երկհատորանոց,
բառաձևային, երբ բառակազմության հիմք է դառնում բառի ոչ թե ելակետային ձևը, այլ հարացուցային ձևերից մեկը, օրինակ՝ աշնանային,
սղատարրային,որոնք առաջանում են, երբ բառակազմության ժամանակ տեղի է ունենում արմատի որոշ բաղադրիչների անկում, օրինակ՝ թշնամի - թշնամական, Եգիպտոս - եգիպտական,
հավելատարրային, որոնք առաջանում են, երբ բառակազմության ժամանակ արմատին ավելանում են լրացուցիչ տարրեր (ա հոդակապը, յ ձայնակապը, գրաբարյան ն վերջնահնչյունը և այլն), օրինակ՝ գրա/տախտակ,  արքայա/դուստր։Բարդ բառերի դեպքում բոլոր արմատներն էլ բառակազմական հիմքեր են, օրինակ՝ դաշտա-վայր, հանքա-հոր։
Էդ. Աղայանը իսկական բարդությունների հիմքերը բաժանում է սերող և բաղադրող տեսակների՝ ըստ նրանց բառակազմական դերի։ Սերող է կոչվում ձախակողմյան հիմքը, որին ավելանում է որևէ այլ բաղադրիչ, իսկ բաղադրող՝ աջակողմյան հիմքը, որն ավելանում է սերող հիմքին՝ կազմելով նոր բաղադրություն, օրինակ՝ դաշտավայր բառի սերող հիմքը դաշտ-ն է, իսկ բաղադրող հիմքը՝ վայր-ը։


== Աղբյուրներ ==
Աղայան Էդ., Ընդհանուր և հայկական բառագիտություն, Երևան, 1984։
Աղայան Էդ., Ջահուկյան Գ., Քոսյան Վ., Առաքելյան Գ., Հայոց լեզու, 1-ին մաս, Ա պրակ, Երևան, 1980։
Գալստյան Ս., Ժամանակակից հայոց լեզվի գործնական աշխատանքների ձեռնարկ, Երևան, 2008։
«Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետների ցանկ

Ստորև ներկայացված է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետների ցանկը։ Ներկայացված են միայն ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից պարգևատրված անձինք (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։ Մինչ այդ պարգևատրվածների ցանկը կտեղադրվի տվյալների ձեռքբերումից հետո։


== Ծանոթագրություններ ==
Սաոանիսուբան

Սաոանիսուբան (վրաց.՝ სავანისუბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Խաշուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 810 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խաշուրից հեռու է 11 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 271 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արբուսիես

Արբուսիես  (կատ.՝ Arbúcies), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Խիռոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 86,24 կմ²։ Բնակչությունը՝ 6647 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Информация Правительства Каталонии Archived 2008-03-25 at the Wayback Machine.
Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya
Լը Բենի Բոկաժ

Լը Բենի Բոկաժ (ֆր.՝ Le Bény-Bocage), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 981 մարդ, բնակչության խտությունը` 110.10 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.91 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Բոլիե, Բյուր լե Մոն, Կամպո, Կարվիլ, Էտուվի, Լա Ֆերիեռ Արան, Լա Գրավրի, Մալուե, Մոնտամի, Մոն Բերտրան, Մոնշովե, Լը Ռեկյուլե, Սեն Դենի Մեզոնսել, Սենտ Մարի Լոմոն, Սեն Մարտեն դը Բեզաս, Սեն Մարտեն Դոն, Սենտ Ուան դե Բեզաս, Սեն Պիեռ Տարանտեն և Լը Տուրներ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Սուլևր ան Բոկաժ համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 583 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 429-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 154։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,6 %։ 429 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 396 անձ (211 տղամարդ և 185 կին)։ Գործազուրկ են եղել 33 անձ (17 տղամարդ և 16 կին)։ 154 անաշխատունակներից 52-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 74-ը` թոշակառուներ, իսկ 28-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պոդգորա

Պոդգորա (խորվ.՝ Podgora), առողջարանային և զբոսաշրջային գյուղ Խորվաթիայի հարավում՝ Սպլիտսկո Դալմատինսկայի ժուպանությունում։
Փոքրիկ այս գյուղը գտնվում է Խորվաթիա ժամանած զբոսաշրջիկների ուշադրության կենտրոնում և աչքի է ընկնում իր նշանավոր առողջարաններով։


== Աշխարհագրություն ==
Բաշկա Վոդա գյուղը գտնվում է Բալկանյան թերակղզու վրա գտնվող Խորվաթիա պետության հարավային տեղ անդրծովյան հատվածում՝ Դալմաթիայի պատմական երկրամասում։  Բնակավայրի ափերը ողողում է Ադրիատիկ ծովի ջրերը։
Կլիման միջերկրածովային է և ծովի ազդեցությունը կարևոր դեր ունի գյուղի կլիմայի ձևավորման գործում։ Տարվա ամենատաք եղանակը հուլիս-օգոստոսն է։ Օգոստոսյան միջին ջերմաստիճանը գերազանցում է 25 °C-ը։
Առողջարանային այս գյուղը հայտնի է իր կարմիր կտուրներ ունեցող ցածրահարկ շենքերով։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2001 թվականին Խորվաթիայի Հանրապետությունում ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից կազմակերպած մարդահամարի տվյալների՝ Պոդգորա գյուղի բնակչությունը կազմում է 1 534 մարդ։
Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը տեղաբնիկ խորվաթներն են։
Գյուղում բնակվող խորվաթները խոսում են խորվաթերենով և դավանում կաթոլիկություն։ Բաշկա Վոդայի տարածքում բնակվում են նաև մեծ քանակությամբ սերբեր, որոնք խորվաթներից հետո համարվում են երկրորդ խոշոր ազգությունը։


== Պատմություն ==
Պոդգորա գյուղի մասին առաջին հիշատակումները եղել են 16-րդ դարում։ Պադգորայում 1831 թվականին ծնվել է խորվաթ գրող և քաղաքական գործիչ, Խորվաթիայի ազգային վերածննդի գործիչ Միխովիլ Պավլինովիչը։
Խորվաթական այս գյուղում է առաջին անգամ կազմավորվել է Հարավսլավիայի թագավորական նավատորմը՝ 1942 թվականին։ Ի պատիվ այս նշանավոր դեպքի 20-րդ տարեդարձին՝ Պադգորա բլրի վրա կառուցվել է հուշարձան, որը հայտնի է «ճայի թևի» անունով։
Գյուղի բնակիչների ավանդական զբաղմունքը համարվում է ձկնորսությունը և խաղողագործությունը։ Ներկայումս՝ գյուղի տնտեսության գլխավոր ճյուղը զբոսաշրջությունն է։ Գյուղում գործում է հինգ հյուրանոց։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տե՛ս նաև ==
Սպլիտսկո Դալմատինսկա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գյուղի զբոսաշրջային կայքը
Քումզալի

Քումզալի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չերնեչի Յար

Չերնեչի Յար (ուկրաիներեն՝ Чернечий Яр), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերնեչի Յար գյուղում բնակվում էր 421 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1653 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 254,69 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոմանովկա (գյուղ, Իվանիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոմանովկաՌոմանովկա (ուկրաիներեն՝ Романівка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոմանովկա գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,205 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(2776) Բայկալ

(2776) Բայկալ (անգլ.՝ Baikal), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,36685 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9527 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,781 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1330,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270675 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2776) Բայկալ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ագռավաքար (Սյունիքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ագռավաքար (այլ կիրառումներ)Ագռավաքար, լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռների արևելյան փեշերին, Բռնակոթ գյուղից 1,5 կմ հարավ։ Բարձրությունը 1983 մ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կամենկա (գյուղ, Կոմունարովսկի գյուղական խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿամենկաԿամենկա (ուկրաիներեն՝ Камянка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կամենկա գյուղում բնակվում էր 269 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Փիլիպոս Վարդազարյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Վարդազարյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:
Փիլիպոս Հակոբի Վարդազարյան (1858, Ներքին Ագուլիս, Օրդուբադի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1935, Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հրատարակիչ, մշակութային գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Փիլիպոս Վարդազարյանը ծնվել է 1858 թվականին, Վասպուրական նահանգի Գողթն գավառի Ներքին Ագուլիս գյուղում։ Յոթ տարեկանից ապրել է Մոսկվայում, սովորել մասնավոր պանսիոններում, ավարտել Մոսկվայի առևտր․ գիտությունների ակադեմիան (ռուս.՝ (Московская практическая академия коммерческих наук)։ 1880-ական թվականների տեղափոխվել է Թիֆլիս և զբաղվել մասնավորապես կաշվի արտադրությամբ։ Եղել է «Մուրճ» (1890-1893) ամսագրի և «Հորիզոն» (1894) գրական հանդեսի հրատարակիչ, միջոցներ է տրամադրել Հովհաննես Թումանյանի մի շարք երկերի տպագրության համար, «Մուրճ»-ում հանդես է եկել ֆելիետոններով (Եսեմյան ստորագրությամբ), գրել «Վշտի ու թախծի երգիչ Հովհաննես Թումանյան (քննադատական փորձ)» (1905) գրքույկը, թարգմանություններ կատարել ֆրանսերենից ու ռուսերենից։
Գրել է սիրողական վոդևիլներ և բավական հաճախ մասնակցել է «Վերնատուն» գրական ակումբի հավաքույթներին։
Պահպանվել է Վարազդարյանին ուղղված Հովհաննես Թումանյանի շուրջ 80 նամակ, որոնք պահվում են Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում (Փ․ Վարդազարյանի ֆոնդ, 413/3 գ)։ Դրանցից են՝

Փիլիպոս Վարդազարյան (1858-1935) - գրական-հասարակական գործիչ, Թումանյանի մտերիմներից։
Լերմոնտովի «Մծիրի» պոեմը Թումանյանը թարգմանում էր գյուղում։
Ակնարկում է Գ. Քաթիպայի «Շինականի երեկոյան երգը»։
Ստեփան Սուլխանովի եղբայրը։
Յարղուլյան. - Փ. Վարդազարյանի մորեղբոր որդին։
Տիկին Լիզա Թամամշյան - Փ. Վարդազարյանի քույրը։
Սանդրո֊Ալեքսանդր Ստեփանյան («Սև Սանդրո») - գրասեր գործակատար, մոլի մշակական։
Տե՛ս 2-րդ նամակի № 7 ծանոթագրությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պետիվիլ (Կալվադոսի գավառ)

Պետիվիլ (ֆր.՝ Petiville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 498 մարդ, բնակչության խտությունը` 172.32 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.89 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 16 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 372 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 277-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 95։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,5 %։ 277 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 261 անձ (137 տղամարդ և 124 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (10 տղամարդ և 6 կին)։ 95 անաշխատունակներից 29-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 47-ը` թոշակառուներ, իսկ 19-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==