Սոկրատես (ֆուտբոլիստ)

Սոկրատես Բրազիլեյրու Սամպայու դի Սոզա Վիեյրա դի Օլիվեյրա, (բրազ.-պորտ.՝ Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira, փետրվարի 19, 1954(1954-02-19), Բելեմ - դեկտեմբերի 4, 2011(2011-12-04), Սան Պաուլո, Բրազիլիա), բրազիլիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, 1982 և 1986 թվականների աշխարհի առաջնությունների ժամանակ եղել է Բրազիլիայի հավաքականի թիմի ավագը։
Ըստ «World Soccer» ամսագրի զբաղեցնում է  63-րդ տեղը 20-րդ դարի լավագույն ֆուտբոլիստների շարքում, իսկ ըստ  «Placar» ամսագրի Սոկրատեսը զբաղեցնում է 77-րդ տեղը համաշխարհային ֆուտբոլի լավագույն ֆուտբոլիստների շարքում։ ՖԻՖԱ 100-ի  անդամ է։
Սան Պաուլոյի համալսարանում  ստացել է բժշկի դիպլոմ։ Մարզական կարիերայից հետո ստացել է փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան։


== Կենսագրություն ==
Սոկրատեսը ծնվել է հարկային գործակալի և փիլիսոփայության երկրպագու Ռայմունդոյի ընտանիքում։ Նա ունեցել է երեք եղբայր՝ Սոփոկլեսը, որին անվանել են ի պատիվ հին հույն ողբերգակ Սոփոկլեսի, Սոստենեսը ու Ռայմունդոն, որը նույնպես  եղել է ֆուտբոլիստ։ Երբ Սոկրատեսը 6 տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվում է Ռիբեյրան Պրետու։
Վաղ տարիքից Սոկրատեսը զբաղվել է ֆուտբոլով, նրա առաջին ակումբը եղել է «Ռանո դե Օուրոն»

Սոկրատեսը միաժամանակ ստանում էր բժշկական կրթություն, քանի որ նրա հայրը դեմ էր նրա ֆուտբոլ խաղալուն։ Խաղացել է իր քոլեջի «Քոլեժիո Մարիստա» թիմում։ 16 տարեկանում քոլեջի մարժիչը նրան առաջարկել է աշխատել «Բոտաֆոգո» ակումբում։ Սոկրատեսն ընդունել էր առաջարկն այն պայմանով, որ շարունակի նաև ուսումը։ Այդպես Սոկրատեսը 5 տարի համատեղեց ֆուտբոլն իր մանկաբույժի ուսման հետ միասին։ Նրա խոստովանությամբ ֆուտբոլի մարզումներն ու ուսումն  իրար հետ դժվար էր համատեղեր և այդ դժվարությունները հաղթահարեց համակուրսեցու օգնությամբ։
1976 թվականին Սոկրատեսը դարձավ Սան Պաուլու նահանգի առաջնության լավագույն ռմբարկուն, ինչի վրա ուշադրություն դարձրեցին  երկրի առաջատար ակումբների մասնագետները։
1978 թվականին նա ստացավ իր բժշկի դիպլոմը և անմիջապես ձեռք բերվեց «Կորինթիանս» ակումբի կողմից։ «Կորինթիանսում» հանդես գալու տարիներին ակտիվորեն պայքարել է   Բրազիլիայում ռազմական ռեժիմի դեմ։
1983 թվականին Սոկրատեսը ճանաչվել է Հարավային Ամերիկայի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Նրա փոքր եղբայը՝ Ռաին Բրազիլիայի հավաքականի կազմում 1994 թվականին  դարձել է աշխարհի  չեմպիոն։
«Կորինթիանսից» բացի Սոկրատեսը հանդես է եկել  «Բոտաֆոգո», «Ֆլամենգո», «Սանթոս», «Ֆիորենտինա» ակումբներում։
Կարիերայի ավարտից 15 տարի անց՝ 2004 թվականին Սոկրատեսը մի քանի ամսով եղել է անգլիական «Գարֆորտ Թաուն» ակումբի և մարզիչ և ֆուտբոլիստ։


== Մահ ==
2011 թվականի օգոստոսին  Սոկրատեսը հայտնվել է Ալբերտ Այնշտայնի անվան հիվանդանոցում՝ մարսողական համակարգի արյունահոսության պատճառով։ Սեպտեմբերի սկզբին նա դուրս է գրվել հիվանդանոցից։ Նա խոստովանել է իր հիվանդության պատճառը՝ ալկոհոլի չարաշահում։
Դեկտեմբերի 3-ին Սոկրատեսը նորից տեղափոխվել է հիվանդանոց, այս անգամ սննդային թունավորմամբ։ Նրա մոտ ախտորոշվել է  աղեստամոքսային տրակտի սուր բորբոքում։ Դեկտեմբերի 4-ին, ժամը՝  4:30-ին Սոկրատեսը մահացել է։
Նրա մահից մի քանի ժամ անց  «Կորինթիանսը» Բրազիլիայի առաջնության վերջին տուրում  մրցել է «Պալմեյրասի» հետ  (0:0)։ Խաղը սկսվել է լռության րոպեով՝ ի հիշատակ Սոկրատեսի։


== Նվաճումներ ==


=== Թիմային ===
Սան Պաուլու նահանգի  չեմպիոն (1979, 1982, 1983)
«Ռիոյի գավաթի» գավաթակիր (1986)
Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի չեմպիոն (1986)


=== Անձնական ===
Սան Պաուլու նահանգի լավագույն ռմբարկու (1976)
Հարավային Ամերիկայի լավագույն ֆուտբոլիստ (1983)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография Сократеса
Сократес. «Футбольный Че Гевара». Некрологи Libcom, Guardian и Al Jazeera.
Доктор Сократес Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.