armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ավարտական երեկո

Ավարտական երեկո (նույնպես ավարտական հանդես), արարողություն, որը կապված է ուսումնական հաստատության ավարտման հետ։ Ավարտական երեկոները սովորաբար անցկացնում են դպրոցներում, քոլեջներում, ավագ ուսումնական հաստատություններում։ Արարողությունը հաճախ բաժանվում է երկու մասի՝ պաշտոնական և հանդիսավոր։ Պաշտոնական մասի ժամանակ շրջանավարտներին հանձնում են ատեստատներ և դիպլոմներ։ Հանդիսավոր մասը կապված է կոնկրետ հաստատության տարբեր ավանդույթների հետ, դրա հիմքում հաճախ զվարճալի ծրագիր է ընկած։


== Ավարտական երեկոներ ԱՄՆ-ում ==
ԱՄՆ-ում ավարտական երեկոյի ամսաթիվը նշվում է դպրոցական օրացույցներում որպես degree day։ Այն կապված է դպրոցական կրթության նոր մակարդակի անցնելու հետ։
Եվս մի անվանում․ prom (կրճատ ձև՝ promenade ՝  զբոսնել), օգտագործվում է ավելի հաճախ խոսակցականի և զանգվածային մշակույթի մեջ։
Նմանատիպ արարողությունները անցկացվում են ավագ ուսումնական հաստատություններում այն ժամանակ, երբ ուսանողները գիտական աստիճան են ստանում (բակալավր, մագիստրոս)։ Ամերիկյան քոլեջների ամենահայտնի ավանդույթներից մեկը՝ ակադեմիական գլխարկները օդը նետելն է։


== Վիճաբանություններ ==
Ամբողջ պատմության ընթացքում ավարտական երեկոները եղել են շատ վիճաբանությունների աղբյուր, որոնց մեծամասնությունը կապված է ԼԳԲՏ ուսանողների հետ։

2002 թվականին հոմոսեքսուալիստ դեռահաս Մարկ Հոլին արգելել են հրավիրել իր կավալերին պարերի իրենց միջնակարգ դպրոցում; Հոլը դատի է տվել դպրոցական խորհուրդը և հաղթել։
2009 թվականին Թայլեր Ֆրոստը հեռացվել է իր ընկերուհու ավարտական երեկոյից, որովհետև նրա քրիստոնեական ավագ դպրոցը արգելել է պարերը։ Թեև Ֆրոստի դպրոցի տնօրենը թուղթ է ստորագրել, որի համաձայն Ֆրոստին թույլատրվում է ներկա լինել այդ ավարտական երեկոյին, նա ասել է, որ Ֆրոստը հեռացվելու է, եթե նա մասնակցի դրան։ Սակայն Ֆրոստը դա արել է։
2010 թվականին Իտավամբա շրջանի դպրոցում ավագ դասարանների լսեբուհի ուսանողուհի Քոնսթանս ՄաքՄիլենը խնդրել է իր ընկերուհուն իր հետ գնալ ավարտական երեկո այն դպրոցում, որտեղ նրանք երկուսն էլ սովորում էին։ Տնօրենը մերժել է նրանց և արգելել սմոքինգ հագնել։ Երբ ՄաքՄիլենը վիճարկել է դպրոցի քաղաքականությունը, ավարտական երեկոն չեղյալ է համարվել, ինչը բերել է դրան, որ ՄաքՄիլենը բողոք է ներկայացրել դատարան դպրոցի վրա։ Դատարանի որոշումից հետո, որը ստիպել է, որ դպրոցը անցկացնի ավարտական երեկոն, տեղի ծնողները կազմակերպել են մի այլ գաղտնի հանդես, թողնելով Քոնսթանսին, նրա ընկերուհուն և ևս 5 այլ դպրոցականներին մենակ պաշտոնական դպրոցական հանդեսին։
2014 թվականին ուսանող Քեթի Բիալիին, Օնտարիո նահանգի Սենթ Քաթարինս քաղաքի Սուրբ Խաչի կաթոլիկական միջնակարգ դպրոցից՝ Էլերս-Դանլոսի սինդրոմով, արգելել են մասնակցել ավարտական երեկոյին, որովհետև նրա գնահատականները այդքան բարձր չէին, ինչքան պահանջվում էր, և նա չի կարողացել ավարտել դպրոցը։ Նրա վիճակը չէր թույլատրում կատարել դպրոցական աշխատանքը, և նա հարցրել է տնօրենին, կարող է նա որպես հյուր գնալ երեկոյին, սակայն տնօրենը մերժել է այդ տարբերակը։ Այն պատահարը հասցրել է դրան, որ հասարակությունը աջակցել է Բիալիին սոցիալական ցանցերում։


== Զանգվածային մշակույթի մեջ ==


=== Վավերագրական ֆիլմերում ===


=== Երաժշտության մեջ ===


== Տես նաև ==
Վերջին զանգ


== Ծանոթագրություններ ==
1255

1255 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1255 թվականն է, 
XIII դարի 55-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մարտիտ

Մարտիտ (լաա․ Mars-երկաթի ալքիմիական անվանումը), միներալային նյութ, մագնետիտի (Fe304)՝ հեմատիտի (Fe203) փոխարկվելու արգասիքը։ Մարտիտի առաջացումը տեղի է ունենում մագնետիտի օքսիդացման ընթացքում ինչպես հողմահարման կեղևի զոնայում, այնպես էլ խորքային պայմաններում։ 	Մարտիտային հանքանյութերը համարվում են բարձրորակ երկաթի հանքաքար։
Մեծակտուց որոր

Մեծակտուց որոր (լատ.՝ Larus pacificus) շատ խոշոր որոր, տարածված է Ավստրալիայի ափերին։ Տեսակն ընդգրկում է երկու ենթատեսակ՝ L. p. pacificus հարավ-արևելյան ափերում և Թասմանիայում и L. p. georgii (Ավստրալիայի հարավում և արևմուտքում)։


== Բնութագիր ==

Այս թռչունն ունի 58-66 սմ երկարություն, թևերի բացվածքը կազմում  է 137-157 սմ, իսկ քաշը՝ 0,9-1,18 կգ։ Այս թռչունն ունի հիմնականում սպիտակ գույն թևերի և մեջքի մուգ գունավորմամբ, ոտքերը՝ հզոր և դեղին։ Մեծակտուց որորն ունի հզոր դեղին կտուց՝ կարմիր վերջավորությամբ։
Երիտասարդ թռչունները, ի վերջո, ձեռք են բերում իրենց տեսակին բնորոշ գունավորում և կյանքի չորրորդ տարում տարբերվում են հասուն թռչուններից։


== Վարքագիծ ==
Թռչում են առանձին կամ զույգերով, թռչելու ընթացքում փնտրելով իրենց համար կեր։  Երբեմն թռիչքի ժամանակ բարձրությունից հարձակվում են և որսում ծովոզնիներ և փափկամարմիններ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ագարակ (նկար, Միրո)

«Ագարակ» (կատ.՝ La Masia), Խոան Միրոյի կտավը՝ նկարված նրա կողմից 1921 թվականի ամռան, որն անցկացրել է Մոնտ ռոչ դել Կամպում, և 1922 թվականի ձմռան, որն անցկացրել է Փարիզում, միջև ընկած ժամանակամիջոցում։ Այն իր տեսակով Մոնտ ռոչ դել Կամպում գտնվող և Միրոյի ընտանիքին պատկանող քաղաքամերձ տան գույքագրում է։ Միրոն այս աշխատանքը համարել է կարևոր իր կարիերայի համար՝ այն բնութագրելով որպես գյուղական վայրում իր կյանքի ռեզյումե։ Նկարը ցուցադրվել է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում, որին այն 1987 թվականին նվիրել էր Մերի Հեմինգուեյը Էռնեստ Հեմինգուեյի անձնական հավաքածուից։


== Պատմություն ==

Չնայած նկարիչը ծնվել է Բարսելոնայում, նա մշտապես կապված է եղել գյուղական կյանքի, հատկապես Մոնտ ռոչ դել Կամպի հետ։ Նա վաղ աշխատանքներում արդեն տեսանելի են բնապատկերների ազդեցությունը։
Նկարը Հեմինգուեյին վաճառվել է 5000 ֆրանսիական ֆրանկով։ Հեմինգուեյը 1934 թվականին Cahiers d’Art ամսագրում գրել է. «Ես «Ագարակը» չեմ փոխի աշխարհի որևէ այլ կտավի հետ»։
հետագայում Միրոն Մոնտ ռոչ դել Կամպի տեսարաններն օգտագործել է իր մյուս նկարներում։
Միրոն ասել է, որ նկարի ստեղծման համար պահանջվել է 9 ամիս քրտնաջան աշխատանք՝ օրական 7-8 ժամ, և նշել է, որ 9 ամիսը նաև մարդու հղիության տևողությունն է։ Նա նաև գրել է, որ ցանկացել է ցույց տալ ինչպես սարերը, այնպես էլ մրջյունները և բողոքել է, որ Փարիզում դժար է եղել փոխանցել Կատալոնիայի ոգին։ Միևնույն ժամանակ արվեստի ստեղծագործությունների վաճառողներից մեկը լրջորեն առաջարկել է կտավը բաժանել ութ մասի, որպեսզի այն հեշտ վաճառվի։
Միրոյի ընտանիքին պատկանող տունը՝ Մաս Միրոն, 2006 թվականին հայտարարվել է ազգային հետաքրքրություն ներկայացնող մշակութային սեփականություն։ Ընտանիքի և հասարակական տարբեր հաստատությունների միջև տարիներ շարունակ եղի ունեցած նամակագրությունից հետո պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել այնտեղ ստեղծել «կենդանի թանգարան»։


== Ցուցադրություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Cirlot, Juan-Eduardo Joan Miró. — Barcelona: Cobalto, 1949.
Clavero, Jordi.J Fundació Joan Miró. Foundation's Guide. — Barcelona: Polígrafa, 2010. — ISBN 978-84-343-1242-5
Dupin, Jacques Miró. — Polígrafa, 2004. — ISBN 84-343-1044-9
Lubar, Robert The Mediterranean Miró: conceptions of cultural identity. — Foundation Miró Leonardo Art, 1993.
Malet, Rosa Maria Joan Miró. — Barcelona: Edicions 62, 1992. — ISBN 84-297-3568-2
Martinez Muñoz, Amalia pincelada From Monet to Pollock's gesture. — Ed. Politec University. Valencia, 2000.
Penrose, Roland Art Gallery of the Genios: Miro. — Codex, 1965.
Pescador, Saturnino Joan Miro: hidden intentionality and work-life. — New York: Elsevier Erasmus, 2009. — ISBN 978-84-936972 - 1-1
Rebull Trudell, Melania Joan Miro. — New York, Globe and Polígrafa Editions, 1994.
Raillard, George Miró. — Madrid, 1992.
Suarez, Alicia Universal Art History: Volume IX. — New York: Planet, 1989.


== Արտաքին հղումներ ==
The Farm at the National Gallery of Art in Washington
Աբովյանը Արարատի բարձունքներում

«Աբովյանը Արարատի բարձունքներում», ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1950 թվականին ստեղծած կտավը։ Գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։ Կտավի 1944 թվականին ստեղծված նախապատրաստական էսքիզային «Աբովյանը Արարատի գագաթին» տարբերակը  (1944, կտավ, յուղաներկ, 49×53, Q55423745), գտնվում է Էդուարդ Իսաբեկյան ցուցասրահում։ Արժանացել է Հանրապետական մրցանակի։


== Պատմություն ==
1829 թվականին Էջմիածին է ժամանում Դորպատի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆրիդրիխ Պարրոտը՝ Արարատ լեռը բարձրանալու նպատակով։ Եփրեմ կաթողիկոսն իր քարտուղար և սինոդի թարգմանիչ Խաչատուր Աբովյանին հանձնարարում է ուղեկցել Պարրոտի արշավախմբին։ 1829 թվականի հոկտեմբերի 9-ին նրանք բարձրանում են Մեծ Մասիսի գագաթը։


== Նկարագրություն ==
Էդուարդ Իսաբեկյանը «Աբովյանը Արարատի բարձունքներում» կտավում պատկերել է Արարատ լեռը բարձրացած Խաչատուր Աբովյանին, Ֆրիդրիխ Պարրոտին և ծեր գյուղացուն, որոնք լեռան բարձունքից նայում են հայրենի երկրին։ Գյուղացու համար տասնամյակներ շարունակ աննվաճելի հսկա է թվացել ձյունապատ Արարատը, և այժմ նա այդ բարձունքից նայում է աշխարհին, որը մինչ այդ շատ նեղ ու փոքր էր թվում, այժմ դարձել է անսահման մեծ ու զորեղ։ Ծերունու աչքերում փայլատակում է հայրենի երկրի մինչ այդ չգիտակցված հզորության ու վեհության հպարտությունը… Դառնությամբ ու սիրով է նայում այդ նույն երկրին երիտասարդ Աբովյանը, գեղեցիկ է հայրենի երկիրը, սակայն ինչու՞ այնքան դառն է կյանքը այնտեղ։
Իսաբեկյանի պատկերած Արարատի բարձունքը դառնում է յուրատիպ խորհրդանիշ՝ մարդկային մտքի բարձունքի խորհրդանիշ, որտեղից ծնվում են հայրենի երկրի ճակատագրի հանդեպ նոր խոհեր, զգացմունքներ, հույզեր, որոնք պայքարի են կոչում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը
Փոքր Կոլիշլեյ

Փոքր Կոլիշլեյ (ռուս.՝ Малый Колышлей), գետ Ռուսաստանում, հոսում Ատկարսկովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Կոլիշլեյ գետի աջ ափին՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 26 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010300112107000008061
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000806
Ավազանի կոդը - 05.01.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ավստրիայի քաղաքների ցանկ

Ստորև ներկայացվում է Ավստրիայի՝ 2014 թվականի տվյալներով 10000 և ավելի բնակչություն ունեցող քաղաքների ցանկը։
Թավատառով նշված են երկրամասերի վարչական կենտրոն հանդիսացող քաղաքները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Map showing Austria's cities
Inhabited places of Austria database Archived 2006-02-13 at the Wayback Machine.
Ուզիգոնտի

Ուզիգոնտի (ռուս.՝ Узигонты), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տիգրան Գասապյան (այլ կիրառումներ)

Տիգրան Գասապյան անուն ազգանունը կարող է վերաբերել՝

Տիգրան Ա. Գասապյան (՞-1915), բժիշկ։
Տիգրան Պետրոսի Գասապյան (մոտ 1883-1915), բժիշկ, բանաստեղծ։
Բորգո Սան Ջակոմո

Բորգո Սան Ջակոմո (իտալերեն՝ Borgo San Giacomo), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։

Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի տվյալների կազմում է 4606 մարդ, խտությունը՝ 159 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25022։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Աթեյան

Աթեյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Քվեդա Սիմոնեթ

Քվեդա Սիմոնեթ (վրաց.՝ ქვედა სიმონეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Թերջոլայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2027 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կանդալակշայի ծոց

Կանդալակշայի ծոց (կարել.՝ Kandalakši, Kandalahti), ծոց Կարելիայի հանրապետության և Մուրմանսկի շրջանի տարածքում, որոնք իրենց հերթին գտնվում են Ռուսաստանի Դաշնության հյուսիսարևմտյան շրջանում։
Ձևավորելով Սպիտակ ծովի հյուսիսարևմտյան մասը՝ Կանդալակշան այս ծովի ամենամեծ չորս ծովածոցերից մեկն է։ Մյուս երեքն են՝ Օնեգայի ծոցի հարավարևմուտքում, Դվինայի ծոցի հարավում և Մեզենի ծոցի հարավարևելքում։ Կանդալակշայի ծոցի հյուսիսում է գտնվում Կոլայի թերակղզին, իսկ Կանդալակշա քաղաքը նրա հյուսիսային շրջանում է։
Քաղաքից տասը կիլոմետր հեռավորությամբ գտնվում է նավթի նոր հանք Վիտինոն։ Կանդալակշա բնապահպանական արգելոցն ներառում է ծովածոցի ափամերձ շրջանները և ծոցի շատ կղզիներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տումարսալ

Տումարսալ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լիամ Բոյս

Լիամ Բոյս (անգլ.՝ Liam Boyce, ապրիլի 8, 1991(1991-04-08), Բելֆասթ, Հյուսիսային Իռլանդիա, Միացյալ Թագավորություն), հյուսիսիռլանդացի ֆուտբոլիստ, «Հարթ Օֆ Միդլթիան» ֆուտբոլային ակումբի և Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվող։


== Ակումբային կարիերա ==
Բոյսը ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Կլիֆտոնվիլ» ակումբում։ Իր մեկնարկային մրցաշրջանի բոլոր մրցույթներում խփել է 19 գնդակ՝ դառնալով ակումբի լավագույն ռմբարկու։ 2010 թվականին Լիամի նկատմամբ ակտիվ հետաքրքրություն է ցուցաբերել շոտլանդական «Սելտիկ»-ը և գերմանական «Գրոյտեր Ֆյուրտ»-ը, բայց արդյունքում նա տեղափոխվել է Բրեմենի «Վերդեր II», որտեղ ոչ երկար ժամանակ հանդես է եկել փոխարինող կազմում։ 2012 թվականին սկզբին Բոյսը վերադարձել է «Կլիֆտոնվիլ» ակումբ։ Վերադառնալուց հետո վերջին մրցաշրջանում նա օգնել է ակումբին հաղթել Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլի առաջնությունը և Գավաթը և դարձել է առաջնության լավագույն ռմբարկու։ Հաջորդ մրցաշրջանում Բոյսը ամբողջությամբ կրկնել է ձեռքբերումը և հաղթելով առաջնությունը, սակայն դարձել է հարձակվողների ցուցակում երրորդը։
2014 թվականի ամռանը ավարտվել է Լիամի պայմանագիրը և նա ազատ գործակալի իրավունքով տեղափոխվել է «Ռոս Քաունթի»։ Օգոստոսի 10-ին  «Սենտ Ջոնսթոն»-ի դեմ խաղում առաջնաելույթ է ունեցել Շոտլանդիայի Պրեմիեր լիգայում։ Օգոստոսի 16-ին «Կիլմարնոկ»-ի դեմ խաղում Բոյսը խփել է իր առաջին մեկնարկային գոլը «Ռոս Քաունթ»-ի կազմում։ 2015 թվականի ապրիլի 13-ին «Սենթ Միրեն»-ի դեմ խաղում նա հեթ-տրիկ է արել։ 2016/2017 մրցաշրջանում Լիամը դարձել է թիմի լավագույն ռմբարկու։
2017 թվականի ամռանը Բոիսը տեղափոխվել է անգլիական «Բերթոն Ալբիոն»՝ ստորագրելով եռամյա պայմանագիր։ Մի քանի շաբաթ անց Լիամը ստացել է ծնկի լուրջ վնասվածք։


== Միջազգային կարիերա ==
2011 թվականի փետրվարի 9-ին Ազգերի գավաթում Շոտլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում Բոյսը նորամուտ է ունեցել Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում։ 2017 թվականի հունիսի 2-ին Նոր Զելանդիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Լիամը խփել է առաջի գոլը ազգային թիմի կազմում։


=== Գոլ Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականի կազմում ===


== Ձեռքբերումներ ==
Ակումբային

«Կլիֆտոնվիլ»Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլի առաջնությու  ն 2012/13
Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլի առաջնությու ն 2013/14
2012/13 Լիգայի գավաթի դափնեկիր
2013/14 Լիգայի գավաթի դափնեկիրԱնհատական

Հյուսիսային Իռլանդիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու (29 գնդակ) - 2013/14
Շոտլանդիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու (23 գնդակ) - 2016/17


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на sports.ruArchived 2017-09-21 at the Wayback Machine.
Profile at Irish FA
Կիաքսար

Կիաքսար, Կիաքսարես (հուն. Κυαξα΄ρηζ, ծն. թ. անհայտ — մ.թ.ա. 585), Մարաստանի թագավոր մ.թ.ա. 625 թ.-ից։ Մ.թ.ա. 616-615 թթ.-ին գրավել է Մանան, Ասորեստանի հնագույն պաշտամունքային և մշակութային կենտրոն Աշուրը։ Մ.թ.ա. 614 թ.-ին դաշնակցել է Բաբելոնի հետ՝ ընդդեմ Ասորեստանի։ Մ.թ.ա. 612 թ.-ին դաշնակիցները գրավել և ավերել են Ասորեստանի մայրաքաղաք Նինվեն, մ.թ.ա. 605 թ.-ին կործանել Ասորեստանը։ Նինվեի գրավման ժամանակ նրան օգնել է Պարույր Սկայորդին, որին Կիաքսարը ճանաչել է Հայոց թագավոր։ Արշավել է Լիդիայի (Լյուդիա) թագավոր Ալիատտեսի դեմ։ Վճռական ճակատամարտի ժամանակ (մ.թ.ա. 585, ըստ ոմանց՝ 597) տեղի է ունեցել արևի խավարում։ Կողմերը հաշտություն են կնքել և սահման հաստատել Հալիս գետը։ Կիաքսարի օրոք Մարաստանը դարձել է հզոր պետություն։ Կիաքսարի մահից հետո նրան հաջորդել է որդին՝ Աստիագեսը (Աժդահակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Առնոլդ Կլեմոլա

Առնոլդ Կլեմոլա (անգլ.՝ John E. Willis, փետրվարի 20, 1931(1931-02-20), Pomfret, Ուինդհամ շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ - հունվարի 5, 2019(2019-01-05), Սանտա Քրուզ, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Լիկի աստղադիտարանում։
Գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատել է Լիկի աստղադիտարանում։ 1967-1984 թվականները հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 16 աստերոիդ, որոնցից կեսը նա հայտնաբերել է Կառլոս Սեսկոի հետ համատեղ։ Հայտնաբերել է նաև 68P/Կլեմոլա կարճ պարբերությամբ գիսաստղը։
Նրա պատվին է անվանվել (1723) Կլեմոլա աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Յուն Յու Սուն

Յուն Յու Սուն (հանգըլ՝ 윤유선, հունվարի 17, 1969(1969-01-17), Սեուլ, Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասանուհի։ Յունը սկսել է իր կարիերան 1974 թվականին որպես երեխա դերասանուհի, և շարունակել է ակտիվ գործունեությունը կինոյի և հեռուստատեսության մեջ, մասնավորապես «Երկու կանանց պատմությունը» (1994 թ.), «Նույնիսկ եթե քամին փչում է» (1995 թ.), «Բարձր հարված». «Կարճ ոտքերի վրեժը» (2011 թ.), և «Մեկ այլ խոստում» (2014 թ.):


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստասերիալ ===


== Ծանոթագրություններ ==
(1189) Տերենցիա

(1189) Տերենցիա (անգլ.՝ Terentia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1930 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Գրիգորի Նեույմինի կողմից Սիմեիզում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,928958 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5877 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2702 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1830,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196623 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,87° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1189) Տերենցիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կրոնը Բուլղարիայում

Կրոնը Բուլղարիայում, կրոնական համոզմունքների ամբողջություն է, դավանանքի ազատություն, որն ամրագրված է Բուլղարիայի քաղաքացիների համար՝ Բուլղարիայի սահմանադրությամբ։ Բուլղարիայի քաղաքացիներն ունեն կրոնական դավանանքի ազատություն։ Կրոնական համայնքներ ու հաստատությունները պետությունից անջատ են և չի կարող օգտագործվել քաղաքական նպատակներով։
Ըստ 2011 թվականի Բուլղարիայի պաշտոնական մարդահամարի արդյունքների՝ երկրի բնակչության 78,2 %-ն իրեն համարում է կրոնական։

Բուլղարիայում բողոքականները


== Ծանոթագրություններ ==
Կորեկ (Եվդոկիայի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կորեկ (այլ կիրառումներ)Կորեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոսաս

Ռոսաս (իսպ.՝ Rosas, բասկ.՝ Roses, կատ.՝ Roses), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Ժիրոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտ Էմպորդա շրջանում։ Զբաղեցնում է 45,90 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 20 418 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է - 61 կմ։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (կատ.) (անգլ.) (ֆր.) (գերմ.)
Fundación Roses Història i Natura (կատ.) (անգլ.) (ֆր.) (իսպ.)
Página web oficial del Puerto deportivo de Roses
Roses — informationes
Օրամար

Օրամար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Օրամարի գավառակում: Գտնվում էր Մեծ Զաբ գետի միջին հոսանքի ձախ ափին: Հանդիսանում էր գավառակի կենտրոն:


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 400 տուն բնակիչ:


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աբաջի

Աբաջի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստորին Բավարիա

Ստորին Բավարիա (գերմ.՝ Niederbayern, բավ․՝ Niedabayern), Բավարիա երկրամասի վարչական շրջաններից մեկը, Լանդսհութ կենտրոնով։ Բնակչության խտությունը 115 մարդ/կմ² է։ Շրջանին սահմանակցում են Չեխիան, Ավստրիան և բավարական վարչական շրջաններ Վերին Պֆալցը, Վերին Բավարիան։
Ստորին Բավարիա անունը ծագել է Դանուբի շրջակայքի հարաբերական դիրքի պատճառով։


== Վարչական բաժանում ==


== Տես նաև ==
Բավարիա
Վերին Բավարիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի պաշտոնական կայք
Ստորին Բավարիայի կառավարության պաշտոնական կայք
«Ստորին Բավարիա» պորտալ
Ստեփան Բադալյան

Ստեփան Վարդգեսի Բադալյան (դեկտեմբերի 24, 1931(1931-12-24), Սևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 2007, Գյումրի, Հայաստան), հայ երկրաֆիզիկոս։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1988), պրոֆեսոր (1994):


== Կենսագրություն ==
Ստեփան Բադալյանը ծնվել է 1931 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, Սևան քաղաքում։ Հետագայում ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան, որտեղ նա 1949  թվականին ավարտել է 26  կոմիսարների անվան դպրոցը։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետի երկրաֆիզիկայի բաժինը՝ ստանալով երկրաբան-երկրաֆիզիկոսի մասնագիտություն և նույն թվականին գործուղվել է աշխատանքի Ուրալի երկրաֆիզիկական արշավախումբ։ 1961 թվականին ՀԽՍՀ ԳԱ Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտի հրավերով տեղափոխվել է Լենինական, որտեղ աշխատել է որպես գիտական քարտուղար (1961-1964), հանքային երկրաֆիզիկայի բաժնի վարիչ (1966-1989), գիտական գծով փոխտնօրեն (1972-1973, 1978-1981), տնօրեն (1973-1978, 1981-1989): 1972 թվականին «Ընդգետնյա էլեկտրահետախուզություն հարուցված բևեռացման մեթոդով» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ ստանալով տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1988 թվականին պաշտպանել է «Ընդգետնյա երկրաֆիզիկական մեթոդների ֆիզիկաերկրաբանական հիմունքները հանքային ֆորմացիաների հիմնական տիպերի ուսումնասիրման դեպքում (ՀԽՍՀ հանքավայրերի օրինակով)» թեմայով դոկտորական թեզ։
Բադալյանը հեղինակ և համահեղինակ է բազմաթիվ գիտական հոդվածների և 3 մենագրությունների։ 1986 թվականին տպագրել է Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտի 25-ամյակին նվիրված հուշագիրքը։ Ստեփան Բադալյանը զգալի ավանդ ունի Հայաստանում ընդգետնյա երկրաֆիզիկայի զարգացման, մետաղային օգտակար հանածոների հետախուզման արդյունավետությունը բարձրացնելու գործում, մեծ ներդրում ունի ՀՀ ԳԱԱ Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտում գիտական նոր ուղղությունների զարգացման, գիտական նոր ստորաբաժանումների կազմակերպման, գրադարանային ֆոնդի հարստացման, ինստիտուտը երիտասարդ կադրերով համալրելու, գիտության և արտադրության կապի ամրապնդման գործում։ Դասավանդել է Գյումրիի պետական մանկավարժական ինստիտուտում։


== Անդամակցություն ==
ԽՍՀՄ հետախուզական երկրաֆիզիկայի Գիտական խորհրդի Երկրի էլեկտրականության և էլեկտրամագնիսական մեթոդների ուսումնասիրման բաժանմունքի անդամ։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր։ ՙ
Աշխատանքի արիության համար մեդալ։
ՀԽՍՀ ԳԱ Գովասանագիր և այլ պատվոգրեր։


== Երկեր ==
Շիրակի գիտնականների գործունեությունը կենսագրականներում։ Ս. Վ. Բադալյան, Երևան, Տիգրան Մեծ, 2009։
Подземная электроразяедка на рудных месторождениях Армении, Е., 1980 (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մաթուսաղա եպիսկոպոս

Մաթուսաղա, (ծն. թ. անհտ. – մոտ 652), հայ փիլիսոփա գիտնական, հոգևոր գործիչ։ Կենսագրական ստույգ տվյալներ մեզ չեն հասել։ Մաթուսաղա կազմակերպել է Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի գործերի մեկնությունները։ 633-ի Կարինի ժողովում դավանաբանական վեճի ժամանակ կարդացվել է Մաթուսաղաի թուղթը, որտեղ հեղինակը հիմնավորապես մերժել է քաղկեդոնականությունը։ 634-ից եղել է Սյունիքի եպիսկոպոսը։ Ստեփանոս Օրբելյանը իր «Պատմութիւն նահանգին Սիսական» գրքում նրան անվանում է ժամանակի մեծ քերթող, փիլիսոփա, ճարտասան և հմուտ հոգևոր գործիչ՝ «…լի ամենայն իմաստությամբ և կատարեալ գիտութեամբ» (էջ 112)։
Յոսեմիթ ջրվեժ

Յոսեմիթե (անգլ.՝ Yosemite Falls), Հյուսիսային Ամերիկայի ամենաբարձր ջրվեժներից մեկը։ Գտնվում է Կալիֆոռնիայի Յոսեմիթե ազգային պարկում։ Յոսեմիթ ջրվեժը աշխարհում 20-րդ ամենաբարձր ջրվեժն է։
Ջրվեժի ընդհանուր բարձրությունը 739 մ է։ Այն բաժանվում է երեք հատվածի։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ ժայռի երկու հորիզոնական կոտրվածքների համակարգերը հատվում են ուղղահայաց կոտրվածքների համակարգի հետ։ Մեկ հորիզոնական համակարգը գտնվում է վերին ջրվեժի հիմքում, մյուսը՝ ստորին։ Այսպիսով, ուղղահայաց անկայուն կոտրվածքների ձևավորման համակարգը փոխազդում է հորիզոնական, տեռասի ձևավորման հետ։ Վերին Յոսեմիթի ջրվեժի բարձրությունը 435 մ է։ Այն սնուցվում է Յոսեմիթե-Կրիկ գետից։ Միջին և ստորին ջրվեժների բարձրությունը, համապատասխանաբար, 206 և 98 մ է։ Ձմռանը վերին ջրվեժի ջրի սպառումը կարող է զգալիորեն կրճատվել։ Ցածր ջրվեժի ջրի նվազագույն սպառման ժամանակահատվածը տևում է հուլիսի վերջից օգոստոս-հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածը. առավելագույն սպառումը տեղի է ունենում գարնանը և ամռան սկզբին։
Ջրվեժը տուրիստական հայտնի այցելավայր է։
Ջրվեժից ոչ հեռու գտնվում է Գալեն Քլարկի գերեզմանը՝ առաջին ռեյնջեր և Յոսեմիթե ազգային պարկի հիմնադիրը։


== Ավանիչների լեգենդը ==
Յոսեմիթյան հովտի ավանիչի հնդիկները անվանում էին ջրվեժը Չոլոկ (անգլ.՝ Cholock) և հավատում էին, որ մի քանի կախարդների ոգիներ, որոնք կոչվում են Պոլոթի (անգլ.՝ Poloti), ապրում էին ջրվեժի հիմքում։ Ավանիչի լեգենդն ասում էր, որ ժամանակին մի կին գնացել էր դույլով ջուր հավաքելու, բայց այն դուրս հանեց օձերով լի։ Ի պատիժ նրան, որ կինը խանգարեց հոգիների հանգիստը, այդ օրվա երեկոյան նրանք փոթորիկներով տեղափոխեցին և խորտակեցին ջրվեժի հիմքում գտնվող տունը՝ կնոջ և նրա երեխայի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ահար (այլ կիրառումներ)

Ահար, կարող է վերաբերել՝

Ահար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում
Ահար - գյուղաքաղաք Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհամասում
Ահար - գետ Ատրպատականում, Արաքսի ավազանում
Ահար - լեռ Արցախում, հիշատակված է Ղևոնդ Ալիշանի «Տեղագիր Հայոց Մեծաց»-ում
Ծաղիկների գիրք

Ծաղիկների գիրք անգլիացի նկարիչ Էդվարդ Բյորն-Ջոնսի 38 շրջանաձև նկարչական ստեղծագործություններից բաղկացած շարք, հեղինակն այն  վրձնել է 1882-1898 թվականներին։ Նկարներում ինքնին պատկերված չեն ծաղիկներ, բայց դրանք  ոգեշնչված են ծաղիկների անուններով,  ինքը՝ նկարիչն իր ստեղծագործությունն անվանել է  «ծաղիկների անվանումների վերաբերյալ պատկերազարդումների շարք», նկարչի կնոջ՝ Ջորջիանի  խոսքերով նկարներում ոչ մի ծաղիկ պատկերված  չէ։ Այդ ջրանկարչական աշխատանքները պատվերով չեն ստեղծվել, այլ ստեղծվել են սեփական հաճույքի համար։ 1905 թվականին Ջորջիանա Բյորն-Ջոնսը  սահմանափակ տպաքանակով  հրատարակել է «Ծաղիկների գիրքը»։


== Տեղեկատվություն աշխատանքի մասին ==

Նկարները նկարվել են ջրաներկով, գուաշով և ոսկեզօծվել, պատկերների թեման հիմնականում Ռոտտինգդին գյուղի բնապատկերն է, որտեղ գտնվել է նկարչի  ամառանոցը, պատկերներում կան նաև թեմաներ գրական ստեղծագործությունների սյուժեներից,  Արթուրյան լեգենդներից և Աստվածաշնչից։ Էդվարդ Բյորն-Ջոնսը ծաղիկների անվանումները հավաքել է տարբեր աղբյուրներից, դրանց մեծ մասի անվանումները նա իմացել է  տիկին Էլեանոր Լեյտոն Ուորենից, նրան ուղղված նամակում  նկարիչը խնդրում է ծաղիկների մասին ինչքան հնարավոր է շատ ինֆորմացիա հայտնել, քանի որ ցանկացել է, որ  նկարն ու անվանումը միասնական լինեին, իսկ ծաղիկների բազմաթիվ անուններից շատ դժվար է ընտրել այն միակ անվանումը, որը հատուկ կլիներ նկարին։


== Հրապարակում ==
Նկարչի մահից հետո ջրանկարչական նկարները մնացել են նրա կնոջ՝ Ջորջիաննայի մոտ, և  1905 թվականին  նա հրապարակել է այն  300 տպաքանակով։ Տպագրությունից հետո նկարների կրկնօրինակների վրա ձեռքով  ջրաներկով նկարել են։ Կրկնօրինակները վաճառվել են ինչպես գրքի տեսքով, այնպես էլ տուփերով՝ առանձին պատկերազարդ էջերով։
«Ծաղիկների գրքի»  աշխատանքների ֆաքսիմիլեն գտնվում է Բիրմինգեմի և Դելավերայի գեղարվեստական թանգարանների հավաքածուներում։ 1994  թվականին  Taschen  հրատարակչությունը  հրապարակել է «Ծաղիկների գիրքը»՝ օգտագործելով  տպագրության ժամանակակից մեթոդներ։
1909 թվականին Բրիտանական թանգարանը Ջորջիանա Բյորն-Ջոնսից ձեռք է բերել ջրանկարների բնօրինակների ալբոմը։

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ալաջադամ

Ալաջադամ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
Սիդոնի բերդ

Սիդոնի ամրոց (արաբ․՝ قلعة صيدا البحرية‎‎), Սիդոնի միջնադարյան ամրոցի ավերակները (Լիբանան)։


== Պատմություն ==
Սիդոն քաղաքը գտնվում է Միջերկրական ծովում` Լիբանանի ափերին։ Հին կառույցը ունեցել է կրոնական, քաղաքական և առևտրային նշանակություն։ Այն 13-րդ դարում կառուցվել է ոչ մեծ կղզու վրա խաչակիրների կողմից։ Կղզին ցամաքի հետ կապված էր նեղ, 80 մետր երկարություն ունեցող պարանոցով։ Նախկինում ամրոցի տեղում կառուցված է եղել Մելգարտի(Мелькарт) տաճարը (փյունիկյան տարբերակով Հերակլեսի)։
Ամրոցը քանդվել է մամլուքներիի կողմից։ Նրանք, խաչակիրներից խլելով ամրոցը, ավերել են, բայց հետագայում վերակառուցել են և ավելացրել երկար խճուղի։ Հետագայում բերդը չի օգտագործվել։ Նրա ամենավնասված մասերը նորից վերականգնվել է XVII դարում Ֆահր ադ-Դին II-ի կողմից։
Կա ենթադրություն, որ կղզու վրա, որտեղ կառուցված է ամրոցը, նախկինում գտնվել է Փյունիկիայի թագավորի պալատը և մի քանի ճարտարապետական հուշարձաններ, որոնք ոչնչացել են Ասարխադդոնի կողմից, նաև երկրաշարժերից։
Կղզին քաղաքի վրա հարձակումների ժամանակ ծառայել է որպես ապաստարան։ Մեծ Սիդոնը, Փոքր Սիդոնը, հզոր ամրոցը, աշտարակները և ամրոցները հիշատակվում են ասորեստանյան արքա Սինաքերիբի արձանագրություններում։


== Նկարագրություն ==
Այսօր ամրոցը կազմված է երկու աշտարակից` իրար միացված պատով։ Հռոմեական ամրոցներում աշտարակների արտաքին պատերն օգտագործվել են որպես հորիզոնական պաշտպանության տարր, որոնք սովորաբար կառուցվում էին բնակելի տարածքներին մոտ։ Մուտքից ձախ գտնվող արևմտյան ուղղանկյուն աշտարակը առավել լավ է պահպանվել։ Պարուրաձև աստիճանը բարձրանում է դեպի տանիք, որտեղ գտնվում է օսմանյան կայսրության ժամանակներում կառուցված մզկիթը։ Տանիքից հիանալի տեսարան է բացվում դեպի հին քաղաքը և ձկնորսական նավահանգիստը։ Արևելյան կողմի աշտարակը լավ չի պահպանվել։ Այն կառուցվել է երկու փուլով։ Ներքևի մասը թվագրվում է խաչակիրների ժամանակով, իսկ վերևի մասը կառուցված է մամլուքների կողմից։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Sidon (Pamphlet), Ministry of Tourism of Lebanon, Arab Printing Press, 2009
Sea Castle. Lonely Planet Review for sea castle. Lonely Planet
Sidon.Discover Lebanon. Lebanon Guide.
Sidon in History. Old engraving of Saida and the Sea-Castle. Al-Mashriq.
Sidon. Amenagement et urbanisme. Culture and Heritage Report.p 9.2
Պոգրուզնայա

Պոգրուզնայա (ռուս.՝ Погрузная), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Կոշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1679 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էկլեր

Էկլեր ( ֆր.՝ éclair, թարգմանաբար՝ կայծակ, լուսարձակում), ֆրանսիական աղանդեր, ունի երկարավուն կարկանդակի ձև, եփովի խմորով ու կրեմով (որպես կանոն՝ եփովի)։ Էկլերի հեղինակ է համարվում ֆրանսիացի խոհարար Մարի Անտուան Կարեմը։ Տարածվել է XIX դարում։ Առաջին հիշատակումներից անգլալեզու գրականության մեջ եղել 1884 թվականի «Boston Cooking School Cook Book» գրքում։
ԱՄՆ–ում հաճախ էկլերները կոչում են «երկար Ջոն» (անգլ.՝ long john), որոնք երկարավուն ուռուցիկ քաղցրաբլիթներ են (բաղադրատոմսով չեն տարբերվում հայտնի «doughnut»–ից)։
Գերմանիայում էկլերին ասում են գերմանական հին անվանումներով՝ «սիրային ոսկոր» (Liebesknochen), «նապաստակի թաթ» (Hasenpfote) կամ «Սրճային չորսու» (Kaffeestange)։


== Աղբյուրներ ==
Подробный рецепт пирожных-эклеров Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիոն շրջան (Կենտուկի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարիոն շրջան (այլ կիրառումներ)Մարիոն շրջան (անգլ.՝ Marion County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 899 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.820 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լեբանոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1834 թ.։
Կիննույիե

Կիննույիե (էստ․՝ Kõnnujõe), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տաբիվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կամիշև (Զիմովնիկի շրջան)

Կամիշև (ռուս.՝ Камышев), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Կամիշևսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։


== Ծանոթագրություններ ==
(1475) Յալթա

(1475) Յալթա (անգլ.՝ Yalta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Պելագեյա Շայնի կողմից Սիմեիզում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,348749 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9539 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7436 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1314,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27381 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,5° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1475) Յալթա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լախամի (Մեստիայի շրջան)

Լախամի (վրաց.՝ ლახამი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 680 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մեստիայից հեռու է 70 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 168 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բելոուսովկա (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲելոուսովկաԲելոուսովկա (ուկրաիներեն՝ Білоусівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1746 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բելոուսովկա գյուղում բնակվում էր 1 274 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3429 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(400) Դակրոսա

(400) Դակրոսա (անգլ.՝ Ducrosa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1895 թվականի մարտի 15-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,128302 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7665 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4901 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2020,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178132 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(400) Դակրոսա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պողոս Ա Սսեցի

Պողոս Ա Սսեցի (1374 - 1382), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1374 թ.-ից։ Հաջորդել է Կոստանդին Ե Սսեցուն։ Ծննդյան թիվն ու վայրն անհայտ են։ Մահացել է 1382 թ.-ին Սիս քաղաքում։
Եղել է Սսի կաթողիկոսարանի միաբաններից, աչքի է ընկել իր հեղինակությամբ ու ազդեցությամբ։ Կաթողիկոս է ընտրվել Հայոց թագավորության չորս խնամակալների և բարձրաստիճան հոգևորականության հավանությամբ։
1375 թ.–ին Պողոս Ա Սսեցին բարձրաստիճան բոլոր հոգևորականների և մայրաքաղաքի ամբողջ բնակչության հետ դիմավորել է Լևոն Զ Լուսինյանին և մեծ հանդեսով քաղաք առաջնորդել։ Վերջինիս՝ լատինական ծեսով թագավոր օծվելու ցանկությունը առաջ է բերել ոչ միայն Հայոց կաթողիկոսի, այլ նաև հասարակ ժողովրդի զայրույթն ու հակակրանքը։
Պողոս Ա Սսեցին ջանք չի խնայել՝ պաշտպանելու Հայոց եկեղեցու իրավունքներն ու սկզբունքները թագավորի և նրան շրջապատող լատինների ոտնձգություններից։ Հայ իշխանների հետ մասնակցել է Սսի հերոսական պաշտպանությանը և իր ներկայությամբ ոգեշնչել է մարտնչողներին։ Կաթողիկոսն անձամբ է բանակցություններ վարել արաբական միացյալ հրամանատար Աբուբաքրի հետ և, ելնելով ստեղծված ծանր դրությունից՝ որոշել է քաղաքը հանձնել։
1375 թ.-ի ապրիլին Պողոս Ա Սսեցին Լևոն Զ թագավորի և այլ մեծամեծ իշխանների հետ գերեվարվել է Հալեպ, ապա՝ Կահիրե։ 1375 թ.-ի վերջերին ազատվել է գերությունից, վերադարձել Սիս և, համակերպվելով օտարերկրյա նոր տիրակալի հետ, շարունակել իր գահակալությունը։
Կաթողիկոսական գահին Պողոս Ա Սսեցուն հաջորդել է Թեոդորոս Բ Կիլիկեցին։


== Գրականություն ==
Հովհան Դարդել, Ժամանակագրութիւն Հայոց, Ս. Պետերբուրգ, 1891
Օրմանյան Մ., Ազգապատում, հատ. Բ, Ս. Էջմիածին, 2001
Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի (Նորաշեն)

Սուրբ Գրգոր եկեղեցի, հայկական առաքելական ավերված եկեղեցի ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանի Նորաշեն գյուղում։


== Պատմություն ==
Գտնվում էր պատմական Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Երնջակ գավառում։ Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին կառուցվել էր մինչև 12-13-րդ դարերը։ Ավերվել է 16-րդ դարի կեսերին։
Միակ աղբյուրը որում հիշատակվում է եկեղեցին 1357 թվականին եկեղեցում գրչագրված Ավետարան է։ Ավետարանը կազմել էր ծաղկող ու գրչագրող Գավազանը։ Ավետարանի հիշատակարանում գրված էր.


== Տես նաև ==
Ջուղայի շրջան
Նորաշեն
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Նորաշեն)
Սուրբ Աստվածածին վանք (Նորաշեն, Ջուղայի շրջան)
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Նորաշեն)
Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ (Նորաշեն)


== Գրականություն ==
Այվազյան, Արգամ (1980) Նորաշենի ճարտարապետական հուշարձանները. Լրաբեր Հասարակական Գիտությունների, № 8 . pp. 110–115. ISSN 0320-8117


== Ծանոթագրություններ ==
Լիսաբոնի տոնածառ

Լիսաբոնի տոնածառ (պորտ.՝ A árvore de Natal de Lisboa), ամանորյա արհեստական տոնածառ Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոնում, որը կանգնեցվել է 2004 թվականին։
2005 թվականին Լիսաբոնի տոնածառը գրանցվեց Գինեսի ռեկորդների գրքում, որպես Եվրոպայի ամենամեծ տոնածառ։ Պորտուգալական տոնածառի բարձրությունը պայմանական է, և փոփոխվում է ամեն տարի։ Առավելագույն բարձրությունը գրանցվել է 2007 թվականին՝ հասնելով 76 մետրի։
Տոնածառը առաջին անգամ կանգնեցվել է Լիսաբոնում 2004 թվականին՝ Կոմերսիո հրապարակում։ 2007 թվականին տոնածառը կանգնեցվել է երկրի երկրորդ խոշոր քաղաում՝ Պորտուում։ 2008 թվականին այն վերադարձել է Լիսաբոն և այս անգամ կանգնեցվել Էդուարդ VII-ի անվան այգում։
2007 թվականին Լիսաբոնի տոնածառը և Ռումինիայի Բուխարեստի քաղաքի տոնածառները մրցեցին Եվրոպայի ամենաբարձր տոնածառի տիտողի համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Գադու Բրավու

Գադու Բրավու (պորտ.՝ Gado Bravo), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի գյուղատնտեսական շրջան (մարզ)ում։ Մտնում է Ումբուզեյրուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8363 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 192,424 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 43,5 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 14.761.198,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.749,99 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,527 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Կոկանուռգա

Կոկանուռգա (էստ․՝ Kokanurga), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մյուս Իշայր

Մյուս Իշայր, գրաբար՝ Միւս Իշայր, գավառ Մեծ Հայքի Մոկք նահանգի կազմում։


== Տես նաև ==
Մոկք
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Թիմ Ռոբինս

Թիմոտի Ֆրենսիս Ռոբինս (անգլ.՝ Timothy Francis Robbins , հոկտեմբերի 16, 1958(1958-10-16)[…], West Covina, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ և կոմպոզիտոր։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Փախուստ Շոուշենկից», «Կորցնելու ոչինչ չկա», «Խորհրդավոր գետը», «Բառերի խորհրդավոր կյանքը» և «Ճանապարհ դեպի Առլինգթոն» ֆիլմերից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոխանովկա (գյուղ, Կեգիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոխանովկաԿոխանովկա (ուկրաիներեն՝ Коханівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1880 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոխանովկա գյուղում բնակվում էր 290 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,499 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 581,16 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սահակ Սևադա

Սահակ Սևադա (մոտ․ 895-940), հայ իշխան հայկական Առանշահիկների իշխանատոհմից (արքայատոհմից), Գարդմանքի կառավարիչ, Աշոտ Բ Երկաթի աներ։ 
Ատրներսեհի որդի Սահլի թոռը, Համամ Գրիգորի որդին։ Ժառանգական տիրույթ Փառիսոսին միացնելով Ուտիք նահանգի Գարդմանք և Ձորոգետ գավառները, ստեղծել է ընդարձակ ու հզոր իշխանապետություն։ Փեսային՝ Հայոց արքա Աշոտ Բ Երկաթին օժանդակել է ամրապնդելու հայկական միացյալ թագավորությունը, վերջինիս հետ ճնշել Մովսես Ուտեացու ապստամբությունը։ Մյուս դստերը՝ Շահանդուխտին, կնության է տվել Սյունիքի գահերեց իշխան Սմբատին (հետագայում՝ Սյունիքի թագավոր Սմբատ Ա)։ Երբ Աշոտ Բ Երկաթի և Սյունիքի իշխանների հարաբերությունները սրվել են, Սահակ Սևադա անցել է վերջիններիս կողմը։ Աշոտ Բ Երկաթը ճակատամարտում պարտության է մատնել Սահակ Սևադաին և գերել նրան։ Սահակ Սևադա և նրա որդի Գրիգորը կուրացվել են, հավանաբար նաև գրկվել Ուտիքի տիրույթներից։ Սահակ Սևադաի որդի Սենեքերիմը (Հովհաննես–Սենեքերիմ) իշխել է Փառիսոսում, հիմնադրելով Փառիսոսի թագավորությունը։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Մերլո (Բուենոս Այրես)

Մերլո (Բուենոս Այրես) (իսպ.՝ Merlo), քաղաք, տեղակայված նույնանուն մարզում, Բուենոս-Այրես նահանգում (Արգենտինա)։ Մերլոն ձևավորում է Մեծ Բուենոս-Այրես ագլոմերացիան։ Մերլոն հյուսիսից սահմանակից է Իտուսայգո և Սան Անտոնիո դե Պադուա քաղաքներին, հարավում և արևելքում՝ Պարկ Սամ Մարտինոմին, արևմուտքում Ռիո Ռեկոնստիկա գետն է, իսկ հարավում՝ Մարիանո Ակոստա քաղաքը։ Տարածքը, որտեղ հիմա գտնվում է Մերլոն 18-րդ դարի սկզբին պատկանել է Ֆրանսիսկո դե Մերլոյին։ Սկզբից նա այստեղ կառուցել է իր տունը, իսկ 1727 թվականին Մարիամ Աստվածածնի մատուռը։


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
Հարավային Մերլոյի Ազգային համալսարանի պաշտոնական կայք
Ռազմիկ Մալխասյան

Ռազմիկ Տաճատի Մալխասյան (նոյեմբերի 28, 1941(1941-11-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1996): Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի թղթակից անդամ (2001):


== Կենսագրություն ==
Ռազմիկ Մալխասյանը ծնվել է 1941 թվականի նոյեմբերի 28-ին, Երևան քաղաքում։ 1965 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը 1966-1975 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ անօրգանական քիմիայի, 1975-1992 թվականներին՝ Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտներում։ 1993-2005 թվականներին եղել է «Ատոմ» գիտաարտադրական ձեռնարկության հիմնադիր-տնօրեն, 2005 թվականից՝ վերջինիս հիմքի վրա վերակազմավորված «Նանոամորֆ տեխնոլոգիաներ» Փակ բաժնետիրական ընկերության (ՓԲԸ) սեփականատեր և գործադիր տնօրեն, միաժամանակ 1975-1992 թվականներին դասախոսել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում։
Աշխատանքները վերաբերում են մասսպեկտրային մեթոդով իոնային և մոլեկուլային փնջերի փոխազդեցությունների ուսումնասիրություններին։ Մշակել և ստեղծել է նոր անհավասարակշռված քվանտաքիմիական տեխնոլոգիա, որի օգնությամբ աշխարհում առաջին անգամ սինթեզել է նոր դասի՝ նանոամորֆ նյութեր, մասնավորապես նանոամորֆ մետաղներ։


== Անդամակցություն ==
Նյութագիտության համաշխարհային ընկերության անդամ (1995)


== Ծանոթագրություններ ==
Բիրկենվերդեր

Բիրկենվերդեր (գերմ.՝ Birkenwerder), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի հողատարածքում։
Գտնվում է Վերին Հաֆել շրջանի կազմում։ Ենթարկվում է Գրանզե ունդ Գեմայնդենի կառավարությանը։ Բնակչությունը կազմում է 7819 մարդ(ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 18.10 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 65 036։


== Ժողովրդագրություն ==
Տատարսկ (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)

Տատարսկ (ռուս.՝ Татарск), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 332 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կարոլինա Օտերո

Կարոլինա Օտերո կամ Հիասքանչ Օտերո (ֆր.՝ Caroline Otero, La Belle Otero, իսկական անունը՝ Ավգուստինա Օտերո Իգլեսիաս, նոյեմբերի 4, 1868(1868-11-04)[…], Վալգա, Pontevedra Province, Գալիսիա - ապրիլի 10, 1965(1965-04-10), Նիս), իսպանական ծագմամբ ֆրանսիացի երգչուհի, պարուհի, Հիասքանչ դարաշրջանի խորհրդանիշ և աստղ։


== Կենսագրություն ==

Կարոլինա Օտերոն ծնվել է 1868 թվականին Պոնտե դե Վալգա մունիցիպալիտետում՝ միայնակ մայր Կարմեն Օտերո Իգլեսիասի (1844-1903) և հույն զինվորական Կարասոնի միությունից։ Սերել է աղքատ ընտանիքից, մայրը՝ Կարմենսիտան, բացի Ավգուստինայից, տարբեր տղամարդկանցից 5 երեխաներ է ունեցել։ Մանուկ հասակում տեղափոխվել է Սանտիագո դե Կոմպոստելա, աշխատել է որպես սպասուհի։  Տասը տարեկանում նրան բռնաբարել են, և նա ընկերոջ հետ փախել է տանից, միացել պորտուգալացի թափառական երաժիշտների խմբին, Լիսաբոնում աշխատել որպես երգչուհի և պարուհի։
1888 թվականին նա Բարսելոնայում հովանավոր է գտնում, ով նրա հետ տեղափոխվում է Մարսել՝ խթանել իր պարային կարիերան Ֆրանսիայում։ Շուտով Օտերոն թողնում է նրան և ստեղծում իր La Belle Otero կերպարը՝ ձևացնելով որպես անդալուսացի գնչու։ Օտերոն եղել է գեղեցիկ, վստահ, խելացի, գրավիչ անձնավորություն։
Հանդես է եկել փարիզյան Ֆոլե-Բերժերում, Օլիմպիա համերգասրահում։ Շրջագայել է Ավստրո-Հունգարիայում, ԱՄՆ-ում, Արգենտինայում, Ռուսաստանում (1898), հանդիպել է Գրիգորի Ռասպուտինին։ Նրա երկրպագուների թվում էին Վիլհելմ II-ը, Նիկոլայ II-ը, Լեոպոլդ II-ը, Ալֆոնսո XIII-ը, Էդուարդ VII-ը, Արիստիդ Բրիանը, Գաբրիելե Դ'Աննունցիոն և շատ ուրիշներ։ Նրա համար մենամարտերում սպանվել են, տարբեր նկարիչներ ստեղծել են նրա դիմանկարը, ժամանակակից լուսանկարիչները նրան լուսանկարել են փոստային բացիկների համար։ Մտերիմ է եղել Գաբրիել Սիդոն Կոլեթի հետ, մրցել դարաշրջանի ամենահայտնի գեղեցկուհիների`Լիանա դե Պուժիի, Կլեո դե Մերոդի, Էմիլիենա դ’Ալանսոնի հետ։ Եղել է զարմանալի կենսունակ, հիվանդագին կերպով տարվել է մոլեխաղերով։
1910 թվականին հեռացել է բեմից, տեղափոխվել Նիս, ապրել միայնակ՝ օժանդակություն ստանալով Մոնտե Կառլոյի կազինոյի կողմից այն միլիոնավոր ֆրանկների համար, որը նախկինում նա այնտեղ տանուլ է տվել։


== Մեմուար ==
Les souvenirs et la vie intime de la belle Otero (1926, англ. пер. 1927).


== Գրականություն ==
Посадас К. Прекрасная Отеро. М.: АСТ; Транзит-книга, 2006
Lewis A.H. La Belle Otero. New York: Trident Press, 1967
Grillandi M. La Bella Otero. Milano: Rusconi, 1980
Castle Ch. La Belle Otero, The Last Great Courtesan. London: M. Joseph, 1981
Mille R. La Belle Otero: roman. Paris: A. Michel, 1994.
Orgambide P.G. La Bella Otero: reina del varieté. Buenos Aires: Editorial Sudamericana, 2001.
Chao R. La passion de Carolina Otero. Paris: Plon, 2002
Fernández M.A. A Bela Otero, pioneira do cine. Vigo: Editorial Galaxia 2003
Figuero J., Carbonel M.-H. Arruíname pero no me abandones. La Bella Otero y la Belle Époque. Madid: Espasa Calpe, 2003
Dufresne C. Trois grâces de la Belle Epoque. Paris: Bartillat, 2003
Carbonel M.-E. La veritable biographie de la belle Otéro et de la Belle Epoque. Paris: Fayard, 2003
Посадас К. Прекрасная Отеро. М.: АСТ; Транзиткнига, 2006


== Ծանոթագրություններ ==
Կովրիժկա (այլ կիրառումներ)

Կովրիժկա, կարող է վերաբերել՝

Կովրիժկա - մեղրաբլիթների խմորից փոքր չափսերով
Կովրիժկա - գետ Ռուսաստանի Ամուրսկ մարզում, Սելիտկանի աջ վտակը