Անատոլի Վասիլև

Անատոլի Իլյիչ Վասիլև (ռուս.՝ Анатолий Ильич Васильев, մարտի 18, 1917(1917-03-18), Պետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 4, 1994(1994-06-04), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), խորհրդային նկարիչ, գեղանկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության)։


== Կենսագրություն ==
Անատոլի Իլյիչ Վասիլևը ծնվել է 1917 թվականի մարտի 18-ին Պետրոգրադում, բանվորական  ընտանիքում։ 1934-1938 թվականներին սովորել է Լենինգրադի գեղարվեստամանկավարժական ուսումնարանում՝ Ս. Բուտլերի, Ս. Չուգունովի, Ն. Լևիտսկու, Մ. Ասլամազյանի մոտ։ 1938 թվականին ընդունվել Է Համառուսաստանյան Գեղարվեստի ակադեմիայի Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչական ֆակուլտետի առաջին կուրս։ Սովորել է Մ.Բեռնշտեյնի, Վ. Բելկինի, Պ. Նաումովի, Դ. Կիպլիկի հետ։ 1939 թվականի աշնանը Գեղարվեստի ակադեմիայի 2-րդ կուրսից զորակոչվել է Կարմիր բանակ։ Կարելսկի պերեշեյկայում ֆինների դեմ մղած մարտում կոնտուզիա է ստացել, հոսպիտալից հետո զորացրվել է և վերադարձել ինստիտուտի պարապմունքներին։
Պատերազմի առաջին օրերին Վասիլևին հատուկ ստորաբաժանում են ուղարկել Բալթիկ նավատորմի նավերի քողարկման համար, որտեղ նա ծառայել է մինչև 1941 թվականի նոյեմբեր։ Լենինգրադի ճակատի քաղծառայողների և կրտսեր քաղղեկների դասընթացների ավարտից հետո ծառայել է 34 առանձին դահուկային բրիգադում՝ որպես հրաձգային վաշտի քաղղեկ։ 1943 թվականի հունվարին մասնակցել է շրջափակման ճեղքման մարտերին, Նևայի ճեղքմանը Մարյինո բնակավայրի մոտ, Շլիսելբուրգի ազատագրմանը։ 1943 թվականին Սինյավինոյի մարտում ծանր վիրավորվել է։ Հոսպիտալից հետո վերադարձել է ռազմաճակատ, մասնակցել է Կինգիսեպպա, Սլանցի, Նարվա, Տալլին քաղաքների ազատագրմանը, 1944 թվականի հունվարին Օրանիենբաումի մերձակայքում Լենինգրադի շրջափակման վերջնական վերացման մարտերին։ 1945 թվականի փետրվարին զորացրվել է լեյտենանտի կոչումով։ Պարգեւատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով (1944), «Լենինգրադի պաշտպանության համար» (1943), «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում քաջարի աշխատանքի համար», «1941-1945 թթ. պատերազմում Գերմանիայի նկատմամբ հաղթանակի համար» (1945) մեդալներով։
1945 թվականին վերադարձել է ինստիտուտ։ Սովորել է Միխայիլ Բերնշտեյնի, Նիկոլայ Ռուտկովսկու, Իգոր Գրաբարի մոտ։ 1950 թվականին ավարտել է Ի. Ռեպինի անվան ԳՔՃԻ-ը՝ Վիկտոր Օրեշնիկովի արվեստանոցում՝ գեղանկարչության նկարչի կոչման շնորհմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Լոմոնոսովը՝ ռուսական գիտության հայրը» նկարը (գտնվում է Մոսկվայի Մ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի թանգարանում)։ Նույն թվականին ընդունվել է Լենինգրադի նկարիչների միության նկարչական բաժնի անդամ։
Ուսումն ավարտելուց հետո զբաղվել է ինստիտուտում վարչական և մանկավարժական աշխատանքով։ Աշխատել է որպես պրոռեկտոր և ռեկտորի պաշտոնակատար։ 1951-1953 թվականներին սովորել է Բ. Յոհանսոնի ստեղծագործական արվեստանոցում։ Միաժամանակ աշխատել է որպես գրաֆիկայի ամբիոնի ասիստենտ։ Ցուցահանդեսներին առաջին մասնակցությունը վերաբերում է 1937 թվականին։ 1950-ականներից Անատոլի Վասիլևը մշտապես մասնակցել է ցուցահանդեսների՝ ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Ստեղծել է դիմանկարներ, ժանրային տեսարաններ, թեմատիկ և պատմական կոմպոզիցիաներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ, բնությունից էտյուդներ։ Անհատական (հետմահու) ցուցահանդեսն անցկացվել է Սանկտ Պետերբուրգում 1995 թվականին։
Վասիլևի ծավալուն ստեղծագործական ժառանգության մեջ գեղանկարչական առումով առավել հետաքրքիր են պատմական նկարները, ինչպես նաև բազմաթիվ նատուրալ էտյուդներ, որոնք կատարվել են 1950-60-ական թվականներին՝ նկարչի՝ Ուրալ և Կամա, Բայկալ, Բուրյաթիա, ռուսական Հյուսիս ճանապարհորդությունների ընթացքում։ Բազմիցս աշխատել է Գուրզուֆի, Հին Լադոգայի նկարիչների ստեղծագործական տներում, ակադեմիական ամառանոցում։ Ա. Վասիլևի ստեղծագործությունների թվում են «Ի. Ստալինի դիմանկարը Կրեմլում» (ռուս.՝ «Портрет И. Сталина в Кремле», 1950), «Արտիստները ճակատում» (ռուս.՝ «Артисты на фронте», 1951), «Քանդակագործ Վ. Լիշևի դիմանկարը» (1952), «Մ. Լոմոնոսովը և Վ. Չիչագովը» (1953), «Ս. Կիրովը և ակադեմիկոս Ե. Ֆերսմանը» (1955), «На демонстрацию! Апрель 1917 года» (1956), «Մ. Լոմոնոսովը Մոսկվայում։ 1731 թ.» (ռուս.՝ «М. Ломоносов в Москве. 1731 год», 1957), «Նավաստի Բ. Կուրապովի դիմանկարը «Ուրալ» ջերմանավի վրա» (ռուս.՝ Портрет матроса Б. Курапова на теплоходе «Урал», 1958), «Քշեսինսկի առանձնատանը», «Բալթնավատորմի ջրասուզակ Պ.Դոմբրովսկու դիմանկարը»  (ռուս.՝ «Портрет П. Домбровского, водолаза Балтфлота», երկուսն էլ՝ 1960), «Станция Байкал. У причала», «Կիրովի գործարանի մոտ», «На Двине» (բոլորը 1961), «Գարունն Անգարում», «На молодёжной стройке» (обе 1962), «Долина Селенги», «Գյուղ Լիստվենիչնի», «Тункинская долина» (բոլորը 1963), «Քամոտ օր», «Ленинградские онкологи» (обе 1964), «Պատանեկություն» (1968), «Портрет конструктора Кировского завода П. Н. Луговцева» (1969), «Զանգ Սուխո կղզում» (1970), «Գ. Պ․ Սազիկինայի դիմանկարը» (1972), «Երկրաբան Դ. Լինովսկու դիմանկարը» (1973), «Լեոնիդ Սևերին», «Ն․ Ալտմանի դիմանկարը», «Клара Иофик», «Внучка» (բոլորը 1975), «Լռություն» (1977), «Գարունը Մստինոյում» (ռուս.՝ «Весна на Мстино»), «Գյուղական նատյուրմորտ» (ռուս.՝ «Деревенский натюрморт») (երկուսն էլ 1978), «Սերգեյ Կաբանով» (1981), «Յակով Լուկաշ», «Օսյա Դիմշից», «34-դահուկային բրիգադի վետերան Վ. Ֆ. Կուզնեցովի դիմանկարը» (բոլորը 1983), «Վլադիմիր Սևերին» (1985) և այլն։
1989-1992 թվականներին նկարչի աշխատանքները հաջողությամբ ներկայացվել են Ֆրանսիայում L' Ecole de Leningrad ռուսական գեղանկարչության ցուցահանդեսներում և աճուրդներում։
Վասիլևի մասին հիշողություններ է թողել ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ Ա. Պ. Լևիտինը․

Անատոլի Վասիլևը մահացել է 1994 թվականի հունիսի 4-ին Սանկտ Պետերբուրգում։
Վասիլևի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսական պետական թանգարանի հավաքածուներում, տարբեր թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Ճապոնիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում։ Հայտնի են Ա. Վասիլևի գեղանկարչական և գրաֆիկական դիմանկարները, որոնք տարբեր տարիներին կատարվել են Լենինգրադի նկարիչների կողմից, այդ թվում՝ Ա. Լևիտինի (1983)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Анатолий Васильев на сайте «Неизвестный соцреализм. Поиски и открытия»
Художник Анатолий Ильич Васильев. Громов Н. Н. Красное ТВ
Ленинградская школа живописи. Очерк истории.
Хронология Ленинградской школы живописи.