armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Խուդոնի ՋրԷԿ

Խուդոնի ՋրԷԿ (վրաց.՝ ხუდონის ჰიდროელექტროსადგური, Խուդոնիս հիդրոէլեկտրոսադգուրի), կիսակառույց ջրաէլեկտրոկայան Ինգուրի գետի վրա Վրաստանում, Ինգուրի ՀԷԿ-ից վերև։ Մտնում է ՀԷԿ-երի Ինգուրի կասկադի կազմի մեջ։


== Պատմություն ==
ՀԷԿ-ի շինարարությունը սկսվել է 1979 թվականին և դադարեցվել 1989 թվականին բնապահպանական շարժումների բողոքների պատճառով, որոնք աջակցություն ստացան հասարակության կողմից։ Այդ պահի դրությամբ ՀԷԿ-ը պատրաստ էր մոտ 25-30%-ով։ Դիտարկվում են ՀԷԿ-ի վեջնական կառուցման նախագծեր, մասնավորապես, 2005 թվականին Համաշխարհային բանկի կողմից հատկացվել է 6 միլիոն դոլար, մինչնախագծային աշխատանքների կատարման համար, 2009 թվականի ավարտին պլանավորվում էր ավարտել նախագծի բնապահպանական փորձաքննությունը, որից հետո հայտարարել մրցույթ շինարարական աշխատանքների իրականացման համար։ Ներդրումների ընդհանուր գումարը, որն անհրաժեշտ է ՀԷԿ-ի վերջնական կառուցման համար, գնահատվում է 500-600 միլիոն դոլար, արդեն ներդրված միջոցների ընդհանուր ծավալն արդեն կազմում է $150 միլիոն։ Ներկայումս, Խուդոնի ՀԷԿ-ի նախագծի օպերատոր է հանդիսանում Trans Electrica ընկերությունը, շինարարական աշխատանքների սկիզբը նախատեսված էր 2012 թվականի ապրիլին։


== Կառուցվածք ==
Խուդոնի ՀԷԿ-ն ամբարտակակից հիդրոէլեկտրոկայան է, կամարաձև բետոնե ամբարտակով։ ՀԷԿ-ի շինությունների կազմը.

200,5 մետր բարձրությամբ կամարաձև բետոնե ամբարտակ
շինարարական թունել
ջրընդունիչ
տուրբինային ջրահեռացուցիչներ
թունելային շահագործման ջրթողիչներ
դեպի ջրամբար Լախարա գետի հոսանքի ուղղորդիչ
ՀԷԿ-ի շենք
հեռացման թունել
Կոմպլեկտային բաշխիչ էլեգազային սարքավորում 500 կՎԸստ սկզբնական նախագծի՝ ՀԷԿ-ի պլանային հզորությունը 700 ՄՎտ է, միջին տարեկան արտադրությունը՝ 1660 մլն. կՎտ/ժամ։ ՀԷկ-ի շենքում պետք է տեղակայվեն երեք հիդրոագրեգատներ ուղղահայաց ճառագայթաձև-առանցքային տուրբիններով, որոնք աշխատելու են 152 մետր հաշվարկային ճնշմամբ (առավելագույն ճնշումը՝ 190 մետր), յուրաքանչյուր տուրբինի առավելագույն ծախսը՝ 167 մ³/վրկ.: Տուրբինները շարժման մեջ են դնում 233,3 ՄՎտ հզորությամբ հիդրոգեներատորներին։ ՀԷԿ-ի ճնշումային կառույցները պետք է կազմեն ջրամբար, որի ամբողջական ծավալը կազմում է 364 մլն/մ³ և օգտակար ծավալը՝ 223 մլն/մ³: Դիտարկվում են նաև այլ տարբերակներ ՀԷԿ-ի շինարարությունը ավարտին հասցնելու համար, մի քիչ այլ պարամետրերով, մասնավորապես 170 մետր բարձրությամբ ամբարտակով, ՀԷԿ-ի 638 ՄՎտ հզորությամբ և 1445 մլն կՎտ/ժամ միջին տարեկան արտադրությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Худонская ГЭС на сайте оператора проекта»։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-11-ին։ Վերցված է 3.11.2011
Փետրախոտ փետրավոր

Փետրախոտ փետրավոր, թելունի փետրավոր (լատ.՝ Stípa pennáta լատ.՝ pennatus - փետուր), հացազգիներ ընտանիքի խոտաբույսեր Փետրախոտի ցեղից. Բույսը ստացել է տեսակին հատուկ մակդիրը փետուրներ հիշեցնող փափուկ թելիկների շնորհիվ, որոնցով ծածկված են դրա երկար քիստերը։


== Տարածագոտի ==
Բույսը տարածված է Ռուսաստանի և Ղազախստանի տափաստաններում, առանձին փոքր կղզիներ կան նաև Արևմտյան Սիբիրի անտառ-տափաստանային գոտում հարավային տաք լանջերին։
Աճում է ավազահողային և ավազային հողերի վրա, վերջիններիս դեպքում խորանում է մինչև կիսաանապատներ։ Անտառատափաստանային շրջաններում հանդիպում է ավելի ծանր հողերի վրա։


== Նշանակություն և կիրառություն ==
Արոտավայրում ավելի վատ է ուտվում, քան Լեսսինգի Փետրախոտը (Stipa lessingiana) և Զալեսկու Փետրախոտը (Stipa zalesskii)։ Տերևներն ուտվում են գլխավորապես հասկավորումից առաջ։ Աշնանախոտն առաջին սառնամանիքներից հետո չորանում է և դադարում է ուտվել։ Խաբը՝ չոր խոտը բավարար որակ ունի։ Հասուն անասուններին արատաբտելիս լավ աճ է տալիս, բայց ոչ գիրացում։Այս տեսակը հաճախ աճեցնում են այգիներում որպես դեկորատիվ բույս։


== Բուսաբանական դասակարգում ==


=== Ենթատեսակ ===
Stipa pennata subsp. pennata
Stipa pennata subsp. sabulosa (Pacz.) Tzvelev (1973) — Փետրախոտ ավազային


=== Հոմանիշներ ===
Ըստ The Plant List for 2010 տվյալների, տեսակի հոմանիշներն են՝

Stipa anomala P.A.Smirn.
Stipa anomala P.A.Smirn. ex Roshev.
Stipa appendiculata Čelak.
Stipa austriaca (Beck) Klokov
Stipa borysthenica Prokudin
Stipa disjuncta Klokov
Stipa eriocaulis Borbás
Stipa gallica (Steven) Čelak.
Stipa germanica (Endtm.) Klokov, nom. inval.
Stipa graniticola Klokov
Stipa joannis Čelak.
Stipa lejophylla P.A.Smirn.
Stipa lithophila P.A.Smirn. ex Roshev.
Stipa oligotricha Moraldo
Stipa sabulosa (Pacz.) Sljuss.
Stipa tauricola Čelak.
Stipa vulgaris Gueldenst., nom. inval.


== Պաշտպանություն ==
Հանդիպում է Ռուսաստանի եվրոպական մասում, Կովկասում և Սիբիրում տեղակայված 15 արգելոցների տարածքում, ինչպես նաև մի շարք տափաստանային արգելավայրերում։ Պահպանվող տարածքներում անհրաժեշտ է վերահսկողություն պոպուլյացիայի վիճակի նկատմամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Губанов И. А. 213. Stipa pennata L. (S. joannis Čelak.) — Ковыль перистый // Иллюстрированный определитель растений Средней России : в 3 т. / И. А. Губанов, К. В. Киселёва, В. С. Новиков, В. Н. Тихомиров. — М. : Товарищество науч. изд. КМК : Ин-т технол. исслед., 2002. — Т. 1 : Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — С. 307. — 527 с. — 5000 экз. — ISBN 8-87317-091-6.
Ларин И. В., Ларина В. К. Кормовые растения сенокосов и пастбищ СССР : в 3 т. / под ред. И. В. Ларина. — М. ; Л. : Сельхозгиз, 1950. — Т. 1 : Споровые, голосеменные и однодольные. — С. 257—258. — 689 с. — 10 000 экз.
Цвелёв Н. Н. Stipa pennata L. — Ковыль перистый // Злаки СССР / отв. ред. Ан. А. Фёдоров. — Л.: Наука, 1976. — С. 590—591. — 788 с. — 2900 экз.


== Արտաքին հղումներ ==
Stipa pennata
Գրեմմի՝ վոկալային կամ գործիքավորված հարդ-ռոք/մետալ ոճում լավագույն կատարման համար

«Գրեմմի» «Վոկալային կամ գործիքավորված հարդ-ռոք/մետալ ոճում լավագույն կատարում» անվանակարգում շնորհվել է միայն մեկ անգամ՝ 1989 թվականին Գրեմմիի 31-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ՝ հարդ ռոք կամ հևի մետալ ժանրերում լավագույն երգերի/ալբոմների համար։ Ամեն տարի ԱՄՆ արվեստի և ձայնագրության գիտությունների ազգային ակադեմիան ընտրում էր մի քանի թեկնածուների՝ «գեղարվեստական նվաճումների, տեխնիկական վարպետության և ձայնագրության զարգացման մեջ զգալի ներդրման համար, առանց հաշվի առնելու ալբոմի վաճառքը և դիրքը չարթերում։
1988 թվականին ակադեմիան առաջին անգամ անվանակարգ սահմանեց ծանր երաժշտական ժանրերի՝ հարդ-ռոք և հեվի-մետալի ներկայացուցիչների համար, որոնք 1980-ականներին արագորեն ճանաչում էին ձեռք բերում։ Նրանց համար սահմանվեց մեկ միասնական անվանակարգ՝ «Վոկալային կամ գործիքավորված հարդ-ռոք/մետալ ոճում լավագույն կատարում»։ Մրցանակի առաջին հավակնորդների շարքում այնպիսի արտիստների ձայնագրություններ էին, ինչպիսիք են Jane's Addiction, Իգգի Փոփը և AC/DC-ն, ինչպես նաև Metallica (...And Justice for All) և Jethro Tull (Crest of a Knave) խմբերի ալբոմները։ Չնայած այն բանին, որ ֆավորիտ սկավառակը համարվում էր Metallica խմբինը, մրցանակը շնորհվեց Jethro Tull-ին։ Մրցանակը շնորհողներ Լիտա Ֆորդն ու Էլիս Կուպերը ցնցված էին։ Արդյունքը կարդացած Կուպերը բավականին վրդովված էր երևում, իսկ Ֆորդը հազիվ էր զսպում ծիծաղը՝ վրդովված հանդիսատեսի բացասական արձագանքի ֆոնի վրա։ Ավելի մեծ խառնաշփոթ առաջացրեց Jethro Tull խմբի առաջատար՝ Իեն Անդերսոնի արձագանքը, որն ընդհանրապես անտեսել էր մրցանակաբաշխությունը, քանզի համոզված էր, որ իր խումբը չի հաղթելու և իր արվեստն ընդհանրապես հարդ-ռոքի մաս չէր համարում։ Նա հայտարարեց, որ մրցանակը, հավանաբար, տրվել է խմբի երաժշտական արժանիքների, այլ ոչ առանձին ձայնագրության համար։ Մրցանակաբաշխության արդյունքները ԶԼՄ-ներում մեծ քննարկումների պատճառ դարձան և հանգեցրեցին ակադեմիայի աշխատանքի քննադատության, քանի որ շատ լրագրողներ Jethro Tull-ը չէին համարում ոչ հարդ-ռոք, և ոչ էլ առավել ևս մետալ խումբ։ Արդյունքում, «Գրեմմի» ղեկավարությունը որոշում ընդունեց արդեն հաջորդ տարի այս երկու ժանրերը բաժանելու տարբեր անվանակարգերի՝ «Հարդ-ռոք ոճի լավագույն կատարում» և «Լավագույն մետալ կատարում»։ Այս միջադեպը, թերևս, ակադեմիայի անդամների և հանրության կարծիքի միջև կապի բացակայության ամենավառ օրինակն է։ Մասնավորապես, «Entertainment Weekly» ամսագրի խմբագրությունը այն համարել է մրցանակաբաշխության պատմության ամենամեծ ձախողումը։
2012 թվականին Գրեմմիի ընդհանուր վերակազմակերպման արդյունքում անվանակարգը նորից վերադարձվեց։ «Հարդ-ռոք ոճի լավագույն կատարում» և «Լավագույն մետալ կատարում» անվանակարգերը միավորվեցին նոր՝ փոքր-ինչ վերանվանված «Հարդ-ռոք/ մետալ ոճի լավագույն կատարում» անվանակարգում։ Սակայն, 2013 թվականին ակադեմիայի ղեկավարությունը որոշում կայացրեց կրկին տարանջատել այս երկու ժանրերը՝ առանձին ուղղվածություններով, վերադարձնելով «Լավագույն մետալ կատարում» անվանումը մետալ կատարումերի համար․ իսկ հարդ-ռոքը ներառեց «Լավագույն ռոք կատարում» անվանակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պյատիդիրկա

Պյատիդիրկա (ռուս.՝ Пятидырка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Տելպոս գետի ձախ ափին՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։ Գետաբերանից 10 կմ հեռավորության վրա, ձախ ափին թափվում է գետ՝ Տելպոսյու։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000062378
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006237
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Կայսր (դրամա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կայսր (այլ կիրառումներ)Կայսր, Լևոն Շանթի դրամաներից, որ գրել է 1916 թվականներին։
Դրաման ունի «Թատերակ բյուզանդական դարերեն» ենթախորագիրը. ստեղծագործության մեջ պատկերված դեպքերը պատմականորեն հավաստի են, սակայն գրողի նպատակը ոչ թե պատմությունը ներակայացնել է, այլ «պատմության այժմեացումով` հաստատել իր ժամանակաշրջանի հոռետեսության հավիտենության միտումը»։


== Սյուժեն ==
Ռոման կայսեր մահից հետո Արևելյան բանակի հրամանատարները կայսր են հռչակում զորավար Նիկեֆոր Ֆոկասին։ Ֆոկասը ցանականում է գրավել գեղեցկուհի Թեոֆանոյի սիրտը, բայց վերջինս ատում է կայսրին։ Որոշ ժամանակ անց կայսրը դավադրաբար սպանվում է։ Գահ են բարձրացնում զորավար Օհան Գուրգենին (Հովհաննես Չմշկիկ)։ Թեոֆանոն, որ հասարակ գինեպանի աղջիկ է, ամեն կերպ աջակցում է Օհան Գուրգենին՝ նպատակ ունենալով դառնալ նրա կինն ու Բյուզանդիայի կայսրուհին։


== Ծանոթագրություններ ==
Երվանդ և Իսահակ Տեր-Ավետիքյանների բնակելի տուն

Երվանդ և Իսահակ Տեր-Ավետիքյանների բնակելի տուն, տեղական նշանակության պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Հանրապետության փողոցում։ Ներառված է Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Պատմություն ==
Շենքը գտնվում է Երևանի Հանրապետության 24 հասցեում՝ «Երևան» կինոթատրոնի հարևանությամբ։ Կառուցված է սև տուֆից, երկհարկանի է։ Եղել է Երվանդ և Իսահակ Տեր-Ավետիքյանների առանձնատունը։ Ըստ պաշտոնական տեղեկությունների՝ կառուցվել է 1905 թվականին։
Ըստ Երվանդ Տեր-Ավետիքյանի ծոռան՝ Զաքար Տեր-Ավետիքյանի, Երվանդ Տեր-Ավետիքյանի ջանքերով և միջոցներով Երևանում ստեղծվել են հիմնական կառույցներ՝ Ֆիլհարմոնիայի փոքր համերգասրահի շենքը Աբովյան փողոցում (որի կառուցումն ավելի շատ կապվում է Ալեքսանդր Մանթաշյանցի անվան հետ, սակայն դիմումատուն նշել է, որ շենքը, ներառյալ՝ Իտալիայում պատվիրված ջահը, կառուցվել և կահավորվել է Տեր-Ավետիքյանի ֆինանսական միջոցներով), Երևանի պետական համալսարանի և 1-ին հիվանդանոցի շենքերը Աբովյան փողոցում, ՀՀ ֆինանսների նախարարության շենքը Նալբանդյան փողոցում, Ռուսական տաճարը Շահումյան հրապարակում, քաղաքի 1-ին փոքրիկ հիդրոկայանը, Թուրքիան Հայաստանին միացնող Մարգարայի կամուրջը, Երևան-Ջուլֆա երկաթուղային գծի բոլոր կամուրջները, Երվանդ Տեր-Ավետիքյանի միջոցներով է վերականգնվել Նորքի Սուրբ Մարիամ Աստվածածին ավերված եկեղեցին և այլն։
Խորհրդային տարիներին Երվանդ և Իսահակ Տեր-Ավետիքյանների տունն ազգայնացվել է ու դարձել բազմաբնակարան շենք։ Տեր-Ավետիքյաններին նույնպես շենքից բնակարան է բաժին հասել։ Շենքում բիզնես նշանակության տարածքներ են, մի հատված պահպանվել է որպես բնակելի։ Շենքում է տեղակայված «Զաթար Պիցցա» խորտկարանը։
Տեր-Ավետիքյանները Երևանում նշանավոր և հարգված գերդաստան են եղել։ Նրանց եղբայրներից մեկը՝ Արամ Տեր-Ավետիքյանը, եղել է հայտնի բժիշկ։ Նրա առանձնատունը Երևանի Աբովյան 1/1 հասցեում (նախկինում՝ Աստաֆյան 17) գտնվող ամենագեղեցիկ շենքերից մեկն է։


== Տես նաև ==
Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Ստավկի (այլ կիրառումներ)

Ստավկի, կարող է վերաբերել՝

Ստավկի - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Գորլովկայի քաղաքային խորհրդում
Ստավկի - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի քաղաքային խորհրդում
Ստավկի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում
Ստավկի - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում
Ստավկի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում
Ստավկի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պեսչանկայի շրջանում
Ստավկի - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում
Լասսի (գյուղ, Էմմաստե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼասսիԼասսի (էստ․՝ Lassi), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Էմմաստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մերդեիս-Կալե

Մերդեիս-Կալե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Help! (ալբոմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Help! (այլ կիրառումներ)Help!, The Beatles խմբի հինգերորդ ստուդիական ալբոմը՝ թողարկված 1965 թվականին։


== Ալբոմի մասին ==
Ինչպես A Hard Day’s Night ալբոմում, այնպես էլ այստեղ սկավառակի առաջին էջի երգերը հնչել են համանուն ֆիլմում։ Ալբոմի գլխավոր երգն ուշադրություն է գրավել խմբի վաղ շրջանի աշխատանքների համար անսովոր լրջության շնորհիվ։ Այն գրել էր Ջոն Լենոնը։
Փոլ Մաքքարթնին ալբոմի համար գրել է լեգենդար «Yesterday» երգը, էներգետիկ «Another Girl», ռոքն ռոլ «The Night Before» և ֆոլկ ժանրի «I’ve Just Seen A Face» երգերը։
Ալբոմում կան Ջորջ Հարիսոնի երկու երգերը՝ «I Need You» և «You Like Me Too Much»։
Այս ալբոմը խմբի վերջին ալբոմն է, որտեղ հնչում են այլ հեղինակների երգեր («Act Naturally» և «Dizzy Miss Lizzy»)։
Ալբոմի թողարկումից մեկ տարի հետո խումբը իր վերջին կենդանի համերգն է տվել։
Բրիտանական հիթ-շարքերում սկավառակը առաջին տեղն է զբաղեցրել ինը շաբաթ անընդմեջ (CD տարբերակը գրավել է 61–րդ տեղը 1987 թվականին)։


== Ստեղծագործությունների շարքը ==
Բոլոր երգերի բառերն ու երաժշտությունը գրվել են Ջոն Լենոնի և Փոլ Մաքքարթնիի կողմից։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
Ջոն Լենոն – վոկալ, բեկ վոկալ, կիթառ, ակուստիկ կիթառ, դաշնամուր, երգեհոն, հարվածային գործիքներ
Փոլ Մաքքարթնի – վոկալ, բեկ վոկալ, կիթառ, ակուստիկ կիթառ, դաշնամուր, բաս կիթառ, գուիրո
Ջորջ Հարիսոն – վոկալ, բեկ վոկալ, կիթառ, ակուստիկ կիթառ, հարվածային գործիքներ
Ռինգո Սթար – վոկալ, հարվածային գործիքներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Help! ալբոմը imusic.am֊ում
Բորտնիկի (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բորտնիկի (այլ կիրառումներ)Բորտնիկի (ռուս.՝ Бортники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Փրկչի պայծառակերպություն եկեղեցի (Զայմո-Օբրիվ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փրկչի պայծառակերպություն եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Փրկչի պայծառակերպություն եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Спаса Преображения), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի Զայմո-Օբրիվ գյուղում։ Ենթարկվում է Մոսկվայի պատրիարքարանի Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմի Ազովի գործակալությանը։ Կառուցվել է 1910 թվականին։ Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։


== Պատմություն ==
Զայմո-Օբրիվ գյուղի Փրկչի պայծառակերպություն եկեղեցին վերջնականապես կառուցվել է 1910 թվականին (այլ տվյալներով՝ 1909 թվականին) ճարտարապետ Պ. Ս. Ստուդենիկինի նախագծով։ Եկեղեցին կառուցվել է նորբյուզանդական ոճով և ուներ 35,5 մետր բարձրության (հաշվի առնելով գմբեթի խաչը) և 21 մետր լայնություն։ Կառուցման առաջին տարիներին ուներ շուրջ երեք հազար ծխական։
Խորհրդային իշխանության տարիներին եկեղեցու շենքը մասամբ ավերվել է (տուժել է նաև զանգակատունը), իսկ կանգուն մնացած մասն օգտագործվել է որպես հացահատկի շտեմարան։
1989 թվականից սկսվել է տաճարի վերականգնումը։ Զանգակատունը կառուցվել է նորից, եկեղեցու առջևի հարթակը ծածկվել է մայթի սալիկներով, եկեղեցու պատերը սվաղվել են և ներկվել, կառուցվել է սեղանատուն։ Բացվել է կիրակնօրյա դպրոց։
1992 թվականին եկեղեցին է ճանաչվել է Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։
2014 թվականից աշխատանքներ են տարվում տաճարի ներքին հարդարման ուղղությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Եկեղեցու կայքը Archived 2017-02-18 at the Wayback Machine.
В храме Преображения Господня с. Займо-Обрыв состоялось собрание духовенства Азовского районного благочиния Archived 2017-02-18 at the Wayback Machine.
Արյունաստեղծ օրգաններ

Արյունաստեղծ օրգաններ, են գոյանում արյան ձևավոր տարրերը։ Այդ օրգաններն են՝ ոսկրածուծը, փայծաղը և ավշահանգույցները։


== Ոսկրածուծ ==

Ոսկրածուծը գլխավոր արյունաստեղծ օրգանն է, որը լինում է կարմիր և դեղին։ Կարմիր ոսկրածուծի ամբողջ հյուսվածքը լցված է արյան հասուն բջջային տարրերով։ Մինչև 4 տարեկան երեխաների ոսկրային բոլոր խոռոչները լցված են ոսկրածուծով, իսկ մեծերի մոտ այն պահպանվում է տափակ ոսկրերում և խողովակավոր ոսկրերի գլխիկներում։ Ի տարբերություն կարմիր ոսկրածուծի՝ դեղինում պարունակվում են ճարպային ներառումներ։ Ոսկրածուծում են առաջանում էրիթրոցիտները, լեյկոցիտների տարբեր ձևերը և թրոմբոցիտները։


== Ավշային հանգույցներ ==
Ավշահանգույցները մասնակցում են արյունաստեղծմանը՝ առաջացնելով լիմֆոցիտներ և պլազմային բջիջներ։


== Փայծաղ ==
Փայծաղը գտնվում է որովայնի խոռոչի՝ ձախ ենթակողային շրջանում և ամփոփված է ամուր պատիճով։ Փայծաղի մեծ մասը կազմված է, այսպես կոչված, կարմիր և սպիտակ կակղանից (պուլպա)։ Կարմիր կակղանը լցված է ձևավոր տարրերով, հատկապես էրիթրոցիտներով, սպիտակը կազմված է լիմֆոիդային հյուսվածքից, որտեղ առաջանում են լիմֆոցիտները։ Փայծաղը արյան հունից որսում է վնասված էրիթրոցիտները, միկրոօրգանիզմները և օրգանիզմին օտար տարրերը, այստեղ առաջանում են նաև հակամարմիններ։ Քանի որ օրգանիզմում արյան ձևավոր տարրերն անընդհատ քայքայվում են (օրինակ՝ թրոմբոցիտները 1 շաբաթ անց), ուստի արյունաստեղծ օրգանների հիմնական ֆունկցիան արյունը բջջային տարրերով լրացնելն է։


== Արյան դեպո ==
Արյան դեպոն՝ մարդու և կենդանիների օրգաններն են, որտեղ պահեստվում է որոշակի քանակությամբ արյուն։ Օրգանիզմի ամբողջ արյան մոտ 50%-ը չի մասնակցում շրջանառությանը, այլ պահվում է արյան դեպոյի օրգաններում՝ փայծաղում (մոտ 16%), լյարդում (մինչև 20%), մաշկում (մոտ 10%)։ Արյան դեպոյում պահեստված արյունը հիմնականում բաղկացած է ձևավոր տարրերից․ պլազմայի քանակությունն աննշան է։ Արյան դեպոյի օրգաններից արյունը շրջանառության մեջ է մտնում, երբ ավելանում է օրգանիզմի պահանջը թթվածնի նկատմամբ (ծանր ֆիզիկական աշխատանք), կամ շրջանառվող արյան մեջ նվազում է հեմոգլոբինի քանակը (արյունահոսությունների դեպքում), երբ օրգանիզմը գտնվում է մթնոլորտային ցածր ճնշման պայմաններում։ Արյան դեպոյի օրգանները խիստ կարևոր են արյան շրջանառության համար և ապահովում են օրգանիզմի հարմարվելը ներքին և արտաքին միջավայրի փոփոխվող պայմաններին։


=== Մարդու արյան դեպո ===
Մարդու մոտ ծնվելուց հետո նորմայում հիմնական արյունաստեղծ օրգան է համարվում կարմիր, կամ արյունաստեղծ ոսկրածուծը։ Կարմիր ոսկրածուծը մարդու մոտ հիմնականում տեղավորված է կոնքային ոսկրերի և երկար խողովակավոր ոսկրերի վերջավորությունների մակուղեղների մեջ։ Մարդկային սաղմում զարգացած է այսպես կոչված արտաոսկրածուծային արյունաստեղծումը։ Տվյալ դեպքում արյունաստեղծ օրգաններ են հանդիսանում՝ փայծաղը և լյարդը։ Արտաոսկրածուծային օջախների արյունաստեղծում կարող են հայտնաբերվել թե՛ երեխայի թե՛ մեծահասակի մոտ որոշ ախտաբանական պայմաններում, որոնք խախտում են ոսկրածուծային արյունաստեղծումը կամ առաջացնում են մեծ ծանրաբեռնվածություն արյունաստեղծ օրգանների վրա։ Օրինակ, շատ հաճախ արտաոսկրածուծային արյունաստեղծ օջախները տարբեր հյուսվածքների օրգանների մեջ (լյարդում և փայծաղում) հայտնաբերվում են լեյկոզի ժամանակ։
Սնիտիշչե

Սնիտիշչե (ուկրաիներեն՝ Снитище), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սնիտիշչե գյուղում բնակվում էր 148 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,572 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 258,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պերելյուբ (գյուղ, Պերելյուբինսկի շրջան)

Պերելյուբ (ռուս.՝ Перелюб), գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Պերելյուբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4755 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ագիար (Պարաիբա)

Ագիար (պորտ.՝ Aguiar), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Պիանկո գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4440 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 344,691 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 12,9 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1961 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 11.233.904,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.251,74 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,560 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Պոն դյու Գար

Պոն դյու Գար (ակվեդուկ)՝ Արևմտյան Եվրոպայում պահպանված ամենաբարձր Հին Հռոմեական ջրանցույցը։ Անցնում է Գարդոն (նախկինում Գար) գետի վրայով։ Երկարությունը 275 մետր է, բարձրությունը՝ 47։ 50 կիլոմետրանոց ջրատարի մի հատվածն է, յուզեսից Նիմ ջուր է մատակարարում։ Երեք հարկանի է։ Առաջին հարկում 6 կամար կա, երկրորդում՝ 11, երրորդում՝ 35։ Մտցված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։


== Հղումներ ==
Baykar Makina ընկերություն

Baykar Makina ընկերություն, թուրքական ավիաշինարարական ընկերություն, որը հիմնադրվել է 1984 թվականին Ստամբուլում մասնագիտությամբ մեխանիկական ինժեներ Օզդեմիր Բայրաքթարի կողմից։ Այն իր անվանումը ստացել է հիմնադիր Օզդեմիր Բայրաքթարի ազգանվան կրճատ տարբերակից։ Ընկերության գործունեության ծավալման մեջ մեծ ներդրում ունեն Օզդեմիր Բայրաքթարի երեք որդիները՝ Հալուքը, Սելջուկը և Ահմեդը։


== Պատմություն ==
Թուրքական Baykar Makina ընկերությունը հանդիսանում է ԱԹՍ (Անօդաչու թռչող սարք) արտադրող առաջին և միակ ազգային արդյունաբերական կազմակերպությունը Թուրքիայում։ Գործունեության առաջին տարիներին այն զբաղվել է ավտոմոբիլային շարժիչների, պոմպերի և փոխանցման տուփերի արտադրությամբ։ 2000 թվականից ընկերությունը իր երկրորդ սերնդի ինժեներների մասնակցությամբ սկսում է գիտահետազոտական գործունեությունը, որի հիմնական նպատակն էր անօդաչու թռչող սարքերի կառուցվածքների և ենթակառուցվածքների ուսումնասիրությունը։ Այժմ այս ոլորտում աշխատող ինժեներների, տեխնոլոգների և տեխնիկների թիվը հասնում է 1100-ի։ 2007 թվականից կազմակերպությունը առաջին քայլերն է անում անօդաչու սարքերի արյունաբերման ոլորտում։ 2010 թվականին ընկերությունը ստացել է 9-րդ տեխնոլոգիական մրցանակ փոքրամասշտաբ արտադրանքների ոլորոտում։ 2011 թվականից ընկերությունը սկսում է ԱԹՍ-ների արտադրություն Կատարի համար, որի արդյունքում այս երկիրը վեր է ածվում առաջին պետությանը, ուր ուղարկվում են ընկերության պատրաստի արտադրանքները։ 2014 թվականին ընկերությունը թողարկեց Բայրաքթար TB2 ԱԹՍ-ները, որոնք սկսեցին լայնորեն կիրառվել թուրքական զինված ուժերում։ Այս անօդաչու սարքերը կիրառության դրվեցին Սիրիայում ռազմական գործողությունների ժամանակ՝ Եփրատի վահան, Ձիթենու ճյուղ և Գարնանային վահան ռազմագործողությունների ընթացում։ Բայրաքթար TB2 ԱԹՍ-ներն օգտագործվել են ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից և խոցվել հայկական ուժերի կողմից 2020 թվականի Արցախյան պատերազմի ընթացքում։


== Կազմակերպության տեսլական ==
Baykar Makina ընկերությունն իր առջև նպատակ է դրել հիմնել ազգային արտադրություն և սկսել Թուրքիայում զարգացնել ԱԹՍ-ներ, որը կտանի ազգային անկած տեխնոլոգիական ուղղության զարգացմանը։ Ընկերությունը աշխատանքներ է տանում թուրքական զինված ուժերի ծառայության համար բարձր տեխնոլոգիաներն ու կարևոր գործառույթները միավորող վստահելի, միասնական և ամբողջական համակարգեր ապահովելու համար։  


== Ծանոթագրություններ ==
Վերիգետ

Վերիգետ, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զոհաջրի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Գառնարած լեռան հարավային լանջերից և Սալվարդ գյուղի մոտ միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 4,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոտորոսլ (գետ)

Կոտորոսլ (ռուս.՝ Которосль), գետ Ռուսաստանում (Յարոսլավի մարզ, Ռոստովի շրջան, Գավրիլով-Յամի շրջան, Յարոսլավի շրջան)։


== Աշխարհագրություն ==
Կոտորոսլ գետը սկիզբ է առնում Ուստիե և Վյոկսա վտակների միախառնման վայրից և թափվում է Վոլգա գետ (Գորկու ջրամբար)։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 93 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Գավրիլով-Յամ, Յարոսլավլ քաղաքները և Կրասնիե Տկաչի քաղաքատիպ ավանը։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Կոտորոսլ գետի երկարությունը կազմում է 126 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 6370 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 30 մ3։


== Վտակներ ==
Կոտորոսլ գետի վտակներն են աջից՝ Լախոստ, ձախից՝ Պախմա։ գետերը։


== Տես նաև ==
Ակունք և Գետաբերան


== Արտաքին հղումներ ==
Ջրային ռեսուրսների դաշնային գործակալություն
Դիոգու դի Վասկոնսելուս (Մինաս Ժերայս)

Դիոգու դի Վասկոնսելուս (պորտ.՝ Diogo de Vasconcelos),համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ռիու Դոսիի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 3832 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 165,035 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 23,2 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 10.143.141,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.603,48 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,660 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Կանիսուրիկ

Կանիսուրիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Ռեդվանի գավառակում։
Եղել է հայաբնակ գյուղ։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սառցաջարդ

Սառցաջարդ 1242 թվականին, ճակատամարտ ռուսական զորքերի և գերմանական լիվոնյան ասպետների միջև ապրիլի 5-ին Չուդ լճի վրա։ Գերմանական խաչակիրները, դանիական և շվեդ, ֆեոդալները ակտիվացրին իրենց ագրեսիվ գործողությունները մոնղոլական արշավանքներից թուլացած Ռուսիայի դեմ։ Լիվոնյան օրդենի խաչակիրներին հաջողվեց գրառել Իզբորսկը, Պսկովը, Կոպորիեն։ 1241 թվականին խաչակիրները որոշեցին գրավել Մեծ Նովգորոդը, Կարելիան և այլն։ Նովգորոդի վեչեի խնդրանքով Ալեքսանդր Նևսկին զորք հավաքեց և 1241 թվականին խաչակիրներին վտարեց Կոպորիեից, այնուհետև ազատագրեց Պսկովը։ 1242 թվականի գարնանը ռուս բանակը խաչակիրների գերազանց ուժերի ճնշման տակ նահանջեց արլևելք և դիրք գրավեց Չուդ լճի հարավային նեղ մասում։ Խաչակիրների զորքը «սեաաձև» մարտակարգով ապրիլի 5-ի լուսաբացին հարձակվեց ռուսական զորքի առաջատար ջոկատի վրա ու ջարդեց այն։ Սակայն Ալեքսանդր Նևսկին հարձակվեց թևերից, խուճապի մատնեց թշնամուն և ջախջախեց նրան։ Հաղթանակի շնորհիվ կասեցվել է խաչակիրների առաջխաղացումը դեպի արևելք (որի նպատակը ռուս, հողերի զավթումն էր), ինչպես նաև ուժեղացել է Լիտվայի 1-ին Պոմորիեի ժողովուրդների պայքարը ընդդեմ խաչակիրների։
Կզըլ-Օրդա

Կզըլ-Օրդա կամ Կզըլ Օրդա (ն. Ակ-Մեչետ, Պերովսկ), քաղաք, Ղազախստանի Կզըլ-Օրդայի մարզի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Սիրդարյայի աջ ափին։ Երկաթուղային կայան է Օրենբուրգ-Տաշքենդ գծի վրա։ 156 հզ. բնակչություն (1979)։


== Աղբյուրներ ==
Ֆրիդրիխ Կլոպշտոք

Ֆրիդրիխ Գոտլիբ Կլոպշտոք (գերմ.՝ Friedrich Gottlieb Klopstock, հուլիսի 2, 1724(1724-07-02)[…], Կվեդլինբուրգ, Գերմանիա[…] - մարտի 14, 1803(1803-03-14)[…], Համբուրգ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն, գերմանացի բանաստեղծ, դրամատուրգ։ Գրել է «Մեսսիադա» (1751-1773) կրոնա-էպիկական պոեմը, «Ադամի մահը» (1757), «Սողոմոն» (1764), «Դավիթ» (1772) բիբլիական թեմաներով ողբերգությունները, «Գերմանի ճակատամարտը» (1769), «Գերմանը և իշխանները» (1784), «Գերմանի մահը» (1787) եռերգությունը՝ Գերմանիայի հերոսական անցյալի մասին։
Կլոպշտոքի պոեզիան նպաստել է, որ նրան հաջորդած գերմանացի բանաստեղծները վերջ տան ֆրանսիական նմուշօրինակներին հետևելուն, ազատագրվեն ալեքսանդրյան բանաստեղծության կաղապարներից և իրենց ստեղծագործությունների նյութը քաղեն ազգային ակունքներից ու իրականությունից։ Նա հարստացրել է գերմանական պոեզիայի բառապաշարը, բանաստեղծության նյութ դարձրել նաև առօրեականը և այս առումով նույնպես բազմաթիվ հետևորդներ է ունեցել։ Նրա հուզական, ոգեշունչ ոճը  նույնպես զգալի ազդեցություն է գործել XIX—XX դարերի գերմանական պոեզիայի վրա, նպաստել Շիլլերի և Գյոթեի գլխավորությամբ «Գրոհ և փոթորիկ» հանրահայտ գրական շարժման ձևավորմանը։ 800-ամյա այն կաղնին, որի շուքի ներքո Կլոպշտոքը երկար ժամեր է անցկացրել Դանիայում ապրած տարիներին, նշանավոր բանաստեղծի պատվին կոչվում է Կլոպշտոքի կաղնի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Carl Friedrich Cramer, Klopstock, Er und über ihn (1780–1792)
J.G. Gruber, Klopstocks Leben (1832)
R. Hamel, Klopstock-Studien (1879–1880)
F. Muncker, F. G. Klopstock, the most authoritative biography, (1888)
E. Bailly, Étude sur la vie et les œuvres de Klopstock (Paris, 1888)


== Արտաքին հղումներ ==

Friedrich Gottlieb Klopstockի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
Klopstock's poems
Klopstock Friedrich Gottlieb (1839)։ Messias. ita։ Milano: Tipografia e Libreria Pirotta e C. 
Klopstock Friedrich Gottlieb (1823)։ Messias. 1։ Leipzig: bey Georg Joachim Goschen 
Klopstock Friedrich Gottlieb (1823)։ David. Hermanns Tod։ Leipzig: bey Georg Joachim Goschen 
Klopstock Friedrich Gottlieb (1823)։ Messias. 2։ Leipzig: bey Georg Joachim Goschen 
Klopstock Friedrich Gottlieb (1823)։ Messias. 3։ Leipzig: bey Georg Joachim Goschen 
Klopstock Friedrich Gottlieb (1823)։ Der Tod Adams. Hermanns Schlacht։ Leipzig: bey Georg Joachim Goschen 
Klopstock Friedrich Gottlieb (1823)։ Salomo. Hermann und die Fursten։ Leipzig: bey Georg Joachim Goschen
Դոլբանտ

Դոլբանտ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դոփյաններ

Դոփյաններ, Խաչենի իշխանական տան ճյուղերից։ Իշխել են Վերին Խաչենում կամ Ծարում։ Իշխանանիստն էր Ծար բերդաքաղաքը։ Հոգևոր կենտրոններից էին Դադիվանքը և Խաթրավանքը։
13-րդ դարի սկզբից Արևելյան Հայաստանի քաղաքական ու մշակութային կյանքում աչքի է ընկնում Դոփյան իշխանական տունը։ Տեղեկություններ են պահպանվել Սարգիս Զաքարյանի դստեր՝ Դոփի մասին։ Հեղինակների մի խումբ կարծում է, որ նա ամուսնացել է Ղարա Գրիգորի, մյուս մասը՝ Հասանի հետ։
1244 թվականին, ինքնագիր հիշատակարանում Գրիգոր իշխանը՝ Հասան Ա Դոփյանի և Դոփի որդին, խոսելով մոնղոլների արշավանքին իր մասնակցության մասին, գրել
է.

Ըստ Բագրատ Ուլուբաբյանի, Հասանը սերում էր Հաթերքի իշխաններից. նա Վախտանգ իշխանի որդին էր և Սակռի եղբայրը։ 1182 թվականին Դադիվանքում թողած իր արձանագրությունում Վախտանգի որդի Հասանը հայտնում է, որ ինքը կառավարել է 40 տարի, ունեցել է վեց որդի, իր բերդերն ու գավառները տվել է նրանց և ինքը կնոջ՝ Մամայի հետ եկել է Դադիվանք, իր եղբայր Գրիգորի մոտ և դարձել կրոնավոր։ Այս նույն փաստը հաստատում է նաև Հասանի կնոջ՝ Լոռու Կյուրիկե Բ թագավորի դուստր Մամայի՝ Դադիվանքում 1182 թվականին թողած արձանագրությունը։ Հասանի՝ վանք մտնելուց հետո, իշխանական տան ավագությունը անցել է նրա Վախտանգ որդուն, որը կառավարել է 1182—1214 թվականներին։ Վախտանգը ունեցել է երկու որդի՝ Հասան և Տեր-Գրիգոր։ Վախտանգի կնոջ՝ Արզու խաթունի 1214 թվականի արձանագրությունից պարզվում է, որ նրանց երկու որդիներն էլ մահացել են երիտասարդ հասակում։ Աոզու խաթունն ի հիշատակ իր որդիների և ամուսնու Դադիվանքում կառուցել է եկեղեցի, որին նվիրել է գյուղեր ու ագարակներ։ Այդառթիվ թողած արձանագրությունից պարզվում է, որ Հասանը՝ Վախտանգի և Արզու խաթունի ավագ որդին, մահացել է օտարների դեմ պատերազմում, որից երեք ամիս հետո մահացել է կրտսեր որդին՝ տեր-Գրիգորը։ Այսպիսով, Հասանը Դոփի ամուսինը լինել չէր կարող, որովհետև արձանագրության բովանդակությունից պարզվում է, որ նա ամուսնացած չի եղել։ Դոփի որդի Գրիգորի 1244 թվականի հիշատակարանում հիշված Հասանը կարող էր լինել միայն Վերին Խաչենի Վախտանգ իշխանի որդին և Սակռի եզբայրը։

Դոփի ամուսին Հասանն ապրել ու գործել է 12-րդ դարի երկրորդ կեսին և 13-րդ դարի սկզբին։ Նա դեռ ապրում էր, երբ նրա եղբայր Հովհաննեսը 1204 թվականին կառուցել տվեց Խազարի վանքի եկեղեցին։ Արձանագրություններում ուշադրության է արժանի այն փաստը, որ Հովհաննեսը և Հասանը չեն հիշատակում հաթերքցիների հետ իրենց ազգակցական կապի մասին։ Հասանի արձանագրությունը թվական չունի, սակայն պարզ է, որ այն գրվել է 1204 թվականին, երբ Հովհաննեսը ավարտել է եկեղեցու կառուցումը։ Հովհաննեսի արձանագրությունում ուշագրավ է այն միտքը, որ նա վանքը իր սահմաններով եղբորն է հանձնել Հաթերքի տերերի միջնորդությամբ։ Իսկ դա նշանակում է, որ Հաթերքի Վախտանգ իշխանը պատրոնի իրավունք է ունեցել Հասանի և Հովհաննեսի նկատմամբ։ Այս միտքը հաստատում է Վախտանգի կին Արզու խաթունի 1214 թվականի թողած արձանագրությունը։ Վախտանգը մահացել է 1214 թվականին,, իսկ մինչ այդ, նույն տարում մահացել էին նրա երկու որդիները՝ Հասանը և տեր-Գրիգորը։ Ժառանգորդ չունեցող Հաթերքի Վախտանգ իշխանի տիրույթները անցան Իվանեին, իսկ վերջինս դրանք տվեցիր քրոջը՝ Դոփին։ Այդ մասին կա Վարդան վարդապետի մի վկայությունը։


== Աղբյուրներ ==
Գեղամ Կիրակոսյան, Դոփյան իշխանական տան ծագման  հարցի շուրջ(չաշխատող հղում)
Գնիլիցկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գնիլիցկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Գնիլիցկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Гнилицька сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գնիլիցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 844 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 50.33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 16.77 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
3-րդ հարավային զուգահեռական

3-րդ հարավային զուգահեռականը հասարակածից 3°-ով դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Անցնում է Աֆրիկայով, Հնդկական օվկիանոսով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հարավային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։ 

Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 111 168 մ։
Հասարակածից հեռավորությունն է 332 կմ։


== Հատվող տարածքները ==


== Տես նաև` ==
4-րդ հարավային զուգահեռական
2-րդ հարավային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Զերտի

Զերտի (վրաց.՝ ზერტი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 760 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 18 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2439 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վավա (ֆուտբոլիստ)

Էդվալդու Իզիդիու Նետու, առավել հայտնի է Վավա անունով (պորտ.՝ Vavá) (պորտ.՝ Edvaldo Izidio Neto, նոյեմբերի 12, 1934(1934-11-12), Ռեսիֆի, Բրազիլիա - հունվարի 19, 2002(2002-01-19), Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, մարզիչ, ֆուտբոլի աշխարհի կրկնակի չեմպիոն։


== Կենսագրություն ==
Հանդես է եկել այնպիսի հայտնի  ակումբներում, ինչպիսիք են բրազիլական «Վասկո դա գաման» և «Պալմերայսը», իսպանական Մադրիդի Ռեալը և Բրազիլիայի հավաքականը։
Հավաքականում անց է կացրել 23  խաղ և  երկու անգամ դարձել է աշխարհի չեմպիոն (1958 և 1962, խփել է 5 և 4  գոլեր)։ Եվս 5 ֆուտբոլիստի հետ դարձել է ռմբարկու՝ 1962 թվականին Չիլիում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունում։ Վավան 4 այն ֆուտբոլիստներից մեկն էր, որոնք գոլ են խմել երկու աշխարհի առաջնության եզրափակիչ խաղի ժամանակ (Պելե 1958, 1970, Պաուլ Բրայտներ  (1974, 1982), Զինեդին Զիդան (1998, 2006)։
1965 թվականից եղել է Կոլուբիայի, Բրազիլիայի, Մեքսիկայի հավաքականների մարզիչը։


== Նվաճումներ ==
«Սպորտ-Ռեսիֆի» կազմում'

Պերնամբուկանո նահանգի չեմպիոն (1949)«Վասկո դա գամայի» կազմում

Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի չեմպիոն  (1952, 1956, 1958)
Ռիո- Սան Պաուլույի առաջնություն  (1958)«Պալմերայսի» կազմում

Սան Պաուլու նահանգի առաջնություն  (1963)Բրազիլիայի հավաքականի կազմում

1958 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն
1962 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
Միխայլովկա (գյուղ, Օլևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիխայլովկաՄիխայլովկա (ուկրաիներեն՝ Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օլևսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1939 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 240 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,72 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 333,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դիր Լոջ շրջան (Մոնտանա)

Դիր Լոջ շրջան (անգլ.՝ Deer Lodge County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.909 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.417 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Անակոնդա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1864 թ.։
Այաչո (շրջան)

Այաչո  (ֆր.՝ Ajaccio), շրջան (ֆր.՝ Arrondissement) Ֆրանսիայում, գտնվում է Կորսիկա երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Հարավային Կորսիկա։ Սուպերֆեկտուրա՝ Այաչո։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 100 997։ Շրջանի տարածքը կազմում է 2195 կմ²։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Այաչո շրջան (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Արգելաձոր (գետ)

Արգելաձոր, գետ Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում, Որոտանի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Ծղուկի լեռներից և Սառնակունք գյուղից 2 կմ հարավ միանում մայր գետին։ Երկարությունը 20 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Կազումյան

Կարեն Նորիկի Կազումյան (հունվարի 1, 1948(1948-01-01), Գանձակ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գինեգործ, գինու և թունդ խմիչքների տեխնոլոգիայի մասնագետ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1996):
Նորիկ Կազումովի որդին։


== Կենսագրություն ==
Կարեն Կազումյանը ծնվել է 1948 թվականի հունվարի 1-ին, Կիրովաբադ (Գանձակ) քաղաքում։ 1972 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1981-1995 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ սննդի արդյունաբերության պետագրոարդի համակարգում, Երևանի կոնյակի գործարանում։ 1997 թվականից եղել է Մոսկվայի մարզի «Տրոիցկոե» Արտադրական միավորման գլխավոր տնօրեն։
Աշխատանքները վերաբերում են պտղա-հատապտղային գինիների և թունդ խմիչքների տեխնոլոգիայի խնդիրներին։


== Երկեր ==
Հայաստանի խաղողի և պտղա-հատապտղային գինիների տեխնոլոգիա, Երևան, 1992 (համահեղինակ)։
Պտուղների և բանջարեղենի պահածոների տեխնոլոգիա, Երևան, 1993 (համահեղինակ)։
Технология переработки плодово-ягодного сырья и его эффективное использование в пищевой промышленности : автореферат дис. ... доктора технических наук : Е.18.06. - Ереван, 1996. - 44 c.


== Ծանոթագրություններ ==
Կուկուլի

Կուկուլի (ուկրաիներեն՝ Кукули), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պեսչանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1820 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուկուլի գյուղում բնակվում էր 895 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2777 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 322,29 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բարսեղ Աբովյան

Բարսեղ Աբովյան (1880, Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1959), հայ դերասան։


== Կենսագրություն ==
Բարսեղ Աբովյանը ծնվել է 1880 թվականին Թիֆլիսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Բաքվի Մարդասիրական ընկերության դպրոցում։ Սովորելու տարիներին որպես սիրողական դերասան մասնակցել է Սաֆրաստյան ամուսինների «Վարդան Մամիկոնյան» ներկայացմանը։ Մինչև 1902 թվականը խաղացել է Բաքու այցելած բոլոր հայկական խմբերի ներկայացումներին։ Սիրանույշի ձևավորած թատերախմբի կազմում հյուրախաղերով հանդես է եկել Շուշիում։
1903 թվականին Բաքվում Ա․ Շահխաթունու հետ ներկայացրել է «Սամվելը»։ 1904 թվականին կրկին Սիրանույշի թատերախմբի կազմում այցելել է Գանձակ, Ալեքսանդրապոլ, Երևան, Կարս, Բաթում։ 1906 թվականին Թիֆլիսում ձևավորվել է նոր մեծ թատերախումբ (Սիրանույշ, Ավետյան, Զարիֆյան, Ալիխանյան, Ստեփանյան, Բերոյան և այլն), որի կազմում էր նաև Աբովյանը։ Թատերախումբը ներկայացումներով հանդես է եկել Կովկասի տարբեր քաղաքներում։
1907 թվականին խաղացել է Բաքվի Կուլտուրական միության նորաստեղծ թատերախմբում։ Օսմանյան սահմանադրության հռչակումից հետո կովկասահայ խմբերի հետ մեկնել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղից՝ Բուլղարիա, այնուհետև կնոջ՝ դերասանուհի Քնարիկի հետ այցելել է Օդեսա, Ռոստով, Արմավիր, Պյատիգորսկ, Բաքու։ Կարճ ժամանակ սովորել է Մոսկվայի Գեղարվեստական թատրոնում։ Վերադարձել է Կովկաս և խաղացել Բաքվում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին մեկնել է Պարսկաստան, իսկ պատերազմից հետո՝ Սիրիա, Լիբանան, Եգիպտոս, Հնդկաստան, որից հետո բնակություն է հաստատել Սիրիայում։


== Դերերը թատրոնում ==


== Ծանոթագրություններ ==
40

40 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 40 թվականն է, 
I դարի 40-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ֆարինելլի

Ֆարինելլի (իտալերեն՝ Farinelli, իսկական անունը՝ Կարլո Բրոսկի, իտալերեն՝ Carlo Broschi; հունվարի 24, 1705(1705-01-24)[…], Անդրիա, Ապուլիա, Իտալիա - հուլիսի 15, 1782(1782-07-15), Բոլոնիա, Պապական մարզ), հայտնի իտալացի օպերային երգիչ-ամորձատ (կաստրատ)։ Համարվում է օպերային պատմության մեջ մեծագույն երգիչներից մեկը։
Ֆարինելլիի ձայնը աչքի էր ընկնում ճկունությամբ, ուներ փափուկ և լուսավոր հնչերանգ, դիապազոնը 3 օկտավ էր։ Ֆարինելիի կատարումն առանձնանում էր վիրտուոզ վարպետությամբ, հստակ առոգանությամբ, նրբաճաշակ երաժշտականությամբ, գեղարվեստական հմայքով, զգացմունքային ներթափանցմամբ, էմոցիոնալ էքսպրեսիվությամբ։ Նա կատարելապես տիրապետում էր կոլորատուրաների իմպրովիզացիայի արվեստին։
Կատարել է քնարերգական և հերոսական դերերգեր Նիկոլո Պորպորայի, Լեո Վինչիի, Թոմազո Ալբինոնիի, Պորտայի, Կառլո Բրոսկիի, Յոհան Ադոլֆ Հասսեի, Ջակոմելլիի, Վերաչինիի և այլոց օպերաներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նյուռի

Նյուռի (էստ․՝ Nüri), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Սոնդա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 28 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ 2000

Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ 2000, Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ հանդիպում։ Տեղի է ունեցել 2000 թվականի հուլիսի 2-ին, Ռոտերդամի «Ֆեյենորդ» մարզադաշտում։ Խաղը տեղի է ունեցել Ֆրանսիայի և Իտալիայի հավաքականների միջև։ Չեմպիոն է դարձել Ֆրանսիայի հավաքականը, որը Իտալիայի հավաքականին հաղթել է 2։1 հաշվով։


== Խաղի հաշիվը ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2000
Վոտչինա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոտչինա (այլ կիրառումներ)Վոտչինա (ռուս.՝ отец՝ հայր բառից, որը նշանակում է հայրական սեփականություն), ժառանգական փոխանցվող հողատարածք, հայրենակալվածք, ֆեոդալական հողատիրության ձև Ռուսաստանում (8-9-րդ դարերում)։


== Պատմություն ==
Վոտչինան համալիր էր, որը կազմված էր հողային սեփականությունից (հողեր, շինություններ և ունեցվածք) և ճորտ պահելու իրավունքից։ 8-9-րդ դարերում վոտչինան համարվում էր կալվածատիրության գերակշռող ձևը Արևմտյան Եվրոպայի բազմաթիվ երկներում։ Վոտչինայի ձևավորման ընթացքում ստեղծվում էր իշխանական կառավարման ապարատ (դատարան, վարչություն և այլն), ինչը ժառանգաբար փոխանցվող կալվածքներից առանձնացնում էր վոտչինային բենեֆիցիայից, մանորից և կալվածքից։
Վոտչինան տարբերվում էր տնտեսական կառուցվածքով (կախված դոմենի դերից, գյուղացիների ֆեոդալական պարհակներից), մեծությամբ, վոտչիատերերի սոցիալական պատկանելիությամբ (ազնվական, այդ թվում նաև թագավորական, եկեղեցական)։
Վոտչինայի տերը իրավունք ուներ այն որպես ժառանգություն կտակելու, վաճառելու, գրավ դնելու և այլն։  Համապատասխանում է միջնադարյան Հայաստանի «հայրենիքին»։ Մինչև XV դարի վերջը վոտչինա ֆեոդալական հողատիրության ամենատարածված ձևն էր։ Վոտչինան բաղկացած էր մեծ տարածություններում ցրված և միմյանց հետ թույլ կապերով կապված մի քանի տիրույթներից։ Վոտչինաների տերերն էին գլխավորապես բոյարները և իշխանները, ինչպես նաև նրանց դրուժինաների անդամները, վանքերը, բարձրաստիճան հոգևորականությունը։ XYI դարի սկզբին, երբ Մոսկովյան իշխանությանը միացվեցին Նովգորոդը, Տվերը և Պսկովը, այդ հողերի շատ բոյարներ զրկվեցին իրենց վոտչինաներից, իսկ նրանց հողերում բնակեցվեցին ազնվականները, որոնց վրա էր հենվում մեծապետական իշխանությունը։ XYI դարի 50-ական թվականներին վոտչինայի տերերը զինվորական ծառայության առումով հավասարվեցին ազնվականներին։ Հետադեմ բոյարության դեմ պայքարում վճռական նշանակություն ունեցավ Իվան IV Ահեղի կիրառած օպրիչնինայի քաղաքականությունը։ XVI դարի վերջին արդեն ֆեոդալական հողատիրության առավել տարածված ձևը ոչ թե վոտչինան  էր, այլ՝ կալվածքը։ XVII դարի սկզբից վոտչինային հողատիրությունը կրկին սկսեց աճել։ Կառավարությունը պարգևատրելով ազնվականներին հավատարիմ ծառայության համար, առատորեն նրանց էր բաժանում վոտչինային հողերը։ XVII դարի վերջին պետության կենտրոնական շրջաններում վոտչինային հողատիրությունը նշանակալիորեն գերազանցում էր կալվածայինին։ Կալվածքի միաժառանգության մասին 1714 թվականի մարտի 28-ի հրամանագիրը իրավաբանորեն հավասարեցրեց կալվածքը վոտչինային։ Հետագայում «վոտչինա» տերմինը գործածվում էր ֆեոդալական հողային սեփականության իմաստով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Կոռ
Կարատուզսկոե

Կարատուզսկոե (ռուս.՝ Каратузское), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Կարատուզսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8836 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նանարի

Նանարի (վրաց.՝ ნანარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 930 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 17 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 101 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալկալա դե լոս Գասուլես

Ալկալա դե լոս Գասուլես (իսպ.՝ Alcalá de los Gazules), քաղաք և համայնք Իսպանիայի հարավում՝ Անդալուսիայի մաս հանդիսացող Կադիսի պրովինցիայի Լա Խանդա շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է  478.52 կմ² տարածք; Բնակչության թիվը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 5592 մարդ։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Կադիս քաղաքից հեռավորությունը 70 կիլոմետր է։


== Պատմություն ==
Ալկալա դե լոս Գասուլեսի տեղում դեռ հին հռոմեական ժամանակներում եղել է Լասկուտա բնակավայրը, որի ավերակները պահպանվել են։
Կաստիլիայի թագավոր Ֆերդինանդ Չորրորդը 1310 թվականի հուլիսի 21-ին իր իշխաններից Ալֆոնսո Ֆերնանդես դե Կորդոբային է նվիրել Ալկալա դե լոս Գասուլես քաղաքն ու ամրոցը՝ պայմանով, որ 150 զինյալներով կարողանա այն պաշտպանել մուսուլմանների գրոհներից։ Ուսումնասիրողներից ոմանք գտնում են, որ Ալֆոնսո Ֆերնանդեսը ոչ թե սեփականության իրավունքով իշխել է ամրոցին ու քաղաքին, այլ պարզապես եղել է դրանց կառավարիչը, քանի որ իր կտակում ոչինչ չի նշել ամրոցի ու քաղաքի մասին, և դրանք չեն փոխանցվել նրա ժառանգներին։
1558 թվականին Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ Երկրորդը իր զարմիկներից  Էնրիկեսին շնորհել է Ալկալա դե լոս Գասուլեսի հերցոգի տիտղոս։ 17-րդ դարի կեսերից այդ տիտղոսը պատկանել է ազնվականական Մեդինասելի տոհմին։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքէջը
Alcalá de los Gazules
Ալկալա դե լոս Գասուլեսի համայնքապետարան
Զբոսաշրջային ուղեցույց Ալկալա դե լոս Գասուլեսի մասին