Տեսանելի աստղային մեծություն

Տեսանելի աստղային մեծություն(m), երկնային մարմնի պայծառության չափը (այդ մարմնի տված լուսավորությունը) երկրային դիտորդի տեսանկյունից։ Սովորաբար օգտագործում են այն մեծությունը, որ կունենար լուսատուն, եթե մթնոլորտը բացակայեր։ Որքան պայծառ է մարմինը, այնքան փոքր է նրա աստղային մեծությունը։
«Տեսանելի» բառը հուշում է, որ այդ մեծությունը տեսանելի է Երկրից, այդ նշումը պետք է, որպեսզի կարողանանք տարբերել «բացարձակ» մեծությունից։ Այն ի նկատի չունի տեսանելի տիրույթը։ Ինֆրակարմիր կամ որոշ այլ միջակայքերում չափվող արժեքները նույնպես կոչվում են տեսանելի։ Տեսանելի միջակայքում չափված արժեքը կոչվում է տեսողական(վիզուալ)։
Աստղային երկնքում, տեսանելի տիրույթի ամենածպայծառ աստղը Սիրիուսն է, իսկ ինֆրակարմիր J-տիրույթում[en] ՝ Բետելգեյզեն է։


== Պատմություն ==
Աստղային մեծությունների ժամանակակից սանդղակը ծագել է Հին Հունաստանում։ Այն առաջարկել է մ.թ.ա. II դարում Հիպարքոսը ՝ աստղերը բաժանելով անզեն աչքով տեսանելի վեց մեծության խմբերի։ Նա անվանել է ամենապայծառ աստղերը առաջին մեծության աստղեր (Symbol support vote.svg), իսկ ամենաթույլերը` վեցերորդ մեծության աստղեր (Symbol support vote.svg): Ժամանակակից աստղագիտությունը չի սահմանափակվում վեց խմբերով կամ միայն տեսանելի լույսով։ Շատ պայծառ օբյեկտները բացասական մեծություն ունեն։


== Հաշվարկ ==
Երկու աստղերի տեսանելի մեծությունը որոշվում է՝

  
    
      
        
          m
          
            1
          
        
        −
        
          m
          
            2
          
        
        =
        −
        2
        
          ,
        
        5
        
        
          l
          g
        
        
          (
          
            
              
                L
                
                  1
                
              
              
                L
                
                  2
                
              
            
          
          )
        
      
    
    {\displaystyle m_{1}-m_{2}=-2{,}5\,\mathrm {lg} \left({\frac {L_{1}}{L_{2}}}\right)}
  որտեղ  m — երը մարմինների աստղային մեծություններն են, L —ը՝ դրանց լուսավորությունը ։
Այսպիսով, աստղային 5 մեծությունների տարբերությանը համապատասխանում է լուսավորությունների մեծությունների հարաբերությունը, որը հավասար է 100, իսկ 1 աստղային մեծության տարբերությունը՝ 2,512։


=== Օրինակներ ===
Լիալուսնի տեսանելի աստղային մեծությունը հավասար է 12,7, Արեգակի տեսանելի աստղային մեծությունը՝ 26,7.
Աստղային մեծությունների տարբերությունը՝

  
    
      
        
          m
          
            1
          
        
        −
        
          m
          
            2
          
        
        =
        (
        −
        12
        ,
        7
        )
        −
        (
        −
        26
        ,
        7
        )
        =
        14
        ,
        0
      
    
    {\displaystyle m_{1}-m_{2}=(-12,7)-(-26,7)=14,0}
  Լուսավորությունների տարբերությունը՝

  
    
      
        
          L
          
            2
          
        
        
          /
        
        
          L
          
            1
          
        
        =
        2
        ,
        
          512
          
            
              m
              
                1
              
            
            −
            
              m
              
                2
              
            
          
        
        =
        2
        ,
        
          512
          
            14
            ,
            0
          
        
        ≈
        400
         
        000
      
    
    {\displaystyle L_{2}/L_{1}=2,512^{m_{1}-m_{2}}=2,512^{14,0}\approx 400~000}
  Այսպիսով՝ Արեգակը լիալուսնից պայծառ է մոտավորապես 400 000 անգամ։


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
The astronomical magnitude scale (International Comet Quarterly)