Գանձերի կղզին (ֆիլմ, 1971)

«Գանձերի կղզին» (ռուս.՝ «Остров сокровищ»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Եվգենի Ֆրիդմանը։ Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնի համանուն վեպի խորհրդային երեք էկրանավորումներից երկրորդն է և նկարահանվել է Մերձբալթյան երկրներից բազմաթիվ դերասանների ներգրավմամբ։


== Սյուժե ==
Մի անգամ ռոմանտիկ հետաքրքիր արկածների մասին երազող համարձակ ու երիտասարդ Ջիմ Հոկինսի ձեռքն է ընկնում հին ծովային քարտեզ, որը ցույց է տալիս ճանապարհը դեպի լեգենդար ծովահեն նավապետ Ֆլինտի գանձերը։ Գանձերը թաղված են օվկիանոսում կորած կղզում։ Բժիշկ Լիվսիի, սքվայր Տրելոնիի և նավապետ Սմոլետի հետ միասին «Էսպանյոլա» նավով Ջիմը, որը դարձել է յունգա, մեկնում է վտանգավոր նավարկության։ Սակայն նույն նավով մեկնում են նաև ծովահեններ՝ նավապետ Ֆլինտի թիմի նախկին անդամները։ Կոկ Ջոն Սիլվերը կազմակերպում է դավադրություն նավի վրա, և քաջ նավապետ Սմոլետի թիմն ստիպված է պայքարել ապստամբների դեմ։ Սմոլլետը, Տրելոնին և Լիվսին պաշտպանություն են կազմակերպում կղզու վրա՝ նավապետ Ֆլինտի հին ամրոցում։ Սիլվերը հարձակում է սկսում ամրոցի վրա, սակայն գրոհը ձախողվում է։ Սքվայրի ծառաներ Ջոյսն ու Հանթերը զոհվում են, նավապետ Սմոլլետը վիրավորվում է։ Ջիմ Հոկինսը փախչում է ամրոցից և «Էսպանյոլը» տանում Հյուսիսային կայանատեղ։ Ջիմն սպանում է բոցման Հենդսին, որը փորձել էր սպանել յունգային։ Բայց Հոկինսը գերի է ընկնում ծովահենների մոտ․ նրանք, վերցնելով նրան իրենց հետ, գնում են գանձը որոնելու։ Շուտով նրանք ընկնում են դարան, երկու ծովահենները զոհվում են, երեքը փախչում են։ Սմոլետի ջոկատը գտնում է գանձերը և բարեհաջող վերադառնում Բրիստոլ։


== Գլխավոր դերերում ==
Բորիս Անդրեև – «Երկարահասակ» Ջոն Սիլվեր, նավային կոկ և ծովահենների նավապետ
Աարե Լաանեմետս – Ջիմ Հոկինս, յունգա (հնչյունավորել է Ալեքսեյ Բորզունովը)
Լայմոնաս Նորեյկա – բժիշկ Դեյվիդ Լիվսի (հնչյունավորել է Էդուարդ Իզոտովը)
Ալգիմանտաս Մասյուլիս – սքվայր Ջոն Տրելոնի (հնչյունավորել Է Վիկտոր Ռոսժդեստվենսկին)
Յուոզաս Ուրմոնավիչուս – նավապետ Սմոլետ (հնչյունավորել է Վլադիմիր Դրուժնիկովը)
Իգոր Կլաս – Բեն Գան, կղզու բնակիչ և նախկին ծովահեն (հնչյունավորել է Սերգեյ Կուրիլովը)


== Դերերում ==
Ալեքսանդր Ալյոշին – Ջոն Հանթեր, սքվայր Տրելոնիի ծառան
Հարիյ Ավենս – Թոմ Մորգան, ծովահեն
Կազիմիրաս Վիտկուս – Բիլլի Բոնս, ծովահեն-շտուրման (հնչյունավորել է Անատոլի Սոլովյովը)
Վլադիմիր Գրամատիկով – Ռիչարդ Ջոյս, սքվայր Տրելոնիի ծառան
Անտանաս Պիկյալիս – Իսրայել Հենդս, ծովահեն-բոցման (հնչյունավորել է Իվան Ռիժովը)
Յուրիս Պլյավինշ – Աբրահամ Գրեյ, ատաղձագործ
Ռոբերտ Ռոս – Թոմ Ռեդրութ, սքվայր Տրելոնիի ծառան
Վալենտին Ռուդովիչ – Ջոբ Էնդերսոն, ծովահեն
Միխայիլ Սելյուտին – Դիկ Ջոնսոն, նավաստի
Նիկոլայ Սիլիս – Թոմ, նավաստի
Վիտաուտաս Տոմկուս – Ջորջ Մերրի, ծովահեն (հնչյունավորել է Լեոնիդ Մարկովը)
Անդրեյ Ֆայտ – Կույր Պյու, ծովահեն (հնչյունավորել է Միխայիլ Գլուզսկին)
Լյուդմիլա Շագալովա – տիկին Հոկինս, «Ծովակալ Բենբոու» պանդոկի տիրուհին


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Էդգար Դուբրովսկի, Եվգենի Ֆրիդման
Ռեժիսոր՝ Եվգենի Ֆրիդման
Օպերատոր՝ Վալերի Բազիլև
Նկարիչ՝ Կոնստանտին Զագորսկի
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Ռիբնիկով
Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Յուլի Միխայլով (Յուլի Կիմ)
Դիրիժոր՝ Էմին Խաչատրյան


== Նկարահանումներ ==
Ֆիլմի համար Յալթայի կինոստուդիայի ինժեներ-կոնստրուկտոր Վ. Պ. Պավլոտոսի մասնակցությամբ «Կլիմ Վորոշիլով» դիզելային ձկնորսական երկկայմ առագաստանավը վերակառուցվել է «Իսպանիոլա» բրիգանտինի նմանությամբ։ Նավն ավելի ուշ գործի է դրվել «Ջրահարսների ծանծաղուտներ» և «Ռոբինզոն Կրուզոյի կյանքն ու զարմանալի արկածները» (1972 թվական, ռեժիսոր՝ Ստանիսլավ Գովորուխին) կինոնկարներում։ Նավը տեղ է գտել է Յալթայի ափին և ծառայում է որպես ռեստորան, այժմ այն հանգստավայրի խորհրդանիշներից մեկն է։


== Սաունդթրեք ==
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Ռիբնիկով, երգերի տեքստի հեղինակ՝ Յուլի Կիմ․

Ֆլինտի գանձերը [3:23]
Սպիտակ առագաստներ [2:04]
Հին քարտեզը [0:50]
Փոքրիկ Ջեննին [2:28]
Շնաձկների որս [1:23]
Ա՜խ, իմ խեղճ Թոմմի [3:52]
Էսպանյոլը ծովում [2:12]
Բալլադ [2:21]


== Վերաթողարկում ==
1980-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում ֆիլմը թողարկվել է VHS տեսաերիզներով «ԽՍՀՄ Պետկինոյի վիդեոծրագիր» հրատարակչության կողմից։ 1990-ական թվականների սկզբին ԽՍՀՄ-ում թողարկվել է VHS-ով «Крупный план» կինոմիության կողմից։ 1990-ական թվականների կեսերին  թողարկվել է VHS «Союз Видео» հրատարակչության կողմից։ 2001 թվականին ֆիլմը վերականգնվել է և թողարկվել DVD-ով «Russian Cinema Council» հրատարակչության կողմից PAL և NTSC համակարգերով։


== Ծանոթագրություններ ==