Նեոֆոլկ

Նեոֆոլկ (դարք ֆոլկ, ապոկալիպտիկ ֆոլկ, անգլ.՝ neofolk, dark folk, apocalyptic folk), երաժշտական ժանր, որը ծագել է 1970-ական թվականներին՝ Եվրոպայում, ամերիկյան ֆոլկի ազդեցությամբ։ Նեոֆոլկը ֆոլկ երաժշտություն է, որի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել պոստ-ինդասթրիալը, խառնվել՝ պոստ-պանկի ու ալտերնատիվ երաժշտության այլ ոճերի հետ և հաճախ ընդգրկում է ժողովրդական, էթնիկական և նեոդասական երաժշտության տարրեր։ Նեոֆոլկը կարող է լինել ինչպես ամբողջությամբ ակուստիկ ֆոլկ, այնպես էլ ակուստիկ՝ դաշնամուրի, ժողովրդական գործիքների, էլեկտրոկիթառի, ինչպես նաև ինդասթրիալ և էքսպերիմենտալ երաժշտության այլ գործիքների նվագակցությամբ։
Նեոֆոլկը վերելք է ապրել 80-ական թվականներին երեք բրիտանական խմբերի շնորհիվ՝ Death in June, Current 93 և Sol Invictus։ Սկզբնական նեոֆոլկը մոտ է պոստ-պանկին։
90-ականների վերջին նեոֆոլկ երաժիշտները ավելի հաճախ են միախառնում ժողովրդական երաժշտությունը տրիպ-հոփի և էլեկտրոնային երաժշտության այլ ոճերի հետ, որի արդյունքում նեոֆոլկից պայմանականորեն առանձնանում են որոշ ճյուղեր, որոնցից են օրինակ՝ apocalyptic folk, new weird folk, ritual folk։


== Պատմություն ==

«Նեոֆոլկ» տերմինը ծագել է էզոտերիկ երաժշտական միջավայրում՝ 20-րդ դարի վերջին։ Տերմինն օգտագործվել է Դուգլաս Փիրսի (Death In June), Թոնի Վեյքֆորդի (Sol Invictus) և Դեյվիդ Թիբեթի (Current 93) կողմից ներշնչված երաժշտությունը նկարագրելու համար։
Անգլո-ամերիկյան ֆոլկ երաժշտությունը, որը թեմատիկայով և հնչեղությամբ շատ նման է նեոֆոլկին գոյություն ուներ դեռևս 1960-ական թվականներից։ Անգլո-ամերիյյան ֆոլկ երաժիշտներն էլ հենց հետագայում մեծ ազդեցություն են ունեցել նեոֆոլկ կատարողների վրա։
Նեոֆոլկը մինչ 20-րդ դարի վերջը դիտվել է որպես պոստ-ինդասթրիալ երաժշտության մի մաս։


== Մշակույթ ==
Նեոֆոլկ երաժշտության ոգին և արժեքները նման են 60-ականների ամերիկյան և բրիտանական ֆոլկին, երկուսն էլ կառուցված են փոփ մշակույթին և մշակույթի կոմերսիալիզացիային դեմ դուրս եկող սկզբունքների հիման վրա։ Չնայած դրան, նեոֆոլկը և ֆոլկը միմյանցից արմատապես տարբեր են։ Նեոֆոլկ ժանրի կատարողների մեծամասնությունը կենտրոնանում են արքայիկ, մշակութային և գրականության արժեքների վրա. տեղական ավանդույթները և հավատալիքները շատ լավ ընդգծվում են էզոտերիկական և պատմական թեմաների հետ զուգահեռ։


=== Հեթանոսություն և օկուլտիզմ ===
Նեոհեթանոսության և օկուլտիզմի տարբեր ձևերը մեծ դեր են խաղում նեոֆոլկի թեմատիկայում։ Ռունային այբուբենը, Եվրոպայի հեթանոսական տարածքները և այլ հնագույն թեմաների պատկերումը շատ հաճախ է ընդգծվում նեոֆոլկ երաժշտության մեջ։ Այդ ամենն արտահայտվում է խմբերի անուններով, ալբոմների պատկերներով, հագուստով և բազմաթիվ այլ միջոցներով։


== Առնչվող ժանրեր ==


=== Ապոկալիպտիկ ֆոլկ ===
Ապոկալիպտիկ ֆոլկ (անգլ.՝ apocalyptic folk, աշխարհի ավարտի ֆոլկ) տերմինը կիրառվել է ավելի վաղ, քան նեոֆոլկը, այն օգտագործել է Դեյվիդ Թիբեթը, 80-ականների վերջից մինչև 90-ականների սկիզբը ընկած ժամանակահատվածում իր խմբի՝ Current 93-ի ստեղծած երաժշտությունը նկարագրելու համար։ Թիբեթը սկզբում նպատակ չի ունեցել կապել իր խմբի գործունեությունը ֆոլկ ժանրի հետ։ Տերմինը այժմ կիրառվում է բազմաթիվ խմբերի գործունեությունը նկարագրելու համար։


=== Ֆոլկ նուառ ===
Ֆոլկ նուառը (ֆր.՝ folk noir, սև ֆոլկ), կիրառվել է լուսանկարիչ Դեյվիդ Միրնսի կողմից 80-ական թվականներին Sol Invictus խմբի երաժշտությունը նկարագրելու համար։
Այս ժանրի մյուս կատարողներին նկարագրելու համար շատ հաճախ կիրառվում է նաև «դարք ֆոլկ» (անգլ.՝ dark folk, սև, մռայլ ֆոլկ) կամ «պագան ֆոլկ» (անգլ.՝ pagan folk, հեթանոսական ֆոլկ) եզրերը։


=== Ռազմական ինդասթրիալ ===
Ռազմական ինդասթրիալը (անգլ.՝ Martial industrial) կամ ռազմական փոփը շատ ընդհանրություններ ունի նեոֆոլկի հետ և զարգացել է վերջինիս հետ զուգահեռ։ Նեոֆոլկի շատ կատարողներ, հաճախ բեմադրում են ռազմական ինդասթրիալի շոուներ և ստեղծում ռազմական ինդասթրիալ երաժշտություն։
Այլ սերտորեն կապված ոճերից է դարք էմբիենթը, նեոդասական երաժշտությունը, պոստ ինդասթրիալ երաժշտությունը և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==