Միլդրեդ Դրեսսելհաուզ

Միլդրեդ Դրեսսելհաուզ (անգլ.՝ Mildred S. Dresselhaus, ծննդյան անուն` Միլդրեդ Սպիվակ,  հայտնի է որպես «ածխածնի գիտության թագուհի», նոյեմբերի 11, 1930(1930-11-11), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք և Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - փետրվարի 20, 2017(2017-02-20), , Քեմբրիջ, ԱՄՆ և Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ինստիտուտի առաջին կին պրոֆեսոր, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանի ֆիզիկայի և էլեկտրատեխնիկայի պատվավոր պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Միլդրեդ Դրեսսելհաուզը ծնվել է Բրուքլինում, Լեհաստանից ներգաղթած հրեաների ընտանիքում։ Մեծացել է Բրոնքսում, ուր ընտանիքը տեղափոխվել էր 1934 թվականին։
Ավարտել է Նյու Յորք նահանգի Հանթեր քոլեջը, ապա կրթությունը շարունակել է Քեմբրիջի համալսարանում, որտեղ ստացել է Ֆուլբրայթի կրթաթոշակ, ինչպես նաև Հարվարդի համալսարանում։ 1958 թվականին Չիկագոյի համալսարանից ստացել է դոկտորի աստիճան։ Նախքան Լինքոլնի լաբորատորիայում (Lincoln Lab) աշխատելը մի քանի տարի հաճախել է Կոռնելի համալսարանի դասընթացներին։ 1987 թվականին Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանից ստացել է պրոֆեսորի կոչում (ֆիզիկայի և էլեկտրական ճարտարագիտության պատվավոր պրոֆեսոր), 1985 թվականին ստացել է «ինստիտուտի պրոֆեսոր» (Institute Professor) կոչումը։
Պրոֆեսոր Դրեսսելհաուզը կարիերան սկսել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանի Լինքհոլնի լաբորատորիայից։ Ողջ աշխատաժամանակը նա օգտագործել է մագնիսական օպտիկայի գերհաղորդականության հետազոտությունների համար, ինչպես նաև իրականացրել է մի շարք փորձեր, որոնց շնորհիվ հնարավոր է եղել  հասկանալ կիսամետաղների էլեկտրոնային կառուցվածքի, հատկապես գրաֆիտի հիմնարար բնույթը։ Դրեսսելհաուզը եղել է նանոտեխնոլոգիաների բնագավառի առավել փորձառու մասնագետներից, որոնք հենվում են ածխածնի տարբեր հատկությունների վրա։
1990 թվականին մետաղների և կիսամետաղների ուսումնասիրության, ինչպես նաև ակադեմիական գիտության և ճարտարագիտության մեջ ներդրում ունենալու համար Դրեսսելհաուզը պարգևատրվել է Ազգային գիտական մեդալով։ 2000-2001 թվականներին եղել է ԱՄՆ պետդեպարտամենտի գիտության հարցերով բաժնի ղեկավարը  (էներգետիկայի նախարարություն)։ 2004 թվականից ղեկավարել է Ֆիզիկայի ամերիկյան ինստիտուտը։
Պրոֆեսոր Դրեսսելհաուզը նաև կատարել է Ամերիկյան ֆիզիկայի հասարակության, Գիտության զարգացման ամերիկյան ասոցիացիայի (American Association for the Advancement of Science) նախագահի պարտականությունները, ինչպես նաև ԱՄՆ Ազգային ակադեմիայի գանձապետի պարտականությունները։   (United States ազգային ակադեմիա ՀՀ Գիտությունների)։ Դրեսսելհաուզը իր ժամանակից հատկացրել է նաև գիտական գործունեությունում ներգրավված և ակտիվ գործունեություն ծավալող կանանց աջակցմանը։
Դրեսսելհաուզը հայտնի է նաև թերմոէլեկրականության, գրաֆիտի հատկությունների, գրաֆիտի ալոտրոպային միացությունների, ածխածնային նանոխողովակների ուսումնասիրության բնագավառում իր ունեցած ավանդի համար։
Ամուսնացած է եղել հայտնի տեսաբան Ժենե Դրեսսելհաուզի հետ, ունեցել են չորս երեխա։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ԱՄՆ ազգային գիտական մեդալ (1990)
Կոմպտոնի մեդալ (2000)
IEEE հիմնադիրների մեդալ (2004)
Հարոլդ Պենդերի մրցանակ (2006)
«Կանայք գիտության բնագավառում» Լ՛Օրել-ՅՈՒՆԵՍԿՕ մրցանակ (2007)
Էրստեդի մրցանակ (2008)
Օլիվեր Բակլիի մրցանակ (2008)
Էնրիկո Ֆերմի մրցանակ (2010)
Կավլիի մրցանակ (2012)
Ազատության նախագահական մեդալ (2014)
IEEE պատվո մեդալ (2015)
Օքսֆորդի պատվո մեդալ (2016)
Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ (2017)


== Ընտրված հրապարակումներ ==
M. S. Dresselhaus and P. C. Eklund (2000)։ «Phonons in carbon nanotubes» (PDF)։ Advances in Physics 49: 705։ doi:10.1080/000187300413184։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
M. S. Dresselhaus, G. Samsonidze, S. G. Chou, G. Dresselhaus, J. Jiang, R. Saito, and A. Jorio։ «Recent Advances in Carbon Nanotube Photo-physics» (PDF)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-07-02-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
M. S. Dresselhaus and G. Dresselhaus (2002)։ «Intercalation Compounds of Graphite» (PDF)։ Advances in Physics 51: 1։ doi:10.1080/00018730110113644։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
M. S. Dresselhaus (2004)։ «Big Opportunities for Small Objects» (PDF)։ Materials Today Magazine 5: 48։ doi:10.1016/S1369-7021(02)01164-1։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
M. S. Dresselhaus, G. Dresselhaus and A. Jorio (2004)։ «Unusual Properties and Structures of Carbon Nanotubes» (PDF)։ Annual Reviews of Materials Research 34: 247։ doi:10.1146/annurev.matsci.34.040203.114607։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-01-11-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
M. S. Dresselhaus, G. Dresselhaus, R. Saito and A. Jorio (2005)։ «Raman Spectroscopy of Carbon Nanotubes» (PDF)։ Physics Reports 409: 47։ doi:10.1016/j.physrep.2004.10.006։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
M. S. Dresselhaus and H. Dai (2004)։ «Carbon Nanotues: Continued Innovations and Challenges» (PDF)։ Bulletin of the Materials Research Society 29: 237։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-03-26-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
J. Heremans and M. S. Dresselhaus (2005)։ «Low Dimensional Thermoelectricity» (PDF)։ CRC Handbook - Molecular and Nano-electronics: Concepts, Challenges, and Designs։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
M. S. Dresselhaus, R. Saito and A. Jorio (2004)։ «Semiconducting Carbon Nanotubes» (PDF)։ Proceedings of ICPS-27։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
S. G. Chou, F. Plentz-Filho, J.Jiang, R. Saito, D. Nezich, H. B. Ribeiro, A. Jorio, M. A. Pimenta, G. Samsonidze, A. P. Santos, M. Zheng, G. B.Onoa, E. D. Semke, G. Dresselhaus and M. S. Dresselhaus (2005)։ «Photo-excited Electron Relaxation Process Observed in Photoluminescence Spectroscopy of DNA-wrapped Carbon Nanotube» (PDF)։ Physical Review Letters 94: 127402։ doi:10.1103/PhysRevLett.94.127402  (չաշխատող հղում)
M. S. Dresselhaus (2004)։ «Nanotubes: a step in synthesis» (PDF)։ Nature Materials 3: 665։ doi:10.1038/nmat1232  (չաշխատող հղում)
M. S. Dresselhaus (2004)։ «Applied Physics: Nanotube Antennas» (PDF)։ Nature Materials 432: 959։ doi:10.1038/432959a (չաշխատող հղում)
S. B. Fagan, A. G. Souza-Filho, J. Mendes-Filho, P. Corio and M. S. Dresselhaus (2005)։ «Electronic Properties of Ag- and CrO3-filled Single-wall Carbon Nanotubes» (PDF)։ Chemical Physical Letters 406: 54։ doi:10.1016/j.cplett.2005.02.091։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
Y. A. Kim, H. Muramatsu, T. Hayashi, M. Endo, M. Terrones and M. S. Dresselhaus (2004)։ «Thermal Stability and Structural Changes of Double-walled Carbon Nanotubes by Heat Treatment» (PDF)։ Chemical Physical Letters 398: 87։ doi:10.1016/j.cplett.2004.09.024։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
G. Samsonidze, R. Saito, N. Kobayashi, A. Gruneis, J. Jiang, A. Jorio, S. G. Chou, G. Dresselhaus and M. S. Dresselhaus (2004)։ «Family Behavior of the Optical Transition Energies in Single-wall Carbon Nanotubes of Smaller Diameters» (PDF)։ Applied Physics Letters 85: 5703։ doi:10.1063/1.1829160։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-01-11-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
S. G. Chou, H. B. Ribeiro, E. Barros, A. P. Santos, D. Nezich, G. Samsonidze, C. Fantini, M. A. Pimenta, A. Jorio, F. Pletz-Filho, M. S. Dresselhaus, G. Dresselhaus, R. Saito, M.Zheng, G. B. Onoa, E. D. Semke, A. K. Swan, B. B. Goldberg and M. S. Unlu (2004)։ «Optical Characterization of DNA-wrapped Carbon Nanotube Hybrids» (PDF)։ Chemical Physical Letters 397: 296։ doi:10.1016/j.cplett.2004.08.117։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-01-11-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
E. I. Rogacheva, O. N. Nashchekina, A. V. Meriuts, S. G. Lyubchenko, O. Vekhov, M. S. Dresselhaus and G. Dresselhaus (2005)։ «Quantum Size Effects in PbTe/SnTe/PbTe Heterostructures» (PDF)։ Applied Physics Letters 86: 063103։ doi:10.1063/1.1862338  (չաշխատող հղում)
H. Son, Y. Hori, S. G. Chou, D. Nezich, G. Samsonidze, E. Barros, G. Dresselhaus, M. S. Dresselhaus (2004)։ «Environment Effects on the Raman Spectra of Individual Single-wall Carbon Nanotubes: Suspended and Grown on Polycrystalline Silicon» (PDF)։ Applied Physics Letters 85: 4744։ doi:10.1063/1.1818739։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
C. Fantini, A. Jorio, M. Souza, A. J. Mai Jr., M. S. Strano, M. A. Pimenta and M. S. Dresselhaus (2004)։ «Optical Transition Energies and Radial Breathing Modes for HiPco Carbon Nanotubes from Raman Spectroscopy» (PDF)։ Physical Review Letters 93: 147406։ doi:10.1103/PhysRevLett.93.147406։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-01-09-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
S. B. Cronin, A. K. Swan, M. S. Unlu, B. B. Goldberg, M. S. Dresselhaus and M. Tinkham (2004)։ «Measuring Uniaxial Strain in Individual Single-wall Carbon Nanotubes: Resonance Raman Spectra of AFM Modified SWNTs» (PDF)։ Physical Review Letters 93: 167401։ doi:10.1103/PhysRevLett.93.167401։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-01-11-ին։ Վերցված է 2017-02-25 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Freeview video interview with Millie Dresslhaus by the Vega Science Trust (անգլ.)
Homepage Archived 2005-08-29 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Dresselhaus's MIT Page Archived 2007-03-03 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Biography of Dresselhaus from IEEE (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==