armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սթիվեն Չու

Սթիվեն Չու (անգլ.՝ Steven Chu, փետրվարի 28, 1948(1948-02-28)[…], Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ 1997 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է համատեղ Ուիլիամ Ֆիլիպսի և Կլոդ Կոեն-Թուննիջիի հետ «լազերի լույսով ատոմների սառեցման և որսման մեթոդների մշակման համար»։ Профессор Стэнфорда: Այս մեթոդը կիրառվում է ճշգրիտ ատոմային ժամացույցների նախագծման, ինչպես նաև տեղաբաշխման և տիեզերական նավավարության մեջ։
2009 թվականի հունվարի 21-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման նշանակեց Սթիվեն Չու-ին ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարի պաշտոնում, այս պաշտոնը Չուն զբաղեցրել է մինչև 2013 թվականի ապրիլի 22-ը։
Չուն ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի, ԱՄՆ արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի, Ամերիկյան փիլիսոփայական միության անդամ է, ինչպես նաև հանդիսանում է Չինաստանի, Կորեայի, Բելառուսիայի գիտությունների ակադեմիաների և Լոնդոնյան թագավորական միության արտասահմանյան անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է գիտնականների ընտանիքում։ Հայրը իր գիտական կոչումը ստացել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, եղել է Սենտ-Լուիսի Վաշինգտոնյան համալսարանի և Բրուքլինի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիայի տեխնոլոգիաների դասախոս, մայրը եղել է տնտեսագետ։ Ավագ եղբայրը՝ Գիլբերտ Չուն Սթենֆորդի համալսարանում պրոֆեսոր է և հետազոտող բիոքիմիայի և բժշկության ասպարեզում։
Սթիվեն Չուն ավարտել է Ռոչեստերի համալսարանը 1970 թվականին, և ստացել մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան։ 1976 թվականին ստցել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան ֆիզիկայի բնագավառում Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ Որոշ ժամանակ աշխատել է Բելլի լաբորատորիաներում։ 1987 թվականին դարձել է Սթենֆորդի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր, ղեկավարել է համալսարանի ֆիզիկայի ամբիոնը 1990-1993 և 1999-2001 թվականներին։ 2004 թվականի օգոստոսին նշանակվել է Լորենս Բերքլիի ազգային լաբորատորիայի տնօրեն։
2009 թվականին նշանակվել է ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարի պաշտոնում նախագահ Բարաք Օբամայի վարչակարգում։ Դարձել է երկրորդ ծագումնաբանությամբ չինացին, որը զբաղեցրել է ԱՄՆ նախարարի պաշտոն (Էլեյն Լան Չաոից հետո)։ Չուն չցանկացավ մնալ նախագահի երկրորդ ժամանակաշրջանի ընթացքում զբաղեցրած պաշտոնին, և հրաժարական տվեց 2013 թվականի ապրիլի 22-ին։

2019 թվականի համար ընտրվել է Ամերիկյան գիտության աջակցության միության նախագահ.
2016 թվականին, այլ նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների հետ ստորագրել է բաց նամակ ուղղված Գրինփիս-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի պետությունների կառավարություններին, որը կոչ էր անում դադարեցնել պայքարը Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ։


== Մրցանակներ ==
Մյուս մրցանակների հետ միասին ստացել է՝

Հերբերտ Պ. Բրոյդայի մրցանակ (1987)
Ռիխտմայերի հիշատակի մրցանակ (1990)
Թագավոր Ֆայսալի միջազգային մրցանակ (1993)
Լազերային ֆիզիկայի Արտուր Շավլովի մրցանակ (1994)
Գումբոլդտի մրցանակ (1995)
Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (1997)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սթիվեն Չուի ինքնակենսագրությունը Նոբելյան կոմիտեի կայքում(անգլ.)
Սթիվեն Չուի Նոբելյան դասախոսությունը(անգլ.)
Ս. Չու։ «Չեզոք մասնիկների կառավարում»։ Նոբելյան դասախոսություն // «Ֆիզիկական գիտությունների հաջողություններ», հատոր 169, թողարկում 3, մարտ 1999
Սթիվեն Չուի էջը Սթենֆորդի համալսարանի կայքում(անգլ.)
(3210) Լուպիշկո

(3210) Լուպիշկո (անգլ.՝ Lupishko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի նոյեմբերի 29-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,112749 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9619 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2636 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2005,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179468 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,6° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3210) Լուպիշկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վլադիմիր Պալադին

Վլադիմիր Իվանովիչ Պալադին (ռուս.՝ Влади́мир Ива́нович Палла́дин, հուլիսի 11 (23), 1859, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 3, 1922(1922-02-03), Պետրոգրադ, Խորհրդային Ռուսաստան), ռուս բուսաբան, կենսաքիմիկոս, Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1914)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (1883), աշակերտել Կ․ Տիմիրյազևին։ Եղել է Իյարկովի (1889), Վարշավայի (1897), Պետերբուրգի (1901-1914) համալսարանների պրոֆեսոր։
Բույսերի շնչառության տեսության ստեղծողներից է։ Պալադինը բույսերի շնչառությունը դիտել է որպես ֆերմենտային պրոցեսների ամբողջություն, որն իրականանում է օքսիդազների և դեհիդրոգենազների համակարգով։
Ուսումնասիրել է ֆերմենտների առաջացման և դրանց գործունեության կոորդինացման պրոցեսները։ Բույսերի ֆիզիոլոգների և կենսաքիմիկոսների ռուսական դպրոցի հիմնադիրն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմսոմոլսկոե (ավան, Լոզովայայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոմսոմոլսկոեԿոմսոմոլսկոե (ուկրաիներեն՝ Комсомольське), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1930 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոմսոմոլսկոե ավանում բնակվում էր 760 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,61 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1245,9 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Դարկղա

Դարկղա (վրաց.՝ დარყა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սաչխերեի շրջան‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 590 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սաչխերեից հեռու է 13 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 415 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ագիրտամակ

Ագիրտամակ (ռուս.՝ Агиртамак, բաշկիրերեն՝ Әгертамак), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 581 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մացակ Պապյան

Մացակ Պետրոսի Պապյան (1901, Ստեփանավան, Հայաստան - 1962, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Խորհրդային պետական, կուսակցական գործիչ, Խորհրդային Միության (ԽՍՀՄ) Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի անդամ, Խորհրդային Հայաստանի (ՀԽՍՀ) Կենտրոնական Գործադիր կոմիտեի նախագահ, ՀԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի նախագահության նախագահ։


== Կենսագրություն ==

Մացակ Պետրոսի Պապյանը ծնվել է 1901 թվականին Լոռու Ջալալօղլի գյուղում (այժմ՝ քաղաք Ստեփանավան) գյուղացու ընտանիքում։ 1921-1924 թվականներին ծառայել է Խորհրդային կարմիր բանակում։ 1924-1936 թվականներին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ստեփանավանի հասարակական – քաղաքական կյանքին, ընտրվել է գյուղխորհրդի, ապա՝ տեղի կոլտնտեսության վարչության նախագահ։
1929 թվականից Մացակ Պապյանը հանդիսացել է Համամիութենական Կոմունիստական (բոլշևիկյան) կուսակցության անդամ։ 1935-1936 թվականներին եղել է Անդրֆեդերացիայի կենտրոնական գործադիր կոմիտեի անդամ։ 1937 թվականին ավարտել է Երևանի բարձրագույն կոմունիստական գյուղատնտեսական դպրոցը։ 1937-1954 թվականներին եղել է Հայկական ԽՍՀ Կոմունիստական (բոլշևիկյան) կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի բյուրոյի անդամ, 1937-1958 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի առաջինից չորրորդ գումարումների պատգամավոր, 1938-1955 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի առաջինից երրորդ գումարումների պատգամավոր։
1937 թվականից մինչև 1938 թվականի հուլիսի 12-ը Մացակ Պապյանը միաժամանակ հանդիսացել է Հայկական ԽՍՀ Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի նախագահը։ 1938 թվականի հուլիսի 12-ին ընտրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահ և այդ պաշտոնը ստանձնել մինչև 1954 թվականը։ Մացակ Պապյանը միաժամանակ հանդիսացել է ԽՍՀՄ Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի, 1938 թվականից՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահի տեղակալը։ 1954 թվականին նա ազատվել է իր զբաղեցրած բոլոր պաշտոններից և որպես անհատական թոշակառու ուղարկվել թոշակի, քանի որ համարվում էր Խորհրդային Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար Գրիգոր Հարությունյանի գործակիցը, իսկ 1954 թվականից ԽՍՀՄ Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար Նիկիտա Խրուշչովն իր անձնական հաշիվներն ուներ Գրիգոր Հարությունյանի հետ։ Դեռևս 1953 թվականին պաշտոնից ազատվել և անհատական թոշակի էր ուղարկվել Գրիգոր Հարությունյանը։
Մացակ Պապյանն իր մահկանացուն կնքել է 1962 թվականին Երևանում 61 տարեկան հասակում։


== Պարգևներ ==
Մացակ Պապյանը պարգևատրվել է Լենինի 2, աշխատանքային կարմիր դրոշի, Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշաններով։


== Գրականություն ==
Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 9, Երևան, 1983, էջ 132։
Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատոր 2, Երևան, 2007, էջ 307։
Հայ ժողովրդի պատմություն, Հայկ. ՍՍՀ ԳԱ հրատ., հատոր 7, Երևան, 1967, էջ 387։
Հայ ժողովրդի պատմություն, Հայկ. ՍՍՀ ԳԱ հրատ., հատոր 8, Երևան, 1970, էջ 52։
Բաչենո

Բաչենո (իտալերեն՝ Baceno), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 939 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 14 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 69 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28861 Հեռախոսային կոդ՝ +39 0324։
Բաչենոն սահմանակից է Բին (Շվեյցարիա), Կրոդո, Ֆորմացա, Գրենգիոլս (Շվեյցարիա), Պրեմիա, Վարզո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Գաուդենսիոս Նովարացին։ Տոնը նշվում է հունվարի 22-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0324 62018
Էլեկտրոնային փոստ՝ comune.baceno@reteunitaria.piemonte.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.baceno.vb.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Հյուրանոցի ուրվականը

Հյուրանոցի ուրվականը (անգլ.՝ Message in a Haunted Mansion), Նենսի Դրյու խաղաշարքի երրորդ խաղն է, որը արտադրվել է Her Interactive ընկերության կողմից և նախատեսված է Microsoft Windows համակարգի համար։ Այն դուրս է եկել 2000 թվականի նոյեմբերի մեկին։ 
Խաղը նախատեսված է մեկ խաղացողի համար։ Գլխավոր հերոսուհին երիտասարդ դետեկտիվ Նենսի Դրյուն է։ Ինչպես մյուս խաղերում այստեղ նույնպես խաղացողը կարող է ընտրել «ավագ դետեկտիվ» և «կրտսեր դետեկտիվ» ձևերից որևէ մեկը։


== Սյուժե ==
Նենսի Դրյուի մտերիմներից մեկը՝ Ռոզա Գրինը, նրան հրավիրում է Սան Ֆրանցիսկո։ Գրինը հյուրանոցի տիրուհի է և նրան անհնագստացնում են հյուրանոցում ներկա առեղծվածային հյուրերը՝ հյուրանոցի նախկին տերերի հոգիները, ովքեր չեն ցանկանում, որ իրենց հյուրանոցը անցնի մեկ այլ տիրոջ ձեռքը։ Նենսին պետք է գտնի այս ոչ մարդկային գաղտնիքը։


== Հերոսները ==
Նենսի Դրյու - տասնութամյա երիտասարդ դետեկտիվ, ով պետք է կարողանա գտնել, թե իրականում ինչ է կատարվում և դրանում է ովքեր են մեղավոր։
Ռոզա Գրին - Ռոզան Նենսիի տնային տնտեսուհի Հաննա Գրուենի ծանոթուհին է, ով ունի վաղեմի մի հյուրանոց։ Նա հրավիրում է Նենսիին Սան Ֆրանցիսկո, որպեսզի այս վերջինը կարողա հասկանալ, թե իրականում հյուրանոցում ինչ է կատարվում է և ինչն է խանգարում նոր տիրուհուն վեջնականապես բացել և աշխատացնել հյուրանոցը։
Եբբի Սիդերիս - Ռոզա Գրինի ընկերուհին, ով նրան օգնում է հյուրանոցային աշխատանքում։ Եբբին մեծ հետաքրքություն ունի հոգիների հանդեպ և նա հավատացած է, որ հյուրանոցում իսկապես ապրում են նախկին տերերի հոգիները։
Չարլի Մերֆի - նա օգնում է Ռոզա Գրինին հյուրանոցը նորացնելու գործում։ Նա երիտասարդ և հաճելի տղա է և նոր է տեղափոխվել Սան Ֆրանցիսկո Իովա նահանգից։ Սովորում է պատմության բաժնում։ Նա շատ անհանգստանում է, երբ Նենսին նրան հուրանոցում կատարվող տարօրինակ իրադարձությունների մասին հարցեր է տալիս։
Լուի Շանդլեր - նա հին ժամանակաշրջանի իրերով է զբաղվում և գլխավորում է "Շանդլեր Ինթերիորզ" կազմակերպությունը։ Ռոզան նրան թույլ է տալիս ժամանակավոր օգտագործել հյուրանոցի գրադարանը տեղեկություններ ձեռք բերելու նպատակով։ Լուին հավատացնում է, որ ոչինչ չգիտի հյուրանոցի անցյալի մասին։


=== Հեռախոսային կերպարներ ===
Հաննա Գրուեն - Նենսիի տնային տնտեսուհին, ում միջոցով էլ Նենսին ճանաչում է Ռոզա Գրինին։ Նենսին նրա հետ խուսում է հեռախոսով և տեղյակ պահում կատարվող իրադարձությունների մասին։
Բեսս Մարվին - Նենսիի մոտիկ ընկերուհին, ով նրան հեռախոսով խորհուրդներ է տալիս։
Ջորջի Ֆեյն - Բեսսի զարմուհին և Նենսիի մոտիկ ընկերուհին, ով նույնպես նրան խորհուրդներ է տալիս։
Էմիլի Ֆոքսվորթ - Նենսիի վաղեմի ծանոթներից մեկը, ով քաջատեղյակ է տվյալ հյուրանոցից և Նենսիին տալիս է տարբեր տեղեկություններ։


== Հնչյունավորում ==
Նենսի Դրյու - Լանի Մինելլա
Ռոզա Գրին - Ջանիս Փեիջ
Էբբի Սիբերիս - Վալերի Մոսլի
Չարլի Մերֆի - Սքոթ Քարթի
Լուի Շանդլեր - Բրայան Հարգուս
Հաննա Գրուեն - Մայա ՄակՔարթի
Էմիլի Ֆոքսվորթ - Շաննոն Քիփ
Բեսս Մարվին - Քեթի Դենի
Ջորջի Ֆեյն - Լինդսեյ Նյուման
Bocca Baciata

«Bocca Baciata», անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը, որը ստեղծվել է 1859 թվականին։ Այս ստեղծագործությունը դարձավ Ռոսսետտիի կողմից ստեղծված առաջին միայնակ կնոջ դիմանկարը, հենց դա էլ դարձավ նրա ստեղծագործական կենսագրության շրջադարձային կետը։ Նկարի բնատիպարուհին դարձավ Ֆաննի Կորնֆորտը։ Այժմ նկարը գտնվում է Բոստոնի գեղարվեստի թանգարանում։


== Տեղեկություն նկարի մասին ==
«Bocca Baciata»-ն Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի արվեստում սկիզբ դրեց կանանց դիմանկարների շարքին ։ Ջոն Էվերեթ Միլլեյի կողմից ստեղծված Սոֆի Գրեյի դիմանկարը կարելի է համարել ոգեշնչման աղբյուրներից մեկը, որի տարբերվող գիծը  համարվում է բնորդուհու զգացմունքների հաղորդումը:Նկարի անվանումը բառացիորեն նշանակում է «շուրթեր, որոնց համբուրել են», բառերը վերցրված են իտալիական առածից, որը մատնանշված է նկարի շուրջ։

Ռոսսետտին, լինելով միջնադարյան իտալիական գրականության ճանաչված թարգմանիչ, ամենայն հավանականությամբ  այս տողը վերցրել էր  Ջովաննի Բոկաչչոյի «Դեկամերոն»-ից։
Իր նամակներից մեկում Ռոսսետտին պարզաբանեց, որ այս նկարի ստեղծման ժամանակ նա փորձեց ինչպես կարող է գեղեցիկ նկարել հերոսուհու մարմինը, որը իր կարծիքով բավականաչափ մշակված չէ շատ այլ արվեստի ստեղծագործություններում, այդ թվում նաև նախառաֆայելականների և ծեր վարպետների աշխատանքներում՝ նկարում մարմնի վրա ավելի խնամքով տարված աշխատանքը կարող էր օգնել առաջ գնալ գեղանկարչության մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Hilto, Timoth (1970). The Pre-Raphelites. London: Thames and Hudson, New York: Abrams.
Ash, Russell. (1995) Dante Gabriel Rossetti. London: Pavilion Books.
Todd, Pamela (2001). Pre-Raphaelites at Home, New York: Watson-Giptill Publications.
Ազովի ռազմական նավատորմի նավաստիների հուշարձան

Ազովի ռազմական նավատորմի նավաստիների հուշարձան (ռուս.՝ Памятник морякам Азовской военной флотилии), հուշարձան ՌԴ Ռոստովի մարզի Ազով քաղաքում։ Տեղադրվել է 1975 թվականի մայիսին գետային կայարանի մոտ։ ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ է № 6100230000 կոդով։


== Պատմություն ==
Ազովի ռազմական նավատորմի նավաստիների հուշարձանը գտնվում է Ազովի պատմական կենտրոնական շրջանում՝ ծովային կայարանի մոտ։ Հուշարձանը պատվանդանի վրա տորպեդավոր մոտորանավակ է։ Հուշարձանը տեղադրվել է Ժողովրդական պատգամավորների քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի որոշմամբ։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Տագանրոգ քաղաքը 680 օր եղել է գերմանական օկուպացիայի տակ։ 1941 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1942 թվականի հուլիս Ազովում էր գտնվում Ազովի ռազմական նավատորմի Դոնի առանձին ջոկատը, որը պաշտպանում էր Դոնի գետաբերանը և Տագանրոգի ծոցը։ Դոնի ջոկատի կազմում էին «Հայրենիքի համար» թիվ 10 զրահագնացքը, գետային հրետանավակներ, պահակային մոտորանավակների դիվիզիոնը, ջրափնյա թիվ 661 մարտկոցը, 40-րդ առանձին հրետանային դիվիզիոնը։ Դոնի առանձին ջոկատի ծովայիններից էր Խորհրդային Միության հերոս Ցեզար Կունիկովը։
Ազովի ռազմական նավատորմի զինվորականները 1943 թվականի օգոստոսի 30-ին ծովային դեսանտ իջեցրին Տագանրոգի շրջանում։ Նավաստիներն իրենց գործողություններով օգնեցին քաղաքի ազատագրմանը. նրանք փոքր տարողությամբ նավերով տեղաշարժվում էին Դոնի գետաբերանի մանր գետակներով՝ օկուպացված տարածքների շուրջ։ Այն բանից հետո, երբ Ազովը և Ազովի շրջանը օկուպացվեցին գերմանացիների կողմից, Ազովի ռազմական նավատորմը վերաբազավորեցին Սևծովյան ափ՝ Նովոռոսիյսկ քաղաքի մոտ, որտեղ մարտեր էին ընթանում Ստանիչկիի (Միսխակո հրվանդան) «Փոքր երկիր» ռազմահենադաշտի համար։
Պատերազմի տարիներին Ազովի ռազմական նավատորմի մոտ 1500 նավաստիներ պարգևատրվել են շքանշաններով և մեդալներով։ Նրանց թվում են նաև Խորհրդային Միության հերոսներ։ Պատերազմից հետո Ազովի թիվ 3 դպրոցի բակում տեղադրվել է Խորհրդային Միության հերոս Ցեզար Կունիկովի կիսանդրին։
Ազովի ռազմական նավատորմի Դոնի ջոկատի նավաստիների սխրանքների պատվին հուշարձանը բացվել է 1975 թվականի մայիսի 7-ին։


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանը բետոնե բարձր պատվանդանի վրա տեղադրված տորպեդավոր մոտորանավակ է։ Նման մոտորանավակներով մարտնչել են Ազովի ռազմական նավատորմի Դոնի ջոկատի նավաստիները։ Հուշարձանի հեղինակներն են ճարտարապետներ Ա. Իվանովը և Գ. Ստուլցևը։
Հուշարձանի պատվանդանին արված է հետևյալ գրությունը.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Михайлушкин П. Морякам Азовской военной флотилии/П. Михайлушкин //Красное Приазовье. – 1984. – 1 августа
Чумак, Т. Героическим морякам. Газ. Читай-Азов. 2008. – 5 августа.


== Աղբյուրներ ==
[https://web.archive.org/web/20170516083233/http://www.azovlib.ru/index.php/2016-04-06-12-22-12/2016-06-27-12-50-03/2-uncategorised/1051-2016-09-20-16-21-49 Archived 2017-05-16 at the Wayback Machine. Памятник морякам Азовской военной флотилии]
Морякам Азовской военной флотилии Archived 2017-03-15 at the Wayback Machine..
Торпедный катер Archived 2017-03-13 at the Wayback Machine.
Նաչո Մոնրեալ

Նաչո Մոնրեալ (իսպ.` Ignacio Monreal Eraso, փետրվարի 26, 1986(1986-02-26), Պամպլոնա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս Լոնդոնի Արսենալում և Իսպանիայի ազգային հավաքականում։


== Կարիերա ==
Օսասունա
Մոնրեալի առաջին թիմը եղել է Օսասունան, որի կազմում իր առաջին հանդիպումը անցկացրել է 2006 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Վալենսիայի հետ խաղում։ Մոնրեալը 2004-2006 թվականներին հանդես է եկել Օսասունայի երկրորդ թիմում։ Երկրորդ թիմի կազմում անցկացրել է 36 հանդիպում և դարձել 3 գոլի հեղինակ, իսկ ընդհանուր Օսասունայի կազմում անցկացրել է 127 հանդիպում և դարձել 3 գոլի հեղինակ։
Մալագա
2011 թվականի հունիսի 11-ին Նաչոն տեղափոխվել է իսպանական Մալագա.: Թիմը նրա համար վճարել է 6 միլիոն եվրո։ Թիմի կազմում իսպանացին անցկացրել է 45 հանդիպում և դարձել 1 գոլի հեղինակ։
Արսենալ
2013 թվականի հունվարի 31-ին Նաչոն տեղափոխվել է լոնդոնյան Արսենալ։ Իր դեբյուտային գոլը լոնդոնյան ակումբի կազմում խփել է Սուոնսի Սիթի դեմ խաղում, որտեղ Արսենալը հաղթել է 2-0 հաշվով։ Նաչոն Արսենալի հետ 2014 թվականին դարձել է Անգլիայի գավաթակիր և Անգլիայի սուպերգավաթակիր։


== Հավաքականի կարիերա ==
2007 թվականին հրավիրվել է Իսպանիայի երիտասարդական հավաքական և 2009 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։ 2009 թվականի օգոստոսի 6-ին Մոնրեալը անցկացրել է իր առաջին հանդիպումը Իսպանիայի հավաքականի կազմում։


== Վիճակագրություն ==


== Ձեռքբերումներ ==
Անգլիայի գավաթակիր 2014
Անգլիայի սուպերգավաթակիր 2014


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի պրոֆիլը(չաշխատող հղում) Օսասունայի պաշտոնական կայք
Ֆուտբոլիստի պրոֆիլը BDFutbol կայք
Ֆուտբոլիստի պրոֆիլը National Football Teams կայք
Շելբի շրջան (Ինդիանա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շելբի շրջան (այլ կիրառումներ)Շելբի շրջան (անգլ.՝ Shelby County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.070 կմ² է, բնակչությունը՝ 44.436 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Շելբիվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1821 թ.։
Նոկրատ

Նոկրատ (ռուս.՝ Нократ, բաշկիրերեն՝ Ноҡрат), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 77 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կարմրակետիկ արջաթիթեռ

Կարմրակետիկ արջաթիթեռ (լատ.՝ Utethesia pulchella), արջաթիթեռների ընտանիքի թիթեռ։ Հազվագյուտ տեսակ է։ Հայաստանում հանդիպում է Տավուշի մարզի տափաստաններում, մարգագետիններում և անտառներում։ Կարմրակատար Կարմրակտուց ճայ շամփրուկ, արուն և երիտասարդը Կարմրակտուց սուզաբադ, էգը և արուն Փոքր թիթեռ է։


== Արտաքին տեսք ==
Առջևի թևերը (երկարությունը՝ մինչև 18 մմ) նեղ են, ճերմակ՝ բազմաթիվ սև կետիկներով, որոնց արանքներում գտնվում են խոշոր, ալ կարմիր կետիկներ։ Հետին թևերը նույնպես սպիտակ են, սակայն ավելի լայն են ու սև եզրանախշով։ 


== Սերունդ ==
Տարվա ընթացքում տալիս է 2 սերունդ։ Վերջին թրթուրները հանդիպում են նույնիսկ նոյեմբերին։ Հարսնյակավորվում է հողի վրա կամ չորացած տերևների տակ։ Միակեր է։
Ալմալուխ

Ալմալուխ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
1915 թ.-ին ուներ 2 տուն հայ բնակիչ։ Բնակիչները խոսում էին Համշենի բարբառով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի (Ահվազ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Մեսրոպ, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Ահվազ քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Սպահանի թեմին։ Գտնվում է Շահիդ Մոսթաֆայի փողոցի վրա՝ Մոսալլա մետրոկայարանից 1 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի քրիստոնեական երեք կառույցներից մեկն է՝ բողոքական և կաթոլիկ եկեղեցիների հետ։


== Պատմություն ==
Շահ Աբբաս I Սեֆիի կազմակերպած բռնագաղթից հետո Իրանի կենտրոնական նահանգներում հազարավոր հայեր են հաստատվում։ Մայրաքաղաք Սպահանից ոչ հեռու՝ Չհարմահալ և Բախտիարի նահանգի տարածքում, հայերը հիմնականում բնակվել են գյուղական բնակավայրերում։ 20-րդ դարի ընթացքում նրանց մեծ մասը տեղափոխել է Թեհրան, Սպահան և Ահվազ։ Վերջինս գտնվում է Խուզեսթանի նահանգում՝ Պարսից ծոցի ափին, հանդիսանում է իրանական կարևոր նավահանգիստներից մեկը։ Տեղի հայերը 1968 թվականին հիմնադրում են սուրբ Մեսրոպ եկեղեցին, ապա նաև՝ հայոց եկեղեցադպրոցական հոգաբարձությունը՝ Սպահանի թեմի վերահսկողության ներքո։ Եկեղեցին կառուցվել է ճարտարապետ և արդյունաբերող Տրդատ Դավթյանի կողմից։ Քաղաքում գործում է նաև մանկապարտեզ-նախակրթարան, տարրական «Գարուն» և ուղեցույց «Րաֆֆի» հայկական  դպրոցները։ Մինչև իսլամական հեղափոխությունը և իրանա-իրաքյան պատերազմը քաղաքում եղել է մեծաթիվ հայ բնակչություն։ Հայկական եկեղեցիներ կառուցվեցին նաև Աբադանում և Բուշեհրում, որոնք այլևս չեն գործում հավատացյալներ չլինելու պատճառով։
2001 թվականի դրությամբ Ահվազում ապրում էր շուրջ 60 հայ ընտանիք։ Հայերի թիվը խիստ նվազել է. մնացել են մի քանի հայ ընտանիքներ՝ նավթային ընկերության անհատ պաշտոնյաներից։


== Ճարտարապետություն ==
Եկեղեցին աղյուսաշեն է, հիմնական ուղղանկյունանիստ կառույցին արևմուտքից ավելացված է վեցանիստ զանգակատուն։ Բոլոր պատերին բացված են պատուհաններ, գմբեթի թմբուկն ունի ութ լուսամուտ։


== Տես նաև ==
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Արաք
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Մաշհադ
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Ռաշթ


== Ծանոթագրություններ ==
Հայերը Յոզղատում

Հայերը Յոզղատում , Անկարայի վիլայեթի հայաշատ քաղաքներից էր, համանուն սանջակի կենտրոնը։ Հայերն այստեղ հաստատվել են 17-18-րդ դարերում։ 1914 թվականին ունեցել է շուրջ 12 հազարամյակ հայ բնակիչ (ողջ բնակչության 40 %-ը), որոնք հիմնականում զբաղվել են արհեստներով և առևտրով (հայտնի էին մասնավորապես Ասլանյան և Քեստեկյան ընտանիքները, որոնք դուրս էին եկել եվրոպական շուկա)։
Քաղաքում գործել են Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, Օհանյան, Վահանյան, Խորենյան դպրոցները (1914 թվականին՝ 3,1 հազար աշակերտ)։ 1915 թվականին Ցոզղատի և շրջակա 40-ից ավելի հայաբնակ գյուղաքաղաքների, ավանների ու գյուղերի բազմահազար հայությունը տեղահանվել է, մեծ մասը բնաջնջվել։ 1918 թվականին Յոզղատում վերաբնակվել է 260 հայ, որոնք հետագայում հեռացել են։
Բիշբերգ

Բիշբերգ (գերմ.՝ Bischberg), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բամբերգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 6040 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 17,54 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 71 117։
Կոմունան բաժանված է 5 գյուղական համայնքի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Իպոլիտ Ասիս

Իպոլիտ Ասիս Գարգատագլի (կատ.՝ Hipòlit Asís Gargatagli, օգոստոսի 17, 1986(1986-08-17), Բարսելոնա, Իսպանիա), իսպանացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2019), 2018 թվականի Իսպանիայի շախմատի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, մինչև 18 տարեկանների Իսպանիայի չեմպիոն (2004), Կատալոնիայի երիտասարդական առաջնության փոխրեմպիոն (2003, 2004 և 2006), Կատալոնիայի մինչև 18 տարեկանների չեմպիոն (2003 և 2004), Կատալոնիայի չեմպիոն (2015), 2013 թվականին լրացրել է գրոսմայստերի առաջին նորմը։


== Մարզական արդյունքներ ==


== Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Անձնական քարտը 365chess.com կայքում
Պարտիաները chessgames.com կայքում
XXXVII Open Internacional d'Escacs "Vila de Sitges" Grup "A"
El Mestre Internacional Hipòlit Asis s'incorpora al Club Escacs Sant Cugat
Մոստովայա (գյուղ, Ռեժևսկոյ քաղաքային օկրուգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոստովայա (այլ կիրառումներ)Մոստովայա (ռուս.՝ Мостовая), գյուղ Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Ռեժևսկոյ քաղաքային օկրուգի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Bad Day

Bad Day, երգ, որը գրել և կատարել է կանադացի երգիչ-երգահան Դենիել Փոութերը։ Այն դարձել է «Daniel Powter» երկրորդ ալբոմի (2005) առաջին սինգլը և գլխավորել է ԱՄՆ-ի և Իռլանդիայի համազգային հիթ շքերթը (Billboard Hot 100):  Billboard Magazine ամսագրի տվյալներով ԱՄՆ-ում սինգլը 2006 թվականի արդյունքներով ամենահաջողակն Է դարձել և առաջադրվել է Գրեմմի մրցանակի։


== Պատմություն ==
Billboard-ը երգը անվանել է տարվա ամենամեծ հայտնագործություններից մեկը («one of the great discoveries of the year») և 2000-ական թվականների գլխավոր One Hit Wonder-ը։ Նախկինում նման նվաճում էին ձեռք բերել 1958 թվականին իտալացի երգիչ Դոմենիկո Մոդունոն «Volare (Nel Blu Di Pinto Di Blu)» սինգլով և 1962 թվականին միստր Աքեր Բիլքի կատարմամբ «Stranger on the Shore» հիթը։ «Bad Day» սինգլը գլխավորել է ամերիկյան չարթերը (Billboard Hot 100, Pop 100, Adult Top 40, Hot Adult Contemporary Tracks), դարձել է Իռլանդիայում № 1-ը (Irish Singles Chart), Մեծ Բրիտանիայում № 2-ը (UK Singles Chart), Ավստրալիայում № 3-ը (Australian Singles Chart) և Կանադայում՝ № 7-ը (Canadian Singles Chart): Երգի հայտնիությունը ԱՄՆ-ում աճել է այն բանից հետո, երբ այն օգտագործվել է American Idol-ի երիտասարդ տաղանդներ ծրագրի 5-րդ եթերաշրջանում ։ Երգը ներառվել է նաև 2006 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության (2006 FIFA World Cup) «Voices from the FIFA World Cup » ալբոմում։ 2007 թվականին երգը դարձել է «Էլվինը և բուրունդուկները» ֆիլմի սաունդթրեքը։ Մեծ Բրիտանիայում սինգլը օգտագործվել է Coca-Cola ընկերության գովազդային արշավում։ «Bad Day»-ը ՁԸԱԱ-ի կողմից ԱՄՆ-ում ստացել է 2 պլատինե հավաստագիր՝  միլիոնից ավելի օրինակի համար։ 2005 թվականի օգոստոսից երգը անվճար ներբեռնվել է iTunes Store։ 2007 թվականին «Best Male Pop Vocal Performance» կատեգորիայում առաջադրվել է «Գրեմմի» մրցանակի։


== Չարթեր և սերտիֆիկատներ ==


=== Սերտիֆիկատներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Видео на Youtube.com
Օնդատրա

Մշկառնետ (Ondatra zibethica),կրծողների կարգի, դաշտամկների ենթաընտանիքի կաթնասուն կենդանի։ Մարմնի երկարությունը մինչև 35 սմ է, պոչինը՝ 28 սմ, զանգվածը՝ մինչև 1,5 կգ։ Ապրում է կիսաջրային կենսակերպով։ Բնակվում է Հյուսիսային Ամերիկայի ջրավազանների և ճահիճների ափերին։ Մի քանի անգամ վերաբնակեցվել է Եվրոպայում և տարածվել ամբողջ Եվրասիայում, թափանցել Մերձարկտիկա, Առաջավոր Ասիա, Մոնղոլիա, Չինաստան, Կորեա։ Բները գետնափոր են կամ բուս, մնացորդներից պատրաստված։ Սնվում է գլխավորապես ջրային բույսերով։ Բազմանում է տարեկան 1–4 անգամ, ամեն անգամ էգը ծնում է 7–8 ձագ։ Արդյունագործության կարեոր օբյեկտ է (օգտագործվում է մոր– թին, միսը)։ Երբեմն վնասում է ոռոգման համակարգերը, ամբարտակները։ Տուլարեմիայի և պարատիֆի հարուցիչների բնական կրող է։

։
Կաստելֆոնդո

Կաստելֆոնդո (իտալերեն՝ Castelfondo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 636 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 25 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0463 889166
Էլեկտրոնային փոստ՝ castelfondo@comuni.infotn.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
(7276) Մայմի

(7276) Մայմի (անգլ.՝ Maymie), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Օաք Ռիջ աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,193667 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8542 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5332 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1186,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,303353 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7276) Մայմի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գովերնադոր Արշեր

Գովերնադոր Արշեր (պորտ.՝ Governador Archer), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Պրեզիդենտի Դուտրայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8 237 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 435,731 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 18,9 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1959 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունվարի 19-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 15.088.755,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.747,80 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,567(տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Գովերնադոր Արշերի մասին
Մաքս Այրոնս

Մաքսիմիլիան Պո Դիառմիդ «Մաքս» Այրոնս (անգլ.՝ Maximilian Paul «Max» Diarmuid, հոկտեմբերի 17, 1985(1985-10-17), Քամդեն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասան, առավել հայտնի է իր Հենրիի դերով «Կարմիր գլխարկը» ֆիլմի թրիլլերով, Ջարեդա Հոյի դերով «Հյուրը» ֆիլմում, նաև Էդվարդ IV-ի դերով «Սպիտակ թագուհին» հեռուստասերիալում և այլն։


== Կենսագրություն ==
Մաքս Այրոնը ծնվել է Լոնդոնում՝ իռլանդուհի դերասան Շինեյդ Կյուսակի և Ջերմի Այրոնսի ընտանիքում։ Մաքսը հայտնի դերասան Սիրիլա Կյուսակի թոռն է։
Սովորել է Օքսֆորդի Dragon School դպրոցում։ Արձակուրդները անցկացրել է Իռլանդական Կորկ կոմսությունում, որտեղ տեղակայված է Այրոնների ընտանեկան ամրոցը։ Հետագայում տեղափոխվել է Դորսետշիր և ակտիվորեն զբաղվել սպորտով, խաղացել է ռեգբի, երկու և կես տարի զբաղվել է թիավարությամբ։ 2008 թվականին ավարտել է Հիլդոհոլյան երաժշտական դպրոցը։
Զուգահեռ ուսմանը հաճախել է թատերական խմբակների, զբաղվել մոդելությամբ և նկարահանվել կինոյում։ 2006 թվականին Մաքսի նկարը շատ պատահական նկատում է Մարիո Տեստինիոն, որի շնորհիվ Մաքսը հայտնվում է Burberry և այլ խոշոր հիմնարկների գովազդներում։
2011 թվականին խաղացել է Քեթրին Հարդվիկի նկարահանած «Կարմիր գլխարկը» ֆիլմում։
2013 թվականի մարտի 22-ին կայացել է «Հյուրը» ֆիլմի պրեմիերան, որտեղ Մաքսը խաղացել է Ջարեդա Հոյի դերը։
2013 թվականին նկարահանվել է «Սպիտակ թագուհին» հեռուստասերիալում, որը նկարահանվել է Ֆիլիպպա Գրեգորիի գրքի մոտիվներով։ Գիրքը հանդիսանում է «Զարմիկների պատերազմը» գրքի առաջին մասը։ Սերիալի սյուժեն հիմնականում մի քանի գրքերի սյուժե է, որը ներկայացնում է երեք վեպերի ադապտացման՝ «Սպիտակ թագուհին», «Կարմիր Թագուհին» և «Թագավորի աղջիկը»։ 2014 թվականին դուրս է եկել երկու ֆիլմ Մաքսի մասնակցությամբ՝ «Կինը ոսկու մեջ» (Woman In Gold) և «Ցուցարարների ակումբը» (The Riot Club)։


== Անձնական կյանք ==
2011 թվականին Մաքսը սկսել է հանդիպել ավստրալիացի դերասանուհի Էմիլի Բրաունինգի հետ, բայց 2012 թվականի ամռանը զույգը բաժանվել է։ Ներկայումս հանդիպում է Սոֆի Պերայի հետ։ Զույգը սպասում է իր առաջնեկին։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը allmovie.com կայքում
Մաքս Այրոն Internet Movie Database կայքում
Գիրք պատճառանց եւ լուծմանց (1480)

Գիրք պատճառանց եւ լուծմանց (1480), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1480 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1617 թվականին, Վարդան Հիղանցի գրիչի կողմից, Բաղեշում։Կազմող՝ Գրիգոր։ Ստացողը եղել է Բարսեղ վրդ.ն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 29,5x20,1 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 583 թերթից։ Գրված է երկսյուն,բոլորագիրով։ Ունի կիսախորան,լուսանցազարդ մանրանկարներ։Կազմը`կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 48ա,105բ,155ա,162ա,575ա և այլուր։


== Բովանդակություն ==
Պատճառանց եւ Լուծմանց Սահմանացի դաւթի։
լուծմոնք Պորփիւրի,Պորփիւրի մեկնիչին,Սկիզբն մեկնութեան Պերի արմենիասին.Լուծմունք Ստորորդութեանցն,Յաղագս Աշխարհին Արիստոտէլի։
Լուծմունք Ստորորդութեանցն Արիստոտէլի։
Պատճառ և Լուծմունք Դիոնեսիոսի դրոցն։
Դաւթի Սակս Պիտոյից։
Եղիայի Ասորւոյ Մեկնութիւն Ճառից Գր. Աստուածարանի։
Յակոբայ Լուծմունք Հարցողաց Բարսղի։
Պատճառք և Լուծմունք գրոցն Նիւսացւոյ։
Գր.Նիւսացւոյ Յորդորումն մանկանց ի կուսութիւն,Մեկնութիւնք ժողովողին,Երգոց երգոյն,Եւագրեայ Նշանակ Եղեկիէլի։
Կիր. Երզնկացւոյ Մեկնութիւն Հարիւրաւորացն Եւագրեայ։
Ներս. Լամբրոնացւոյ Պատճառ և պատմութիւն Գր. Նարեկացւոյ։
Պատճառ գրոցն Փիլոնի։
Վանականի վրդ-ի Համառօտ հարցմունք։
Յովհ. Սարկուագի Անկիւնաւոր թիւք։


== Ծանոթագրություններ ==
Հրեշտակ (Միքելանջելո)

«Աշտանակով հրեշտակ» (իտալերեն՝ Angelo reggicandelabro, ինչպես նաև՝ «Մոմակալով հրեշտակ», «Ջահով հրեշտակ»), ոչ մեծ մարմարյա արձան, ստեղծված Միքելանջելոյի կողմից մոտավորապես 1494-1495 թվականներին, Բոլոնյայում գտնվող սուրբ Դոմինիկի դամբարանի համար։ «Հրեշտակ» արձանն այն երեքից մեկն է, որը Միքելանջելոն ստեղծել է դամբարանի համար։ Ինչպես նշում է Վիկտոր Լազարևը, Միքելանջելոյի վաղ ստեղծագործությունների մեջ զգացվում է Յակոպո Դելլա Քվերչայի աշխատանքների ազդեցությունը։


== Նկարագրություն ==
Սուրբ Դոմինիկի դամբարանն անավարտ է մնացել քանդակագործ Նիկոլո դել Արկայի մահվան պատճառով, ով սկսել էր դամբարանի կառուցման աշխատանքները։ Միքելանջելոն ճյուղավոր աշտանակով հրեշտակը քանդակել է դամբարանի աջ մասում։ Նրա հրեշտակն այդքան կանացի և նուրբ չէ, ինչպես Նիկոլո դել Արկայինը, նրա տեսքը, չնայած ոչ մեծ չափսերին, ավելի կոպիտ և տղամարդկային է։ Հրեշտակի վարսերը կարճ և գանգուռ են։ Նա ծնկել է ձախ ծնկի վրա և երկու ձեռքերով ծանր մոմակալ է բռնում։ Միքելանջելոն կարողացել է բավականին հաջող կերպով ընդօրինակել Նիկոլո դել Արկայի հրեշտակին, սակայն իր հրեշտակի դեմքն ավելի իրական է։
Ուիլյամ Ուոլեսը գրում է, որ սա «Միքելանջելոյի մտածած ամենագեղեցիկ արձանն է»։


== Արվեստում ==
Այս քանդակը հիշատակվում է Կարել Շուլցի «Քար և ցավ» ինքնակենսագրական վեպում՝

1967 թվականին լույս է տեսել Ե. Լ. Քոնիգսբուրգի «Տիկին Բազիլ Է. Ֆրանկվայլերի արխիվից, ով ամենախճճվածն էր աշխարհում» գիրքը, որի սյուժեն զարգանում է «Հրեշտակ» արձանի գաղտնիքի վրա, որը, հավանաբար, ստեղծվել է Միքելանջելոյի կողմից։ 1968 թվականին գիրքը Ջոն Նյուբերիի մեդալ է ստացել։ 1973 թվականին գիրքը էկրանավորվել է Ֆիլդեր Քուկի կողմից (տիկին Ֆրանկվայլերի դերը կերտել է Ինգրիդ Բերգմանը), իսկ 1995 թվականին՝ Մարկուս Քուկի կողմից (տիկին Ֆրանկվայլերի դերը կերտել է Լորեն Բեքոլը)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Вазари Д. Жизнеописания наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих. = իտալերեն՝ Le Vite de’piu eccelenti Pittori, Scultori e Architetti. — М.: Альфа-книга, 2008. — 1278 с. — ISBN 978-5-9922-0101-7
Вазари Д. Жизнеописания прославленных живописцев, скульпторов и архитекторов = իտալերեն՝ Le Vite de’piu eccelenti Pittori, Scultori e Architetti. — К.: Искусство, 1970. — С. 296 —429, 497 —507. — 520 с. (ուկր.)
Микеланджело. Поэзия. Письма. Суждения современников / сост. В. Н. Гращенков. — М.: Искусство, 1983. — 451 с.
Эрпель Фриц. Микеланджело / Пер. с нем. Сергея Данильченко. — Берлин: Хеншель, 1990. — 72 с. — ISBN 3-362-00044-4
Шульц К. Камень и боль: роман. — М.: Эксмо, 2007. — 688 с. — ISBN 5-699-20485-7
Eric Scigliano. Michelangelo's Mountain: The Quest For Perfection In The Marble Quarries Of Carrara. — Simon and Schuster, 2005. — 352 с. (անգլ.)
Charles de Tolnay. The Youth of Michelangelo. — Princeton, NJ: Princeton University Press, 1943. (անգլ.)
John Addington Symonds. The Life of Michelangelo Buonarroti. — 1893. (անգլ.)
William Wallace. The Treasures of Michelangelo. — Andre Deutsch, 2010. — ISBN 978-0-233-00253-8 (անգլ.)
Ցիվաձեեբի (Շուախևի շրջան)

Ցիվաձեեբի (վրաց.՝ ცივაძეები), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 243 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սենոե (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍենոեՍենոե (ուկրաիներեն՝ Сінне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սենոե գյուղում բնակվում էր 468 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չաբին

Չաբին (ուկրաիներեն՝ Чабин), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չաբին գյուղում բնակվում էր 168 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,254 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 661,42 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էրսիան

Էրսիան (չինարեն՝ Erxian, անգլ.՝ Erxian) չինական ազգային երաժշտական գործիք է։
Էրսիանը ունի երկու լար։ Քսաներորդ դարից մինչ մեր օրերը այս գործիքի օգտագործումը կտրուկ անկում է ապրել և այժմ այն համարվում է քիչ օգտագործվող գործիք։ Էրսիանի վզիկը հիմնականում պատրաստվում է կարծրափայտից, իսկ ներքևի մասը՝ բամբուկից։ Աղեղը նույնպես պատրաստվում է կարծր փայտից, այդ իսկ պատճառով էրսիանը մի քանի նմանատիպ գործիքների հետ մտնում է "կարծր փայտյա աղեղների" շարքում։ Ժամանակակից հուքին ընտանիքին պատկանող չինական գորքիները պատրաստվում են ավելի փափուկ և նուրբ փայտերից։ Այսօրվա դրությամբ էրսիանը հիմնականում օգտագործվում է չինական օպերաներում՝ որպես նվագակցող գործիք։
Սև և սպիտակ (կտավ)

Սև և սպիտակ (լատիշ․՝ Baltā un melnā), լատվիացի նկարիչ Ալեքսանդրա Բելցովայի 1925 թվականին ստեղծած կտավը, որը համարվում է նկարչի վաղ շրջանի գործերից և նրա ամենահայտնի նկարներից մեկը։
Կտավն ունի 100 սմ բարձրություն, 120 սմ լայնություն, նյութը՝ կտավ յուղաներկ։ Գտնվում է Լատվիայի գեղարվեստի ազգային թանգարանում։


== Նկարագրություն ==
Նկարում պատկերված են երկու կին՝ առաջին պլանում սևամորթ աղջիկն է, հետևի պլանում՝ բազմոցին նստած գեղեցիկ կինը՝ հագին տունիկա, աջ ձեռքին՝ հովհար։ Նա Բիրուտուս Օզոլինասն է, Թաիլանդում իտալացի դիվանագետ Ամադորի կինը, ով որդու հետ միասին հաճախակի էր այցելում Լատվիա։
Նկարում դայակը և Օզոլինասի որդին պատկերված են սենյակում։ Կտավը ստեղծվել է այն ժամանակ, երբ եվրոպական արվեստը գտնվում էր նոր ռեալիզմի, արտ-դեկոյի և նեոռեալիզմի խաչմերուկում։ Նկարն արտացոլում է 20-րդ դարի սկզբում կուբիզմին և աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմին հաջորդած վիզուալ իրականության ռեալիստական ձևերը։ Իրատեսական միտումները ողջ Եվրոպայում բնորոշ են եղել 1920-1930-ականներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pārsteigumi un atklājumi izstādē «Vienas gleznas stāsts: Baltā un melnā»
Սլոբոդա (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍլոբոդաՍլոբոդա (ռուս.՝ Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բուգաևկա (գյուղ, Շևչենկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուգաևկաԲուգաևկա (ուկրաիներեն՝ Бугаївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։
1975 թվականի տվյալներով Բուգաևկա գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աննա Վյալիցինա

Աննա Սերգեևնա Վյալիցինա (ռուս.՝ Анна Сергеевна Вьялицына, անգլ.՝ Anne Vyalitsyna, մարտի 19, 1986(1986-03-19), Նիժնի Նովգորոդ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ, հայտնի է նաև Anne V (Էնն Վի) անվամբ), ռուս սուպերմոդել։


== Կենսագրություն ==
Աննա Վյալիցինան ծնվել է 1986 թվականի մարտի 19-ին Գորկի քաղաքում (ներկայում՝ Նիժնի Նովգորոդ), բժիշկների ընտանիքում։ Հայրը՝ Սերգեյ Արկադևիչ Վյալիցինը, եղել է «Վոլգա» ֆուտբոլային ակումբի բժիշկը, մայրը՝ մանկաբույժ։ 15 տարեկան հասակում Աննա Վյալիցինան սկսել է մոդելի կարիերա այն բանից հետո, երբ IMG Models-ի գործակալները նկատել են նրան Սանկտ Պետերբուրգում, երբ նոր դեմքեր էին փնտրում MTV’s Fashionably Loud Europe-ի համար։ Աննա Վյալիցինան անցել է քասթինգն ու պայմանագիր կնքել IMG Paris-ի, իսկ հետագայում՝ IMG New York-ի հետ։


=== Կարիերա ===
Աննա Վյալիցինան աշխատել է այնպիսի դիզայներների ու բրենդների հետ, ինչպիսիք են՝ Alberta Ferretti, Alexander McQueen, Anna Sui, Calvin Klein, Christian Lacroix, Carolina Herrera, Dolce & Gabbana, Emanuel Ungaro, Fendi, Givenchy, Gucci, Helmut Lang, Hussein Chalayan, Issey Miyake, Julien McDonald, Louis Vuitton, Marc Jacobs, Max Mara, Moschino, Narciso Rodriguez, Oscar de la Renta, Prada, Ralph Lauren, Roberto Cavalli, Sonia Rykiel, Versace, Anna Molinari, DKNY, Escada, Iceberg, Lancetti, Versus, Victoria’s Secret,Yohji Yamamoto և Zara, ինչպես նաև ներկայացրել է Chanel-ի Chance օծանելիքը։
Աննա Վյալիցինան հայտնվել է Vogue, ELLE, Glamour և Gloss ամսագրերի շապիկներին, Sports Illustrated Swimsuit Issue-ի՝ 2005-2009 թվականների համարներում։ Նկարահանվել է Ալանիս Մորիսեթի «Out Is Through», ինչպես նաև Maroon 5-ի «Misery», «Never Gonna Leave This Bed» և «One More Night» տեսահոլովակներում։
Աննա Վյալիցինան ընդգրկված է, այսպես կոչված, «երեք V-երի խմբում». այդպես են կոչում 2000-ական թվականների ամենահաջողակ երեք ռուս մոդելներին, որոն ազգանուններն սկսվում են Վ տառով։ Նրանք են Նատալյա Վոդյանովան, Աննա Վյալիցինան ու Եվգենյա Վոլոդինան։


=== Անձնական կյանք ===
Ըստ մամուլի՝ 2009 թվականի վերջից Աննա Վյալիցինան հանդիպել է ամերիկացի դերասան Լեոնարդո ԴիԿապրիոյի հետ, սակայն մոդելն ինքը բազմիցս հերքել է դա՝ հայտարարելով, որ իրենք միայն լավ ընկերներ են։ Աննա Վյալիցինան հանդիպել է Maroon 5 խմբի մենակատար Ադամ Լևինի հետ. նրանց հարաբերությունները ձգվել են երկու տարի, և նրանք բաժանվել են 2012 թվականի ապիլին։
2013 թվականի սկզբից մինչև 2014 թվականի փետրվար Աննա Վյալիցինան հանդիպել է ամերիկյան «Նյու Յորք Մեթս» պրոֆեսիոնալ բեյսբոլի ակումբի խաղացող Մեթ Հարվիի հետ։
2014 թվականից Աննա Վյալիցինան հանդիպում է «Yahoo» ընկերության ավագ փոխնախագահ Ադամ Կահանի (անգլ.՝ Adam Cahan) հետ։ 2015 թվականի հունիսի 25-ին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Ալյասկան։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Anne Vyalitsyna photos on Style.com (անգլ.)
Web Wombat: «Anne Vyalitsyna: Fashion & Beauty» Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. (անգլ.)
The Age: «The Russians are coming» (անգլ.)
Is Model Anne Vyalitsyna Leonardo DiCaprio’s New Girlfriend? Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Анна Вьялицына (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ռոբերտսոն շրջան (Կենտուկի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոբերտսոն շրջան (այլ կիրառումներ)Ռոբերտսոն շրջան (անգլ.՝ Robertson County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 259 կմ² է, բնակչությունը՝ 2.282 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մաունտ Օլիվետ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1867 թ.։
Նիկոլաև (գյուղ, Խմելնիցկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլաևՆիկոլաև (ուկրաիներեն՝ Миколаїв), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլաև գյուղում բնակվում էր 373 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1496 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 249,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
A Moon Shaped Pool (ալբոմ)

A Moon Shaped Pool, բրիտանական Ռեդիոհեդ ռոք խմբի 9-րդ ալբոմը՝ թողարկված 2016 թվականի մայիսի 8-ին XL Records լեյբլում։ Ի սկզբանե այն հասանելի է միայն թվային տարբերակով. CD և LP տարբերակները վաճառքում կլինեն հունիսի 17-ին, սեպտեմբերին կթողարկվի ալբոմի «հատուկ» տարբերակը։
The King of Limbs ալբոմում և Թոմ Յորքի` վերջերս թողարկված անհատական ալբոմում մեծ քանակով սեմփլի և լուփի փորձարկումներից հետո նոր ալբոմում հիմնական դերը կենդանի գործիքներն են խաղում։ Բացի այդ, ալբոմը նաև պարունակում է նվագախմբային գործիքավորում և երգչախմբային բեք վոկալ։ Ինչպես նաև ձայնագրության մեջ նկատվում է էլեկտրոնիկայի և էմբիենտի ազդեցությունը։


== Երգացանկ ==


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
ՌեդիոհեդՔոլին Գրինվուդ` բաս կիթառ
Ջոննի Գրինվուդ` կիթառ, դաշնամուր, լարային գործիքավորում
Էդ Օ'Բրայեն` կիթառ
Սելուեյ` հարվածային գործիքներ
Թոմ Յորք` վոկալՀավելյալ անձնակազմՆայջել Գոդրիչ` պրոդյուսեր
Սթենլի Դոնվուդ` գեղարվեստական ձևավորող


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալբոմի պաշտոնական կայքը
Ռեդիոհեդ խմբի պաշտոնական կայքը
Ալբոմի երգերի բառերը genius.com կայքում
Տատռա (գյուղ, Կամբյա շրջան)

Տատռա (էստ․՝ Tatra), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Եզոպոս

Եզոպոս (հին հունարեն՝ Αἴσωπος, մոտ մ. թ. ա. 620, Մեսեմբրիա (Պոնտոս), Նասեբար‎, Բուրգասի մարզ, Բուլղարիա - մոտ մ. թ. ա. 564, Դելֆի, Delfi Municipality, Ֆոկիս, Կենտրոնական Հունաստան, Decentralized Administration of Thessaly and Central Greece, Հունաստան), անտիկ աշխարհի առակախոս։ Նրանով է պայմանավորված համաշխարհային գրականության մեջ  առակագրության զարգացումը՝ իբրև առանձին ժանրի։ Եզոպոսի մասին տեղեկությունները պատմական չեն։ Ամենահին հիշատակությունը մ.թ.ա. 5-րդ դարի պատմիչ Հերոդոտոսի մոտ է, որտեղից ենթադրվում է, որ Եզոպոսը ապրել է մ.թ.ա. VI դ. Սամոսում, եղել ոմն Յադմոնի ստրուկը և սպանվել Դելփիքում։ Կան նաև ենթադրություններ, ըստ որոնց, նա թրակացի կամ փռուգացի ստրուկ էր։ XIII դ. տարածվել է Եզոպոսի կենսագրությանը Մաքսիմոս Պլանուդեսի օրինակը։ Կենսագրության երկրորդ ընդարձակ մասը մ.թ.ա. VII դ. ապրած ասորա–բաբելոնական իմաստուն Ախիկարի սյուժեն է։ Հայ հին մատենագրության մեջ մինչև XVIII դ. Եզոպոսի կենսագրությունը թարգմանելու փորձ չի արվել։ Թարգմանվել են միայն «Առակք Ողիմպիանու» առակը։ V դ. արդեն հայերին ծանոթ էր Ախիկարի զրույցը՝ «Պատմութիւն և խրատք Խիկարայ Իմաստնոյ»։ Եզով)պոսյան կամ ախիկարյան սյուժեի տարածման գործում մեծ դեր ունի հայկական տարբերակը, որն այժմ պահպանվում է և հնագույնն է։ Այն թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուներով։ Առակներում դեմոկրատական աշխարհայեցողության դիրքերից է արտահայտել անտիկ Հայաստանի բարոյականությունը և վարքը, նշավակել մարդկային մոլությունները, արատները և կենդանիների վարքից բերված օրինակներով փորձել ուղղել դրանք։
Մեզ հասած եզոպոսյան առակների հիմնական ժողովածուն (500-ից ավելի առակներ) կազմվել է I–II դարերում։ Հետագա դարաշրջանների առակագիրները (օրինակ՝ ֆրանսիացի Ժան դը Լաֆոնտենը, ռուս Իվան Կռիլովը և ուրիշներ) օգտվել են Եզոպոսի առակների սյուժեներից և փոխադրել դրանք։ Հին Հունաստանում ծագել է «եզոպոսյան լեզու» արտահայտությունը, երբ թե բանավոր, թե գրավոր խոսքում մտքերը Եզոպոսի նման արտահայտում են քողարկված, փոխաբերական արտահայտություններով։ Հայ գրականության մեջ եզովպոսյան լեզուն վարպետորեն օգտագործել է առակագիր Վարդան Այգեկցին։ V դարում հայերն արդեն ծանոթ էին եզոպոսյան առակներին։ Դրանք հայերեն առաջին անգամ լույս են տեսել 1818 թվականին Վենետիկում։


== Եզոպոսը հայերեն ==
Խոհարար և շուն; Նապաստակք և գորտք; Բու և գիշերահաւ; Աղուէս և շուն; Աղվեսն և հովազը; Ոչխար և շուն։ «Արշալոյս Արարատեան», 1851, № 388: Հունարեն բնագրից թարգմ.՝ Աբել Մխիթարյան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Երեք պատմություն Եզոպոսի կյանքից
Եզոպոսը Հայկական Հանրագիտարանում