armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բալիչիներ

Բալիչիներ (Լատիներեն ՝ Balsich; Ալբաներեն . Balsha) ազնվական ընտանիք էր, որը ղեկավարում էր «Զետան և ափամերձ հողերը » (հարավային Չեռնոգորիա և Հյուսիսային Ալբանիա ), 1362 թվականից մինչև 1421 թվականը , Սերբիայի կայսրության անկման ընթացքում և դրանից հետո։ Բալսան, հիմնադիրը, մի ազնվական էր, ով կայսեր Ստեֆան Դուժանի կառավարման օրոք ուներ ընդամենը մեկ գյուղ ( 1331–1355), և կայսեր մահից հետո միայն  նրա երեք որդիները իշխանություն ձեռք բերեցին Ստորին Զետայում։  


== Պատմություն ==


=== Ծագում ===
Բալիչի ընտանիքն առաջին անգամ հիշատակվել է կայսր Ստեֆան Ուրոշ V- ի կանոնադրության մեջ, որը թվագրվել է 1360 թվականի սեպտեմբերի 29-ին:Չկան վստահելի աղբյուրներ այս ընտանիքի մասին, կան միայն  ենթադրություններ իրենց ծագման մասին:Բացի Մավրո Օրբինիի պատմությունից,  նրանց ծագման մասին այլ աղբյուրներ չկան:Գոյություն ունեն հատվածական պնդումներ, որ նրանք ծագել են «Կայսր Նեմանյա» -ից։ Բալիչի մասին ամենահին հիշատակումը 1304 թվականից է, երբ Անջուի սերբ թագուհի Ելենա Անժույսկայան սլավոնական լեզվով նամակ է ուղարկել իր խնամակալի միջոցով Ռագուզա:Տեսություն է, որ այս Բալիչն ամուսնացել է Նեմանջի թագավորական ընտանիքի կին անդամի հետ և այդպիսով հիմնել Բալիչի ազնվական ընտանիքը։  Ընտանիքի ծագման վերաբերյալ տարբեր կարծիքներ են հնչել։ Կարլ Հոփֆը (1832–1873)  նրանց համարում էր  «անվերապահորեն սերբ ցեղի մաս»:Իվան Ստեփանովիչ Յաստրեբովը (1839-1894), Ռուսաստանի հյուպատոս Շկոդերում եւ Պրիզրենում, Խոսելով Բալչիչների մասին, նրանց անունը կապել է ժամանակակից Շկոդերից ոչ հեռու գտնվող հռոմեական Բալետիի (Բալեչ) քաղաքի հետ:Ըստ Շեդոմիլջ Միյատովիչի (1842–1934), Բալիչի ընտանիքը վերջնական ծագում ուներ Պրովանսից Բաուզի տնից (Ֆրանսիա հարավ-արևելք), այդ ընտանիքից ծագել է իտալական ընտանիք դել Բալզոն, իսկ նրանցից ՝ Բալիչինները:Սերբ պատմիչ Վլադիմիր Սորովիչը (1885–1941) եզրակացրեց, որ իրենց անունից ելնելով ՝ նրանք հռոմեական (վլաչ) ծագում ունեն:Գերմանացի լեզվաբան Գուստավ Վայգանդը (1860–1930) պնդում էր խառն ալբաներեն- իռլանդական ծագում այն բանից հետո, երբ նա նշեց, որ ընտանիքի անունը ներառված է Ռումինիայում վաղ ալբանական ազգանունների ցանկում։ Ժամանակակից գիտնականներ Ջոնֆինը, Դոնալդ Նիկոլը, Պիտեր Հարթլը Բալինչի ընտանիքի ծագումը դիտում են որպես Սերբական, իսկ Ռոբերտ Էլսին նշում է դրանք որպես  սլավոնական ծագում ունեցող։


=== Վաղ պատմություն ===
Բալսան, հիմնադիրը, մի ազնվական էր, ով կայսեր Ստեֆան Դուժանի կառավարման օրոք ուներ ընդամենը մեկ գյուղ ( 1331–1355),և կայսեր մահից հետո միայն  նրա երեք որդիները իշխանություն ձեռք բերեցին Ստորին Զետայում:Նույն թվականին Բալան մահանում է, և նրա որդիները ՝ Բալիչի եղբայրները, շարունակում են իշխել Պոդգորիցայում, Բուդվաում, Բարում և Սկադարում ընդգրկող գավառը:Բալիչիացիներին հաջողվեց  փոքր ազնվականությունից  դառնալ մինչև գավառական տերեր։


== Բալիչների դինաստիա ==
Բալսա (I)
Դուրադ I (1362-1378)
Բալսա II (1378–1385)
Դուրադ II (1385–1403)
Բալսա III (1403–1421),


== Ծանոթագրություններ ==
Բռնապետ (այլ կիրառումներ)

Բռնապետ, դիկտատոր, (լատ.՝ dictator, dicto — թելադրել, կարգադրել),

Հին Իտալիայի լատինական մի շարք քաղաքներում անսահմանափակ լիազորություններով ամեն տարի ընտրված կառավարիչ և Լատինական միության ղեկավար։
Հին Հռոմի հանրապետության շրջանում երկիրն արտաքին վտանգից կամ ներքին երկպառակությունից դուրս բերելու նպատակով նշանակված՝ արտակարգ լիազորություններ ունեցող պաշտոնատար անձ (մագիստրոսու)։ Դիկտատոր նշանակվում էին սկզբում միայն պատրիկներ, իսկ մեր թվարկությունից առաջ 356 թվականից՝ նաև պլեբեյներ։ Մեր թվարկությունից առաջ 44 թվականին դիկտատորի պաշտոնը վերացվել Է։
Մեուանոնյոկի

Մեուանոնյոկի (ռուս.՝ Муаннонйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Սուոյարվսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուկսունյոկի գետի ձախ ափին՝ 95 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է, ավազանի տարածքը 153 կմ2։
Գետաբերանից 10 կմ հեռավորության վրա, աջ ափին թափվում է գետ՝ Անոկսենյոկի։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և գետի ավազան Լադոժսկի լիճ։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040300212102000011204
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001120
Ավազանի կոդը - 01.04.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գրական Ադրբեջան

«Գրական Ադրբեջան» (ադրբ.՝ Ədəbi Azərbaycan), գրական-գեղարվեստական երկամսյա հանդես Խորհրդային Ադրբեջանում։ Հանդիսացել է Ադրբեջանի գրողների միության օրգանը։ Լույս է տեսել 1957-89 թվականներին, Բաքվում։ Խմբագիրներն են եղել Սամվել Գրիգորյանը, Վլադիմիր Աբրահամյանը։ Հանդեսը ելնում էր գրականության կուսակցականության և ժողովրդայնության, սոցիալիստական ռեալիզմի սկզբունքների կենսագործման դիրքերից։
«Երիտասարդ ձայներ» բաժնում տպագրում և գրախոսվում էր սկսնակ բանաստեղծների ստեղծագործությունները։ Հանդեսը պրոպագանդում էր այսպես կոչված՝ ժողովուրդների բարեկամության և եղբայրության գաղափարները, հետևում գրական և մշակութային կապերին։ Ամսագիրը լուսաբանում էր հանրապետության հայ հատվածի մշակութային կյանքը։ Թղթակցում էին Ադրբեջանի, ինչպես նաև Խորհրդային Հայաստանի գրողները։


== Աղբյուրներ ==
Հայ Սփյուռք հանրագիտարան, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2003, էջ 29-30։
Կարմանովո (գյուղ, Կարմանովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿարմանովոԿարմանովո (ռուս.՝ Карманово, բաշկիրերեն՝ Ҡарман станцияһы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 220 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(3534) Սաքս

(3534) Սաքս (անգլ.՝ Sax), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Էժեն Դելպորտի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,753284 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,219 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2875 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1668,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,215738 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,64° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3534) Սաքս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մալթացիներ

Մալթացիներ, Մալթայի բուն բնակչությունը։ Բնակչության ընդհանուր թիվը 740 հազար մարդ է, որոնցից Մալթայում ապրում է 395 969 մարդ, Ավստրալիայում՝ 163 900, Մեծ Բրիտանիայում՝ 40 230, ԱՄՆ-ում՝ 50 039, Կանադայում՝ 38 780։
Պաշտոնական լեզուն մալթայերենն է, որը պատկանում է սեմա-քամյան լեզվաընտանիքի սեմական լեզուներին։ Մոտ է արաբերենին, բայց ուժեղ ազդեցության է ենթարկվել իտալերենի և եվրոպական այլ լեզուների կողմից։


== Ծագում և պատմություն ==
Մալթացիները, հավանաբար, փյունիկեցիների ժառանգներն են, որոնք հնագույն ժամանակներում գաղութացրել էին Մալթան։ Այնուհետև դարերի ընթացքում նրանք ընկել են փյունիկեցիների, հռոմեացիների, բյուզանդացիների (395-870), արաբների (870-1201), նորմանների (1201 թվականից միացված Սիցիլիային) իշխանության տակ։ Ավելի ուշ Մալթայում իշխել է Յոհաննիտովների կամ Մալթայական միաբանությունը (1530 թվականից), իսկ 1800 թվականին գաղութացվել է Մեծ Բրիտանիայի կողմից։ 1964 թվականին Մալթան ստացել է ինքնավարություն Ազգերի համագործակցության շրջանակներում, 1974 թվականին հայտարարվել է հանրապետություն։


== Տնտեսություն և մշակույթ ==
Մալթացիները զբաղվում են բանջարաբուծությամբ, տավարաբուծությամբ, ձկնորսությամբ, նավագնացությամբ։ Արհեստներից առավել տարածված են մետաքսե ժանյակների մշակումը, նրբարվեստ աշխատանքները, ծղոտե հյուսվածքների պատրաստումը։ Գյուղատնտեսության մեջ կարևոր դեր են խաղում գինեգործությունը և այգեգործությունը։ Կարտոֆիլը արտահանվում է։
Շինարարությանը բնորոշ է պատշգամբասրահով տների կառուցումը։ Քաղաքների և բնակավայրերի հատակագծումը բնորոշ է Հարավային Եվրոպային։ Մայրաքաղաքը հարուստ է ճարտարապետական հուշարձաններով, կառուցապատմանը հիմնականում նպաստել է Մալթայի միաբանությունը։
Հագուստը մոտ է եվրոպականին։ Կանացի հագուստի ավանդական տարր է կարծր հիմնակմախքի վրա սև թիկնոցը (ֆալդետտա)։
Ուժեղ են արտահայտված նահապետական ավանդույթները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Народы и религии мира, под ред. В. А. Тишкова, М.-1998,
Справочник «Страны мира», М.-1989։
Մարկու (Վերին Պրովանսի Ալպեր)

Մարկու (ֆր.՝ Marcoux, օքս.՝ Marcòs), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Արևմտյան Դին լե Բեն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Դին լե Բեն։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04113։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 492 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 321 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 228-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 93-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 71,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 73,9 %)։ 228 աշխատունակ բնակիչներից 215-ը աշխատում էին (108 տղամարդ և 107 կին), անաշխատանք էին 3 տղամարդ 10 կին։ 93 անգործ մարդկանցից 31-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 42-ը թոշակառու, 20-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Դղյակ, Դին եպիսկոպոսի ամառանոց, մասամբ ավերված
Եկեղեցի Սենտ Էտեն (XII—XIII դարի), պատմական հուշարձան։ Ոսկեզօծ փայտե խորանը 17-րդ դարի է։
Ժամատուն Պեիրիեր
Սեն Ժակ եկեղեցի (XVII դար)
Լագրեմյուզ եկեղեցի (1867)
Ժամատուն Սեն Ժորժ (1810)


== Լուսանկարներ ==

		


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն Մարկու» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-02-ին։ Վերցված է 2012-8-11 
«Մարկու» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-22-ին։ Վերցված է 2013-01-11
Հին Եգիպտոսի հուղարկավորության տեքստեր

Հին Եգիպտոսի հուղարկավորության տեքստեր,  կրոնական փաստաթղթերի հավաքածու, որոնք հին եգիպտացիները օգտագործում էին հոգուն հանդերձյալ կյանքում օգնելու համար։ 
Հուղարկավորության տեքստերը կատարելագործվել են  Եգիպտոսի ողջ պատմության  ընթացքում, սկսած բուրգերի տեքստերից, որոնք առաջացել են հին թագավորության շրջանում և բացառապես հանդիպում էին արքայական դմբարաններում, Միջին թագավորության շրջանում, որոնք Միջին թագավորության վերափոխվել են սարկոֆագների տեքստերի, և ավարտվել են Հին եգիպտական Մեռյալների գիրքով, որոնք ի հայտ են եկել Նոր թագավորության շրջանում։ Ժամանակի ընթացքում հուղարկավորության տեքստերը հասանելի են դարձել միջին խավին, իսկ դրանից հետո նաև բոլորին, ով կարող էր իրեն դա թույլ տալ։


== Հին թագավորություն ==

Հին թագավորության շրջանում հուղարկավորության տեքստերը ճոխություն էին համարվում, հասու էին միայն փարավոններին։ Այս ժամանակաշրջանի վերջում տեքստերը սկսեցին հայտնվել նաև արքայական կանանց գերեզմաններում։


== Միջին թագավորություն ==

Առաջին անցումային ժամանակաշրջանում Եգիպտոսում սկսեցին հայտնվել հուղարկավորության տեքստերը, որոնք գրվում էին սարկոֆագի ներսի պատերին։ Այս տեքստերի նյութը  մասնակիորեն փոխառվում էր ավելի վաղ շրջանի բուրգերի տեքստերից։ Դրա հետ միասին նրանցում հայտվեցին և շատ նորերը, ինչն առաջին հերթին կապված է եգիպտացիների ամենօրյա կարիքների հետ։ Նմանատիպ բուրգերը վկայում են այն մասին, որ այդ տեքստերը հասու էին դառնում նաև հասարակ մարդկանց։ Փարավոնը այլևս միանձնյա իրավունքներ չուներ հանդերձյալ կյանքի վրա, դրանից հետո դեպի հանդերձյալ կյանք անցագիր ստացան բոլորը, ով կարող էր իրեն թույլ տալ սակոֆագ գնել։


== Նոր թագավորություն ==

Ստորև բերված է այն  տեքստերի ցանկը, որոնք հայտնվել են Նոր թագավորության ժամանակաշրջանում՝

Մեռյալների գիրք
Ամուդատ
Տասներկու քարանձավների անեծք
Դարպասների գիրք
Հանդերձյալ կյանքի գիրք
Քարանձավների գիրք
Երկրի գիրք
Լիտանիա Ռա
Երկնքի գիրք


=== Ուշ Նոր թագավորություն ===

Երկնքի գիրքՄարանայի շրջանից հետո Եգիպտոսում սկսեցին օգտագործել հուղարկավորության տեքստերի նոր հավաքածու։ Այս տեքստերում գլխավոր տեղ էր զբաղեցնում Երկնքի աստվածուհի Նուտը։ Այս շրջանի տեքստերի մեջ պատմվում էր արևի ճամփորդությունը աստվածուհու ողջ մարմնի միջով, վերջում նա կյանք է տալիս թարմացված առավոտյան արևին։ Ռամզես IV դամբարանի առաստաղին  Երկնքի տեքստերից իրար կողքի կար միանգամից երկու տեքստ։

Ստորև բերված են Նուտ աստվածուհու հետ կապված գրքերի ցանկը՝ 

Նուտի Գիրք
Օրվա Գիրք
Գիշերվա Գիրք
Երկնայի Կովերի Գիրք


== Ուշ շրջան ==
Շնչելու Գիրք


== Հելլենիստական Եգիպտոս ==
Հավերժ ճամփորդության Գիրք


== Տես նաև ==
Հին Եգիպտոսի հուղարկավորության արարողություններ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հնագույն տեքստեր հնագույն Եգիպտոսում (англ.)


== Գրականություն ==
Goelet Dr. Ogden և այլք: (1994)։ The Egyptian Book of the Dead: The Book of Going Forth by Day։ San Francisco: Chronicle Books  CS1 maint: Explicit use of et al. (link)
Hornung E; Lorton, D.(translator) (1999)։ The Ancient Egyptian Books of the Afterlife։ New York: Cornell University Press  
Lichtheim Miriam (1975)։ Ancient Egyptian Literature, vol 1։ London, England: University of California Press։ ISBN 0-520-02899-6
Մոլեգին գազանը

Մոլեգին գազանը (անգլ.՝ The Abysmal Brute), ամերիկացի գրող Ջեկ Լոնդոնի կարճ, հակաուտոպիական վեպը, գրվել է 1911 թվականին և հրատարակվել 1913 թվականին։ Հեղինակին անձամբ հարկ է եղել որոշ ժամանակ կյանքի համար գումար վաստակել բռնցքամարտում, այնպես որ, գիրքը, ինչպես և ուրիշ նրա ստեղծագործությունները, որոշ իմաստով ինքնակենսագրական են։ Ինչպես և շատ իր աշխատանքներում, հեղինակը սուզվում է կապիտալիզմի, ագահության, դաժանության և շոու-բիզնեսի և ընդհանրապես հասարակության արյունարբության աշխարհ։


== Ստեղծում ==
Վեպի ստեղծման պահին, 1910 թվականին, Ջեկ Լոնդոնն արդեն հայտնի գրող էր, սակայն ենթարկվում էր ստեղծագործական ճգնաժամ։ Նա ստիպված էր գնել սյուժե, որը հիմնված էր իր վաղեմի երկրպագուի և Նոբելյան մրցանակի ապագա դափնեկիր Սինքլեր Լյուիսի ակնարկների վրա։
Բացի այդ ստեղծագործությունից, գրողն ունի և այլ «բռնցքամարտային» վեպ՝ «Խաղ», որը հրատարակվել է 1905 թվականին։


== Սյուժե ==
Բռնցքամարտի մարզական մենեջեր Սեմ Ստյուբներին պատահականորեն հանդիպոււմ է երիտասարդ, անհայտ բռնցքամատիկ Պատ Գլենդոնը։ Պատանին բավականին պատվախնդիր է և նպատակ ունի դառնել աշխարհի չեմպիոն ծանր քաշային կարգում։ Ստյուբները, պատանյակի մեջ նկատելով մարզական տաղանդ, սկսում է կազմակերպել Գլենդոնի մենամերտերը առավել հայտնի բռնցքամարտիկների հետ։ Մենամարտ մենամարտի հետևից հաջողությունը ուղեկցում է Պատին, սակայն մարտերը ավարտվում են բավականին արաշ, քանի որ նորահայտ մարտիկը հաղթում է հակառակորդներին գործնականում անմիջապես, մեկ հարվածով։ Այդ ժամանակ Ստյուբները բացատրում է Գլենդոնին, որ բռնցքամարտը դա շոու է ամբոխի համար, որին պետք է գրգռել և հետաքրքրությունը շարժել։ Երիտասարդ բռնցքամարտիկը հոգու խորքում համաձայն չէ իր մենեջերի հետ, սակայն տիպված է ենթարկվել։ Վերջապես Պատ Գլենդոնը դառնում է անհավանական հայտնի, որպեսզի ձեռնոց նետի չեմպիոններին։ Մոտենում է եզրափակիչ մարտի օրը։ Հասարակության մեջ վիթխարի իրարանցում է բարձրանում նախատեսվող իրադարձության շուրջ։ Դրույքները բավականին բարձր են։ Սակայն ի՞նչպես կավարտվի եզրափակիչը և ո՞վ կհաղթի... 


== Բովանդակություն ==
Վեպը բաղկացած է տաս գլուխներից։


== Աղբյուրներ ==
Лютый зверь — аннотация(շվեդ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Առնանդամի գլխիկ

Առնանդամի գլխիկ, (լատ.՝ Glans penis) տղամարդու առնանդամի եզրային հատվածը, որը ծածկված է առնանդամի թլիփով.: Առնանդամի երկու բաժիններից մեկը։ Գլխիկը ծածկող թլիփը շարժուն է և կարող է առաջացնել ծալքեր։
Առնանդամի գլխիկի և թլիփի մասի ներսային մասը ծածկված է բազմաթիվ գեղձերով, որոնք արտադրում են սմեգմա։ Սմեգման իր հերթին ներկայացնում է Անդամի գլխիկի թեքում կարող է նկատվել կարճ սանձիկի դեպքում։ Բացի այդ, առնանդամի թեքում կարող է առաջացնեն առնանդամի հյուսվածքներում առաջացող շարակցահյուսվածքային վահանիկները, ինչպես նաև արյան համակարգի որոշ հիվանդություններ։
Առնանդամի գլխիկը բաժանված է երկու բաժինների միջև։ Երկու անցքերի մեջից անցնում է միզուկի ծակը, որի միջոցով դուրս են գալիս սերմնահեղուկը և մեզը։ Այն համարվում է մարդու արական սեռական օրգանի գլխավոր մասը, որը մասնակցում է սեռական հարաբերությանը։
Առնանդամի գլխիկի միջոցով սպերմատոզոիդները անցնում են ձվաբջջի մեջ և բեղմնավրում այն։ Սեռահասունությունից հետո, առնանդամի գլխիկը ևս հասունանում է։ Առնանդամի թլիփը ծալքերի առաջացումից հետո ենթարկվում է գրգռման։
Համարվում է առնանդամի գործողությունների ղեկավարը։ Սեռական գրգռման ժամանակ, ինչպես բոլոր սեռական օրգանները բնութագրվում է լորձաթաղանթի այտուցվածությամբ։ Դրանից հետո առնանդամի գլխիկը դիպչելիս դառնում է չափազանց զգայուն։


== Հիգիենա ==
Մինչև սեռական հասունությունը, թլիփը սովորաբար չի առանձնանում գլխիկից, կամ դժվարությամբ է առանձնանում։ Սեռական հասունությունից հետո, առնանդամի գլխիկը կորանում է և առանձնանում առնանդամի մարմնից։ Առնանդամի գլխիկը դյուրագրգիռ է և խոնավ պայմաններում կարող է հեշտությամբ գրգռվել։ Դրանից բացի, գրգռումից հետո նա կարող է առաջացնել տհաճ հոտ ստեղծելով այնպիսի միջավայր, որը կարող է նպաստել բակտերիաների բազմացմանը։
Դրա հետևանքով առնանդամի գլխիկը կարող է բորբոքվել։ Սակայն այս ամենը կարող է տեղի չունենալ, եթե պահպանվի հիգիենայի կանոնները։ Կեղտոտ լինելու պայմաններում կարող է բորբոքվել արտաքին մաշը, որի արդյունք կարող է դառնալ Ֆիմոզ հիվանդությունը։
Բժիշկները կարծում են, որ անապատային շոգ կլիման կարող է պատճառ դառնալ տղամարդկանց մոտ տարբեր հիվանդությունների առաջացման։ Հիվանդությունների առաջացմանը նպաստում է նաև իսլամի ավանդույթներից մեկը՝ թլպատումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==

Halata Zdenek, A. Spaethe (1997)։ Sensory innervation of the human penis։ Advances in experimental medicine and biology։ Advances in Experimental Medicine and Biology 424։ էջեր 265–6։ ISBN 978-0-306-45696-1։ PMID 9361804։ doi:10.1007/978-1-4615-5913-9_48։ Վերցված է 2006-07-07 
Masters William H., Virginia E. Johnson (1966)։ Human Sexual Response։ Boston: Little, Brown & Co։ էջեր 189–91։ ISBN 0-316-54987-8  (выдержки)
Gallup Gordon, Rebecca L. Burch, Mary L. Zappieri, Rizwan A. Parvez, Malinda L. Stockwell, Jennifer A. Davis (Июль 2003)։ «The human penis as a semen displacement device»։ Evolution and Human Behavior 24 (4): 277–289։ doi:10.1016/S1090-5138(03)00016-3 (չաշխատող հղում)
Զարեչե (այլ կիրառումներ)

Զարեչե, կարող է վերաբերել՝

Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Իզմալկովսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Օդինցովսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Զարեչե - գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կիրժաչսկի շրջանի կազմում։
Ալ-Խաշանիայի շրջան

Ալ-Խաշանիայի շրջան (արաբ․՝ ناحية الخشنية‎‎), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Կունեյտրայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Խաշանիա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 17,382 բնակչություն։ Տարածքը 346.15 կմ2։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոպոլդսգրյուն

Լեոպոլդսգրյուն (գերմ.՝ Leupoldsgrün), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Հոֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1288 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 10,26 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 4 75 145։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պատեռնալիզմ

Պատեռնալիզմ (լատիներեն` paternus — հայրական), հայրիշխանական ընտանիքի տիպարով ձևավորված հարաբերությունների տեսակ։ Պատմականորեն ծագել կամ հատուկ մշակվել է հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում (ընտանիք, քաղաքականություն, արտադրություն, միջազգային հարաբերություններ)։ Պատեռնալիզմը եղել է նաև հասարակական կառուցվածքի ձև (օրինակ՝ ֆեոդալական Եվրոպայի երկրներում, Չինաստանում), որտեղ հասարակությունը դիտվել է որպես ընտանիք (թագավորը՝ հայր, վասալները՝ զավակներ) և ենթադրվել է, որ ընտանիքի բոլոր անդամների միակ նպատակը այն պահպանելն է, ընդ որում զավակը պարտավոր է սիրել և հնազանդվել հորը, իսկ հայրը՝ հոգ տանել և հովանավորել զավակին։ Այս կարգի հարաբերությունները լինելով զուտ բարոյական, քողարկում են այդ շրջանակներում գործող մյուս հարաբերությունների էությունը, դրանց տալով բարոյական երանգավորում։ Պատեռնալիզմի նկատմամբ հետաքրքրությունը ծնվել է կապիտալիստական երկրներում դասակարգային հարաբերությունների սրման հետևանքով, մասնավորապես, առաջին համաշխարհային ճգնաժամից հետո։ Պատեռնալիզմի գաղափարները կիրառել է Հենրի Ֆորդը։ Պատեռնալիզմը պետք է «մեղմացներ» դասակարգային հակասությունները՝ արտադրությունը ներկայացնելով որպես կապիտալիստներին և բանվորներին մեկ ընդհանուր նպատակով միավորող ընտանիք։ Այստեղ տնտեսական և սոցիալ-քաղաքական հարաբերությունների դասակարգային էությունը նենգափոխված է բարոյականությամբ՝ ստեղծելով «ընտանիքի» միասնության նկատմամբ պատասխանատվության պատրանք։ Պատեռնալիզմը այժմ էլ օգտագործվում է Ճապոնիայում, իսկ կապիտալիստական մյուս երկրներում իր տեղը զիջել է տարբեր նորագույն տեսությունների (տես «Մարդկային հարաբերությունների տեսություն)։ Ա․ Ադիբեկյան
Նորդենդորֆ

Նորդենդորֆ (գերմ.՝ Nordendorf), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Մտնում է Աուգսբուրգի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Շվաբիա վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 2240 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31ի տվյալների)։ Տարածքը 7,51 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 7 72 185։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ (գերմ.)
Կոմորյան կղզիներ

Կոմորյան կղզիներ (արաբ.՝جزر القمر), կղզի-պետություն, գտնվում է Հնդկական օվկիանոսում՝ Աֆրիկայի և Մադագասկարի միջև՝ համանուն կղզիների վրա։ Կղզիներն ունեն հրաբխային ծագում, մակերևույթը լեռնային է, կան գործող հրաբուխներ։ Ափերը շրջապատված են բուստային խութերով։


== Անվանում ==
Հույն աշխարհագրագետ Պտղոմեոսը Աֆրիկայի արևելյան ափի մոտ հիշատակում է Ore Selenaie ― «Լուսնային լեռներ»․ լատիներեն թարգմանությամբ՝ montes Lunae, արաբերեն՝ Ջեբել Էլ-Կամո։ Այդ անվանումները, որոնք կապված են Լուսնի (արաբ․՝ կամր ― «լուսին») պաշտամունքի հետ, արտացոլվել են կղզիների ժամանակակից անվանման մեջ («Լուսանային կղզիներ»)։
Կղզիները հայտնաբերել է հոլանդացի ծովագնաց Կոռնելիս Հաուտմանը 1598 թվականին։


== Պատմություն ==
1841 թվականին ֆրանսիացիները զավթել են Մայոտա (այժմ՝ Մահորի) կղզին, իսկ 1888-1906 թվականներին՝ մյուս կղզիները, և դարձրել գաղութ։ 1975 թվականի հուլիսի 6-ին հռչակվել է անկախ պետություն։ Սակայն Ֆրանսիան ճանաչեց կղզիներից միայն երեքի՝ Գրանդ Կոմորի (այժմ՝ Նժաջիզա), Անժուանի (այժմ՝ Նզվանի) և Մոհելի (այժմ՝ Մվալի) անկախությունը, և իր ձեռքում պահեց Մայոտա կղզին։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Հնդկական օվկիանոսում՝ Աֆրիկայի ու Մադագասկարի միջև՝ համանուն կղզիների վրա։ Տարածքը 2236 կմ² է։ Կղզիներն ունեն հրաբխային ծագում, մակերևույթը լեռնային է, կան գործող հրաբուխներ։ Երկրի ամենաբարձր կետն ու գործող հրաբուխը Կատալա (2361մ) լեռն է։ Ափերը շրջապատված են բուստային խութերով։


== Կլիմա ==
Կլիման արևադարձային է՝ շոգ ու խոնավ։ Բարձրադիր գոտիները ծածկված են մշտադալար անտառներով, ցածրադիր գոտիները՝ սավաննաներով և թփուտներով։


== Բնակչություն ==
Բնակչության թիվը 752 հազ․ մարդ (2010 թ․)։ Բնակչության միջին խտություն՝ 336,3 մարդ։ Կյանքի միջին տևողությունը՝ 65,2 տարի։ Ազգային կազմը՝ մալգաշներ, աֆրիկյան բանտու լեզվաընտանիքի ժողովուրդներ, արաբներ և այլք։ Ուրբանիզացման մակարդակը 33%։ Պետական լեզուն՝ ֆրանսերեն, արաբերեն, կոմորերեն։


== Պետական կառուցվածք ==
Կոմորյան կղզիներն անդամակցում է ՄԱԿ–ին, ԱՄՀ–ին, ԱՄԿ–ին։ Պետական կարգը՝ դաշնային հանրապետություն։ Պետության ղեկավարն նախագահն է։ Բաժանվում է 3 ինքնավար շրջանի։ Մայրաքաղաքը՝ Մորոնի (44 հազ․ մարդ)։ Քաղաքական կուսակցություններն են՝ Առաջադիմություն կոմորյան միություն, Բարեփոխումների և դեմոկրատիայի շարժում։


== Տնտեսություն ==
Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է։ Մշակում են եթերայուղատու (արտադրությամբ աշխարհում առաջինն է) և համեմունքային մշակաբույսեր, բրինձ, շաքարեղեգ։ Զարգացած են անասնապահությունն ու ձկնորսությունը։ Արտահանում են վանիլ, մեխակ, սուրճ։ Ներմուծում է նավթամթերք, պողպատ, կոշիկ, հագուստ, կաթնամթերք, բրինձ և այլն։ Առևտրական գլխավոր գործընկերներն են՝ Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Բրազիլիա, Բահրեյն, Քենիա, Բոտսվանա, ՀԱՀ։ ՀՆԱ–ն՝ մեկ շնչի հաշվով 1660 ԱՄՆ դոլար։ Ազգային արժույթը՝ կոմորյան ֆրանկ (KMF)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մակերևութային ալիքներ

Մակերևութային ալիքներ, առաձգական ալիքներ, որոնք տարածվում են պինդ մարմնի ազատ մակերևույթով կամ ուրիշ միջավայրերի հետ պինդ մարմնի ունեցած սահմանով և մարում այդ սահմանից հեռանալիս, ինչպես նաև ալիքներ, որոնք առաջանում և տարածվում են հեղուկի ազատ մակերևույթով կամ երկու չխառնվող հեղուկների բաժանման մակերևույթով։
Պարզագույն և գործնականում հաճախ հանդիպող մակերևութային ալիքներ են Ռելեյի ալիքները, որոնք տարածվում են պինդ մարմնի ազատ սահմանի մոտակայքում և խորության հետ մարում։ Ռելեյի ալիքների օրինակներ են երկրաշարժերի ժամանակ Երկրի մակերևույթի վրա առաջացող ալիքները, ուլտրաձայնային մակերևութային աալիքները պինդ մարմիններում և այլն։ Մակերևութային ալիքների պատճառով հեղուկի մակերևույթի խախտված հավասարակշռությունը վերականգնող ուժերի բնույթից կախված՝ տարբերում են. մազական ալիքներ, եթե մակերևութային լարվածության ուժերն են գերակշռում, և գրավիտացիոն ալիքներ, եթե ծանրության ուժերն են գերակշռում։ Գրավիտացիոն ալիքների առաջացման պատճառներից է Լուսնի և Արեգակի ձգողությունը (մակընթացություն և տեղատվություն)։ Ծանրության ու մակերևութային լարվածության ուժերի համատեղ գործողության դեպքում ալիքները կոչվում են գրավիտացիոնմազական։ Մակերևութային լարվածության ուժերի ազդեցությունն էական է փոքր ալիքների, ծանրության ուժերինը՝ մեծ ալիքների դեպքում։ Հեղուկի մակերևույթի վրա ալիքների տարածման с արագությունը կախված է ալիքի λ երկարությունից։ Ալիքի երկարության մեծացման հետ գրավիտացիոն-մազական ալիքների տարածման արագությունը սկզբում նվազում է մինչև որոշ с4= у 4ga/p արժեքը (σ-ն մակերևութային լարվածությունն է, g-ն՝ ծանրության ուժի արագացումը, p-ն՝ հեղուկի խտությունը), այնուհետև աճում։ ci արժեքին համապատասխանում է λι-2π )f a/gp երկարության ալիք։ λ»λι դեպքում տարածման արագությունն առավելապես կախված է ծանրության ուժերից, իսկ λ«λι դեպքում՝ մակերևութային լարվածության ուժերից։ Օդի և ջրի բաժանման մակերևույթի համար λι=1, 72«ι/։
Սուխարիկի (գետ)

Սուխարիկի (ռուս.՝ Сухарики), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կամչատկայի թերակղզում։ Գետի երկարությունը 88 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19070000112120000014816


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մեծ Պառնիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Մեծ Պարնի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 7 հուշարձան (6 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Իտաժու դու Կոլոնիա

Իտաժու դու Կոլոնիա (պորտ.՝  Itaju do Colônia), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Իլեուս Իտաբունա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7 710 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 217,535 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 6,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 33.382.840,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 4.116,26 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,618 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Գորբատովկա (գյուղ, Դիկանկայի շրջան)

Գորբատովկա (ուկրաիներեն՝ Горбатівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորբատովկա գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,674 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 31,16 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դուռ առանց կողպեքի

«Դուռ առանց կողպեքի» (ռուս.՝ «Дверь без замка»), խորհրդային գեղարվեստական սև-սպիտակ ֆիլմ, որը նկարահանել է Ադոլֆ Բերգունկերը 1973 թվականին «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում։
Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1973 թվականի օգոստոսի 13-ին։


== Սյուժե ==
Հարսանիքից անմիջապես հետո Պյոտր Սիչյովը նշանակվում է «Կասիմով» տուրիստական ջերմանավի նավապետ։ Առաջին երթին նա մեկնում է երիտասարդ կնոջ՝ Դաշայի հետ՝ ցանկանալով նրան ծանոթացնել մոր հետ։ Բայց մայրը նեղացել է որդուց ու հարսից, որ հարսանիքին չեն հրավիրել։ Եվ Դաշան աշխատանքի է անցնում դեբարկադերում որպես նավաստի, հավաքարար և գանձապահ։ Նորապսակներին սենյակ են տալիս, որի պատճառով էլ սկսվում են անախորժություններ․ հերթական երթից վերադառնալով՝ Պյոտրն սկսում է կասկածել կնոջը։


== Դերերում ==
Ժաննա Պրոխորենկո – Դաշա Սիչյովա, զբոսաշրջային ջերմանավի կապիտանի երիտասարդ կինը
Յուրի Կամորնին – Պյոտր Սիչյով, «Կասիմով» ջերմանավի երիտասարդ նավապետ
Լյուբով Սոկոլովա – Պյոտրի մայրը
Ալեքսեյ Կրիչենկով – Միտյա, ձկնապաշտպանության տեսուչ
Յուրի Գոնչարով – Վասիլի, ձկնորս
Միխայիլ Մեդվեդև – Երմոլայիչ, նավահանգստի պետ
Իրինա Ակուլովա – Նաստյա, կթվորուհի, Պետյայի նախկին հարսնացուն
Լյուդմիլա Գուրչենկո – Աննա Իվանովնա, «Կասիմով» ջերմանավի մատուցողուհի-բուֆետապանուհի
Գերման Կոլուշկին – Կլիմով, նավապետի օգնական
Ալեքսեյ Կոժևնիկով – Կրավչենկո


== Էպիզոդներում ==
Նիկոլայ Գավրիլով – կոլխոզի նախագահ
Իոսիֆ Կոնոպացկի – Դաշայի հայրը
Ելենա Մաքսիմովա – Ստեպանիդա, կթվորուհիների բրիգադիր
Լյուբով Մալինովսկայա – կին
Ալեքսեյ Մինին – շինջոկատի անդամ (դերը հնչյունավորել է Օլեգ Դալը)
Բորիս Նովիկով – ջերմանավի ուղևոր բալալայկայով
Ա. Պոպովա-Յոշկինա – Վասիլի զոքանչը
Վիկտոր Պավլով – Սիլանտի («Կասիմով» ջերմանավի ժամանման տեսարանում)
Իրինա Պետրովսկայա – Վասիլիի կինը, կոլտնտեսուհի
Լյուդմիլա Ստարիցինա (լուսագրերում նշված է որպես Ա. Ստարիցինա)
Գենադի Սաֆրոնով – կոլտնտեսական («Կասիմով» ջերմանավի ժամանման տեսարանում)
Վերա Տիտովա – կթվորուհի
Օլեգ Խրոմենկով – նավաստի
Սվետլանա Մազովեցկայա – ուղևոր (լուսագրերում նշված չէ)
Լյուբով Տիշչենկո — Կլավդիա (լուսագրերում նշված չէ)


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝  Ալեքսանդր Բորշչագովսկի
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ադոլֆ Բերգունկեր
Գլխավոր օպերատոր՝ Վիկտոր Կարասև
Գլխավոր նկարիչ՝ Ալեքսեյ Ռուդյակով
Կոմպոզիտոր՝ Վլադիսլավ Կլադնիցկի
Հնչյունային օպերատոր՝ Էլեոնորա Կազանսկայա
Ռեժիսոր՝ Իգոր Շեշուկով
Օպերատոր՝ Լ. Ալեքսանդրով
Մոնտաժող՝ Ելենա Վերեշչագինա
Խմբագիր՝ Սվետլանա Պոնոմարենկո
Հագուստի նկարիչ՝ Ն. Տորեևա
Նկարիչ-գրիմարար՝  Ա. Բուֆետովա
Ռեժիսորի օգնականներ՝ Վ. Կուզնեցովա, Վ. Սիտնիկ, Յու. Կոռնեևա
Օպերատորի օգնականներ՝ Վ. Կոգան, Վ. Կուզնեցով
Նկարչի օգնականներ՝ Տ. Վորոնկովա, Յու. Յարմոլինսկի
Մոնտաժողի օգնական՝ Ն. Շևչուկ
Լենինգրադի Ս․ Կիրովի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի նվագախումբ Ս. մ. Կիրովա (լուսագրերում նշված չէ)
Նվագախմբի դիրիժոր՝ Վիկտոր Ֆեդոտով
Ֆիլմի տնօրեն՝ Բորիս Գրիներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
««Дверь без замка»»։ Государственный регистр фильмов։ Министерство Культуры Российской Федерации։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-02-26-ին։ Վերցված է 2013-02-18 
«Дверь без замка» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»
««Дверь без замка»»։ Теле- и художественные фильмы։ Телеканал «Культура»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-04-17-ին։ Վերցված է 2013-02-18
Element

«Element»-ը Ամերիկացի ռեփեր Քենդրիկ Լամարի չորրորդ ստուդիական ալբոմի (Damn) երգերից մեկն է, որը թողարկվել է 2017թ. ապրիլի 14-ին։ Ալբոմի չորրորդ (Կոլլեկցիոների հավաքածուի ադապտացիայի տասնմեկերորդ ) երգը գրվել է Լամարի, Մարկ Սպիրսի, Ջեյմս Բլեյքի և Ռիչի Ռիերայի կողմից։ Արտադրվել է Սաունդուեյվի, Բլեյքի, Ռիերայի, Թեյ Բիսթի և Bēkon-ի կողմից ։


== Պատմություն ==
Երգը առաջին անգամ լսվեց Լեբրոն Ջեյմսի Ինստագրամի տեսահոլովակում, որտեղ Ջեյմսը երգի ներքո պարում է ։


== Երաժշտության խոսքեր ==
Երգի սկզբում լսվում է դիջեյ Քիդ Կապրին, ով Քենդրիկին դիմում է ինչպես Քունգ Ֆու Քեննի և շարունակում է, կրկնելով «I don't give a fuck» արտահայտությունը ։
Որոշ աղբյուրներ կարծում են, թե երգը ամերիկացի ռեփերներ Բիգ Շոնի և Դրեյքի դեմ է, սակայն Rap-Up-ի Անդրես Թարդիոն նշել է, որ երգի հուկը Դրեյքի և Բիգ Շոնի կամ ամերիկացի արտիստ Ջեյ Էլեկտրոնիկայի դեմ է ։
Երգի երկրորդ հատվածը նման է Քենդրիքի «The Heart Part 4» երգին, որը նույնպես կարծում են, որ ուղղված է Դրեյքի և Բիգ Շոնի դեմ։ 
Երկրորդ հատված.

-« None of y’all fuckin’ with the flow, yeah, the flow, yeah
Years in the making, don’t ya’ll mistake it
I got ’em by a landslide, we talkin’ ’bout races

You know this’ll never be a tie, just look at they laces»


== Արտադրություն ==
Երգի պրոդյուսերներից մեկը Ջեյմս Բլեյքն է, ով նախկինում աշխատել էր Բիյոնսեյի հետ իր վեցերորդ ստուդիական ալբոմ «Lemonade»-ի «Forward» երգի վրա, որտեղ հանդես է եկել, որպես և´ պրոդյուսեր, և´ վոկալիստ։ Բլեյքը նաև աշխատել է երգիչ Ֆրենկ Օուշենի երկրորդ ստուդիական ալբոմ՝ «Blonde»-ի վրա ։ Երգի վրա նաև աշխատել է Ռիչի Ռիերան, ով նախկինում հանդես է եկել, որպես պրոդյուսեր՝ Քենդրիկի և Schoolboy Q-ի միացյալ երգի (Collard Greens) վրա։


== Տեսահոլովակ ==
Տեսահոլովակը թողարկվել է 2017թ. հունիսի 27-ին՝ Լամարի YouTube-յան էջում ։ Տեսահոլովակի ռեժիսորները՝ Ջոնաս Լինդստրոեմը և The Little Homies-ն  (Լամարի և Դեյվ Ֆրիի կեղծանունը) են ։
Տեսահոլովակը իր մեջ պարունակում է բռնություն , սակայն հզոր է ։ Այն պարունակում է հզոր տեսարաններ, որոնցից մի քանիսը անմիջական կապ ունեն քաղաքացիական իրավունքների լուսանկարիչ, երաժիշտ, գրող և ռեժիսոր Գորդոն Պարկսի հետ ։ Տեսահոլովակը նաև նմանություններ ունի Քենդրիկի առաջին սինգլ՝ Humble-ի տեսահոլովակին ։ 
Տեսահոլովակը ստացել է դրական արձագանքներ , ավելին, Noisey-ի Լորենս Բըրնին այն անվանել է «այն գլուխգործոցը, որին մենք սպասում էինք»։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Մյաետագուսե (այլ կիրառումներ)

Մյաետագուսե անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Մյաետագուսե - գյուղ Էստոնիայի Մյաետագուսե շրջանի կազմում։
Մյաետագուսե - գյուղ Էստոնիայի Վիննի շրջանի կազմում։
Մյաետագուսե - գյուղական ավան Էստոնիայի Մյաետագուսե շրջանի կազմում։
Քարավազի հին կամուրջ

Քարավազի Հին (Խուդափերինի) կամուրջ, այժմ Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Քաշաթաղի շրջանում՝ Դիռի լեռան ստորոտի Արաքս գետի վրա։ Այն ծովի մակերևույթից բարձր է 248 մ։ Կամուրջի կառուցման ժամանակը հստակ հայտնի չէ, բայց այն համարվում է 5-7-րդ դարերին կառուցված կամուրջ։


== Պատմություն ==
13-րդ դարին է վերագրվում ամենավաղ հիշատակություններից մեկը՝

Ըստ արաբական և պարսկական աղբյուրների՝ կամուրջը կոչվել է Հուդաֆերին, Խուդափերին։

1975-1977 թվականներին խորհրդա-իրանական ծրագրի շրջանակներում ուսումնասիրվեց Արաքսի էներգետիկ հնարավորություններն ու սա առիթ հանդիսացավ, որպեսզի կամուրջն առաջին անգամ չափագրվի։ Ստացված տվյալները վկայում են, որ 11 թռիչք ունեցող կամուրջն ուներ 130 մ երկարություն, 6 մ լայնություն և ջրի մակարդակից մինչև 12 մ բարձրություն։ Հիմնադրվել է անտիկ ժամանակներում, հնարավոր է նաև աքեմենյանի տիրակալության ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոտո դել Բարկո

Սոտո դել Բարկո (իսպ.՝ Soto del Barco ), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Աստուրիա գավառում, ինքնավար Ավիլես մարզում։ Մունիցիպալիտետի մի մասը գտնվում է Սարբարբե շրջանում։ Տարածքը զբաղեցնում է 35,34 կմ2։ Բնակչությունը՝4150 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Մուրադ Մարգարյան

Մուրադ Երվանդի Մարգարյան (1937, մայիսի 8, գյուղ Սուֆի-Կիշլակ, Ուզբեկստանի Անդիջանի մարզ - 2012, փետրվարի 21, Երևան), հայ արձակագիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1985 թ.)։


== Կենսագրություն ==
Ընդունվել է Սամարղանդի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսական բաժին։ 3-րդ կուրսից տեղափոխվել է Երևան, ավարտել Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1979 թվականից տպագրվել է։ Վիպակներում ու վեպերում գրողը նկարագրել է մանկության ու պատանեկության դրվագները Սամարղանդ քաղաքում։ Ստեղծագործել է ռուսերեն։ Գրողի երկերի հերոսները տառապած հայեր են, մտածող պատանիներ։


== Տպագրված և անտիպ գործեր ==
«Երինջ»
«Չգրված օրենքներ»
«Սերտաճում»
«Օտար գեներ»
«Վահա՛գն, զիջի՛ր տեղդ»


== Մրցանակ ==
ՀԳՄ Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան գրական մրցանակ, 1991 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
(4023) Ջարնիկ

(4023) Ջարնիկ (անգլ.՝ Jarnik), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Լադիսլավ Բրոժեկի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,23352 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0251 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,442 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1219,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29527 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,85° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4023) Ջարնիկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դերա Իսմայիլ Խան

Դերա Իսմայիլ Խան (փուշթու՝ ډېره اسماعيل خان), քաղաք Պակիստանի Խայբեր Պախտունխվա նահանգում, նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։


== Պատմություն ==
Այս քաղաքում տեղի են ունեցել մի շարք արյունալի ահաբեկչական հարձակումներ, որոնց արդյունքում զոհվել են տասնյակ մարդիկ։ Քանի որ քաղաքը չունի էլեկտրոնային ԶԼՄ-ներ, ապա միայն ահաբեկչությունների հետ կապված միջադեպերն են հաղորդում բնակչությանը, մինչդեռ ոչ տեղական թերթերը, ոչ էլ ազգային հեռուստաալիքները չեն հայտնում սպանությունների և բռնության այլ գործողությունների մասին։ 2008 թվականի օգոստոսի 19-ին, մահապարտ-ահաբեկիչը պայթեցրել է հիվանդանոցի շտապօգնության սենյակը՝ սպանելով 32 մարդու, այդ թվում՝ յոթ ոստիկանների, որոնք ներկա էին Շիաների տեղական առաջնորդ Բասիթ Ալի Զայիդին պաշտպանելու գործընթացին։ Դեպքի վայրում մահացել են Զայիդի ընտանիքի քսան անդամները։ Ենթադրվում է, որ հարձակումը իրականացրել են թալիբները, որոնք պատասխանատվություն էին վերցրել պայթյունի համար։ Հարձակումը տեղի է ունեցել Պակիստանի կառավարության վրա ճնշում գործադրելու և նրանց ստիպելու համար դադարեցնել իրենց հարձակումը Դաշնային ցեղային գոտում գտնվող Սվաթ և Ֆեդերալ կառավարվող ցեղային տարածքներում, որը սկսվել է պայթյունից մի քանի շաբաթ առաջ։ 2008 թվականի նոյեմբերի 21-ին, Շիաների կրոնական առաջնորդ Ալամ Նազիր Հուսեյն Շահը գնդակահարվեց Շահ Իքբալ Հուսեյնի հետ միասին։ Նրանց թաղման արարողության ժամանակ մահապարտ ահաբեկիչը պայթեցրել է իրեն՝ սպանելով 9 մարդու և վիրավորելով ևս 39-ին։ 2009 թվականի փետրվարի 20-ին մահապարտ ահաբեկիչը պայթեցրել է իրեն տեղի շիաների առաջնորդներից մեկի հուղարկավորության արարողության ժամանակ՝ սպանելով ավելի քան 32 մարդու և վիրավորելով ևս 157-ին ։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Ինդոսի արևմտյան ափին, 320 կմ արևմուտք Լահորից և Մուլտանից 190 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից բարձր է 165 կմ։


== Բնակչություն ==
1998 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 90 357 մարդ։ Ըստ 2010 թվականի հաշվարկների, բնակչությունը կազմում է 111.871 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարբովկա (այլ կիրառումներ)

Կարբովկա, կարող է վերաբերել՝

Կարբովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում
Կարբովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Գայսինի շրջանում
Ձուքարելլո

Ձուքարելլո իտալերեն՝ Zuccarello), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լիգուրիա մարզի Սավոնա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 355 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 33 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17039, հեռախոսային կոդ՝ 0182։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Անապոլիս

Անապոլիս (պորտ.՝ Анаполис), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Պաուլու Աֆոնսուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 325 544 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 918,375 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 347,1 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1907 թվականի հուլիսի 31-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.259.388.883,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 7.336,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,788 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման արևադարձային է։
Անովկա (գյուղ, Նովի Բուգի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱնովկաԱնովկա (ուկրաիներեն՝ Ганнівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անովկա գյուղում բնակվում էր 355 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,59 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժողովածու (2482)

Ժողովածու (2482), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում)։ Ձեռագիրը գրվել է 16-17֊րդ դարերում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 10×6,5սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 124 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ։


== Բովանդակություն ==
Ընթերցուածք ի ս․ Գրոց։
Մաշտոց ձեռաց։
Տաղք (Ֆրրիկ, Մկր․ Նաղաշ, Յովհ․ Թլկուրանցի, Յովհ․ Քերոբենց)։
Յովհ․ Ամթեցւոյ Գանձ։
Սաղմոս


== Ծանոթագրություններ ==
Բուա

Բուա (ֆր.՝ Bois), համայնք Ֆրանսիայի Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Սեն Ժենի դը Սանտոնժ համայնքի կազմի մեջ։ Շրջանը՝ Ժոնզակ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17050։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 543 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 360 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 240-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 120-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 66,7 %, 1999 թվականին եղել է 70,8 %)։ 240 աշխատունակ բնակիչներից 215-ը աշխատում էին (119 տղամարդ և 96 կին), անաշխատանք էին 25-ը (10 տղամարդ և 15 կին)։
120 անգործունակ մարդկանցից 58-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 38-ը՝ թոշակառու, 24-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Բուա (ֆր.)
Ղվարեբի

Ղվարեբի (վրաց.՝ ღვარები), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1100 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 11 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Զիգմունդ Ֆրոյդի թանգարան (Լոնդոն)

Զիգմունդ Ֆրոյդի թանգարան (անգլ.՝ Freud Museum), ի սկզբանե Զիգմունդ Ֆրոյդի և նրա ընտանիքի տունը Լոնդոնում, երբ նրանք 1938 թվականին փախել են նացիստների կողմից բռնակցված Ավստրիայից։ Այն ընտանեկան տուն էր հանդիսանում մինչ այն ժամ, երբ 1982 թվականին մահացավ Զիգմունդ Ֆրոյդի կրտսեր աղջիկը՝ Աննան։
Թանգարանը կառուցվել է ի հիշատակ հոգեվերլուծության հիմնադրի և պահպանում է այն կահավորանքը, որը եղել է Զիգմունդ Ֆրոյդի և Աննա Ֆրոյդի ապրելու և աշխատելու ժամանակ։ Թանգարանը բաց է այցելությունների համար՝ չորեքշաբթիից կիրակի օրերին, ժամը 12:00 -ից մինչև 17:00։


== Պատմություն ==
1938 թվականին հոգեվերլուծության հիմնադիրը Ավստրիայի բռնակցումից հետո լքեց Վիեննան, և իր ընտանիքի հետ տեղափոխվեց Լոնդոն, բնակություն հաստատելով Համպսթենդում՝ Լոնդոնի արվարձաններից մեկում։ 

Տունը, որտեղ բնակություն է հաստատել Ֆրոյդը կառուցվել է 1920 թվականին՝ թագուհի Աննայի ոճով։ Ֆրոյդը այդ ժամանակ ութսուն տարեկան էր և հաջորդ տարի նա մահացավ։ Տունը մնաց  նրա կրտսեր աղջկան՝ Աննային, ով շարունակեց իր հոր գործը և հիմնադրեց մանկական հոգեվերլուծությունը։ Աննան իր կյանքի մնացած մասն ապրել է այդ տանը, մինչև 1982 թվականը։
Բացի լոնդոնյան թանգարանից գոյություն ունեն Զիգմունդ Ֆրոյդի ևս երկու թանգարաններ՝ Վիեննայում և չեխական Պրշիբորում, այն տանը, որտեղ 1856 թվականին ծնվել և երեք տարի ապրել է Զիգմունդ Ֆրոյդը։ Չեխական թանգարանը բացվել է Չեխիայի նախագահ Վացլավ Կլաուսի և Ֆրոյդի չորս ծոռների աջակցությամբ։


== Թանգարանի հավաքածու ==
Թանգարանում պահվում են Ֆրոյդի ընտանիքի կենցաղային իրերը և կահույքը, ինչպես նաև նրա գրադարանը, ներկայացված այնպիսի հեղինակների կողմից, ինչպիսիք են՝ Գյոթեն, Շեքսպիրը, Հայնրիխ Հայնեն, Մուլտատուլին, Անատոլ Ֆրանսը և այլք։

Ֆրոյդը խոստովանում էր, որ բանաստեղծները և փիլիսոփաները պատկերացում ունեին ենթագիտակցության մասին, մինչև այդ երևույթով սկսեց հետաքրքրվել գիտությունը։ Հոգեվերլուծությունը միայն համակարգեց ենթագիտակցության մասին գիտելիքները, որոնք վաղուց հայտնի էին բանաստեղծներին։
Դրա հետ միասին, թանգարանում պահվում էին Ֆրոյդի  եգիպտական, հունական, հռոմեական և արևելյան հնությունների հավաքածուն, ինչպես նաև Սալվադոր Դալիի վրձնած Ֆրոյդի դիմանկարը։ Ցուցահանդեսում կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում հայտնի թախտը, որը օգտագործվում էր Ֆրոյդի կողմից հոգեվերլուծական սեանսների ժամանակ։


== Այգի ==
Զիգմունդ Ֆրոյդը և Աննա Ֆրոյդը սիրում էին տան մոտ գտնվող այգին։ Այդ այգին մինչ օրս պահպանվում է և պարունակում է Ֆրոյդի սիրած բույսերի մեծ մասը՝ կարմիր խորդենի, վարդեր, մամրիչներ, դրախտավարդեր, սալորենի և նշենի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թանգարանի պաշտոնական կայք
Սիրամարգակներ

Սիրամարգակներ (Attacidae կամ Saturniidae), գիշերային թիթեռների ընտանիք։ Խոշոր են, թևերի բացվածքը՝ 7, 5 - 25 սանտիմետր։ Առջևի զույգ թևերը մեծ են, եռանկյունաձև, ետինները՝ փոքր և կլորավուն։ Թևերի կենտրոնում, սիրամարգի փետուրների նման, ունեն խոշոր, բազմերանգ, աչքանման բծեր (այստեղից՝ անվանումը)։ Մարմինը համեմատաբար փոքր է, աղվամազոտ։ Թիթեռները չեն սնվում, ապրում են մինչև 10 օր։ Արուների հոտառությունը լավ է զարգացած (կարող են հոտառությամբ հայտնաբերել մի քանի կիլոմետր հեռու գտնվող էգին)։ Թրթուրները մեծ են (մինչև 15 սանտիմետր), սնվում են տերևներով։ Հայտնի է սիրամարգակի մոտ 1000 տեսակ, տարածված գլխավորապես արևելյան կիսագնդի արևադարձային շրջաններում։ Որոշ սիրամարգակներ (կաղնու մետաքսագործներ) բազմացվում են մետաքսաթելի ստացման համար։
Մասանդրա

Մասանդրա (ուկրաիներեն՝ Масандра, Ղրիմի թաթարերեն՝ Massandra), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Յալթայի քաղաքային խորհուրդում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Մարսանդա։
2012 թվականի տվյալներով Մասանդրա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 8 437 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2015-10-19 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Գեորգի Բերեգովոյ

Գեորգի Տիմոֆեևիչ Բերեգովոյ (ռուս.՝ Гео́ргий Тимофе́евич Берегово́й, ուկրաիներեն՝ Гео́ргій Тимофі́йович Берегови́й, ապրիլի 15, 1921(1921-04-15), Ֆեդորովկա, Konstantinogradsky Uyezd, Պոլտավայի նահանգ, Ուկրաինական ԽՍՀ - հունիսի 30, 1995(1995-06-30), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային տիեզերագնաց–օդաչու, ավիացիայի գեներալ–մայոր (1968 թ.), Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (1944 և 1968), ԽՍՀՄ վաստակավոր փորձարկող օդաչու (1961 թ.)։
Ավարտել է Լուգանսկի զինվորական օդաչուական դպրոցը (1941 թ.), մասնակցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1956 թվականին ավարտել է Ռազմա–օդային (այժմ՝ Դագարինի անվան) ակադեմիան։ ԽՍՀՄ տիեզերագնացների ջոկատում ընդգրկվել է 1964 թվականին։ 1968 թվականի հոկտեմբերի 26–30-ին Բերեգովոյ «Սոյուզ-3» տիեզերանավով Երկրի շուրջ կատարել է 64 պտույտ (95 ժ տևողությամբ)՝ երկու անգամ մոտենալով «Սոյուզ–2» տիեզերանավին։
Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով, այլ շքանշաններով ու մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==