Թեոդոր Սուս Գեյսել

Թեոդոր Սուս Գեյսել (անգլ.՝ Theodor Seuss Geisel, մարտի 2, 1904(1904-03-02)[…], Սփրինգֆիլդ (Մասաչուսեթս), Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 24, 1991(1991-09-24)[…], Լա Խոյա, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող և ծաղրանկարիչ։ Նա հայտնի էր իր մանկական գրքերով, որոնք նա գրել և նկարազարդել էր «Dr. Seuss» կեղծանունով։ Նա օգտագործել է մի քանի կեղծանուններ, որոնցից են՝ Dr. Theophrastus Seuss-ը, որը օգտագործել է քոլեջում, Theo LeSieg-ը և Rosetta Stone-ը։ Գեյսելը հրատարակել է 46 մանկական գրքեր։ Նրա ամենահիշվող և ճանաչված գրքերն են՝ «Կանաչ ձվեր և խոզապուխտ», «Գլխարկի միջի կատուն», «Լորաքսը», «Մեկ ձուկ, երկու ձուկ, կարմիր ձուկ, կապույտ ձուկ», «Բարթոլոմու Քուբինսի 500 գլխարկները», «Գուլպաների միջի աղվեսները», «Թիդուիքը՝ մեծ սրտով եղջերուն», «Հորթընը լսում է հու», և այլն։ Նրա աշխատանքների հիման վրա ստեղծվել են 11 հեռուստահաղորդումներ, 4 առանձնահատուկ ֆիլմեր և 4 հեռուստատեսային շարքեր։ 
Նա արժանացել է «Lewis Carroll» մրցանակին 1958 թվականին «Horton Hatches the Egg» գրքի համար և կրկին 1961 թվականին «And to Think That I Saw It on Mulberry Street» գրքի համար։ Գեյսելը նաև աշխատել է որպես նկարազարդող, գովազդային ընկերությունների համար և որպես քաղաքական ծաղրանկարիչ, Նյու Յորքի թերթերից մեկի՝ PM-ի համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, նա աշխատել է Միացյալ Նահանգների բանակի անիմացիոն բաժանմունքում, որտեղ նա գրեց «Design for Death»-ը, մի ֆիլմ, որը հետագայում արժանացել է 1947 թվականի «Academy Award»-ին։
Նա իր աշխատանքի մեջ եղել է կատարելագործ։ Երբեմն շուրջ տարի աշխատել է մեկ գրքի վրա, մինչև որ այն կատարելագործել է։ Հազվադեպ չեն դեպքերը, երբ նա իր գրածի 95%-ը ջնջել է գրքի հիմքը գտնելու համար։
Որպես գրող եղել է շատ արտասովոր, քանի որ նախընտրել է վճարվել գիրքը ամբողջովին ավարտելուց հետո։
Գեյսելի ծննդյան օրը՝ Մարտի 2-ը, արդեն ընդունվել է, որպես ամենամյա «ազգային ընթերցանության օր» Ամերիկայում։


== Կյանք և կարիերա ==
Թեոդոր Սուս Գեյսելը ծնվել է Սպրինգֆիլդ, Մասաչուսեթսում։ Նրա ծնողներն են Թեոդոր Ռոբերտը (Theodor Robert) և Հենրիեթա (Սուս) Գեյսելը (Henrietta (Seuss) Geisel)։ Նրա բոլոր տատիկներն ու պապիկներն գերմանական էմիգրանտներ էին։ Նրա հայրը կառավարում էր ընտանեկան գարեջրի գործարանը և հետագայում՝ գործարանի փակումից հետո, քաղաքապետ Ջոն Ա Դենիսոնի կողմից նշանակվեց Սպրինգֆիլդի հանրային զբոսայգու վերահսկիչ։ Գեյսելը ընդունվեց Սպրինգֆիլդի կենտրոնական ավագ դպրոց 1917 թվականին և ավարտեց 1921 թվականին։ Նա առաջին կուրսում մասնակցել է արվեստի դասի և ավելի ուշ դարձել դպրոցի ֆուտբոլային թիմի կառավարիչ։


== Ֆիլմեր իր գրքերի հիման վրա ==


=== Վաղ կարիերա ===
Գեյսելը թողեց Օքսֆորդյան հալմասարանը առանց աստիճանի արժանանալու և վերադարձավ Միացյալ Նահանգներ 1927 թվականի փետրվարին, որտեղ նա անմիջապես սկսեց ներկայացնել իր աշխատանքը ամսագրերին, գրքերի հրատարակիչներին և գովազդային գործակալություններին։ Եվրոպայում, օգտվելով ժամանակից, նա «Life» ամսագրին տվեց մի շարք մուլտֆիլմեր, որոնք կոչվում էին «Eminent Europeans»։ Եվ այսպես, 25 դոլար վաստակելով Գեյսելը տեղափոխվում է Սպրինգֆիլդ, Նյու Յորք։
Ավելի ուշ այդ տարի, երբ նա ընդունեց աշխատանքի, որպես գրող և նկարազարդող «Judge» հումորային ամսագրի համար, Գեյսելը զգաց, որ ֆինանսապես կայուն է և ամուսնացավ Հելենի հետ։ Նրա առաջին մուլտֆիլմը՝ «Judge»-ը ցուցադրվեց հոկտեմբերի 22-ին, 1927 թվականին, իսկ Գեյսելները ամուսնացան նույն տարվա նոյեմբերի 29-ին։ Գեյսելի առաջին աշխատանքը, որը նա ստորագրեց «Dr. Seuss» կեղծանունով լույս է տեսել «Judge»-ից մոտ վեց ամիս հետո։
1936 թվականին, երբ զույգը վերադառնում էր օվկիանոսային ճանապարհորդությունից դեպի Եվրոպա, նավի շարժիչների ռիթմը ոգեշնչեց նրան գրել բանաստեղծություն, որը դարձավ իր առաջին գիրքը՝ «And to Think That I Saw It on Mulberry Street»-ը։ Գեյսելի զանազան հաշիվների հիման վրա էր, որ գիրքը մերժվեց 20-ից 43 հրատարակիչների կողմից։ Ըստ Գեյսելի, նա քայլում էր տուն ձեռագիրը այրելու, երբ հնարավորություն ունեցավ խոսելու իր վաղեմի դասընկերոջ հետ, և այդ հանդիպումը հանգեցրեց այդ գրքի հրապարակմանը։ Գեյսելը հասցրել է գրել ևս չորս գիրք, նախքան ԱՄՆ-ի երկրորդ համաշխարհային պատերազմին միանալը։ Այդ գրքերի մեջ են մտնում «Բարթոլոմու Քուբինսի 500 գլխարկները», որը գրել էր 1938 թվականին, ինչպես նաև «Թագավորի երկար ոտքերը»-ը և «Յոթ Կին Գոդիվաներ»-ը, որոնք գրել էր 1939 թվականին։


== Արվեստի գործեր ==
Գեյսելն իր վաղ աշխատանքներում հաճախ օգտագործում էր մատիտով կամ ջրաներկով նկարված նկարներ, բայց հետպատերազմյան ժամանակահատվածում, մանկական գրքեր նկարազարդելիս նրան բավարարում էր գրիչ և թանաք։ Սովորաբար օգտագործում էր միայն սև, սպիտակ, և մեկ կամ երկու գույներ։ Հետագա գրքերում, ինչպիսիք են «Լորաքսը» օգտագործել է ավելի շատ գույներ։
Գեյսելի նկարած պատկերները հաճախ կլորացված։ Գրեթե բոլոր շենքերը և մեքենաները, որոնք Գեյսելը նկարել է զուրկ են ուղիղ գծերից։ 
Գեյսելը հավանաբար, սիրում էր նկարել ճարտարապետական մարմիններ, մշակել օբյեկտներ։ Երբեք իր նկարները նման չէին իրար։ Նա հաճույք էր ստանում նկարելուց։ Նկարում էր պալատներ, շենքեր, հարթավայրեր, և ազատ աստիճանավանդակներ։


== Հետագա տարիներ ==
Պատերազմից հետո, Գեյսելը կնոջ հետ տեղափոխվեցին է Լա Ջոլլա, Կալիֆորնիա։ Չնայած նրան, որ նա ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ, իր ողջ կարիերայի ընթացքում, Գեյսելին չի հաջողվել ստանալ «Caldecott» և «Newbery» մեդալները։
1954 թվականի մայիսին «Life» ամսագիրը հրապարակեց զեկույց, որը եզրահանգեց, որ երեխաները չեն սովորում կարդալ, քանի որ նրանց գրքերը ձանձրալի են։


== Հիվանդություն և մահ ==
Գեյսելը մահացավ բերանային քաղցկեղից սեպտեմբերի 24-ին 1991 թվականին իր տանը Լա Ջոլլայում, 87 տարեկան հասակում։ Նա դիակիզվեց և նրա մոխիրը ցրվեց։ Դեկտեմբերի 1-ին, 1995 թվականին՝ նրա մահից չորս տարի անց, Կալիֆորնիայի համալսարանի, Սան Դիեգոյի համալսարանի գրադարանի շենքերը վերանվանվեցին Գեյսել գրադարան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Seussville site Random House
Dr. Seuss biography on Lambiek Comiclopedia
Dr. Seuss Went to War: A Catalog of Political Cartoons by Dr. Seuss Archived 2011-11-13 at the Wayback Machine.
The Advertising Artwork of Dr. Seuss
The Register of Dr. Seuss Collection Archived 2012-11-19 at the Wayback Machine. UC San Diego
Hotchkiss Eugene III (Spring 2004)։ «Dr. Seuss Keeps Me Guessing: A Commencement story by President Emeritus Eugene Hotchkiss III»։ lakeforest.edu։ Արխիվացված է օրիգինալից 2004-08-14-ին։ Վերցված է նոյեմբերի 10, 2011 
Dr. Seuss / Theodor Geisel artwork can be viewed at American Art Archives web site
Dr. Seuss Internet Movie Database կայքում
The Dr. Seuss That Switched His Voice - poem by Joe Dolce, first published in Quadrant magazine.
Register of the Dr. Seuss Collection, UC San Diego
Theodor Seuss Geisel (real name), Theo. LeSieg (pseud.), and Rosetta Stone (joint pseud.) at LC Authorities with 30, 9, and 1 records