Ջասպեր Ջոնս

Ջասպեր Ջոնս (անգլ.՝ Jasper Johns, մայիսի 19, 1930(1930-05-19)[…] կամ մայիսի 15, 1930(1930-05-15), Օգաստա, Ջորջիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ժամանակակից նկարիչ, փոփ արտ ուղղության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Մեծացել է Հարավային Կարոլինայի Ալենդեյլ ավանում և, նկարագրելով իր կյանքի այս ժամանակահատվածը, նշել է. «այն վայրում, որտեղ ես մեծացել եմ, չեն եղել նկարիչներ և արվեստ, ես իսկապես չեմ իմացել` ինչ է դա»։ Որոշ ժամանակ` 1947 թվականից մինչև 1948 թվականը` ընդհանուր երեք կիսամյակ, Հարավային Կարոլինայի համալսարանում սովորել է նկարչական արվեստ։ Այնուհետև տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ ծանոթացել է Ռոբերտ Ռաուշենբերգի հետ, որից ստացել է ժամանակակից արվեստում առաջնորդող գաղափարներ։ Ջոնսի վրա ազդեցություն են ունեցել նաև Մարսել Դյուշանի գաղափարները. «Հեծանիվային անիվը» և Դյուշանի մյուս ռեդի-մեյդերը բրոնզե մի շարք առարկաների համար դարձել են ոգեշնչման աղբյուր։ Նկարիչը վերոնշյալ առարկաներն ստեղծել է 1950-ական թվականների վերջին և 1960-ական թվականների սկզբին։ 1958 թվականին պատկերասրահի սեփականատեր Լեո Կաստելին Ռաուշենբերգի ստուդիա կատարած այցի ժամանակ իր համար բացահայտել է Ջոնսին։ Ընկերացել է Էնդի Ուորհոլի հետ։


== Ստեղծագործություն ==
Ջոնսի ամենանշանավոր ստեղծագործությունն ընդունված է համարել նրա վաղ գեղանկարչական աշխատանքների շարքը, որն ստեղծվել է 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին։ Առավել հայտնի աշխատանք է «Դրոշը» (1954-1955), որը նկարիչը նկարել է Միացյալ Նահանգների դրոշի մասին երազից հետո։ Այս ժամանակաշրջանի աշխատանքները ժամանակ առ ժամանակ վերաբերում են ոչ թե փոփ արտին, այլ նեոդադային` չնայած այն հանգամանքին, որ զանգվածային մշակույթի պատկերները հաճախ են օգտագործվում։ Առաջին աշխատանքներն ստեղծվել են այնպիսի պարզ պատկերների օգտագործմամբ, ինչպիսիք են դրոշները, խաղաքարտերը, նշանները, տառերը և թվերը։ Պատկերների արձագանքներում նշվում է, որ այն հաճախ գունեղ է և գեղատեսիլ։ Նկարիչն իր գեղանկարներում հաճախ ներառում է մոմանկարչություն և ռելիեֆ։
Ջոնսի քանդակները բրոնզե սովորական առարկաներ են, օրինակ` էլեկտրական լապտերը, լամպը կամ ատամի խոզանակը։ Առավել հայտնի ստեղծագործություններից մեկում պատկերված է գարեջրով լցված բրոնզե երկու տարա։
1988 թվականին «Ֆալստարտ» աշխատանքն արժեցել է 17,050 միլիոն դոլար։ Տվյալ պահին դա եղել է ռեկորդային գումար, որը վճարվել է նկարչի կենդանության օրոք` ժամանակակից արվեստի ստեղծագործության համար։
1998 թվականին Նյու Յորքում գտնվող Մետրոպոլիտեն թանգարանը ձեռք է բերել Ջոնսի «Սպիտակ դրոշ» կտավը։ Գործարքի գինը հայտնի չէ, բայց փորձագետները կարծում են, որ այն կազմել է ավելի քան 20 միլիոն դոլար։
2010-ական թվականների դրությամբ` բնակվում է Կոնեկտիկուտում և համարվում է ամենահարուստ ապրող նկարիչը։


== Հայտնի կտավներ ==
«Դրոշ» (1954-1955)
«Սպիտակ դրոշ» (1955)
«Երեք դրոշ» (1958)
«Ֆալստարտ» (1959)
«Քարտեզ» (1961)
«Մաշկի ուսումնասիրություն» (1962)
«Հինգ անձ» (1963-1964)
«Տարվա եղանակներ» (1986)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Томкинс К. Жизнеописания художников. — Москва: V-A-C press, 2013. — 272 p. — 1500 экз. — ISBN 978-5-9904389-2-7


== Արտաքին հղումներ ==
Jasper Johns: An Allegory of Painting, 1955—1965, National Gallery of Art, Washington, DC
Jasper Johns (born 1930) Timeline of Art History | The Metropolitan Museum of Art
Jasper Johns bio at artchive.com
Flag at the Museum of Modern Art
White Flag at the Metropolitan Museum of Art
False Start Act out a Jasper Johns painting.
Իրինա Կուլիկի դասախոսությունը. «Ջասպեր Ջոնս»