Գրեմմի տարվա երգի համար

«Գրեմմի» մրցանակ տարվա երգի համար (անգլ.՝ Grammy Award for Song of the Year), շնորհվում է Ձայնագրման ակադեմիայի կողմից «գեղարվեստական նվաճումների, տեխնիկական վարպետության և ձայնագրման ոլորտում նշանակալից ներդրման համար՝ բացառությամբ վաճառքները և դիրքերը չարթերում»։ Ժամանակակից երաժշտական արդյունաբերության ամենահեղինակավոր մրցանակներից մեկը, որը կարելի է համեմատել կինեմատոգրաֆիայի «Օսկար» մրցանակի հետ։ «Տարվա երգ» (անգլ.՝ Song of the Year) անվանակարգը հանդիսանում է մրցանակաբաշխության մոտավորապես 100 այլ անվանակարգերի հիմնական չորս (Մեծ քառյակ, The Big Four) անվանակարգերից մեկը, ներառյալ «Լավագույն նոր արտիստ», «Տարվա ձայնագրություն» և «Տարվա ալբոմ» անվանակարգերը։
«Տարվա երգ» (անգլ.՝ Song of the Year) մրցանակը շնորհվում է առանձին երգի կամ սինգլի համար, սակայն այն տրվում է երգի հեղինակին և երգահանին, ով առաջին անգամ է ստեղծել երգը։ Այդ իմաստով, «song» նշանակում է գրված, այլ ոչ ձայնագրված երգ, ինչպես «Տարվա ձայնագրություն» անվանակարգում։
Սկսած 1960-ական թվականներից, հեղինակների համար ներառվել են առանձին ժանրային անվանակարգեր` «Լավագույն քանթրի երգ» (1965-ից), «Լավագույն ռոք երգ» (1992-ից), «Լավագույն R&B երգ», ինչպես նաև «Լավագույն ռեփ երգ» (2004-ից), «Լավագույն գոսպել երգ» (2006-ից), «Լավագույն ժամանակակից քրիստոնեական երգ» (2012-ից) և «Լավագույն ամերիկյան ռութ երգ»։


== Պատմություն և ռեկորդներ ==
Առաջին անգամ մրցանակը հանձնվել է 1959 թվականին իտալացի երգիչ Դոմինիկո Մոդունյոյին «Volare» երգի համար։ Այն մինչ այժմ մնում է միակ ոչ անգլերեն երգը, որը հաղթել է այս անվանակարգում։ Այս անվանակարգում երկու անգամ հաղթել են Հենրի Մանչինին (1962 և 1964), Ջոննի Մերսերը (1962 և 1964), Ջեյմս Հորները (1988 և 1999), Ուիլ Ջենիգսը (1993 և 1999), U2 խումբը (2001 և 2006) և Ադելը (2012 և 2017)։
Գրեմմիի 20-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ մի միջադեպ է տեղի ունեցել, միանգամից դափնեկիրներ են դարձել երկու երգ` «Evergreen (Love Theme from A Star Is Born)]]» (Բարբրա Ստրեյզանդ/Փոլ Ուիլյամս) և «You Light Up My Life» (Ջոզեֆ Բրուքս)։ Գրեմմիի ամբողջ պատմության մեջ միայն մի քանի անգամ է նման իրավիճակ եղել, իսկ այս անվանակարգում այն այլևս չի կրկնվել։
Գրեմմիի ամբողջ պատմության մեջ միայն երեք արտիստներ են կարողացել ստանալ բոլոր Մեծ քառյակի մրցանակները («Լավագույն երգ», «Լավագույն նոր արտիստ», «Տարվա ձայնագրություն» և «Տարվա ալբոմ»)` Քրիստոֆեր Քրոսը, Ադելը և Բիլլի Այլիշը։ Սակայն, եթե Ադելը այն կարողացել է մի քանի տարիների ընթացքում անել, ապա Քրիստոֆերը և Այլիշը բոլոր չորս մրցանակները ստացել են մեկ մրցանակաբաշխության ընթացքում (1981 և 2020): Միայն վեց արտիստներ են կարողացել մեկ բրցանակաբաշխության ժամանակ հաղթել «Տարվա երգ» և «Լավագույն նոր արտիստ» անվանակարգերում` Քրիստոֆեր Քրոսը (1981), Ալիշա Քիզը (2002), Էմի Ուայնհաուսը (2008), Fun-ը (2013), Սեմ Սմիթը (2015) և Բիլլի Այլիշը (2020)։
Շատ դեպքերում, երգերի հեղինակները հանդես են եկել որպես կատարողներ` Դոմինիկո Մոդունյո, Հենրի Մանչինի, Ջոն Լենոն և Փոլ ՄաքՔարթնի, Ջո Սաութ, Փոլ Սայմոն, Քերոլ Քինգ, Բարբրա Ստրեյզանդ, Քրիստոֆեր Քրոս, Մայքլ Ջեքսոն և Լայոնել Ռիչի, Ռոբ Թոմաս, Սթինգ, Բոբբի Մաքֆերին, Էրիկ Կլեպտոն, Բրյուս Սպրինգստին, Սիլ, Շոն Քոլվին, Ջեյմս Հորներ, Ռոբ Թոմաս, Ալիշա Քիզ, Լյութեր Վանդրոս, Ջոն Մեյեր, U2, Dixie Chicks, Էմի Ուայնհաուս, Coldplay, Բիյոնսե, Lady Antebellum, Ադել, Fun, Լորդ, Սեմ Սմիթ, Էդ Շիրան և Բիլլի Այլիշ։
ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչները ավելի հաճախ են հաղթել այս անվանակարգում, այնուամենայնիվ, այլ հաղթողների թվում են երաժիշտներ Մեծ Բրիտանիայից, Ավստրալիայից, Ավստրիայից, Իտալիայից և Իռլանդիայից։


== Դափնեկիրների ցանկ ==
«*» նշանակում է, որ նույն թվականին արտիստը ստացել է նաև «Տարվա ձայնագրություն» (Record of the Year) մրցանակը։


== Տես նաև ==
«Գրեմմիի» անվանակարգերի ցանկ
Տարվա ալբոմ / Album of the Year
Լավագույն նոր արտիստ (կամ երաժշտական խումբ) / Best New Artist


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք