armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Տրիսկելիոն

Տրիսկելիոն (նաև տրիսկելիոն, տրիկսել, տրիսկել, տրիսկելե, հուն․՝ τρισκελης - եռոտանի), նշան՝ երեք փախչող ոտքի տեսքով, որոնք դուրս են գալիս մեկ կետից։ Պատմական նշանը հանդիպել է տարբեր ազգերի մոտ։ Հիմա այն համարվում է Սիցիլիայի և Մեն կղզու խորհրդանշանը։


== Մեն կղզի ==
Մոտավորապես 1266 թվականին՝ tre cassyn-ը (տրեսկելիոնը Մեն կղզու բնակիչների լեզվով) դարձավ Շոտլանդիայի թագավոր Ալեքսանդեր III-ի զինանշանը։


== Սիցիլիա ==

Տրեսկելիոնը համարվում է Սիցիլիայի խորհրդանշանը։ Մ․թ․ա․ 8-րդ դարում հունական արշավախումբը, փնտրելով նոր տարածքներ Միջերկրական ծովում, հասնում է մի հսկա, նախկինում անհայտ մի կղզու։ Այն գրավում է հույներին իր հարուստ բնական ռեսուրսներով։ Հետազոտելով կղզին, հույները գտնում են, որ այն ունի երեք գագթ, որոնք այժմ ունեն Փահին (հարավում), Փելոր (արևելքում) և Լիլիբեյ (արևմուտքում) անվանումները։
Տրիսկելիոնը հայտնվել է հույների գնալուց անմիջապես հետո։ Կզու անունը Տրինակրիա էր, հունարեն trinacrios, որը նշանակում է եռակյուն։ Տրինակիայի, այժմ՝ Սիցիլիայի, խորհրդաննիշը ընտրվում է տրիսկելիոնը, որը մինչ օրս պահպանվում է։
Ամենասկզբում, տրիսկելիոնի նկարված էր Մեդուզայի տեսքով, իսկ մազերի փոխարեն օձեր էին։ Ներկայիս տեսքը այսպիսին է․ այն կին է, երևի աստվածուհի, երբեմն թևերով, որպեսզի ցույց տա ժամանակի հավերժական հոսքը, և օձերով, որպեսզի ցույց տա իմաստություն։ Օձերին երբեմն փոխարինում են ցորենի հասկերը՝ ցույց տալով կղզու առատությունը։
Սիցիլիայի տարածաշրջանի ժողովի ժամանակ տրեսկելիոնը ընդունվել է որպես Սիցիլիայի դրոշի անբաժան մաս։ Այն գտնվում է դեղին և կարմիր գույներով դրոշի մեջտեղում։


== Նմանատիպ դրոշներ ==

		
		


== Ֆուտբոլային ակումբներ ==
Տրիսկելիոն պատկերված է «Ֆըրսթ»  (Վիենա, Ավստրիա), և «Գենգամ» (Բրետան, Ֆրանսիա) ֆուտբոլային ակումբների նշանների վրա։


== Տես նաև ==
Հավերժության հայկական նշան


== Գրականություն ==
Sabine Heinz: Symbole der Kelten. 2. Auflage. Schirner, Darmstadt 2007, ISBN 3-89767-559-5.
Շիրոկի Բրիեգ (այլ կիրառումներ)

Շիրոկի Բրիեգ կարող է վերաբերվել.

Շիրոկի Բրիեգ, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում։
Շիրոկի Բրիեգ, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորմում։
Օրդենոնոսնոե

Օրդենոնոսնոե (ուկրաիներեն՝ Орденоносне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Acay Qat), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Աջայ-Կատ։
2001 թվականի տվյալներով Օրդենոնոսնոե գյուղում բնակվում էր 108 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սաքո Սահակյան

Սաքո Սահակյան, Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
1919 թվականին Սահակյանը մեկնել է արձակուրդ և այլևս չի վերադարձել, նրա փոխարեն պատգամավոր է դարձել Վահան Մինախորյանը։


== Տես նաև ==
Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավորների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Դրամի շուկա

Դրամի շուկա, ֆինանսական շուկայի կարևոր հատված, որտեղ դրամական միջոցները վաճառվում են մինչև մեկ տարի ժամկետով։ Դրամի շուկան իր մեջ ներառում է և՛ փոխատվական կապիտալի, և՛ արժեթղթերի շուկաներից հատվածներ։
Դրամի շուկան իր հերթին ստորաբաժանվում է մի քանի առանձին շուկաների, որտեղ կատարվում են առանձին պարտավորությունների ու ֆինանսական գործիքների առք և վաճառքը։ Այդ շուկաներից են օրինակ, պետական կարճաժամկետ պարտատոմսերի, միջբանկային վարկերի, արտարժույթի,բանկային հավաստագրերի, առևտրային արժեթղթերի, մուրհակների շուկաները։
Դրամի շուկաները ֆինանսավարկային ու նաև այլ կազմակերպություններին ապահովում են իրենց ակտիվների իրացվելիության ապահովման համար արդյունավետ ֆինանսական գործիքներով։ Քանի որ դրամական միջոցների մուտքերի ժամկետները մեծ մասամբ չեն համընկնում ծախսերի կատարման ժամկետների հետ, տնտեսավարող անձիք, ֆինանսական ինստիտուտները, առևտրային կամ արդյունաբերական կազմակերպությունները, պետական կառույցները ժամանակ առ ժամանակ առերեսվում են իրենց ակտիվների իրացվելիության կառավարման խնդիրների հետ, որոնք կարգավորվում են դրամի շուկայի օգնությամբ և միջոցով։ Օրինակ, եթե որևէ կազմակերպություն ունի ժամանակավորապես ազատ դրամական միջոցներ, նա կարող է այդ միջոցներն ուղղել դրամի շուկա՝ ներդրելով դրանք բանկային հավաստագրերում, կարճաժամկետ փոխառություններում կամ առևտրային արժեթղթերում կամ էլ դրամի շուկայի այլ գործիքներում, և ստանալ որոշակի եկամուտ։
Դրամի շուկաները տնտեսության մեջ կատարում են յուրահատուկ կուտակիչի դեր՝ դրանք մի կողմից հավաքագրում են տնտեսության մեջ ժամանակավորապես ազատ դրամական միջոցները և մյուս կողմից այդ միջոցները տրամադրում են դրանց կարիքն ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտներին։
Դրամի շուկայի ֆինանսական գործիքները պետք է ունենան հետևյալ բնութագրերը՝

չվճարումների ցածր ռիսկը,
դրանց արժեքի տատանման ցածր ռիսկը,
բարձր իրացվելիությունը,
գործարքային ցածր ծախսերը։Դրամի շուկայի գործիքները, բացի վերը նշված բնութագրիչներից, պետք է ունենան ստանդարտ վավերապայմաններ, իսկ դրանց թողարկողները պետք է ունենան ֆինանսատնտեսական լավ ցուցանիշներ և բարձր վարկանիշ։
Դրամի շուկայի պետական կարգավորումն իրականացվում է բանկային համակարգը կարգավորող լիազորված պետական մարմնի կողմից։ Մեր հանրապետությունում այն իրականացվում է ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից, իսկ օրինակ, ԱՄՆ-ում Ֆեդերալ ռեզերվային համակարգի կողմից, իսկ մի շարք այլ երկրներում՝ ազգային բանկերի կողմից։


== Աղբյուրներ ==
Լ․ Բադանյան, Կ․ Աբգարյան, Գ․ Չատինյան, Ա․ Մաթևոսյան և ուրիշներ (2.8.2021)։ «Ֆինանսներ, դրամաշրջանառություն և վարկ»։ Երևան: Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան։ էջ 49-55
Ուիլյամ Պաուել

Ուիլյամ Պաուել (անգլ.՝ William Powell, հուլիսի 29, 1892(1892-07-29)[…], Փիթսբուրգ, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - մարտի 5, 1984(1984-03-05)[…], Փալմ Սպրինգս, Ռիվերսայդ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոյի և թատրոնի դերասան, Metro-Goldwyn-Mayer ընկերության ֆիլմերի աստղ, նկարահանվել է 1920-ական թվականներից մինչև 1950-ական թվականների սկիզբը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Փիթսբուրգում, 1907 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Կանզաս սիթի։ 1910 թվականին ավագ դպրոցը ավարտելուց հետո նա մեկնել է Նյու Յորք ՝ սովորելու Ամերիկյան դրամատիկական արվեստի ակադեմիայում, որը նա ավարտել է 1912 թվականին և Բրոդվեյում գրեթե անմիջապես հանդես է եկել դեբյուտով։ Այնուհետև նա որոշ ժամանակ աշխատել է փոքր թատերական հավաքական և էստրադային թատերախմբերում, բայց 1920 թվականին նա մեծ բացասական դեր խաղաց Բրոդվեյի «Իսպանական սեր» պիեսում, իսկ 1922 թվականին՝ պրոֆեսոր Մորիարտի դերը «Շերլոք Հոլմս» համր ֆիլմում։ Նրա ամենահայտնի կերպարը համարվում է Նիք Չարլզի դերը «Նիհար մարդը» ֆիլմից, որը նկարահանվել է Դաշիլ Համմետի վեպի հիման վրա։
1954 թվականին Ուիլյամը առողջական խնդիրների պատճառով դադարում է նկարահանվել, իսկ դրանից 30 տարի անց մահանում է։


== Ֆիլմագրություն ==
1928 - Վերջին հրաման - Լև Անդրեև
1932 - Բարձր ճնշում - Գար Իվանս
1934 - Մանհեթենի մելոդրաման / Manhattan Melodrama - Ջիմ Ուեյդ
1934 - Նիհար մարդը / The Thin Man - Նիք Չարլզ
1936 - Նիհար մարդուց հետո / After the Thin Man - Նիք Չարլզ
1936 - Իմ ծառա Գոդֆրին / My Man Godfrey - Գոդֆրի
1936 - Մեծն Զիգֆիլդը / The Great Ziegfeld - Флоренз Зигфелд
1936 - Միսիս Չեյնիի վերջը / The Last of Mrs. Cheyney - Չարլզ
1939 - Այլ Նիհար մարդը / Another the Thin Man - Նիք Չարլզ
1941 - Նիհար մարդու ստվերը / Shadow of the Thin Man - Նիք Չարլզ
1942 - Խաչմերուկ - Դավիդ Տալբո / Ժան Պելեթյե
1945 - Նիհար մարդը գնում է տուն / The Thin Man Goes Home - Նիք Չարլզ
1947 - Նիհար մարդու երգը / Song of the Thin Man - Նիք Չարլզ
1955 - Միստեր Ռոբերտս / Mister Roberts - Դոք


== Մատենագիտություն ==
Bryant, Roger, William Powell: The Life and Films, Jefferson, NC: McFarland & Co., 2006. ISBN 0-7864-2602-0
Francisco, Charles, Gentleman: The William Powell Story , New York: St Martins Press, 1985. ISBN 0-312-32103-1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Encyclopedia Britannica-ի հոդվածը
Ալֆենասի գավառ

Ալֆենասիի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Alfenas) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Հարավ և Հարավ-արևմտյան նահանգի Մինաս Ժերայս մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 230 411 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 4987,469 կմ²։ Բնակչության խտությունը 46,2 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 288 503 581,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 5 854,69 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,792


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Ալֆենաս
Ֆամա
Մաշադու
Դիվիզա Նովա
Պոսու Ֆունդու
Շիժնյա

Շիժնյա (ռուս.՝ Шижня), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Բելոմորսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Յաստրեբովո (գյուղ, Բելգորոդի շրջան)

Յաստրեբովո (ռուս.՝ Ястребово), գյուղ Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Բելգորոդի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1998 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 151 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Նոիդա

Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Նոիդա, Հնդկաստանի չորս դրամահատարաններից մեկը՝ տեղակայված Նոիդայում, Ուտար Պրադեշ նահանգ, դրամահատարանն արտադրությունը սկսել է 1988 թվականի հուլիսին, և այն Հնդկաստանի միակ դրամահատարանն է, որ հիմնադրվել է Հնդկաստանի անկախություն ձեռք բերելուց սկսած, 1947 թվականին։ Այն արտադրեց Հնդկաստանի՝ չժանգոտող պողպատից առաջին մետաղադրամները և դրա հետ մեկտեղ իրենց երկրի համար մետաղադրամներ արտադրելուց բացի՝ արտադրում է մետաղադրամներ այլ երկրների համար։


== Պատմություն ==
1984 թվականին Հնդկաստանի կառավարությունը որոշեց հիմնադրել նոր դրամահատարան Հնդկաստանի Ուտար Պրադեշ նահանգւժի Նոիդա քաղաքում։ Տարեկան 2,000 միլիոն մետաղադրամների արտադրական հզորությամբ՝ նոր դրամահատարանը ստեղծվեց Հնդկաստանի մետաղադրամների աճող պահանջարկը բավարարելու համար։ 1986 թվականի հունվարին նախագիծը մեկնարկեց Հնդկաստանի ֆինանսների նախարարության տնտեսական գործերի դեպարտամենտի կողմից 30 կրոր (համարժեք 2017 թվականի 291 կրորին կամ 40 միլիոն ԱՄՆ դոլարին) բյուջեով։ Դրամահատարանի կառուցումը ժամանակին ավարտվեց, և այն սկսեց մետաղադրամների արտադրությունը 1988 թվականի հուլիսին։ Այն Հնդկաստանի համար արտադրեց առաջին չժանգոտող պողպատից մետաղադրամները։


== Կազմակերպություն ==
2006 թվականի հունվարի 13-ից սկսած Հնդկաստանի կառավարությունը Նոդիայում հանդիսանում է Հնդկաստանի սահմանափակ տպագրության և դրամահատության կորպորացիայի մասը։ Այն ղեկավարվում է տնօրենների խորհրդի կողմից։
Since 13 January 2006, the India Government Mint at Noida has been a part of Security Printing & Minting Corporation of India Limited. It is headed by a board of directors.


== Դրամահատարանային տարբերանշան ==
Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարանում՝ Նոդիայում հատված մետաղադրամները կրում են «փոքր կամ մեծ կետ» դրամահատարանային տարբերանշան (° or o):


== Արտադրություն ==
Հնդկաստանի համար մետաղադրամների արտադրությունից բացի՝ դրամահատարանը մետաղադրամներ է արտադրում նաև Թաիլանդի և Դոմինիկյան Հանրապետության համար։ 2012 թվականից սկսած դրամահատարանը ներկայացրեց գիշերային-արտադրանք։ 2016 թվականին՝ Հնդկաստանի դրամական բարեփոխումից առաջ, դրամահատարանն արտադրում էր մետաղադրամների ընդհանուր քանակի 40 %-ը և ուներ 400 կրոր (56 միլիոն ԱՄՆ դոլար) մետաղադրամների տարեկան արժեքի թիրախ։ Այս արտադրությունը հետագայում աճեց՝ արժույթի հոսունության պակասի պատճառով։


== Ծանոթագրություններ ==
Նեպտունի շատրվան (Բեռլին)

Նեպտունի շատրվան կամ Նեպտունենբրունեն, հայտնի է նաև որպես Շլոսբրունեն, Գերմանիայի մայրաքաղաք Բեռլինում գտնվող շատրվանային համալիր, որը կառուցվել է 1891 թվականին՝ գերմանացի ականավոր քանդակագործ Ռեյնհոլդ Բեգասի ճարտարապետական նախագծմամբ։ Շատրվանային համալիրի կենտրոնում վեր է խոյանում հռոմեական դիցարանի ծովերի և ջրերի աստված Նեպտուն արձանը՝ շրջապատված չորս հավերժահարսերով։ Նեպտունին շրջապատող հավերժահարսերը խորհրդանշում են Պրուսիայի (Արևելյան Գերմանիա) չորս հիմնական գետերը՝ Էլբան, Հռենոսը, Վիսլան և Օդերը։ Այնուամենայնիվ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմով պայմանավորված տարածքային կորուստների արդյունքում Վիսլան անվբողջությամբ դուրս է մնում Գերմանիայի տարածքից (անցնում է Լեհաստանին), իսկ Օդերը՝ ձևավորում է լեհ-գերմանական միջպետական սահմանը։
Բեռլինի քաղաքային պալատի (Շտադշլոս) դեմոնտաժումից հետո՝ 1951 թվականին, շատրվանը տեղափոխվել է Շլոսպլաց, իսկ 1969 թվականին՝ հանգրվանում ներկայիս տեղագրավայրում (Մարիենկիրխեի և Կարմիր ռատուշայի միջև)։
Համալիրի ամբողջական տրամագիծը կազմում է 18 մետր, բարձրությունը՝ 10 մետր։ Պատմականորեն Նեպտունի շատրվան եղել է նաև Բրեսլաուում (ներկայումս անվանափոխված է Վրոցլավ), սակայն Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին այն ոչնչացվել է, իսկ քաղաքը հետագայում անցել է Լեհաստանի վերահսկողության ներքո։


== Տես նաև ==
Ալեքսանդրպլաց
Բեռլինի մայր տաճար


== Ծանոթագրություններ ==
Երեսունհազարականներ

Երեսունհազարականներ (ռուս.՝ тридцатитысячники), ձեռնարկությունների և հիմնարկների, կուսակցական և խորհրդային ​​հաստատությունների առաջատար համարվող աշխատողներին (բանվորներ, գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպիչներ ու մասնագետներ) տրված անվանում, որոնք  ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիսարիատի և ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի կողմից 1955-1957 թվականներին ուղարկվել էին գյուղական շրջաններ՝ խորհրդային ստանդարտներով տնտեսապես ցածր արդյունք գրանցած և «հետամնաց» համարվող կոլտնտեսությունները կառավարելու, դրանց արտադրողականությունը բարձրացնելու նպատակով։
Երեսունհազարականներն ընդօրինակել են 1929 թվականի քսանհինգհազարականների փորձը։ 
Խորհրդային Հայաստանում 1955 թվականին գյուղ է մեկնել 500 մարդ, 134-ը՝ որպես երեսունհազարական։


== Գրականություն ==
Գեղամյան Գ․, Հայաստանի կոլտնտեսային գյուղացիությունը սոցիալիզմի վերջնական հաղթանակի ժամանակաշրջանում (1946—1958 թթ․), Երեւան, 1968 թվական։
Андреенков С. Н.«Десталинизация» колхозной системы и её результаты в Сибири (1950-е — начало 1960-х годов)
Լենե Մառլին

Լենե Մառլին (նորվ.՝ Lene Marlin, օգոստոսի 17, 1980(1980-08-17), Թրոմսյո, Թրոմս, Նորվեգիա), նորվեգացի փոփ երգչուհի և երգերի հեղինակ։


== Կարիերա ==
Սկզբնական շրջանում Մառլինն իր հեղինակային երգերը ձայնագրել է ընկերների և հարազատների համար։ 1997 թվականի ամռանը NRK-ի կողմից ձայնագրել է ձայներիզ, որն էլ դարձել է երգչուհու կարիերայի սկիզբը։
1998 թվականի հոկտեմբերի 12-ին լույս է տեսել Մառլինի առաջին սինգլը՝ «Unforgivable Sinner» անվանումով։ Երգն արագորեն գրավել է նորվեգական հիթ-շքերթների ամենաբարձր հորիզոնականը ավելի քան ութ շաբաթ։ Սինգլը նաև Նորվեգիայում ամենաարագ գնվածն է համարվել։
Լենե Մառլինի երկրորդ սինգլը՝ «Sitting down here», հիթ է դարձել Եվրոպայի մի շարք երկրներում։ Երգչուհու առաջին ալբոմը՝ «Playing My Game», տպագրվել է 2.5 միլիոն տպաքանակով՝ Եվրոպայում ձեռք բերելով պլատինե կարգավիճակ։ 1999 թվականին MTV-ի կողմից Մառլինը ճանաչվել է սկանդինավյան լավագույն երգչուհին։
2003 թվականին երգչուհին թողարկել է իր երկրորդ ալբոմը՝ «Another Day»: Նոր ալբոմի առաջին սինգլը՝ «You Weren’t There», զբաղեցրել է Նորվեգիայի և Իտալիայի հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականները։ Առաջին ալբոմի հաջողությունը Մառլին չի կարողացել կրկնել այս անգամ. այն սահմանափակվել է 1 միլիոն վաճառքով։
2005 թվականին Մառլինը թողարկել է իր երրորդ ալբոմը՝ «Lost In A Moment», որի առաջին սինգլը «How would it be» երգն է։
2009 թվականին դուրս է եկել հեղինակի չորրորդ ալբոմը՝ «Twist the Truth» անվանումով։


== Սկավառակագրություն ==
Ալբոմներ

Playing My Game (1999) - տպաքանակը՝ 2.5 միլիոն օրինակ
Another Day + DVD (2003) - տպաքանակը՝ 2.5 միլիոն օրինակ
Lost in a Moment (2005) - տպաքանակը՝ 2.5 միլիոն օրինակ
Twist the Truth (2009)Սինգլներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Խանբեկի

Խանբեկի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 34 կմ հարավ-արևելք, Արաքսի ձախակողմյան վտակներից մեկի ափին, Տեկմանի սարավանդում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբում ուներ 12 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բեգիր

Բեգիր, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին այստեղ բնակվում էին Արտոշի աշիրեթին պատկանող 8 քրդեր։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը խաշնարածությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ազգագրության ռուսական թանգարան

Ազգագրության ռուսական թանգարան (ռուս.՝ Российский этнографический музей), Եվրոպայի ազգագրական ամենամեծ թանգարաններից մեկը։ Հիմնադրվել է 1902 թվականին հունվարի 22-ին որպես Ռուսական պետական ​​թանգարանի ազգագրական բաժին։ Գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգի` Ինժեներների փողոցի 4/1 տանը` Ռուսական թանգարանի շենքի կողքին։ Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1902-1913 թվականներին ճարտարապետ Վասիլի Սվինինի նախագծով։


== Պատմություն ==
Ազգագրության ռուսական թանգարանի հիմնադրման տարեթիվ է համարվում 1902 թվականը, երբ Ռուսական պետական ​​թանգարանի կազմում ձևավորվեց ազգագրության բաժինը, որ այցելուների առաջ իր դռները բացեց 1923 թվականին։
1934 թվականին Ազգագրության թանգարանը վերածվում է ինքնուրույն կազմակերպության և անվանվում Ազգագրության պետական թանգարան։ 1948 թվականի օգոստոսին՝ ԽՍՀՄ ժողովուրդների թանգարանի հավաքածուի հանձնումից հետո վերանվանվեց ԽՍՀՄ ժողովուրդների ազգագրության պետական թանգարանի։
1992 թվականից կոչվում է Ազգագրության ռուսական թանգարան։ 2003 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի հիմնադրման 300-ամյակի կապակցությամբ Ազգագրության թանգարանը Երուսաղեմ քաղաքից ու Իսրայելի Հանրապետությունից նվեր ստացավ «Երուսաղեմյան առյուծ» քանդակը (հեղինակ՝ Ռուսլան Սերգեև)։


== Թանգարանի բաժինները ==
Ռուս ժողովրդի ազգագրություն
Բելառուսի, Ուկրաինայի, Մոլդավիայի ազգագրություն
Հյուսիս-Արևմուտքի ու Մերձբալթիկայի ազգագրություն
Կովկասի ժողովուրդների, Միջին Ասիայի ու Ղազախստանի ազգագրություն
Մերձվոլգյան ու Մերձուրալյան տարածքների ազգագրություն
Սիբիրի ու Հեռավոր Արևելքի ժողովուրդների ազգագրությունԹանգարանում գործում է «Ազգագրության մանկական կենտրոն»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ազգագրության ռուսական թանգարան»։ ethnomuseum.ru։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-22-ին։ Վերցված է 2011-03-10 
«Ազգագրության ռուսական թանգարան»։ roskult.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-06-ին։ Վերցված է 2012-09-19 
«Ազգագրության ռուսական թանգարան»։ saint-petersburg-hotels.com։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-22-ին։ Վերցված է 2011-03-10
Հսկա գիշաճանճ

Հսկա գիշաճանճ (լատ.՝ Satanas gigas), գիշաճանճերի ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
38-50 մմ մարմնի երկարությամբ խոշոր գիշաճանճ է։ Երեսը, ճակատը, մարմինը և գլխի հետին մակերեսը պատված են արծաթագույն-սպիտակ խիտ փոշեծածկով։ Մարմնին կպնող խիտ սպիտակ մազիկներով ծածկված ոտքերը սևադարչնագույն են։ Թևերը թափանցիկ են, ջղերը չեն հասնում թևի ծայրին։ Տերգիտների կարմրադարչնագույն հետին եզրերով փորիկը սև է։


== Տարածվածություն ==
Տարածված են նախկին ԽՍՍՀ-ի Եվրոպական մասի հարավում, Անդրկովկասում, Ղազախստանում, Միջին Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Իրանում, Մոնղոլիայում, Հյուսիսային Չինաստանում։ Հայաստանում հանդիպում է Արարատյան դաշտում, Արմավիրի (Սարդարապատ գյուղի մոտակայք), Արարատի (Մասիս և Վեդի քաղաքների, Արմաշ, Գոռավան, Սուրենավան գյուղերի մոտակայք) մարզերից։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում են տարբեր տեսակի կիսաանապատներում, ավազոտ անապատում։ Ակտիվ գիշատիչ է, թռիչքը դիտվում է հունիս-հուլիս ամիսներին, որսում է ճպուռներ, բզեզներ և այլ խոշոր միջատներ։ Էգը ձվադրում է հողի մեջ, այստեղ էլ զարգանում են թրթուրները։ Զարգացումը միամյա է։


== Պահպանություն ==
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։ Գրանցված էր ԽՍՍՀ Կարմիր գրքում։
Հազվադեպ են հանդիպում եզակի առանձնյակներ։
Նկատվում է թվաքանակի կրճատման միտում։
Վտանգման հիմնական գործոններ են հանդիսանում հողերի գյուղատնտեսական յուրացումը և թունաքիմիկատների ոչ խելամիտ օգտագործումը։
Պահպանվում է «Գոռավանի ավազուտներ» արգելավայրում։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրլովկա (գյուղ, Ալշեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕրլովկաՕրլովկա (ռուս.՝ Орловка, բաշկիրերեն՝ Орловка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռեդկոդուբ (ավան, Շախտյորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌեդկոդուբՌեդկոդուբ (ուկրաիներեն՝ Рідкодуб), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռեդկոդուբ ավանում բնակվում էր 26 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Էդուարդ Խաչիյան

Էդուարդ Եփրեմի Խաչիյան (օգոստոսի 17, 1933(1933-08-17), Առաքյալ, ԼՂԻՄ), հայ երկրաբան, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1978), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։


== Կենսագրություն ==
1956 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1956-1997 թվականներին լաբորատորիայի վարիչ, սեյսմակայուն շինարարության ինստիտուտի (ԳՀԻ) գիտության գծով տնօրենի տեղակալ, 1972-1988 թվականներին՝ ԵՊԱԿ ՀՀ-ի և ԵՊՀ-ի պրոֆեսոր), 1997 թվականից ԵՊՀ-ի ամբիոնի վարիչ), 1997 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ-ի գլխավոր գիտաշխատող։


== Պարգևներ ==
«Պատվո նշան» շքանշան
Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2011)։
ՀՀ Վարչապետի հուշամեդալ (2012)։


== Երկեր ==
Կիրառական երկրաշարժագիտություն, Խաչիյան Էդուարդ Եփրեմի, Երևան։ ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ, 2001 . 320 էջ


== Ծանոթագրություններ ==
Կանչալան (գյուղ, Անադիրսկի շրջան)

Կանչալան (ռուս.՝ Канчалан), գյուղ Ռուսաստանի Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգի Անադիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 635 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բոյարշչինա (գյուղ, Տիտովշչինսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոյարշչինաԲոյարշչինա (ռուս.՝ Боярщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մ.թ.ա. 446


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Վերխնենիկոլսկոե (գյուղ, Ասկինսկի շրջան)

Վերխնենիկոլսկոե (ռուս.՝ Верхненикольское, բաշկիրերեն՝ Үрге Никольский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ասկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հրեշտակները ընկնում են

Հրեշտակները ընկնում են (անգլ.՝ Angels Fall), ամերիկյան Lifetime հեռուստաալիքով հեռարձակված հեռուստաֆիլմ,որի ռեժիսորը Ռալֆ Հեմեկերն է։ Ֆիլմի սյուժեն հիմնված է Նորա Ռոբերթսի «Հրեշտակները ընկնում են» վեպի վրա։


== Սյուժե ==
Տիկին Ռիս Գիլմորին խուսափում է իր անցյալից, քանի որ նա մի հոգեկան հիվանդի զոհ է դարձել, ով սպանել էր իր գործընկերներին։ Ռիսը հրաշքով ողջ է մնացել, սակայն այդ ամենը նրա վրա հոգեբանական ծանր հետք է թողել։ Նա փորձում է իր հանգստությունը գտնել Անջելս-Ֆոլ փոքրիկ քաղաքում, և կարծես թե նրան հաջողվում է, բայց անսպասելիորոն այնտեղ սկսում են առեղծվածային սպանություններ տեղի ունենալ։ Եվ Ռիսի համար ամենասարսափելին այն է, որ նա այդ սպանությունների մեջ սկսում է կասկածել Բրոուդիին՝ այն մարդուն, ում նա աստիճանաբար սիրահարվում է։


== Դերերում ==
Հիզեր Լոկլիր՝ Ռիս Գիլմոր
Ջոնաթոն Շեկ՝ Բրոուդի
Գարի Հադսոն՝ Ռիկ Մերսդեն
Դերեկ Հեմիլթոն՝ Լո
Լինդա Դարլոու՝ Ջոանի
Լիզա Մարի Քերուկ՝ Լինդա Հեյլ
Լեն Կրոուտեր՝ Դոկ
Պիտ Սիդոն՝ Մակ Դրուբբեր
Ռոբերտ Ուայթ՝ Լինթ
Քրիստի Գրին՝ Ջիննի
Ջեմմա Բլեքուել՝ Դեբբի Մերսդեն
Թամարա Վերդեն՝ նարնջագույն գլխարկով կինը
Գիլյերմո Յուրա՝ Սերժ
Լորի Ռեվենսբորգ՝ ոսկերիչ


== Ծանոթագրություններ ==
(1732) Հեյկե

(1732) Հեյկե (անգլ.՝ Heike), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1943 թվականի մարտի 9-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,013965 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6802 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3478 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1911,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188364 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1732) Հեյկե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Երջանիկ արքայազնը (ֆիլմ)

«Երջանիկ իշխանը» (անգլ.՝ The Happy Prince),  ռեժիսոր Ռուպերտ Էվերեթի կենսագրական ֆիլմն է։ Պրեմիերան կայացել է «Սանդենս» կինոփառատոնում ՝ 2018 թվականի հունվարի 21-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է Օսկար Ուայլդի կյանքի վերջին օրերի մասին, որոնք նա անցկացրել է Փարիզում աքսորի մեջ։


== Դերերում ==
Ռուպերտ Էվերետ - Օսկար Ուայլդ
Քոլին Ֆերտ - Ռեգի Թերներ
Էմիլի Ուոթսոն - Կոնստենս Լլոյդ
Քոլին Մորգան - Ալֆրեդ Դուգլաս
Էդվին Թոմաս - Ռոբերտ Բոլդվին Ռոս
Թոմ Ուիլկինսոն
Աննա Չանսելլոր
Ջուլիան Վադհեմ
Բեաթրիս Դալլ


== Արտադրություն ==
Ֆիլմի հիմնական նկարահանումները սկսել են 2016 թվականի սեպտեմբերի կեսին, Բավարիայում, Գերմանիա։ Նկարահանումները նաև տեղի են ուեցել Ֆրանիսիայում,  Իտալիայում, Բելգիայում։


== Քննադատություն ==
Ֆիլմը հիմնականում արժանացել է կինոքննադատների դրական գնահատականների։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմի վարկանիշը 71% է, որը հիմնված է 129 քննադատական ​​գնահատականների վրա, որոնց միջին գնահատականը 6.5-ն է 10-ից։ Metacritic կայքում ֆիլմը արժանացել է 100-ից 64 գնահատականի` 26 գրախոսականի հիման վրա, ինչը համապատասխանում է «հիմնականում դրական արձագանք» կարգավիճակին։


== Ծանոթագրություններ ==
Թադևոս առաքյալի վեմ

Թադևոս առաքյալի վեմ, ուխտատեղի Նախիջևանում։ Տեղակայված է Գողթն գավառում՝ Ագուլիս քաղաքի և Հանդամեջ գյուղի միջև գտնվող մի ձորակում։ Ըստ ավանդազրույցի՝ Թադևոս առաքյալը մի գիշեր մնացել է վեմ-կարկառի տակ և վաղորդյան արթնանալով նկատել է պայծառ այգաբացը և ասել. «Ակն ի լոյս», որտեղից էլ ծագել է Ագուլիս անունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կացուրագի

Կացուրագի (ճապ.՝ 葛城市 Կացուրագի-սի), Ճապոնիայի Նարա պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 33,73 կմ², բնակչությունը՝ 36 421 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 1079,78 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Կացուրագի քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Նարա պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Յամատոտակադա, Գոսե, Կաշիբա քաղաքները և Տայսի, Կանան ավանները։


== Բնակչություն ==
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 36 421 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 1079,78 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Կացուրագի քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում Quercus gilva-ն, ծաղիկ՝ չինական քաջվարդը, թռչուն՝ Cettia diphone-ը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Կացուրագի քաղաքի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
Շադեվան

Շադեվան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սիրանուշ Կուլյան

Սիրանուշ Հովհաննեսի Կուլյան (դեկտեմբերի 25, 1913(1913-12-25), Վերխնեարմյանսկոյե Լոո, Սոչիի քաղաքային օկրուգ, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ - սեպտեմբերի 10, 1985(1985-09-10)), խորհրդային գյուղատնտեսության առաջավոր, Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի քաղաքի, Լազարևսկի թիվ 4 պետական տնտեսության օղակավարուհի, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1966)։


== Կենսագրություն ==
Սիրանուշ Կուլյանը ծնվել է 1913 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Կրասնոդարի երկրամասի Լազարևսկի շրջանի Վերխնեարմյանսկոյե Լոո գյուղում, հայ գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտել է դպրոցի վեցերորդ դասարանը։ 1948 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ (բ) անդամ։
1929 թվականից սկսել է աշխատել որպես Վերխնյայա Բերանդա և Վերխնի Բուու գյուղերի մանկապարտեզների վարիչ։ 1934-1941 թվականներին աշխատել է Ա. Ֆ. Մյասնիկյանի անվան կոլտնտեսության թեյի պլանտացիաներում։ 1941-1943 թվականներին եղել է կոլտնտեսության հաշվապահ, 1943-1945 թվականներին՝ բրիգադիր, որոշ ժամանակ փոխարինել է նախագահին։ 1945-1968 թվականներին աշխատել է որպես թեյագործական կոլտնտեսության օղակավարուհի։ Աշխատանքում մշտապես ապահովել է բարձր արդյունքներ։ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1966 թվականի ապրիլի 30-ի հրամանագրով գյուղատնտեսության ոլորտում բարձր արդյունքների հասնելու և բերքահավաքի ռեկորդային ցուցանիշներ ապահովելու համար Սիրանուշ Հովհաննեսի Կուլյանին շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում` նրան հանձնելով Լենինի շքանշան ու «Մուրճ և մանգաղ» ոսկե մեդալ։
Ընտրվել է ԽՄԿԿ Լազարևսկի շրջանային կոմիտեի անդամ, Լազարևսկի շրջանային խորհրդի և Սոչիի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։
Ապրել է Վերխնայա Բերանդա գյուղում։ Մահացել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 10-ին։


== Պարգևներ ==
Աշխատանքային հաջողությունների համար նրան շնորհվել են՝

«Մուրճ և մանգաղ» ոսկե մեդալ (04/30/1966),
Լենինի շքանշան (04/30/1966),
Այլ մեդալներ։


== Գրականություն ==
Их труд - подвиг: Очерки о Героях Труда. - Краснодар, 1969.


== Ծանոթագրություններ ==
Էրմանվիլ սյուր Մեր

Էրմանվիլ սյուր Մեր (ֆր.՝ Hermanville-sur-Mer), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2708 մարդ, բնակչության խտությունը` 336.40 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.05 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 12 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1756 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1230-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 526։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,0 %։ 1230 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1114 անձ (582 տղամարդ և 532 կին)։ Գործազուրկ են եղել 116 անձ (55 տղամարդ և 61 կին)։ 526 անաշխատունակներից 152-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 272-ը` թոշակառուներ, իսկ 102-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիգոր Ամատունի

Գրիգոր Վլադիմիրի Ամատունի (սեպտեմբերի 21, 1956(1956-09-21), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 17, 2017(2017-07-17), Երևան, Հայաստան), թերապևտ։ Բժշկական ծառայության պահեստի լեյտենանտ (1978)։ «Սպիտակ» փրկարարական ջոկատի շտաբի պետ, ապա՝ ուսումնական բաժնի և բժշկական խմբի ղեկավար։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը (1979)։ 1980-1981 թվականներին՝ Աշտարակի բուժմիավորման «Շտապ օգնություն» կայանի բժիշկ, 1981-1984 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի ախտորոշման, 1984 թվականից՝ ներքին հիվանդությունների, միաժամանակ՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության Առողջապահության ազգային ինստիտուտի կլինիկական ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի ամբիոնների դասախոս, 2000 թվականից՝ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների վարչության ուսումնական կենտրոնի առաջատար մասնագետ։ ՀՀ աղետի գոտում, Սիսիանում, Քելբաջարում, Հյուսիսային Օսեթիայում մասնակցել է փրկարարական և տարհանման աշխատանքների։ 1988-1994 թվականներին Արցախ է տեղափոխել սննդամթերք, դեղորայք, կազմակերպել բուժօգնության դասընթացներ։ Ինքնապաշտպանական մարտերի առաջին գծում (Երասխ, Մեղրի, Նյուվադի, Ոսկեպար, Իջևան, Մարտակերտ, Քելբաջար և այլն) բուժօգնություն է ցույց տվել վիրավոր ազատամարտիկներին և խաղաղ բնակչությանը։
Մահացել է 2017 թվականի հուլիսի 24-ին Երևանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (187501-187600)

Աստերոիդների ցանկ (187401-187500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (187601-187700)
 Աստերոիդների ցանկ (187401-187500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (187601-187700)
Զնամենսկոե (գյուղ, Զնամենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶնամենսկոեԶնամենսկոե (ռուս.՝ Знаменское), գյուղ Ռուսաստանի, Օրյոլի մարզի Զնամենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1900 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մարյանովկա (գյուղ, Բաշտանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարյանովկաՄարյանովկա (ուկրաիներեն՝ Марянівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մարյանովկա գյուղում բնակվում էր 421 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,109 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անի (հանդես)

«Անի» («Ani»), հայագիտական եռամսյա հանդես, ապա՝ տարեգիրք։ Լույս է տեսել 1935-1938 և 1941-1943 թվականներին [որպես տարեգիրք (2 գիրք)] Բուխարեստում՝ ռումիներեն։ Խմբագիր՝ Հակոբ Սիրունի։ Ռումին ժողովրդին ծանոթացրել է հայոց պատմությանն ու մշակույթին, լուսաբանել հայագիտական խնդիրներ, արտացոլել հայերի դերը Ռումինիայի մշակութային կյանքում։ Տարեգրքում զետեղվել են Հրանտ Ասատուրի, Յոհաննես Լեփսիուսի, Լեման Հաուպտի, Նիկոլայ Յորգայի, Նիկողայոս Ադոնցի, Ա. Թիրյաքյանի, Շառլ Դիլի, Նիկողայոս Մառի, Կ. Պարտուտցիի, Արշակ Ալպոյաճյանի, Գ. Մեսրոպի, Ն. Գասապյանի և ուրիշ հայագիտական հոդվածները։
Թարգմանաբար տպագրել է հայ գրողների ստեղծագործություններից։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 145


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ռոնալդ Նիմ

Ռոնալդ Նիմ (անգլ.՝ Ronald Neame, ապրիլի 23, 1911(1911-04-23), Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունիսի 16, 2010(2010-06-16), Լոս Անջելես, ԱՄՆ), անգլիացի ռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։
1996 թ. ստացել է Բրիտանիայի կայսրության պատվավոր մեդալ և Բրիտանական կինոյի և հեռուստատեսության պատավավոր ակադեմիկոսի կոչում։ 3 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, 1 BAFTA է ստացել, 2-ական անգամ ներկայացվել է Կաննի և Վենետիկինի կինոփառատոնների մրցանակի։
Կարիերայի սկզբում աշխատել է որպես օպերատոր, ապա ռեժիսոր։ 45 ֆիլմի օպերատոր է, 26 ֆիլմի ռեժիսոր, 8 ֆիլմում հանդես է եկել որպես պրոդյուսեր, 6 ֆիլմի համար գրել է սցենար։
Առավել նշանավոր ռեժիսորական աշխատանքներից են՝ «Միլիոն դոլարանոց բանկի տոմսը» (1954), «Մարդը, ով երբեք չի եղել» (1956), «Նկարչի շուրթերով» (1958), «Փառքի մոտիվներ» (1962), «Ջին Բրոդիի ծաղկումը» (1969), «ՕԴԵՍՍԱ գործը» (1977), «Սկրուջ» (1979), «Պոսեյդոնի» արկածները» (1972), «Մետեոր» (1979) և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլո-Մերա

Նիկոլո-Մերա (ռուս.՝ Николо-Мера), գյուղ Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզի Զավոլժսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լուգովսկի (քաղաքատիպ ավան, Մամսկո-Չույսկի շրջան)

Լուգովսկի (ռուս.՝ Луговский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Իրկուտսկի մարզի Մամսկո-Չույսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 503 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վարդուշ Տարախչյան

Վարդուշ Սարգսի Տարախչյան (1894, Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1980, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խմբագիր, կուսակցական գործիչ։ Հյուսիսային Կովկասում քաղաքացիական կռիվների մասնակից, Հայաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1917)։


== Գործունեություն ==
1917 թվականի ամռանն ընտրվել է ՌՍԴԲԿ Ալեքսանդրապոլի բոլշևիկյան կազմակերպության բյուրոյի կազմում, հոկտեմբերից քարոզչական աշխատանք է տարել Թիֆլիսի «Սպարտակ» մարքսիստական երիտասարդական կազմակերպությունում։ 1918 թվականի մայիսից Արմավիրում ղեկավարել է ազգ- ժողկոմատի հայկական սեկցիան։ 1919 թվականի հունվարին Վլադիկավկազում (այժմ՝ Օրջոնիկիձե) մասնակցել է դենիկինցիների դեմ կռիվներին։ 1920 թվականի մարտից աշխատել է Կուբան-սևծովյան մարզային արտակարգ հանձնաժողովի օպերատիվ բաժնում՝ միաժամանակ ղեկավարելով ՌԿ(բ) կ մարզկոմի հայկական սեկցիան։ 1920 թվականի դեկտեմբերին նշանակվել է ՀԿ(բ) կ Դիլիջանի գավկոմի կազմբաժնի և կինբաժնի վարիչ։ 1923 թվականից՝ ՀԿ(բ) կ Դիլիջանի շրջկոմի քարտուղար, 1924 թվականի նոյեմբերից՝ ՀԿ(բ) կ Կենտկոմի կինբաժնի վարիչի տեղակալ, ապա կուսակցության Երևանի կոմիտեի նույն բաժնի վարիչ։ 1927-1929 թվականներին Տարախչյանը ՀԿ(բ) կ Կենտկոմի բանվորուհիների և գեղջկուհիների բաժնի վարիչն էր և «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագրի խմբագիրը։ Այնուհետև աշխատել է կուսակցության Լենինականի գավկոմում, Հայաստանի օգնության կոմիտեում (ՀՕԿ)։ 1934-1937 թվականներին կրկին խմբագրել է «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագիրը։ 1940 թվականից աշխատել է«Հայպետհրատ», ապա «Լույս» հրատարակչություններում։ 1967 թվականին անցել է թոշակի։
ՀԿ(բ) կ 5-6-րդ և 9-րդ համագումարներում ընտրվել է Կենտկոմի անդամ, ՀԽՍՀ սովետների 1-6-րդ համագումարներում՝ ՀԽՍՀ Կենտգործկոմի անդամ, իսկ Անդրկովկասի սովետների 5-րդ համագումարում՝ Անդրկենտգործկոմի անդամ։
Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։
Եթե թշնամին չի հանձնվում

«Եթե թշնամին չի հանձնվում…» (ռուս.՝ «Если враг не сдаётся…»), խորհրդային լայնաֆորմատ գեղարվեստական ֆիլմ Հայրենական մեծ պատերազմի մասին, որը նկարահանել է խորհրդային կինոռեժիսոր Տիմոֆեյ Լևչուկը։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է Կորսուն-Շևչենկովյան հայտնի գործողության մասին, որը Հայրենական մեծ պատերազմի ռազմավարական կարևոր և հաջող գործողություններից մեկն է, որը խորհրդային հրամանատարության կողմից անցկացվել է 1944 թվականի սկզբին, որի հաղթանակից հետո Կարմիր բանակի համար բացվել է Բալկաններ դուրս գալու ճանապարհը։


== Դերերում ==
Միխայիլ Ուլյանով – մարշալ Ժուկով
Յակով Տրիպոլսկի – Ստալին
Վլադիմիր Մենշով – բանակի գեներալ Կոնև
Անատոլի Պազենկո – բանակի գեներալ Ն. Ֆ. Վատուտին
Ալգիմանտաս Մասյուլիս – գեներալ-ֆելդմարշալ Մանշթայն
Վալենտին Գաֆտ – Շտեմմերման, գերմանական գեներալ
Արտյոմ Կարապետյան – գեներալ Ջոշուա
Վլադիմիր ԹՏալաշկո – Ռուսանով
Միխայիլ Իգնատով
Եկատերինա Կրուպեննիկովա – Լեբեդևա
Ալլա Պարֆյանկ
Իգոր Սլոբոդսկոյ
Ալեքսանդր Մովչան – Սելիվանով
Ալեքսանդր Բիստրուշկին – Կուզնեցով
Վսելոդով  Գավրիլով – Սավելև
Անատոլի Վասիլև – մայոր Չեռնեցով
Անատոլի Մատեշկո – Սմիռնով
Սերգեյ Իվանով – լեյտենանտ Զացեպին
Վերա Կուզնեցովա – Ուստյա Բայդա
Նինա Վեսելովսկայա – Մոտրյա Բայդա
Անատոլի Բարչուկ – Նիկոլայ Բայդա
Ֆեոդոր Ստրիգուն – Ֆեոդոր Բայդա
Մարգարիտա Կրինիցինա – ոստիկանի կինը
Կոնստանտին Ստեպանկով – էպիզոդ 
Գենադի Բոլոտով – էպիզոդ


== Նկարհանող խումբ ==
Սցենարիստ՝ Եվգենի Օնոպրիենկո
Ռեժիսոր՝ Տիմոֆեյ Լևչուկ
Օպերատոր՝ Էդուարդ Պլուչիկ
Բեմադրող նկարիչ՝ Վուլֆ (Վլադիմիր) Ագրանով
Կոմպոզիտոր՝ Եվգենի Ստանկովիչ
Հեղինակի տեքստը կարդում է Արտյոմ Կարապետյանը


== Մրցանակներ ==
1983 թվականի համամիութենական կինոփառատոն Լենինգրադում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Եթե թշնամին չի հանձնվում» Archived 2021-04-30 at the Wayback Machine.
Ֆոնտայն Հիլլզ աստղադիտարան

Ֆոնտայն Հիլլզ աստղադիտարան (անգլ.՝ Fountain Hills Observatory, աստղադիտարանի կոդը` — «678»), աստղադիտարան ԱՄՆ-ի Արիզոնա նահանգի Ֆոնտայն Հիլլզ քաղաքի մոտ։ Հիմնադրվել է 1998 թվականին։ Աստղաչափական դիտարկումների պարբերական հրապարակումը կատարվել է մինչև 2005 թվականը։ Սիրողական աստղադիտարաններից առաջիններից մեկն էր, որը օգտագործել է ավտոմատացված ծրագրերի համակարգեր Արեգակնային համակարգի փոքր մարմինների հետազոտությունների համար։ Աստղադիտարանում հիմնականում կատարվել են աստերոիդների և գիսաստղերի ուսումնասիրություններ։
Աստղադիտարանի ղեկավարն է Չառլզ Ջուելզը։


== Աստղադիտարանի գործիքներ ==
0.07-մ f/2.8 ռեֆրակտոր - նրա միջոցով է հայտնաբերվել C/2005 N1 (Ջուելզ-Օլվորսեմ) գիսաստղը
0.12-մ f/5 ռեֆրակտոր
0.5-մ f/4.8 ռեֆրակտոր


== Հիմնական նվաճումները ==
Հայտնաբերված գիսաստղեր՝ C/2002 Y1 (Ջուելզ-Օլվորսեմ) և C/2005 N1 (Ջուելզ-Օլվորսեմ)
Հայտնաբերվել են 317 աստերոիդներ 1999-ից 2002 թվականները անձամբ աստղադիտարանի ղեկավարի կողմից, և ընհանուր առմամբ 1999-ից 2003 թվականները հայտնաբերվել են 490 նոր աստերոիդներ
11857 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակվել են 1998-ից 2005 թվականները


== Հայտնի աշխատակիցներ ==
Աստղադիտարանում է աշխատել Պաուլո Օլվորսեմը (Բրազիլիա)։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուխոպոլ

Սուխոպոլ (ռուս.՝ Сухополь, բաշկիրերեն՝ Сухополь), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 150 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ագրիչայ (այլ կիրառումներ)

Ագրիչայ, կարող է վերաբերել՝

Ագրիչայ - գետ Կուրի ավազանում
Ագրիչայ - Գետառու գետի անվանումներից
Գրիչ (այլ կիրառումներ)

Գրիչ հասկացությունը կարող է վերաբերել.

Գրիչ, գրող, գրագիր, քարտուղար, որ միջնադարում ձեռագրեր էր գրում
Գրիչ, թանաքով գրելու գործիք
Հակամարմիններ

Հակամարմիններ (իմունոգլոբուլիններ (Ig)), արյան շիճուկում գտնվող սպեցիֆիկ ճանաչման Y-ի ձև ունեցող սպիտակուցներ, որոնք կազմում են ադապտիվ (սպեցիֆիկ) իմուն պատասխանի մի մասը և օգտագործվում են իմուն համակարգի կողմից ճանաչելու և չեզոքացնելու համար օտարածին մասնիկները, օրինակ մարդու օրգանիզմ թափանցած բակտերիաներ, վիրուսներ, սպիտակուցային տոքսիններ և այլ հակածիններ։ Հակամարմինները հանդիսանում են հումորալ իմունիտետի գլխավոր գործոնները։ Կապվելով բակտերիաների կամ վիրուսների ակտիվ հատվածների (կենտրոններ) հետ՝ հակամարմինները, խոչընդոտում են դրանց բազմացումը կամ չեզոքացնում արտադրած թունավոր նյութերը (տոքսիններ)։ Հակամարմիններն իրականացնում են երկու ֆունկցիա՝ հակածին կապող և էֆեկտոր (առաջացնում են իմուն պատասխանի այս կամ այն տեսակը, օրինակ ակտիվացնում են կոմպլեմենտի համակարգը դասական ուղիով)։ Հակամարմինները սինթեզվում են պլազմատիկ բջիջների կողմից, որոնք անտիգենի ներկայությանն ի պատասխան ձևափոխված В-լիմֆոցիտներն են։ Յուրաքանչյուր հակածնի համար ձևավորվում է իր համար մասնագիտացված պլազմատիկ բջիջ, որը սինթեզում է սպեցիֆիկ հակամարմիններ։ Հակամարմինները հակածնին ճանաչում են կապվելով որոշակի էպիտոպի՝ հակածնի բնորոշ մակերեսային ֆրագմենտի կամ գծային ամինաթթվային շղթայի հետ։ Հակամարմինները կազմված են երկու թեթև և երկու ծանր շղթաներից։ Կաթնասունների մոտ առանձնացնում են հինգ դասի իմունոգլոբուլիններ՝ IgG, IgA, IgM, IgD, IgE, որոնք միմյանցից տարբերվում են ինչպես կառուցվածքով և ամինաթթվային կազմով, այնպես էլ էֆեկտոր ֆունկցիաներով։
Առաջին հակամարմինը հայտնաբերվել է Բերինգի և Կիտազատոյի կողմից 1890 թ.։ Սակայն հակամարմինների մոլեկուլյար բնույթի մասին հետազոտությունները սկսվել են միայն 1937 թ. Տիսելիուսի և Կաբատայի կողմից։ Նրանք կիրառում էին սպիտակուցների էլեկտրոֆորեզի մեթոդը՝ ցուցադրելով արյան շիճուկի գամմա-գլոբուլինային ֆրակցիայի մեծացում իմունիզացված կենդանիների մոտ։
Հակամարմինները գոյանում են փայծաղի, ավշահանգույցների, ոսկրածուծի պլազմատիկ բջիջներում։


== Կառուցվածք ==
Հակամարմինները հանդիսանում են հարաբերականորեն խոշոր (օր.IgG~150 կԴա) գլիկոպրոտեիններ, որոնք ունեն բարդ կառուցվածք։ Կազմված են երկու ծանր (H) և երկու թեթև (L) շղթաներից։ Ծանր շղթաներին կովալենտ կապով միացած են օլիգոսախարիդներ։ Պապաին պրոտեազայի միջոցով միջոցով հակամարմինները կարելի է բաժանել երկու Fab (անգլ. fragment antigen binding — անտիգեն կապող ֆրագմենտ) և մեկ Fc (անգլ. fragment crystallizable — ֆրագմենտ, որը կարող է բյուրեղացվել)։ Կախված ֆունկցիոնալ դասից և իրականացվող ֆունկցիայից հակամարմինները կարող են գոյություն ունենալ ինչպես մոնոմերի (IgG, IgD, IgE, շիճուկային IgA), այնպես էլ օլիգոմերի ձևով (դիմեր՝ սեկրետոր IgA,պենտամեր՝ IgM)։ Տարբերում են ծանր շղթաների հինգ տիպ (α-, γ-, δ-, ε- и μ-շղթաներ) և երկու տիպի թեթև շղթաներ (κ- և λ-շղթա).
Բայմակի (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)

Բայմակի (ուկրաիներեն՝ Баймаки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բայմակի գյուղում բնակվում էր 108 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,058 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1862,07 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(1324) Կնիսնա

(1324) Կնիսնա (անգլ.՝ Knysna), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1934 թվականի հունիսի 15-ին Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,184767 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8278 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5417 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1179,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,305208 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,52° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1324) Կնիսնա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ատելանա

Ատելանա (լատիներեն՝ fabula atellana - ատելայան զրույցներ), հռոմեական գրականության կատակերգական ժանր հնագույն և առաջին ձևը։
Ժանրի ատելանա անունն առաջացել է օսկերի Ատելլա քաղաքի անունից, որը կործանվել է Հաննիբալի և հռոմեացիների միջև տեղի ունեցած պատերազմի ժամանակ (211 թվականին) և դարձել ծաղրի առարկա։ Ժանրը կոչվել է նաև օսկական երգ (լուդի օսկի)։
Ատելաները ժողովրդական գեղարվեստական ստեղծագործություններ են, որոնք իրենց մեջ պահպանել են նաև գռեհիկ, անվայել կենցաղային հետքեր։
Ըստ հռոմեական պատմագրության, ատելանաները հատուկ դերասաններ չեն բեմադրել և դրանք չեն գրանցվել, որպեսզի հասարակությունը ծանոթանա ընթերցանության միջոցով, այլ բեմադրել են սիրողները։
Հունական դրամայից բեմադրությունից հետո, որը ձանձրույթ էր պատճառում Հռոմի հունարեն չիմացող հասարակությանը, երիտասարդությունը բեմ էր բարձրանում և հանպատրաստից բեմադրում էր ժողովրդական այդ պիեսը։
Ժողովրդական այս ստեղծագործությունները, սակայն տհաճությամբ էր ընդունում հունական կրթություն ստացած մտավորական խավը։ Ատելանները մուտք են գործում գրականություն, ստանում գրական մշակված ձև և բեմադրվում։ Այս վիճակում ատելաները բեմադրում են ոչ երիտասարդ սիրողները, այլ իսկական դերասաններ, որոնք որպես այդ ժանրի առանձնահատուկ բեմադրողներ, հռոմեական հասարակության մեջ վայելում էին մեծ համակրանք։
Առաջին անգամ ատելաներին գրական ձևավորում են տվեկ հռոմեական երկու բանաստեղծներ՝ Լուցիուս Պոմպոնիուսը և Նովիուսը։
Գրական ձևավորում ստացած ատելաները փոքր, զավեշտական պիեսներ են եղել մեկ գործողությամբ։
Ատելաներից մեզ հասել է 106 անուն։


== Ատելանաների կերպարները ==


==== Մակկուս ====
Մակկուսը խեղկատակ (հարլեկին) է, հիմար և որկրամոլ։ Նա Ապուլիայի գյուղացի է, ներկայանում է զանազան վիճակում՝ կամ որպես զինվոր, կամ որպես պանդոկապետ, երկվորյակ եղբայր, կամ հալածական, հաշտարար և նույնիսկ որպես կույս։ Հնագույն քանդակագործությայ մեջ Մակկուսը պատկերված է ստրկի հագուստով, սապատավոր, կտուցանման քթով և ճաղատ գլխով։


==== Բուկկո ====
Բուկկոն պատկերված է ուռած թշերով, մեծ բերանով, որկրամոլ է, ծաղակևատ և սնապարծ։ Պոմպոնիուսի պիեսների մեջ գրավում է գլխավոր տեղ և հանդիսանում կենտրոնական դեմք։


==== Պապպուս ====
Պապպուսը պարզամիտ ծերունի է, որին բոլորը ծաղրում են։ Պոմպոնիուսը Պապպուսին ներկայացնում է մի քանի պիեսների մեջ, որոնք կրում են հետևյալ անունները՝ «Pappus agricola» (Պապպուս երկրագործ), «Sponsa Pappi» (Նշանած Պապպուս) և այլն։


==== Դորսենուս կամ Դոսսենուս ====
Դորսենուսը կամ Դոսսենուսը սապատավոր է, գիտուն ու խորամանկ, որ խաբեբայությամբ կողոպտում է դյուրահավատ ու միամիտ մարդկանց։


== Ատելանաները և պետությունը ==
Ատելենաները հռոմեական հանրապետության և կայսրության ժամանակաշրջանում դասակարգային բովանդակություն են ստանում, որի պատճառով հռոմեական խշխանությունը հալածում է ատելանաները բեմադրող դերասաններին կամ ուղղակի արգելում ատելանաների բեմադրությունը։
Հայտնի է, որ Հուլիոս Կեսարը արգելեց բեմադրել ատելենան, և սրան փոխարինեց միմոսը, իսկ Կալիգուլա կայսրը հրամայեց կենդանի այրել ատելանան բեմադրող դերասանին, որովհետև վերջինս չարամիտ ակնարկով ծաղրել էր Կալիգուլային։ Ներոնը Հռոմից վտարում է ատելանան բեմադրող դերասանին։
Ատելանաները հալածանքի են ենթարկվել նաև եկեղեցու կողմից, ինչպես Տերտուլիանոսը և ուրիշները, ատելաները հռչակել են անբարոյական գործողություն։


== Աղբյուրներ ==
811

811 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 811 թվականն է, 
IX դարի 11-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մանիաչե

Մանիաչե (իտալերեն՝  Maniace), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Կատանիայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3545 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 101 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 35 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 950300։ Հեռախոսային կոդը՝ 095։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Սեբաստիանը։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 25-ին։