Լյուդմիլա Մայակովսկայա

Լյուդմիլա Վլադիմիրովնա Մայակովսկայա (ռուս.՝ Людмила Владимировна Маяковская, օգոստոսի 24, 1884(1884-08-24), Ֆիոլետովո, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 12, 1972(1972-09-12), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), գործվածքի նկարիչ, մանկավարժ, գյուտարար, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1961), ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1964), Վլադիմիր Մայակովսկու ավագ քույրը։ Նա միակ էնտուզիաստ մասնագետն էր, որը 1920-ական թվականներին Ռուսաստանում արդյունաբերական լայն մասշտաբներով կիրառել է աերոգրաֆիայի մեթոդը։


== Կենսագրություն ==

Լյուդմիլա Մայակովսկայան ծնվել է 1884 թվականի օգոստոսի 24-ին Հայաստանի Նիկիտինո գյուղում։ 1910 թվականին ավարտել է Ստրոգանովի ուսումնարանը, որպես գործվածքների նկարիչ-դիզայներ աշխատել է Մոսկվայի «Եռալեռ մանուֆակտուրա» (այնտեղ վարել է աերոտպագրության արհեստանոցը) և «Կարմիր վարդ» կոմբինատներում։ Մայակովսկայան գործարանում առաջին կինն էր, որը Ռուսաստանում տեղի ունեցած հեղափոխությունից առաջ վարչական և տեխնիկական պաշտոն էր զբաղեցնում։
Վլադիմիր Մայակովսկուն օգնել է պատրաստելու «Окна РОСТА» պաստառները. տրաֆարետների պաստառների տիրաժավորման եղանակը նման էր դաջովի գործվածքի պատրաստման մեթոդին, և Լյուդմիլան նույնիսկ գործարանից գործիքներ է տարել աշխատանքի համար, ինչը հնարավորություն է տվել մեկ ձևանմուշից պատրաստել մինչև 150 պաստառ։
1925 թվականին մասնակցել է Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Նույն թվականին Ռուսաստանում հորինել և արտոնագրել է նկարների ստացման նոր եղանակ (գյուտի հայտագրման վկայական № 5047, 1925 թվականի նոյեմբերի 25).
1929-1949 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի տեքստիլ ինստիտուտի գործվածքների ձևավորման ֆակուլտետում, եղել է հատուկ կոմպոզիցիաների ամբիոնի դոցենտ։ Գործվածքի նկարիչներ է պատրաստել Վխուտեմասում։ Նրա աշակերտների թվում են եղել այնպիսի նկարիչներ, ինչպիսիք են Տատյանա Կլյուկասը, Նատալյա Գանինա-Կրավցովան. Նատալյա Կիսելևան և ուրիշները։
Վլադիմիր Մայակովսկու մահվանից հետո եղել է նրա աշխատանքների լիակատար ժողովածուի հրապարակման պետական հանձնաժողովի անդամ և նրա խմբագիրներից մեկը (միևնույն ժամանակ, նա կտրականապես դեմ է արտահայտվել եղբոր և Լ. Յու. Բրիկի մտերիմ նամակագրության հրապարակմանը), երկար տարիներ ձգտել է Վ. Վ. Մայակովսկու հուշ-թանգարանը բացել Լուբյանկայի նրա բնակարանում, ավելի քան 15 հազար հիշատակի իրեր է նվիրել այդ թանգարանին։ Եղել է «Մայակովսկին սկսվեց այսպես» (ռուս.՝ «Маяковский начинался так», Грузфильм, 1956) ստեղծման խորհրդատու։
1925-1972 թվականներին մի շարք մասնագիտական ​​և կենսագրական հոդվածներ է տպագրել այնպիսի թերթերում ու ամսագրերում, ինչպիսիք են՝ «Աշխատանք», «Ալթայի երիտասարդություն», «Հոկտեմբեր», «Կալինինյան ճշմարտություն», «Լենինի կայծեր», «Հերթափոխ», «Երիտասարդ գվարդիա», «Զարյա Վոստոկա», «Աշտարակ», «Մանկական գրականություն», «Մոսկվայի կոմերիտական», «Կոմսոմոլսկայա պրավդա», «Կուբանի նորություններ», «Գրականություն և կյանք», «Կոմսոմոլսկոյե զնամյա», «Լիտերատուրնայա գազետա», «Կուլտուրա» և այլն։
Լյուդմիլա Մայակովսկայան մահացել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը՝ եղբոր, մոր և քրոջ կողքին։


=== Ընտանիք ===
Հայրը՝ Վլադիմիր Կոնստանտինովիչ Մայակովսկի (1857-1906), անտառապետ
Մայրը՝ Ալեքսանդրա Ալեքսեևնա Մայակովսկայա (1867-1954), գրող
Եղբայրը՝ Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Մայակովսկի (1886-1890)
Եղբայրը՝ Կոնստանտին Վլադիմիրովիչ Մայակովսկի (1888-1891)
Եղբայրը՝ Վլադիմիր Մայակովսկի (1893-1930), բանաստեղծ
Քույրը՝ Օլգա Վլադիմիրովնա Մայակովսկայա (1890-1949), քարտուղար
Զարմիկը՝ Նիկիտա Անտոնովիչ Լավինսկի (1921-1986), քանդակագործ
Զարմուհին՝ Պատրիսա Թոմփսոն (Ելենա Վլադիմիրովնա Մայակովսկայա) (1926-2016), գրող


== Ստեղծագործություն ==


=== Կիրառական արվեստ ===
Լյուդմիլա Մայակովսկայային անվանում են տեքստիլ դիզայնի նշանավոր վարպետ։ Նկարչի գործերը պայմանականորեն կարելի է բաժանել նախահեղափոխական և խորհրդային ​​դարաշրջանների, ընդ որում՝ երկու դարաշրջաններին էլ բնորոշվում են կիրառական արվեստի միտումներով։ Նրա աշխատանքները հիմք են հանդիսացել կիրառական ռուսական ավանգարդի և Ռուսաստանում ֆեմինիստական արվեստի համար։ Նա իր ուսանողներին սովորեցրել է ներկերը փոշիացնելու միջոցով գործվածքներ նկարելու հեղափոխական մեթոդներ, զարգացրել է աերոգրաֆիայի տեխնիկան, օդն օգտագործել տպելու և նկարելու համար։ Մայակովսկայան եղել է աերոգրաֆիայով աշխատելու նոր մեթոդների ակտիվ նախաձեռնող։ Այսպես, օրինակ, գործարանում վարելով աերոտպագրության արտադրամասը՝ նա առաջարկել է օգտագործել «կրապպ ցրցողելու» մեթոդը, որը ենթադրում է ներկերի ցրցողում փոշիացման փոխարեն, ինչը հնարավորություն տալիս ստեղծել անհավատալի, բառացիորեն «տիեզերական» նախշեր։ Նա հնարել է նաև հանգույցների, պարաններով ցանցերի, գործվածքների սեղմումների ու թափանց կարելու միջոցով արվող նկարները։ Լյուդմիլա Մայակովսկայայի աշխատանքները բազմիցս ցուցադրվել են միջազգային, խորհրդային ու ռուսական ցուցահանդեսներում և արժանացել մրցանակների։ Լյուդմիլա Մայակովսկայայի անունը ներառված է «Ռուսական ավանգարդի կանայք» կատալոգում, որը լույս է տեսնում ԱՄՆ-ում։ Ամերիկյան կատալոգի համար Մայակովսկայայի աշխատանքներն անձամբ ընտրել է Ջորջիո Արմանին՝ 1987 թվականին Իտալիայի ցուցահանդեսում դրանք բոլորից առանձնացելով։


=== Գեղանկարչություն ===
Լյուդմիլա Մայակովսկայայի գեղանկարչական ժառանգությունը կազմում են մատիտով նկարների երկու ալբոմը (1899), «Տավիղ նվագող ծերունին» բացիկը (1905), որն ստեղծվել է նկարչի ձեռքով, «Путя на диване» ջրաներկով արված նկարը(1936), որը Լյուդմիլա Մայակովսկայան նկարել է Մոսկվայում։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Մոսկվայի Ա. Կոսիգինի անվան տեքստիլ պետական ​​համալսարան դոցենտ (1920)
«Խորհրդային կենցաղային տեքստիլ» գեղարվեստական 1-ին ցուցահանդեսի դիպլոմ և 2-րդ մրցանակ (1929)
Մեդալ «Ի հիշատակ Մոսկվայի 800-ամյակի» (1948)
ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1961)
ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1964)
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1964)


== Հիշատակ ==


=== Ցուցահանդեսներ ===
Մայակովսկու թանգարանում բացվել է Լյուդմիլա Մայակովսկայային նվիրված ցուցադրություն։
Լյուդմիլա Մայակովսկայայի աշխատանքները ցուցադրվել են Իտալիայում և Մեծ Բրիտանիայում 1987 թվականին, ինչպես նաև ներկայացվել են Ժողովրդական տնտեսության ձեռքբերումների ցուցահանդեսի «Աշխատավորը և կոլտնտեսուհին» թանգարանային-ցուցահանդեսային սրահում 2013 թվականի գարնանը տեղի ունեցած «Կանանց միջազգային օր։ Ֆեմինիզմ. ավանգարդից մինչև մեր օրեր» ցուցահանդեսի ժամանակ և 2014 թվականի նոյեմբերից մինչև 2015 թվականի մարտը Մոսկվայի Ռուսական ռեալիստական արվեստի ինստիտուտում անցկացված «Նկարչության դասեր» հետադարձ ցուցահանդեսում, որը նվիրված էր Ստրոգանովի անվան գեղարվեստա-արդյունաբերական ակադեմիայի 190-ամյակին։
2019 թվականի հունվարի 3-ին Վ․ Մայակովսկու պետական թանգարանում բացվել է «Լյուդմիլա Մայակովսկայա։ Հարյուր տղամարդ ու մեկ կին» (ռուս.՝ «Людмила Маяковская. Сто мужчин и одна женщина») վիրտուալ ցուցադրությունը՝ նվիրված Լյուդմիլա Մայակովսկայային։


=== Լյուդմիլա Մայակովսկայայի դիմանկարներ ===
Գոյություն ունեն Լյուդմիլա Մայակովսկայայի կենդանության օրոք ստեղծված չորս դիմանկարներ.

Վլադիմիր Մայակովսկի – ֆոտոպատճեն «Քույր Լյուդմիլայի դիմանկարը» նկարից, ջրաներկ 1911 (բնօրինակը չի պահպանվել)
Եվգենի Լանգ – «Լ․ Մայակովսկայայի դիմանկարը», յուղաներկ, 1963
Վերա Վարտ-Պատրիկովա – «Լ․ Մայակովսկայայի դիմանկարը», մատիտ
Անհայտ նկարիչ – «Լ․ Մայակովսկայայի դիմանկարը», ածուխ


=== Կինոմարմնավորումներ ===
1958 – «Մայակովսկին սկսվել է այսպես․․․» (ռուս.՝ «Маяковский начинался так...»), ԽՍՀՄ (Լյուդմիլա Մայակովսկայայի դերում՝ Անտոնինա Մաքսիմովա)
2011-2013 – «Մայակովսկի։ Երկու օր» (ռուս.՝ «Маяковский. Два дня»), Ռուսաստան (Լյուդմիլա Մայակովսկայայի դերում՝ Սվետլանա Ստրոգովա)


== Մատենագիտություն ==
ԿատալոգներЛюдмила Маяковская. Альбом-каталог. — Москва: ГУК Гос. музей В. В. Маяковского, 2010


=== Հուշեր ===
Л. Маяковская. «Пережитое. Из воспоминаний о Владимире Маяковском». — Тбилиси: Заря Востока, 1957
Л. Маяковская. «О Владимире Маяковском: из воспоминаний сестры». — Москва: Детская литература, 1965


=== Հարցազրույցներ տպագիր մամուլում ===
Маяковская Л. «Я — дочь лесничего!» (интервью Ю. Голубеву). — Лесная промышленность, 1970
Маяковская Л. «Маяковские» (интервью Н. Толченовой). — журнал «Огонёк», 1970


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Наталья Дардыкина — Людмила — сестра поэта, МК, 18 апреля 2011
Коркин В. Д. — Маяковский на Красной Пресне — Москва: Московский рабочий , 1989 — с.111
Людмила Маяковская. Ткани