Վիեննայի տրամվայ

Վիեննայի տրամվայի ցանց (գերմ.՝ Straßenbahn Wien), տրամվայների ցանց, որը հանդիսանում է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի հասարակական տրանսպորտի կարևորագույն ճյուղը։ Այն շահագործվում է 1865 թվականից։ Սկզբանական շրջանում գործել է որպես ձիաքարշ տրամվայ։ 1897 թվականից աստիճանաբար սկսվել է տրամվայի էլեկտրաֆիկացման գործընթացը։ Ցանցի զարգացումը սկսվել է 20-րդ դարի 1920-ական թվականների վերջում և 1930-ական թվականների սկզբին։ Այդ ժամանակ գծերի երկարությունն ու ցանցի խտությունը փոքրանում է, ինչը կապված էր առավել ծանրաբեռնված հատվածներում տրամվայը մետրոպոլիտենով փոխարինելու հետ։
Վիեննայի տրամվայի ցանցը հանդիսանում է քաղաքապետարանին պատկանող «Wiener Linien» ընկերությանը, որը շահագործում է նաև քաղաքի մետրոպոլիտենն ու ավտոբուսային ցանցը։ 2015 թվականին վիեննական տրամվայը տեղափոխել է 298.0 միլիոն ուղևոր և ուղևորափոխադրումների ցուցանիշով հանդիսանում է քաղաքային տրանսպորտի առաջատարը՝ առաջ անցնելով նույնիսկ մետրոպոլիտենին։


== Շարժակազմ ==

9, 10, 18, 30, 33, 38, 41, 42 երթուղիներում շահագործվում են մատորային և քարշակային հին տեսակի բարձրահատակ վագոններ։ Մնացած բոլոր երթուղիները զինված են մասամբ հին տեսակի, մասամբ էլ A տեսակի ցածրահատակ ժամանակակից տրամվայներով։


=== Գծերում շահագործվող վագոնները 2012 թ.-ի դրությամբ ===


==== Հին տեսակի շարժիչային տրամվայ ====
E1 տեսակ145 վագոն (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 338),
արտադրման թվականներ՝ 1966-1976,
նստատեղերի քանակ՝ 40,
կանգնելու տեղերի քանակ՝ 65:
E2 տեսակ121 վագոն (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 122),
արտադրման թվականներ՝ 1978-1990,
նստատեղերի քանակ՝ 44,
կանգնելու տեղերի քանակ՝ 58:


==== Հին տեսակի կցավագոններով տրամվայ ====
C3 տեսակ40 вагона (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 190), 
արտադրման թվականներ՝ 1959-1962
նստատեղերի քանակ՝ 32,
կանգնելու տեղերի քանակ՝ 43:
C4 տեսակ72 вагона (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 73),
 արտադրման թվականներ՝ 1974-1977,
նստատեղերի քանակ՝ 31,
կանգնելու տեղերի քանակ՝ 43:
C5 տեսակ116 վագոն (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 117),
արտադրման թվականներ՝ 1978-1990,
նստատեղերի քանակ՝ 32,
կանգնելու տեղերի քանակ՝ 39:


=== Ցածրահատակ արևային տրամվայ ===
A տեսակ51 վագոն,
 արտադրման թվականներ՝ 1995-2006,
նստատեղերի քանակ՝ 42,
կանգնելու տեղերի քանակ՝ 94:
A1 տեսակ80 վագոն,
արտադրման թվականներ՝ 2006-
նստատեղերի քանակ՝ 42,
կանգնելու տեղերի քանակ՝ 94:
B տեսակ101 վագոն,
արտադրման թվականներ՝ 1995-2005,
նստատեղերի քանակ՝ 66,
կանգնելու տեղերի քանակ՝ 143:
В1 տեսակ 63 վագոն,
արտադրման թվականներ՝ 2009- ,
նստատեղերի քանակ՝ 66,
կանգնելու տեղերի քանակ՝ 143:


=== Տրամվայների պարկեր (կայանատեղիներ) 2013թ.-ի դրությամբ ===

Ֆավորիտեն դեպո (գերմ.՝ Favoriten) (երթուղիներ՝ D, O, 1, 6, 18, 67, 71, VRT)
Զիմերինգ պարկ(գերմ.՝ Simmering) (երթուղիներ՝ 6, 71)
Ֆլորիդսդորֆ դեպո (գերմ.՝ Floridsdorf) (երթուղիներ՝ 2, 5, 25, 26, 30, 31, 33)
Բրիգիտենաու պարկ (գերմ.՝ Brigittenau) (երթուղիներ՝ 2, 5, 33)
Կագրան պարկ (գերմ.՝ Kagran) (երթուղիներ՝ 25, 26)
Հերնալս դեպո (գերմ.՝ Hernals) (երթուղիներ՝ D, 1, 9, 37, 38, 40, 41, 42, 43, 44)
Գյուրթել պարկ (գերմ.՝ Gürtel) (երթուղիներ՝ D, 1, 37, 38, 40, 41, 42)
Ռուդոլֆշեյմ դեպո (գերմ.՝ Rudolfsheim) (երթուղիներ՝ 2, 5, 9, 10, 18, 46, 49, 52, 58, 60, 62)
Օտտակրինգ պարկ (գերմ.՝ Ottakring) (երթուղիներ՝ 2, 10, 46, 49)
Սպեյզինգ պարկ (գերմ.՝ Speising) (երթուղիներ՝ 10, 58, 60, 62)


== Երթուղիներ ==
2013 թվականի դրությամբ Վիեննայում գործում է տրամվայի 30 երթուղի։ Երթուղիների համարակալումը խառն է (թվեր և տառանշումներ), տեղանվանական սկզբունքով։ Երթուղիները բաժանված են շրջանաձև (1-ից 18), շառավղային (25-ից 71) և տրամագծային (լատիներեն այբուբենի A տառից Z, ներկայում՝ D և O): Այսպիսի համարակալման հիմք է հանդիսացել այնպիսի դասավորությունը, որը կրկնում է քաղաքի շառավղա-շրջանային կառուցվածքը՝ ներառյալ Ռինգշտրասեն, կենտրոնը և քաղաքային նախկին պարիսպների տեղում գտնվող շրջանակով անցնող ծառուղիները և Գյուրտելից մինչև Հարավային կայարան և մինչև Ֆլորիդսդորֆեր կամուրջ։


== Ծանոթագրություններ ==