armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Օլիմպիա (ֆիլմ)

«Օլիմպիա», (գերմ.՝ Olympia) վավերագրական կինոնկարը, Ռեժիսոր Լենի Ռիֆենշթայլ, պատմում է 21-րդ Ամառային Օլիմպիադայի մասին, որը կայացել է 1936 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին Բեռլինում: Կինոնկարը բաղկացած է երկու մասից՝ «Օլիմպիա. Մաս 1: Ժողովրդական տոն», «Օլիմպիա. Մաս 2: Գեղեցկության տոն»։


== Սյուժե ==


=== «Օլիմպիա, Մաս 1: Ժողովրդական տոն» ===
Էկրանի վրա երևում է Ակրոպոլիսի ավերակները, այնուհետ տեսախցիկը ցուցադրում է անտիկ մարզիկների առանձին գլուխները  և աստվածներին՝ սահուն անցնելով հայտնի արձանների ցուցադրմանը, որից հետո կատարվում է անցում մերկ մարզիկների «կենդանի ներկայացմանը», ովքեր նկարահանման դանդաղ էֆեկտների օգնությամբ ցուցադրում էին ծովային ֆոնի վրա այնպիսի հնագույն մրցույթներ, ինչպիսիք էին սկավառակի նետումը և գնդի նետումը։ Այնուհետ հանդիսատեսը տեսավ մերկ մարզիկներին, որոնց շարժումները ուղեկցեցին Օլիմպիական ջահակիրին՝ չհանգող օլիմպիական կրակը տեղափոխել հին Հունաստանից մինչև 1936թվական՝ ժամանակակից Բեռլինի Օլիմպիական մարզադաշտ


=== «Օլիմպիա, Մաս 2:Գեղեցկության տոն» ===
Առավոտյան անտառում, որտեղ մերկ վազորդները, ինչպես ստվերներ, հայտնվում են հանդիսատեսին և նետվում ջուրը։ Սաունա, մարզիկների փայլուն մարմիններ,կեչու ավելներ, ծիծաղկոտ դեմքեր…։ Բայց ավելի հայտնի է կինոնկարի վերջը՝ տղամարդկանց ջրացատկ, ովքեր օդում ցուցադրեցին թռիչք անկշռելիության մեջ։ Այնուհետ էկրանին հայտնվում է օլիմպիական մարզադաշտը՝ ամբողջը կրակի մեջ, լսվում է զանգերի ղողանջ, երևում է օլիմպիական կրակը և միմյանց խոնարվող դափնիներով զարդարված դրոշակակիրները։ Օլիմպիական դրոշը և «Լույսի տաճար»-ը, երիտասարդ քանդակագործ Ալբերտ Շպերի, աշխատանքները եզրափակեցին կինոնկարը։
«Օլիմպիա» ֆիլմի երկու մասերում էլ միմյանց էին փոխարինում օպերատորական բազմաթիվ հնարքներ՝ բնության պատկերների հիման վրա դանդաղ շարժումներ, ներքևից և վերևից նկարահանված տեսարաններ, մի քանի տեսախցիկների համատեղ նկարահանումներ։ Նկարահանման ընթացքում օգտագործվող նմանատիպ հնարքները և մոնտաժները ոգևորեցին հանդիսատեսին ևնրանք ծափահարություններով և գոչյուններով Հիտլեր, Պաուլ Յոզեֆ Գեբելս և Գերինգ, ուղեկցեցին գերմանական մարզիկներին դեպի հաղթանակներ։ Գերմաներեն լեզվով ֆիլմի մեկնաբանության մեջ անընդմեջ շեշտադրվում էր սպորտային մրցումների և զինվորական գործողությունների միջև եղած նմանությունները։


== Մրցանակներ ==
1938 — Պետական մրցանակ
1938 — Գլխավոր մրցանակ Վենետիկի կինոփառատոն լավագույն ֆիլմի համար, ինչպես նաև մրցանակներ Շվեդիա և Հունաստան
1948 — Ոսկե մեդալ Օլիմպիական կոմիտե
1948 — Օլիմպիական դիպլոմ Լոզանիի Միջազգային փառատոն
1956 — Պատկանում է բոլոր ժամանակների տասը լավագույն ֆիլմերի թվին


== Հետաքրքիր փաստեր ==
«Օլիմպիա» ֆիլմի կադրերը օգտագործվել են գերմանական Rammstein խմբի Stripped երգի տեսահոլովակում
«Օլիմպիա» ֆիլմի կադրերը օգտագործվել են նորվեգական Ulver խմբի մի շարք կոնցերտների ընթացքում


== Հղումներ ==
«Օլիմպիա, Մաս 1: Ժողովրդական տոն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Օլիմպիա, Մաս 2:Գեղեցկության տոն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Олимпия» и классика олимпийского кино.(ռուս.) Материал киноведческого журнала «Сеанс»


== Ծանոթագրություններ ==
Շյոնբերգ (Վերին Բավարիա)

Շյոնբերգ (գերմ.՝ Schönberg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 925 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով։ Տարածքը 25, 33 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 83 143։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)
Թանգտիկին

Թանգտիկին, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն թանկ(գ) և տիկին բառերից։ Այս անվանը համազոր է Թանգխաթուն անձնանունը։


== Գործածություններ ==
Թանկտիկին, կին Գորգի և մայր Հայրապետ աբեղա գրչի (նախքան 1420 թվականը)։


== Ծանոթագրություններ ==
Յաշերգան

Յաշերգան (ռուս.՝ Яшерган), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սվերդլովսկի մարզում, Բաշկորտոստանում։ Գետաբերանը գտնվում է Տյատեր գետի ձախ ափին՝ 55 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 13 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Դյոմա, գետը ենթաավազան չունի, գետը թափվում է Բելայա, գետի գետային ավազանը՝
Կամա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010201312111100024199
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111102419
Ավազանի կոդը — 10.01.02.013
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1


== Ծանոթագրություններ ==
Կոստիլևո (այլ կիրառումներ)

Կոստիլևո, կարող է վերաբերել՝

Կոստիլևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Կոստիլևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Չեկիլև (Նեկլինովսկի շրջան)

Չեկիլև (ռուս.՝ Чекилев ), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Ֆեդերովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։


== Աշխարհագրություն ==


=== Փողոցներ ===
Սոլնեչնայա
Պերիդիում

Պերիդիում (անգլ.՝ Peridium), հանդիսանում է պաշտպանիչ շերտ, որն իր մեջ է ներառում սպորների զանգվածը սնկերում։ Այս պաշտպանիչ թաղանթը հատուկ է գաստերոմիցետներին։


== Նկարագրություն ==
Կախված տեսակից՝ պերիդիումը կարող է լինել տարբեր ձևի՝ բարակից մինչև հաստ, առաձգական կամ նույնիսկ պինդ։ Սովորաբար այն կազմված է մեկից երեք շերտից։ Եթե առկա է միայն մեկ շերտը, այն կոչվում է պերիդիում, իսկ եթե երկուսը, ապա արտաքինը կոչվում է էկզոպերիդիում, իսկ ներքինը՝ էնդոպերիդիում։ Եթե երեք շերտն էլ ներկա են, ապա՝ էկզոպերիդիում, մեզոպերիդիում և էնդոպերիդիում։
Հասարակ ստորգետնյա ձևերում պերիդիումը մնում է փակված մինչև սպորների հասունանալը և նույնիսկ դրանից հետո առանձնահատկություն չի ցուցաբերում բացվելիս, բայց քայքայվում է մինչև սպորների ազատություն ստանալը։
Պերեդիումը սովորաբար կազմված է երկու կամ ավելի շերտերից, որտեղ արտաքին շերտը տրոհվում է գորտնուկների և փշերի, իսկ ներքին շերտը, ի տարբերություն արտաքինի, մնում է հարթ, որպեսզի պահպանի սպորները։ Երբեմն, ինչպես Geaster-ի դեպքում, շերթերի թիվը շատ է և էկզոպերիդիումը վերջին հաշվով ծայրում բաժանվում է նշված մասերի։ Սակայն ներքին շերտը մնում է անվնաս։


== Օգտագործում ==
Տարբեր տեսակի սնկերի մոտ պերիդիումին հաճախ տալիս կոնկրետ անվանում։ Phalloideae ենթաընտանիքի սնկերի մոտ այն կոչվում է վոլվա։


== Ծանոթագրություններ ==
Թյոփեն

Թյոփեն (գերմ.՝ Töpen), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Հոֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1146 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 20,80 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 4 75 181։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 6 գյուղական շրջանների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(գերմ.) Պաշտոնական կայքը
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 Փլեյ-օֆֆ

Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 Փլեյ օֆֆ փուլը առաջնության եզրափակիչ փուլն է, որը հաջորդելու է խմբային փուլին։ Այն կսկսվի հունիսի 30-ին 1/8-րդ եզրափակչից և կավարտվի հուլիսի 15-ին եզրափակիչ հանդիպումով, որը կկայանա Մոսկվայի Լուժնիկի մարզադաշտում։ Լավագույն երկու հավաքականները ամեն խմբից (ընդհանուր 16 հավաքական) դուրս կգան փլեյ-օֆֆ փուլ, որից հետո յուրաքանչյուր պարտված հավաքական կլքի պայքարը։ Կիսաեզրափակչի երկու պարտված հավաքականները կվիճարկեն երրորդ տեղը միմյանց միջև։
Բոլոր ժամանակները տեղի ժամանակով են։


== Ձևաչափ ==
Փլեյ-օֆֆ փուլում հանդիպումների հիմնական ժամանակը կտևի 90 րոպե, ոչ ոքիի դեպքում կանցկացվի ավելացված ժամանակ (երկու խաղակես, յուրաքանչյուրը 15 րոպե), որտեղ յուրաքանչյու հավաքական կարող է կատարել չորրորդ փոփոխությունը։ Եթե ավելացված ժամանակից հետո նույնպես լինի ոչ ոքի, հաղթողը կորոշվի հետխաղյա 11 մետրանոցների արդյունքով։


== Որակավորված հավաքականներ ==
Յուրաքանչյուր խմբի լավագույն երկու հավաքականները կորակավորվեն փլեյ-օֆֆ փուլ։


== Զամբյուղ ==


== 1/8 եզրափակիչ ==


=== Ֆրանսիա - Արգենտինա ===


=== Ուրուգվայ - Պորտուգալիա ===


=== Իսպանիա - Ռուսաստան ===


=== Խորվաթիա - Դանիա ===


=== Բրազիլիա - Մեքսիկա ===


=== Բելգիա - Ճապոնիա ===


=== Շվեդիա - Շվեյցարիա ===


=== Կոլումբիա - Անգլիա ===


== Քառորդ եզրափակիչ ==


=== Ուրուգվայ - Ֆրանսիա ===


=== Բրազիլիա - Բելգիա ===


=== Շվեդիա - Անգլիա ===


=== Ռուսաստան - Խորվաթիա ===


== Կիսաեզրափակիչներ ==
Առաջին անգամ 1966 թվականից հետո աշխարհի բազմակի բոլոր չեմպիոնները դուրս մնացին կիսաեզրափակչից առաջ։ Նաև առաջին անգամ կիսաեզրափակիչներին չեն մասիակցում Բրազիլիայի, Գերմանիայի և Արգենտինայի հավաքականներից որևէ մեկը։ Երբ դուրս մնացին Ուրուգվայը և Բրազիլիան քառորդ եզրափակչում, «եվրոպական» կիսաեզրափակիչ կլինի հինգերորդ անգամ (նախորդ անգամները 1934, 1966, 1982 և 2006 թվականների առաջնություններում)։ Սա նշանակում է, որ եվրոպական հավաքականը կդառնա աշխարհի չեմպիոն չորրորդ անգամ անընդմեջ։


=== Ֆրանսիա - Բերլգիա ===


=== Խորվաթիա - Անգլիա ===


== Երրորդ տեղի հանդիպում ==


== Եզրափակիչ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://www.fifa.com/worldcup/index.html Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 Փլեյ-օֆֆ. պաշտոնական կայք
Պաշտոնական փաստաթղթեր Archived 2018-04-25 at the Wayback Machine.
Խոցեվանց

Խոցեվանց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում էր Հասանկալա գյուղաքաղաքից 29 կմ հարավ-արևելք, Արաքսի աջ կողմի վտակներից մեկի աջ կողմում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 11 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պեննա Սան Ջովաննի

Պեննա Սան Ջովաննի (իտալերեն՝ Penna San Giovanni), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 1302 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 47 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 28 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0733։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության գրաֆիկը.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0733 669119
Էլ-փոստ։ comune@pennasangiovanni.sinp.net
Պաշտոնական կայք։ http://www.pennasangiovanni.sinp.net


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Զարմանալի պատմություն, որ նման է հեքիաթի

«Զարմանալի պատմություն, որը նման է հեքիաթի» (ռուս.՝ Удивительная история, похожая на сказку), ռեժիսոր Բորիս Դոլինի ֆիլմը, որը նկարահանվել է Հանս Քրիստիան Անդերսենի «Անճոռնի բադիկը» հեքիաթի մոտիվներով «Մոսնաուչֆիլմ» ստուդիայում։ Ֆիլմում գործողությունները ծավալվում են 1960-ական թվականներին։ Այն  նկարահանվել է «Ասկանիա-Նովա» արգելոցում։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1966 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։


== Սյուժեն ==
Տղան գտնում է կարապի ձու և այն տանում հավանոց։ Որոշ ժամանակ անց ձվից դուրս է գալիս «բադիկ», որը ծննդյան պահից սկսած իրեն օտար է զգում բոլոր թռչունների շրջապատում։  Հավը, հոգ տանելով իր ճտերի մասին, ցուցադրաբար անտեսում է օտարականին։ Հնդկահավերը ծիծաղում են նրա վրա, իսկ գետային բադերը չեն նկատում նրան։
Թափառումների ժամանակ բադիկը լսում է, թե ինչ են խոսում թռչունները։ Ծեր ջայլամը պատմում է, թե ինչպես է ինքը Հարավային Ամերիկայում փախել ձիավորներից՝ ձգտելով նրանց ուշադրությունը շեղել փոքր ջայլամներից։ Բևեռային սագը հիշում է, թե ինչպես են Վրանգել կղզի (որտեղ նա ապրում էր ընտանիքի հետ) եկել էին օրնիթոլոգները և սկսել թռչուններին օղակավորել։
Մի քանի անգամ բադիկը հայտնվում է մահվան եզրին։ Զգուշացնելով կռունկներին աղվեսի մոտենալու մասին՝ նա վնասում է թևը։ Ձկնորս պապը վիրավոր թռչունին տանում է տուն՝ ցանկանալով խնձորով սագ պատրաստել։ Առաջին դեպքում բադի ձագին փրկում է ձկնորսի թոռնուհին, երկրորդ դեպքում՝ փարոսի պահապանը, որը բուժում է թռչունին և ազատ արձակում նրան։
Խառնվելով կարապների երամի հետ՝ բադիկը միանգամից գլխի չի ընկնում, թե ինչու իրեն այլևս չեն քշում։ Հետո նա տեսնում է իր արտացոլումը ջրի մեջ և հասկանում, որ ինքն էլ է դարձել նրանց պես մի գեղեցիկ կարապ։


== Մրցանակներ և փառատոներ ==
1966 – Վենետիկի կինոփառատոն (երեխաների և պատանիների համար նախատեսված ֆիլմերի մրցույթ) – պատվավոր դիպլոմ
1966 – Միլանի միջազգային կինոտոնավաճառ – ժյուրիի դիպլոմ
1967 – Գոթվալդովի (Չեխոսլովակիա) մանկական և պատանեկան ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնում հանդիսատեսի քվեարկության արդյունքներով զբաղեցրել է երկրորդ տեղը,
1972 – ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակ (ռեժիսոր Բորիս Դոլինին) «Կույր թռչուն», «Զարմանալի պատմություն, որը նման է հեքիաթի», «Բրեմի տունը», «Լեռների թագավորը և մյուսները» ֆիլմերի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Զարմանալի պատմություն, որ նման է հեքիաթի» ֆիլմը IMDB կայքում
«Զարմանալի պատմություն, որ նման է հեքիաթի» ֆիլմը(չաշխատող հղում) Հայրենական կինոյի հանրագիտարանում
Մերիեմ Բելդի

Մերիեմ Բելդի (արաբ․՝  مريم بلدي‎‎, ֆր.՝ Meriem Beldi, դեկտեմբերի 20, 1973(1973-12-20), Ալժիր, Ալժիր), ալժիրցի երաժիշտ-կատարող։


== Կենսագրություն ==
Մերիեմ Բելդին ծնվել է արաբա-անդալուզյան երաժշտության սիրահարների ընտանիքում։ 6 տարեկան հասակում հաճախում է արաբա-անդալուսական համերգ, որտեղ նվագախմբի դիրիժորն էր Ֆարիդ Բենսենսան, ով հետագայում դառնում է նրա երաժշտության ուսուցիչը։ Սովորել է Ալժիրի հեղինակավոր El Mossilia El Djazairia երաժշտական դպրոցում, որտեղ նրան դասավանդել են Սիդ Ահմեդ Սերին և Սիդ Ալի Բենմերաբետը։
Կարճ ժամանակահատված աշխատել է Էյր Ալժիրում (Air Algérie), այնուհետև թողարկել է երեք ալբոմներ։ Առաջինը՝ «Y'a Rache el faten», հանդիսականներին է ներկայացնում 2001 թվականին։ Ալբոմը բաղկացած է երկու մասից՝ «Inkilabet Zidane» (y'a racha faten et y'a bahi djemel)։ Երկրորդ ալբոմը կոչվում է Nouba Hassine:
Ինը տարի դադարից հետո (զբաղվել է երեխաների դաստիարակությամբ) 2014 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թողարկում է երրորդ ալբոմը՝ «Nouba Zidane»:
Համերգներով հանդես է եկել Ալժիրում, արտերկրում, մասնակցել է Լիսաբոնյան համաշխարհային ցուցահանդեսին և Ֆրանսիայում Ալժիրի տարի միջոցառմանը։
2004 թվականից բնակվում է Փարիզում։ Ունի երկու երեխա։


== Սկավառակագրություն ==
Y'a Rache el faten, 2001
Nouba Hassine, 2002
Nouba Zidane, 2014


== Ծանոթագրություններ ==
Պայթյուն Բի-բի-սի հեռուստակենտրոնում

Պայթյուն Բի-բի-սի հեռուստակենտրոնում, տեղի է ունեցել 2001 թվականի մարտի 4-ին, ժամը 00:30-ին Լոնդոնում։ Իռլանդական հանրապետական բանակի գրոհայինները ռումբ են տեղադրել Բի-բի-սի հեռուստակենտրոնի տարածքում, որը գտնվում է Արևմտյան Լոնդոնի Վուդ-Լեյն շրջանի Ուայթ Սիթիում։ Պայթյունի հետևանքով տուժել է մեկ մարդ։
2001 թվականի մարտի 3-ին Լոնդոնի Էդմոնտոն շրջանում կարմիր տաքսի է առևանգվել, որտեղ առևանգողները 10-12 ֆունտ տրոտիլային համարժեքով ռումբ են տեղադրել։ Մեքենան տեղադրվել է Բի-բի-սի հեռուստակենտրոնի մուտքի մի քանի բակերում ժամը 23:00-ին: Ոստիկանները փորձել են ռումբը վնասազերծել կառավարվող ռոբոտի օգնությամբ, սակայն վնասազերծման փորձը հանգեցրել է պայթյունի։ Նախնական տվյալներով՝ հեռուստակենտրոնի անձնակազմին հաջողվել է տարհանել. պայթյունից մեկ ժամ առաջ լիակատար պատրաստության են բերվել Լոնդոնի բոլոր հիվանդանոցների անձնակազմերը։ Պայթյունի հետևանքով տուժել Է Լոնդոնի մետրոպոլիտենի միայն մեկ աշխատակից, ում աչքին են ընկել ապակու բեկորները։ Չնայած այն բանին, որ պայթյունը որոտացել է կեսգիշերից հետո, որոշ աղբյուրներում հաղորդվում էր, որ այն որոտացել Է մինչև կեսգիշեր (այսինքն՝ 3-ին, այլ ոչ թե մարտի 4-ին)։ Հսկիչ տեսախցիկները ֆիքսել են պայթյունի պահը և դրա հետևանքները՝ պատուհաններից կոտրված ապակու տեսքով։
Պայթյունների պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել Իսկական ԻՀԲ-ն. նա էլ շարունակել է պայթյունների շարքը՝ նույն թվականի օգոստոսի 3-ին Իլինգում ահաբեկչություն կազմակերպելով, իսկ նոյեմբերի 3-ին Բիրմինգհեմում ահաբեկչության փորձ է ձեռնարկել։ Նոյեմբերին բոլոր երեք ահաբեկչական հարձակումների մեղադրանքով երեք մարդ է ձերբակալվել՝ Նոել Մագուայրը և եղբայրներ Ռոբերտ և Էյդեն Հալմերը։ 2003 թվականի ապրիլի 8-ին Օլդ Բեյլի քաղաքում տեղի է ունեցել դատական նիստ. դատարանի առջև են կանգնել նաև Ջեյմս Մակքորմակը (Լաութ կոմսություն, Իռլանդիայի Հանրապետություն) և Ջոն Հանանը (Նյութաունբաթլեր, Ֆերմանի կոմսություն, Իռլանդիայի Հանրապետություն)։ Հալմ եղբայրները դատապարտվել են 20 տարվա ազատազրկման, Մագուայրը՝ որպես ամենավտանգավոր հանցակիցներից մեկը, դատապարտվել է 22 տարվա ազատազրկման, Մակքորմակը՝ 22 տարվա ազատազրկման (որպես ահաբեկչության գլխավոր կազմակերպիչ), իսկ Հանանը, որը ամենաերիտասարդն էր բոլորից (17 տարեկան), դատապարտվել է 16 տարվա ազատազրկման։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոչան (ձորակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոչան (այլ կիրառումներ)Գոչան, ձորակ (գետակ) Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Անտիտավորսի արևելյան փեշերից և, հոսելով Ակն քաղաքի մոտով, թափվում է մայր գետը։ Իբր այդպես է կոչվել սրընթաց, գոչմամբ հոսելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Միջսառցադաշտային ժամանակամիջոցներ

Միջսառցադաշտային ժամանակամիջոցներ, Ժամանակահատվածներ, որոնք բաժանում են միմյանցից անթրոպոգենի ցուրտ սառցադաշտային ժամանակաշրջանները։ Բնութագրվել են համեմատաբար տաք կլիմայով և բարեխառն լայնություններում սառցածածկի լրիվ անհետացմամբ։
Խոչունի

Խոչունի (ռուս.՝ Хочуни), գյուղ Ռուսաստանի, Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էվենկիյսկի շրջան

Էվենկիյսկի շրջան (ռուս.՝ Эвенкийский район), մունիցիպալ շրջան և հատուկ կարագավիճակով վարչատարածքային միավոր Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տուրա։
Հիմնադրվել է 2005 թվականի հոկտեմբերի 14-ին վերացված Էվենկիյսկի ինքնավար օկրուգի տարածքում։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 763200 կմ²։ (Նախկին Էվենկիյսկի ինքնավար օկրուգի մակերեսը՝ 767, 6 կմ²)։
Էվենկիյսկի շրջանը պատկանում է ամենահեռավոր Հյուսիսի տարածքներին։
Սահմանակից տարածքներն են՝ 

հյուսիսում՝ Կրասնոյարսկի երկրամասի Թայմիրսկի Դոլգանո-Նենեցկի շրջանը
արևելքում՝ Սախա-Յակուտիայի Հանրապետությունը և Իրկուտսկի մարզը
հարավում՝ Կրասնոյարսկի երկրամասի Կեժեմսկի շրջանը, Բոգուչանսկի շրջանը, Մոտիգինսկի շրջանը և Սևերո-Ենիսեյսկի շրջանը
արևմուտքում՝ Կրասնոյարսկի երկրամասի Տրուխանսկի շրջանը


== Բնակչություն ==
2015 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 15 425 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,02 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Բեջան (Բուլանըխի գավառ)

Բեջան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։ Գտնվում էր Մուշ-Էրզրում ճանապարհից ձախ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
1977

1977 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1977 թվականն է, 
XX դարի 77-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Փետրվար 18 - Երևանում բացվեց ականավոր զորավար Գայի (Հայկ Բժշկյանցի) արձանը


== Ծնունդներ ==
Հունվարի 5 - Այսեր Մաթևոսյան, հայ նկարիչ
Փետրվարի 21 - Ջոնաթան Սաֆրան Ֆոեր, ամերիկացի գրող
Մարտի 10 - Ռոբին Թիք, ամերիկա-կանադացի երգիչ-երգահան, երաժշտական պրոդյուսեր և դերասան
Մարտի 11 - Բեքի Հեյմոն, ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստուհի
Ապրիլի 12 - Արսեն Սաֆարյան, հայ մարզիկ
Ապրիլի 14 - Սառա Միշել Գելար, ամերիկացի դերասանուհի, պրոդյուսեր
Հունիսի 23 - Ջեյսոն Մրազ, երգիչ, երգերի հեղինակ
Հունիս 27 - Ռաուլ Գոնսալես, իսպանացի ֆուտբոլիստ
Հուլիսի 8 - Քրիստիան Աբբիատի, իտալացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
Հուլիսի 18 - Ալեքսանդր Մորոզևիչ,  ռուս շախմատիստ, գրոսմայստեր
Օգոստոսի 17 - Թիերի Անրի, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Սեպտեմբերի 12 - Թու Չեյնս, ամերիկացի ռեփեր
Հոկտեմբերի 12 - Ժասմին, ռուս երգչուհի, դերասանուհի, մոդել, հեռուստահաղորդավարուհի
Հոկտեմբերի 29 - Գաբրիել Բալայան, հայ իրավագետ-սահմանադրագետ,


== Մահեր ==
Հունվարի 1 - Ալեքսանդր Սարուխան, գրաֆիկ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ
Փետրվարի 6 - Թագուշ Սահակյան, հայ դերասանուհի
Մայիսի 16 - Հատիկ Ազիզյան, հայ լրագրող, պատմաբան
Հունիսի 5 - Թորգոմ Չորեքչյան, հայ քանդակագործ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1963)
Արմենակ Միսիրյան, հայ նկարիչ
Հունվարի 10 - Աշիկ Մանուկյան, խորհրդային տնտեսագետ։
Դեկտեմբերի 25 - Չարլի Չապլին, անգլիացի նշանավոր կինոդերասան, սցենարիստ, երգահան և ռեժիսոր, կինեմատոգրաֆի ունիվերսալ վարպետ, համաշխարհային կինեմատոգրաֆի ամենահայտնի կերպարներից մեկի՝ թափառաշրջիկ Չարլիի կերպարի ստեղծողը
Հունվարի 24 - Վարդան Աճեմյան, ռեժիսոր (ծ. 1905)
Հուլիս 2 - Վլադիմիր Նաբոկով, ռուս գրող (ծ. 1899)
Նոյեմբերի 1 - Համազասպ Բաբաջանյան, հայ մարշալ, Հայրենական մեծ պատերազմի հերոս (ծ. 1906)
Վիլհելմ Շպեռլինգ

Վիլհելմ Շպեռլինգ (հունվարի 1, 1874(1874-01-01), Քյոնիգսբերգ, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն),  գերմանացի դիրիժոր-կապելմայստեր, նվագել է փողային և լարային գործիքներ։


== Կենսագրություն ==
Վիլհելմ Շպեռլինգը ծնվել է 1874 թվականի հունվարի 1-ին Քյոնիգսբերգում։ 1914 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան. 1914-1927 թվականներին ղեկավարել է Երևանի կայազորի և ռուսական արական գիմնազիայի փողային նվագախմբերը։ Նրա զինվորական նվագախումբը մեծապես նպաստել է եվրոպական փողային երաժշտության տարածմանը Հայաստանում։ 
1923 թվականին Ռոմանոս Մելիքյանը Վիլհելմ Շպեռլինգին հրավիրել է նորաստեղծ Երևանի պետական կոնսերվատորիա, որտեղ նա հիմնադրել է փողային, ապա՝ կոնտրաբասի բաժինները և ղեկավարել փողային գործիքների բոլոր դասարանները։
Որպես կազմակերպիչ և կատարող (կոնտրաբասահար, ֆագոտահար)՝ 1924 թվականին մասնակցել է Ա. Սպենդիարյանի հեղինակային սիմֆոնիկ համերգին, ինչպես նաև ԵՊԿ սիմֆոնիկ նվագախմբի (1925) գործունեությանը. վերջինս դարձել է Հայկական ԽՍՀ-ում ապագա բոլոր նվագախմբերի ստեղծման և սիմֆոնիկ երաժշտության սկզբնավորման հիմքը։ 
Խորհրդային կարգեր հաստատվելու օրերին (1920) Վիլհելմ Շպեռլինգն իր նվագախմբով դիմավորել է Կարմիր բանակի մուտքը Հայաստան։ Նրա կերպարը մար­մնավորվել է 1960 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած «Նվագախմբի տղաները» ֆիլմում (ռեժիսորներ՝ Հ. Մալյան, Հ. Մարգարյան)։ 
1931 թվականին Վիլհելմ Շպեռլինգին անհիմն մեղադրանքով 5 տարով աքսորել են Միջին Ասիայի համակենտրոնացման ճամբար։ Կալանքից հետո հաստատվել է Տաշքենդում. եղել է կրկեսի դիրիժոր, մասնակցել երաժշտական դրամաների ստեղծմանը (ներդաշնակում, գործիքավորում), 1944 թվականին հրավիրել են Բուխարա, ճանապարհին չպարզված հանգամանքներում Վիլհելմ Շպեռլինգն անհետացել է։ 
Գրել է «Սգո քայլերգ» (նվիրված է Ա. Սպենդիարյանի հիշատակին, հրատարակվել է 1930 թվականին), հայկական 2 երգ (հրատարակվել են 1931 թվականին)՝ հոբոյի, անգլիական եղջերափողի և նվագախմբի, տրիո՝ ֆլեյտայի և 2 գալարափողի, ֆանտազիաներ՝ տրոմբոնի և դաշնամուրի, փողի և դաշնամուրի, «Փայլուն կոնցերտ»՝ տրոմբոնի և դաշնամուրի համար և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Будагян А., Маилян Г., Вильгельм Шперлинг, Е., 2016.
Սուե Ռոգալ

Սուե Ռոգալ (ֆր.՝ Soueix-Rogalle), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Ուսթ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժիրոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09299։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 375 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 207 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 146-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 61-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 70,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 63,8 %)։ 146 աշխատունակ բնակիչներից 132-ը աշխատում էին (71 տղամարդ և 61 կին), անաշխատանք էին 14-ը (8 տղամարդ և 6 կին)։ 61 անգործունակ մարդկանցից 17-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 21-ը թոշակառու, 23-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Սուե Ռոգալ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-25-ին։ Վերցված է 2012-2-23 
«Սուե Ռոգալ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-02-04-ին։ Վերցված է 2013-01-26
Կոտոյան (այլ կիրառումներ)

Կոտոյան, կարող է վերաբերել,

Հակոբ Կոտոյան, հայ ազատագրական շարժման գործիչ, ֆիդայի (1864-1915)։
Վաղարշակ Կոտոյան, հայ խորհրդային կոմպոզիտոր (1921-1992)։
Իրեն Կալըպճյան

Իրեն Կալըպճյան (1910, Փարիզ - ...), ֆրանսահայ նկարչուհի։


== Կենսագրություն ==
1931-1940 թվականներին սովորել է Փարիզի գեղարվեստի դպրոցում։ Ստեղծել է նատյուրմորտներ, դիմանկարներ, նաև կրոնական թեմաներով կտավներ։ 1947 թվականին Կալըպճյանը տեղափոխվել է Նյու Յորք, 1949 թվականին բացել իր գեղանկարչական գործերի ցուցահանդեսը։


== Մրցանակներ ==
Փարիզի Անիեպ սրահի բրոնզե մեդալ, 1934
Հռոմի միջազգային ցուցահանդեսի 1-ին մրցանակ, («Վեներայի ծնունդը»` 1935)
Փարիզի միջազգային ցուցահանդեսի մրցանակ («Քրիստոսը Ձիթենյաց լեռան վրա»՝ 1937)


== Ծանոթագրություններ ==
Տիպազա

Տիպազա (արաբ․՝ تيپازة‎‎‎‎), Ալժիրի Տիպազա վիլայեթի մայրաքաղաքն է, որտեղ խոսում են բերբերերեն լեզվով։ 
Երբ այն եղել է Հռոմեական կայսրության մի մասը, նրան կոչել են Տիպասա։ Այս ժամանակակից քաղաքը հիմնադրվել է 1857 թվականին և այն հիմնականում ուշագրավ է իր հնագույն ավերակներով և ավազոտ ափամերձ տարածքներով։


== Պատմություն ==


=== Հնագույն պատմություն ===
Տիպասան եղել է հին Փյունիկյան առևտրային կենտրոն, որը նվաճվել է Հին հռոմեացիների կողմից։ Այնուհետև Մավրետանիայի թագավորության նվաճումների ժամանակ Կլավդիոս կայսրը այն դարձրել է ռազմական գաղութ։
Ապա այն դարձել է մունիցիպում (քաղաք) և կոչվել Քոլոնիա Աելիա Տիպասենսիս։ Ըստ Ստեֆանի Գսելի 4-րդ դարում ունեցել է 20,000 բնակչություն։
Քաղաքը ծառայել է որպես կարևոր քրիստոնեական կենտրոն հռոմեական կառավարության վերջին ժամանակաշրջանում, և այնտեղ կային երեք բազիլիկներ։
Տիպասան ավերվել է Վանդալների կողմից 430 թվականին, սակայն մեկ դար անց այն վերակառուցվել է բյուզանդացիների կողմից։ 7-րդ դարի վերջում քաղաքը կործանվեց Օմայյան ուժերի կողմից և վերածվեց ավերակների։
19-րդ դարում տեղանքը կրկին բնակեցվեց։ Այժմ այն շուրջ 30,000 բնակչություն ունեցող քաղաք է։ Քաղաքը ժամանակակից Ալժիրի կարևոր զբոսաշրջային վայր է, հիմնականում Տիպասայի ավերակների պատճառով։


=== Ժամանակակից դարաշրջան ===
Տիպազայի մոտակայքում, Տիպազայի երկարատև հաղորդիչը Ալժիրի հեռարձակման ընկերությունից հեռարձակում է Channel 3-ի ռադիոհաղորդումներըը  ֆրանսերեն լեզվով։ 252 կՀց երկար հաճախականությունը կարող է լավ ընդունվել Եվրոպայի շատ մասերում։
Քաղաքը և նրա շրջակայքը արևմտյան Ալժիրի բերբերերեն խոսող Chenoua մարդկանց խոշորագույն կենտրոն է։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ալժիր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տիպազայի թանգարան Archived 2006-10-17 at the Wayback Machine.
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի կայք
Պոբեդա (գյուղ, Ստարոբեշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոբեդաՊոբեդա (ուկրաիներեն՝ Побєда), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոբեդա գյուղում բնակվում էր 727 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալաշկերտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արմավիրի մարզի Ալաշկերտ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
ՀԱԱՀ Գյուղատնտեսության մեքենայացման և ավտոմոբիլային տրանսպորտի ֆակուլտետ

Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի գյուղատնտեսության մեքենայացման ֆակուլտետը կազմավորվել է 1942 թվականին, որի առաջին դեկանն է եղել ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Արտաշես Մաթևոսյանը։ Գյուղատնտեսական ակադեմիայի հիմնադրումից հետո գյուղմեքենայացման և հիդրոմելիորացիայի ֆակուլտետների միավորման արդյունքում ձևավորվեց ճարտարագիտական ֆակուլտետը, որը 2005 թ. կազմալուծվեց՝ բաժանվելով գյուղատնտեսության մեքենայացման և տրանսպորտային փոխադրումների ու հիդրոմելիորացիայի, հողաշինարության և հողային կադաստրի ֆակուլտետների։ 2009 թ. այն վերանվանվեց գյուղատնտեսության մեքենայացման և ավտոմոբիլային տրանսպորտի ֆակուլտետ։ 2006 թվականից ֆակուլտետը ղեկավարել է տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Նորիկ Ավետիսի Բազիկյանը։
Գյուղատնտեսության մեքենայացման և ավտոմոբիլային տրանսպորտի ֆակուլտետը պատրաստում է ճարտարագետներ հետևյալ մասնագիտությունների գծով.

Գյուղատնտեսության մեքենայացում
Գյուղատնտեսական մեքենաներ և սարքավորումներ
Փոխադրումների կազմակերպումն ու կառավարումն ագրոպարենային համակարգում
Փոխադրումների և ճանապարհային երթևեկության կազմակերպում և կառավարում
Գյուղատնտեսության էլեկտրիֆիկացում և ավտոմատացում


== Արտաքին հղումներ ==
Ագրարային ճարտարագիտության ֆակուլտետի ամբիոնները
Սյու Կուրատա

Սյու Կուրատա (ճապ.՝ 倉田 秋, նոյեմբերի 26, 1988(1988-11-26), Takatsuki, Օսակայի պրեֆեկտուրա, Ճապոնիա), ճապոնացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ «Գամբա Օսակա» ֆուտբոլային ակումբի ֆուտբոլիստ։ Կարիերան սկսել է Ճապոնիայում։ «Գամբա Օսակա» ֆուտբոլային ակումբում հանդես է գալիս 6-րդ համարի ներքո։ «Գամբա Օսակա»-ի կազմում անցկացրլ է 69 խաղ և դարձել 14 գոլի հեղինակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տոպոլեվոյ (Կրասնի Սուլինի շրջան)

Տոպոլեվոյ (ռուս.՝ Тополевый), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանում։ Մտնում է Բոժկովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Նոյեմբերի 22

Նոյեմբերի 22, տարվա 326-րդ (նահանջ տարիներին՝ 327-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 39 օր։


== Դեպքեր ==
1928 - Փարիզում առաջին անգամ ներկայացվում է Մորիս Ռավելի "Բոլերո" բալետը
1942 - Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ՝
Ստալինգրադի ճակատամարտ՝
1993 - Հայաստանում շրջանառության մեջ է դրվել ազգային դրամական միավորը՝ դրամը


== Ծնունդներ ==
1787 - Ռասմուս Ռասկ (մ. 1823) Rasmus Rask դանիացի լեզվաբան և բանասեր
1861 - Դանիել Բեկ-Փիրումյան (մ. 1921) հայ ռազմական գործիչ
1869 - Անդրե Ժիդ (մ. 1951) ֆրանսիացի գրող և դրամատուրգ
1873 - Հակոբ Մանանդյան (մ. 1952), հայ պատմաբան, բանասեր և աղբիւրագետ
1881 - Էնվեր փաշա (սպանվել է 1922), թուրք քաղաքական գործիչ
1897 - Աստղիկ Երամյան, հայ խորհրդային դերասանուհի
1902 - Հայկ Աբաղյանց (մ. 1964) հայազգի խորհրդային ջերմատեխնիկ
1903 - Հենրի Գաբրիելյան (մ. 1981), փիլիսոփա
1907 - Գուիդո Մազետտի (մ. 1993) Guido Masetti իտալացի ֆուտբոլիստ, դարբասապահ
1909 - Դավիթ Խզմալյան (մ. 2001) հայ խորհրդային էներգետիկ
1913 - Բենջամին Բրիթեն (մ. 1976) Benjamin Britten անգլիացի կոմպոզիտոր, դիրիժոր և դաշնակահար
1927 - Նորայր Աղաջանյան, նկարիչ
1929 - Սևակ Արզումանյան (մ. 2004) հայ գրականագետ
1930 - Կիմ Երիցյան (մ. 2010) դերասան
1942 - Լեոնիդ Ազգալդյան (զ. 1992), հայ ֆիզիկոս և ռազմական գործիչ
1945 - Ռուբեն Սարգսյան (մ. 2013) կոմպոզիտոր
1948 - Վիկտոր Հովհաննիսյան, նկարիչ
Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
1956 - Ռոմա Սիմոնյան
1972 - Յուրի Աղաջանյան
1973 - Նունե Աթայան, բուժքույր
1962 - Վիկտոր Պելևին ռուս ֆանտաստ գրող
1982՝
Չարլին Չոյ Charline Choi կանադայա-հոնգքոնգցի երգչուհի և դերասանուհի
Հայկ Գյոլչանյան, Ռուսաստանում ապրող հայազգի հնչյունավորող ռեժիսոր
1984 - Սքարլեթ Յոհանսոն Scarlett Johansson ամերիկացի դերասանուհի, մոդել և երգչուհի
1987 - Մարուան Ֆելաինի Marouane Fellaini բելգիացի ֆուտբոլիստ
1989 - Քրիս Սմոլինգ Chris Smalling անգլիացի ֆուտբոլիստ


== Մահեր ==
1880՝ կանադաամերիկացի աստղագետ Ջեյմս Վոթսոն
1901՝ հայ բանասեր և պատմաբան Ղևոնդ Ալիշան
1924 - նիդերլանդացի գրող Հերման Հեյերմանս
1965՝ երգիծաբան գրող Լեռ Կամսար
1968՝ մշակույթի գործիչ Տիգրան Խրլոպյան
Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
1992՝
Ռոբերտ Անանյան
Վաչագան Ավագիմյան
Մհեր Ադամյան
1997 - Հրաչյա Հովհաննիսյան (բանաստեղծ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր
2001՝ ամերիկացի գործարար կին Մերի Քեյ Էշ
2003 - Մարիո Բեկարիա,իտալացի քաղաքական գործիչ


== Տոներ ==
Անկախության օր՝
Լիբանան (Ֆրանսիայից, 1943 թ.)
Սուրինամ
Ալբանական այբուբենի օր՝
Ալբանիա և ալբանացիների սփյուռք


== Ծանոթագրություններ ==
Ռամինգեն (Վյուրտեմբերգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռամինգեն (այլ կիրառումներ) Ռամինգեն  (գերմ.՝ Rammingen (Württemberg)), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Ալբ Դունայ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1263 մարդ(ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 14,04կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 097։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Նորվեգիայի գետեր

Նորվեգիայի գետերը ունեն մի շարք առանձնահատկություններ, որոնք պայմանավորված են Նորվեգիայի աշխարհագրական դիրքով։ Երկրի գետային ցանցը համեմատաբար խիտ է։ Գետերը հիմնականում լեռնային են, խորը՝ նեղ հովիտներով և մեծաթիվ ջրանկումներով։ Գետերը ջրառատ են ամբողջ տարին։ Գետերի սնումը հիմնականում ձնանձրևային է, հաճախ էլ գետերը սնվում են սառույցի հալոցքից։ Գետերը վարարում են գարնանը և ամռան սկզբին։ Որոշ գետերի վրա կան ջրվեժներ, որոնց բարձրությունը ի գերազանցում 600 մետրը


== Նորվեգիայի գետերի ցանկը ըստ երկարության ==
Ստորև ներկայացված են Նորվեգիայի ամենաերկար գետերի ցանկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պաժերի կորպուս

Պաժերի կորպուս (ռուս.՝ Пажеский корпус, ֆր.՝ Corps des Pages), արտոնյալ զինվորաուսումնական հաստատություն Կայսերական Ռուսաստանում՝ բարձր պալատական ազնվականության և բարձր սպայական կազմի ներկայացուցիչների զավակներին զինվորական և պետական ծառայության պատրաստելու համար։
1802 թվականին վերակառուցվել է կադետական կորպուսների տիպի ուսումնական հաստատության, ուր ընդունվում էին միայն պաժերը (Եվրոպայում պալատական, որը 14 տարեկանից դառնում էր զինակիր։ Ռուսաստանում 1711 թվականից պալատական կոչում, կատարում էր ցարական ընտանիքի անդամների հանձնարարությունները)։
Հիմնադրվել է 1759 թվականին, Պետերբուրգում։ Պաժերի կորպուս ավարտածներն օգտվում էին հիմնականում գվարդիայի և հատուկ զորքերի ծառայական իրավունքներից։
Ստուդյոնայա (Կամչատկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստուդյոնայա (այլ կիրառումներ)Ստուդյոնայա (ռուս.՝ Студёная), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի թերակղզում։ Գետի երկարությունը 68 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19070000112120000015653


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գենոմային գրադարան

Գենոմային գրադարանը հանդիսանում է մեկ օրգանիզմի ամբողջ գենոմի ԴՆԹ-ի համախումբ։ Այդ ԴՆԹ-ն պահպանվում է նույնական վեկտորների պոպուլյացիաներում, որոնցից յուրաքանչյուրը պարունակում է ԴՆԹ-ի տարբեր հատվածներ։


== Գենոմային գրադարանի ստեղծում ==
Գենոմային գրադարանի ստեղծման համար ԴՆԹ-ն առանձնացնում են բջջից, այնուհետև ճեղքում են ռեստրիկտազներով, որպեսզի բաժանեն ԴՆԹ-ն որոշակի չափսերով հատվածների։ Այնուհետև այդ ֆրագմենտները ներմուծում են վեկտորի մեջ ԴՆԹ-լիգազ ֆերմենտի օգնությամբ։ Այնուհետև ԴՆԹ վեկտորը կարող է ներմուծվել տեր օրգանիզմի մեջ՝ սովորաբար աղիքային ցուպիկի (E. coli) խմորասնկերի պոպուլյացիա, որտեղ յուրաքանչյուր բջջում պարունակվում են վեկտորի պատճեններ՝ մեկ յուրահատուկ հատվածով։


== Պահպանում և կիրառության բնագավառ ==
Տեր բջջի օգտագործումը վեկտորի պահպանման համար թույլ է տալիս հեշտությամբ ամպլիֆիկացնել և գտնել գրադարանից որոշակի կլոններ վերլուծության համար։ Գենոմային գրադարանը կարելի է պահպանել երկար ժամանակ (սառեցված վիճակում)։ Անհրաժեշտության դեպքում անհրաժեշտ գեներ կամ գենոմի այլ տարրեր պարունակող ԴՆԹ-ի հատվածնեով առանձին բակտերիալ կամ դրոժային կլոններ առանձնացնում և բազմացնում են (կլոնավորում)։ Այսպիսի եղանակով կլոնավորված գենոմի հատվածները անջատում են բջիջներից և օգտագործում գենետիկայի, բժշկության (այդ թվում ժառանգական հիվանդությունների ախտորոշման), կենսատեխնոլոգիայի տեսական և գործնական տարբեր խնդիրների լուծման, ինչպես նաև գենոմների քարտեզավորման համար։

Գրադարանի սկրինինգը (անգլ․՝ Screening)` ԴՆԹ-ի կոնկրետ ֆրագմենտի հայտնաբերումը հարյուրավոր և հազարավոր այլ հաջորդականությունների միջից, իրականացվում է ԴՆԹ-հիբրիդացման մեթոդով՝ ԴՆԹ-զոնդերի օգնությամբ։ Եթե հետազոտողը գիտի ուսումնասիրվող հատվածի նուկլեոտիդների թեկուզ ոչ մեծ հաջորդականություն, նա արհեստական եղանակով սինթեզում է կոմպլեմենտար հաջորդականություն (մոտ 20 նուկլեոտիդներից կազմված պրայմեր) և նշում է այն կամ ռադիոակտիվ իզոտոպով կամ ֆլուորեսցենտային նշանով։ Գաղութներ պարունակող Պետրիի թասից բլոտինգի շնորհիվ իրականացնում են "պատճենում"՝ թասի վրա դնում են բարակ միկրոցելյուլոզային կամ այլ մեմբրան, որի վրա արտատպվում են բոլոր գաղութների հետքերը, այնուհետև քայքայում են արտատպված բակտերիաների բջիջները, հիմնային միջավայրում առանձնացնում են ԴՆԹ-ն սպիտակուցներից և իրականացնում ԴՆԹ-ի դենատուրացիա մինչև միաշղթա մոլեկուլներ։ Դրանից հետո բոլոր գաղութները մշակում են զոնդով և նայում, թե որ գաղութին է միացել զոնդը լրացուցչության սկզբունքով։ Հենց այդ գաղութն էլ կպարունակի ԴՆԹ-ի անհրաժեշտ հատվածը։
Որոշ դեպքերում հետազոտողին հայտնի չէ ԴՆԹ-ի հաջորդականությունը, որը փնտրում է, բայց նա գիտի ուսումնասիրվող սպիտակուցի ամինաթթվային հաջորդականությունը։ Քանի որ յուրաքանչյուր ամինաթթվին կարող է համապատասխանել նուկլեոտիդների մի քանի եռյակ (մեկից վեց), հավանական կոդավորող ԴՆԹ-ները կարող են լինել տարբեր։ Այդ դեպքում պատրաստվում է զոնդերի խառնուրդ, որոնք կարող են ճանաչել անհրաժեշտ հաջորդականությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռովնոե (գյուղ, Նովոուկրաինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌովնոեՌովնոե (ուկրաիներեն՝ Рівне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռովնոե գյուղում բնակվում էր 5 505 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20,4 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Չերնիկ (այլ կիրառումներ)

Չերնիկ, կարող է վերաբերել՝

Չերնիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում
Չերնիկ - գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանում
Յազինգա

Յազինգա (ռուս.՝ Язиньга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեզեն գետի ձախ ափին՝908 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000043070
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004307
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բադիշա

Բադիշա , գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի ավազանում, նրա վտակը հոսում է Արևմտյան Հայաստանի Էրզրումի նահանգի Բայուզետի գավառի Խմուրի գյուղում։


== Ծանոթագրություններ ==
891

891 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 891 թվականն է, 
IX դարի 91-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Փետրվար 2 - Աշոտ Մեծ, թագավոր
Աբդլմսեհ (բլուր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբդլմսեհ (այլ կիրառումներ)Աբդլմսեհ, բլուր Հայաստանում, Արզնի առողջարանից ոչ հեռու։
Աբդլմսեհում կա ուխտատեղի, որին բնակիչները համարում են անասունների հովանավոր։


== Ծանոթագրություններ ==
Ղարագյոզ (այլ կիրառումներ)

Ղարագյոզ, կարող է վերաբերել՝

Ղարագյոզ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում
Ղարագյոզ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում
Ղարագյոզ (ներկայացում) - ստվերների տիկնիկային թատրոնի ավանդական ներկայացում
Եֆրեմովսկի շրջան

Եֆրեմովսկի շրջան (ռուս.՝ Ефремовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տուլայի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Եֆրեմով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1649 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 63428 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 38,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Բերնարսվիլեր

Բերնարսվիլեր (ֆր.՝ Bernardswiller), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 1421 մարդ, բնակչության խտությունը` 256.96 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.53 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 26 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 949 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 752-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 197։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,2 %։ 752 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 699 անձ (367 տղամարդ և 332 կին)։ Գործազուրկ են եղել 53 անձ (29 տղամարդ և 24 կին)։ 197 անաշխատունակներից 78-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 74-ը` թոշակառուներ, իսկ 45-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Եվրոպական միասնացում

Եվրոպական միությունը միջազգային կառույց է, 27 եվրոպական երկրների միավորում։


== Եվրոպական միության անհրաժեշտությունը ==
Երկրորդ աշխարհամարտից հետո վերականգնվեց Պան-Եվրոպայի (ՀամաԵվրոպականության) գաղափարը։
Եվրոպական տնտեսական համագործակցության ձևավորման գլխավոր պատճառը հակամարտությունն էր արևմտյան և արևելյան խմբավորումների միջև։ Բացի այդ արևմտաեվրոպական երկրները փորձում էին ամրապնդել իրենց դիրքերը հետպատերազմյան աշխարհի տնտեսական կենտրոնների (ԱՄՆ, Ճապոնիա, սոցիալիստական համագործակցություն) առկայության պայմաններում։ Կար նաև միջպետական հակասությունները շտկելու անհրաժեշտություն։


== ԱՊԵՄ, ԵՏՀ, Եվրատոմ ==
1951 թ.-ին ստեղծվեց Ածխի և պողպատի եվրոպական միավորումը (ԱՊԵՄ), որի մեջ մտան 6 երկիր։
1957 թ.-ին Գերմանիան, Ֆրանսիան , Նիդերլանդները, Իտալիան, Բելգիան և Լյուքսեմբուրգը ստորագրեցին Եվրոպական տնտեսական համագործակցության (ԵՏՀ) ստեղծման վերաբերյալ պայմանագիր։ Մեծ Բրիտանիան, Դանիան, Իռլանդիան, Հունաստանը, Իսպանիան և Պորտուգալիան առավել ուշ միացան ԵՏՀ-ին։
ԵՏՀ-ի մասնակիցները հիմնեցին նաև Եվրատոմը և 1976 թ.-ից սկսած ԵՏՀ-ն, ԱՊԵՄ-ը և Եվրատոմը միավորվեցին Եվրոպական համագործակցություն կառույցի ներքո (Շտաբ-կայանը՝ Բրյուսել) ։


== Մաաստրիխտի պայմանագիրը ==
Եվրոպական ընկերակցության պետությունների ղեկավարները 1992 թ.-ին Հոլանդիայի Մաաստրիխտ քաղաքում ստորագրեցին միության վերաբերյալ պայմանագիր։ Այն ամրացնում էր տնտեսական և արժույթային միությունը, ընդհանուր արտաքին քաղաքականությունը և համագործակցությունը արտաքին և ներքին գործերի համակարգում։
1993 թ.-ից սկսած Եվրոպական համագործակցությունը վերանվանվեց Եվրոպական միություն։


== Շենգենյան համաձայնագիր ==
1985 թ.-ի Հունիսի 14-ին Շենգեն քաղաքում կնքվեց Շենգենյան պայմանագիրը։ Այն ստորագրեցին Եվրոպական տնտեսական համագործակցության անդամ 5 երկրները։ Հետագայում Շենգենյան սահմանները ընդարձակվեցին և այժմ ընդգրկում է մոտ 25 եվրոպական երկրներ։ 
Շենգենը Լյուքսեմբուրգի հարավ-արևելքում գտնվող գինեգործական քաղաքատիպ ավան է, որտեղ հատվում են Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և Լյուքսեմբուրգի սահմանները։ Ավանը հայտնի դարձավ այնտեղ կնքված համանուն պայմանագրի շնորհիվ։ 


== Աղբյուրներ ==
Համաշխարհային պատմություն 12. Հումանիտար հոսք
Սիրվե փարոս

Սիրվե փարոս (էստ․՝ Sõrve tuletorn), Էստոնիայի հնագույն փարոսներից մեկը։ Փարոսը 1646 թվականին կառուցել է դարբին Էբերտ-Դելինգսհաուզենը։ Ներկայիս շինությունը կառուցվել է 1960 թվականին։


== Պատմություն ==
Փարոսը նախապես կառուցված էր փայտից և գտնվում էր ծովի մակարդակից 34, 7մ բարձրության վրա։ Տեղի սխալ ընտրության պատճառով փարոսը կարող էր խորտակվել, այդ պատճառով էլ այն քանդվեց ու տեղափոխվեց ավելի անվտանգ տեղ։
1807 թ. փայտե շինությունը փոխարինեցին քարով, իսկ փարոսի բարձրությունն ավելացրին մինչև 35 մ։
1850 թ. փարոսի բարձրությունը դարձվեց 36, 5 մ, իսկ փարոսի կողքին պասարկող անձնակազմի համար կառուցվեցին փայտե տնակներ։
1918 թ. պատերազմական գործողությունների ընթացքում փարոսը որոշակի ավերածությունների ենթարկվեց, սակայն շուտով ամբողջովին վերականգնվեց։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում փարոսը վնասվեց ու վերակառուցվեց միայն 1949 թ.։
1960 թ. քարե շինությունը փոխարինվեց երկաթբետոնե կառույցով, ինչի արդյունքում փարոսի բարձրությունը (ծովի մակարդակից) հասավ 48 մ-ի։


== Ծանոթագրություններ ==
Լյունի (Էնայի գավառ)

Լյունի (ֆր.՝ Lugny), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Մարլ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Վերվեն է։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02444:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 126 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 82 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 52-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 30-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել 63,4%, 1999 թվականին եղել է 60,0%)։ 52 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 44-ը (30 տղամարդ և 14 կին), գործազուրկ էին 8-ից (2 տղամարդ 6)։ 30 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը՝ թոշակառուներ, 13-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ - Լյունի (ֆր.)
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Բյուրավան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի Արարատի մարզի Բյուրավան գյուղում։ Ընդգրկված է Բյուրավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Պատմություն ==

Գտնվում է Բյուրավան գյուղի մեջ։ Կառուցվել է 19-րդ դ. կեսերին։ Ուղղանկյուն հատակագծով կառույց է։ Արևելյան կողմում ուղղանկյուն հատակագծով խորանն է՝ մոտ 1 մ բարձրություն ունեցող բեմով։ Խորանին կից եղել են ուղղանկյուն հատակագծով երկու ավանդատներ, որոնցից պահպանվել է միայն աջակողմյանը։ Ունի երկու մուտք՝ արևմտյան և հարավային ճակատներում, որոնք կամարակապ են և ձևավորված են ատամնաշար քիվերով։ Կառուցված է վարդագույն տուֆով։ Եկեղեցու հարավային պատին ագուցված է 12-13-րդ դդ. խաչքար։
1920 թվականին եկեղեցին վերածվել է ակումբի, իսկ 1930-ական թթ.՝ ավերվել։ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին հիմնովին վերակառուցվել է 1992 թվականին (ճարտարապետ՝ Հրաչյա Գասպարյան)։
Եկեղեցու բակում կանգնեցված է ազատագրական պայքարի նահատակներին, 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի և 1988 թվականի երկրաշարժի զոհերին նվիրված խաչքար։
Եկեղեցու հատակագիծն ուղղանկյուն է, արևելյան մասում ավարտվում է ուղղանկյուն խորանով, մոտ մեկ մետր բարձրություն ունեցող բեմով։ Խորանին կից երկու ուղղանկյուն ավանդատներն են եղել, որոնցից պահպանվել է միայն աջակողմյանը։ Եկեղեցին ունի երկու մուտք՝ արևմուտքից և հարավից, որոնք կամարակապ են, վերևում ավարտվում են ատամնաշարով, ձևավորված քիվերով։ Արևմուտքի բարավորն ունի խաչքանդակ։


== Գրականություն ==
Մանուկյան Մ., Հայաստանի Հանրապետության մարզերը, քաղաքներն ու գյուղերը, Երևան, 2013։
Հակոբյան Ս., Արարատի մարզ, Երևան, 2010։


== Ծանոթագրություններ ==
Գագարին (մուլտֆիլմ)

«Գագարին»,  Pilot («Second Frog» animation group) կինոստուդիայի կողմից նկարահանված մուլտֆիլմ, որի ռեժիսորն է Այեքսեյ Խարիտիդին։
Մուլտֆիլմի անվանումն ընտրել է Էդուարդ Նազարովը, երբ առաջին անգամ դիտել է այն ( այդ ժամանակ դեռ մուլտֆիլմն անվանում չուներ)։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմի սյուժեն մի զվարճալի պատմություն այն մասին, թե ինչպես փոքրիկ թրթուրը, որը երազում էր թռիչքի մասին և նախանձով էր նայում թռչուններին ու թիթեռներին, անսպասելիորեն հայտնվում է թենիսի վալանի (փետրագնդակ) մեջ, որտեղից կարողանում է ժամանակից շուտ թռչել։ Բայց այս թռիչքը հիասթափեցնում է նրան, և երբ դառնում է գեղեցիկ թիթեռ, այլևս չի ցանկանում թռչել։


== Մրցանակներ ==
1994 թվական —Նիկա (կինոպրեմիա), առաջադրում անիմացիոն ֆիլմերի անվանակարգում։
1994 թվական — Առաջին մրցանակ ԿՄՖ «Ոսկե ասպետ», Տիրասպոլ (Մոլդովա)։
1995 թվական — Լավագույն դեբյուտի մրցանակ, հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակ, Ֆրանսիայի բնության նախարարության մրցանակ և ամենազվարճալի ֆիլմի մրցանակ, Մուլտիպլիկացիա «Երիտասարդություն» ֆիլմ-դեբյուտների մրցանակ (Կիև)
1995 թվական — Անիմացիոն ֆիլմերի մրցանակ, լավագույն անիմացիոն ֆիլմի մրցանակ (Ս.Պետերբուրգ)։
1995  թվական— «Ոսկե արմավենու ճյուղ» մրցանակ  կարճամետրաժ ֆիլմի համար (Կաննի կինոփառատոն)։
1995 թվական— Լավագույն դեբյուտային մրցանակ, Անսի քաղաքում տեղի ունեցած Annecy International Animated Film Festival-ում։
1996 թվական— Առաջադրվել է «Օսկարի» ։


== Տես նաև ==
Kiwi! — мультфильм о птице Киви, мечтающей летать.


== Արտաքին հղումներ ==
«Гагарин» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
Гагарин: рожденный ползать рано или поздно полетит Рецензия на мультфильм — Наталия Руденко, сайт nashfilm.ru
Анимационное кино повышенной духовности


== Ծանոթագրություններ ==