armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գրիգոր Հարությունյան (քաղաքական գործիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիգոր Հարությունյան (այլ կիրառումներ)Գրիգոր Արտեմի Հարությունյան (Հարությունով) (ռուս.՝ Григроий Артемьевич Арутинов, նոյեմբերի 7, 1900(1900-11-07), Թելավ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 9, 1957(1957-11-09), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1919)։


== Կենսագրություն ==
Նախնական կրթությունն ստացել է Թելավի գիմնազիայում։ 1919-1920 թվականներին ընդհատակյա կուսակցական-կազմակերպչական աշխատանք է տարել Կախեթի մարզում։ 1920 թվականին ձերբակալվել է և բանտում մնացել է մինչև Վրաստանում խորհրդային իշխանության հաստատումը։
1921 թվականին եղել է Վրաստանի կոմկուսի Թելավի գավառական կոմիտեի քարտուղար։ 1922 թվականին աշխատել է վրացական դիվիզիայի քաղբաժնում։ 1922-1924 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Կարլ Մարքսի անվան ժողովրդական տնտեսագիտական ինստիտուտում։ Ավարտելուց հետո, մինչև 1927 թվական կուսակցական ղեկավար աշխատանք է տարել Թբիլիսիի կազմակերպության լենինյան ռայոնում, Թելավիի գավարական կոմիտեում ևայլն։ 1927-1934 թվականներին կուսակցական ղեկավար աշխատանք է տարել ՎԿԿ ԿԿ ապարատում (գյուղբաժնի վարիչ, Բանգյուղտեսչության ժողկոմի և Կենտրոնական վերահսկիչ հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, ԿԿ կազմ-բաժնի վարիչ և քարտուղարության անդամ)։
1934-1937 թվականներին Հարությունյանը վարել է ՎԿԿ Թբիլիսիի քաղկոմի քարտուղարի պաշտոնը։ 1937-1953 թվականներին՝ ՀԿԿ Կենտկոմի առաջին քարտուղար, 1938 թվականի մայիսից նաև Երքաղկոմի առաջին քարտուղար։ Հարությունյանը եղել է ՎԿԿ ԿԿ (1930-1937), ՀԿԿ ԿԿ (1937-1953) բյուրոների անդամ, Անդրերկրկոմի բյուրոյի անդամության թեկնածու (1930-1936), 1939 թվականից ԽՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու, 1949 թվականից՝ անդամ։

1945 թվականին անհաջողությամբ դիմել է Իոսիֆ Ստալինին՝ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզը Խորհրդային Հայաստանին միացնելու խնդրանքով։
Ընտրվել է ԽՍՀՄ և ՀԽՍՀ I, II, III գումարումների Գերագույն խորհուրդների պատգամավոր։ Պարգևատրվել է Լենինի 4, Հայրենական պատերազմի I աստիճանի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։
Լավրենտի Բերիայի ձերբակալումից հետո Հարությունյանը, համարվելով Բերիայի «դրածոն», սուր քննադատության է արժանացել կուսակցության մեջ։ 1953 թ․ նոյեմբերի 28-ին ազատվեց ՀԿԿ ԿԿ առաջին քարտուղարի պաշտոնից։ Պաշտոնում նրան փոխարինեց Սուրեն Թովմասյանը։ Պաշտոնից ազատվելուց հետո աշխատել է որպես սովխոզի նախագահ Երևանի մոտակայքում։ Մահացել է Թբիլիսիում 1957 թ․ նոյեմբերի 9-ին։


== Գրականություն ==
Национальная Академия наук Республики Армения. Институт Истории. «Григорий Арутюнов жизнь и деятельность» Составители։ Нами Микоян, Грант Аветисян. Издательство «Гитутюн» НАН РА Ереван 2000г.
В. Петросян.«Время Григория Арутюняна». В 3-х томах. Ереван. 2008г.
Фильм "Григорий Арутюнов: Первый секретарь второй Республики" https://www.youtube.com/watch?v=sYCrFdKiErk
Բաշդիզա

Բաշ Դիզա կամ Բաշդիզա (ադրբ.՝ Baş Dizə), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։


== Տես նաև ==
Որդուարի շրջան


== Արտաքին հղումներ ==
Բաշդիզա բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։


== Գրականություն ==
Արգամ Այվազյան,  Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։, Երևան, ««Հուշարձան» և ՀՀ ԳԱԱ «գիտություն»», 1995 — 367, էջեր 367 — 367 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գամետ

Գամետ (հուն․՝ γᾰμετή - կին, γᾰμέτης - ամուսին), ռեպրոդուկտիվ բջիջներ են, որոնք ունեն քրոմոսոմների հապլոիդ հավաքակազմ։ Մասնակցում են գամետային և սեռական բազմացման գործընթացներին։ Երկու գամետների միաձուլման արդյունքում առաջանում է զիգոտ, որը վերափոխվում է առանձնյակի (կամ մի խումբ առանձնյակների)։ Տվյալ առանձնյակը երկու ծնողներից ժառանգում է այն գամետների միջոցով ժառանգված առանձնահատկությունները։


== Ձևաբանություն և գամետոգամիայի տեսակներ ==


===== Իզոգամ =====
Իզոգամ (հունարեն՝ isos` հավասար, gamos` ամուսնություն) սեռական պրոցեսը, երբ միաձուլվում են երկու շարժուն, իրարից մորֆոլոգիապես չտարբերվող գամետներ։


===== Անիզոգամ =====

Անիզոգամ (հունարեն՝ anisos` անհավասար) է կոչվում այն սեռական պրոցեսը, երբ միաձուլվում են երկու տարբեր չափսերի շարժունակ գամետներ։


===== Օօգամ =====

Օօգամ (հունարեն՝ oon` ձու) սեռականի ընթացքում միաձուլվում են իգական սեռական օրգանում՝ օօգոնիումում առաջացած խոշոր աշարժ ձվաբջիջը և արական սեռական օրգանում՝ անթերիդումում գոյացած մտրակներով օժտված, մանր սպերմատոզոիդները կամ անշարժ սպերմացիումները։
Տարբերվում են 2 տեսակի գամետներ՝ արական և իգական, քիչ շարժունակ արական գամետներ՝ սպերմատոզոիդներ, և մեծ անշարժ իգական գամետներ՝ ձվաբջիջներ։ Գամետների չափսերի տարբերերությունները պայմանավորված է նրանով, որ ձվաբջիջները պարունակում են սննդանյութեր, այնքան որ բավականացնի սաղմի սկզբնական ձևավորմանը։
Արական գամետներ՝ սպերմատոզոիդներ, կենդանիների և շատ բույսերի մոտ շարժուն են և սովորաբար կրում է մեկ կամ մի քանի մասերից։


== Տես նաև ==
Գամետոգենեզ
Հոմոցիտ
Ձվաբջիջ
Սպերմատոզոիդ
Փոշոտում
Սոմատիկ բջիջ


== Ծանոթագրություններ ==
Մոլլի Սանդեն

Մոլլի Սանդեն (շվեդերեն՝ Molly Sandén, հուլիսի 3, 1992(1992-07-03), Ստոկհոլմ), շվեդ երգչուհի և հաղորդավարուհի, նրա քույրերը Միմի և Ֆրիդա Սանդենները նույնպես երգչուհիներ են։


== Կարիերան ==


=== Մանկական Եվրատեսիլ 2006 ===
2006 թվականին Det finaste någon kan få երգով Մոլլին ներկայացրել է Շվեդիան Մանկական Եվրատեսիլում։ Նա գրավել է 3-րդ տեղը, որը Շվեդիայի պատմության մեջ լավագույն դեպքն է Մանկական Եվրատեսիլի ժամանակ։ Նա ստացել է 116 միավոր։ Նա հետ է մնացել միայն Ռուսաստանի մասնակիցներ՝ Տոլմաշեվի քույրերից(154 միավորով նրանք հաղթել են մրցույթում) և Բելառուսի մասնակից Անդրեյ Կունենտսից։


=== Մելոդիֆեստիվալեն ===
Սանդենը ցանկանում էր մասնակցել Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթին և նա նախ մասնակցեց Մելոդիֆեստիվալեն 2009-ին, ուր նա անցավ եզրափակիչ, բայց ստացավ միայն 2 միավոր ժյուրիի կողմից և զբաղեցրեց վերջին 11-րդ տեղը, իր Så vill stjärnorna երգով։
Հաջորդ անգամ նա մասնակցել է Մելոդիֆեստիվալեն 2012-ին ուր նա ներկայացավ "Why am I Crying?," երգով։ Նա անցավ եզրափակիչ և մրցեց Բաքու մեկնելու համար, բայց այս անգամ նա ժյուրից ստացավ 55 միավոր, իսկ հեռուստադիտողից 22 և զբաղեցրեց 5-րդ հորիզոնականը։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
2009-Samma himmel
2012-Unchained-(Շղթայազերծված)


=== Սինգլներ ===
2006 - Det finaste någon kan få (Մանկական Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթ)
2007 - Allt Som Jag Kan Ge
2007 - You Are the Music in Me|Du Är Musiken I Mig (You Are The Music In Me) feat. Օլա Սվենսոն (Ավագ դպրոցի մյուզիքլ 2)
2008 - Right Here, Right Now (High School Musical song)|Just Här, Just Nu (Right Here, Right Now) feat. Բրանդուր (Ավագ դպրոցի մյուզիքլ 2)
2008 - Keep on (Movin')
2009 - Så vill stjärnorna (Մելոդիֆեստիվալեն 2009)
2011 - Spread a Little Light
2012 - Why am I Crying (Մելոդիֆեստիվալեն 2012)
2012 - Unchained/Mirage


== Արտիստների հետ համագործակցություն ==
2006 - Julens tid är här և Մագնուս Քարլսն (Spår i snön)
2012 - A Little Forgiveness և. Քրիստափոր (Unchained)


== Ռադիո և TV շոուներ ==
2010 – My Camp Rock|My Camp Rock Scandinavia 2
2012 – Lilla Melodifestivalen 2012


== Ֆիլմագրություն և շվեդական կրկնօրինակում ==
2007 - (Ավագ դպրոցի մյուզիքլ 2) որպես Գաբրիելա Մոնտեզ (երգ)
2008 - (Ավագ դպրոցի մյուզիքլ 3) որպես Գաբրիելա Մոնտեզ (երգ)
2010 - Tangled որպես Ռապունզել (ձայն և եևգ)
2010-2012 – Good Luck Charlie(Հաջողություն Չարլի) որպես Թեդդի Դունքան
2011 - Lemonade Mouth որպես Օլիվիա Վայթ


== Պարգևներ և անվանակարգեր ==


=== Մրցանակներ ===
2012

Բլոգ մրցանակ - Տարվա բլոգային հրթիռ


=== Անվանակարգեր ===
2012

Rockbjörnen - Տարվա լավագույն արտիստուհի - տրվեց Լորինին


== Ծանոթագրություններ ==
(1400) Տիրելա

(1400) Տիրելա (անգլ.՝ Tirela), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի նոյեմբերի 17-ին Լուի Բոյերի կողմից Ալժիրում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,12171 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3845 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8589 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2014,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178696 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,55° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1400) Տիրելա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պագացանո

Պագացանո (իտալերեն՝ Pagazzano), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալներով կազմում է 1856 մարդ։ Խտությունը կազմում է 371 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0363։
Պագացանոն սահմանակից է Բարիանո, Բրիգնանո Գերա դ'Ադդա, Կարավաջո, Մորենգո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավոր սրբերն են Նազարիուսը և Ցելսիուսը։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 27-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Կարպիսակ (այլ կիրառումներ)

Կարպիսակ, կարող է վերաբերել՝

Կարպիսակ - գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Տոգուչինսկի շրջանի կազմում
Կարպիսակ - գետ Ռուսաստանում, Բուգոտակի վտակը
In Your Eyes (երգ, Ռոբին Շուլց)

In Your Eyes, գերմանացի դիջեյի և պրոդյուսեր Ռոբին Շուլցի սինգլը, որն իր մեջ ներառում է նորվեգացի երգչուհի Alida-ի վոկալը։ Թողարկվել է 2020 թվականի հունվարի 10-ին Warner Music Group լեյբլում և գրվել է Ռոբին Շուլցի, Ալիդայի, Դենիել Դեյմանի և Դենիս «Junkx» Բիրբրոդի կողմից։ Երգն ամերիկյան Dance Radio հիթ-շքերթում հասել է առաջին հորիզոնականին։


== Պատմություն ==
Երգի մասին Ռոբինը հայտարարել է սոցիալական ցանցերում դրա թողարկումից մեկ շաբաթ առաջ։
Երգի երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2020 թվականի հունվարի 10-ին Ռոբին Շուլցի պաշտոնական ալիքում։ Տեսահոլովակի սկզբում Շուլցը և Alida-ն հայտնվում են երկու ֆուտուրիստական մոտոցիկլետներով մութ սենյակում, որոնց վրա այնուհետև նստում են և սկսում փախչել գլխավոր հերոսներին հետապնդող ռոբոտներից։ Այն բանից հետո, երբ բոլոր ռոբոտները վերացվել են, Ռոբինի և Alida-ի առջև հայտնվում է ևս մեկ ռոբոտ, որը չափերով ավելի մեծ է, քան նախորդ ռոբոտները։ Ի վերջո, նրանք ոչնչացնում են դրան։


== Արձագանքներ ==
Cultr.com-ից Օլիվեր Տրայոն (անգլ.՝ Oliver Tryon) գրել է, որ «երգի վոկալը և լրացումը գտնվում են ամենաբարձր աստիճանի վրա, և դա կոմպոզիցիային տալիս է նոր մակարդակի»։


== Հիթ շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գելիեգուզան (ձոր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գելիեգուզան (այլ կիրառումներ)Գելիեգուզան, ձոր Հայկական լեռնաշխարհում։ Սրա միջով է հոսում Գելիեգուզան գետակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Երզնկայի գավառ

Երզնկա, գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթում։ Կենտրոնը Երզնկա քաղաքն էր։


== Աշխարհագրություն ==
Ուներ բերրի հողեր, հորդաբուխ ջերմուկներ, տարբեր բնական հումքեր։


== Պատմություն ==
Հայերի մեծ մասը (25500 անձ) բնաջնջվեց կամ դուրս շպրտվեց երիտթուրքերի կողմից 1915 թ.-ի Մեծ Եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1877-1878 թվականներին ուներ 1174 գյուղ՝ 180374 բնակչով, որից 8237 տուն՝ 76 220 անձ, հայեր, 6840 տուն թուրքեր, 2645 տուն քրդեր, 6190 ղզլբաշներ, 230-ը՝ հույներ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական երկրագործությունն էր։ Հայերը զբաղվում էին նաև առևտրով և արհեստներով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
1903 թվականի դրությամբ գավառում կար 11 վանք և 33 գործող ու կանգուն եկեղեցի։


== Վարչական բաժանում ==
Գավառն ուներ հետևյալ գավառակները.
Երզնկա
Կամախ
Կերճանիս
Կուրուչայ
Ղուզուջան


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնստանտին Վառլամով

Կոնստանտին Ալեքսանդրովիչ Վառլամով (մայիսի 23 (հունիսի 4), 1848, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 15 (28), 1915, Պետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն), ռուս դերասան։
Բեմական գործունեությունն սկսել է 1867 թվականին, Չիտաու-Օգարյովայի թատրոնում, խաղացել է գավառական բեմերում, 1875 թվականից՝ Ալեքսանդրյան թատրոնում, հռչակվել իբրև բնութագրական և կատակերգական խաղաոճի ռեալիստական մեծ դերասան․ համարվել է «ռուս, ծիծաղի արքա»։ Իր խաղում զուգակցել է համարձակ բուֆոնադը, կերպարների խոր հոգեբանական մշակումը, խոսքի վարպետությունը, նուրբ քնարականությունը։
Լավագույն դերերից են՝ Յաիչնիցա (Գոգոլի «Ամուսնություն»), Վառավին Մուրոմսկի (Սուխովո-Կոբիլինի «Գործ», «Կրեչինսկու հարսանիքը»), Յուսով, Գրոզնով (Ա․ Օստրովսկու «Եկամտաբեր պաշտոն», «ճշմարտությունը լավ է, բախտն՝ ավելի լավ»), Սգանարել (Մոլիերի «Դոն ժուան»)։ Կոնստանտին Ալեքսանդրովիչ Վառլամովի բարեկամներից է եղել Հ․ Աբելյանը։
Իոսիֆ Օլշանսկի

Իոսիֆ Օլշանսկի (ռուս.՝ Ольшанский, Иосиф Григорьевич, դեկտեմբերի 22, 1917(1917-12-22), Կրեմենչուգ, Պոլտավայի նահանգ, ՌԽՖՍՀ - հունվարի 12, 2004(2004-01-12), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս դրամատուրգ, սցենարիստ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Նիկոլայ Չեռնիշևսկու անվան Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտը։
1942 թվականին Տոմսկում եղել «Օկոն ՏԱՍՍ»-ի աշխատակից։
1943 թվականին ծառայել է բանակում։
1944 թվականին սովորել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում։ 1945-1949 թվականներին աշխատել է համամիութենական ռադիոյում, որպես խմբագիր։ 1949 թվականից զբաղվել է գրականության աշխատանքով։ 
Եղել է ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1958)։
Համամիութենական մրցույթի դափնեկիր է «Տունը, որտեղ ես ապրում եմ» ֆիլմի սցենարի համար (1956 թվական), Բրյուսելում և Սան Ֆրանցիսկոյում միջազգային կինոփառատոների դափնեկիր։
1960-1972 թվականներից անընդհատ սցենարիստների արվեստանոց է ղեվակավարել Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացներում։
Որդին կինոսցենարիստ և դրամատուրգ Վիկտոր Օրշանսկին է։
Մահացել է 2004 թվականին, թաղված է Խիմկինսկի գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Դրամատուրգիա ===
Կինոսցենարներ։ Մոսկվա, 1957 թվական
Կինոսցենարներ։ Մոսկվա, 1964 թվական
Ծիածանի ութ գույներ։ Պիես. Մոսկվա, 1967 թվական
Բաց դռների օր։ պիես. Մոսկվա, 1972 թվական
Երաժշտություն 11-րդ հարկում։ Պիես. Մոսկվա, 1972 թվական
Տղան մարսային դաշտից. Մոսկվա, 1973 թվական
Բրոնզե թիկնոց։ Պիես. Մոսկվա, 1976 թվական
Մամոնտի հասակով Թիմմին։ Պիես. Մոսկվա, 1976 թվական
Հրեշտակների դպրոց։ Պիես. Մոսկվա, 1976 թվական
Ի՞նչպես փրկել սպիտակ ռնգեղջյուրին։ Պիես. Մոսկվա, 1985 թվական


=== Արձակ ===
Անհաջողակը։ պատմվածք. Մոսկվա, 1966 թվական
Այդքան երկար ու կարճ կյանք։ Վեպ, Մոսկվա, 1981


=== Կինոսցենար ===
1957 թվական` Տունը, որտեղ ես ապրում եմ
1958 թվական` Հուզումնալի գիշեր
1958 թվական` Երեքը դուրս եկան անտառից
1961 թվական` Իսկ եթե սա սեր է՞
1961 թվական` Երկրագնդի առաջին օրը
1963 թվական` Տոթ
1963 թվական` Մինչ մարդը կենդանի է
1965 թվական` Ծովափի ճանապարհ
1966 թվական` Չմոռանաս... Լուգովայա կայարան
1969 թվական` Հին տունը
1969 թվական` Քրիստոնյաները
1971 թվական` Ռուբեցալի ճանապարհը
1972 թվական` Մրցարշավորդները
1972 թվական` Նայեք այս դեմքին
1973 թվական՝ Իրական և հորինվածք
1975 թվական` Հրաշքի սպասելով
1975 թվական` Այդքան երկար ու կարճ կյանքը
1978 թվական` Սև կախարդի նվերը
1978 թվական` Երկար օրերի ամիս
1980 թվական` Օղաձև ճանապարհի տունը
1981 թվական` Շավիղներ
1981 թվական` Նախագահի գիշերը
1983 թվական` Մանկատան տիրուհին
1984 թվական` Այլմոլորակայինը
1985 թվական` Քաղաքը մեր գլխավերևում
1987 թվական` Կարմիր խաչի նշանի տակ
1989 թվական` Կանայք, որոնց բախտը բերել է
1991-1992 թվականները` Անսպասելի այց


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շիրմաքարի լուսանկարը
Հնդկաստանի փողոց (Երևան)

Հնդկաստանի փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։


== Տվյալներ ==
Սկսվում է Պարոնյան փողոցից, շտապօգնության հիվանդանոցի մոտից և Հրազդան գետի կիրճին զուգահեռ հասնում Ուրուգվայի հրապարակ։
Մինչև 2017 թվականը եղել է Ձորափի փողոցի սկզբնամասը։ Երևանի ավագանու 2017 թվականի նոյեմբերի 29-ի թիվ 63-Ն որոշմամբ այն վերանվանվել է Հնդկաստանի փողոց։


== Նշանակալի օբյեկտներ ==
ՀՀ-ում Հնդկաստանի դեսպանություն
«Արամյանց» բժշկական կենտրոն


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Մարկուշի (գյուղ, Խմելնիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարկուշիՄարկուշի (ուկրաիներեն՝ Маркуші), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մարկուշի գյուղում բնակվում էր 738 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 263,57 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալտ (լարային նվագարան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալտ (այլ կիրառումներ)Ալտ, լարային աղեղնավոր երաժշտական գործիք, ջութակների ընտանիքից (ջութակ, թավջութակ, կոնտրաբաս)։ Գտնվում է ջութակի և թավջութակի միջև։ Նվագախմբերի (10-14) և լարային կվարտետների անբաժան մասն է կազմում, նաև օգտագործվում է որպես մենակատար գործիք։


== Համառոտ նկարագրություն ==
Ունի չորս լար։ Լարվածքը կվինտային է (փոքր օկտավայի դո, փոքր օկտավայի սոլ, առաջին օկտավայի ռե, առաջին օկտավայի լյա)։ Ձայնատարբերման հիմնական միջոցը լարերի վրայով աղեղը սահեցնելն է (arco), նվագելու հատուկ միջոցներից է պիցցիկատոն։ Չափսը կարող է լինել 37-42 սմ (դեկայի երկարությունը)։ Նվագելու ժամանակ գործիքը պահում են ուսի վրա։


== Պատմություն ==
Ծագել է մոտ XV դարում, մեկ այլ ՝ վիոլա ընտանիքի գործիքներից։ Այդտեղից էլ գալիս է անվանումը։ Ծագումով ՝ ջութակների ընտանիքի ամենահին գործիքն է։ Առաջին դասական տեսակները մշակվել են Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Լեհաստանում, Գերմանիայում. Իտալական վարպետները՝ Ստրադիվարիուսը և Գուարներին, ստեղծել են անզուգական և անգերազանցելի գործիքներ։ Ալտը նվագախմբերի (10-14) և լարային կվարտետնէրի (1) անբաժան մասն է կազմում։ Ալտի համար գրվել են շատ սոնատներ, կոնցերտներ, կապրիսներ։ Փոխադրվել են Նիկոլո Պագանինիի 24 կապրիսները ջութակի համար, Յոհան Սեբաստիան Բախի թավջութակի սյուիտները և ջութակի սոնատները և այլ հանրահայտ գործեր։


== Կատարողներ ==
Ալտ նվագող երաժշտին անվանում են ալտահար։
Հանրահայտ ալտահարներ.

Լայոնել Թերթիս
Վիլլիամ Փրիմրոուզ
Յուրի Բաշմետ
Տաբեա Ցիմմերման
Նոբուկո Իմաի
Ժերար Կոսսե
Լորենս Փաուեր
Մաքսիմ Ռիզանով
Քիմ Քաշքաշյան
Իդա Քավաֆյան
Աստերոիդների ցանկ (246301-246400)

Աստերոիդների ցանկ (246201-246300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (246401-246500)
 Աստերոիդների ցանկ (246201-246300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (246401-246500)
Լուկա Սինյորելլի

Լուկա Սինյորելլի(իտալերեն՝ Luca Signorelli, մոտ 1450, Կորտոնա, Արեցո, Տոսկանա, Իտալիա - հոկտեմբերի 16, 1523, Կորտոնա, Արեցո, Տոսկանա, Իտալիա), իտալացի նկարիչ։
Աշակերտել է Պիեռո դեչչա Ֆրանչեսկային, կրել Պոլլայուոյի և Պերուջինոյի ազդեցությունը։ Ստեղծագործել է Կորտոնայում, Ֆլորենցիայում, Հռոմում, Օրվիետոյում և Իտալիայի այլ քաղաքներում։ Սինյորելլիի գործերը (Վատիկանի Սիքստինյան կապելլայի որմնանկարները, 1481-1483, «Պան», 1488-1490, ոչնչացել է 1945-ին, Տոսկանայի Մոնտեոլիվեաո Մաջորե մենաստանի բակի ծածկած շրջանց սյունասրահի, 1497 Սինյորելլի Օրվիեաոյի տաճարի Սան Րրիցիո կապելլայի, 1499—1504, որմնանկարները առանձնանում են կերպարների առնական ուժով ու հերոսականությամբ։
Մարդկային մարմնի ձևերն ու շարժումը Սինյորելլի արտահայտել է ընդգծված ծավալայնությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դանթե Էքզամ

Դանթե Էքզամ (անգլ.՝ Dante Exum, ծնվել է 1993 թվականի հուլիսի 13-ին Մելբուրնում, Վիկտորիա, Ավստրալիա), ավստրալիացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Խաղում է խաղարկողի և հարձակվող պաշտպանի դիրքում։ 2014 թվականի ԲԱԱ դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Յութա Ջազ» ակումբի կողմից, 5-րդ համարի ներքո։


== Կարիերա ==
2012 թվականին Էքզամը Ավստրալիայի հավաքականի կազմում խաղացել է բասկետբոլի աշխարհի առաջնությունում (պատանիներ մինչև 17 տարեկան) և 2013 թվականին բասկետբոլի աշխարհի առաջնությունում (պատանիներ մինչև 19 տարեկան)։ 2013 թվականին Էքզամը միջինիում հավաքում էր 18,2 միավոր և 3,8 փոխանցում։
Էքզամը 2013 թվականի ապրիլին հրավիրվել է երկրի հավաքական Nike Hoop Summit առաջնությունում մասնակցելու համար։ Այդտեղ նա հավաքել է 16 միավոր, 2 անդրադարձ և 3 փոխանցում։
2014 թվականի հունվարի 24-ին ԲԱԱ-ի դրաֆթին առաջադրում է իր թեկնածությունը։


== Կարիերան ԲԱԱ-ում ==
2014 թվականի հուլիսի 12-ին 3,9 միլիոն դոլարի պայմանագիր է կնքել «Յութա» ակումբի հետ։ Նաև պայմանագրեր է կնքել Ադիդաս և Red Bull հովանավորների հետ։
Դանտեն մասնակցել է Լաս Վեգասում կայացած ԲԱԱ-ի ամառային լիգային։ 5 խաղերում միջինը հավաքել է 7,2 միավոր, 2,6 անդրադարձ և 2,8 փոխանցում։
ԲԱԱ-ում նրա դեբյուտը տեղի է ունեցել 2014 թվականի հոկտեմբերի 29-ին «Հյուստոն Ռոքեթս»-ի դեմ խաղում, որտեղ նա հավաքեց 5 միավոր, կատարեց մեկ փոխանցում և մեկ խլում։ Երեք օր անց «Ֆինիքս Սանս» ակումբի դեմ խաղում Էքզամը հավաքեց 10 միավոր, իսկ 2015 թվականի հունվարի 2-ին նա սահմանեց իր արդյունավետության ռեկորդը, «Ատլանտա Հոքս»-ի դեմ խաղում հավաքելով 13 միավոր։


== ԲԱԱ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ-Օֆ ===


== Անձնական կյանք ==
Նրա հայրը՝ Սեյլիս Դանտե Էքզամը Մայքլ Ջորդանի հետ բասկետբոլ է խաղացել Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
FIBA.com Profile
Գրոզնոե (ավան, Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳրոզնոեԳրոզնոե (ուկրաիներեն՝ Грозне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Գրոզնոե ավանում բնակվում էր 90 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Յումա շրջան (Արիզոնա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յումա շրջան (այլ կիրառումներ)Յումա (անգլ.՝ Yuma County), ԱՄՆ Արիզոնա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 14.294 կմ² է, բնակչության թվաքանակը` 195.751. (2010 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Յումա քաղաքը։ Կազմավորվել է 1864 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրի (Էնայի գավառ)

Ուրի (ֆր.՝ Houry), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառի Վերվեն կանտոնում (Վերվեն շրջան)։ 
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02384։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 63 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 140 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 30-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 10-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 72,0 %, 1999 թվականին եղել է 69,8%)։ 30 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 25-ը (15 տղամարդ և 10 կին), գործազուրկ էին 5 մարդ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 10 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը՝ թոշակառուներ, 3-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Ուրի (ֆր.)
Մկրտիչ Մկրյան (մարզիկ)

Մկրտիչ Մկրյան(թուրքերեն՝ Mıgırdiç Mıgıryan, սեպտեմբերի 12, 1882(1882-09-12), Սկյուտար, Ստամբուլի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 20-րդ դար), Ստոկհոլմի 1912 թվի 5-րդ օլիմպիական խաղերին մասնակից հայ մարզիկ, որը մասնակցել է Օսմանյան Թուրքիայի կազմում։


== Կենսագրություն ==
Մկրտիչ Մկրյանը սովորել է Կոստանդնուպոլսի հեղինակավոր Քինգ քոլեջում։ Դասընկերն է եղել հետագայում այլ օլիմպական մարզիկ Վահրամ Փափազյանը։
Երբ Թուրքիան 1911 թվականին միացավ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեին (ՄՕԿ), Թուրքիայի օլիմպիական կոմիտեի Սելիմ Սիրի Թարխանը, տեղական Ikdam և Sabah թերթերում հայտարարություն տեղադրեց 1912 թվականի Ստոկհոլմի Օլիմպիական խաղերին մարզիկներ հավաքագրելու համար։ Մկրտիչ Մկրյանը արձագանքեց և հայտնեց իր ցանկությունները մասնակցելու խաղերին։
Ի տարբերություն Վահրամ Փափազյանի Մկրյանը հարուստ ընտանիքից էր, և կարողացավ Ստոկհոլմ մեկնելու և այլ մարզական ծախսերը հոգալ։


== Օլիմպիական խաղերում ==
Մկրտիչ Մկրյանը և Վահրամ Փափազյանը, դարձել են առաջին հայ մարզիկները, ովքեր մասնակցել են Օլիմպիական խաղերին, իսկ նրանց հետ նաև ազգությամբ հույն Ալեկո Մոուլլոսը, դարձել են Օսմանյան կայսրության միակ ներկայացուցիչները օլիմպիական խաղերում։ Մկրտիչ Մկրյանը Թուրքիայի օլիմպիական թիմի կազմում մասնակցել է 5 մարզաձևերով։


=== Արդյունքներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Վիշկովկա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)

Վիշկովկա (ուկրաիներեն՝ Вишківка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1855 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վիշկովկա գյուղում բնակվում էր 115 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,738 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 155,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ելենա Վասիլևսկայա

Ելենա Վասիլևսկայա (ռուս.՝ Еле́на Васи́льевна Василе́вская, փետրվարի 27, 1978(1978-02-27), Եկատերինբուրգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս վոլեյբոլիստ, Ռուսաստանի ազգային հավաքականի անդամ (1997-2001)։


== Արտաքին հղումներ ==
Ելենա Վասիլևսկայայի պրոֆիլը uralochka-vc.ru կայքում Archived 2009-03-05 at the Wayback Machine.
Ելենա Վասիլևսկայայի պրոֆիլը uralochka-vc.narod.ru կայքում Archived 2008-01-26 at the Wayback Machine.
Ելենա Վասիլևսկայայի լուսանկարները intercity.or.jp կայքում Archived 2002-02-22 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Կրետինիզմ

Կրետինիզմ (ֆր.՝ cretinisme, cretin — կրետին, ապուշ, տկարամիտ, թուլամիտ), հիվանդություն, առաջանում է վահանագեղձի գործունեության խանգարումից և բնորոշվում է ֆիզիկական ու հոգեկան (մտավոր) զարգացման կասեցմամբ։


== Պատճառներ ==
Կրետինիզմի պատճառները կապված են հողում և ջրում յոդի բնական (էկզոգեն) պակասության կամ էնդոգեն անբավարարության հետ։ Հիվանդությունն արտահայտվում է մարդկանց ու կենդանիների վահանագեղձի չափերի մեծացումով։


== Տարածման վայրեր ==
Հաճախ տարածված է լեռնային վայրերում՝ Ալպեր և Պիրենեյներ (Եվրոպա), Հիմալայներ (Ասիա), Կորդիլիերներ (Հարավային Ամերիկա)։ Իջվի կղզու ինն հազար բնակիչների 1,1 %-ի մոտ առկա է այս հիվանդությունը։


== Արտահայտում ==
Կրետինիզմով տառապողների մարմնակազմվածքն անհամաչափ է. վերջույթները կարճ են, ոտքերը ծուռ, դաստակները լայն, մատները կարճ, դեմքը փքված, ճակատը նեղ, քիթը թամբաձև, ակնախոռոչները խոր, ականջները մեծ։ Լեզուն լայն է և բերանում չի տեղավորվում, ատամները քիչ են։ Մաշկը գունատ է, չոր, մազածածկույթն աղքատ։ Հաճախակի լինում են աճուկային ու պորտային ճողվածքներ։ Սեռական օրգանները, ինչպես նաև երկրորդային սեռական հատկանիշները թերզարգացած են, նյութափոխանակությունը՝ խանգարված, լսողությունը՝ թույլ։ Հիվանդները դանդաղաշարժ են, քնկոտ, որևէ աշխատանք կատարելու անընդունակ։ Խանգարված է նաև խոսակցական ակտը։
Բուժվում է վահանագեղձի անբավարարությունը կոմպենսացնող պատրաստուկների միջոցով՝ թիրեիդին կամ տրիյոդ թիրոզին։ Կանխարգելումը կատարվում է ջրի և սննդի յոդացում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սունիթի Չաթերջի

Սունիթի Կումար Չաթերջի (সুনীতিকুমার চট্টোপাধ্যায়, նոյեմբերի 26, 1890(1890-11-26), Shibpur, Հոուրահ, Presidency division, Բենգալյան նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - մայիսի 29, 1977(1977-05-29), Կալկաթա, Հնդկաստան), հնդիկ բանասեր-արևելագետ, հասարակական գործիչ։ Ժամանակակից հնդկական լեզվաբանության հիմնադիր։ Կալկաթայի համալսարանի պրոֆեսոր (1922 թվականից), հումանիտար գիտությունների գծով Հնդկաստանի ազգային պրոֆեսոր (1964 թվականից), Դելիի գրական ակադեմիայի պրեզիդենտ (1969 թվականից), Արևմտյան Բենգալիայի օրենսդիր խորհրդի նախագահ (1952-1965), Եվրոպայի, Ասիայի, Ամերիկայի մի շարք գիտական հաստատությունների և ընկերությունների պատվավոր անդամ, Միջազգային հնչյունաբանական միության (Լոնդոն) նախագահ, Հնդկա-Խորհրդային մշակութային ընկերության արևմտաբենգալական բաժանմունքի նախագահ (1969 թվականից)։ Լոնդոնի և Փարիզի համալսարաններում, Կոլեժ դը Ֆրանսում և Արևելյան կենդանի լեզուների դպրոցում (1919-1922) հետևել է հնդեվրոպական, հնդկական, իրանական, սլավոնական, ավստրա-ասիական և դասական լեզվաբանության դասընթացներին։ Բենգալերեն, անգլերեն, հինդի և սանսկրիտ լեզուներով հրատարակել է մոտ 900 աշխատություն, որոնցում անդրադարձել է բենգալերենի հնչյունաբանության ու ձևաբանության պատմությանը, հնդարիական լեզուների՝ հատկապես պրակրիտների զարգացմանը, սուբստրատի (դրավիդյան և ավստրա-ասիական) ազդեցությանը, միջին և նոր հնդարիական լեզուների բառապաշարին և այլն։ «Բենգալերենի ծագումն ու զարգացումը» (1926) աշխատությամբ սկզբնավորել է հնդկական լեզուների պատմական ուսումնասիրությունը։ Չաթերջիի լեզվաբանական հետազոտությունները հիմնված են հնէաբանության, մարդաբանության, ազգագրության, պատմության, փիլիսոփայության և մշակույթի տվյալների վրա։ Չաթերջին գրել է նաև ուղեգրություններ։ Կապված լինելով Կալկաթայի հայ համայնքի հետ՝ ուսումնասիրել է հայերենը, մասնավորապես գրաբարը, տպագրել հոդվածներ հայոց լեզվի, պատմության և մշակույթի վերաբերյալ, անդրադարձել «Սասունցի Դավիթ» էպոսին։ 1966 թվականին այցելել է խորհրդային Հայաստան։


== Ծանոթագրություններ ==
Թամարիսի

Թամարիսի (վրաց.՝ თამარისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 320 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 12 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1399 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քեզ, գոված մուսա, ես չեմ ճանաչում…

«Քեզ, գոված մուսա, ես չեմ ճանաչում…», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, գրության թվականը հայտնի չէ։


== Պատմություն ==
Ինքնագիրը պահվում է Թումանյանի ընտանիքի արխիվի № 10 ծոցատետրում, որտեղ եղած նյութերը վերաբերում են 1891-1892 թվականներին։ Այստեղից ենթադրվում է, որ բանաստեղծությունը ևս գրված է նույն ժամանակ։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1972 թվականին լույս տեսած Բանբեր Երևանի համալսարանի ամսագրի առաջին համարի 154-րդ էջում, որտեղ հրատարակող Ա․ Ինճիկյանը գրության հավանական թվականը համարում է 1895-ը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջոն Վիքլիֆ

Ջոն Վիքլիֆ (անգլ.՝ John Wycliffe, 1320-ականներ, Hipswell, Richmondshire, Նորդ Յորքշիր, Նորթ Յորքշիր, Անգլիա - դեկտեմբերի 31, 1384, Lutterworth, Harborough, Լեստերշիր, Լեստերշիր, Անգլիա), անգլիացի աստվածաբան։ Նա եղել է առաջիններից մեկը, որ թարգմանել է Աստվածաշունչը բոլորին հասանելի անգլերենով։ Այն հայտնի է որպես «Վիքլիֆի Աստվածաշունչ»։ Նրա անունը կրող միսիոներական գործակալությունը շարունակում է թարգմանել ձեռագրերը աշխարհի տարբեր լեզուներով։ 
Վիքլիֆը գրել է, որ աշխարհիկ իշխանություն ստանձնելու Հռոմի Պապի ձգտումները որևէ կերպով չեն հենվում Աստվածաշնչի վրա, և որ միայն Աստվածաշունչը պետք է լինի քրիստոնեական հավատքի հիմքը։
Ջոն Վիքլիֆի ընտանիքը ցածր սոցիալական դասից էր, ինչը նշանակում էր, որ նրանք շատ հարուստ չէին, բայց նրանք նաև աղքատ չէին։ Ավելի ուշ Վիքլիֆի մեծանալուց հետո, նա հաճախել է Օքսֆորդի համալսարան, որտեղ նա ստացել է աստվածաբանության բակալավրի աստիճան։ 1361 թվականին նա ստացել է Օքսֆորդի քոլեջի մագիստրոսի կոչում։ Նրան նաև տրվել է Լինքոլնշիրի եկեղեցական ծուխը, ինչը նշանակում էր, որ նա պիտի հրաժարվեր մագիստրոսի աստիճանից։ Նա իր կյանքի մեծ մասն ապրել է Օքսֆորդում, որպես ռեկտոր տեղական եկեղեցիներում։ Նրա որոշ գաղափարներ չէին ընդունվում եկեղեցու կողմից, բայց նա ուներ Հովհան Գոնտիացու աջակցությունը, ով այդ ժամանակ ղեկավարում էր Անգլիան և օգտագործում էր Վիքլիֆի գաղափարները սեփական շահի համար։
Վիքլիֆը պնդել է, թե եկեղեցականները պետք է ապրեն աղքատության մեջ և ինքն էլ մի քանի անգամ հրաժարվել է իր ունեցվածքից և ապրել աղքատի կյանքով։ Սակայն ոչ բոլորն էին համաձայն այս գաղափարին։ Իր ուշ գրվածքներում նա գրել է, որ Աստվածաշունչը եկեղեցական կրոնի, այլ ոչ թե եկեղեցու իշխանությունն է։ 1382 թվականին Վիքլիֆի հետևորդները` «լոլարդները» օգնել են նրան թարգմանել Աստվածաշունչը։ Անգլիական եկեղեցու առաջին անդամները նրան անվանել են առաջին մեծ ռեֆորմիստ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կեռնու (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կեռնու (այլ կիրառումներ)Կեռնու շրջան (էստ․՝ Kernu vald), շրջան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Հաիբա գյուղը։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 2288 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 13,1 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
Կոշարսկայա

Կոշարսկայա (ռուս.՝ Кошарская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալմիկիա հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Զելմեն գետի ձախ ափում 49 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է, ավազանի տարածքը 44,3 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Զելմեն գետի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Բեսստոչնիե շրջանից մինչև Տերեկա Դոնա և Վոլգա գետեր։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 07040000112108200000132
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108200013
Ավազանի կոդը - 07.04.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Յալցովկա

Յալցովկա (ուկրաիներեն՝ Ялцівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1589 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յալցովկա գյուղում բնակվում էր 220 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1025 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 214,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ուգլի (գյուղ, Կովելի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւգլիՈւգլի (ուկրաիներեն՝ Угли), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ուգլի գյուղում բնակվում էր 249 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,828 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 300,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իլեիս

Իլեիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վեռետինե

Վեռետինե (էստ․՝ Veretinä), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գայֆուլինսկոե

Գայֆուլինսկոե (ռուս.՝ Гайфуллинское, բաշկիրերեն՝ Ғәйфулла), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 43 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տրավնիկ (համայնք, Բոսնիա և Հերցեգովինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տրավնիկ (այլ կիրառումներ)Տրավնիկ համայնք (բոս․՝  և խորվ.՝ Opština Travnik, սերբ.՝ Општина Травник), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Տրավնիկ քաղաքը։


== Բնակչություն ==
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվում է 70 747 մարդ։


== Տես նաև ==
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Савезни завод за статистику и евиденцију ФНРЈ и СФРЈ, попис становништва 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. и 1991. године.


== Արտաքին հղումներ ==
Saopćenje Federalnog saveza za statistiku 9.septembar 2009. godine
Տրավնիկ համայնքի պաշտոնական կայքէջ (բոսն.)
Սոճու կոն (Ֆաբերժեի ձու)

«Սոճու կոն» (ռուս.՝ Сосновая шишка), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Կելխի 7 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում ռուս արդյունաբերող Ալեքսանդր Կելխի համար։ Այն ստեղծվել է 1900 թվականին։ Ոսկերչական ձուն Ալեքսանդր Կելխը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ Վարվառա Կելխին։
Այսօր «Սոճու կոն» ոսկերչական ձուն գտնվում է Ջոան Քրոկի մասնավոր հավաքածուում (Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ)։


== Դիզայն ==
«Սոճու կոն» ոսկերչական ձվի մակերևույթի գիլիոշինային է՝ պատված կիսաթափանցիկ կորալային կապույտ էմալով։ Մակերևութը պատված է պլատինե ծաղկաշղթաներով և զարդաքանդակներով։ Դրանք էլ իրենց հերթին պատված են ադամանդներով։ Ձվի գագաթին չորս խոշոր ադամանդով ստեղծվել է քառատերև երեքնուկ (Հարության խորհրդանիշը), որի յուրաքանչյուր «թերթիկի» վրա գրված է թիվ. իրար հետ կարդալիս ստացվում է ստեղծման տարեթիվը՝ «1900»:
Մյուս գագաթի ադամանդի տակ չի պահպանվել Վարվառա Կելխի միացագիրը՝ «В.К.»: Հնարավոր է, որ այդ միացագիրն ունեցել է նույն տեսքը, ինչ որ  «Տախտակադրվագներով ձուն»։


== Անակնկալ ==
«Սոճու կոն» ոսկերչական ձվի անակնկալը մեխանիկական փղիկ է։ Վերջինս պատրաստված է արծաթից, ոսկուց, կարմիր և կանաչ էմալից։ Այն զարդարված է վեց ադամանդով՝ յուրաքանչյուր կողմից երեքական։ Ժանիքները պատրաստված են փղոսկրից։ Ադամանդներից մեկը թաքցնում է բանալիով աշխատող մեխանիզմի անցքը։ Լարելուց հետո փղիկը դանդաղորեն քայլում է, գլուխն է շարժում և թափահարում է պոչը։ Փղի վրա նստած է կենդանավարը։


== Պատմություն ==
«Սոճու կոն» ոսկերչական ձուն պատրաստվել է Ֆաբերժեի ընկերությունում՝ 1900 թվականին։ Ալեքսանդր Կելխը ձուն կնոջը՝ Վարվառա Կելխին է նվիրել նույն թվականի Զատկի տոնին։
1929 թվականին ձուն վաճառվել է ԱՄՆ-ի մի կոլեկցիոների։ Քրիստիս աճուրդի տանը, որն անցկացվում էր 1989 թվականին Ժնևում՝ 3,1 միլիոն դոլարով այն ձեռք է բերում Ջոան Քրոգը։ Ավելի ուշ նա New York Times-ին պատմում է. «Ես հիացած էի, երբ ինձ հայտնեցին, որ ձեռք եմ բերել այն»։
1997 թվականին Նյու Յորքում Քրիստիս աճուրդի տանը ձուն հանվում է վաճառքի, սակայն չի վաճառվում, քանի որ ոչ մեկը չառաջարկեց 2,8 միլիոն դոլարից ավելին, այն դեպքում, երբ նախնական այն գնահատվել էր 3,5-4,5 միլիոն դոլար։


== Տես նաև ==
Ֆաբերժեի ձվեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սոճու կոն ձվի մասին
Բոնդարիևկա (գյուղ, Վեսելինովոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոնդարիևկաԲոնդարիևկա (ուկրաիներեն՝ Бондарівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոնդարիևկա գյուղում բնակվում էր 152 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,558 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուլտիվացում

Կուլտիվացում (ուշ լատ` cultiva [կուլտիվա] - մշակում եմ), մշակված հողի փխրեցումը ( առանց շրջելու) մոլախոտերի ոչնչացման հետ միասին։ Կուլտիվացմման շնորհիվ բարելավվում է հողի օդային և ջրային ռեժիմը, ուժեղացվում դրա միկրոօրգանիզմների գործունեությունը, ապահովվում են առավել նպաստավոր պայմաններ մշակովի բույսերի սերմերի համաչափ ծլման, աճման և զարգացման համար։ Կուլտիվացումը հողի մակերևույթին ստեղծում է փուխր շերտ, որը արգելակում է մազանոթներով խոնավության վեր բարձրանալուն և ինտենսիվ գոլորշացմանը, հարթեցնում է վարած հողը։ Կուլտիվացումը մոլախոտերի դեմ պայքարելու արդյունավետ միջոց է։ Փխրեցումը կատարվում է կուլտիվատորներով։ Կուլտիվացումը լինում է համատարած, երբ մշակվում է դաշտի ողջ մակերեսը, և միջշարքային, երբ փխրեցվում են միայն միջշարքերը։ Համատարածը կիրառվում է աշնանավարը և ցելը մշակելիս։ Աշնանավարը մշակում են վաղ գարնանը, որպեսզի փխրեցվի ձմռան ընթացքում ամրացած հողի շերտը, ուժեղացվի աերացիան, արագացվի հողի տաքացումը ու ոչնչանան մոլախոտերի ծիլերը։ Գարնան նախացանքային կուլտիվացումը կատարվում է ակոս հանելուց մի քանի օր հետո, որպեսզի մոլախոտերի ծիլերը ոչնչացվեն և փուխր հողի տակ նպաստավոր պայմաններ ստեղծվեն սերմերի աճի համար։ Մոլախոտերի դեմ պայքարելու համար ուշ գարնանացան կուլտուրաների աշնանավարը փխրեցնում են 2-3 անգամ։ Կուլտիվացումը մեծ նշանակություն ունի հատկապես երաշտի ենթակա շրջաններում, որտեղ հողը շրջելիս խոնավության մեծ կորուստ է նկատվում։ Հողի մակերևույթը լավ հարթեցնելու և խոնավությունը պահպանելու նպատակով, փխրեցնելուն զուգընթաց, այն տափանում են։ Ցելի առաջին կուլտիվացում գարնանը կատարում են մեծ խորությամբ (10-12 սմ), հաջորդների խորությունն աստիճանաբար կրճատում են մինչև 6-8 սմ։
Թարգմանչուհին

«Թարգմանչուհին» (անգլ.՝ The Interpreter), Սիդնեյ Փոլակի գեղարվեստական ֆիլմը, իր վերջին աշխատանքը որպես ռեժիսոր։


== Սյուժե ==
Ֆրանսերենի և իսպաներենի սինխրոն թարգմանչուհի Սիլվիա Բրումը (Նիկոլ Քիդմանը) աշխատում է Նյու-Յորքում ՄԱԿ-ի գրասենյակում։ Նա պատահաբար լսում է մի խոսակցություն ՄԱԿ-ի դահլիճներից մեկում։ Դավադիրները Մաթոբո աֆրիկական երկրի բռնակալ ղեկավարի՝ դոկտոր Էդմոն Զուանիի սպանությունն են պլանավորում, ով մի քանի օրից պատրաստվում է ելույթ ունենալ անսամբլեայում։ Երբ Սիլվիան հայտնում է այդ մասին ՄԱԿ-ի անվտանգության ծառայությանը, նա գաղտնի ծառայության աշխատակիցների ուշադրության կենտրոնում է հայտնվում, ում պարտականությունն է առաջին դեմքերի ուղեկցությունը և նրանց անվտանգությունը։
Հետագայում պարզվում է, որ Սիլվիան ծնվել է Մաթոբոյում, իսկ իր ծնողներն ու փոքր քույրը մահացել են Զուանի զինյալների ականից, այսպիսով կան բոլոր հիմքերը ենթադրելու, որ Սիլվիան ներգրավված է պատրաստվող սպանության մեջ։
Չնայած, որ Սիլվիայի ավագ եղբայր Սայմոնը զոհվում է ֆիլմի սկզբում, գաղտնի ծառայության աշխատակիցները կարծում են, որ նա կարող է կապված լինել այս դեպքի հետ. Գործը վարում է մի խուզարկու (Շոն Փեն), որը հետագայում սիրահարվում է Սիլվիային։


== Երաժշտություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Թարգմանչուհին Archived 2012-02-01 at the Wayback Machine. movies.about.com կայքում (անգլ.)
պաշտոնական կայք (անգլ.)
Սիդնեյ Պոլլակին հաջողվեց անել այն, ինչ չկարողացավ Ալֆրեդ Հիչքոքը։ Ազատություն Ռադիոկայան [1]
ՓյուԴըՓայ

ՓյուԴիՓայ (անգլ.՝ PewDiePie, հոկտեմբերի 24, 1989(1989-10-24), Գյոթեբորգ), իրական անունը Ֆելիքս Արվիդ Ուլֆ Շելբերգ, շվեդ Յութուբեր է, աշխարհում երկրորդ ամենաշատ բաժանորդներ ունեցող ալիքն է Յություբում։
Նա խաղում և մեկնաբանում է սարսափ ժանրի և արկածային խաղեր։ Նա նաև իր ալիքում տեղադրում է հումորային ժանրի այլ բազմաթիվ վիդեոներ։
2019 թվականի ապրիլի 4-ի դրությամբ Ֆելիքսը ունի 92,936,142 բաժանորդ և 20,992,451,870 դիտում։ Նա այժմ պայքարում է T-Series յութուբյան ալիքի դեմ, որը երկրորդ ամենաշատ բաժանորդ ունեցող ալիքն է աշխարհում։ 2019 թվականի ապրիլի 4-ի տվյալներով Ֆելիքսը գերազանցում է T-Series ալիքին ավելի քան 330,000 բաժանորդներով։


== Վաղ կյանքը ==
Ֆելիքս Արվիդ Ուլֆ Շելբերգը ծնվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 24ին Շվեդիայի Գյոտեբորգ քաղաքում։ Ավարտել է Գյոտեբորգի ավագ դպրոցը, սովորել է Չալմերս Տեխնոլոգիական Համալսարանում։


== Պատմություն ==
ՓյուԴիՓայը ստեղծել է իր Յութուբյան ալիքը 2010 թվականի ապրիլի 29-ին։ 2012-ի հուլիսի 11-ին նրա ալիքի բաժանորդագրությունների թիվը հասավ 1 միլիոնի։ 2013-ի ապրիլին նրա ալիքը արդեն ուներ 6 միլիոն բաժանորդ։ 2013 թվականի վերջին նրա ալիքին ամեն 1 վայրկյանում բաժանորդագրվում էր 1 հոգի։ Նա ստացել է շատ մրցանակներ։ Դեմ է արտահայտվել Յութուբի մեկնաբանությունների նոր համակարգին։
Նա հրաժարվում էր ընդունել մոնտաժողի կամ այլ մեկի, ով նրան կօգներ՝ ասելով "Ես ուզում եմ, որ Յութուբը մնա Յութուբ":
2018 թվականից նա ունի 2 մոնտաժող` Բրեդ և Սայվ։


== Հետաքրքիր ==
Նրա նոր հաղորդաշարերն են՝ LWIAY (Լըուայ), You Laugh You Lose (Եթե ծիծաղես, կպարտվես), PewNews (Փյու Նորություններ), Meme Review (Մեմերի Գնահատում), Book Review (Գրքերի Գնահատում), Cringe Tuesdays։
Նա իր բաժանորդներին անվանում է Bro (եղբայր), և նրա բաժանորդների ամբողջությանը անվանում է Bro Army (Եղբայրների Բանակ) կամ 9 year old Army (9 տարեկանների բանակ)։
Նա ունի շատ հորինված կերպարներ, օրինակ Mr. Chair (Պարոն Աթոռ), Stephano արձանիկը, Jennifer քարը, Skully գանգը, Bessy The Beast-ը, Gloria Borger ու Poppy Harlow լրագրողները և այլն։
Նա բացի սարսափ խաղերից խաղում է նաև զվարճալի խաղեր (Happy Wheels, McPixel...)։
Որոշ աղբյուրների համաձայն Ֆելիքսի ամբողջ կարողությունը կազմում է 20 միլիոն ԱՄՆ դոլար։
Նա ունի Իտալացի ընկերուհի ՝ Մարցիա Բիսոնին (Marzia Bisognin), ով նույնպես Յութուբեր էր մինչև 2018թ. Հոկտեմբերի 23ը։
Նա ունի մոպս ցեղատեսակի 2 շուն՝ Էդգար և Մայա անուններով, ունեցել է Սլիփփի անունով դոդոշ։
2014 թ․ Օգոստոսի 29ից նա արգելափակեց իր վիդեոներում մեկնաբանություն թողնելու հնարավորությունը (այժմ արդեն բաց է), պատճառը մեկնաբանություններում առկա սպամն էր և ինքնագովազդը։
2015 թվականի ընթացքում նկարահանել է Scare Pewdiepie շոուն, որը բաղկացած է 10 էպիզոդներից։ Այն հասանելի է միայն YouTube Red տիրույթում։
Շոուի 2րդ մասի նկարահանումներից հետո այն չհրապարակվեց Ֆելիքսի` ենթադրյալ նացիստ լինելու սկանդալից և adpocalipse-ից հետո։


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆելիքսի պաշտոնական ալիքը
Ֆելիքսի պաշտոնական սաբռեդդիթը


== Ծանոթագրություններ ==
Սինեգորսկ (Կրասնոդարի երկրամաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍինեգորսկՍինեգորսկ (ռուս.՝ Синегорск), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Աբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 964 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վարակերտ

Վարակերտ (հայտնի է նաև Վերին Գետ անունով), միջնադարյան խոշոր հայաբնակ գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Որդուարի շրջանի տարածքում՝ Գեղերեցիկ գյուղատեղից ներքև, Ագուլիսից 1-1,5 կմ հյուսիս, նեղ ձորակի մեջ։


== Պատմություն ==
Գտնվում էր պատմական Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհի Գողթն գավառում։ 19-րդ դարում միացել և դարձել էր Ագուլիս քաղաքի թաղամասերից մեկը, որտեղ բնակվում էր 53 հայ ընտանիք։ Ունեցել էր մոտ 50-60 բնակելի և այլ շինություններ։ 1920-ական թվականներից հետո ավերակների էր վերածվել։


== Հուշարձաններ ==
Գյուղից մոտ 2,5 կմ դեպի հյուսիս, գետի ափին էր գտնվում 12-13-րդ դարերին վերագրվող «Խաչքար» կոչվող սրբատեղին։ Ժամանակի ընթացքում ավերվել էր սրբատեղի մատուռը։ Ըստ վկայության, այժմ սրբատեղից տեսանելի էր միայն մի մեծ քար, որի վրա քանդակված էին մի քանի խաչի պատկերներ։


== Տես նաև ==
Գողթն
Որդուարի շրջան
Վասպուրական
Օրդուբադ
Վերին Ագուլիս
Ներքին Ագուլիս


== Ծանոթագրություններ ==
Հարի Ավենս

Հարի Ավելնս (հոկտեմբերի 21, 1910(1910-10-21), Վեցպիեբալգա, Լատվիա - դեկտեմբերի 27, 1976(1976-12-27)), խորհրդային և լատվիական դերասան։


== Կենսագրություն ==
Հարի Ավենսը ծնվել է 1910 թ հոկտեմբերի 21-ին Ցեսիսական գավառի Վեցպիեբալգայական մարզում, գյուղացու ընտանիքում։
Ավարտել է Ցեսվայական միջնակարգ դպրոցը (1928 թ) և Է․ Ֆելդանիսի թատերական դասընթացները Ռիգայում(1931 թ)։ Սովորել է Լատվիայի համալսարանի իրավագիտության և ժողովրդա-տնտեսական ֆակուլտետներում։
Եղել է պետական թատրոնի դերասան (1930-1938 թթ)։ Աշխատել է գերմանական բանակի զին-կառուցման մասում, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը ավարտվելուց հետո ստուգվել է Լենինգրադի մոտ գտնվող ֆիլտրացիական ճամբարում։
Նկարահանվել էր ֆիլմերում, հաճախ հրավիրվում էր նկարահանվելու ոչ մեծ դերերում ռեժիսորների կողմից։ Ակտիվության գագաթնակետը համարվում են 1950-ական և 1960-ական թվականները։
Մահացել է 1976 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Ռիգայում, թաղվել է անտառային գերեզմանոցում։ Դերասանի գերեզմանի վրա տեղակայված է Լիվյա Ռեզևսկիյի քանդակված հուշարձանը (1980 թ)


== Ստեղծագործությունները ==


=== Դերեր թատրոնում ===


==== Պետական թատրոն ====
1934 թ՝ Դոկու Ատիսայի «Կրիշուս Լակստս» - Իոշկա
1964 թ՝ Վիլիս Լացիսի «Ձկնորսի որդին» - Ջիմ
1936 թ՝ Շեքսպիրի «Վինդզորական Ծաղրուհիները» - Անգործ
1937 թ՝ Յ․ Զեյբոլիտի «Երեք քայլ երջանկությունից» - Դուցիս
1938 թ՝ Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Լուիզա Միլլեր» - Ֆոն Կայլտց
1948 թ՝ Ռայնիսի «Ոսկե Ձի» - Բիերնս
1950 թ՝ Անդրեյ Ուպիտի «Կանաչ հողը» - Լիչու Ժանիս
1950 թ՝ Ագուգուստ Յակոբսոնի «Պատերազմ առանց սահման» - Քեռի Սիմս
1954 թ՝ Կաուձիտե եղբայրների «Ձայն և արձագանք» - Բիսարս
1955 թ՝ Մաքսիմ Գորկու «Ջրի հատակին» - Մեդվեդև
1960 թ՝ Ա․Պ․ Չեխովի «Ճայ» - Շամրաեվ
1967 թ՝ Յուպան Սմուլի «Յընը Կինխու կղզուց․ Վայրի ղեկավարը» - Վալլ


=== Ֆիլմացանկ ===
1939 – Ձկնորսի որդին - Ջիմ
1947 – Վերադարձ հաղթանակով - Յուրցինշ
1949 – Հանդիպում Էլբայում - ամերիկացի
1955 – Գարնանային սառեցումները - վաճառական
1956 – Պատմության դասեր - Աշխատող Գերմանիայից
1956 – Փոթորիկից հետո - Գուլբիս
1956 – Ամպային կարապների խմբի հետևից - քաղաքացի
1957 – Ձկնորսի որդին - Ջիմ
1957 – Ռիտա - Լուսիսի պապին
1958 – Լատիշ հրաձիգի մասին պատմություն - Մայզիտիզ
1959 – Արձագանք - տեր
1959 – Թուր և վարդ - Բիեզայս
1960 – Փոթորկի շեմին - Վիլդե
1961 – Սատանայի անապատը
1962 – Փառքի շրջանները
1963 – Օր առանց երեկոյի - Վաֆուլիս
1963 – Տուն ավազաբլուրներում
1963 – Գեներալը և մարգագետինները
1963 – «Տրյասոգրյազկայի» բանակը
1965 – Հիպոկրատի երդումը - հիվանդ
1966 – Էդգար և Քրիստինա
1967 – Ղեկավար Էնրիկոյի ժամացույցը - ձկնորս
1967 – Արտույտները գալիս են առաջինը
1967 – Պատերազմ տանիքների տակ
1968 – Հողաչափների ժամանակները - Բիսարս
1969 – Լիվեր կղզու տղաները - Մարտին պապիկ
1970 – Սատանայի հետևորդները - դահիճ
1971 – Գանձերի կղզին - Մորգան
1971 – Մահվան ստվերում - Ցուբուկուս
1972 – Սատանայի հետևորդները սատանայի ջրաղացում - Ռատստխերր
1972 – Պետերս - ալկոհոլիկ
1973 – Ցեպլիսի աֆերան - Լորդ
1974 – Առաջին ամառը
1974 – Հարձակում գաղտնի ոստիկանության վրա


== Ծանոթագրություններ ==
Վինիլացետիլեն

Վինիլացետիլեն, СН2=СН—С=СН, չհագեցած ածխաջրածին։ Անգույն գազ է, հեշտ է հեղուկանում (եռման ջերմաստիճանը՝ 5,5 °С)։ Լուծվում է օրգանական լուծիչներում։ խիստ ռեակցիոնունակ է։ Հեշտությամբ օքսիդանում է, տալիս է միացման, տեղակալման, պոլիմերման ռեակցիաներ։ Ենթարկվում է կատալիտիկ հիդրման, միանում է քլորաջրածնի հետ՝ առաջացնելով քլորոպրեն։ Ստացվում է ացետիլենի դիմերմամբ (NН4Сl ջրային լուծույթ, պղնձի քլորիդներ 50–100 °С)։ Օգտագործվում է քլորոպրենի արտադրության համար։ Թույլատրելի առավելագույն պարունակությունն օդում՝ 20 մգ/մ3։