Ամերիկացին Փարիզում

«Ամերիկացին Փարիզում» (անգլ.՝ An American in Paris), երաժշտական ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1951 թվականին ռեժիսոր Վինսենթ Մինելլիի կողմից` Ջորջ Գերշվինի սիմֆոնիկ պոեմի հիման վրա (1928)։ Բացի այս երաժշտությունից ֆիլմում օգտագործվել են նաև երգեր՝ Գերշվինի այլ մյուզիքլներից։ Ֆիլմի պարային բեմադրությունների հեղինակն է Ջին Քելլին։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ջին Քելլին և Լեսլի Քերոնը։


== Ընդհանուր առանձնահատկություններ ==
«Ամերիկացին Փարիզում» ֆիլմը համարվում է ամենահայտնի կինոնկարներից մեկը։ Ֆիլմը հսկայական հաջողությունների է հասել Գերշվինի երաժշտության շնորհիվ (մշակումները՝ Ջոնի Գրինոյի և Սոլոմ Չապլինի) և Քելլիի խորեոգրաֆիայով. վերջինիս գագաթնակետը հերոսների 16 րոպեանոց պարն է (դրա ներկայացումը արժեցել է ավելի քան 500 հազար դոլար)։ Հաջողության իրենց ներդրումն են ունեցել նաև հագուստի դիզայներ Այրին Շարաֆը, օպերատոր Ջոն Ալթոնը և նկարիչ Պրեստոն Ամեսը։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Վինսենթ Մինելլին։ Ֆիլմի պրոդյուսերն է Արթուր Ֆրիդը (ՄԳՄ)։
«Ամերիկացին Փարիզում» ֆիլմը քննադատվել է որպես չափազանց զգայուն, ռոմանտիկ և (բալետային վերջին ներկայացման համար) չափազանց «պերճաշուք»։ Սակայն, ընդհանուր առմամբ, ֆիլմի ստեղծագործական թիմի ներդրումը ամերիկյան մյուզիքլի պատմության մեջ երբեք չի վիճարկվել։


== Սյուժե ==
Ջերրի Մալիգանը (Ջին Քելլի) նախկին ամերիկացի զինվոր է, որը որոշել է պատերազմից հետո մնալ Փարիզում։ Նա փորձում է գումար վաստակել որպես նկարիչ։ Նրա ընկեր Ադամը (Օսկար Լևանտ) դաշնակահար է, նվագակցում է հայտնի երգիչ Անրի Բորելին (Ջորջ Գետարի)։ Միայնակ հարուստ տիկին Միլո Ռոբերտսը (Նինա Ֆոչ) հովանավորում է Ջերիին։ Նա գնում է վերջինիս նկարները, փոխադարձ համակրանքի հույս ունենալով, բայց Ջերին սիրահարվում է ոչ թե իր հարուստ հովանավորին, այլ աղքատ ֆրանսուհի Լիզային (Լեսլի Քերոն), ում նա հանդիպել է ռեստորանում։ Լիզան նույնպես սիրում է նրան, բայց նշանված է Անրիի հետ, որին պարտական է, քանի որ փրկել է իրեն պատերազմի ընթացքում։ Իմանալով Ջերիի և Լիզայի փոխադարձ սիրո մասին՝ Անրին վեհորեն հրաժարվում է ամուսնանալ նրա հետ։ Երջանիկ սիրահարները միանում են ավարտական պարի ժամանակ։


== Դերերում ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
Ֆիլմը ստացել է «Օսկար» մրցանակ վեց ավանակարգերում, այդ թվում՝ լավագույն ֆիլմի համար և մեկ «Ոսկե Գլոբուս»։ Առաջադրվել է նաև լավագույն ռեժիսուրայի համար, սակայն մրցանակ չի ստացել։ Ջին Քելլին պարգևատրվել է պատվավոր «Օսկար մրցանակ կինոարվեստում բացառիկ նվաճումների համար» մրցանակով, որն իր կարիերայում միակը եղավ։
1951 թվականին ըստ ԱՄՆ-ի Կինոքննադատների ազգային խորհրդի տարբերակի, ընդգրկվել է տարվա ֆիլմերի լավագույն տասնյակում։
1952 թվական ֆիլմը ստացել է 6 «Օսկար» մրցանակ՝ լավագույն ֆիլմ (Արթուր Ֆրիդ), լավագույն սցենար (Ալան Ջեյ Լերներ), լավագույն օպերատորական աշխատանք գունավոր ֆիլմում (Ալֆրեդ Ջիլկս, Ջոն Օլթոն), լավագույն ձայնագրություն երաժշտական ​​ֆիլմի համար (Ջոնի Գրին, Սոլ Չապլին) լավագույն գունավոր ֆիլմի նկարիչ և դեկորատորի աշխատանք (Սեդրիկ Գիբոնս, Պրեստոն Էյմս, Էդվին Ուիլս, Կիոու Գլիսոն), գունավոր ֆիլմի լավագույն հագուստներ (Օրի Քելլի, Ուոլտեր Պլանկետ, Այրին Շարաֆ)։ Բացի այդ, ժապավենը ստացել է երկու անվանակարգ` «լավագույն ռեժիսոր» (Վինսենթ Մինելլի) և «լավագույն մոնտաժ» (Ադրիեն Ֆազան)  կատեգորիաներում։
1952 թվական՝ «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ լավագույն ֆիլմի համար` կատակերգական կամ երաժշտական, ինչպես նաև ներկայացված է եղել երկու անվանակարգերում` լավագույն ռեժիսոր (Վինսենթ Մինելլի), կատակերգության կամ մյուզիքլի ​​լավագույն դերասան (Ջին Քելլի)։
1952 թվական՝ BAFTA մրցանակաբաշխության «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգ։
1952 թվական՝ մասնակցություն Կաննի կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին։
1952 թվական՝ «Գեղարվեստական ֆիլմի լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգ, ԱՄՆ-ի ռեժիսորների գիլդիայի մրցանակ (Վինսենթ Մինելլի)։
1952 թվական՝ «Ամերիկյան մյուզիքլի ​​լավագույն սցենար», ԱՄՆ-ի սցենարիստների գիլդիայի մրցանակ (Ալան Ջեյ Լեռներ)։
1993 թվական՝ ժապավենը ներառվել է Ֆիլմերի ազգային ռեեստրում։


== Թատերականացում ==
Մյուզիքլի բեմական տարբերակի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2008 թվականի մայիսի 18-ին Alley Theatre թատրոնում (սցենարի հեղինակ Քեն Լյուդվիգ, ռեժիսոր՝ Գրիգորի Բոյդ)։ Ֆիլմի մեկ այլ բեմական տարբերակն իրականացվել է 2014 թվականին նոյեմբերին Փարիզի «Շատլե» թատրոնի բեմում (ռեժիսոր և խորեոգրաֆ Քրիսթոֆեր Ուիլդոն, գլխավոր դերերում՝ Ռոբերտ Ֆեյրչայլդ և Լին Քոուփ), այնուհետև այս մյուզիքլը տեղափոխվում է Բրոդվեյ (նույն դերասանները՝ գլխավոր դերում)։ Մյուզիքլի ամերիկյան պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի ապրիլի 12-ին։ Վերջինիս ստեղծագործական թիմը (բեմադրիչ, ռեժիսոր, երաժիշտներ, լուսավորության ռեժիսոր) 2015 թվականին արժանացել է «Թոնի» մրցանակին։ Թատերական մյուզիքլում հիմնականում օգտագործվել է Գերշվինի երաժշտությունը (ոչ միայն իր համանուն սիմֆոնիկ պոմից, այլ նաև այլ ստեղծագործություններից)՝ բացառությամբ «Բլյուզ ոճով ռապսոդիա»-յի երաժշտության և «Պորգի և Բեսս» օպերայի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Американец в Париже»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
««Американец в Париже»»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում: