armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նիժնյայա Կրինկա

Նիժնյայա Կրինկա (ուկրաիներեն՝ Нижня Кринка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մակեևկայի քաղաքային խորհուրդում, ավանային խորհրդի կենտրոն։ Հիմնադրվել է 1778 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Նիժնյայա Կրինկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 13 927 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(12219) Գրիգորև

(12219) Գրիգորև (անգլ.՝ Grigorʹev), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս երկնաքարը հայտնաբերվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, խորհրդային աստղագետ Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Ղրիմի Նաուչնի ավանի մոտ գտնվող աստղադիտարանում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(12219) Գրիգորև աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կանաչ մղոն (այլ կիրառումներ)

Կանաչ մղոն անվանումը կարող է վերաբերվել.

Կանաչ մղոն (վեպ) - ամերիկացի գրող Սթիվեն Քինգի 1996 թ. վեպ
Կանաչ մղոն (ֆիլմ) - ռեժիսոր Ֆրենկ Դարաբոնտի ամերիկյան ֆիլմ, հիմքում համանուն վեպն է
Հովհաննես Պետրոսյան

Հովհաննես Մնացականի Պետրոսյան (փետրվարի 16, 1892(1892-02-16), Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 10, 1961(1961-04-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային մատենագետ, Հայաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1909), Մայիսյան ապստամբության (1920) և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Ավարտել է Երևանի հոգևոր սեմինարիան, մոտ 10 տարի ուսուցչություն է արել հայկական դպրոցներում։ Վարել է կուսակցական, պետտական տարբեր պաշտոններ։ Եղել է Երևանի գավառի Կոտայքի գավառամասային կուսկոմիտեի քարտուղար (1921), ՀԿ(բ) կ Կենտկոմի գործերի կառավարիչ (1921-1922), Ներքին Ախտայի (այժմ՝ Հրազդան) գավառամասային գործկոմի նախագահ (1922), Էջմիածնի գավառային կոմիտեի քարտուղար (1923), ՀԱՄ1ս-ի Լուսաշխի կոմիտեի նախագահ (1923)։ Պետրոսյանը մասնակցել է Սովետական Ռուսաստանից, Թիֆլիսից, Բաքվից և սփյուռքից ականավոր հայ մտավորականների՝ Խորհրդային Հայաստան վերադարձնելու գործին։ 1934-1935 թվականներին եղել է կոմունիստական համալսարանի ռեկտոր, 1937 թվականից՝ ՀՍՍՀ գրապալատի տնօրեն։
CodeChef

CodeChef, սպորտային ծրագրվորման համար նախատեսված վեբկայք։ Սա անվճար կրթական համակարգ է, որը հանդիսանում է պլատֆորմ ուսանողների, ծրագրային ապահովման երիտասարդ մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են ստուգել իրենց հմտությունները շնորհիվ օնլայն կուրսերի։ Բացի դա CodeChef For Schools ծրագիրը նախատեսված է երիտասարդ և տաղանդավոր աշակերտների «որսի» համար։


== Պատմություն ==
2009 թվականի Directi ընկերությունը թողարկեց CodeChef  կայքը, որի հիմնական նպատակը՝ օգնել ծրագրավորողներին ամրապնդել իրենց գիտելիքներ մասնակցելով բազմաթիվ մրցույթների։
2010 թվականի հուլիսին, Directi և CodeChef-ը միասին մեկնարկեցին՝  "Go for Gold"-ը, որպեսզի թույլ տան հնդկական թիմերին մասնակցել Ուսանողական ծրագրավորման միջազզգային մրցությի եզրափակչին։
2013 թվականի հուլիսին CodeChef և Direct սկսեցին նոր ծրագիր՝ «CodeChef for Schools», որի նպատակը դպրոցներում ծրագրավորման զարգացումն է։ Սա կատարվում էր նրա համար, որպեսզի հնարավորություն ընձեռնվի հնդիկ աշխակերտների մասնակցել՝ Ինֆորմատիկային միջազգային օլիմպիադային։ Մրցույթը մասնակիցներից պահանջում է բազային հմտությունների իմացություն, ինչպիսին են օրինակ խնդիրների անալիզ, ալգորիթմների մշակում և տվյալների կառուցվածք, ծրագրավորում և թեստավորում։


== Նախաձեռնություններ ==


=== Ամենամսյա ծրագրավորման մրցույթներ ===
CodeChef-ը ամեն ամիս կազմակերպում է 3 մրցույթ, որոնց մասնակցելով մասնակիցները կարող են ստանալ մրցանակներ։ Long Challenge-ը տաս օր տևողությամբ մրցույթ է, որում ներկայացվում են 8 տարբեր դժվարության հարցեր։ Այս մրցությը անց է կացվում յուրաքանչյուր ամսվա առաջին շաբաթ օրը։ Lunchtime մրցույթը նախատեսված է աշակերտների համար, որպեսզի խթանեն նրանց ծրագրավորման հմտությունները։ Այս երեքժամյա մրցույթը տեղի է ունենում յուրաքանչյուր ամսվա վերջին շաբաթ օրը՝ ընդգրկելով 4 հարց։ Երրորդ մրցությը, որը կրում է «Cook-Off» անունը, անց է կացվում յուրաքանչյուր ամսվա երկրորդ կիրակի օրը և բաղկացածը է 5 հարցից, որոնք պետք է լուծվեն 3 ժամում։


=== Go For Gold ===
Go For Gold-ը մեկնարկվել է Directi և CodeChef-ի կողմից, որը օգնություն է տրամադրում հնդկական թիմերին հաղթել ACM-ICPC եզրափակչում։ Այս մրցույթի շրջանակներում այն հնդկական թիմը, որը համեմատ մյուս հնդկական թիմերի վաստակում է ամենաշատ միավորները, ստանում է Go For Gold մրցանակը և դրամաշնորհ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիգվեդա

«Ռիգվեդա» («Հիմների գիրք»), առավելապես արևապաշտական և կրակապաշտական կրոնական հիմների ժողովածու, որոնք առաջացել են արիական գաղափարախոսությունը կրող ցեղերի մեջ, վերջիններիս Փոքր Ասիայից  Հնդկաստան գաղթելու ժամանակաշրջանում։ «Ռիգվեդա»-ի վերջնական ձևավորումն ընդունված է համարել մեր թվարկությունից առաջ X դարը, սակայն, որոշ հիմներ, ըստ երևույթին, ստեղծվել են մ․թ․ա․ 2-րղ հազարամյակի կեսին։ «Ռիգվեդա»-ն հնդկական գրականության առաջին հայտնի հուշարձանը, վեդաներից ամենահինն ա ամենանշանակալին է։ Բաղկացած է աասը գրքից կամ շարքից (մանդալա), պարունակում է 1028 հիմն։ Առաջին ութ գիրքն ամփոփում է կրակի աստված Ագնիին, ամպրոպի աստված Ինդրային և այլ աստվածների ուղղված հիմները։ Իններորդ գրքի հիմները ներված են ուժի մարմնացում Սոմային։ Տասներորդն ընդգրկում է տարբեր հիմներ՝ առանց դասակարգման։ (Յուրաքանչյուր գրքի հեղինակ համարվում է քրմական որոշակի տոհմ։ Հիմների անհատ հեղինակները ճշտորոշված չեն։ «Ռիգվեդա»-ի հիմները արիական գաղափարախոսությունը կրող ցեղերի աստվածներին ուղղված աղոթքներ են։ Փառաբանվող աստվածությունները մարմնավորում են բնության տարբեր երևույթներ, նրանց կերպարները արտացոլում են առասպելաստեղծման վաղ փուլերը։ Հիմների մի մասն անմիջականորեն կապված չէ ծիսային արարողությունների հետ։ Կոսմոգոնիական հիմները վկայում են փիլիսոփայական մտքի սկզբնավորումը Հնդկաստանում։ Մոտ 20 հիմն ունի երկխոսության ձև, դրանց մեջ դիտվում են դրամայի սաղմեր։ Շատ հիմներ արժեքավոր պատմական տեղեկություններ են պարունակում։ «Ռիգվեդա»-ն արժեքավոր է հնագույն դիցաբանության և Հնդկաստանում գրական ընթացքի վաղ փուլերի հետազոտման համար։ XIX դարի կեսին «Ռիգվեդա»-ի ուսումնասիրությունը նպաստեց համեմատական դիցաբանության զարգացմանը։ «Ռիգվեդա»-ն առավելապես աղերսվում է <Ավեսաա>-ի հետազոտությունները գտնում են, որ վեդայական և հունական պանթեոնի (Դյաուս-Զևս, Ուշաս-էոս, գանդհարվա-կենտավր), ինչպես նաև հնդեվրոպական այլ ժողովուրդների առասպելների մի շարք կերպարներ ընդհանուր ծագում ունեն։ Հայ իրականության մեջ «Ռիգվեդա»-ով և ընդհանրապես վեդաներով հետաքրքրվել են Ղ․ Ալիշանը, Մ․ Թաղիադյանը, Մ․ էմինը, Մ․ Աբեղյանը, Կ․ Կոսոանյանը, Հ․ Օրբելին։ Շատ հայ բանաստեղծներ օգտվել են «Ռիգվեդա»-ից և վեդաներից (Դ․ Վարուժան, Հ․ Թումանյան, Ե․ Տեմիրճիպաշյան, Ա․ Իսահակյան)։


== Ծանոթագրություններ ==
Տենարդիտ

Տենարդիտ, թենարդիա [ֆրանսիացի քիմիկոս Լ․ ժ․ Թենարի (L․ J․ Th6nard, 1777—1857) անվամբ], միներալ սուլֆատների դասից։ Քիմիական բաղադրությունը՝ Na2S04։ Խառնուրդների ձևով փոքր քանակությամբ պարունակում է K, Mg, Cl, Br, H20, CaS04։ Բյուրեղագիտական համակարգը ռոմբային է։ Առաջացնում է անգույն թափանցիկ բյուրեղներ, որոնք երկբրգաձև են կամ աղյուսանման։ Բնորոշ են խաչաձև կրկնաբյուրեղները, կատարյալ հերձումը։ Առավել տարածված են կաթի սպիտակ հատիկավոր ագրեգատները։ Հեշտությամբ լուծվում է ջրում, ունի դառնաղի համ։ Կարծրությունը՝ 2—3, խտությունը՝ 2680—2690 կգ/մ²։ Տենարդիտ քեմոգեն միներալ է, առաջանում է չորացող աղաբեր լճերում միրաբիւիաի, էպսոմիաի, գիպսի հետ։ Հայտնի է նաև որպես ֆումարոլային գործունեության արգասիք։ Հանքավայրեր կան ԽՍՀՄ-ում (Թուրքմենստան, Ղազախստան), ԱՄՆ-ում, Կանադայում։ Օգտագործվում է հիմնականում որպես հումք սոդայի արդյունաբերության համար և ապակու արտադրության մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալակյուլա (գյուղ, Մյառյամաա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱլակյուլաԱլակյուլա (էստ․՝ Alaküla), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(1040) Կլամպկեա

(1040) Կլամպկեա (անգլ.՝ Klumpkea), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1925 թվականի հունվարի 20-ին Վենիամին Ժեխովսկու կողմից Ալժիրում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,112974 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5086 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7174 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2006,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179449 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,69° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1040) Կլամպկեա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Քայրի Իրվինգ

Քայրի Էնդրյու Իրվինգ (անգլ.՝ Kyrie Andrew Irving, ծնվ.՝ մարտի 23, 1992 թ.), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Բրուքլին Նեթս» ակումբում։ 
2010–2011 թվականների ընթացքում հանդես է եկել Դյուքի համալսարանում, որից հետո ընտրվել է առաջինը 2011 թվականի NBA դրաֆթում՝ «Կլիվլենդ Կավալիերսի» կողմից։ Մրցաշրջանի ավարտին արժանացել է տարվա նորեկի մրցանակին։
«Կավալիերսի» կազմում 2016 թվականին ճանաչվել է NBA-ի չեմպիոն։
Հանդես է եկել նաև Միացյալ Նահանգների բասկետբոլի ազգային հավաքականում, որի կազմում նվաճել է ոսկե մեդալ 2014 թվականի ՖԻԲԱ-ի աշխարհի առաջնությունում։


== Վաղ կյանք ==
Քայրի Էնդրյու Իրվինգը ծնվել է 1992 թվականի մարտի 23-ին Ավստրալիայի մայրաքաղաք Մելբուրնում։ Նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ, երբ նա եղել է 2 տարեկան։ Նրա մայրը՝ Էլիզաբեթը, մահացել է երբ նա եղել է 4 տարեկան, որից հետո հայրը՝ Դրեդերիկը, ամուսնացել է Շեթելիայի հետ։ Ունի մեկ ավագ քույր՝ Էյժան, և մեկ կրտսեր քույր՝ Լոնդոնը։


== Անձնական կյանք ==
2015 թվականին ծնվել է նրա դուստրը` Ազուրի Էլիզաբեթ Իրվինգ։ 2017 թվականի փետրվարին Իրվինգն հարցազրույցներից մեկում հայտարարեց, որ կարծում է` երկրագունդը տափակ է։ Հետագա հարցազրույցներում, նա արդեն ավելի քիչ էր պնդում իր այդ համոզմունքը` հորդորելով մարդկանց «անել իրենց սեփական հետազոտությունը» տվյալ թեմայի շուրջ։


== Դերասանական կարիերա ==
2012 թվականից նա նկարահանվել է Pepsi Max-ի գովազդային հոլովակներում, որոնցում մարմնավորել է ծերուկ բասկետբոլիստ Անքլ Դրյուի (անգլ.՝ Uncle Drew) կերպարը։ Այդ գովազդների մեծ տարածում գտնելու արդյունքում նաև նկարահանվել է «Uncle Drew» ֆիլմը, որի պրեմիերան կայացել է 2018 թվականի հունիսին։


=== Ֆիլմագրություն ===


== Մրցանակներ և այլ նվաճումներ ==
2010 - «Մաքդոնալդս» վարկածով All-American
2010 - Նայք հուպ սամիթ վարկածով All-American
2010 - «Ջորդան» ապրանքանիշի վարկածով All-American
2011 - առաջին ընտրությունը դրաֆթում
2011–12 - NBA-ի ամսվա նորեկ (դեկտեմբեր, հունվար, փետրվար, մարտ)
2012 - Ծագող աստղերի մրցույթի MVP
2012 - NBA տարվա նորեկ
2012 - NBA All-Rookie առաջին թիմ խորհրդանշանական թիմի անդամ
2013 - Երեք միավորանոց նետումների մրցույթի հաղթող
2013 - NBA աստղ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը NBA.com կայքում
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում
Պաշտոնական Ֆեյսբուք էջ
Լոռի բերդ (գյուղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լոռի բերդ (այլ կիրառումներ)Լոռի Բերդ,
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Ստեփանավանի տարածաշրջանում՝ Ստեփանավան քաղաքից մոտ 1 կմ արևելք։ Գյուղը տեղակայված է Ձորագետի ձախ ափին՝ ծովի մակերևույթից 1375 մ բարձրության վրա։ Վարչական տարածքը կազմում է 408.4 հա, որից գյուղի բնակատեղը 36 հա։ Հեռավորությունը Ստեփանավան քաղաքից 2 կմ։
Գյուղի մոտ են գտնվում պատմական Լոռի բերդի ավերակները և Լոռի բերդի կամուրջը (10-13-րդ դարեր)։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Լոռի Բերդի մշտական բնակչությունը կազմել է 405, առկա բնակչությունը` 386 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Կլիմա ==
Գյուղի աշխարհագրական դիրքը նախալեռնային է, կլիմայական պայմանները անբարենպաստ։ Տարվա եղանակներից անհամեմատ լավ է աշունը, ձմռանը երբեմն ձյուն չի գալիս, գարունը սովորաբար ուշացած է գալիս, հաճախակի քամիներով, իսկ ամառը տաք է, լինում են նաև կարկտահարություններ։
Գյուղն ունի առողջարար կլիմա։


== Տնտեսություն ==
Գյուղում տնային տնտեսությունների թիվը կազմում է մոտ 135։ Հիմնականում զբաղվում են ցորենի, գարու, կարտոֆիլի և բանջարաբոստանային կուլտուրաների արտադրությամբ, անասնապահությամբ։ Գործում է քարարդյունահանող ձեռնարկություն։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==

Գյուղը շատ հարուստ է պատմամշակութային հուշարձաններով։ Գյուղում կա 26 խաչքար, գործում է 6 եկեղեցի, կա 17 դամբարան, 2 գերեզմանոց։ Գյուղի տարածքում կա Ք. ա. 2-րդ հազարամյակի բնակատեղի և դամբարանադաշտ։ Լոռի բերդ քաղաքատեղիում և շրջակայքում կան շատ արվարձաններ, ճանապարհներ, խանդակներ, պարիսպներ, քարայրներ, կացարաններ, կամուրջներ, աշտարակներ, ջրաղացներ, ջրատարներ, գաղտնուղիներ, մթերանոցներ, բաղնիքներ, մուտքեր, մատուռներ, բնակելի տուն և այլն։
Միջնաբերդի հարավային եզրին կա 11-րդ դարի մի պալատ։


== Պատկերադարան ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Լոռու մարզ


== Ծանոթագրություններ ==
Գուբին Պերվի

Գուբին Պերվի (ուկրաիներեն՝ Губин Перший), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գուբին Պերվի գյուղում բնակվում էր 449 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15,33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,29 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գայմերսհայմ

Գայմերսհայմ (գերմ.՝ Gaimersheim), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Այխշտետ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 11 336 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 28,21 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 76 126։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 3 գյուղական շրջանների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Բանդար Սերի Բեգավան

Բանդար Սերի Բեգավան (մալայերեն՝ Bandar Seri Begawan), Բրունեյ պետության մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը։ Գտնվում է Կալիմանտան կղզում, ունի հասարակածային կլիմա, ավտոմոբիլային ուղիներով կապված է երկրի շրջանների հետ։ Ունի միջազգային օդանավակայան։ Բնակչությունը՝ 50 000 մարդ (2015)։


== Պատմություն ==
Բրունեյ գետի ափին բնակավայրերն ի հայտ են եկել դեռևս 7-րդ դարում։ Մինչ 1970 թվականը քաղաքը կրում էր Բրունեյ անվանումը։
Իր պատմության ընթացքում քաղաքի դիրքը փոխվել է երեք անգամ՝ առաջին բնակավայրերը այժմյան դիրքը գրավելուց առաջ գտնվել են Կոտա Բատույում, այնուհետև՝ Կամպոնգ Այերում։
1920 թվականին բնակավայրը ստացել է պաշտոնական քաղաքի կարգավիճակը և դարձել բրիտանական տերությունների կենտրոնը։ 1970 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Բրունեյի նախկին սուլթան Օմար Ալի Սայֆուդինի պատվին վերանվանվել է Բանդար Սերի Բեգավան, ինչը մալայերենից թարգմանաբար նշանակում է «Նորին Գերազանցության քաղաք»։
Ժամանակակից պատմության ընթացքում քաղաքի տարածքը մեծանում էր վեց անգամ՝ 1931, 1936, 1940, 1949, 1956 թվականներին։ 2007 թվականի օգոստոսի 1-ին Բրունեյի սուլթանը հավանություն է տվել քաղաքի մակերեսի ընդլայնումը 12,87 կմ²-ից մինչև 100,36 կմ²։


== Աշխարհագրություն ==
Բանդար Սերի Բեգավանը գտնվում է Մալայան կղզեխմբի Կալիմանտան կղզում։ Այն տեղակայված է Բրունեյ գետի հյուսիսային ափին։ Աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 4°53'25"N, 114°56'32"E:


== Կլիմա ==
Քաղաքի կլիման հասարակածային է, խոնավ, տեղումները թափվում են ամբողջ տարվա ընթացքում, ընդհանուր առմամբ տարեկան մոտ 2000 մմ։ ամսական միջին ջերմաստիճանը կազմում է +26...+28 ˚C:


== Տրանսպորտ ==
Բրունեյի մայրաքաղաքը երկրի արևմտյան հատվածի հետ միանում է ավտոմոբիլային ճանապարհներով։ Արևելյան հատվածը առանձնանում է ծոցով, այնտեղ կարելի է հասնել կամ ծովային ճանապարհով, կամ Մալայզիայի տարածքով։
Բրունեյի միջազգային օդանավակայանը գտնվում է քաղաքի կենտրոնից 11 կմ հեռավորության վրա։ Այն սպասարկում է ամբողջ պետությունը։
Ջրային տրանսպորտը ներկայացված է կատերային տաքսիներով (տեղական անվանումը՝ պենամբանգ), որոնք գետով երթևեկում են քաղաքի կենտրոնից մինչև Կամպոնգ Այերը։ Բացի այդ, կատերները կապում են մայրաքաղաքը Բանգար և Լիմբանգ քաղաքների հետ։


== Տեսարժան վայրեր ==
Քաղաքում կան բազմաթիվ պատմական և մշակութային տեսարժան վայրեր՝ ներառյալ Օմար Ալի Սայֆուդինի մզկիթը, արքայական դամբարանները, պալատները և բազմաթիվ թանգարանները, այդ թվում Բրունեյի ազգային թանգարանը։
Քաղաքի սահմանների մեջ է մտնում նաև ցցագերանների վրա կառուցված Կամպոնգ Այեր գյուղը, որը գետի երկայնությամբ ձգվում է ավելի քան 8 կմ։ Գյուղում բնակվում են արհեստավորներ, որոնց արվեստը ներկայացված է տեղական պատկերասրահում։
Քաղաքային պարկերի թվում առաջին հերթին մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում Պերսիարան Դամուան պարկը, որտեղ ներկայացված են Հարավ-արևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիայի մեջ մտնող պետությունների ներկայացուցիչների կողմից ստեղծված քանդակները։ Այստեղ կարելի է տեսնել նաև երկարաքիթ կապիկներ, ինչպես նաև կապիկների այնպիսի տեսակներ, որոնք բնակվում են միայն Կալիմանտան կղզում։


== Հայտնի մարդիկ ==
Պենգիրան Անակ Սարա (ծնվել է 1987 թվականին) – Բրունեյի արքայադուստր, թագաժառանգի կինը։


== Ծանոթագրություններ ==
Նայրի Տեր-Մկրտիչյան

Նայրի Տեր-Մկրտիչյան (հայերեն՝ Նայիրի Տէր-Մկրտիչյան, սեպտեմբերի 27, 2001(2001-09-27)), Ամերիկյան ծագմամբ հայ ֆուտբոլիստ, ով հանդես է գալիս Հայաստանի կանանց հավաքականի կիսապաշտպանի դիրքում։


== Վաղ կյանք ==
Տեր-Մկրտիչյանը ծնունդով Լոս Անջելեսից է, Կալիֆորնիա։


== Համաշխարհային կարիերա ==
Տեր-Մկրտիչյանը Հայաստանի հավաքականը գլխավորել է 2020 թվականի մարտի 4-ին Լիտվայի հետ ընկերական խաղում, որը վերջացել է 0:1 հաշվով։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոցուոլո դել Ֆրիուլի

Պոցուոլո դել Ֆրիուլի (իտալերեն՝ Pozzuolo del Friuli), կոմունա Իտալիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 6934 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 196 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 0432 669016
Էլեկտրոնային փոստ՝ protocollo@com-pozzuolo-del-friuli.regione.fvg.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pozzuolo.udine.it


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine. (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սենմանատ

Սենմանատ  (կատ.՝ Sentmenat, բասկ.՝ Sentmenat կամ Sentmanat), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքում՝ Բարսելոնա նահանգում՝ Վալես Օքսիդենտալ շրջանում։ Մունիցիպալիտետն զբաղեցնում է 28,4 կմ² մակերես տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 8112 (2010 թվական)։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (կատ.)
Diari digital de Sentmenat (իսպ.)
Informació de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine. (կատ.)
Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya (կատ.)
Էմանուել Ճգնավորյան

Էմանուել Ճգնավորյան (անգլ.՝ Emmanuel Tjeknavorian, ապրիլի 22, 1995(1995-04-22), Վիեննա, Ավստրիա), հայազգի ջութակահար։ 
Դիրիժոր և կոմպոզիտոր Լորիս Ճգնավորյանի որդին է։


== Կենսագրություն ==
Էմանուել Ճգնավորյանը ծնվել է Վիեննայում՝ երաժիշտների ընտանիքում։ Ջութակ նվագել է 5 տարեկան հասակից։ 7 տարեկանում ունեցել է առաջին հանրային համերգը, երկու տարի հետո՝ մենահամերգ, որից հետո արժանացել է Վլադիմիր Սպիվակովի անվան հիմնադրամի կրթաթոշակի։ Համերգով հանդես է եկել Մոսկվայի Չայկովսկու անվան համերգասրահում և Մոսկվայի կոնսերվատորիայի մեծ դահլիճում։
Սովորել է Վիեննայի համալսարանի երաժշտության և կատարողական արվեստի բաժնում, եղել է Գերհարդ Շուլցի աշակերտը։ Նրա ուսուցիչներից են եղել նաև Պետրոս Հայկազյանը, Արտաշես Մկրտչյանը, Արկադի Վինոկուրովը։ 2014 թվականին ավարտել է Վիեննայի Sacred Heart վարժարանը։
Էմանուել Ճգնավորյանի նկատմամբ Հայաստանի Հանրապետությունում թվականին հարուցվել է քրեական գործ պարտադիր զինվորական ծառայությունից խուսափելու հիմքով։ 2022 թվականի մարտի 10-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Էմանուել Ճգնավորյանն ազատվել է պարտադիր զինվորական ծառայությունից։ 


== Մրցանակներ ==
«Լավագույն դասական կատարող» - դասական երաժշտության պատանի երաժիշտների «Եվրատեսիլ-2012» մրցույթի 2-րդ տեղ
Յոհաննես Բրամս միջազգային մրցույթի մրցանակակիր
Երիտասարդական երաժշտական մրցանակաբաշխության մրցանակ, 2012/2013, Վիեննայի համերգասրահ
Stefanie Hohl ջութակի մրցույթի 1-ին մրցանակ, 2013
Fritz Kreisler մրցանակաբաշխության 3-րդ մրցանակ, 2014
Casinos Austria Rising Star Award, 2014
Յան Սիբելիուսի անվան ջութակահարների 2015 թվականի մրցույթի երկրորդ տեղ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էմմանուել Ճգնավորյան
VC YOUNG ARTIST | Emmanuel Tjeknavorian, 18 – Brahms, Goldberg and Eurovision Prize Winner
Վակրի

Վակրի  (իտալերեն՝ Vacri), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1754 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 146 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66010։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0871։
Սուրբ Վլաս Սեբաստացին համարվում է քաղաքի հովանավորը։ Տոնակատարությունը սեպտեմբերի 3-ին է։


== Ծանոթագրություններ ==
1+1 (այլ կիրառումներ)

1+1-ը կարող է վերաբերել․

1+1 - Ուկրաինայի համազգային հեռուստաընկերություն։
1+1=1 - Պիլոտ խմբի ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։
1+1 International - ուկրաինական արբանյակային հեռուստաալիք, «1+1» ազգային հեռուստաալիքի միջազգային տարբերակն է, ուղղված է ուկրաինական սփյուռքի ներկայացուցիչներին։
1+1 (ֆիլմ) - օրիգինալ անվանումը՝ «Անձեռնմխելիները» (ֆր.՝ Intouchables), 2011 թվականի ֆրանսիական տրագիկոմեդիա՝ հիմնված իրական փաստերի վրա։
Աջ Անդրիանովկա

Աջ Անդրիանովկա (ռուս.՝ Правая Андриановка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։ Այն հոսում է Անդրիանովկա գետի ձախ մասում 58 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  19070000112120000013215


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1]
Մարդասպանի հավատամքը

«Մարդասպանի հավատամքը» (անգլ.՝ Assassin’s Creed), ամերիկացի ռեժիսոր Ջասթին Քուրզելի գիտա-ֆանտաստիկ մարտաֆիլմ, որը նկարահանվել է համանուն Assassin' s Creed հայտնի խաղի մոտիվներով։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2016 թ. դեկտեմբերի 14 - ին Լոս-Անջելեսում։ Հայաստանյան պրեմիերան նախատեսված է 2017 թվականի հունվարի 5-ին։


== Սյուժեն ==
Շարքային բարմեն Կալում Լինչը դառնում է խորհրդավոր կազմակերպության փորձարկման առարկա, որի հետևանքով նրա մեջ արթնանում է գենետիկական հիշողությունը։ Լինչի ԴՆԹ-ի մոլեկուլից ստացված տեղեկատվությունը նրան է վերադարձնում 15-րդ դարում Իսպանիայում ապրող իր հեռավոր նախնու՝ Ագիլարի հիշողությունները։ Կալումը բացահայտում է, որ նա տոհմիկ մարդասպան է։


== Դերերում ==


== Մարքեթինգ ==
2016 թվականի մայիսի 11-ին տեղի է ունեցել առաջին թրեյլերի պրեմիերան։ Հոկտեմբերի 18-ին դուրս է եկել երկրորդ թրեյլերը։


== Երաժշտություն ==
2016-ի մայիսի 1-ին հայտարարվել է, որ Ջեդ Քրուզելը կլինի ֆիլմի կոմպոզիտոր, ով Ջասթին Քրուզելի եղբայրն է։


== Քննադատություն ==
«Մարդասպանի հավատամքը», քննադատների կողմից ստացել է առավելապես բացասական արձագանքներ։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմի վարկանիշը կազմում է 17 %, հիմնվելով 119 գրախոսականով որոնց միջին միավորը 4-ից 10։ Metacritic կայքում ֆիլմի գնահատականն է 36 100-ից,  հիմնվելով քննադատների 38 գրախոսական հոդվածներով։


== Շարունակությունը ==
2016թ. մարտին Catchplay ընկերությունը, որը ֆիլմի հովանավորներից մեկն է, դեռ հետարտադրական փուլում հայտնել է, որ Regency Enterprises ծրագրում է ֆիլմի շարունակության նկարահանումը։ Այդ քայլով ֆիլմը կդարնա կինոֆրանշիզա.


== Նշումներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի պաշտոնական կայքը
Ֆրանշիզայի պաշտոնական կայք
«Մարդասպանի հավատամքը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
(5844) 1986 UQ

(5844) 1986 UQ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,117498 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,854 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,381 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1125,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,319867 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,24° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5844) 1986 UQ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(6560) Պրավդո

(6560) Պրավդո (անգլ.՝ Pravdo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հուլիսի 9-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,355472 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,084 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6269 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1320,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272638 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,24° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6560) Պրավդո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Անղրսաղ

Անղրսաղ (նաև՝ Անգերսակ, Անգերսանք, Անգրսակ), նախկինում գյուղ ՀԽՍՀ Աշտարակի շրջանում, Աշտարակ քաղաքից 6-7 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք, Աշտարակ-Ապարան խճուղու ձախ կողմում։ Մինչ սովետական կարգերը գտնվում էր Երևանի նահանգի Էջմիածնի գավառի կազմում։ Կոլտնտեսությունների միավորման պատճառով գյուղը 1959-ից լքվել է, բնակիչները վերաբնակվել են շրջանի նորաստեղծ պետական տնտեսություններին կից ավաններում։ Բնակչությունը զբաղվում էր անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։


== Աղբյուրներ ==
Զայկի (գյուղ, Խարկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶայկիԶայկի (ուկրաիներեն՝ Заїки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զայկի գյուղում բնակվում էր 215 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,27 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 796,3 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նորդենշելդի կղզեխումբ

Նորդենշելդի կղզեխումբ, կղզիներ Կարայի ծովի հարավարևելյան մասում, որոնք ձգվում են արևմուտքից արևելք մոտ 93 կմ։ Տեղակայված են Թայմիր թերակղզուց մի փոքր հյուսիս-արևմուտք։ Նորդենշելդի կղզեխմբից հարավ գտնվում է Թայմիր կղզին։ Կղզիները մտնում են Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի կազմի մեջ։
Կղզեխումբը բաղկացած է 90 կղզիներից, որոնք կազմում են մի քանի կղզեխմբեր՝ Վիլկիցկու, Արևելյան, Լիտկեյի, Պախտուսովի և Ցիվոլկոյի կղզիներ։ Կղզիները առավելապես կազմված են ժայթքած ապարներից։ Բուսականությունը արկտիկ տունդրային է։ Կղզիները ստացել են իրենց անվանումը Նիլս Ադոլֆ Էրիկ Նորդենշելդի պատվին։
Վելիկայա Ռաչա

Վելիկայա Ռաչա (ուկրաիներեն՝ Велика Рача), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1758 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Ռաչա գյուղում բնակվում էր 826 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2325 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 355,27 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էնթոնի Բլինքեն

Էնթոնի Ջոն Բլինքեն (ապրիլի 16, 1962(1962-04-16), Յոնկերս, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի պետական պաշտոնյա, դիվանագետ, ԱՄՆ 71-րդ պետքարտուղարը (2021 թ. հունվարի 26-ից)։ Նախագահ Բարաք Օբամայի պաշտոնավարման շրջանում եղել է ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական (2013-2015). 2015-ից 2017 թ. զբաղեցրել է փոխպետքարտուղարի պաշտոնը։
Բիլ Քլինթոնի նախագահության շրջանում Պետդեպարտամենտում տարբեր ավագ պաշտոններ է զբազեցրել Ազգային անվտանգության խորհրդի գծով (1994-2001)։ 2001 թվականից 2008 թթ. եղել է ավագ գիտաշխատող Ռազմավարական և միջազգային ուսումնասիրությունների կենտրոնում։ 2003 թ. ԱՄՆ Սենատի Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում որպես Ժողովրդավարական խմբի ղեկավար պաշտոնավարելու շրջանում (2002-2008) հանդես է եկել ԱՄՆ զորքերի Իրաք ներխուժման օգտին։ 2008 թ. Ջո Բայդենի նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ եղել է արտաքին քաղաքականության գծով վերջինիս խորհրդատուն։
2009-2013 թթ. Բլինքենը աշխատել է որպես նախագահի օգնական. եղել է նաև փոխնախագահի խորհրդականը ազգային անվտանգության գծով։ Նախագահ Օբամայի վարչակազմում պաշտոնավարելու ժամանակ օգնել է մշակել ԱՄՆ քաղաքականությունը Աֆղանստանում և Պակիստանում, ինչպես նաև Իրանի միջուկային ծրագիրը։ Բլինքենն այնուհետև գործունեություն է սկսել մասնավոր հատվածում՝ դառնալով WestExec Advisors խորհրդատվական ընկերության համահիմնադիրը։ 2020 թ. դարձյալ աշխատանքի է անցել պետական համակարգում՝ հանդես գալով որպես խորհրդատու Ջո Բայդենի նախագահական քարոզարշավի շրջանակներում. այնուհետև վերջինիս կողմից առաջադրվել է որպես պետքարտուղար՝ պաշտոնը ստանձնելով 2021 թ. հունվարի 26-ին։


== Այլ տեղեկություններ ==
Բլինքենը ծնվել և կյանքի վաղ տարիներն անցկացրել է հրեա ծնողների ընտանիքում։ Այնուհետև մոր՝ Ջուդիթի հետ տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ շարունակել է միջնակարգ կրթությունը։ Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտ է. դոկտորի կոչում է ստացել Կոլումբիայի համալսարանի Իրավագիտության դպրոցում։ Որպես իրավաբան աշխատել է Նյու Յրրքում և Փարիզում։ Հեղինակել է գլոբալ զարգացումների թեմայով մի շարք հոդվածներ։ Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Սահուն տիրապետում է ֆրանսերենին։


== Ծանոթագրություններ ==
Մենաբարբառ

Մենաբարբառ, մոնոֆտոնգ (հին հունարեն՝ μόνος — մեկ և φθόγγος — ձայն), ձայներանգով և քանակային հատկանիշով մեկ ամբողջություն, միասնություն կազմող ձայնավորը՝ ի տարբերություն երկբարբառի (եռաբարբառի)։ Մենաբարբառի ձայնի արտաբերման ժամանակ խոսքային ապարատի արտասանությունը կայուն է և անփոփոխ ձայնի ողջ ընթացքում։ Լեզվի պատմական զարգացման ընթացքում հնարավոր են մենաբարբառացում, երբ օրինակ երկբարբառը վերածվում է մենաբարբառի՝ աւ>օ (աւր>օր), իւ>ի, ու (սիւն>սին, սուն), երկբարբառացում, երբ, հակառակը, մենաբարբառն է վերածվում երկբարբառի, ինչը նկատելի է հայերենի որոշ բարբառներում. սրան հարակից երևույթ է երկհնչյունացումը։
Լատինական այբուբենի տառերը մենաբարբառներ են և կարդացվում են այնպես, ինչպես գրվում են. դրանք վեցն են՝ a, e, i, o, u, y։
Անգլերենում մենաբարբառներ են կայուն (ֆիքսված) արտասանությամբ ձայնավորները, թվով 12՝ [i։], [i], [u], [u։], [e], [ə], [ɜ։], [ɔ], [ɔ։], [æ], [ʌ], [a։]։


== Տես նաև ==
Հնչյունափոխություն


== Ծանոթագրություններ ==
Նատալյա Վասկո

Նատալյա Վասկո (ուկր․՝ Ната́ля Любоми́рівна Васько́, հոկտեմբերի 19, 1972(1972-10-19), Չերվոնոգրադ, Լվովի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) , կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության ուկրաինացի դերասանուհի, հեռուստահաղորդավարուհի։ «Золота дзиґа» ազգային կինոմրցանակի դափնեկիր «Կանացի երկրորդ պլանի դերի լավագույն կատարում» անվանակարգում («Տատրակի բույնը» ֆիլմի համար, 2017)։ Ուկրաինական կինոակադեմիայի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1972 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Լվովի մարզի Չերվոնոգրադ քաղաքում, շարքային հանքագործի ընտանիքում։ Դեռ դպրոցական տարիներին աչքի է ընկել դերասանական ձիրքով, խաղացել է մանկական ստեղծագործական կենտրոնի «Հեքիաթ» թատրոնում, հանդես եկել տարաբնույթ դերերի կատարմամբ՝ մարմնավորելով արքայադուստրից մինչև վհուկ ընկած դիապազոնի կերպարներ։
Դպրոցից հետո ընդունվել է Կիևի թատերական արվեստի պետական ինստիտուտ, որն ավարտել է 1994 թվականին։ Դեռ 4-րդ կուրսի ուսանող՝ խաղացել է Կիևի դրամայի և կատակերգության ակադեմիական թատրոնում։
1999-2019 թվականներին եղել է Կիևի երիտասարդական թատրոնի առաջատար դերասանուհին։
2008 թվականից վարում է ուկրաինական «Ինտեր» հեռուստաալիքի «Առավոտը «Ինտեր»-ի հետ» շոուն։ 
Առաջին ամուսնությունից ունի մեկ դուստր։ 2022 թվականին, ութ տարի տևած մտերմիկ հարաբերություններից հետո, ամուսնացել է Անդրեյ Շեստովի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստասերիալներ ===


=== Երաժշտական տեսահոլովակ ===

2019 — «Առաջին տիկինը» (Pianoбой feat. Аліна Паш), ռեժիսոր՝ Անտոնինա Նոյաբրյովա


== Պարգևներ և առաջադրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Nataliya Vasko Internet Movie Database կայքում
Васько Наталя Любомирівна Archived 24 December 2016 at the Wayback Machine. на сайті Молодого театру
Наталя Васько Archived 25 December 2016 at the Wayback Machine. на Кіно Світ
Васько Наталя Любомирівна Archived 25 December 2016 at the Wayback Machine.
Չերվոնոարմեյսկոե (ավան, Նիկոլաևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉերվոնոարմեյսկոեՉերվոնոարմեյսկոե (ուկրաիներեն՝ Червоноармійське), ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնոարմեյսկոե ավանում բնակվում էր 285 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Զերավա

Զերավա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Զաբերնովո

Զաբերնովո (բուլղար․՝ Заберново), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Մալկո Տիրնովոյի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Մալկո Տիրնովո քաղաքից գտնվում է 14 կմ դեպի հյուսիս։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 103 մարդ, բնակչությունում գերակշռողը բուլղարներն են։


== Բնակչություն ==


== Տես նաև ==
Բուլղարիայի համայնքներ
Մալկո Տիրնովոյի համայնք


== Ծանոթագրություններ ==
Դեմոնաքս

Դեմոնաքս (ծն. և մահ.թթ. անհայտ) Մեծ Հայքի սպարապետ  մոտ 37-43 թվականներին։ 37 թվականին Հռոմի կայսր Կալիգուլան, երբ գահազրկել և աքսորել է Մեծ Հայքի դրածո թագավոր Միհրդատ Իբերացուն, Հայոց իշխանությունն իր ձեռքն է վերցրել սպարապետ Դեմոնաքսը (հավանաբար Դիմաքսյան հայ իշխանական  տոհմից)։ Օգնություն չստանալով գահակալական ներքին կռիվներով զբաղված պարթևներից՝ Դեմոնաքսը աշխատել է երկրի անկախությունը պահպանել սեփական ուժերով։ Նա փորձել է Մեծ Հայքի գահին կարգել Փոքր Հայքի թագավոր Կոտիսին և ստեղծել միացյալ ուժեղ պետություն։ Սակայն Հռոմի նոր կայսր Կլավդիոսը Կոտիսին հարկադրել է չեզոքության, իբերական զորքերի դաշնակցությամբ պարտության մատնել Դեմոնաքսին, գրավել Մեծ Հայքի կարևոր կենտրոններն ու ռազմական ամրությունները՝ կրկին հայոց գահին դնելով աքսորից վերադարձաց Միհրդատ Իբերացուն։ Դեմոնաքսի հետագա գործունեության ու ճակատագրի մասին տեղեկություն չի պահպանվել։
575

575 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 575 թվականն է, 
VI դարի 75-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ջահանա Հեյս

Ջահանա Ֆլեմինգ Հեյս (մարտի 8, 1973(1973-03-08), Ուոթերբերի, Նյու Հեյվեն շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), ամերիկացի մանկավարժ, Ներկայացուցիչների պալատի պատգամավոր։ Նա ներկայացնում է Կոննեկտիկուտի 5-րդ շրջանը։ Առաջին անգամ ընտրվել է 2018 թվականի նոյեմբերին։ ԱՄՆ Դեմոկրատական կուսակցության անդամ է։


== Կենսագրություն ==
Ջահանա Հեյսը ծնվել է 1973 թվականի մարտի 8-ին Կոնեկտիկուտ նահանգի Ուոթրբերրի քաղաքում։
1990 թվականին երեխա է ունեցել։ 1997 թվականին ընդունվել է Հարավային Կոննեկտիկուտի համալսարան։ Ուսումն ավարտելուց հետո՝ ստացել է բակալավրի աստիճան։ 2012 թվականին ավարտելով Կոննեկտիկուտ նահանգի Սենթ-Ջոզեֆի անվան համալսարանը՝ ստացել է մագիստրոսի գիտական աստիճան։
Սկսել է աշխատել 2002 թվականին։ Նրա առաջին աշխատավայրը եղել է Սուզբերի փոքրիկ քաղաքի դպրոցը։ Հեյսն Ուոթրբերրի քաղաքի դպրոցում դասավանդում էր հասարակագիտություն։ Դպրոցում աշխատելիս նա մասնակցել է մանկավարժական վարպետության տարատեսակ մրցույթների։ 2016 թվականին հաղթել է ԱՄՆ ուսուցիչների շրջանում կազմակերպված մրցույթում՝ արժանանալով «Տարվա ուսուցիչ» տիտղոսին։ Ազգային մրցույթում հաղթանակից հետո՝ մեկ տարվա ընթացքում, նա զբաղվել է հասարակական աշխատանքով։
2018 թվականի օգոստոսի 14-ին իր շրջանում Հեյսը հաղթել է դեմոկրատների ընտրարշավում, իսկ 2018 թվականի նոյեմբերին հաղթել է ԱՄՆ Կոնգրեսի ընտրություններում։ Քաղաքականության մեջ նա սատարում է հանրային կրթության և մանկավարժական միությունների ոլորտը, կրթական բարեփոխումները և ԱՄՆ-ում զենք կրելու վերահսկողությունը։ Այժմ նա ամուսնու՝ Միլֆրոդ Հեյսի, և չորս երեխաների հետ միասին բնակվում է Կոնեկտիկուտ նահանգի Ուոթրբերրի փոքիկ քաղաքում։
Ջահանա Հեյսը հանդիսանում է ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի գյուղատնտեսական կոմիտեի (անտառտնտեսության կոմիտե, մթերքների կոմիտե) և կրթության ու աշխատանքի կոմիտեի (քաղաքացիական իրավունքների կոմիտե, նախնական կրթության կոմիտե) անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սասիրեթի (Կասպի շրջան)

Սասիրեթի (վրաց.՝ სასირეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 610 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 18 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 494 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դալաս (այլ կիրառումներ)

Դալաս, կարող է վերաբերել՝

Դալաս - քաղաք ԱՄՆ Տեխաս նահանգում
Դալաս - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սպարկերտի գավառակում
Վանաձորի թիվ 1 դպրոց

Վանաձորի թիվ 1 դպրոց, հիմնադրվել է 1933 թվականին։ Շենքի հիմնադրման առաջին քարը դրել է ՀԿԿ կենտկոմի քարտուղար Աղասի Խանջյանը։ Դպրոցը սկզբում կոչվել է Սերգեյ Կիրովի անունով։
2005 թվականից մինչև հիմա համագործակցում է Կրթական տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոնի («ԿՏԱԿ») հետ։ 2005 թվականից մինչև հիմա համագործակցում է «ՀԱՐՄՈՆԻԱ» տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և կրթության զարգացման հիմնադրամի հետ։
2010 թվականի սեպտեմբերին 8-րդ և 9-րդ դասարանցիները անց են կացրել միջոցառում` «Հացն հանապազորյա» թեմայով։ 2010 թվականի նոյեմբերին երեք 1-ին դասարաններում անցկացվել է միջոցառում` «Աշունը» թեմայով։ 2010 թվականի նոյեմբերին դպրոցը մասնակցել է «Բարին արա» ակցիային, որը կազմակերպել էր «Խաչվող ուղիներ» ՀԿ-ն։ 2010 թվականին դպրոցի սան Սամվել Տեր-Սահակյանը դարձել է աշխարհի փոխչեմպիոն։ Աշխարհում ամենափոքր ՖԻԴԵ-ի վարպետն ապրում է Վանաձորում, սովորում է Վանաձորի թիվ 1 դպրոցում։
2009 թվականի հունիսին դպրոցն ընտրվել է Մայքրոսոֆթի «Նորարար դպրոցներ» ծրագրի միջազգային փուլի հաղթող։ 2001-2005 թվականներին համագործակցել է ամերիկյան «Պրոջեքթ Հարմոնի» հայկական գրասենյակի հետ։ 2008-2009 ուսումնական տարում դպրոցի բակում ներկայացվել է Կիպլինգի «Մաուգլին»։ 2009 թվականի փետրվարի 13-ին տեղի է ունեցել երջանկահիշատակ Հայրապետի` Վազգեն Առաջինի հուշարձանի բացման արարողությունը դպրոցի բակում։ 2008 թվականի նոյեմբերի 14-ին և 15-ին դպրոցը մասնակցել է «Բնագիտությունը 21-րդ դարում ուսուցման հիմնախնդիրներ և լուծումներ» հանրապետական կրթական գիտաժողովին և այլ բազմաբնույթ միջոցառումների։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուշամա Շայն

Ռուշամա Շայն (դեկտեմբերի 6, 1914(1914-12-06), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - մարտի 16, 2013(2013-03-16), Lakewood Township, Օուշն շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ծնվել է Նյու Յորքի Մանհեթեն նահանգում, անգլերենի ուսուցչուհի և հեղինակ։ Առավել հայտնի է իր առաջին գրքով՝ <<Բոլորը Բոսսի համար>> (1984 թ.)։ Այն դարձել է բոլոր ժամանակների ամենալավ վաճառված բեսթսելերներից։Իր երկրորդ գիրքը՝ <<Հասնելով աստղերին>> վերնագրով,ներկայացնում է ուսուցչի իր փորձի մասին։


== Կենսագրություն ==
Ռուշամա Շայնը ծնվել է Նյու Յորքում։Ընտանիքում ամենաերիտասարդն էր հինգ երեխաներց,ուներ երեք քույր և մեկ եղբայի։ 17 տարեկանում Շայնը ամուսնանում է։Հաիսանիքից կարճ ժամանակ անց ամուսնական զույգը ճանապարհորդում է Բելառուս,որտեղ մնում են վեց տարի։ Վերադառնալով Միացյալ Նահանգներ Շայինը երեխաներին անգլերեն է դասավանդում իսկ Երուսաղեմում նա դառնում է հանրահայտ դասախոս կանանց և աղջիկների շրջանում։


== Ազդեցությունը ==
Շայնի պատմություններն իր մանկության և դասավանդման տեսակետների մասին օգտագործվել են բազմաթիվ հեղինակների կոզմից։


== Մահը ==
Ռուշամա Շայնը մահացել է 2013 թվականին Նյու Ջերսիում,99տարեկան հասակում։


== Աղբյուրներ ==
http://www.jewishpress.com/sections/features/living-for-the-boss/2014/04/04/0/
http://matzav.com/rebbetzin-ruchoma-shain-ah/
Կուլինսկի շրջան (Դաղստան)

Կուլինսկի շրջան (ռուս.՝ Кулинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վաչի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 649 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 10323 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,91 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Բրանկուր լը Գրան

Բրանկուր լը Գրան (ֆր.՝ Brancourt-le-Grand), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Բոեն ան Վերմանդա համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սեն Կանտեն։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02112։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 619 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 391 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 271-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 120-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 69,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 62,3 %)։ 271 աշխատունակ բնակիչներից 243 -ը աշխատում էին (136 տղամարդ և 107 կին), անաշխատանք էին 28 -ը։
120 անգործունակ մարդկանցից 39-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 42-ը թոշակառու, 39-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Բրանկուր լը Գրան (ֆր.)
(9716) Սեվերինա

(9716) Սեվերինա (անգլ.՝ Severina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,42539 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9273 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9235 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1379,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260935 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,27° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9716) Սեվերինա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Համացանցային մեմ

Համացանցային մեմը գործողություն, երևույթ, արտահայտություն կամ ինչ-որ մեդիա է, որը տարածվում է համացանցի շնորհիվ։ Որոշ հայտնի օրինակներ են Հարլեմ շեյքը և փլենքինգը։
Մեմը միտք, վարքագիծ կամ ոճ է, որը տարածվում է մարդկանց շնորհիվ։ Համացանցային մեմը կարող է լինել նկար, հիպերհղում, տեսահոլովակ, կայք կամ հեշթեգ։ Այն կարող է լինել ընդամենը բառ կամ արտահայտություն, որը դիտավորյալ տառասխալ է պարունակում։ Այս փոքր շարժումները հաճախ են տարածվում մարդկանց միջև սոցիալական ցանցերի, բլոգների, էլփոստի կամ լուրերի շնորհիվ։ 
Մեմ բառը առաջինն օգտագործել է Ռիչարդ Դոքինսզը 1976 թվականին իր «The Selfish Gene» գրքում, մշակութային տեղեկության տարածվելը բացատրելու նպատակով։  Համացանցային մեմ հասկացությունը առաջինն առաջարկել է Մայք Գոդվինը «Wired» ամսագրի 1993 թվականի հունիսի թողարկման մեջ։


== Պատմություն ==
Համացանցի վաղ օրերում այս տիպի երևույթները տարածվում էին էլփոստի կամ քննարկումների համար նախատեսված խմբերի շնորհիվ։ Վեբ-ֆորումներն ու լուրերի խմբերը նույնպես տարածված էին, որովհետև դրանք կարճ ժամանակում ամբողջ աշխարհով մեկ մարդկանց հետ տեղեկությամբ կամ մեմերով կիսվելու հարմար և հեշտ օգտագործվող միջոցներ էին։ 


== Զարգացում և բազմացում ==
Համացանցային մեմը կարող է մնալ նույնը կամ կարող է ժամանակի ընթացքում ենթարկվել մեկնաբանությունների, նմանակումների և պարոդիայի շնորհիվ փոփոխության։ Համացանցային մեմերը կարող են զարգանալ և տարածվել շատ արագորեն, երբեմն նույնիսկ կարող են հասնել աշխարհահռչակ ճանաչվածության մի քանի օրում։ Համացանցային մեմերը սովորաբար առաջանում են հասարակական շփումներից, փոփ մշակույթի մեջբերումներից կամ հաճախ հանդիպող իրավիճակներից։ Մեմերը հաճախ օգտագործվում են վիրուսային մարքեթինգում, որպես էժան զանգվածային գովազդի միջոց։
Հաճախ այն մեմերը որոնք միջինից բարձր ճանաչության են հասնում շատ շուտ են մոռացվում, իսկ այն մեմերը, որոնք չեն հասնում իրենց ճանաչության գագաթնակետին, շարունակում են օգտագործվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեմերի հանրագիտարան
Վլադիմիր Տիտով (տիեզերագնաց)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վլադիմիր Տիտով (այլ կիրառումներ)|}
Վլադիմիր Գեորգևիչ Տիտով, (հունվարի 1, 1947(1947-01-01), Սրետենսկ, Չիտայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), սովետական և ռուս տիեզերագնաց, ՍՍՀՄ տիեզերագնաց–օդաչու, փոխգնդապետ։
Ավարտել է Չեռնիգովի բարձրագույն օդաչուական զինվորական ավիացիոն ուսումնարանը (1970)։ Տիեզերագնացների ջոկատում է 1976-ից։ 1983-ի ապրիլի 20–22-ին, որպես հրամանատար, Գ․ Մ․ Ստրեկալովի և Ա․ Ա․ Սերեբրովի հետ, թռիչք է կատարել «Սոյուզ Տ–8» տիեզերանավով։
Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով (1983 և 1988 թթ.): ՀԽՍՀ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1989)։ 1988-ին Ֆրանսիան նրան շնորհեց Պատվո լեգեոնի հրամանատարի կոչում, իսկ 1990-ին (Մուսա Մանարովի հետ) պարգևատրվեց ԱՄՆ Հարմոնի մրցանակով, ի նշան թռիչքի տևողության համաշխարհային ռեկորդի։ Յալթայի պատվավոր քաղաքացի (2017)։ ԽՄԿԿ անդամ 1971-ից։
1983 թվականի ապրիլի 20-22-ը փոխգնդապետ Վ.Տիտովը, որպես «Սոյուզ T-8» տիեզերանավի հրամանատար, բորտինժեներ Գ.Մ.Ստրեկալովի և տիեզերագնաց-հետազոտող Ա. Սերեբրովի հետ իրականացրել է իր առաջին թռիչքը դեպի տիեզերք։
1983 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Վ.Գ.Տիտովը և Գ.Մ.Ստրեկալովը հետ պատրաստվում էր թռիչքի Սոյուզ Т-10-1 տիեզերանավով։ Սակայն մեկնարկից մի քանի վայրկյան առաջ գործարկվել է վթարային փրկարարական համակարգ՝ հրդեհի պատճառով։ Տիեզերագնացներ ապահով վայրէջք են կատարել արձակման հարթակից ոչ հեռու... 
Վ. Գ. Տիտովը երկրորդ տիեզերական թռիչքն է կատարել 1987 թվականի դեկտեմբերի 21-ից մինչև 1988 թվականի դեկտեմբերի 21-ը, տևելով 365 օր 22 ժամ 38 րոպե 57 վայրկյան։
1987 թվականին Վ.Գ.Տիտովն ավարտել է Յուրի Գագարինի անվան ռազմաօդային ակադեմիան։
Վ.Տիտովը կատարեց երրորդ տիեզերական թռիչքը 1995 թվականի փետրվարի 3-ից 11-ը որպես «Discovery STS-63» մաքոքի թռիչքի մասնագետ։
1998 թվականի օգոստոսի 20-ից գնդապետ Վ. Տիտովը պահեստային է։ Բանակից և տիեզերագնացների կորպուսից ազատվելուց հետո աշխատել է Խրունիչևի անվան պետական ​​գիտաարտադրական տիեզերական կենտրոնում՝ որպես անձնակազմի ծրագրերի բաժնի վարիչ։ 1999 թվականի հունիսին նշանակվել է Ռուսաստանի և ԱՊՀ երկրների Boeing Space & Communications բաժնի տնօրեն։
Ապրում է Մոսկվայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժուկովսկոյե (Պեսչանոկոպսկի շրջան)

Ժուկովսկոյե (ռուս.՝ Жуковское), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Պեսչանոկոպսկի շրջանում։ Ժուկովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Հայերն Օտտավայում

Հայերն Օտտավայում, Կանադայի հայկական գաղթօջախներից մեկը։
Օտտավայում հայ համայնքը ձևավորվել է 1970-ական թվականներին։ 2003 թվականին այստեղ բնակվում է շուրջ հազար հայ։ Գործում են Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցին, որին կից՝ մեկօրյա հայկական դպրոց, ՀԲԸՄ Օտտավայի և ՀՕՄ-ի «Սևան» մասնաճյուղերը, Հայ մշակութային միությունը։