Ընդհատված սեռական հարաբերություն

Ընդհատված սեռական հարաբերություն, հայտնի նաև՝ որպես դուրսբերման մեթոդ, բեղմնականխման ավանդական մեթոդ, որի դեպքում տղամարդը սեռական հարաբերության ընթացքում հանում է առնանդամը կնոջ հեշտոցից նախքան օրգազմը (և սերմնաժայթքումը) և սպերման ուղղում հեշտոցից դուրս՝ փորձելով խուսափել սերմնավորումից։
Առնվազն երկու հազարամյակ լայնորեն տարածված բեղմնականխման այս մեթոդը կիրառվում է նաև ներկայում։ 1991 թվականին այս մեթոդն օգտագործել է շուրջ 38 միլիոն զույգ ողջ աշխարհում։
Ընդհատված սեռական հարաբերությունը չի պաշտպանում սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակներից (ՍՃՓՎ/ՍՃՓՀ)։


== Պատմություն ==
Հղիությունը կանխելու նպատակով այս մեթոդը կիրառելու մասին հնագույն հիշատակումը, թերևս, Օնանի պատմությունն է Թորայում։ Կա կարծիք, որ այս պատմությունը գրվել է ավելի քան 2500 տարի առաջ։ Հին Հռոմի և Հին Հունաստանի անտիկ հասարակությունները նախընտրում էին ունենալ փոքրաթիվ ընտանիքներ և որքան հայտնի է կիրառել են բեղմանկանխման տարբեր մեթոդներ։ Կան վկայություններ, որոնք թույլ են տալիս մասնագետներին փաստելու, որ այդ հասարակություններում դուրսբերումն օգտագործվել է որպես բեղմնականխման մեթոդ։ Այդուհանդերձ, հասարակությունները բեղմնականխումը համարում էին կնոջ պատասխանատվության խնդիր, ուստի պահպանված փաստերն ու վկայությունները մեծ մասամբ վերաբերում են կնոջ կողմից վերահսկվող բեղմնականխման միջոցներին։
XVIII դարից ի վեր, մինչ ժամանակակից մեթոդների զարգացումը՝ դուրսբերումը եղել է բեղմնականխման ամենատարածված մեթոդը Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և այլուր։


== Հուսալիությունը ==
Ինչպես բեղմնականխման շատ այլ մեթոդների պարագայում, այս դեպքում նույնպես հուսալի բեղմնականխում հնարավոր է ապահովել միայն մեթոդի ճիշտ և հետևողական կիրառման դեպքում։ Դուրսբերման մեթոդի արձանագրված ձախողման ցուցանիշը փոփոխական է՝ կախված բնակչության խմբից. ուսումնասիրությունների համաձայն՝ ձախողման իրական ցուցանիշը կազմում է 15-28% տարեկան։ Համեմատության համար հարկ է նշել, որ հակաբեղմնավորիչ հաբերի օգտագործման ձախողման իրական ցուցանիշը կազմում է  2-8%:, իսկ ներարգանդային պարույրի (ՆԱՊ) ձախողման իրական ցուցանիշը՝ 0.8%  Պահպանակի օգտագործման ձախողման իրական ցուցանիշը 10-18% է։
Այն զույգերի մոտ, որոնք տարվա ընթացքում սեռական յուրաքանչյուր ակտի ժամանակ ճիշտ են կիրառում ընդհատված սեռական հարաբերության մեթոդը, ձախողման ցուցանիշը տարեկան կազմում է 4% տարեկան։ Համեմատության համար, բեղմնականխիչ հաբերի ճիշտ օգտագործման ձախողման ցուցանիշը կազմում է 0.3%, ՆԱՊ-ինը՝ 0.6%, պահպանակինը՝ 2%։
Երբեմն խորհուրդ է տրվում, որ տղամարդը միզի հաջորդական սերմնաժայթքումների միջև, որպեսզի միզուկը մաքրվի սպերմայից, ինչպես նաև լվանա սերմնահեղուկը այն օբյեկտներից, որոնք կարող են հպվել կնոջ հեշտոցին (օրինակ՝ ձեռքերը, առնանդամը)։
Այդուհանդերձ, վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ սա կարող է հուսալի չլինել։ Անցանկալի հղիությունների և սեռավարակների փոխանցման հնարավորությունը նվազեցնելու նպատակով հետազոտություններն առաջարկում են նաև օգտագործել պահպանակ գենիտալ շփման առաջին պահից։


== Առավելությունները ==
Ընդհատված սեռական հարաբերության մեթոդի առավելությունն է, որ այն կարող են օգտագործել բոլոր նրանք, ովքեր հրաժարվում են բեղմնականխման այլ ձևերից կամ ում համար դրանք հասանելի չեն։ Որոշ տղամարդիկ գերադասում են այս մեթոդը՝ զուգընկերոջ վրա հորմոնային հակաբեղմնավորիչների հնարավոր անցանկալի ազդեցությունից խուսափելու նպատակով կամ լիարժեք զգացում ունենալու և զուգընկերոջը իրապես «զգալու» հնարավորություն ունենալու պատճառաբանությամբ։ Որոշ կանայք ևս գերադասում են այս մեթոդը՝ բեղմնականխման հորմոնալ միջոցներից խուսափելու համար այնպիսի անցանկալի հետևանքներից, ինչպիսիք են դեպրեսիան, տրամադրության հաճախակի փոփոխությունները, հեշտոցի չորությունը, լիբիդոյի նվազումը, քաշի ավելացումը, սրտխառնոցը, գլխացավերը և այլն։ Մեթոդը չի ենթադրում ֆինանսական ծախսեր, արհեստական միջոցների օգտագործում չի պահանջում, առողջության վրա ֆիզիկական կողմնակի ազդեցություն չի ունենում, կարող է կիրառվել առանց դեղատոմսի կամ բժշկի հետ խորհրդակցելու։ Չի խոչընդոտում գրգռման ընթացքին։


== Թերությունները ==
Բեղմնականխման դարձելի այլ մեթոդների և միջոցների, այդ թվում՝ հակաբեղմնավորիչ հաբերի, ՆԱՊ-ի և տղամարդու պահպանակի համեմատ ընդհատված սեռական հարաբերությունը նվազ արդյունավետությամբ է կանխում անցանկալի հղիությունը։ Արդյունքում, այն նաև նվազ ծախսարդյունավետ է, քան բեղմնականխման շատ ավելի արդյունավետ մեթոդներ, թեև մեթոդից օգտվելը ֆինանսական ուղղակի ծախսեր չի պահանջում, սակայն այս մեթոդը կիրառողները ավելի մեծ հավանականությամբ կարող են բախվել աբորտի կամ մանկածնության ռիսկերին և ծախսերին։
Մեթոդն էապես անարդյունավետ է սեռավարակների (ՍՃՓՎ/ՍՃՓՀ), այդ թվում՝ ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման գործում, քանի որ անգամ նախաժայթքումային հեղուկը կարող է պարունակել վարակի հարուցիչներ կամ բակտերիաներ, որոնք կարող են վարակել զուգընկերոջը հեղուկի՝ լորձաթաղանթին դիպչելու դեպքում։ Այդուհանդերձ, սեռական ակտի ընթացքում փոխանակվող հեղուկների ծավալի կրճատումը կարող է նվազեցնել վարակի փոխանցման հավանականությունը՝ որևէ մեթոդից չօգտվելու համեմատ, քանի որ նվազում է ախտածին մանրէների քանակը։
Մեթոդից օգտվելը կարող է դժվար լինել որոշ զույգերի համար։ Սեռական ակտի ընդհատումը որոշ զույգերի մոտ կարող է է դառնալ սեռական ֆրուստրացիայի կամ անբավարավածության պատճառ։


== Տարածվածություն ==
Վերարտադրողական տարիքի կանանց շուրջ 3%-ն աշխարհում օգտվում է այս մեթոդից՝ որպես բեղմնականխման հիմնական մեթոդ։ Մեթոդից օգտվողների ցուցանիշը տարածաշրջանից տարածաշրջան փոփոխվում է 1%-ից (Աֆրիկա մայրցամաք) մինչև 16% (Արևմտյան Ասիա) (1990-ականներին իրականացված հետազոտության տվյալներ)։ Հայաստանում ընդհատված սեռական հարաբերությունը հակաբեղմնավորման առավել հաճախակի օգտագործվող մեթոդն է. այն կիրառում է ամուսնացած կանանց շուրջ 24.5%-ը։


== Տես նաև ==
Ձեռնաշարժություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Contraception and abortion in Islam