armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ալեքսանդր Թևոսյան

Ալեքսանդր Միքայելի Թևոսյան (մարտի 27, 1927(1927-03-27), Ռև - դեկտեմբերի 7, 1991(1991-12-07), Երևան, Հայաստան), հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1976), պրոֆեսոր (1978):


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Թևոսյանը ծնվել է 1927 թվականի մարտի 27-ին Լեռնային Ղարաբաղի Ռև (այժմ՝ ԼՂՀ Ասկերանի շրջանում) գյուղում։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1953 թվականից դասավանդել է Երևանի բուհերում։ 1981 թվականից եղել է ՀՀ ԳԱ փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ։
Աշխատությունները վերաբերում են XIX դարի հայ փիլիսոփայության և տրամաբանության մտքի պատմության հարցերին։
Ալեքսանդր Թևոսյանը մահացել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Երևան քաղաքում։


== Երկեր ==
Ա. Մ. Գարագաշյանի փիլիսոփայական և տրամաբանական հայացքները։ Երևան, ԳԱԱ հրատարակություն, 1962։
Նահապետ Ռուսինյանի աշխարհայացքը, Երևան, 1970։
Հայ տրամաբանական միտքը XIX դարում, Երևան, 1976։
Կանտը և XIX դարի հայ փիլիսոփայական միտքը։ Փիլիսոփայության և իրավուքի ինստիտուտ ՀԽՍՀ ԳԱ, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակություն, 1981 (համահեղինակ)։
Փիլիսոփայության մեթոդական ուղեցույց։ Օգնություն ՀԽՍՀ ԳԱ ասպիրանտներին և հայցողներին, Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտ ՀԽՍՀ ԳԱ, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակություն, 1988։
Ռեթեոս Պերպերյան։ Փիլիսոփայական և հասարակական-քաղաքական հայացքները, ՀԽՍՀ ԳԱ Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտ, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակություն, 1989։
Պոլ Հոլբախը և կրոնը։ Երևան, Հայաստան, 1990 (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Փոփենհաուզեն (Ներքին Ֆրանկոնիա)

Փոփենհաուզեն (գերմ.՝ Poppenhausen), համայնք Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 4042 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 39,13 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 6 78 168։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Գիլբերթ Արինաս

Գիլբերթ Ջեյ Արինաս կրտսեր (անգլ.՝ Gilbert Jay Arenas, Jr., հունվարի 6, 1982(1982-01-06), Տամպա, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, պաշտպան։ 
Ծնվել է Տամպայում (Ֆլորիդա նահանգ)։ Ավագ դպրոցի կարիերան անցկացրել է Գրանտի ավագ դպրոցում (Վելի Գլեն, Կալիֆորնիա), որն ավարտելուց հետո ընդունել է Արիզոնայի համալսարանից ստացված կրթաթոշակային ծրագիրը՝ երկու տարի հանդես գալով համալսարանի բասկետբոլային թիմում (1999–2001)։ Ընտրվել է NBA-ի 2001 թվականին անցկացված դրաֆթի 30-րդ ընտրությամբ (2-րդ ռաունդ)՝ «Գոլդեն սթեյթ Ուորիորս» ակումբի կողմից։
NBA-ում անցկացրած տարիների ընթացքում Արինասը 3 անգամ ճանաչվել է աստղ (All-Star), 3 անգամ ընդգրկվել «All-NBA» խորհրդանշական հավաքականներում, ինչպես նաև 2002–03 մրցաշրջանում արժանացել է NBA-ի ամենակատարելագործված խաղացողի մրցանակին։ Առավել հաջող կարիերա է ունեցել «Վաշինգտոն Վիզարդսի» կազմում։
Արինասը որակազրկվել էր գրեթե ողջ 2009–10 մրցաշրջանում՝ ապօրինի զենք պահելու մեղադրանքով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Էջը NBA.com կայում
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Archived 2021-01-11 at the Wayback Machine.
Բիլի Պրեստոն

Բիլի Պրեստոն (անգլ. Billy Preston, լրիվ անունը Վիլյամ Էվերեթ Պրեստոն, անգլ․ William Everett Preston, սեպտեմբերի 2, 1946(1946-09-02), Հյուստոն - հունիսի 6, 2006(2006-06-06)[…], Սկոտսդեյլ, Մարիկոպա շրջան, Արիզոնա, ԱՄՆ), ամերիկացի երաժիշտ-ստեղնահար։ Իր երաժշտական կարիերայի ընթացքում նա աշխատել է այնպիսի կատարողների հետ, ինչպիսիք են Մահալիա Ջեքսոնը, Նաթ Քինգ Քոուլը, Ռեյ Չարլզը, Սեմ Կուկը, Լիթլ Ռիչարդը, Բոբ Դիլանը, The Beatles-ը, The Rolling Stones-ը, Արետա Ֆրանկլինը և Էլթոն Ջոնը։


= Ստեղծագործությունը =
Պրեստոնը սովորել է դաշնամուր նվագել երեք տարեկանում և համարվում էր երաժշտության հրաշամանուկ։
1969 թվականին Ջորջ Հարիսոնը նրան բերեց Get Back ալբոմի ձայնագրմանը (որի նյութերն ավելի ուշ օգտագործվեցին Let It Be ալբոմի համար)՝ հույս ունենալով, որ նոր երաժշտի ներկայությունը կօգնի լիցքաթափել այն լարվածությունը, որն առաջացել էր այդ ժամանակ The Beatles-ի մասնակիցների միջև։ Լենոնը կողմ է արտահայտվել, որ Պրեստոնը դառնա թիմի լիիրավ անդամ, իսկ ՄաքՔարթնին դեմ է եղել։ Արդյունքում «Get Back» սինգլը թողարկվեց՝ նշելով, որ այն կատարում են The «Beatles-ը և Բիլլի Պրեստոնը»։ Պրեստոնը նաև նվագել է ստեղնաշարային գործիքներ ձայնագրելիս «I Want You (She’s So Heavy)» և «Something» երգերը Abbey Road ալբոմից։
Լիվերպուլյան քառյակի փլուզումից հետո Պրեստոնը շարունակել է համագործակցել Լենոնի, Սթարի և հատկապես Հարիսոնի հետ, որի հետ մասնակցել է Բանգլադեշին օգնելու համերգին։ «Հինգերորդ բիթլի» մենախաղի կարիերան նույնպես առաջընթաց է գրանցել. նրա «Will It Go Round in Circles» (1973) և «Nothing from Nothing» (1974) ֆանկ-հիթերը հասել են Billboard Hot 100-ի բարձունքին, իսկ «Outa-Space» (1972) գործիքային բանը արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի։ Միևնույն ժամանակ Պրեստոնը պարբերաբար կատարում էր ստեղնահարի պարտականությունները Rolling Stones ալբոմների ձայնագրման ժամանակ, այդ թվում՝ այնպիսի նշանակալի, ինչպիսիք են Sticky Fingers-ը և Exile on Main St-ը։
1980-ականներին Պրեստոնի մասին քիչ էր լսվում՝ ոչ պակաս ալկոհոլի և թմրանյութերի հետ սրված խնդիրների պատճառով։ 1990-ականներին նա շարունակում էր աշխատել Հարիսոնի և Էրիկ Քլեփթոնի հետ։ Նրա վերջին ձայնագրություններից մեկը եղել է «Warlocks» երգը Red Hot Chili Peppers խմբի Stadium Arcadium ալբոմի համար։
Մահացել է կոմայի պատճառով, որի մեջ ընկել է 2005 թվականի նոյեմբերին։
2019 թվականի հունիսի 25-ին The New York Times Magazineruen-ը Բիլլի Պրեստոնին անվանել է հարյուրավոր կատարողների թվում, որոնց նյութը, ինչպես հաղորդվում է, ոչնչացվել է 2008 թվականի Universal Studios Hollywoodruen-ում բռնկված հրդեհի ժամանակ։


= Սկավառակագրություն =


== Ծանոթագրություններ ==


= Արտաքին հղումներ =
Պաշտոնական կայք
Փոքր Սվագա

Փոքր Սվագա (ռուս.՝ Малая Свага), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Հյուսիսային Դվինա գետի աջ ափին՝ 517 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000026947
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002694
Ավազանի կոդը -  03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կոիդմա

Կոիդմա (էստ․՝ Koidma), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կիռգեսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(3818) Գորլիցա

(3818) Գորլիցա (անգլ.՝ Gorlitsa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի օգոստոսի 20-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,368987 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9481 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7899 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1331,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270309 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,04° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3818) Գորլիցա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տրոյացիներ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տրոյացիներ (այլ կիրառումներ)
Տրոյացի աստերոիդներ, աստերոիդների խումբ, որոնք գտնվում են L4 և L5 Լագրանժի կետի մոտակայքում ցանկացած մոլորակի հետ գտնվելով 1:1 ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ։
Այս տիպի առաջին աստերոիդները հայտնաբերվել են Յուպիտերի մոտ։ Այս աստերոիդները անվանում են Տրոյական պատերազմի գործող անձանց անուններով, որոնք նկարագրված են Հոմերոսի Իլիականում.
Լուսնթագի տրոյացիներից բացի հայտնի են նաև Մարսի, Նեպտունի և Երկրի տրոյացի աստերոիդներ։


== Տես նաև ==
Երկրի տրոյացի աստերոիդներ
Մարսի տրոյացի աստերոիդներ
Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Տրոյացի աստերոիդների ցանկ («տրոյացիներ»)
Տրոյացի աստերոիդների ցանկ («հույներ»)
Նեպտունի տրոյացի աստերոիդներ
Տրոյացի արբանյակներ
Տրոյացի մոլորակներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նեպտունի «մեռյալ գոտում» հայտնաբերվել է տրոյացի աստերոիդ (рус.)
Ճառագայթավորներ

Ճառագայթավորներ, Ռադիոլարիաներ (լատ.՝ radius - ճառագայթ), նախակենդանիների տիպի սարկոդայինների դասի ենթադաս։ Մարմնի չափերը՝ 40 մկմ-ից 1 մմ և ավելի։ Ծովային (հատկապես տաք) պլանկաոնային օրգանիզմներ են։ Ունեն ներքին կմախք՝ կաշվենման ծակոտկեն պատիճի տեսքով, որի մեջ ներփակված է մեկ կամ մի քանի կորիզ ամփոփոդ ներպատիճային ցիտոպլազման։ Վերջինս ծակոտիների միջոցով հաղորդակցվում է արտապատիճային ցիտոպլազմայի հետ։ էկտոպլազմայում համարյա միշտ հանդիպում են բազմաթիվ միաբջիջ ջրիմուռներ՝ զոոքսանտելներ։ Ճառագայթավորները լողում և կեր են որսում կեղծ ոտքերի օգնությամբ։ Ճառագայթավորները ունեն նաև սիլիցիումի օքսիդից կամ ստրոնցիումի սուլֆատից կազմված ասեղներ, որոնց տարբեր համադրությունից առաջանում է արտաքին կմախքը։ Ճառագայթավորների կորիզը պարունակում է մեծ քանակությամբ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու (ԴՆԹ), որը պայմանավորված է դրանց արտակարգ պոլիպլոիդությամբ (քրոմոսոմների ավելի քան 1000 հապլոիդ հավաք)։ Բազմանում են կիսվելով, առանձին տեսակների մոտ նկատվել է իզոգամ կոպուլյացիայի տիպի Աբական պրոցես։ Հայտնի է Ճառագայթավորների 7000-ից ավելի տեսակ։
Աստերոիդների ցանկ (278101-278200)

Աստերոիդների ցանկ (278001-278100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (278201-278300)
 Աստերոիդների ցանկ (278001-278100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (278201-278300)
Նուայան դ’Ալյե

Նուայան դ’Ալյե (ֆր.՝ Noyant-d'Allier), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Սուվինի կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մուլեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03202։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 702 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 415 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 248-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 167-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 59,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 58,3 %)։ 248 աշխատունակ բնակիչներից 196-ը աշխատում էին (108 տղամարդ և 88 կին), անաշխատանք էին 52-ը (28 տղամարդ և 24 կին)։ 167 անգործունակ մարդկանցից 27-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 65-ը թոշակառու, 75-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Բուդդայական պագոդա
Միջնադարյան դղյակ
Լեռնագործության թանգարան
Մեսարժ ուղեկամուրջ
Սեն Մարտեն եկեղեցի (1851)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Նուայան դ’Ալյե» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-29-ին։ Վերցված է 2012-7-16 
«Նուայան դ’Ալյե» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Խորոշևո (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խորոշևո (այլ կիրառումներ)Խորոշևո (ուկրաիներեն՝ Хорошеве), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1571 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խորոշևո քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 4 620 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,85 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1200 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պրիյուտ (գյուղ, Նովոարխանգելսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊրիյուտՊրիյուտ (ուկրաիներեն՝ Приют), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրիյուտ գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոբրա (գետ)

Կոբրա  (ռուս.՝ Кобра ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վյատկա գետի աջ ափից 921 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 324 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010300212111100030641
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111103064
Ավազանի կոդը — 10.01.03.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Քվեմո Ձաղինա

Քվեմո Ձաղինա (վրաց.՝ ქვემო ძაღინა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 900 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սփյուռքի հայկական ուսումնական հաստատությունների ցանկ


== Միջնակարգ դպրոցներ ==
Ամերիկայի Միացյալ ՆահանգներԱՄՆ-ի հայերի մեծ համայնքներ կան Կալիֆորնիա, Նյու Յորք, Մասաչուսեթս, Նյու Ջերսի, Ռոդ Այլյենդ, Իլինոյս, Միչիգան, Պենսիլվանիա և Տեխաս նահանգներում։ Ամենահայաշատ համայնքները գտնվում են Կալիֆորնիա նահանգում (Լոս Անջելոսի շրջան, Ֆրեզնո, Սան Ֆրանցիսկո), ինչով և պայմանավորված է ԱՄՆ-ում հայկական ուսումնական հաստատությունների զգալի մասի Կալոֆորնիայում գտնվելու փաստը։ Կալիֆորնիայում է գտնվում նաև ԱՄՆ-ի միակ հայկական ԲՈՒՀը՝ Մաշտոց Քոլեջը Archived 2015-11-21 at the Wayback Machine.։

ԿալիֆորնիաԱրի Կիրակոս Մինասեան Ազգային Վարժարան (Սանտա Անա, Կալիֆորնիա)
ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տէմիրճեան վարժարան (Կանոգա Փարկ, Կալիֆորնիա)
Մեսրոպեան Ազգային Վարժարան (Պիկո Րիվերա, Կալիֆորնիա)
Հայ Քոյրերու վարժարան (Մոնթրոզ, Կալիֆորնիա)
Վահան և Անոյշ Շամլեան Ազգային Վարժարան (Գլենդեյլ, Կալիֆորնիա)
Սրբոց Նահատակաց Մարի Գապայեան Նախակրթարան և Ֆերահեան Երկրորդական Վարժարան (Նորթ Հիլզ, Կալիֆորնիա)
Գռուզեան-Զաքարեան-Վասպուրական Ազգային Վարժարան (Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆորնիա)
Ռոզ և Ալէք Փիլիպոս Ազգային Վարժարան (Հոլիվուդ, Կալիֆորնիա)
Չարլի Քէյեան Համագաղութային Հայ Վարժարան (Ֆրեզնո, Կալիֆորնիա)
Ս․ Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցոյ Ա․ և Մ․ Յովսէփեան Վարժարան (Պասադենա, Կալիֆորնիա)
Մխիթարէան Հայրերու վարժարան (Թուջունգա, Կալիֆորնիա)
Սահակ-Մեսրոբ Հայ քրիստոնէական վարժարան (Ալթադենա, Կալիֆորնիա)
Շարլոթ և Էլիզ Մերտինեան Աւետարանական վարժարան (Շերման Օքս, Կալիֆորնիա)
ԹՄՄ-Արշակ Տիգրանեան Վարժարան (Հոլիվուդ, Կալիֆորնիա) փակված 2015 թ.ՄասաչուսեթսՍ․ Ստեփանոս Ազգային Ամենօրեայ վարժարան (Ուոթերթաուն, Մասաչուսեթս)
Հայ Քոյրերու Վարժարան Archived 2012-03-24 at the Wayback Machine. (Լեքսինգտոն, Մասաչուսեթս), փակված 2015 թ.ՄիչիգանՀԲԸՄ Ալեք և Մարի Մանուկեան Վաժարան (Սաութֆիլդ, Միչիգան)
ՀԲԸՄ Վաչէ և Թամար Մանուկեան Երկրորդական Վարժարան Archived 2013-05-22 at the Wayback Machine.Նյու ՅորքՍբ․ Լուսաւորիչ Ամենօրեայ Վարժարան Archived 2011-07-28 at the Wayback Machine. (Վուդսայդ, Նյու Յորկ)
Սրբոց Նահատակաց Ամենօրեայ Վարժարան Archived 2009-01-06 at the Wayback Machine. (Բեյսայդ, Նյու Յորք)Նյու ՋերսիՅովնանեան Վարժարան (Նյու Միլֆորդ, Նյու Ջերսի)ՊենսիլվանիաՀայ Քոյրերու Վարժարան (Րեդնոր, Պենսիլվանիա)


== Ծանոթագրություններ ==
Սլովակերենի այբուբեն

Սլովակերենի այբուբեն (սլովակ.՝ Slovenská abeceda), լատիներենի այբուբենի հիմքի վրա ստեղծված գրային համակարգ, որն սպասարկում է սլովակերեն լեզուն։


== Պատմություն ==
Վաղ ժամանակներում սլովակերենի համար օգտագործվում էր Գլագոլիցա կոչվող գրային համակարգը, որը սակայն 13-րդ դարում փոխարինվում է Լատիներենի այբուբենի հիման վրա ստեղծված նոր գրային համակարգով։ Իսկ 14-15-րդ դարերում այս գրային համակարգում սկսվում են կիրառվել դիակրիտիկ նշաններ, որոնք հնարավորություն են տալիս համեմատաբար ճշգրտորեն արտահայտել սլովակերենի հնչյունային համակարգը։ Ժամանակակից սլովակերենի այբուբենում կիրառվում են չորս դիակրիտիկ նշաններ (ˇ, ´, ¨, ^) և երեք դիգրաֆ (dz, dž, ch)։


== Այբուբենի տեսքը ==
B, F, M, P, R, V տառերից հետո I, Y, Í, Ý տառերը կարդացվում են միանման՝ բաղաձայնն առանց փափկացնելու։
G, H, CH, K տառերից հետո չեն կարող գրվել I և Í տառերը (բացառությամբ փոխառյալ բառերի)։
C, Č, Ď, DZ, DŽ, J, Ľ, Ň, S, Š, Ť, Z, Ž տառերից հետո չեն կարող գրվել Y և Ý տառերը։
D, L, N, T տառերը E և I տառերից առաջ կարդացվում են որպես Ť, Ď, Ň, Ľ, և նրանց վրա դիակրիտիկ նշան չի դրվում։
I հնչյունի և նրան հաջորդող ձայնավաորն արտասանվում են որպես երկբարբառ։
Q, W, X տառերն օգտագործվում են միայն փոխառյալ բառերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նոր ուղի (թերթ, Լոս Անջելես)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նոր ուղի (այլ կիրառումներ)«Նոր ուղի», քաղաքական, հասարակական և գրական շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1935-1939 թվականներին, Լոս Անջելեսում։ Խմբագիր՝ Մ․ Մարտենց։ Նպատակն էր ամրապնդել կապը Կալիֆոռնիայի հայ հատվածի և Խորհրդային Հայաստանի միջև։ 
«Միջազգային լուրեր» բաժնում մշտապես քննադատել է ֆաշիզմի դրսևորումները՝ կոչ անելով ընդհանուր ճակատ կազմել դրա դեմ։ 
Զետեղել է նյութեր հայրենիքի տնտեսության, գիտության ու մշակույթի վերելքի, զարգացման հեռանկարների մասին։ Դրվատել է հայրենադարձությունը, այն համարել սփյուռքի հայության փրկության միակ գրավականը։ Գրական բաժնում տեղ են գտել հայ դասական և սովետական հեղինակների գործերը։ Որոշ նյութեր հրատարակվել են անգլերեն։
Դիրակի հավասարում

Դիրակի հավասարում, Էլեկտրոնի շարժման քվանտային հավասարումը։ Առաջարկել է Պոլ Դիրակը, 1928 թվականին։ Դիրակի հավասարումից բխում է, որ դրանով նկարագրվող մասնիկն ունի սեփական մեխանիկական  և մագնիսական մոմենտներ։ Դիրակի հավասարումով հնարավոր եղավ բացատրել ջրածնի և ջրածնանման ատոմների սպեկտրային գծերի նուրբ կառուցվածքը, Զեեմանի երևույթը և փորձնական հաստատում ստացած ֆիզիկական մի շարք այլ երևույթներ (օրինակ, Քոմփթոնի երևույթը)։ Դիրակի հիմնական կարևոր առանձնահատկությունը մասնիկի՝ բացասական էներգիայով վիճակներին համապատասխանող լուծումներն են, որոնց ֆիզիկական իմաստը պարզ դարձավ մասնիկների փոխակերպման և պոզիտրոնի հայտնագործումից հետո։ Պոզիտրոնի առաջացման և անիհիլացման պրոցեսները պայմանավորված են էլեկտրոնի բացասական էներգիայով վիճակից դրական էներգիայով վիճակին անցումներով։ Մասնիկի փոքր արագությունների դեպքում դիրակի հավասարումը վերածվում է Վ․ Պաուլիի ոչ ռելյատիվիսաական քվանտային հավասարմանը։
Angels like You

«Angels like You» (թարգմ․՝ Քեզ նման հրեշտակները), ամերիկացի երգչուհի Մայլի Սայրուսի երգը նրա «Plastic Hearts» յոթերորդ ստուդիական ալբոմից, որը թողարկվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 27-ին RCA Records լեյբլում։ Երգը գրել են Սայրուսը, Ալի Թամպոզին, Իլսի Ջուբերը պրոդյուսերներ Լուի Բելլի և Էնդրյու Վատտի հետ։ Այն թողարկվել է որպես ալբոմի երրորդ և վերջին սինգլ։
2021 թվականի մարտի 8-ին թողարկվել է «Angels like You» երաժշտական տեսահոլովակը։ Այն պարունակում է կադրեր, որոնք նկարահանվել են 2021 թվականի փետրվարի 7-ին Սուպերբոուլում Սայրուսի ելույթի ժամանակ։


== Նախապատմություն ==
«Angels like You» ի սկզբանե թողարկվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 27-ին Սայրուսի «Plastic Hearts» յոթերորդ ստուդիական ալբոմի հետ միասին։ Երգի երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2021 թվականի մարտի 8-ին։ Չորս օր անց այն ընդգրկվել է Ավստրալիայի Contemporary hit radio հիթ-շքերթում՝ դառնալով ալբոմի երրորդ սինգլը։ Բրիտանական BBC Radio 1 ռադիոկայանը «Angels like you» երգն ընդգրկել է ռոտացիայում մարտի 20-ին, իսկ Sony Music-ն այն ուղարկել է Իտալիայի contemporary hit radio 2021 թվականի ապրիլի 9-ին։


== Կոմպոզիցիա ==
Ենթադրվել է, որ «Angels like You» երգի տեքստը նվիրված է Քեյթլին Քարթերին, որի հետ Սայրուսը նախկինում հանդիպում էր։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
«Angels like You» երգի պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2021 թվականի մարտի 8-ին։ Հոլովակը նկարահանվել է 2021 թվականի փետրվարի 7-ին` Սուպերբոուլում Սայրուսի LV շոուի ժամանակ։ Տեսանյութի վերջում Սայրուսը հավանություն է տվել COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութին։


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
MoltenVK

mi ban klni eli
Շարայի լեռ

Շարայի լեռ, Գոլգաթ, Կոլգաթ, Կողգաթ, Ղոլղաթ, Ղոլղաթ Մեծ, Սուրբ Հովհաննես, լեռնագագաթ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Արագածի ու Փամբակի լեռնաշղթայի միջև։ Բարձրությունը 2475 մ է, հիմքի շրջագիծը՝ մոտ 5 կմ։ Կազմված է անթրոպոգենի լավաներից, խարամներից, ջրասառցադաշտային նստվածքներից։ Լանդշաֆտը լեռնատափաստանային է։ Կա ավազահանք։ Անվանումը, ըստ ավանդության, կապված է Շիրակի անվանադիր տիրակալ Շարայի անվան հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ferdydurke

Ferdydurke, լեհերեն նովել։ Նովելի հեղինակը լեհ գրող Վիտոլդ Գոմբռովիչն է։ Նովելը հրատարակվել է 1937 թվականին։


== Թարգմանություններ ==
Առաջինը նովելը թարգմանել է իսպաներեն հենց Գոմբռովիչը։ Թարգմանությունը տպագրվել է 1947 թվականին Արգենտինայի Բուենոս Այրես քաղաքում։
1960 թվականին նովելը թարգմանվել է գերմաներեն Թիելի կողմից։ Բրազիլերեն լեզվով նովելը առաջինը անգամ հրատարակվել է 2006 թվականին Թոմաշ Բարցիսկու կողմից։
Դեռևս նովելը թարգամնվում է ևս 20 լեզուներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Presentation, analysis and excerpt of Ferdydurke
Short extract
Overview Archived 2007-08-13 at the Wayback Machine.
Ferdydurke A. D. 1947 Archived 2007-04-12 at the Wayback Machine.
YUP page with reviews Archived 2012-02-07 at the Wayback Machine.
Review of the play
Untranslatable elements in "Ferdydurke" Archived 2016-05-20 at the Wayback Machine.
Նորշեն (Թորթումի գավառ)

Նորշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղի միջով հոսում է Նորշեն գետակը։


== Պատմություն ==
Եղել է Թորթումի ամենամարդաշատ և ամենաբարձրադիր հայաբնակ գյուղերից։ 1917 թվականին բնակիչների մի մասը ապաստանել է Խատորջրում, իսկ մնացածները բռնի մուսուլմանացվել են։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 300 տուն հայ և 6 տուն այլազգի բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործություն, անասնապահությունն ու արհեստներն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Նորշենն ուներ XIX դարում կառուցված Ս. Հակոբ անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տյունգյուլյու

Տյունգյուլյու (ռուս.՝ Тюнгюлю, յակուտ.՝ Төҥүлү), գյուղ Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Մեգինո-Կանգալասկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2306 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տոռեմեխիա

Տոռեմեխիա  (իսպ.՝ Torremejía), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բադախոս նահանգի, ինչպես նաև Էստրէմադուրա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դե Բարրոս շրջանում։ Տարածքը ՝ 23 կմ²։ Բնակաչությունը ՝ 2217 մարդ (2010 թվականի տվյալներով ) ։ Վարչական կենտրոնի հեռավորությունը մարզից 72 կմ է։ Քաղաքի Սուրբ Բարեխոս է համարվում Ինմակուլադա Կոնսերսիոն։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Դեմէկոլոգիա

Դեմէկոլոգիան (հին հունարեն՝ δῆμος - ժողովուրդ, ազգ), պոպուլյացիաների էկոլոգիան է։ Այն ընդհանուր էկոլոգիայի բաժին է, որը ուսումնասիրում է պոպուլյացիաների թվաքանակի դինամիկան, ներպոպուլյացիոն խմբավորումները և նրանց փոխհարաբերությունները։ Դեմէկոլոգիայի շրջանակներում պարզվում են այնպիսի պայմաններ, որոնց դեպքում ձևավորվում են պոպուլյացիաներ։ Դեմէկոլոգիան նկարագրում է տարբեր տեսակների թվաքանակների տատանումները էկոլոգիական գործոնների ներգործության պայմաններում և սահմանում է նրանց պատճառները, ուսումնասիրում է անհատին ոչ թե մեկուսացված, այլ այնպիսի անհատների խմբերի կազմում, որոնք զբաղեցնում են որոշակի տարածք և վերաբերում են մեկ տեսակին։ 
Պոպուլյացիաների դինամիկան, իրենից ներկայացնելով ուղիղ գիծ, ցուցչային կախվածություն կամ սինուսոիդ, կարելի է նկարագրել հետևյալ բանաձևերի միջոցով.
dx=const - – ուղիղ գիծ
dx1=x1-x2, dx2=x3-x4, x2=x3, dx1=a*dx2, a~1, dx1=(x4/x3)*dx2 - – ցուցչային կախվածություն
dx1=x1-x2, dx2=a*x3-b*x4, x2=x3, dx1=dx2 a~1, b~1 - – սինուսոիդ կախվածություն
Բազմաձևություն (կենսաբանություն)

Բազմաձևություն, կենսաբանության մեջ, կենդանական կամ բուսական որևէ տեսակի անհատների միմյանցից խիստ տարբերվող ձևերի առկայություն։ Տարբերում են՝ սեռական, սեզոնային, սերունդների հաջորդականության հետ կապված P․։ Սեռական Բ․ արտահայտվում է՝ 1․ իգական և արական անհատների տարբերությամբ, երբ միևնույն սեռում առկա են մի քանի ձևեր Բազմահարկ շենքեր․ 1․ Նյու Ցորքի Ռոկֆելլեր–կենտրոնի գլխավոր շենքը (երկնաքեր), ճարա․ է․ Ռայնգարդ, Ու․ Հարրիսոն (1931–47), 2․ «Պիրելլի ընկերության» շենքը (1956–60) Միլանում (բարձրաբերձ), ճարա․ Ջ․ Պոնտի, Պ․-Լ․ Ներվի (օրինակ՝ որոշ միջատների թևավոր և անթև արուները), 2․ գաղութներով ապրող կենդանիների տվյալ տեսակի մեջ տարբեր «կաստաների» գոյությունը (մեղուների մեջ՝ բոռեր, աշխատող մեղուներ, ձևափոխված էգեր և մայր մեղուներ)։ Բույսերի սեռական Բ-յան օրինակներից է կանեփի արական անհատների խիստ տարբերությունը իգականից։ Սեզոնային Բ․ ի հայտ է գալիս տարվա տարբեր եղանակներին միևնույն տեսակի անհատների տարբեր զարգացումով (թիթեռների ամառային և գարնանային ձևերը)։ Սերունդների հաջորդականության հետ կապված Բ․ է, երբ զարգացման ցիկլում նույն անհատի սեռական սերունդը արտաքին տեսքով տարբերվում է անսեռից (օրինակ՝ աղեխորշավորների սեռական սերունդը մեդուզաներն են, անսեռը՝ պոլիպները)։
Բազմաձևության մասնակի դեպքն Է երկձևությունը։
Քլեյտոն շրջան (Այովա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քլեյտոն շրջան (այլ կիրառումներ)Քլեյտոն շրջան (անգլ.՝ Clayton County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.018 կմ² է, բնակչությունը՝ 18.129 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Էլկադեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.։
Գրիգոր Ազիզյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիգոր Ազիզյան (այլ կիրառումներ)Գրիգոր Ստեփանի Ազիզյան (հունվարի 15, 1947(1947-01-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-շինարար։


== Կենսագրություն ==
1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։
1971 թվականից աշխատում է Հայպետնախագիծ ինստիտուտում (1995 թվականից՝ «Հայնախագիծ»), 1989-2000 թվականներ` գլխավոր ճարտարագետ, 2000 թվականից` գործադիր տնօրեն։


== Ստեղծագործություններ և ճանաչում ==
Նախագծել է՝

Երևանի երիտասարդության պալատի (1970-1985) համերգասրահի թաղանթավոր վերնածածկը
Հանրապետական մարզադաշտի (այժմ՝ Վազգեն Սարգսյանի անվան) մեծաթռիչք (1996-2000)
Ծաղկաձորի օլիմպիական լողավազանի տարածք (2003)
Էջմիածնում՝ սրճարանի ծալքավոր (1978) ծածկեր
Դիլիջանում՝ կինեմատոգրաֆիստների ստեղծագործական տուն (1984)Մշակել է շենքերի ու շինությունների վերականգնման և ուժեղացման նոր հայեցակարգեր (1991-1999)։


== Մրցանակներ ==
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1987, Երևանի մարզահամերգային համալիրի համար՝ 1984, հեղինակային խմբի հետ)
«Տարվա լավագույն ստեղծագործություն» միութենական ստուգատեսի դափնեկիր (1985)
Հայաստանի Հանրապետության պետական մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==
Լյուբկա (գյուղ, Կոտելվայի շրջան)

Լյուբկա (ուկրաիներեն՝ Любка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լյուբկա գյուղում բնակվում էր 81 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բոն Սուսեսու (Մինաս Ժերայս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոն Սուսեսու (այլ կիրառումներ) Բոն Սուսեսու (պորտ.՝  Bom Sucesso), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատայի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 17 502մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 706,192 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 24,8 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1736 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 67.084.022,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 3.877,47 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,754 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ասմունք

Ասմունք, ասմունքը հիմնված է հնչերանգային (ինտոնացիոն) հենքի և ստեղծագործության հուզական բովանդակության վրա, իսկ նյութը հիմնականում էպիկական և քնարական ստեղծագործություններն են, որոնք ներկայացվում են դրամատիկական-թատերային արտահայտչամիջոցներով։ Ասմունքի արվեստը ձևավորվել է հնագույն ժամանակներում, երբ դեռևս հստակ բաժանված չէին հեղինակի և կատարողի գործողությունների շրջանակները։ Արվեստի այդ տեսակը Հին Հունաստանում ներկայացնում էին աեդոսներն ու ռապսոդները, միջնադարյան Եվրոպայում՝ ժոնգլյորներն ու տրուբադուրները, Հին Ռուսիայում՝ սկոմորոխները, հին Հայաստանում՝ վիպասաններն ու գուսանները։ Հեթանոսական շրջանում և միջնադարում հայ ժողովրդական ավանդավեպերը մշակել և կատարել են վիպասանները, իսկ գուսանները ոչ միայն կատարել, այլև ստեղծագործել են։ Գրականության զարգացմանը զուգընթաց՝ ասմունքը դրսևորվել է նաև որպես զուտ կատարողական արվեստ։
Գրական երկերի կատարումներով հանդես են եկել նշանավոր դերասաններ Էլիզ Ռաշելը, Վիրգինիա Դեժազեն (Ֆրանսիա), Յոզեֆ Կայնցը (Ավստրիա), Հենրի Իրվինգը (Անգլիա), Պավել Մոչալովը, Միխայիլ Շչեպկինը, Արկադի Ռայկինը (Ռուսաստան), Պետրոս Ադամյանը, Ազնիվ Հրաչյան, Վերգինե Գարագաշյանը (Հայաստան) և ուրիշներ։ Նոր և նորագույն ժամանակներում հայ ասմունքի ճանաչված ներկայացուցիչներից են Ստեփան Քափանակյանը, Արուս Ոսկանյանը, Հայկուհի Գարագաշը, Թամար Դեմուրյանը, Հրաչուհի Ջինանյանը, Խորեն Աբրահամյանը, Վլադիմիր Աբաջյանը, Շահում Ղազարյանը, Սուսաննա Գաբրիելյանը, Արթուր Ութմազյանը, Սիլվա Յուզբաշյանը և ուրիշներ։ Ասմունքի ամենանշանավոր հայ վարպետը Սուրեն Քոչարյանն է. նա է ստեղծել «Մեկ դերասանի թատրոնը»։
Շուշանների դաշտ

Շուշանների դաշտ, Նարգեզի շամբ, Նարգիզլու զամի, Նարգիզների դաշտ, Նարգիզների մարգագետին, դաշտ, հարթավայր Հայկական լեռնաշխարհում, Սյունիքում, այժմյան Հայաստանի Կապան քաղաքից 15 կմ արևելք, Եղվարդ քաղաքի մոտ։ 1724 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել ճակատամարտ Դավիթ Բեկի զորավար Թորոս իշխանի և պարսից Ֆաթհ-Ալի խանի զորքերի միջև։ Ճակատամարտում զոհվածների թվում էին նաև Թորոս իշխանը, ով թաղված է նույն Եղվարդ քաղաքում։


== Ավանդույթներ ==
Երբ Չավնդուրի Թորոս իշխանը Մելիք-Ֆրանգյուլի դավաճանությամբ սպանվում է Ֆաթալի խանի կողմից, նրա դիակի շուրջը մեծ կռիվ է տեղի ունենում։ Թորոսի զինվորները վիրավորում են Ֆաթալի խանին և սպանում նրա եղբորը՝ Աղասի խանին։ Գիշերը երկու կողմն էլ սկսում են հավաքել իրենց վիրավորներին ու մեռածներին։ Ճակատամարտից հետո կռվի վայրը կոչում են Նարգիսների դաշտ՝ Նարգիզլու ղամի, որովհետև հայ քաջերի թափած արյան կաթիլներից այնտեղ սկսում են շուշաններ և նարգիսներ բուսնել։


== Ծանոթագրություններ ==
Կազիան

Կազիան, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 295, իսկ 1908 թվականին՝ 591 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Զագորոդնայա փողոց (Յալթա)

Զագորոդնայա փողոց (ռուս.՝ Загородная улица), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Սկիզբ է առնում Սադովայա փողոցից և ավարտվում «Դարսան Պալաս» բնակելի թաղամասում։ Երկարությունը մոտ 400 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Յալթա քաղաքի Զագորոդնայա փողոցը սկսվում է Սադովայա փողոցից, հատում Լենինգրադյան փողոցը և ավարտվում «Դարսան Պալաս» բնակելի թաղամասում։ Փողոցում կա համարակալված 21 շինություն։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 400 մետր է։
Զագորոդնայա փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298600։
Զագորոդնայա փողոց, թիվ 3 հասցեով է գտնվում Յալթայի հայկական` Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին։ Այն կառուցվել է 1909-1914 թվականներին (ավարտվել է 1917 թվականին) ճարտարապետ Գաբրիել Տեր-Մելիքյանի կողմից, նկարիչ Վարդգես Սուրենյանցի էսքիզներով։ Յալթա քաղաքի ճարտարապետական կոթողներից մեկն է, գտնվում է Դարսան բլրի լանջին։ Նախագիծն իրականացվել է նավթային մագնատ Պողոս Տեր-Ղուկասյանի միջոցներով։ Որպես նախատիպ է ընդունվել Էջմիածնի Սուրբ Հռիփսիմեի եկեղեցին (Հայաստան, 618 թվական)։ Դիմային պատին կա գրառում. «Ի հիշատակ այս եկեղեցու բարերար Պողոս Տեր-Ղուկասյանի, որը կառուցեց այս եկեղեցին իր վաղաժամ հեռացած աղջկա հիշատակին 1909-1917 թվականներին»։
Եկեղեցու բակում է գտնվում նկարիչ Վարդգես Սուրենյանցի գերեզմանը։
Զագորոդնայա փողոցը քաղաքի քարտեզին հայտնվել է մոտավորապես 1910-ական թվականների սկզբին։ Անվանումը երբևէ չի փոխել։ Փողոցը վեր է բարձրանում ոչ մեծ հեղեղատով, որը երկու կողմից սեղմված է լանջերով։ Այստեղ գերիշխում են ցածրահարկ շինությունները։ 21-րդ դարի սկզբին փողոցի վերջնամասում կառուցվել են բարձրահարկ շենքեր։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Загородная улица в Ялте
Подробная карта Загородная улица, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта


== Արտաքին հղումներ ==
Почтовый индекс улица Загородная, г. Ялта
Սոն Ջի Հո

Սոն Ջի Հո (հունվարի 28, 1992(1992-01-28), Սեուլ, Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասան։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստասերիալ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Վելյատագուսե (գյուղ, Ռապլա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎելյատագուսեՎելյատագուսե (էստ․՝ Väljataguse), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռապլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Երևանի քաղաքապետարան

Երևանի քաղաքապետարան, համայնքային ծառայություն իրականացնող պետական մարմին, որի նպատակն ու խնդիրն ավագանու և քաղաքապետի՝ Հայաստանի Հանրապետության օրենքներով, այլ իրավական ակտերով վերապահված լիազորությունների լիարժեք և արդյունավետ իրականացման, ինչպես նաև քաղաքացիական իրավահարաբերություններին ավագանու և քաղաքապետի մասնակցության ապահովումն է։


== Կանոնադրություն ==
Երևանի քաղաքապետը և ավագանին քաղաքապետարանի միջոցով Երևանում իրականացնում են օրենքով տեղական ինքնակառավարման մարմիններին վերապահված սեփական և պետության կողմից պատվիրակված լիազորությունները, համակարգում Երևանի ենթակայության հիմնարկների, առևտրային և ոչ առևտրային կազմակերպությունների գործունեությունը, կազմակերպում հանրապետական գործադիր մարմինների և դրանց՝ Երևանի տարածքային ծառայությունների հետ հարաբերությունները։ Քաղաքապետարանը ստեղծվում, վերակազմակերպվում և նրա գործունեությունը դադարեցվում է ավագանու որոշմամբ։


== Երևանի քաղաքապետարանի շենքը ==

Երևանի քաղաքապետարանի ներկայիս շենքը գործարկվել է 2004 թվականից։ Շենքն ունի 5 հարկ, ընդհանուր մակերեսը կազմում է 13,5 հազար քառակուսի մետր։ Այն զարդարում է 47 մետր բարձրություն ունեցող աշտարակը։ Շենքը կառուցված է երևանյան ճարտարապետության ավանդույթներով՝ հաշվի առնելով նորը։ Հիմքում՝ ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի նախագիծն է։ Քաղաքապետարանի նոր շենքում է տեղակայված Երևան քաղաքի պատմության թանգարանը։ Երևանի քաղաքապետարանի շենքի ճակատը զարդարված է բազմաթիվ ռելիեֆային զարդանախշերով, Կենաց Ծառի պատկերով։ Շենքի խոյակների վրա փորագրված են Հայաստանի մայրաքաղաքների անունները։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Ռիք Քոսնեթ

Ռիք Քոսնեթ  (անգլ.՝ Richard James "Rick" Cosnett, ապրիլի 6, 1983(1983-04-06), Chegutu, Chegutu District, Mashonaland West Province, Զիմբաբվե)` ամերիկացի դերասան,  որը ծնվել է Զիմբաբվեում։ Ավելի հայտնի է «Վամպիրի օրագրերը» և «Ֆլեշ» հեռուստասերիալերի շնորհիվ։ Ռիք Քոսնեթը հանդիսանում է Հյու Գրանտի զարմիկը։


== Ֆիլմագրություն ==


==== Կինո ====


=== Հեռուստաընկերություն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Рик Коснетт Internet Movie Database կայքում
Рик Коснетт Թվիթթերում
Рик Коснетт Ինստագրամում
(2783) Չերնիշևսկի

(2783) Չերնիշևսկի (անգլ.՝ Chernyshevskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,559627 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1351 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9842 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1495,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,240679 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,78° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2783) Չերնիշևսկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գազովոե

Գազովոե (ուկրաիներեն՝ Газове), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1665 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գազովոե ավանում բնակվում էր 360 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,15 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 114,29 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մոնդլո

Մոնդլո (անգլ.՝ Mondlo), քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության արևելյան մասում։ Վարչականորեն մտնում է Կվազուլու Նատալ նահանգի կազմում։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է նահանգի հյուսիսային մասում։ Բացարձակ բարձրությունը 1168 մետր է ծովի մակարդակից։


== Բնակչություն ==
2001 թ. դրությամբ, բնակչությունը կազմում է 22 085 մարդ։ Տղամարդիկ կազմում են բնակչության 46,88 %, կանայք՝ 53,12 %: Սևամորթերի ռասսան կազմում է 99,92 % քաղաքի բնակչության։ Իսկ սպիտակամորթերը — 0,08 %: Բնակչության մեծամասնության լեզուն (99,08 %) — զուլուսերենն է։


== Տրանսպորտ ==
Մոտիկ օդանավակայարանը գտնվում է Ֆրեյխեյդ քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժանա Նովակովիչ

Ժանա Նովակովիչ (սերբերեն՝ Žana Novaković, սերբական կիրիլիցա՝ Жана Новаковић, հունիսի 24, 1985(1985-06-24), Սարաևո, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), բոսնիացի լեռնադահուկորդուհի, «Յահորինա» մարզական ակումբի և լեռնադահուկային սպորտի Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հավաքականի անդամ, 2010 և 2014 թվականների ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Վանկուվերի (2010 թ.) և Սոչիի (2014 թ.) ձմեռային օլիմպիդաների բացման հանդիսավոր արարողությունների ժամանակ նրան է վստահվել Բոսնիա և Հերցեգովինայի դրոշը կրելու պատիվը։ Ձմեռային օլիմպիական խաղերում Ժանա Նովակովիչը մասնակցել է ոլորավայրէջքի և և հսկա ոլորավայրեջքի մրցումներին։ Նա հանդես է եկել նաև լեռնադահուկային սպորտի 2011 թվականի աշխարհի առաջնությունում (FIS Alpine World Ski Championships 2011): 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը ФИС-ի կայքէջում
Պրոֆիլը Վանկուվերի 2010 թ. ձմեռային օլիմպիական խաղերի կայքում
2010 թ. ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողության մասնակից դրոշակակիրներ
Ջորջ Սիգալ

Ջորջ Սիգալ կրտսեր (անգլ.՝ George Segal, Jr., ծնվ. փետրվարի 13, 1934(1934-02-13), Գրեյթ Նեկ, Նասաու շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ - մարտի 23, 2021(2021-03-23), Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, առաջադրվել է «Օսկար» և BAFTA մրցանակների, «Ոսկե գլոբուս» մրցանակաբաշխության կրկնակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Ջորջ Սիգալը ծնվել է 1934 թվականին Նյու Յորքի Գրեյթ Նեք վայրում, Լոնգ Այլենդում, Ֆանի Բլանշ Սլոբոդկինայի և հրեական ծագում ունեցող և սոցիալիստական հայացքների տեր Ջորջ Սիգալ ավագի ընտանիքում։ Քոլեջն ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Կոլումբիայի համալսարան, որը ավարտել է 1955 թվականի։ Իր դերասանական դեբյուտը կայացել է թատերական բեմին, իսկ 1961 թվականին իր պայմանագիրն է կնքել «Columbia Pictures» կինոընկերության հետ՝ դրա հետևանքով տասնամյակի սկզբին հայտնվելով մի շարք ոչ նշանակալի կինոֆիլմերում։
Առաջին հաջողությանը հասել է 1965 թվականին Սթենլի Կրամերի «Հիմարների նավը» տրագիկոմեդիայից հետո։ Մեկ տարի անց Սիգալն առաջադրվել է «Օսկարի» «Ո՞վ է վախենում Վիրջինիա Վուլֆից» դրամայում կատարած դերի համար։ Հետագայում հաջորդել են հաջողակ դերեր «Քվիլերի մեմորանդում» (1966 թ.), «Ռեմագենյան կամուրջ» (1969 թ.), «Բու և կատվիկ» (1970 թ.), «Սիրել» (1970 թ.), «Գողացված քար» (1972 թ.) և «Դիքի և Ջեյնի զվարճալի արկածները» (1977 թ.) ֆիլմերում։ 1973 թվականին դերասանը արժանացել է «Ոսկե գլոբուս»ի «Ճոխությամբ» ռոմանտիկ կատակերգությունում կատարած դերի համար։
2013 թվականին Սիգալը խաղացել է ABC-ի «Հոլդբերգներ» սիքթոմի գլխավոր դերերից մեկը։


== Մրցանակներ ==
«Ոսկե գլոբուս» 1973 — «Տղամարդու լավագույն դեր կատակերգությունում կամ մյուզիքլում» («Ճոխությամբ»)


== Ծանոթագրություններ ==
Խոսե Էռնանդես

Խոսե Ռաֆաել Էռնանդես ի Պուեյռեդոն (իսպ.՝ José Rafael Hernández y Pueyrredón, նոյեմբերի 10, 1834(1834-11-10)[…], San Andrés de Giles, Բուենոս Այրես, Արգենտինա - հոկտեմբերի 21, 1886(1886-10-21)[…], Բելգրանո, Բուենոս Այրես, Comuna 13, Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի բանաստեղծ, լրագրող, քաղաքական գործիչ։
80-ական թվականներին եղել է պառլամենտի դեպուտատ, սենատոր։ Հայտնի է գաուչոների (հովիվների) կյանքը պատկերող «Մարտին Ֆիերո» (1872) պոեմ-վեպով, որը համարվում է 19-րդ դարի Արգենտինայի ռեալիստական գրականության գլուխգործոցը։


== Ծանոթագրություններ ==
Տնկարան

Տնկարան , կարող է նշանակել 

տնտեսություն (կամ տնտեսության մի մաս, հողի տարածություն), որտեղ աճեցվում են պտղատու ծառատեսակների, խաղողի վազի, դեկորատիվ և անտառային ծառատեսակների ու թփերի տնկիներ և սերմնաբույսեր։
Փորձարարական կամ գիտահետազոտական հիմնարկում կազմակերպված հողամաս՝ գյուղատնտ․ բույսերի աճեցման, բազմացման և ուսումնասիրման համար։ Ըստ մասնագիտացման տնկարանները հիմնականում լինում են․ պտղատու, անտառային կուլտուրաների, խաղողի։Կան նաև խառը տնկիներներ, որտեղ բոլոր կուլտուրաներն աճեցվում են միևնույն տնտեսությունում։
1093

1093 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1093 թվականն է, 
XI դարի 93-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կադեշ

Կադեշ (արաբ․՝ النبي مندو‎‎), քաղաք Ասորիքում, Օրոնտես գետի ափին (այժմ՝ Սիրիայի Հոմս քաղաքի մոտ)։ Եղել է Կադեշ աստվածուհու պաշտամունքի կենտրոնը։ Բնակվել են սեմական ցեղեր։


== Պատմություն ==
Մ.թ.ա. XVI-XVII դարերում եղել է Կադեշ պետության կենտրոնը, որը գլխավորել է Ասորիքի մանր թագավորությունների դաշինքը Եգիպտոսի դեմ։ Մ.թ.ա. XV դ. ենթարկվել է Խեթական պետությանը։ Մ.թ.ա. 1297 թ․-ին Կադեշի մոտ (ըստ Վ. Վ. Ստրուվեի՝ մ.թ.ա. 1312 թվականին) տեղի է ունեցել ճակատամարտ Եգիպտոսի փարավոն Ռամզես II-ի և խեթական թագավոր Մուվատալլիի զորքերի միջև։ Հավանաբար մ. թ. ա. XII դարի սկզբին ավերել են «ծովի ժողովուրդները»։ Կրկին հիշատակվում է մ.թ.ա. 565 թվականին՝ իբրև Նոր բաբելոնյան թագավորության համանուն մարզի կենտրոն։
Balantidium coli

Balantidium coli(Լատիներեն) ինֆուզորիաների տեսակ,  մակաբուծում է որոշ կաթնասունների հաստ աղիքում․ որպես կանոն, խոզերի, ավելի քիչ առնետների, շների, ինչպես նաև մարդու։ Առաջացնում է բալանտիդիազ կամ ինֆուզորային դիզենտերիա հիվանդությունները։ Չնայած հիվանդության հատուկենտությանը, Balantidium coli-ն մարդու միակ լավ ուսումնասիրված մակաբույծներից է։ Տեսակը առաջին անգամ նկարագրվել է շվեդ գիտնական Մալմստենի կողմից 1857 թվականին։ Մարդու մոտ հիվանդություն առաջացնելու ունակությունը նկարագրել և ապացուցել է Ն. Ս. Սոլովյովը 1901 թվականին։


== Կառուցվածքը և ապրելակերպը ==
Balantidium coli-ն ամենամեծ աղիքային նախակենդանին է․ վեգետատիվ ձևերի չափսերն են՝ 50-80 × 35-60 մկմ, իսկ ցիստի տրամագիծը հասնում է մոտ 50 մկմ։ Balantidium coli-ի բջիջները բնութագրվում են ձվաձև տեսքով, դրանց մակերեւույթը ծածկված է պելիկուլայով, առկա են մեծ քանակությամբ երկարաձգված կարճ թարթիչներ, որոնք շարժման օրգանոիդներն են։ Պելիկուլան շարժվելիս դառնում է առաձգական,որը թույլ է տալիս ինֆուզորիային խախտել մարմնի համաչափությունը։ Պելիկուլայի տակ ընկած է թափանցիկ ալվեոլային էկտոպլազմայի բարակ շերտ։ Ընդ որում, մարմնի առջևի մասում առկա է ճեղք, որը կոչվում է պերիստոմ, որի հատակին տեղակայված է ցիտոստոմ կոչվող բերանային անցք։ Կորիզային համակարգը, ինչպես և բոլոր ինֆուզորիաներինը, ներկայացված է մակրո- և միկրոկորիզներով։
Սնվում է օսլայի հատիկներով, էրիթրոցիտներով, մանրէներով, սնկով և այլ բջջային տարրերով, որոնք լցված են մարսողական վակուոլում։


== Կենսական ցիկլը ==
Balantidium coli-ի կենսացիկլը ներառում է սեռական և անսեռ փուլեր։ Սեռական վերարտադրության (կոնյուգացիա) ժամանակահատվածի ավարտին Balantidium coli ցիստավորվում է և, որպես կանոն, արտաթորանքի հետ միասին ընկնում է արտաքին միջավայր։ Balantidium coli-ի ցիսը երկշերտ ծածկված է և չունի թարթիչներ։Նրա ցիստերը արտաքին միջավայրում երկար ժամանակ կենսունակ են մնում։ Սենյակային ջերմաստիճանում ցիստերը պահպանվում են մինչև 30 ժամ, ծորակի և կեղտաջրերի մեջ կենսունակության ժամկետը հասնում է 7 օրվա։ Բնապահպանական օբյեկտներում Balantidium coli-ի ցիստերը  սենյակային ջերմաստիճանի և բավարար խոնավության առկայության դեպքում մնում են մինչև 2 ամիս, իսկ ստվերավորված չոր վայրերում` մինչև 2 շաբաթ։ Կարբոլաթթվի 5% ջրային լուծույթում դրանք մնում են մինչև 3 ժամ, իսկ 10% ֆորմալինի լուծույթում՝ 4 ժամ։ Հնարավոր է դրանց մշակումը նաև լաբորատոր պայմաններում՝ արհեստական սննդարար միջավայրերում։


== Նշումներ ==
Կալիֆոռնիական որոր

Կալիֆոռնիական որոր (լատ.՝ Larus californicus) որորների ընտանիքի թռչուն (Laridae): Այս թռչունները տարածված են Հյուսիսային Ամերիկայում։
Տարեց թռչունները արտաքնապես նման են արծաթափայլ որորներին (Larus argentatus), բայց նրանք ունեն ավելի փոքր դեղին կտուց`սև օղակով, դեղին ոտքեր և կլոր սպիտակ գլուխ։ Մարմինը հիմնականում սպիտակ է, մեջքը և թևերի վերին մասը մոխրագույն է։ Երիտասարդ թռչունները նույնպես նման են արծաթափայլ որորներին, բայց ունեն շագանակագույն փետուրներ։
Այս թռչունները բնադրում են Հյուսիսային Ամերիկա մայրցամաքի լճերի և ճահիճների վրա, ինչպես նաև հյուսիս-արևմտյան տարածքներից (Կանադա) դեպի արևելք՝ Կալոֆոռնիա և Կոլորադո։ Բնադրում են գաղութներով, հաճախ այլ թռչունների հետ միասին։ Բույնը մակերեսային փոս է, որը ծածկված է խոտով ու փետուրներով։ Էգ թռչունը սովորաբար դնում է 2-3 ձու։ Երկու ծնողներն էլ կերակրում են ձագերին։
Սրանք չվող թռչուններ են, որոնք ձմռանը թռչում են մինչև Խաղաղ օվկիանոսի ափ։ Սովորաբար միայն այս ընթացքում կարող են թռչուններ տեսնել Կալիֆոռնիայի արևմուտքում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Patuxent Bird Identification InfoCenter: California gull information and pictures. Retrieved 2006-09-27
California Gull Species Account – Cornell Lab of Ornithology
California Gull at Animal Diversity Web
Նուր-Նորգե

Հյուսիսային Նորվեգիա կամ Նուր-Նորգե (նորվ.՝ Nord-Norge), ոչ պաշտոնական վարչատարածքային միավոր Նորվեգիայում։
Գտնվում է թագավորության հյուսիսային հատվածում։ Վարչականորեն ներառում է երեք կոմսություն։


== Աշխարհագրություն ==
Հուր-Նորգեն գտնվում է Նորվեգիայի հյուսիսում՝ Սկանդինավյան թերակղզու վրա։ Ափերը ողողում է Նորվեգական ծովի ջրերը։
Հյուսիսային Նորվեգիայի երկրամասը բացի միջմարզային սահմաններից, ունի նաև միջպետական սահմաններ։ Սահմանակցում է հյուսիս-արևելքում Ֆինլանդիային, իսկ արևելքում՝ Շվեդիային։
Ներառում է երեք կոմսություն` Նուռլան, Թրոմս և Ֆինմարք։ Գտնվում է UTC+1 ժամային գոտում։ Զբաղեցնում է 112 976 կմ² տարածք և Նորվեգիայի ամենախոշոր վարչատարածքային միավորն է։ Այն կազմում է ամվողջ երկրի 34,89 %-ը։
Այս երկրամասում է գտնվում Նորվեգիայի թագավորության խոշոր նավահանգստներից մեկը՝ Նարվիքը։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Հյուսիսային Նորվեգիան ունի 474 563 բնակիչ, որոնք հիմնականում տեղաբնիկ նորվեգացիներն են։ Խոսում են տարբեր լեզուներով, մասնավորապես նորվեգերեն լեզվի երկու բարբառներով։
Ըստ բնակչության թվի՝ Նուր-Նորգեն երրորդն է Նորվեգիայում։ Այն կազմում է ամբողջ Նորվեգիայի բնակչության 9,39 %-ը։ Պաշտոնական կրոնը քրիստոնեությունն է։


== Տե՛ս նաև ==
Նորվեգիայի վարչական բաժանում
Նորվեգիայի կոմունաներ


== Ծանոթագրություններ ==
Ալլա Գրաչովա

Ալլա Գրաչովա (ռուս.՝ Алла Алексеевна Грачёва, հոկտեմբերի 16, 1924(1924-10-16), Zgurivka, Պոլտավայի նահանգ - հուլիսի 14, 2001(2001-07-14), Կիև, Ուկրաինա), ուկրաինացի և խորհրդային կինոռեժիսոր և սցենարիստ, Ուկրաինայի կինեմատոգրաֆիայի ազգային միության անդամ, Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչ (1996 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է գետային տեխնիկումը։
Աշխատել է որպես կապիտանի օգնական` Կիևի գետային նավարկության նավի վրա (1946-1949 թվական)։
1956 թվականին ավարտել է Կիևի ճարտարագիտական ​​ինստիտուտի ճարտարապետա-շինարարական ֆակուլտետը։
1962 թվականից աշխատել է «Կիևնաուչֆիլմ» կինոստուդիայում` որպես նկարիչ-մուլտիպլիկատոր։
1966 թվականին որպես ռեժիսոր առաջին անգամ մասնակցել է «Արջուկը և գետակում ապրողը» անիմացիոն ֆիլմի ստեղծմանը։


== Ֆիլմագրություն ==


===== Սցենարի հեղինակ =====
Գզգզված ճնճղուկը (1967 թվական)
Ղրիմի լեգենդը (1969 թվական)
Վագրը թեյնիկում (1972 թվական)
Ելակի երկրի գաղտնիքը (1973 թվական)
Անտառի երգը (1976 թվական)
Ինչպես էին կատուն և շունը լվանում հատակը (1977 թվական)
Ձարխոտի ծաղիկներ (1979 թվական)
Զինվորի հեքիաթը (1983 թվական)
Վիյ (1996 թվական)


===== Ռեժիսոր =====


===== Նկարիչ-մուլտիպլիկատոր =====


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Сергей Капков Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — 816 с. — 3000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4 стр. 203—204.


== Արտաքին հղումներ ==
Ալլա Գրաչովան // Аниматор.ру կայքում
Ալլա Գրաչովա (անգլ.) Internet Movie Database կայքում