armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գեորգիա Գլաստրիս

Գեորգիա Գլաստրիս (անգլ.՝ Georgia Glastris, հուն․՝ Γεωργία Γλαστρή, օգոստոսի 1, 1992(1992-08-01), Չիկագո), գեղասահորդ, որ ներկայացնում է Հունաստանը։ Հունաստանի եռակի չեմպիոն (2010, 2011, 2013 թվականներ, կանանց գեղասահք)։ Մինչ 2007 թվականը ներկայացրել է ԱՄՆ-ն։


== Անձնական կյանք ==
Գեորգիա Գլաստրիսն ունի երկու կրտսեր քույր, որոնք նույնպես զբաղվում են գեղասահքով (Կարինա Գլաստրիսը կանադացի Նիկոլոս Լետների հետ ներկայացնում է Հունաստանը, «Պարեր սառույցի վրա»)։
Գեորգիա Գլաստրիսը «Frenchie Skate» ամենամյա բարեգործական շոուի կազմակերպիչն է, որ գումար է հավաքում քաղցկեղով հիվանդ երեխաների համար։


== Մարզական ձեռքբերումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Լևոն Շահումյան

Լևոն Ստեփանի Շահումյան (ապրիլի 25, 1904(1904-04-25), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 24, 1971(1971-05-24), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային կուսակցական աշխատող, լրագրող, պատմաբան, Անդրկովկասում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1919)։ Բոլշևիկ հեղափոխական Ստեփան Շահումյանի որդին։
Սովորել է Յա․ Մ․ Սվերդլովի անվան կոմունիստական ինստիտուտում (1922-1923 թթ.), ավարտել ՀամԿ(բ)կ ԿԿ-ին կից կուսակցական բարձրագույն դպրոցը (1948)։ 1918 թվականի հունիս-հուլիսին բանվորական մարտական ջոկատների շարքերում կռվել է թուրքական բանակի դեմ՝ Բաքվի կոմունայի պաշտպանության համար։ Բաքվում խորհրդային ռեժիմի ժամանակավոր անկումից հետո, 1918 թվականի սեպտեմբերին, ձերբակալվել և Բաքվի կոմիսարների հետ բանտարկվել է։ 1919-1920 թվականներին ընդհատակյա հեղափոխական աշխատանք է տարել Բաքվում և Թիֆլիսում։ 1924-1932 թվականներին եղել է կուսակցական աշխատող Ցարիցինում (Վոլգոգրադ) և Դոնի Ռոստովում։ 1932-1940 թվականներին ղեկավարել է մի շարք թերթերի խմբագրություններ, այդ թվում՝ 1941-1946 թվականներին եղել է «Ուրալսկի ռաբոչի» («Уральский рабочий») թերթի պատասխանատու խմբագիր։ 1949 թվականից աշխատել է «Սովետսկայա էնցիկլոպեդիա» հրատարակչությունում, 1954 թվականից եղել է Սովետական մեծ հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրության անդամ և գլխավոր խմբագրի տեղակալ։
Պարգևատրվել է Լենինի և 2 այլ շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Վազք

Վազք, տեղաշարժման եղանակ, երբ իրանը «մեկ հպվում է գետնին՝ մի ոտքով, մեկ գտնվում է օդում» (քայլքի ժամանակ մարմինը մշտական հենման կետ ունի գետնի հետ մեկ կամ զույգ ոտքով)։ Վազքը ֆիզդաստիարակության առավել տարածված և արդյունավետ համարվող միջոց է։ Թեթև աթլետիկայի հիմնական մարզաձևն է, համարվում է գրեթե բոլոր մարզաձևերի բաղկացուցիչը։ 
Վազքի մրցումներ անցկացվել են Հին Եգիպտոսում, Հին Հունաստանում, Ասորեստանում։ Երկար ժամանակ եղել է օլիմպիական և մյուս խաղերի միակ մարզաձևը։ Միջնադարում պարտադիր կերպով մտել է ասպետների և հոգևորականների ֆիզդաստիարակության ծրագրերի մեջ։ Պաշտոնական առաջին մրցույթները տեղի են ունեցել Անգլիայում։ Տարբերակվում են հարթ (վազքուղիներ և այլ հարթ տեղանք) և խոչընդոտներով (արհեստական, բնական արգելքների հաղթահարում, կրոս) վազք։ 
Դասական ձևերն են․ տղամարդկանց համար՝ կարճ տարածություն (սպրինտ, )ար, միջին տարածություն (մ), երկար տարածություն (ստայերային․ 3000, 5000, 10000 մ), մարաթոնյան վազքը (42 կմ 195 մ), խոչընդոտների հաղթահարումով (110, 400 մ), ստիպլ-չեյս (3000 մ), փոխանցումային, կանանց համար՝ 100, 200, 400, 800, 1500 մ, խոչընդոտների հաղթահարումով (100 և 400 մ) և փոխանցումային։ Նշված ձևերը ընդգրկված են խոշոր մրցույթների և օլիմպիական խաղերի ծրագրում։ 
Հին Հայաստանում վազք եղել է ժողովրդական տոնախմբությունների բաղկացուցիչ մասը, մեծ տեղ է հատկացվել հատկապես Նավասարդյան խաղերում։
Իտրաբո

Իտրաբո (իսպ.՝ Ítrabo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոստա Տրոպիկալ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 19,08 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1152 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Web del Ayuntamiento de Ítrabo Archived 2020-11-14 at the Wayback Machine.
Օթերֆինգ

Օթերֆինգ (գերմ.՝  Otterfing), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Բնակչությունը հասնում է 4519 մարդու, 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Հեռախոսային կոդն Է +49 8024, իսկ փոստային ինդեքսը 83624։ Պաշտոնական հեռախոսահամարն է՝ 09 1 82 127։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 5 գյուղական շրջանների։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Էլիոպոլիս

Էլիոպոլիս (պորտ.՝ Heliópolis), համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Բաիա նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Բաիա նահանգի հարավարևելյան մարզը։ Մտնում է տնտեսական կարգավիճակ ունեցող Ռիբեյրա դու Պոմբալի գավառի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 384 մարդ, ըստ 2006 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 324,005 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 44,4 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 22 898 916,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 1 660,43 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,580
(5360) Ռոժդեստվենսկիյ

(5360) Ռոժդեստվենսկիյ (անգլ.՝ Rozhdestvenskij), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 8-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,238194 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,176 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3004 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2128,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,169141 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,76° անկյուն։
Ռոժդեստվենսկիյ աստերոիդը պատկանում է Ալաուդայի աստերոիդների ընտանիքը, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5360) Ռոժդեստվենսկիյ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Օցլավա

Օցլավա (էստ․՝ Otslava), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տաբիվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ալեքսեյ Բադաև

Ալեքսեյ Եգորովիչ Բադաև (նոյեմբերի 4 (16), 1883, Q111287744?, Karachevsky Uyezd, Օրյոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 3, 1951(1951-11-03), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ 1904 թ.-ից։ 1912 թ.-ին եղել է IV Պետական դումայի դեպուտատ, բոլշևիկյան ֆրակցիայի անդամ։ Ընտրվել է ՌՍԴԲԿ Կենտկոմի Ռուսական բյուրոյի և Պետերբուրգի կոմիտեի անդամ, մասնակցեք կուսակցական խորհրդակցություններին Պորոնինոյում (1913) և Կրակովում (1914), աշխատակցել է «Պրավդա»-ին։ Պետական դումայի ս–դ․ ֆրակցիայի գործով 1914 թ.-ին ձերբակալվել և աքսորվել է։ 1917 թ.-ի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո բոլշևիկների կողմից ընտրվել է Պետրոգրադի քաղաքային դումայի անդամ։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո կատարել է խորհրդային և կուսակցական ղեկավար աշխատանք։
Աբասխանյան

Աբասխանյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հուդզոն (գետ)

Հուդզոն, գետ ԱՄՆ-ում։
Սկիզբ է առնում Ադիրոնդակ լեռների (Ապալաչներ) սառցադաշտային լճերից և թափվում Ատլանտյան օվկիանոսի Լոուեր Բեյ ծոցը։ Երկարությունը 520 կմ է, նավարկելի է գետաբերանից մինչև Թրոյ քաղաքը։ Նավարկելի ջրանցքներով միացված է Էրի, Օնտարիո և Շամպլեյն (Սուրբ Լավրենտիոս գետի համակարգ) լճերին։ Գետաբերանում է Նյու Յորք քաղաքը։


== Անվանում ==
Կոչվել է գետաբերանը 1609 թվականին հայտնագործած անգլիացի ծովագնաց Հենրի Հուդզոնի (H. Hudson, մոտ 1550-1611) անունով (ծովագնացի ազգանունը անգլերեն արտասանվում է Հադսոն)։


== Աղբյուրներ ==
Քապաճըք

Քապաճըք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Լոգվինովկա (գյուղ, Կոլոմակի շրջան)

Լոգվինովկա (ուկրաիներեն՝ Логвинівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կոլոմակի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լոգվինովկա գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,149 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 214,77 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անանջատ գրություն

Անանջատ գրություն (լատ.՝ Scriptio continua, շարունակական գիր), գրության եղանակ, որով բառերը կամ բաղադրիչ տարրերը շարադրության, տեքստի մեջ չեն անջատվում բաց տարածությամբ կամ բառերը բաժանող այլ նշաններով, գրվում են միասին, կիպ։ Հայերենում գրության այս եղանակին էր հետևում երկաթագիրը։ Անանջատ գրության մեջ բացակայում են նաև կետադրական, դիակրիտիկ նշանները, մեծատառ-փոքրատառ տարբերակումը։ Արևմուտքում՝ հին լատինական և հունական ձեռագրերում բառերը բաժանելու համար օգտագործվում էին հատուկ նշաններ։ Սակայն, ավելի ուշ՝ դասական հունարենում և ուշ դասական լատիներենում տեքստերը սկսեցին գրվել անանջատ։


== Պատմություն ==

Չնայած որ անանջատ գրությունը հիմանականում հանդիպում է դասական հունարեն և լատիներեն ձեռագրերում, գրության այս ձևը ավելի հին պատմություն ունի։ Հնագույն դասական հունարենում կամ Ալեքսանդրիայում, գիրը ներկայացնում էին որպես մեծատառերի անանջատ շարք, որոնք շարվում էին աջից ձախ։ Հետագայում սա փոխակերպվեց՝ «բուստրոֆեդոնի», որը ներառում էր տարբեր ուղղությամբ շարված տողեր։ Դրանից ավելի ուշ հռոմեացիները լատիներենը գրելու համար սկսեցին կիրառել էտրուսկական այբուբենը, որում բառերը բաժանելու համար սկզբում օգտագործում էին կետեր, բայց հունական ազդեցությամբ՝ անցում կատարեցին անանջատ գրի։
Մինչև գրքի հայտնաբերումը, լատինական և հունական ձեռագրերը գրվում էին գալարների վրա՝ ստրկացված գրիչների կողմից։ Գրիչը պետք է ուղղակի գրի առներ այն ամենն, ինչ լսում էր։ Քանի որ խոսքը շարունակական էր, գրում բացատներ թողնելը անտրամաբանական էր։ Բացի այդ, այն ժամանակ պապիրուսը և թանաքը շատ թանկ էին և բացատներ չդնելը միջոցները խնայելու եղանակ էր։
Անջատ բառերի բացակայությունը ընթերցողին տալիս էր գրվածը մեկնաբանելու ավելի մեծ ազատություն, քանի որ նա ազատ էր դադարներ տալ և տոնայնությունը փոխել ինչպես ցանկանում է՝ ընթերցանության գործընթացը դարձնելով ավելի սուբյեկտիվ։ Բացատների բացակայությունը որոշ առումով բերում էր նաև երկիմաստության, քանի որ բառերի տարբեր բաժանումը կարող էր գրվածին տալ տարբեր նշանակություն։


== Մերժում ==
Ժամանակի հետ սկսեց օգտագործվել ընթերցանության ավելի դանդաղ, հին տարբերակը, որի ժամանակ կարդում էին բարձրաձայն. բաժանիչ և կետադրական նշանները դառնում են առավելություն։ Ընդունված է, որ բացատներն առաջին անգամ ի հայտ եկան 7-8-րդ դարերում՝ իռլանդական և անգլոսաքսոնյան աստվածաշնչերում ու կտակարաններում։ Ժամանակի հետ Եվրոպայի տարբեր հատվածներում սկսեցին օգտագործել անջատ գիրը և 13-14-րդ դարերում բոլոր եվրոպական գրերը դարձան այդպիսին։


== Ծանոթագրություններ ==
Հերի դարի կիկլոպյան ամրոց

Հերի դարի կիկլոպյան ամրոց, Նորատուս գյուղերից երկու կիլոմետր դեպի արևելք, Սևանա լճի (նախկին մակարդակի) ափամերձ հարթության վրա առկա է կոնաձև լանջերով, մեծ թեքության մի բարձունք։ Նրա լանջերը ծածկված են հրաբխային խարամով, որը և խիստ դժվարացնում է բարձունքի գագաթ բարձրանալը։ Նա շրջապատի հարթությունից բարձր է մոտ 120 մետր։ Տեղացիները լեռը «Հերի դար» են կոչում, որովհետև բարձունքի հարավարևելյան լանջում կան երկու բավական ընդարձակ քարայրներ, որոնք, ինչպես ցույց տվեց ուսումնասիրությունը, հավանորեն եղել են նախնադարյան մարդու կացարաններ։
Լեռան գագաթը ձագարաձև է, և բարձունքի բոլորակ եզրերով անցնում են կիկլոպյան ամրոցի պարիսպների մնացորդները՝ կրկնելով տեղի շրջաձևությունը։
Պարսպի ընդհանուր երկարությունը շուրջ 500 մետր է, իսկ ամրոցի բռնած մակերեսը մոտավորապես 4 հեկտար է։ Պարիսպներից ներս երևում են կացարանների ավերակները, որոնց մեջ իր լավ պահպանվածությամբ աչքի է ընկնում մի քաղանկյուն շենք, որի պատերը մնում են երկու-երեք շարք քարի բարձրությամբ։ Պատերի լայնությունը 2,5 մետր է, շինության 4 անյուններում դրված են խոշոր քարեր։ Այս շենքն ունի երկու բաժանմունք՝ երկու սենյակի ձևով։
Ամրոցի պարիսպների կառուցման տեխնիկան նման է մյուս ամրոցների պարիսպների կառուցման տեխնիկային։ Ամրոցն ունեցել է յոթ աշտարակ, որոնց հետքերը երևում են պարիսպների վրա։ Աշտարակներից երկուսը գտնվում են ամրոցի մուտքի աջ և ձախ կողմերում, երկուսը՝ ամրոցի հյուսիսարևելյան պարսպամասում, իսկ երեքը՝ հավասար հեռավորության վրա, մեկը մյուսից՝ 40-45 մետր, ուղղված հարավ-արևմուտք։ Աշտարակներն ունեն 6X6 մետր հարթակներ։
Ամրոցի մուտքը եղել է նրա հյուսիսարևելյան կողմից, այդ մասի լանջը համեմատաբար ավելի քիչ թեքություն ունի։ Մուտքից ճանապարհը դուրս է գալիս և իջնում դեպի ներքևի հարթության վրա եղած բնակատեղին, այնուհետև աստիճանաբար թեքվում դեպի հյուսիս։ Բնակավայրից արևելք փռված է դամբարանադաշտը։
Հերի դարի ամրոցը, հավանորեն, Վելիքուխի երկրի պաշտպանության գործում հատուկ տեղ է գրավել։ Կանգնած լինելով բարձր սարի վրա՝ այս ամրոցը մեծ տեսադաշտ է ունեցել։ Այնտեղից պարզ երևում են Գավառագետի հովտի ու նրա շրջապատի համարյա բոլոր կիկլոպյան ամրոցները՝ լճափի ամրոցները հյուսիսում, Կարմիր գյուղի Ձմեռանոցի ամրոցը՝ հարավում, Աղի բերդ ամրոցը՝ արևմուտքում և Սևանա լճի ամբողջ հայելին։


== Աղբյուրներ ==
«Սևանի ավազանի կիկլոպյան ամրոցները»։ Հեղինակ՝ Գ. Հ. Միքայելյան։
Գրեշեմի պալատ

Գրեշեմի պալատ (հունգ.՝ Gresham-palota), շինություն Բուդապեշտում։ Կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին մոդեռն ոճով որպես գրասենյակային-բնակելի շինություն։ Ներկայումս Four Seasons Hotels and Resorts հյուրանոցային ցանցի լյուքս դասի հյուրանոցներից է։
Պալատը կոչվել է Թոմաս Գրեշեմի անունով, որը եղել է 16-րդ դարի անգլիացի վաճառական ու ֆինանսիստ է, Լոնդոնի թագավորական սակարանի հիմնադիրը։


== Պատմություն ==
Պալատը տեղակայված է Դանուբի ափին՝ Իշտվան Սեչենյիի հրապարակում՝ Սեչենյիի շղթայակապ կամրջի արևելյան մասի դիմաց։ Սկզբնական շրջանում այստեղ եղել է Նակոյի տունը՝ 1827 թվականին նեոդասական ոճով կառուցված մի առանձնատուն։ 1880 թվականին այն ձեռք է բերել կյանքի ապահովագրման Gresham Life Assurance Company ընկերությունը։ Հետագայում որոշվել է այդտեղ ներկայացուցչական շենք կառուցել, որը տարածքի շտաբ-բնակարանը կլինի։ Շինությունը նախագծելու պատվերը ստացել են ճարտարապետներ Ժիգմոնդ Քվիթերը և Յոզեֆ Վագոն։ Շինարարությունը սկսվել է 1904 թվականին և ավարտվել 1906 թվականին (բացումը կայացել է 1907 թվականին)։
Շենքի բացման պահին, բացի գրասենյակներից, շենքում նախատեսված են եղել բնակելի հատվածներ ապահովագրական ընկերության ղեկավարության համար։ Երբ Կարմիր բանակը գրավել է Բուդապեշտը, շենքը դարձել է զորանոց։ Հունգարիայի ժողովրդական հանրապետության տարիներին այն եղել է բազմաբնակարան բնակելի շենք։ 1990-ական թվականներին՝ կոմունիստական ռեժիմի անկումից հետո, նոր կառավարությունը շենքը նվիրել է Բուդապեշտ քաղաքին։
1998 թվականին ներդրողը քաղաքի իշխանություններից շինությունը վերակառուցելու և այն շքեղ հյուրանոց դարձնելու իրավունք է ստացել․ հյուրանոցը կառավարման է հանձնվել «Four Seasons» հյուրանոցային ցանցին։
2001 թվականի նոր ներդրողը դարձյալ վերակառուցել է պալատը՝ վերականգնելով այնպիսի դետալներ, ինչպիսիք են տոնական աստիճանը, վիտրաժները, խճանկարները, դեկորատիվ ճաղասյուները և ձմեռային այգին։ Հյուրանոցը վերաբացվել է 2004 թվականին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Հորդանան գետի արևմտյան ափ

Հորդանան գետի արևմտյան ափը (արաբերեն՝ الضفة الغربية, եբրայերեն՝ יהודה ושומרון - Իյհուդա վե Շոմրոն, որը նշանակում է «Հուդեա և Սամարիա», կարճ՝ יו״ש, կամ הגדה המערבית - «ԱրԵմտյան ափ») երկրամաս է Միջին Արևելքում։ Երբ որ 1947 թվականին ՄԱԿ-ի որոշմամբ Պաղեստինան բաժանված է եղել հրեական և արաբական մասի, Հորդանան գետի արևմտյան ափը պատկանում էր Արաբական պետության։ 1947 - 1949 թթ. արաբ-իսրայելական պատերազմի ժամանակ Հորդանանը անեքսել էր Արևմտյան ափը և տվել տվյալ անվանումը, արևելյան ափից տարբերելու համար, որը եղել էր իր հիմնական տարածքը։ Հորդանանը տվել էր Արևմտյան ափի բնակիչներին իր քաղաքացիությունը, որը մինչև հիմա մնացել է ոմանց մոտ։ 1967 թվականի Վեցօրյա պատերազմի ժամանակ օկուպացված է եղել Իսրայելի կողմից։
Կարաև (այլ կիրառումներ)

Կարաև, ազգանուն։

Կարա Աբդուլֆազ օղլի Կարաև, ադրբեջանցի խորհրդային կոմպոզիտոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1918)։
Ռուբեն Կարաև, հայ խորհրդային էլեկտրատեխնիկ (1908)։
Աբուլֆաս Կարաև, Ադրբեջանի մշակույթի նախարարը
Վեռես

Վեռես (ֆր.՝ Verrès), կոմունա Իտալիայի Վալե դ'Աոստա մարզում։
Բնակչությունը կազմում է 2658 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 326 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 11029։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Եգիդիյը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 1-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության դինամիկա
Օլիվեր Սկիպ

Օլիվեր Սկիպ (անգլ.՝ Oliver Skipp, սեպտեմբերի 16, 2000(2000-09-16), Welwyn Garden City, Հարթֆորշիր, Արևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Տոտենհեմ Հոտսպուրի կազմում։ Խաղում է հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Տոտենհեմ Հոտսպուր ===
Սկիպը Տոտենհեմ Հոտսպուրի ակադեմիայի սան է։ 2018 թվականի օգոստոսի 29-ին նա 3 տարվա պայմանագիր կնքեց ակումբի հետ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց հոկտեմբերի 31-ին՝ փոխարինելով Քրիստիան Էրիկսենին Վեստ Հեմ Յունայթեդի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Պրեմիեր Լիգայում անցկացրեց դեկտեմբերի 5-ին՝ փոխարինելով Կիրան Տրիպիերին Սաութհեմպտոնի դեմ խաղում։ Տոտենհեմի մեկնարկային կազմում Սկիպը առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս եկավ դեկտեմբերի 15-ին՝ Բարնլիի դեմ խաղում։ 2019 թվականի հունվարի 4-ին նա 2 գոլային փոխանցում տվեց Անգլիայի գավաթի Տրանմիր Ռովերսի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 7-0 հաշվով։ 2018-19 մրցաշրջանում Սկիպը անցկացրեց 12 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։


== Միջազգային կարիերա ==
Սկիպը ներկայացրել է Անգլիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2019 թվականի օգոստոսի 30-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սկիպի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Սկիպը transfermarkt-ում
Սկիպը soccerbase.com-ում
Սկիպը WhoScored.com կայքում
Սկիպը Տոտենհեմ Հոտսպուրի պաշտոնական կայքում
Սկիպը Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում
Սկիպը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Խարբերդի գավառ

Խարբերդ, գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթում։ Վարչական կենտրոնը Խարբերդ քաղաքն է։ Գտնվում է Արածանիի ստորին հովտում, վիլայեթի կենտրոնում։
Համապատասխանել է Մեծ Հայքի Չորրորդ Հայք աշխարհի Անձիտ գավառին։


== Աշխարհագրություն ==
Գավառն արևմուտքից և հարավից սահմանակից է Մալաթիայի գավառին, հյուսիսից՝ Սեբաստիայի վիլայեթին, արևելքից Դերսիմի գավառին, հարավ-արևելքից Դիարբեքիրի վիլայեթին։
Գավառով են հոսում Արևմտյան Եփրատ և Արածանի գետերը։ Բացի այդ գավառն ուներ առատ և սառնորակ ջրեր։
Խարբերդում աճում էր բրինձ, բամբակ, գարի, եգիպտացորեն, խաղող, ցորեն, ծխախոտ և այլն։


== Կլիմա ==
Կլիման նպաստավոր էր և առողջարար։


== Պատմություն ==
Օսմանյան տիրապետության ժամանակաշրջանում՝ XVI-XVII դարերում համարվել է կայսերական գավառ և Խարխութ անվանումով մտել է Դիարբեքիրի նահանգի կազմի մեջ։
XX դարում նոր կենտորնի անվանումով կոչվել է Մեմուրեթ-ուլ-Ազիզ։
1880-ական թվականներին մոտ 1000 հայ արտագաղթել են ԱՄՆ։ 1895 թվականի ջարդերի ժամանակ հայկական 58 գյուղերի բնակչությունը մասամբ հավատափոխվել է, մասամբ կոտորվել։ Այրվել է 1861 տուն։ Կողոպտվել է 6023 հայ ընտանիք։ Ըստ թուրքական աղբյուրների 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ տարահանվել է 50 024 հայ։ Կենդանի մնացածները բնակություն են հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ Հայ մամուլի 1888 թվականին Խաբերդն ուներ 68 գյուղ՝ 70 000 բնակչով։ 1892 թվականին ուներ 25 340 հայ և 2265 այլազգի (թուրք, քուրդ, ասորի) բնակչություն։ Ըստ Ս. Էփրիկյանի 1903 թվականին ուներ 40 000 հայ և 19 418 այլազգի բնակիչ։
1915 թվականի Մեծ եղեռնի նախօրեին գավառն ուներ 65 000 հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Խարբերդը կապված էր Սև ծովի Սամսոն, Տրապիզոն, Օրդու, Կերասոն և Միջերկրականի ափի Իսքենդերուն նավահանգիստների հետ։
Հայտնի էր իր մրգերով՝ խնձոր, տանձ, ծիրան, թուղթ և սև սալոր։ Գավառի չիրն արտահանվում էր։
1885 թվականից արտահանվում էր բուրդ, մորթեղեն, գորգեր, մետաքսեղեն, կաշի, օճառ, մեղր և հաշիշ, որը գավառ էր մուտք գործել 1876 թվականից։ Ներմուծվում էր կտավեղեն, գոմեշի կաշի, թուղթ, երկաթ, նավթ, ներկ, շաքար և այլն։


== Օգտակար հանածոներ ==
Գավառն ուներ քարհանք, քարածուխ և պղնձի 3 հանք։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Խարբերդն ուներ Աբդլմսեհի, Ս. Հովհաննու, Ս. Գևորգի (Գուլե գյուղի մոտ), Ս. Գևորգի վանքերը։


== Կրթություն ==
Գավառում գործում էր մի քանի վարժարան։


== Վարչական բաժանում ==
XIX դարի վերջերին ուներ 3 գավառակ.

Ակն
Արաբկիր
Խարբերդ (Քեբանմադեն կամ Կապան-մադեն)XIX դարի վերջին գավառն ուներ 68-80 գյուղ, որից 60-ը հայաբնակ շեն գյուղեր էին։


== Հայաբնակ գյուղեր ==
Խարբերդի հայաբնակ գյուղերից էին.


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմիբալկի (Ազովի շրջան)

Սեմիբալկի (ռուս.՝ Семибалки ), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Սեմիբալկովսկովո գյուղական համայնքի շրջկենտրոնն է։ Ազով քաղաքից գտնվում է 35 կմ հեռավորության վրա։
Սքոթ Ադամս

Սքոթ Ադամս (անգլ.՝ Scott Adams, հունիսի 8, 1957(1957-06-08)[…], Windham, Գրին շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ),  ամերիկացի  ծաղրանկարիչ, առավել հայտնի է իր երգիծական կոմիքսիներով։


== Կենսագրություն ==
Սքոթ Ադամսը ծնվել է 1957 թվականին Նյու Յորքի Վինդհեմում, Փոլ և Վիրջինա Ադամսի ընտանիքում։ Մանկությունից զբաղվել է կոմիքսներով, 1968 թվականից սովորել է գեղարվեստի դպրոցում։ 1975 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո ստացել է տնտեսագիտական կրթություն, 1979 թվականին արժանացել է Հարթվիկ քոլեջի արվեստի բակալավրի կոչմանը, 1986 թվականին՝ Բերկլիի Կալիֆորնիայի համալսարանի բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի կոչմանը։ 1979-1986 թվականներին զուգահեռ աշխատել է Սան Ֆրանցիսկոյի Քրոկեր բանկում, այնուհետև՝ մինչև 1995 թվականի հունիսը՝ «Pacific Bell» ընկերությունում ֆինանսների կառավարման հետ կապված տարբեր պաշտոններում։
Ստեղծել է հայտնի «Դիլբար» կոմիքսների շարքը․ Դիլբարի կերպարը մարմնավորում է ծրագրավորող և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ինժեներ, որն անընդհատ ողբերգական իրավիճակներում է հայտնվում բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում իր անգրագետ ղեկավարության հետ։ «Դիլբարի»  առաջին հրատարակությունը տեղի է ունեցել 1989 թվականի ապրիլի 16-ին։ Կոմիքսի հիման վրա նկարահանվել է նույնանուն անիմացիոն շարքը։ 21-րդ դարասկզբի դրությամբ այդ նկարները տպագրվել են աշխարհի 70 երկրների մոտ 2000 թերթերում։ 
1990-ական թվականներին Ադամսը «Դիլբերտի» մասին յուրաքանչյուր պատմությունից հետո թերթերում հրապարակել է նաև իր  էլեկտրոնային փոստի հասցեն, որի վրա հետագայում ընթերցողներին առաջարկել է հարցեր և ցանկություններ ուղարկել ապագա պատմությունների վերաբերյալ։ 
2004 թվականից  Ադամսի մոտ  առաջ են եկել նյարդաբանական շարժողական խանգարման համախտանիշի նշաններ, ինչի պատճառով նա որոշ ժամանակ ստիպված է եղել նկարել գրաֆիկական պլանշետի օգնությամբ, տառապել է նաև սպազմատիկ  դիստոնիայով, բայց իր սեփական խոսքով, 2006-2008 թվականներին կարողացել է զգալի չափով բուժվել այդ հիվանդություններից։
Համակարգչային արվեստի և գիտությունների միջազգային ակադեմիայի անդամ է, կոմիքսներ նկարելուց բացի նա զբաղվում է բուսական խոհարարությամբ, այդ ոլորտի համապատախան ռեստորան ունի Կալիֆոռնիայում։
«Բաբելոն 5» սերիալի երկրպագու է և նկարահանվել է սերիալի  4-րդ եթերաշրջանի դրվագներից մեկում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հոդված Encyclopedia Britannica֊յում (անգլ.)
Մերի Աննա Ֆիցհերբերտ

Մերի Աննա Ֆիցհերբերտ (անգլ.՝ Maria Anne Fitzherbert, առաջին ամուսնությամբ՝ Ուելդ, ի ծնե` Սմիթ, հուլիսի 26, 1756(1756-07-26), Tong, Shropshire, Շրոպշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - մարտի 27, 1837(1837-03-27), Բրայթոն, Բրայթոն և Հոուֆ, Արևելյան Սասիքս, Միացյալ Թագավորություն), Ուելսի արքայազն Գեորգի (որն ավելի ուշ դարձել է Գեորգ IV) սիրելին և սիրուհին, որի հետ նա նախքան գահ բարձրանալը գաղտնի ամուսնացել է, սակայն այն անվավեր է ճանաչվել` այն ժամանակվա Անգլիայի քաղաքացիական օրենսդրության համաձայն, մինչև որ նա գահ է բարձրացել։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Շրոփշիր կոմսությունում գտնվող Տոնգա քաղաքում։ Նա բարոնետ Ջոն Սմիթի ընտանիքի ավագ զավակն էր։ Կրթությունն ստացել է Փարիզի մենաստանում։ 1775 թվականին ամուսնացել է հարուստ կաթոլիկ Ուելդի հետ, որը հարսանիքից ընդամենը երեք ամիս անց մահացել է` նախքան կտակ կազմելը։ Չունենալով ապրուստի միջոց՝ Ֆիցհերբերտն ստիպված է եղել նոր ամուսնություն փնտրել և երեք տարի անց ամուսնացել է Ջեյմս Ֆիցհերբերտի հետ։ 1781 թվականին նա այրիացել է։ Շուտով նրան հաջողվել է ընկել Լոնդոնի բարձր հասարակություն, իսկ 1784 թվականին ծանոթացել է արքայազն Գեորգի հետ, որը վեց տարով երիտասարդ էր նրանից։
Սիրահարվելով նրան՝ արքայազնը 1785 թվականին գաղտնի պսակադրվել է` անտեսելով Ֆոքսի խորհուրդը, որը մատնանշել է այս ամուսնության անօրինականությունն ու անհարմարությունը գահաժառանգի համար, մանավանդ, որ Ֆիցհերբերտը կաթոլիկ էր։ Երբ այս ամուսնության մասին հարցը ծագել է խորհրդարանում, Գեորգը հերքել է դրա գոյությունը և, հնազանդվելով հոր պահանջներին, ամուսնացել Կարոլինա Բրաունշվայգցու (1795) հետ, որից շուտով բաժանվել և Ֆիցհերբերտի հետ ապրել է ևս 10 տարի. վերջնականապես նրա հետ հարաբերությունները խզվել են 1806 թվականին։ Նրա մահից հետո՝ 1804 թվականից ի վեր, նա ապրել է Քեմփթաուն քաղաքի Սբ. Հովհաննես եկեղեցու մոտ և Վիլհելմ IV-ից ստացել կենսաթոշակ, որը նրան մեծ հարգանքով է վերաբերվել։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ նա թագավորից երկու երեխա է ունեցել, սակայն դա ապացուցված չէ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Фицгерберт, Мэри-Анна»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 


== Արտաքին հղումներ ==
Մերի Աննա Ֆիցհերբերտի հոդվածը Encyclopedia Britannica-ում (անգլ.)
(7895) Կեսեդա

(7895) Կեսեդա (անգլ.՝ Kaseda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 22-ին Ֆումիակի Ուտոյի կողմից Կաշիհարայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,152094 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6857 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6185 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2044,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176119 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,21° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7895) Կեսեդա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լոտա

Լոտա (էստ․՝ Lota), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Իռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Արծիվը (ֆիլմ, 1959)

«Արծիվը» (լեհ.՝ Orzeł), լեհական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Լեոնարդ Բուչկովսկին 1958 թվականին «KADR» կինոստուդիայում։ Պրեմիերան կայացել է 1959 թվականի փետրվարի 7-ին։ 
Ֆիլմը մասնակցել է 1959 թվականի Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնին։ 2010 թվականին այն առաջադրվել է լեհական «Złote Kaczki» կինոմրցանակի մրցութային անվանակարգերում՝ լավագույն ֆիլմերի լավագույն դերասան – Բրոնիսլավ Պավլիկ, Ալեքսանդր Սևրուկ և Վենչիսլավ Գլինսկի։


== Սյուժե ==

Ֆիլմը նկարահանվել է իրական դեպքերի հիման վրա։
1939 թվականին Լեհաստանի վրա Գերմանիայի հարձակման ժամանակ լեհական ռազմական նավատորմի «Արծիվ» («Օժել») սուզանավին գտնվում էր Բալթիկ ծովում։ Սեպտեմբերյան արշավանքի պարտությունից հետո սուզանավն այլևս չի կարող մտնել Գդինյա նավատորմ, որովհետև ֆարվատերն ականապատված է։ Սուզանավի անձնակազմը կտրվում է հայրենիքից, գրեթե անզեն։ «Արծիվ» սուզանավին հաջողվում է հեռանալ գերմանացիներից և հասնել Տալլինի նավահանգիստ, որպեսզի լրացնի վառելիքի պաշարները։ Էստոնական նավատորմում անձնակազմն ստիպված է հեռանալ սուզանավից՝ տախտակամածին թողնելով հիվանդ  հրամանատարին։  Հակառակ Էստոնիայի իշխանությունների հավաստիացումներին` անձնակազմը շուտով ներկալվում է։ Նոր հրամանատարը՝ կապիտան Գրաբինսկին, փախչելու որոշում է կայացնում։ Արդյունքում «Արծիվը» կարողանում է գաղտնի լքել նավահանգիստը։ Գերմանացիները կրնկակոխ հետապնդում են խիզախ նավաստիներին, այնուամենայնիվ, նրանց հաջողվում է հեռանալ թշնամու հետապնդումից և հասնել Անգլիա։
«Արծիվ» սուզանավի անձնակազմի սխրանքը դարձել է գերմանական նվաճողների դեմ լեհերի պայքարի խորհրդանիշ։


== Դերերում ==
Ալեքսանդր Սևրուկ – Կոզլովսկի, «Արծիվ» սուզանավի առաջին հրամանատարը
Վենչիսլավ Գլինսկի – Գրաբինսկի, «Արծիվ» սուզանավի առաջին հրամանատարը
Ռոլանդ Գլովացկի – Ռոլանդ, ՌԾՆ պորուչիկ
Յան Մախուլսկի – Պիլեցկի, ՌԾՆ Պորուչիկ
Անջեյ Հերդեր – Մորավսկի, ՌԾՆ պորուչիկ
Տադեուշ Գվյազդովսկի – բոցման Բրիտ
Հերիկ Բոնկ – բոցման Վիկտորչիկ
Իգնացի Մախովսկի – բոցման Միրտա, ռադիոհեռագրիչ
Չեսլավ Պյասկովսկի – բոցման Սերաֆին
Բրոնիսլավ Պավլիկ – մատ Ռոկոշ
Միխալ Գազդա – մատ Օկոն
Եժի Նովակ – մատ Շնուկ
Յուզեֆ Լոդինսկի – ատ Բաչեկ
Ստանիսլավ Բարեա – նավաստի, կոկ (լուսագրերում նշված չէ)
Կազիմեժ Վիլյամովսկի – էստոնացի ադմիրալ 
Ստանիսլավ Միլսկի – Տալլինի նավատորմի պարետի տեղակալ
Ռիշարդ Ֆիլիպսկի – էստոնացի զինվոր
Զիգմունդ Հուբերտ – գերմանական նավի նավապետ
Լեխ Վոյցեխովսկի – նավահանգստի պարետի համհարզ
Մարիան Նովիցկի – Լեհաստանի ծովային կցորդ Տալլինում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Արծիվը (ֆիլմ, 1959)»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Orzeł (1958)
Ազիկեևո (այլ կիրառումներ)

Ազիկեևո, կարող է վերաբերել՝

Ազիկեևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Ազիկեևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մեչետլինսկի շրջանի կազմում։
Միխայիլ Ալլենով

Միխայիլ Միխայլովիչ Ալլենով (ռուս.՝ Михаил Михайлович Алленов, սեպտեմբերի 10, 1942(1942-09-10), Տամբով, Խորհրդային Ռուսաստան - դեկտեմբերի 21, 2018(2018-12-21)), ռուս գիտնական-արվեստագետ, արվեստի պատմաբան։ Արվեստագիտության դոկտոր, Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսոր։ 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի ռուսական արվեստի բնագավառի մասնագետ։ Արվեստագետների ասոցիացիայի անդամ։  Մոսկվայի պետական համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր (2013)։


== Կենսագրություն ==
Միխայիլ Ալլենովը ծնվել է 1942 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Տամբովում։ 1964 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մ․ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, ապա աշխատել է Տրետյակովյան պատկերասրահում։
1968 թվականին ընդունվել է աշխատանքի Մոսկվայի պետական համալսարանի հայրենական արվեստի պատմության ամբիոնում, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։
Երկար տարիներ Միխայիլ Ալլենովը ղեկավարել է ուսումնաճանաճողական պրակտիկա ուսոնաողների համար Սանկտ Պետերբուրգում։ Նրա գիտական ղեկավարությամբ հաջողությամբ նախապատրաստվել և պաշտպանվել են շուրջ հարյուր դիպլոմային աշխատանքներ և տասը թեկնածուական դիսերտացիաեր։
2010 թվականից Միխայիլ Ալլենովը եղել է «Արվեստի տեսության ու պատմության արդիական խնդիրները» միջազգային գիտաժողովի մշտական կուրատոր։
2013 թվականին Միխայիլ Ալլենովին շնորհվել է Մոսկվայի պետական համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսորի կոչում։
Միխայիլ Ալլենովը մահացել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։


== Մատենագիտություն ==


== Գրականություն ==
Алленов Михаил Михайлович // Энциклопедический словарь Московского университета: Исторический факультет / Под общ. ред. чл.-корр. РАН, проф. С. П. Карпова. — М.: Изд-во МГУ; «Российская политическая энциклопедия» (РОССПЭН), 2004. — С. 13—14. — 544 с. — 2 000 экз. — ISBN 5-8243-0565-X (в пер.)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сотрудники кафедры истории отечественного искусства Исторического факультета МГУ — Алленов Михаил Михайлович
Ассоциация искусствоведов — Алленов Михаил Михайлович Archived 2020-03-20 at the Wayback Machine.
Զանա (Սենակի շրջան)

Զանա (վրաց.՝ ზანა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Սենակի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 160 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 20 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 292 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Փեշմերգա

Փեշմերգա կամ փեշմարգա, փաշմերգե (քրդ.՝ Pêşmarge, քրդ.՝ پێشمەرگە, թարգ.՝ «դեպի մահ գնացողներ», «մահի երեսին նայողներ»), Իրաքյան Քուրդիստանի քրդական զինյալ զորամիավորումների ամբողջական անվանումը։ Փեշմերգան առաջացել է քրդական անկախության շարժման սկսման հետ զուգահեռ 1890-ականներին։ Կազմավորումները մեծ թափ են առել 1920-ականներին՝ Օսմանյան կայսրության փլուզումից հետո։
«Փեշմերգա» անվանումը առաջին անգամ գործածել է քուրդ գրող, բանաստեղծ և քաղաքական գործիչ Իբրահիմ Ահմեդը որպես արաբական ծագում ունեցող և որոշ ժողովուրդների, այդ թվում նաև հայերի, մոտ տարածված «ֆիդայի» անվանման համանմանը։
Համաձայն որոշ մասնագետների, փեշմերգան տարածաշրջանի ամենամարտունակ զորամիավորումներից մեկն է (անգլ.):


== Արտաքին հղումներ ==
Քրդական Քանդիլի լեռները և ՔԲԿ-ն


== Ծանոթագրություններ ==
Շալոմ Քոբոշվիլի

Շալոմ Քոբոշվիլի (1876, Ախալցխա - 1941, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի նկարիչ, որի գեղանկարներն ու գծանկարներն արտացոլում են Վրաստանում հրեաների կյանքը։


== Կենսագրություն ==
Շալոմ Քոբոշվիլին ծնվել է Ախալցխայում, հրեական ընտանիքում։ Վաղ հասակում թողել է կրոնական ուսմունքը և հետաքրքրություն է ցուցաբերել արվեստի նկատմամբ։ Ծնողները չեն խրախուսել արվեստի նկատմամբ նրա բնածին հակումները։ Արվեստի մասին բոլոր գիտելիքները ստացել է ինքնուրույն։ Տարբեր աշխատանքներ կատարելուց հետո (ասում են՝ 1910 թվականին հանդիպել է նկարիչ Նիկո Փիրոսմանին), 1937 թվականին Քոբոշվիլին դառնում է Թբիլիսիի նորաստեղծ հրեական պատմա-ազգագրական թանգարանի հսկիչը։ Այս աշխատանքը նրան ոգեշնչում է իրեն նվիրելու արվեստին մինչև մահ։

Քոբոշվիլու ստեղծագործությունները նաիվ ոճով են. ստեղծել է հրեական կյանքը պատկերող տեսարաններ՝ օգտագործելով յուղաներկ, ջրաներկ։ Տեսարաններում պատկերված են հրեական ամուսնություններ, տոնակատարություններ, հրեական կյանքը վրացական գյուղերում։
Երբ 1950-ական թվականներին Վրաստանի հրեական թանգարանը փակվեց, թանգարանի նմուշները, այդ թվում և Քոբոշվիլու ստեղծագործությունները տեղափոխվեցին Վրաստանի ազգային թանգարան։
2006 թվականին Թբիլիսիի թանգարաններից մեկում տեղի է ունեցել Քոբոշվիլու աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը։


== Գրականություն ==
Lela Tsitsuashvili, Shalom Koboshvili (1876-1941) for the 130th Anniversary, Tbilisi, 2006.
Lily Magal (editor) In the Land of the Golden Fleece։ The Jews of Georgia, Tel-Aviv, 1992.


== Ծանոթագրություններ ==
(3917) Ֆրանց Շուբերտ

(3917) Ֆրանց Շուբերտ (անգլ.՝ Franz Schubert), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1961 թվականի փետրվարի 15-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,358472 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3088 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4081 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1322,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272118 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,43° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3917) Ֆրանց Շուբերտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ջավախք (գիրք)

«Ջավախք» (անգլ.՝ Javakhk, ռուս.՝ Джавахк), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության կողմից 2006 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 9-րդ գիրքը (Գիրք Թ)։ Այն հեղինակել է հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Աշխատությունը ներկայացնում է Ջավախքի շուրջ 100 բնակավայրերի պատմությունը։ Այս գրքի հրատարակումով փաստական նյութի համալիր ուսումնասիրության հիման վրա ներկայացված է Պատմական Հայաստանի Գուգարք նահանգի Ջավախք գավառի բնակավայրերի և պատմական հուշարձանների պատմությանը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացված երկրամասում պահպանված վիմագրերի վերլուծություններին։ Հասցեագրված է հայ և վրաց ժողովուրդների պատմությամբ և մշակույթով հետաքրքրվողներին և ընթերցող լայն հասարակությանը։ Ներկայացված են նաև բովանդակությանն առնչվող արժեքավոր լուսանկարներ։
«Ջավախք» գիրքը հրատարակվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ և տպագրվել ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունում։ Աշխատության հրատարակումը հովանավորել է Անուշ Զաքարյանը, Լիա Սերեդյանը, Արթուր Սերեդյանը, Ջանեթ Զաքարին, Իրմա և Մայքլ Մակարները, Օդրի և Վահան Գրեգորները, Արաքս և Գևորգ Ոսկանյանները, Ֆրիդա և Իսահակ Վարդանյանները, Մարգրեթ և Արմեն Հախնազարյանները։ Գիրքը նվիրվում է Արցախի Հանրապետության անկախության հռչակման 15ամյակին։


== Տես նաև ==
Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
Սամվել Կարապետյան


== Ծանոթագրություններ ==
(4219) Նակամուրա

(4219) Նակամուրա (անգլ.՝ Nakamura), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի փետրվարի 19-ին Մասարու Ինոուեի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Կոբուչիզավայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,466585 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,161 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7722 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1414,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,254425 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4219) Նակամուրա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մագալանես (նահանգ)

Մագալանես (իսպ.՝ Provincia de Magallanes), նահանգ Չիլիի Մագալանես և Չիլիական Անտարկտիկա տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Պունտա Արենաս քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Մագալանեսն հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 4 համայնք.

Լագունա Բլանկա
Պունտա Արենաս
Ռիո Վերդե
Սան Գրեգորիո


== Աշխարհագրությունը և բնակչություն ==
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 121 675 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 3,29 մարդ/կմ²։
Մագալանես նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 36 994,7 կմ²։


== Տես նաև ==
Չիլիի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մագալանես նահանգի պաշտոնական կայքը (իսպ.)
Ներպիո

Ներպիո (իսպ.՝ Nerpio), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ալբասետե պրովինցիայում (Կաստիլիա- Լա Մանչա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռա դել Սեգուրա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 1499 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 156 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Estado del Embalse de Taibilla
Datos e información de Nerpio
Ստարոե (այլ կիրառումներ)

Ստարոե, կարող է վերաբերել՝

Ստարոե - գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Ստարոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Ստարոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Ստարոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Ռուխ (մարզադաշտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռուխ (այլ կիրառումներ)
«Ռուխ» (ուկր.`Рух), ֆուտբոլային մարզադաշտ Իվանո-Ֆրանկովսկ քաղաքում։ «Պրիկապատիե» ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզաաշտն է։ Այստեղ իր հանդիպումներն է անցկացնում նաև «Սպարտակ» ֆուտբոլային ակումբը։ Ավելի վաղ մարզադաշտը կոչվել է «Կրիստալ»։ «Ռուխ» մարզադաշտի վերակառուցումը սկսվել է 1987 թվականին։ 2008 թվականին քաղաքի սովետը որոշեց մարզադաշտին տալ 2000000 գրիվեն մարզադաշտի վերակառուցման համար։ Մարզադաշտը կարող է ընդունել մինչև 15000 հանդիսականի։


== Մարզադաշտի անվանումը ==
Մարզադաշտը վերանվանվել է 1989 թվականին, ի պատիվ Ռուխ քաղաքացիական շարժումը գլխավորած Վյաչեսլավ Կորոնովիլի։


== Տես նաև ==
«Սպարտակ» ՖԱ
Կզարնի Լվով
«Պրիկապատիե» ՖԱ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Unofficial web-site of Prykarpattya
Գուադալախարա (Իսպանիա)

Գուադալախարա (իսպաներեն Guadalajara), քաղաք Իսպանիայի կենտրոնական մասում, Կաստիլիա-Լա-Մանչայի մարզկենտրոնը։ Բնակչությունը 2009 թվականի տվյալներով կազմել է 83,6 հազար մարդ։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Էնարես գետի ափին, Մադրիդից 60 կմ հյուսիս-արևելքում։


== Պատմություն ==
Գուադալախարան պարտական է իր անվանման համար արաբներին, ովքեր երկար ժամանակ կառավարել են այդ տարածքում։ Արաբական առաջին անվանումը wad al-ḥajara (արաբերեն واد الحجرة؛ وادي الحجرة) վերաբերվում էր Էնարես գետին, որը քաղաքը հատում է արևմուտքում։ Արաբերենից թարգմանած wād al-ḥajara նշանակում է «Քարերի գետ», որով բացատրվում է, որ գետում կան բազմաթիվ փոքր քարեր ու ժայռեր։
Հռոմեացիների ժամանակ քաղաքի տեղանքում Արրիակա բնակավայրն է եղել։ Հետո քաղաքը նորից գրավվել է արաբների կողմից 7–րդ դարում։
Վերածննդի դարաշրջանում պատմության մեջ կարևոր դեր է խաղացել Մենդոս ընտանիքը։
1936-1939 թվականների քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ քաղաքը ծանր ավերվել էր։


== Հայտնի բնակիչներ ==
Լուիս դե Գրանդես Պասկուալ- իսպանացի քաղաքական գործիչ


== Բնակչություն ==


== Քույր քաղաքներ ==
 Իտալիա Լիվորնո
 Իտալիա Պարմա
 Սլովակիա Նիտրա
 Կոլումբիա Գուադալախարա
 Մեքսիկա Գուադալախարա
 Ֆրանսիա Րոան
 Մեծ Բրիտանիա Նանիտոն


== Նկարներ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Միխայլովկա (գյուղ, Դուվանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիխայլովկաՄիխայլովկա (ռուս.՝ Михайловка, բաշկիրերեն՝ Михайловка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1019 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հովիտը

«Հովիտը» (անգլ.՝ The Hollow), Ագաթա Քրիստիի դետեկտիվ վեպերից, առաջին անգամ հրատարակվել է Մեծ Բրիտանիայի Collins Crime Club հրատարակչությունում և ԱՄՆ-ի Dodd, Mead and Company հրատարակչությունում 1946 թվականին։ Ագաթա Քրիստիի Էրքյուլ Պուարոոյի մասին վեպերի շարքից։


== Սյուժե ==
Տարօրինակ լեդի Լյուսի Էնկքեյլը, հովտում կալվածքի տիրուհին, իր մոտ է հրավիրում բժիշկ Քրիստոուին և նրա կնոջը՝ Գերդային։ Ջոն Քրիստոուի մոտ կա վեպ Գենրիետ Սավերնեկի քանդակով, որը պարզվում է, որ լավ իմպրովիզատոր է։ Ջոնը կարոտով է հիշում իր առաջին սիրուն՝ Վերոնիկա Քրեյին։ Անսպասելիորեն նա հայտնվում է Էնկքեյլթլովների տանը, շաբաթ օրը աննշամ պատճառով։ Վերոնիկան ապրում է հարակից կալվածքներից մեկում։ Այդպիսի մեկ այլ կալվածք զբաղեցնում է Էրքյուլ Պուարոն, ում Էնկքեյթլը հրավիրել է ճաշի կիրակի օրը։ Ջոնը և Վերոնիկան գնում են միասին, և նա վերադառնում է միայն առավոտյան։ Պուարոն գալիս է կալվածք հաջորդ օրը և տեսնում է տարօրինակ տեսարան․ Գերդան կանգնած է ատրճանակը ձեռքին Ջոնի արյունաքամ մարմնի առջև, իսկ Լյուսին, Գենրիետան և Էդվարդը կանգնած են մի փոքր հեռվում՝ քարացած վիճակում։ Ջոնի վերջին խոսքերի, ավելի ճիշտ կոչը  եղել է․ «Գենրիետա»։
Թվում էր թե, ակնհայտ է, որ Գերդան մարդասպանն է, բայց Գենրիետան վերցնում է ատրճանակը նրա մոտից և «միամիտ» վիրավորում է նրան ավազանում։ Ուղիղ ապացույցները անհետանում են։ Ավելի ուշ պարզվում է, որ այդ ատրճանակը, որը բռնել էր Գերդան, այն չէ, որով սպանվել էր Ջոնը։ Պուարոն սկսում է հետաքննություն։


== Վեպի հերոսներ ==
Էրքյուլ Պուարո - բելգիացի դետեկտիվ
Տեսուչ Գրենջ - դեպքի քննիչ
Ջոն Քրիստոու - բժիշկ Հարլի փողոցից
Գերդա Քրիսթոու - Ջոնի կինը
Պարոն Հենրի Էնկքեյթլ - Հովտի կալվածքի սեփականատեր
Լեդի Լյուսի ԷնկՔեյթլ - Հենրիի կինը, Հովտի կալվածքի սեփականատիրուհի
Էդվարդ Էնկքեյթլ - Հենրիի զարմիկը, տարիներ շարունակ սիրված է եղել Գենրիետային
Միջ Հարդքասլ - Լյուսիի երիտասարդ զարմուհին
Դեվիդ Էնկքեյթլ - ուսանող
Գենրիետա Սավերնեյկ - քանդակագործ
Վերոնիկա Քրեյ - դերասանուհի, ինքնահավան, բայց գեղեցիկ երիտասարդ կին
Գեդեոն - ծառա


== Գրական քննադատություն ==
1946 թվականի դեկտեմբերի 1-ին «The Observer» թերթում հրատարակվել է վեպի հակիրճ բովանդակությունը․ «Ագաթա Քրիստին, խորամանկ և զգացմունքային սյուժեի ֆոնին, «կրակել է» բժիշկ կնասերին։ Հանելուկին է մոտենում բավականին ճնշված Պուարոն։ Վերջում հրաշալի կրկնակի ծուղակը»։


== Էկրանավորում և թատերական տեղայնացում ==
Ագաթա Քրիստին վեպի հիմքում դրել է նույնանուն բեմականացումը, որը հաջողոթյամբ բեմադրվել է բեմում 1651 թվականին։ Սյուժետային գծի հիմնական փոփոխությունը եղել է Էրքյուլ Պուարոյի հերոսների մեջ։
2004 թվականին վեպը էկրանավորվել է բրիտանական հեռուստասերիալում, Պուարոն, Ագաթա Քրիստին և Դեվիդ Սուշեն գլխավոր դերերում։ Ֆիլմում մի քանի բաներ փոխվել են։ Հիմնականում Էդվարդի ինքնասպանության փորձը, Գերդիի թունավորած թեյը և այլն։ Բայց մնացածով տվյալ էկրանավորումը շատ մոտ է իրականին։
Քրիստին գիրքը նվիրել է Լարրին և Դանդեին ներողություն խնդրելով, որ նա օգտագործել է իրենց ավազանը որպես հանցագործության վայր ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Роман «Лощина» в библиотеке Альдебаран Archived 2012-12-19 at the Wayback Machine.
Չելիկ Ներքին

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չելիկ (այլ կիրառումներ)Չելիկ Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Խոշաբի գավառակում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 16 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կուշուգում

Կուշուգում (ուկրաիներեն՝ Кушугум), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզի Զապորոժիեի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կուշուգումովկա, Կատերինովկա։ Հիմնադրվել է 1600 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Կուշուգում քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 8 176 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կաստեկ Բայանբաև

Կաստեկ Բայանբաև (ռուս.՝ Кастек Баянбаев, նոյեմբերի 15, 1936(1936-11-15), Alakol District, Ալմաթի շրջան, Ղազախստանի ինքնավար սոցիալիստական խորհրդային հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ղազախ մանկագիր, բանաստեղծ և թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Կաստեկ Բայանբաևը ծնվել է 1936 թվականի նոյեմբերի 15-ին, Թալդի-Կուրգանի մարզի Անդրեևսկի շրջանի Թալդիբուլաք գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո նա աշխատել է կոլեկտիվ տնտեսությունում։
1972 թվականին ավարտել է Ղազախստանի Ս. Կիրովի անվան համալսարանի (այժմ՝ Ղազախստանի համալսարան) ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։
1960-1965 թվականին աշխատել է որպես բաժնի վարիչ և գրականագետ Ալակոլի շրջանի, Ալմաթիի տարածաշրջանային թերթերի խմբագրություններում։
1971-1995 թվականներին աշխատել է որպես «Ժազուշի» պարբերականի խմբագրության ղեկավար, «Ժալին» պարբերականի գլխավոր խմբագիր։


== Ստեղծագործություն ==
Կաստեկ Բայանբաևը վաթսունական թվականների սկզբից զբաղվել է գրական գործունեությամբ, երկար տարիներ արդյունավետ աշխատել է մանկական պոեզիայի ժանրում։ Առաջին բանաստեղծությունները լույս են տեսել «Պիոներ» ամսագրի էջերում, «Ղազախստանի պիոներ» և «Լենինշիլ Ժաս» թերթերում։


=== Մատենագրություն ===
1962 թվական՝ «Նժույգը»
1964 թվական՝ «Ձախլիկ ծերուկը»
1966 թվական՝ «Նվերներ երեխաներին»
1966 թվական՝ «Նամակ մարդուն»
1969 թվական՝ «Բարի օր»
1970 թվական՝ «Իլյիչը և որսորդը»
1973 թվական՝ «Սպիտակաթև ճայեր»
1974 թվական՝ «Բոգատիրներն անձրևի տակ»
1976 թվական՝ «Զարմանալի աշխարհ»
1978 թվական՝ «Թռչնի կաթ»


== Մրցանակներ ==
1970 թվականին արժանացել է «Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի» մեդալին։
1986 թվականին արժանացել է Ղազախստանի գրողների միության Իլյաս Ժանսուգուրովի անվան մանկական գրականության «Tәtti sabaқ» մրցանակին։
2005 թվականին արժանացել է «Գերազանց աշխատանքի համար» մեդալին (Ղազախստան)։
2014 թվականին արժանացել է Ղազախստանի Հանրապետության պետական կրթաթոշակի` մշակույթի և արվեստի բնագավառում։
2015 թվականին արժանացել է Ղազախստանի Հանրապետության նախագահի կրթաթոշակի` մշակույթի և արվեստի բնագավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արեգ (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արեգ (այլ կիրառումներ)Արեգ, հայկական տղամարդու տարածված անուն է։ Արեգը հայկական դիցաբանության մեջ ամենահին աստվածն էր, մարմնավորում էր արևը, որը «հրային լուսափայլ ճաճանչներով էր և գիշերները հանգստանում էր Վանա ծովի հատակում, իր ոսկեղեն անկողնում» (Րաֆֆի)։ Իբրև անձնանուն գործածական է դարձել վերջին դարում ՝ գեղարվեստական գրականության ազդեցությամբ՝ Ղազարոս Աղայանի «Արեգնազան» և Հովհաննես Թումանյանի «Հազարան Բլբուլը»։


=== Հայտնի անվանակիրներ ===
Արեգ Ազատյան, (1986 թ., նոյեմբերի 25), հայ արձակագիր, ռեժիսոր։


== Հղումներ ==
Վիդշոր

Վիդշոր (ռուս.՝ Выдшор), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Տուժինսկի շրջան Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շապկինա գետի ձախ ափին՝ 197 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է արևելքում Նիկոլա գյուղում, Յրանսկա գյուղից 18 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևմուտք։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03050300212103000082226
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103008222
Ավազանի կոդը - 03.05.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.