Էլենա Ֆերանտե

Էլենա Ֆեռանտե (իտալերեն՝ Elena Ferrante, ապրիլի 5, 1943(1943-04-05), Նեապոլ, Կամպանիա, Իտալիայի թագավորություն), իտալացի գրող։ Նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են 40 երկրներում։ 2016 թվականին ընդգրկված է եղել Time շաբաթաթերթի կողմից առանձնացված աշխարհի ամենաազդեցիկ 100 մարդկանց ցուցակում։


== Կենսագրություն ==
Էլենա Ֆեռանտեն ծնվել և մեծացել է Նեապոլում։ Ստացել է բանասիրական բարձրագույն կրթություն։ Նրա սիրելի գրողն է Էլզա Մորանտեն։ Ենթադրվում է, որ Էլենա Ֆեռանտեն ստեղծագործական կեղծանուն է, սակայն հեղինակը չի հերքել կամ հաստատել այդ ենթադրությունը։ Կան մի քանի վարկածներ, թե ով է թաքնված Ֆեռանտե անվան տակ. ոմանք ենթադրում են, որ Սանդրո Ֆեռի և Սանդրա Օցոլա ամուսիններն են, որոնք ղեկավարում են Edizioni e/o իտալական հրատարակչությունը, որտեղ տպագրվել են Ֆեռանտեի բոլոր գրքերը։ Համաձայն մյուս վարկածի՝ նա իտալացի հայտնի գրող և սցենարիստ է, վարկածը հիմնվում է իտալացի թղթակից Կլաուդիո Գատիի նյութերի վրա, որոնք 2016 թվականին միաժամանակ հրատարակվել են մի քանի հրատարակչություններում, վերջինս անշարժ գույքի գործարքների և ռոյալթիների վճարումների վերաբերյալ ֆինանսական հաշվետվությունների հիման վրա եզրակացրել է, որ Ֆեռանտե կեղծանունով ներկայանում է հռոմեացի թարգմանիչ Անիտա Ռաջան։ Ո՛չ հեղինակը, ո՛չ հրատարակչությունը չեն պատասխանել այդ հրատարակություններին։


== Աշխատություններ և անանունության ընտրություն ==
Ֆեռանտեն մի շարք ստեղծագործությունների հեղինակ է, որոնցից ամենահայտնին «Նեապոլիտական վեպեր» ամբողջական շարքն է։
Չնայած հեղինակի ինքնությունն անհայտ է, Էլենա Ֆեռանտեն ժողովրդականություն է ձեռք բերել ինչպես իտալացի ընթերցողների շրջանում, այնպես էլ արտասահմանում (հատկապես ԱՄՆ-ում, որտեղ «Նեապոլիտական վեպեր» շարքը հրատարակվել է Էնն Գոլդստայնի թարգմանությամբ)։
Հրատարակությունների հեղինակի անձի վերաբերյալ ընթերցողների հետաքրքրությունը բավարարելու նպատակով Ֆեռանտեն թողարկել է «Պատառկներ» (անգլ.՝ «La Frantumaglia») գիրքը։ Այնտեղ հավաքված են Ֆեռանտեի նամակները հրատարակիչներին, նրա հազվագյուտ հարցազրույցները։ Այդ գրքում նա պատմել է, թե ինչու է ցանկանում մնալ իր ստեղծագործությունների ստվերում։ Ֆեռանտեն համոզված է, որ գրքերին պետք չեն հեղինակի լուսանկարը շապիկի վրա կամ գովազդային ազդագրեր. դրանք ինքնավար օրգանիզմներ են, որոնց հեղինակի անձը ոչինչ չի ավելացնում։


== Ստեղծագործություններ ==
L’amore molesto (1992)
I giorni dell’abbandono (2002)
La frantumaglia (2003)
La figlia oscura (2006)
La spiaggia di notte (2007)«Նեապոլիտական վեպեր» ամբողջական շարք

L’amica geniale (2011) (Իմ հանճարեղ ընկերուհին)
Storia del nuovo cognome, L’amica geniale հատոր 2 (2012), (Նոր անունների պատմություն)
Storia di chi fugge e di chi resta, L’amica geniale հատոր 3 (2013), (Նրանք, ովքեր հեռանում են, և նրանք, ովքեր մնում են)
Storia della bambina perduta, L’amica geniale հատոր 4 (2014), (Պատմություն կորած երեխայի մասին)։


== Մրցանակներ և էկրանավորումներ ==
Ֆեռանտեի առաջին՝ «Ձանձրացնող սեր» (L’amore molesto) վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմը մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնի 48-րդ մրցույթին։ Վեպն առաջադրվել էր իտալական հեղինակավոր մրցանակների համար, այդ թվում «Ստրեգա» և «Արտեմիզիա» մրցանակների։
Հաջորդ՝ «Մենության օրեր» («I giorni dell’abbandono») վեպը եղել է «Վիարեջո» մրցանակի ֆինալիստների շարքում, դրա հիման վրա նկարահանված ֆիլմը ցուցադրվել է Վենետիկի կինոփառատոնում։
2014 թվականին «Նեապոլիտական վեպեր» շարքի երկրորդ հատորը ԱՄՆ-ում արժանացել է մրցանակի լավագույն թարգմանության համար։
2015 թվականին նեապոլիտական շարքի չորրորդ հատորը ընդգրկված է եղել իտալական հեղինակավոր «Ստրեգա» գրքի մրցանակաբաշխության եզրափակիչ եռյակում, ինչպես նաև New York Times օրաթերթի կողմից առանձնացված լավագույն վեպերի տասնյակում։
2016 թվականին նեապոլիտական շարքի վերջին հատորը ներառված է եղել Man Booker Prize միջազգային մրցույթի շորթլիստում։
Թայմ շաբաթաթերթը Էլենա Ֆեռանտեին ներառել է աշխարհի ամենաազդեցիկ 100 մարդկանց ցուցակում (մայիս, 2016)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Buonanno, Elda. La Frantumaglia: Elena Ferrante's "fragmented self", PhD thesis, City University of New York, 2011.
Milkova, Stiliana. "Mothers, Daughters, Dolls: On Disgust in Elena Ferrante's La figlia oscura", Italian Culture 31:2 (September 2013).


== Արտաքին հղումներ ==
Էլենա Ֆերանտե
Elena Ferrante's Troubling Love – book review
The unknown great Archived 2016-06-10 at the Wayback Machine. – The Sunday Times
Wood James (հունվարի 21, 2013)։ «Women on the Verge: The Fiction of Elena Ferrante»։ The New Yorker։ Վերցված է հունիսի 13, 2015 
Fischer Molly (սեպտեմբերի 4, 2014)։ «Elena Ferrante and the Force of Female Friendships»։ The New Yorker։ Վերցված է հունիսի 13, 2015 
Elena Ferrante: the global literary sensation nobody knows – The Guardian
Donadio Rachel (դեկտեմբերի 18, 2014)։ «Italy’s Great, Mysterious Storyteller»։ The New York Review of Books։ Վերցված է հունիսի 13, 2015 
Elena Ferrante, Art of Fiction No. 228։ The Paris Review (212)։  Interview with Sandro and Sandra Ferri։ Spring 2015 
Rothman Joshua (մարտի 25, 2015)։ «Knausgaard or Ferrante»։ The New Yorker։ Վերցված է հունիսի 13, 2015