armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էրին ՄաքՔեննի

Էրին ՄաքՔեննի (անգլ.՝ Erin McKenney, ապրիլի 9, 1998(1998-04-09), Նյու Հեմփշիր, ԱՄՆ), ամերիկացի իրավապաշտպան, ակտիվիստ։


== Կենսագրություն և կրթություն ==
Մեծանալով Նյու Հեմփշիրում՝ Էրին ՄաքՔեննին վաղ տարիքում իր ձեռքբերումների և տարբեր ոլորտներում իր ակտիվ գործունեության շնորհիվ ճանաչում է ձեռք բերել` Մանչեսթերի կաթոլիկ թեմից ակտիվիզմի համար մրցանակ ստանալով։ Միջնակարգ դպրոցում «Girls Rock the Capitol» նախագծի շրջանակներում նա նաև հետաքրքրված էր Նյու Հեմփշիրի պետական կապիտոլիումով (ԱՄՆ-ի կոնգրեսի շենքը)։ Նա նաև Նյու Հեմփշիրի Օրենսդրական երիտասարդական խորհրդատվական խորհուրդի անդամ էր։
Որպես Լադայետթ քոլեջի ուսանող՝ Էրինը մարկիզ գիտնական է։ Նա այժմ հոգեբանության, մարդաբանության և սոցիոլոգիայի ոլորտներում աստիճան ստանալու թեկնածու է։


== Ջատագովության աշխատանքներ ==
ՄաքՔեննին ներգրավված է եղել ջատագովության աշխատանքներում՝ երիտասարդ կանանց համար «Սիրողական գիտություն» ծրագիրը ստեղծելու համար արժանանալով «Աղջիկ սկաուտի» ոսկե մրցանակին։ Այս ծրագիրը ներառում է մի շարք ինտերակտիվ լաբորատորային փորձեր, որոնցից յուրաքանչյուրով զբաղվում է համապատասխան ոլորտի կին գիտնականը։
BBC-ին տրված հարցազրույցում ՄաքՔեննին պարզաբանել է, որ «աղջկան սովորեցնելը, որ իր ձայնը արժանի է լսված լինելու համար՝ կարևորագույն դասերից է, որը նա երբևէ կսովորի», և որ «մարդիկ պետք է իմանան, որ իրենց տեղն աշխարհում այնտեղ է, որտեղ նրանք ուզում են լինել։ Չկա ոչ մի աշխատանք, որ միայն տղամարդկային է, կամ միայն կանացի։ Միակ բանը, որն իսկապես կարևոր է, այն է, որ իրենք հավատում են այն բանին, ինչով զբաղվում են»։ Այս ծրագիրը արժանացավ բրիտանական BBC-ի ճանաչմանը և Էրինին ներառեց 2016 թվականի 100 կանանց ցանկում։ Նա ցանկի ամենաերիտասարդ կանանցից մեկն էր։ ՄաքՔեննին Լոնդոնում ԲիԲիՍիի հետ աշխատել է 100 Կին Վիքիպեդիայի արշավին, որի նպատակն էր Վիքիպեդիա ազատ հանրագիտարանում ավելացնել հոդվածներ կանանց մասինՄաքՔեննին նաև ակտիվ գործունեություն է ծավալում հատուկ կրթության, նեյրոնագիտության ընդունման արշավների և այս համայնքների ձայնը լսելի դարձնելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
(8346) 1987 DW6

(8346) 1987 DW6, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի փետրվարի 26-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,155739 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7004 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6111 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2047,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175814 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,55° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8346) 1987 DW6 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պոգաչա

Պոգաչա (բոսնիերեն, խորվաթերեն և սերբերեն) կամ պոգաչե (հունգարերեն pogácsa, հունարեն μπουγάτσα, մակեդոներեն և բուլղարերեն погача, ալբաներեն pogaçe), հացի տեսակ՝ թխված բուխարու մոխրի մեջ, այնուհետև՝ ջեռոցում, որը նման է ֆոկաչայի, որի հետ կիսում է անունը (Byzantine Greek: πογάτσα), հայտնաբերվել է Միջինդանուբյան դաշտավայրի, Բալկանների և Թուրքիայի խոհանոցներում։ Այն կարող է լինել խմորված կամ բաղարջ, բայց միայն փորձառու խոհարարները կարող են լավ որակի պոգաչա թխել, իսկ խմորիչով խմորը ավելի հեշտ է անել։ Սա սովորաբար պատրաստվում է ցորենի ալյուրից, նաև գարու և երբեմն աշորայի։ Այն կարող է լցոնվել կարտոֆիլով, տավարի մսով կամ պանրով, ինչպես նաև ձավարեղենով և խոտաբույսերով, ինչպիսիք են քնջութը, սև քնջութը, չորացրած սամիթը ավելացնում են խմորի մեջ կամ ցանում են վրան։


== Տերմինոլոգիա ==
Այս բառը ի վերջո ծագում է լատինական panis focacius բառից, որը նշանակում է հաց (panis), թխած օջախում կամ բուխարում (focus), իտալական focaccia բառից և ավելի անմիջականորեն, հարավսլավոնական լեզուներից (cf. pogača / погача): Կոչվում է նաև pogačice (փոքրացված ձևը), ուտում են Բոսնիայում և Հերցեգովինայում, Բուլղարիայում, Խորվաթիայում, Չեռնոգորիայում, Մակեդոնայում, Սերբիայում, Սլովենիայում և Թուրքիայում (որտեղ այն կոչվում է  poğaça): Պոգաչան տավարի մսով պատրաստված կերակրատեսակ է։ Ավստրիայում կոչվում է pogatschen, Սլովակիայում՝ pagáče:


== Խմոր ==
Յուրաքանչյուր բնակավայր ունի իր սեփական տարբերակը կամ մեկից ավելի տեսակ, ուստի դրանք պատրաստվում են տարբեր ձևերով և բույրերով։ Որոշ պոգաչաներ ունեն ընդամենը մեկ դյույմ շրջանագիծ, մյուսները մեկ դյույմ բարձրություն։ Նրանց մի մասը փխրուն է ներսից, մյուսներն ավելի նուրբ են, ինչպես թարմ ընթրիքը կամ կրուասանը։ Տասը տարբեր բաղադրիչ կարելի է գտնել խմորի մեջ՝ միջին պնդության թարմ պանիր, չոր պանիր, խոզի միս (tepette), կաղամբ, սև պղպեղ, տաք կամ քաղցր պապրիկա, սխտոր, կարմիր սոխ, չամանի սերմեր, քնջութի սերմեր, արևածաղկի սերմեր կամ կակաչի սերմեր։ Պոգաչան երբեմն մատուցվում է տաք, որպես խորտիկ կամ հաց՝ թթվասերով (կամ կաթնաշոռով և ֆետա պանիրով), համարվում է առանձնահատուկ համեղ ուտեստ։


== Տես նաև ==
Խաչապուրի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Serbian Bread (Pogača) www.srpskikod.org (անգլերեն)
http://www.completerecipes.com/87670.htm Archived 2007-10-06 at the Wayback Machine.
http://balkan-cuisine.com/2009/07/macedonian-pogacha-rich-bread.html
Recepti za pogace
Pogača
Roll Bread
Pogača
Արմինիըն Ինթերնեշընըլ Մեգըզին

Արմինիըն Ինթերնեշընըլ Մեգըզին ("Armenian International Magazine" կամ "AIM", «Հայկական միջազգային ամսաթերթ») քաղաքական, գիտական, գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ ամսաթերթ։
Լույս Է տեսնում 1990 թվականից, Գլենդելում, անգլերեն (1991-1992 թվականներին՝ նաև հայերեն)։ Խմբագիրներ՝ Չառլզ Նազարյան, Սալբի Հարությունյան-Ղազարյան, Թոնի Հալփին։
Ներկայացնում Է բազմաբնույթ վերլուծական հոդվածներ, թղթակցություններ ամերիկահայ գաղութի, Հայաստանի և Արցախի կյանքից։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոյցենբուրգեր Լենդ

Բոյցենբուրգեր Լենդ (գերմ.՝ Boitzenburger Land), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։
Գտնվում է Ուկերմարկ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3668 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 215,93 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12 0 72 069։


== Պատմություն ==
Այստեղ եղել է Արնիմ Բոյցենբուրգ ընտանիքի տոհմական դղյակը, Արնիմ տոհմի մի մասը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
(5126) Աքեմենիդես

(5126) Աքեմենիդես (անգլ.՝ Achaemenides), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 1-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,239126 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 5,0986 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,3796 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4380,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,082189 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 29,86° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5126) Աքեմենիդես աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մամունա

Մամունա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։ Գտնվում էր Տիգրիս գետի ձախ կողմում, Սղերդ քաղաքից հարավ-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յալանեց (այլ կիրառումներ)

Յալանեց, կարող է վերաբերել՝

Յալանեց - ավան, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում
Յալանեց - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում
Յալանեց - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տոմաշպոլի շրջանում
Բրուշի

Բրուշի (ֆր.՝  Brouchy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 567 մարդ, բնակչության խտությունը` 70.26 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.07 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հյուսիս-արևելք, Ամյեն քաղաքից 65 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 375 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 270-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 105։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,0 %։ 270 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 238 անձ (131 տղամարդ և 107 կին)։ Գործազուրկ են եղել 32 անձ (16 տղամարդ և 16 կին)։ 105 անաշխատունակներից 33-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը` թոշակառուներ, իսկ 35-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն (այլ կիրառումներ)

Սեն անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Սեն (Էն) - համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում,
Սեն (գետ) - գետ Ֆրանսիայի հյուսիսում։
Միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտուտ

Միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտուտ (ՄՀՄԻ), Միջկառավարական գիտական հետազոտական կազմակերպություն, միջազգային մասշտաբի ինստիտուտ։ Ինստիտուտը գտնվում է գիտական քաղաք Դուբնայում՝ Մոսկվայի մարզ։ ՄՀՄԻ-ի հիմնադիրներն են  հանդիսանում 18 անդամ պետությունները։ ՄՀՄԻ-ի  տեսական և փորձարարական հետազոտությունների հիմնական ուղություններն են հանդիսանում  տարրական մասնիկների ֆիզիկան, միջուկային ֆիզիկան, խտացած միջավայրի ֆիզիկան։ Դուբնայի գիտնականների շնորհիվ սինթեզվել են  նոր գերծանր քիմիական տարրեր՝ 118-րդ տարրը կոչվել է հայ մեծ գիտնական Յուրի Ցոլակի Հովհաննիսյանի պատվին, իսկ Մենդելեևի պարբերական աղյուսակի 105-րդ տարրն կոչվել է Dubnium/Db/՝ ընդհանուր և կիրառական քիմիայի միջազգային որոշմամբ/[[июпак]]/


== Պատմությունը ==
ՄՀՄԻ-ն ստեղծվել է 1956թ-ի մարտի 26-ին 11 հիմնադիր երկրների կառավարությունների ներկայացուցիչների կողմից, ՄԱԿ-ի կողմից գրանցվել է 1957 թ-ին/ փետրվարի 1-ին/: ՄՀՄԻ-ին հատկացրած ներդրումը  ԽՍՀՄ՝ 50 տոկոս, ՉԺՀ՝ 20 տոկոս:Ինստիտուտը գտնվում է Դուբնայում՝ Մոսկվայից 120 կմ հյուսիս։ Ինստիտուտը  համագործակցում է 1954թ-ին Ժնևում  ստեղծված  միջուկային հետազոտությունների եվրոպական կենտրոնի՝ ՑԵՌՆ-ի(ֆր.՝ CERN) հետ։
ՄՀՄԻ-ի առաջին տնօրեն ընտրվել է Մ. Ի.Բլոխինցեվը, առաջին փոխտնօրենը՝ Մ.Դանիշ/ Լեհաստան/ և Վ.Վատրուբ/Չեխոսլովակիա/:


== Կառուցվածքը ==
18 անդամ պետություններ
Ռուսաստան                   Հայաստան      Ղազախստան        ՈԻկրանիա   Հյուսիսային Կորեա
Բելառուսիա                  Վրաստան         Կուբա               Չեխիա      Մոլդովա
Բուլղարիա                   Ադրբեջան         Սլովակիա          Լեհաստան
Վիետնամ                    Ռումինիա         ՈԻզբեկստան        Մոնղոլիա
Ինստիտուտը համաձայնագրեր է կնքել  Հունգարիայի, Գերմանիայի, Իտակիայի, Սերբիայի և Հարավաֆրիկյան հանրապետության հետ։ Կառավարման բարձրագույն մարմինը 18 անդամ երկրների ներկայացուցիչներից կազմված  կազմկոմիտեն է։ Քաղաքականությունը մշակում է գիտական խորհուրդը, որի կազմում ընդգրկված են հայտնի ֆիզիկոսներ Գերմանիայից, Իտալիայից, ԱՄՆ-ից, Ֆրանսիայից և ՑԵՌՆ-ից։ ՄՀՄԻ կազմում գործում է 7 լաբորատորիա,որոնցից յուրաքանչյուրը  իր իրականացրած հետազոտությունների հանդիսանում է մի մեծ ինստիտուտ։


=== Ինստիտուտի լաբորատորիաներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
http://www.jinr.ru/
http://jinr.info/information/?id=139 Archived 2016-03-10 at the Wayback Machine.
https://lenta.ru/articles/2013/09/12/physics
http://ufn.ru/ru/articles/2016/3/a/
Այգ (թերթ, Բեյրութ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այգ (այլ կիրառումներ)«Այգ», հասարակական քաղաքական օրաթերթ։ Լույս է տեսել 1953-1975 թվականներին։ Հրատարակիչ-տնօրեններ՝ Տիգրան և Լյուսի Թոսպաթ։ Խմբագիրներ՝ Երվանդ Կոպելյան, Եղիա Նաճարյան, Մինաս Թյոլյոլյան, Նազարեթ Պերթիզլյան, Շահանդուխտ (Սանդուխտ Պերթիզլյան)։ Տպագրել է լիբանանյան, հայկական և միջազգային քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և մարզական լուրեր, գրական էջեր ու հոդվածներ։ Աշխատակցել են Խորեն Գաբիկյանը, Մուշեղ Իշխանը, Տիրան Աճեմյանը, Գրիգոր Շահինյանը, Շավարշ Նարդունին, Նշան Պեշիկթաշլյանը, Զարուհի Պահրին, Հակոբ Մնձուրին, Միքայել Կյուրճյանը, Լևոն Քեշիշյանը, Լևոն Մինասյանը, Պարույր Մասիկյանը, Ստեփան Շահպազը, Մանասե Սևակը, Ջորջ Մարտիկյանը։ Փակվել է Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով։ Հրատարակիչները հետագայում գաղթել են ԱՄՆ, վաճառել օրաթերթի հրատարակության արտոնագիրը։ Տիգրան Թոսպաթը միաժամանակ Բեյրութում 1947 թվականից լույս է ընծայել «Լը Սուար» ֆրանսերեն օրաթերթը։
Յաչմենոե

Յաչմենոե (ուկրաիներեն՝ Ячмінне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Porpaç), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Լենինյան շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պարպաչ։
2001 թվականի տվյալներով Յաչմենոե գյուղում բնակվում էր 162 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լենինսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

Լենինսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝

Լենինսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տուլայի մարզում
Լենինսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Հրեական ինքնավար մարզում
Լենինսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի մարզում
Լենինսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլգոգրադի մարզում
Շապարովկա (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)

Շապարովկա (ռուս.՝ Шапаровка, բաշկիրերեն՝ Шапаровка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գարդան

Գարդան (ֆր.՝ Gardanne), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 21121 մարդ, բնակչության խտությունը` 781.68 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27.02 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 650 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 20 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 13341 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 9378-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 3963։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,3 %։ 9378 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 8325 անձ (4140 տղամարդ և 4185 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1053 անձ (529 տղամարդ և 524 կին)։ 3963 անաշխատունակներից 1393-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1317-ը` թոշակառուներ, իսկ 1253-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Բուշ դյու Ռոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեկեռե

Ալեկեռե (էստ․՝ Alekere), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Ավինուռմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մոիսեյ Իտկին

Մոիսեյ Ռուվիմովիչ Իտկին (ռուս.՝ Моисей Рувимович Иткин, մարտի 15, 1920(1920-03-15), Դոնի Ռոստով, Դոնի զորքի մարզ, ՌԽՖՍՀ - մայիսի 29, 2005(2005-05-29), Դոնի Ռոստով, Ռուսաստան), ռուս բանաստեղծ, բժիշկ։ Ռուս գրողների միության անդամ (1977)։


== Կենսագրություն ==
Մոիսեյ Ռուվիմովիչը ծնվել է 1920 թվականին Դոնի Ռոստովում` բժիշկների ընտանիքում։ 1944 թվականին ավարտել է Տաշքենդի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը։ Եղել է բժշկական ծառայության մայոր, 1944-1954 թվականներին ծառայել է Ուզբեկստանում որպես խորհրդային արշավախմբի բժիշկ, Մոնղոլիայում (1955-1958)։ 1958-1984 թվականներին աշխատել է Դոնի Ռոստովում որպես բժիշկ ակնաբույժ։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին, ծանր վիրավորվել է։
Իտկինը մահացել է 2005 թվականի մայիսի 29-ին, թաղված է Դոնի Ռոստովի Հրեական գերեզմանոցում։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Գրական գործունեությունը սկսել է  1950 թվականին։ 1993 թվականից մինչև  2004 թվականը լույս են տեսել նրա ինը բանաստեղծական ժսղովածուները։ Հիմնական հրապարակումները, 65 բանաստեղծություններ եղել են «Դոնի ալիքներ» ամսագրում,  46 բանաստեղծություններ «Կապույտ  ձայն» կոլեկտիվ ժողովածուում,  Ռոստհրատ, 1990։ Մոիսեյ Իտկինն այն ուղղության քնարերգու բանաստեղծ է, որը ռուսական քնարերգության մեջ սկիզբ է առնում Տյուտչևից։
Բևեռային աստղի շքանշանակիր է (4 տեսակ 1970 թվականից)։
Ակտիվորեն մասնակցել է ռոստովյան «Ներդաշնակություն» գրական միավորման աշխատանքներին, բանաստեղծական վարպետություն ուսուցանել երիտասարդ հեղինակներին։  


== Պարգևներ ==
Մոիսեյ Ռուվիմովիչ Իտկինը պարգևատրվել է «Հայրենական մեծ պատերազմի» I աստիճանի շքանշանով,  «Մարտական վաստակի համար» և «Գերմանիայի դեմ հաղթանակի համար» մեդալներով, մոնղոլական «Բևեռային աստղ» շքանշանով, չինական «Բարեկամության նշան» շքանշանով, «Աշխատանքի Վետերան», «Պատերազմի 40- ամյակ», «Գեորգի Ժուկով» և մի շարք այլ մեդալներով։
Մարզային գրական մրցանակի դափնեկիր է։ 
85-ամյա հոբելյանի առթիվ շնորհակալական նամակ է ստացել  Ռոստովի մարզային մշակույթի վարչությունից։


== Ստեղծագործություններ ==
Многоэтажное дерево: Поэтический сборник. - Ростов н/Д: Личный интерес, 1993.
Нечаянная книга: Поэтический сборник. - Ростов н/Д: Гефест, 1996.
Сонет с цветком: Поэтический сборник. - Ростов н/Д, 1998.
Синица в небе: Поэтический сборник. - Ростов н/Д, 1998.
Из двух книг: Поэтический сборник. - Ростов н/Д, 2000.
Серебряная нить: Поэтический сборник. - Ростов н/Д, 2000.
На флейте и виоле (Моё избранное): Поэтический сборник. - Ростов н/Д, 2001.
Вернуть рассвет (Седьмая книга стихов): Поэтический сборник. - Ростов н/Д, 2003.
И нету повторений...: Поэтический сборник. - Таганрог: Ю.Д. Кучмы, 2004.


== Գրականություն ==
Дон литературный. Писатели России. Шолоховский край. XIX—XXI вв.:справ. изд., Сост. Губанов Г. — Ростов н/Д, 2006. — 512 с. ISBN 5-481-00623-5.


== Արտաքին հղումներ ==
Иткин Моисей Рувимович
Иткин, Моисей Рувимович
ВОСПОЙ ЦВЕТЕНИЕ ПЕТРУШКИ Archived 2017-04-21 at the Wayback Machine.
Иткин, Моисей Рувимович
Գիշերն անույշ է

«Գիշերն անույշ է» (անգլ.՝ Tender Is the Night), ամերիկացի գրող Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդի դասական վեպն է։ Հրատարակվել է 1934 թ.։ Վեպի անվանումն ու նախերգանքը վերցված են Ջոն Քիթսի «Ձոն սոխակին» գրքից։


== Սյուժե ==
Գործողությունը տեղի է ունենում Եվրոպայում։ Երիտասարդ տաղանդավոր ամերիկացի հոգեբույժ Դիք Դայվերը՝ աշխատելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Շվեյցարիայի հիվանդանոցներից մեկում, սիրահարվում է իր հիվանդներից մեկին՝ Նիքոլին, և ամուսնանում նրա հետ։ Նիքոլը սերում էր շատ հարուստ ընտանիքից և նրա ընտանիքը լավատեսորեն չվերաբերվեց այդ ամունսությանը։ Դիքը՝ Նիքոլի՝ հիվանդանոցից դուրս գրվելուց հետո դեռ երկար ժամանակ ստիպված էր համատեղել ամուսնու և բժշկի դերերը։ Նա առանձնատուն կառուցեց Ռիվյերայում, որտեղ ամուսինները վարում էին առանձնացած կյանք։ Շուտով նրանք երեխաներ ունեցան։ Ինքը՝ Դիքը, շատ կենսուրախ, ակտիվ և խելացի մարդ էր, ուներ շատ ընկերներ, ովքեր հաճախակի այցելում էին նրա տուն։ 20-ականների վերջերին Դայվերների առանձնատանը կից հյուրանոց է ժամանում 18-ամյա ամերիկացի դերասանուհի Ռոզմարին։ Նա և Դիքը սիրահարվում են իրար, բայց նրանց մոտ սեր չի ստացվում, և Ռոզմարին հեռանում է հերթական ֆիլմի նկարահանմանը։ Անցնում է 4 տարի։ Այս ընթացքում Դիքը և բժիշկ Ֆրանցը հիմնում են հոգեբուժական կլինիկա՝ Նիքոլի փողերով, իսկ Ռոզմարին դառնում է իսկական գեղեցկուհի, ով իր անցյալում արդեն ունի բազմաթիվ սիրավեպեր։ Նրանք հանդիպում են Հռոմում, երբ Դիքը վերադառնում էր ԱՄՆ-ից՝ հոր հուղարկավորությունից։ Սիրահարները իրար հետ մի քանի օր անցկացնելուց հետո, կրկին երկար ժամանակով բաժանվեցին։ Դիքի մոտ սկսվում է անհաջողությունների շրջան՝ նրան ձերբակալում են Հռոմում, հետո՝ տուն վերադառնալով, դուրս է գալիս բժիշկ Ֆրանցի հետ համատեղ գործից. տարիքն իրեն զգացնել էր տալիս։ Դիքը սկսում է խմել։ Նրան արդեն չեն հրավիրում խնջույքների, աշխատանքում սկսում են ձախողումները։ Երբ Ռոզմարին և Դիքը հանդիպում են երրորդ անգամ, Նիքոլը, նրանց միջև կապ կասկածելով, սիրեկան է գտնում և ամուսնալուծությունից հետո ամուսնանում է նրա հետ։ Դիքը հեռանում է Միացյալ Նահանգներ, երկար ժամանակ այնտեղ ապրում է միայնակ, հետո գտնում է մի աղջկա և նրա հետ ապրում Նյու Յորքում։


== Արտաքին հղումներ ==
Գիշերն անույշ է գիրքը bookmark.am-ում
Գիշերն անույշ է վեպը գրապահարանում
Շկղալերի

Շկղալերի (վրաց.՝ შყალერი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 52 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արթուխ

Արթուխ, Հարթուխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սասունի Տալվորիկի գավառակում, Հայկական Տավրոսի հյուսիսային լանջին, դեպի Մշո դաշտն իջնող մի լեռնաճյուղի վրա։


== Բնակչություն ==
1890-ական թվականներին ուներ մոտ 25 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունն հիմնականում զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և մասամբ պտղաբուծությամբ։


== Պատմություն ==
Ավերվել ու ամայացել է 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արթուխում գործում էր եկեղեցի։ Գյուղի շրջակայքում կային հին ամրոցի ավերակներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոյ Մակայ

Ռուդոլֆիուս «Ռոյ» Անտոնիուս Մակայ (հոլ.՝ Roy Rudolphus Antonius Makaay , մարտի 9, 1975(1975-03-09), Վինխեն, Խելդեռլանդ, Նիդերլանդներ), կարիերան ավարտած նիդերլանդական ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Ներկայումս «Ֆեյենորդ» ակումբի հարձակվողների, ինչպես նաև մինչև 13 տարեկանների մանկական թիմի մարզիչն է։


== Ակումբային կարիերա ==
16 տարեկան հասակում հայտնվելով Վիտեսում՝ Ռոյը անմիջապես ցուցադրեց այն, ինչին նա ընդունակ է. աշխատում էր մարզումների ժամանակ առանց հոգնելու։ Արդեն տասնութ տարեկանում նա առաջին խաղն անցկացրեց Նիդերլանդների Առաջնության բարձրագույն լիգայում (հիմա՝ Էրեդիվիզի)՝ խաղալով 11 խաղ առաջին մրցաշրջանում՝ խփելով մեկ գոլ, իսկ հաջորդ երեք մրցաշրջաններում խփեց 48 գոլ 98 խաղերում։ Նրան սկսեցին անվանել երկրորդ վան Բաստեն իր պայթուցիկ արագության, անհավանական գոլային հոտառության և բարության համար (կարիերայի 17 տարիների ընթացքում Ռոյ Մակայը չի ստացել ոչ մի կարմիր քարտ)։ Իսպանական Պրիմերայի «Տեներիֆե» ակումբից ստացավ առաջարկ։ Առաջին մրցաշրջանը անհաջողության մատնվեց. Ռոյը խփեց 7 գոլ։ Հաջորդ տարի Մակայը խփեց արդեն 14 գոլ, բայց թիմը տեղափոխվեց դեպի երկրորդ դիվիզիոն։ 1999 թ. նա տեղափոխվեց «Դեպորտիվո» և առաջին իսկ մրցաշրջանում հաղթեց Պրիմերա ակումբի հետ։ 2002 թ. ակումբի հետ նվաճել է Երկրի գավաթը, եզրափակչում՝ «Սանտյագո Բերնաբեուում» պարտության մատնելով Մադրիդի Ռեալին։ 2002-2003 թթ. մրցաշրջանում խփեց 29 գոլ և արժանացավ «Ոսկե խաղակոշիկի»։ 2003 թ. տեղափոխվեց «Բավարիա»՝ դառնալով ակումբի ամենաթանկարժեք ձեռքբերումը։ Իր վրա ծախսված գումարը տեղին էր. նրա խփած 78 գոլերը օգնեցին Բավարիային՝ կրնակի հաղթելու Բունդեսլիգայի առաջնությունում և  նվաճելու Գերմանիայի Գավաթը։ 2007 թ.-ի ամռանը վերադարձել է հայրենիք՝ «Ֆեյենորդ» ակումբ։ 2008 թ. դարձավ Նիդերլանդների գավաթակիր։ 2010 թվականի ապրիլի 26-ին՝ 2009-2010 մրցաշրջանի ավարտին, Մակայը հայտարարեց կարիերան ավարտելու մասին։ 2010 թ. մայիսի 6-ին Ռոյը անցկացրեց իր կարիերայի վերջին խաղը (Նիդերլանդների գավաթի եզրափակչում 1:4 հաշվով տանը պարտվելով Այաքսին )։ 2010 թ. հոկտեմբերի 2-ին սկսեց կատարել «Ֆեյենորդի» հիմնական կազմի հարձակվողներին մարզելու իր պարտականությունը։


== Կարիերան հավաքականում ==
Հավաքականում իր առաջին խաղն անցկացրել է 1996 թ. հոկտեմբերի 5-ին՝ խաղալով Ուելսի ընտրանու դեմ։ Մասնակցել է Եվրո 2000-ի և Եվրո 2004-ի եզրափակիչ փուլերին։ 2008 թ.-ին մասնակցել է Ամառային Օլիմպիական խաղերին՝ որպես թիմի ավագ։


== Նվաճումներ ==
Դեպորտիվո

Իսպանիայի չեմպիոն. 1999/2000
Իսպանիայի գավաթակիր. 2002Բավարիա

Գերմանիայի չեմպիոն. 2004/05 և 2005/06
Գերմանիայի գավաթակիր. 2005, 2006
Գերմանական լիգայի գավաթակիր. 2004Ֆեյենորդ

Նիդերլանդների գավաթակիր. 2008Անհատական

«Ոսկե խաղակոշիկի» մրցանակակիր. 2003


== Ելույթների վիճակագրություն ==


== Հետաքրքիր փաստեր ==
2007թ. մարտի 7-ին Ռոյ Մակայը խփեց Չեմպիոնների լիգայի պատմության մեջ ամենաարագ գոլը, որը 1/8 եզրափակչում Մադրիդի Ռեալի հետ խաղում հաղթանակ բերեց իր թիմին։
Հոլանդացին առաջ մղեց իր թիմին խաղի մեկնարկի սուլոցից 11 վայրկյան հետո՝ փոխանցում ստանալով Հասան Սալիհամիջիչից, ով խլեց գնդակը Ռոբերտո Կառլոսից՝ «Ռեալի» ձախ եզրում։


== Ընտանիք ==
Կինը՝ Ջոյսը, որդին՝ Դանին, դուստրը՝ Միլուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆյուրերի պալատ

Ֆյուրերի պալատ (Ֆյուրերպալաստ, գերմ.՝ Führerpalast), Ադոլֆ Հիտլերի և նրա իրավահաջորդների ծառայողական և անձնական նստավայրի նախագիծը, որը մշակվել է Ալբերտ Շպեերի կողմից։ Եղել է Բեռլինի՝ աշխարհի մայրաքաղաք դարձնելու նախագծի հիմնական մասերից մեկը։ Ֆյուրերի պալատի նախագծից պահպանվել են մակետների, նկարների և  գծագրերի լուսանկարներ։ Ֆյուրերի պալատը պետք է կառուցվեր մինչև 1950 թվականը։ Շպեերի խոսքերով, Հիտլերը պալատի էսքիզները կազմել է 1936, 1937 և 1940 թվականներին։
Ֆյուրերի պալատը նախատեսվում էր կառուցել այն վայրում, որտեղ ներկայումս գտնվում է Գերմանիայի դաշնային կանցլերի նստավայրը։ Ազգերի սրահի և Ռեյխստագի հետ միասին, Ֆյուրերի ահռելի պալատը պետք է լիներ այն երեք կառույցներից մեկը, որոնք պետք է գտնվեին Մեծ հրապարակում։ Ֆյուրերի պալատի հյուսիսային մասնաշենքում պետք է լիներ 400 տեղանոց թատերասրահ, իսկ հարավային մասնաշենքում Շպեերը նախատեսում էր կառուցել 504 մետր երկարություն ունեցող  սենեկաշարք, որի մի ծայրում գտնվում էր Ռեյխսքարտուղարությունը, իսկ մյուսում՝ Հիտլերի աշխատասենյակը։
Ֆյուրերի պալատի նախագիծը, որը պետք է կառուցվեր ազգային-սոցիալիստական մոնումենտալիզմի ոճով, իրականացնելու էր ներկայացուցչական գործառույթներ և պատկերում, առաջին հերթին, Երրորդ Ռայխի ղեկավարի իշխանությունը և մեծությունը։ Պալատն առանձնանալու էր իր մեգալոմանիկ չափսերով։ Շպեերը որոշել է Ֆյուրերի պալատի ճակատը, որը դուրս էր գալու Մեծ հրապարակ, զարդարել կարմիր մարմարով պատված սյունաշարով։ Սյուների վրա պետք է լինեին բրոնզե առյուծներ և  մոնումենտալ խորաքանդակներով։ Ֆյուրերի պալատի մուտքի վրա Շպեերը պատրաստվում էր տեղադրել մեծ պողպատե դուռ։ Ճակատի պատշգամբի դռների լուսամուտներից բացի, կառույցի վրա չպետք է լինեին այլ լուսամուտներ, որը Ֆյուրերի պալատին հաղորդում էր ռազմական կառույցի տեսք և թույլատրում էր հաջողությամբ պաշտպանվել՝ բնակչության հնարավոր ապստամբությունների դեպքում։ Ֆյուրերի պալատի ներսի այգում նախատեսվում էր կառուցել շատրվաններ և արևադարձային ջերմոցներ։ Ֆյուրերի պալատի Ադոլֆի Հիտլերի մասին կառուցված աշխատասենյակը լինելու էր ռեյխսքարտուղարության աշխատասենյակի կրկնօրինակը, որը պետք է ունենար ներկայացուցչական գործառույթներ։ Աշխատասենյակից բացվում էր պատշգամբ դեպի այգի։ Աշխատասենյակի ընդհանուր տարածքը կազմելու էր 900 մ²։ Ֆյուրերի պալատում նախատեսված էր կառուցել նաև բնակարան, որի միայն ճաշասենյակն ունենալու էր 2940 մ²՝ նախատեսվախ 2000 հյուրերի համար։ Ֆյուրերի պալատի ընդհանուր տարածքը, համաձայն նախագծի, կազմում էր 2 մլն մ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Albert Speer: Architektur. Arbeiten 1933—1942. Propyläen, Frankfurt(M)/Berlin/Wien 1978, ISBN 3-45508941-0.
Hans J. Reichhardt, Wolfgang Schäche: Von Berlin nach Germania. Über die Zerstörungen der «Reichshauptstadt» durch Albert Speers Neugestaltungsplanungen. Transit, Berlin 1998, ISBN 3-88747127-X.
Альберт Шпеер. Третий рейх изнутри. Воспоминания рейхсминистра военной промышленности. М.: Центрополиграф, 2005


== Արտաքին հղումներ ==
Дворец фюрера и Фюрербункер(գերմ.)
Վախնովցի (գյուղ, Նովոուշիցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎախնովցիՎախնովցի (ուկրաիներեն՝ Вахнівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վախնովցի գյուղում բնակվում էր 490 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1896 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 258,44 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լինքոլն (ֆիլմ)

«Լինքոլն» (անգլ.՝ Lincoln), ամերիկյան կենսագրական ֆիլմ, ռեժիսոր՝ Սթիվեն Սփիլբերգ, ֆիլմում գլխավոր դերը մարմնավորել է Դանիել Դեյ-Լուիսը։ Ֆիլմի նկարահանումները սկսել են 2011 թվականի հոկտեմբերին, ավարտվել՝ նույն թվականի դեկտեմբերին, ֆիլմի պրիմերան տեղի է ունեցել 2012 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Ֆիլմը լայն վարձույթում է հանտնվել 2012 թվականի հոյեմբերի 16-ին։
Դենիել Դեյ Լյուիսը լավագույն դերասան էր ճանաչվել մի շարք կինոակադեմիաների և կինոքննադատների կողմից, ինչպես նաև արժանացել է «Օսկար», «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների BAFTA-ի տղամարդու լավագույն դերի համար։  Ֆիլմը առաջադրվել էր «Ոսկե գլոբուսի» վեց անվանակարգերում, 10-ը՝ BAFTA մրցանակի և 12՝ Օսկարի։ ԱՄՆ-ի ազգային խորհուրդը  և Ամերիկյան կինոարվեստի ինստիտուտը «Լինքոլն» ֆիլմը ընդգրկել են տարվա լավագույն 10 ֆիլմերի ցանկում։


== Սյուժե ==
1865 թվականին ԱՄՆ-ի 16-րդ նախագահ Աբրահամ Լինքոլնը գտնվում էր ճանաչման գագաթնակետին։ Բայց նրա առաջ ծառացած էին լուրջ խնդիրներ. Ներկայացուցիչների պալատի միջոցով ստրկությունը արգելող փոփոխություն մտցնել Սահմանադրության մեջ և ավարտել Քաղաքացիական պատերազմը։ Նույնիսկ նրա ամենամտերիմ խորհրդատուները չէին հավատում, որ այդ խնդիրները հնարավոր էր լուցել միաժամանակ։ Լինքոլնի ընտանեկան կյանքը նույնպես առանց կոնֆլիկտների չէր անցնում. նրա ավագ որդին երազում էր ծառայել բանակում, ինչին ընդիմանում էր անհավասարակշիռ առաջին տիկինը։
Խելքը, քաղաքական վարպետությունը և իր գաղափարների նկատմամբ հավատը օգնում են նախագահին միավորել հանրապետականներին և իր կողմ գրավել դեմոկրատների մի մասը, ինչը հնարավորություն է տալիս ընդունել փոփոխությունը։
Խռովարար-համադաշնակիցնեը անձնաուր են լինում։ Իսկ Լինքոլնը շուտով դառնում է քաղաքական սպանության զոհ։


== Դերերում ==


== Արտադրություն ==
2001 թվականին Սթիվեն Սպիլբերգը և DreamWorks-ը ձեռք են բերել Պուլիցերյան մրցանակի դափնեկիր, պատմաբան Դորիս Կերնս Գուդվինի դեռևս չհրապարակված «Team of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln» գրքի էկրանավորման իրավունքը, որը հիմք է հանդիսացել ֆիլմի համար։ Գիրքը հրապարակվել 2005 թվականին։ 2005 թվականի հունվարին Լիամ Նիսոնը հաստատվել էր Աբրահամ Լինքոլնի դերում, իսկ Սիլի Ֆիլդը Մերի Թո Լինքոլնի դերը ստացել է 2007 թվականի սեպտեմբերին։ 2010 թվականի հունիսին Նիսոնը լքել է նախագիծը, հիմնավորելով, որ նա շատ ծեր է, այդ դերը խաղալու համար։ 2010 թվականի նոյեմբերին հայտարարվել էր, որ Լինքոլնի դերը մարմնավորելու համար հաստատվել է Դենիել Դեյ Լյուիսը, ով Նիսոնից 5 տարով մեծ է


== Քննադատների արձագանք ==
Ֆիլմը դրական արձագանքների արժանացավ ամերիկացի քննադատների կողմից։ Rotten Tomatoes-ում ֆիլմի վարկանիշը կազմում է 90 %:
Մինչև պրիմերան աշխարհի կինոգետները  կանխագուշակել են ֆիլմի հաջողությունը և «Օսկար»-ի մի քանի անվանակարգեր, այդ թվում Լավագույն ֆիլմ, Տղամարդու լավագույն դեր (Դեյ-Լյուիս) կատեգորիաներում։ Քննադատները առանձնացրել են նաև Սալի Ֆիլդի և Թոմի Լի Ջոնսին և նրանց հավանական անվանակարգերը Օսկարում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Линкольн» и «Охотники на гангстеров» (видео)
Ֆիլմի պաշտոնական կայք Archived 2012-09-15 at the Wayback Machine.
«Линкольн»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում:
(2805) Կալլե

(2805) Կալլե (անգլ.՝ Kalle), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1941 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Լիյսի Օտերմայի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,69537 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3049 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0859 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1616,32 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222729 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2805) Կալլե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տրդատենք

Տրդատենք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Օխրիդի լողի մարաթոն

Օխրիդի լողի մարաթոնը (Macedonian: Охридски Пливачки Маратон, Ohridski Plivački Maraton) հանդիսանում է միջազգային բաց ջրային լողի մրցում, որը միշտ տեղի է ունենում Օխրիդ լճի ջրերում, Մակեդոնիայի Հանրապետությունում: Լողացողները պետք է լողանան 30 կմ հեռավորության վրա Սուրբ Նաումից դեպի Օխրիդ նավահանգիստ:


== 2008 թվականի մարաթոն ==
2008 թվականի մրցույթը դարձավ 22-րդը  Օխրիդի լողի մարաթոնի։ Մինչ այդ Մակեդոնիայի լողի ֆեդերացիան հայտարարեց, որ 2008 թվականին մասնակցելու են 25 մասնակիցներ, որոնցից վեցը Մակեդոնիայից են, իսկ մնացած լողորդները այնպիսի երկրներից են, ինչպիսիք են՝ Արգենտինան, Բուլղարիան կամ Սլովենիան։ Մարաթոնը հաղթեց բուլղարացի լողորդ Փեթար Ստոյչևը։


== Հաղթողներ ==
  Մրցույթի ռեկորդ


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուլտոն շրջան (այլ կիրառումներ)

Ֆուլտոն շրջան, կարող է վերաբերել՝

Ֆուլտոն շրջան - ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը
Ֆուլտոն շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
Ֆուլտոն շրջան - ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
Ֆուլտոն շրջան - ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը
Ֆուլտոն շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
Ֆուլտոն շրջան - ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը
Արշակ Տեր-Մարգարյան

Արշակ Տեր-Մարգարյան Արսենի (ռուս.՝ Арша́к Арсе́нович Тер-Маркарья́н, 1938, Դոնի Ռոստով, ԽՍՀՄ), հայազգի ռուսական բանաստեղծ, լրագրող, հրապարակախոս։ Ռուսաստանի գրողների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1938 թվականին Դոնի Ռոստովում, հայկական ընտանիքում։ Մի քանի տարի աշխատել է երկրաբանության ոլորտում, որի ընթացքում եղել է Ղազախստանում, Ուկրաինայում, Կրասնոդարի երկրամասում։ Եղել է ինժեներ-մեթոդիստ սևաստապոլյան «Ատլանտիկա» ընկերությունում։
Առաջին ակնարկները հրապարակել է Ռոստովի մարզային երիտասարդական «Կոմսոմոլեց» («Комсомолец») թերթում։
1973 թվականին ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը։ Ընտրվել է Ռոստովի մարզային գրական կազմակերպության վարչության անդամ՝ երկար տարիներ այդտեղ աշխատելով գրական խորհրդատու։
Այնուհետև տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ 1991-2007 թվականներին գլխավորել է «Գրական Ռուսաստան» («Литературной России») օրաթերթի պոեզիայի բաժինը։ Արշակ Տեր-Մարգարյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել են հայերեն, բուլղարերեն, հունգարերեն, լեհերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, վիետնամերեն, չինարեն, օսերեն, կալմիկերեն, ուկրաիներեն և այլ լեզուներով։ Միջազգային մրցանակների դափնեկիր է։
2012 թվականին եղել է Արցախում, մասնակցել Արցախի գրողների միության կազմակերպած, Ստեփանակերտում անցկացված պոեզիայի միջազգային փառատոնին։


== Արշակ Տեր-Մարգարյանը հայերեն ==
Նամակ Ղարաբաղին; Սևան (բանաստեղծություններ)։ Բանաստեղծությունն աշխարհի միջօրեականներում, Ստեփանակերտ, «Դիզակ պլյուս», 2012, էջ 160-162։ Թարգմ.՝ Կարինե Փաթյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Գողացված նամակը

«Գողացված նամակը» (անգլ.՝ The Purloined Letter), ամերիկացի գրող Էդգար Ալլան Պոյի պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1844 թվականին։ Պատմվածքը հանդիսանում է երևակայական խուզարկու Օգյուստ Դյուպենի մասին երեք պատմվածքների շարքից երրորդը, որը հաջորդում է Սպանություն Մորգ փողոցում և Մարի Ռոժեի գաղտնիքը պատմվածքներին։ Երեք պատմվածքներն էլ համարվում են դետեկտիվ ժանրի կարևոր ստեղծագործություններ։


== Սյուժե ==
Անհայտ պատմողը, ում անունից պատմվում է ստեղծագործությունը, ֆրանսիացի խուզարկու Օգյուստ Դյուպենի հետ քննարկում է նրա ամենահետաքրքիր հետաքննությունները։ Այդ ժամանակ նրանց միանում է ոստիկանապետ Ժիսկեն, ով Դյուպենի համար գործ ուներ։
Ոմն օրիորդի հյուրասենյակից նամակ էր գողացված, որը վարկաբեկիչ տվյալներ էր պարունակում։ Հայտնի է, որ նամակը գողացել է ոմն նախարար Դ.: Նա եղել է սենյակում, տեսել է նամակը և փոխարինել է այն մեկ այլ ոչ կարևոր նամակով։ Դ.-ն նամակով շանտաժի է ենթարկում իր զոհին։
Ոստիկանապետն անում է երկու հիմնարար եզրակացություններ, որոնց հետ էլ համաձայնվում է Դյուպենը.

Նամակը մինչ այս պահը նախարարի ձեռքերում է, քանի-որ նամակին տիրապետելն ավելի շատ իշխանություն է տալիս, քան դրա օգտագործումը։
Նամակը հենց այդ պահին ներկայացնելու հնարավորությունը նույնպիսի կարևոր պայման է, ինչպես նամակի տիրապետումը։Ոստիկանապետը խոստովանում է, որ ոստիկանները նախարարի տան խուզարկում են արել, սակայն ոչինչ չեն գտել։ Նրանք նայել են նույնիսկ պաստառների ետևում և գորգերի տակ։ Ոստիկանապետի մարդիկ խուզարկել են բոլոր սեղանները և աթոռները մանրադիտակով, բայց ոչ մի հետք չեն հայտնաբերել, որ ինչ-որ մեկը խախտել էր դրանց ամբողջականությունը։
Դյուպենը խնդրում է ոստիկանապետին տալ նրան նամակի պարունակության ավելի մանրամասն նկարագրություն։ Տալով նկարագրությունը՝ Ժիսկեն հեռանում է Դյուպենի մոտից։ Նրա բացակայության ժամանակ Դյուպենը և պատմողը քննարկում են ոստիկանների պահվածքը՝ կապված խուզարկումների հետ։
Նրանք նորից հանդիպում են մեկ ամսից նույն կազմով։ Այս անգամ Ժիսկեն հայտնում է, որ պատրաստ է հիսուն հազար ֆրանկ վճարել նրան, ով կգտնի նամակը և նրան դուրս կհանի այդ պատմությունից։ Դյուպենը համաձայնվում է։ Նա խնդրում է ուղարկել իրեն այդ գնի մուրհակ և այդ ժամանակ նա կտա նամակը Ժիսկեին։ Ապշած Ժիսկեն տալիս է նրան մուրհակը և իսկապես ստանում է նամակը Դյուպենի ձեռքից։ Այլ հարցեր չտալով՝ նա անմիջապես լքում է Դյուպենի աշխատասենյակը, իսկ Դյուպենը պատմեց, թե ինչպես է կարողացել գտնել նամակը։


== Հրատարակում և կարծիքներ ==
Պոյի դետեկտիվ պատմվածքներից «Գողացված նամակը» համարվում է ամենաստացվածը, քանի-որ պատմվածքը մաքրված է գոթական գրականության մնացուկներից։ Առաջին անգամ «Գողացված նամակը» հայտնվել է The Gift for 1845 ամսագրում 1844 թվականին, իսկ հետո տպագրվել է այլ թերթերում և ամսագրերում։
1844 թվականի մայիսին Էդգար Ալլան Պոն նամակ է ուղարկում Ջեյմս Ռասսել Լոուելլին, որում խոստովանում է, որ համարում է այս պատմվածքը ամենալավը այն ամենից, որը գրել է տրամաբանական հետևաբանությունների ոգով։ Երբ պատմվածքը հրատարակվել էր The Gift ամսագրում, խմբագիրը բնութագրեց այն ինչպես հրաշալի պատկերազարդում այն բանի, թե «որքան զվարճալի կարող է լինել մի մարդու ներսի երկու անհատականությունների ֆանտազիաների խաղը»։


== Արտաքին հղումներ ==
Պատմվածքի կառուցվածքը(անգլ.)
Պատմվածքի բնօրինակը(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ռասել շրջան (այլ կիրառումներ)

Ռասել շրջան, կարող է վերաբերել՝

Ռասել շրջան - ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը
Ռասել շրջան - ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
Ռասել շրջան - ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
Թթվիճ դեղատու

Թթվիճ դեղատու (լատ.՝ Betonica officinalis), խուլեղինջազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
20-60 սմ բարձրությամբ, պարզ քառանիստ ցողունով բազմամյա, մեղրատու խոտաբույս է։ Ունի կարճ և ամուր մազիկներով ծածկված ցողուն։ Սրտաձև և հաստ մազիկներով ծածկված հիմքային մասը աղեղնաեզր է, իսկ երկարավուն-ձվաձև տերևները՝ կոթունավոր։ Տերևներն արմատամերձ են։ Առաջացնելով հասկանմնան ծաղկաբույլեր՝ խոշոր հնգամդամ ծաղիկները աճում են ցողունի վերին մասի տերևանութներում։ 5 ուղիղ ատամիկներով զանգականման բաժակը խողովակաձև է։ Ունի երկշուրթ, մանուշակագույն պսակ և չորս երկուժ առէջներ։ Պտուղը կազմված է չորս ընկուզիկներից։


== Տարածվածություն ==
Աճում է նախալեռնային և ստորին լեռնային գոտիների թփուտներում, անտառներում և մարգագետիններում։ Հանդիպում է Լոռու և Տավուշի մարզերում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են բույսի վերին մասը՝ ծաղկաբույլերով, ծաղկման սկզբնական շրջանում։ Թթվիճը պարունակում է դաբաղանյութեր, ալկալոիդներ, խոլին, եթերային յուղ, K և C վիտամիններ, սապոնիններ, ստերոիդներ և այլն։ Թարմ տերևներն օգտագործում են որպես վերքամոքիչ միջոց վերքերի և այրվածքների բուժման համար։ Սերմերում կուտակվում են ճարպային յուղեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Լամասու

Լամասու (սեպագիր՝ 𒀭𒆗, AN.KAL,  շումերերեն՝ dlammař, աքքադերեն՝ lamassu, հաճախ անվանվում է նաև լամասուս), ասորական պահապան աստվածություն, հաճախ պատկերվում է մարդու գլխով, ցուլի կամ առյուծի մարմնով և թռչնի թևերով։ Որոշ ձեռագրերում այն ներկայացվում է որպես կին աստվածություն։ Ավելի քիչ հաճախականությամբ օգտագործվում է նաև շեդու անվանումը  (սեպագիր՝ 𒀭𒆘, AN.KAL×BAD,  շումերերեն՝  dalad, աքքադերեն՝ šēdu; եբրայերեն՝ שד)՝ նկատի ունենալով լամասուի արական տեսակը։ Լամասուները ներկայացնում են կենդանակերպը, մեծ աստղերը և համաստեղությունները։


== Պատկերագրություն ==

Արվեստում, լամասուները պատկերվում էին որպես տղամարդու գլուխ, առյուծի կամ ցուլի մարմին և թռչնի թևեր ունեցող էակներ։ Մարդու գլխով թևավոր կենդանիների պատկերները շատ տարածված են Մերձավոր Արևելքում և առաջին անգամ հայտնաբերվել են Էբլայում՝ մ.թ.ա. 3000 թվականին։ Լամասուի առաջին անգամ հայտնվել են Ասորեստանում՝ Թիգլաթպալասարի թագավորման տարիներին՝ որպես իշխանության խորհրդանիշներ։ Ասորացիները սովորաբար լամասուներ էին տեղադրում քաղաքների և պալատների մուտքի մոտ։ Առջևից նրանք կարծես կանգնած լինեին, իսկ կողքից՝ քայլում էին։ Լամասուների հայտնի օրինակներ կան՝ «Բոլոր ազգերի դարպասը»՝ Իրանի Պերսեպոլիսում, Լոնդոնի «Բրիտանական թանգարանում», Փարիզի «Լուվրի թանգարանում», Բաղդադի «Իրաքի ազգային թանգարանում», Նյու Յորքի  «Մետրոպոլիտեն թանգարանում» և Չիկագոյի համալսարանի Արևելյան ինստիտուտում։


== Դիցաբանություն ==

Լամասուն՝ հին Միջագետքի կրոնում երկնային էակներ են և հաճախ են հանդիպում միջագետքյան արվեստի գործերում։ Լամասուները բաբելոնցիների տան պահապան հոգիներն էին, հետագայում կապվում են թագավորական պահապանների հետ և սկսում տեղադրվել մուտքերի մոտ։ Աքքադցիները լամասուներն ասոցացնում էին Պապսուկալ, իսկ շեդուները՝ Իշում աստվածների հետ։
Տները պաշտպանելու համար լամասուներին փորագրում էին կավե սալիկների վրա, որոնք ապա թաղում էին մուտքի մոտ։ Պալատների և քաղաքների մուտքի մոտ լամասուները կարող էին հասնել հսկայական չափերին. նրանք տեղադրվում էին զույգերով՝ դեմքով դեպի հորիզոնի կողմերից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սթոքթոն Քինգս

«Սթոքթոն Քինգս» (անգլ.՝ Stockton Kings), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ, տեղակայված է Կալիֆորնիա նահանգի Սթոքթոն քաղաքում և հանդես գալիս NBA Ջի լիգայի խաղաղօվկիանոսյան դիվիզիայում։ Տնային հանդիպումները թիմն անցկացնում է «Սթոքթոն արենա» կոչվող մարզապալատում։ Հիմնադրվել է 2008 թվականին։
Հանդիսանում է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Սակրամենտո Քինգսի» կրտսեր ակումբը (ֆերմա ակումբ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Նազանի (այլ կիրառումներ)

Նազանի, կարող է վերաբերել՝

Նազանի - գրող, աշուղ
Նազանի - հայկական իգական անուն
Ընկուզենի սև

Ընկուզենի սև (լատ.՝ Juglans nigra), ընկուզազգիների ընտանիքի, ընկուզենի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Հզոր, ճյուղատարած, տերեւաթափ ծառեր են՝ 35-40, երբեմն՝ 50 մ բարձրությամբ։ Բնի տրամագիծը հասնում է մինչեւ 1,5 մ-ի։ Այն ծածկված է խոր ճաքճքված, գրեթե սև կեղևով։ Ընձյուղները ձիթականաչ են, սկզբնական շրջանում ծածկված մոխրադեղնավուն աղվամազով եւ նոսր ոսպնյակներով։ Բողբոջները ձվաձև են կամ կլորավուն։ Տերևները կենտ փետրաձև են, 25-50 սմ երկարությամբ, կազմված 11-19 (երբեմն՝ 23) երկարավուն-ձվաձեւ տերեւներից, որոնց երկարությունը հասնում է 6 -10 սմ-ի, լայնությունը՝ 2,5-3,5 սմ-ի, սրածայր, մանր ատամնաեզր, կարճ կոթունավոր, սկզբում աղվամազով են ծածկված, հետագայում մերկանում են։
Բացվում են մայիսի կեսերին։ Տերևաթափը դիտվում է սեպտեմբերի վերջին-հոկտեմբերի սկզբին։ Առէջային ծաղիկների երկարությունը հասնում է 6-15 սմ-ի, իսկ տրամագիծը 1-2 սմ-ի, առէջների թիվը հասնում է 20-30-ի, որոնք ունեն ծիրանագույն փոշանոթներ։ Վարսանդային ծաղիկները 3-5-ական են։ Կեղծ կորիզապտուղը գնդաձեւ է կամ տանձաձեւ, 3,5-5 սմ տրամագծով, պտղակոթը մազմզուկապատ է։ Ընկույզը կլոր է, ձվաձև կամ հակառակ-ձվաձև, սրագագաթ, 3-4 սմ տրամագծով, մուգ դարչնագույն, երկու ատամնաալիքաձև երկարավուն ելուստներով, նրանց միջև ընկած տարածությունը ծածկված է խոր ակոսիկներով։ Կճեպը հաստ է և պինդ։ Արագ է աճում։ Պահանջկոտ է հողի նկատմամբ, խոնավասեր է։ Արտակարգ ցրտադիմացկուն է։


== Տարածվածություն ==
Բնական պայմաններում տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Մասսաչուսետսից դեպի հարավ մինչ7 Ֆլորիդա եւ Տեխաս, մեծ մասամբ աճում է լեռներում, լայնասաղարթ անտառներում, բերրի եւ բավականին խոնավ հողերում։ Մեր հանրապետության պայմաններում հազվադեպ է հանդիպում։ Հատուկենտ ծառեր կան Երևանում, Գյումրիում (կանաչ տնկարկներում), բուսաբանական այգում եւ նրա լեռնային բաժանմունքներում, դենդրարիներում։ Հանդիպում է անտառկուլտուրաներում։ Ամենուրեք լավ է հարմարվել տեղի պայմաններին՝ ցրտադիմացկուն է, շոգադիմացկուն, լավ է տանում ժամանակավոր երաշտը։ Խորհուրդ է տրվում մեր հանրապետության բոլոր դենդրոլոգիական շրջանների համար։


== Կիրառություն ==
Բնափայտը խիստ արժեքավոր է։ Ընկույզը համեղ է և պարունակում է 55-60% ճարպեր։ Բազմանում է սերմերով և կտրոններով։ Մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես գեղեցիկ, հզոր պարկային ծառատեսակ, որը կարելի է օգտագործել մասսիվներում, խմբերում, ծառուղիներում եւ որպես սոլիտեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Բալվանա (գետակ)

Բալվանա, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում. Ճորոխի ավազանում, Շավշեթ գետի ձախակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Յալանաուզ չամ լեռան փեշերից։


== Ծանոթագրություններ ==
Փլյոսբերգ

Փլյոսբերգ (գերմ.՝ Plößberg), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Տիրշենրոյտ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3404 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 74, 10 կմ2։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 77 146։ Կոմունան կազմված է 36 գյուղական բնակավայրերից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ցիստին

Ցիստին [HOOCCH(NH2)CH2S]2, ծծումբ պարունակող փոխարինելի ամինաթթու․ ցիստեինի երկսուլֆիդը։ Բյուրեղներ են։ Ջրում վատ է լուծվում, չի լուծվում եթերում։ Գոյություն ունի օպտիկապես ակտիվ Լ և D ձևերով և 2 ոչ ակտիվ DL–մեզոձևով։ Պարունակվում է մազերի և բրդի կերատինում (մինչև 18%)։ Կենսասինթեզը և փոխանակությունն օրգանիզմում կապված են ցիստեինի հետ։ Սպիտակուցի մոլեկուլում ցիստին ի հայտ է գալիս ցիստեինի մնացորդների միջև երկսուլֆիդային կապերի (–Տ–Տ–) առաջացմամբ, որոնք պահպանում են սպիտակուցի մոլեկուլի տարածական կառուցվածքը։ Ցիստինի փոխանակության ժառանգական խանգարումն առաջացնում է երեխաների ցիստինոզ հիվանդությունը։ ցիստինի մեծ քանակությամբ արտազատումը մեզի հետ՝ ցիստինուրիան, հանգեցնում է ցիստինային միզաքարերի գոյացման, որոնցից էլ առաջին անգամ (1810 թվականին) անջատվել է ցիստին։


== Ծանոթագրություններ ==
Աղջրտափ

Աղջրտափ, վայր Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Վայոց ձոր գավառում։ Հիշատակված է Սիոն անապատի արձանագրությունում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աջեմի

Աջեմի, որդի Աբուբեքրի (1120-ականներ, Նախիջևան - 13-րդ դար, Նախիջևան), XII դարի ճարտարապետ։ Նախիջևանում կառուցել է Ցուսուֆ իբն Կուսեյիրի (1162) և Մոմինե-խաթունի (1186) աշտարակաձև դամբարանները։ Աջեմին կարողացել է մեծ վարպետությամբ և ինքնատիպ հնարքներով լուծել ծավալային հորինվածքի, արտաքին ճարտարապետության արտահայտչականության խնդիրները (ջլաղեղներ, ջնարակած բազմագույն աղյուսի ձևավոր շարվածք, երկրաչափական օրնամենտ և այլն)։ Հին Նախիջևանում աթաբեկների շրջանից մնացած այդ դամբարանների վրայի արաբերեն հիշատակագրությունների տակ «Աջեմին իրեն քաղաքի ճարտարապետ տիտղոսով է բնորոշում. «Շինեաց Աճեամ որդի էպուպէքրի ճարտարապետ ՝նասնտւան»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Բարխուդարյան Ս., Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Ե., 1963, էշ 118։
Усейнов М., Бретаницкий Л., Саламзаде А., История архитектуры Азербайджана, М., 1963, с, 84-85,372:
Խորձյա (գետ)

Խորձյա, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Լերկ լեռան հարավային լանջերի աղբյուրներից և թափվում Թևգետը։ Երկարությունը՝ 2 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայ հեղափոխական դաշնակցության ԱՄՆ-ի տեղական կազմակերպություն

Հայ հեղափոխական դաշնակցության (ՀՀԴ) ԱՄՆ-ի տեղական կազմակերպություն, ԱՄՆ-ում ՀՀԴ հաստատվել է 1895 թվականին։ Հիմնադիրներն են Սիմոն Շխյանը, Հովհաննես Յուսուֆյանը, Արշակ Վռամյանը, Շահան Նաթալին և ուրիշներ։ ԱՄՆ-ի ՀՀԴ կենտրոնական կոմիտեի նստավայրն արևելյան ափին Ուոթերթաունն է (Մասսաչուսեթս), արևմտյան ափին՝ Գլենդելը (Կալիֆոռնիա)։ Կուսակցության կոմիտեներ են գործում Կալիֆոռնիա, Տեխաս, Իլինոյս, Վիսկոնսին, Միչիգան, Նյու Յորք, Փենսիլվանիա, Նյու Ջերսի, Վաշինգտոն ԿՇ, Ֆլորիդա, Մասսաչուսեթս, Ռոդ Այլենդ, Քոնեքթիքութ, Վիրջինիա նահանգներում։ Կուսակցության հովանու ներքո են գործում Հայ օգնության միությունը, Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միությունը, Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությունը, Երիտասարդական և պատանեկան միությունները։ Կարևոր գործունեություն են ծավալում ՀՀԴ Ամերիկայի Հայդատի հանձնախմբերը։ Ուոթերթաունում է գտնվում ՀՀԴ Դիվանը, որտեղ պահվում են հայ ժողովրդի և ՀՀԴ պատմության վերաբերյալ (սկսած 1890 թվականից մինչև մեր օրերը) հարյուրհազարավոր վավերագրեր, նամակներ, արձանագրություններ, հուշագրություններ (հայերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն, օսմաներեն)։ ՀՀԴ ԱՄՆ-ում հրատարակում է «Հայրենիք» (Բոստոն), «Ասպարեզ» (Լոս Անջելես) թերթերը, «Հայրենիք», «The Armenian Review» հանդեսները։ Ունի ռադիոժամեր, հեռուստածրագիր («Հորիզոն»)։
Շետյաս

Շետյաս (ռուս.՝ Шетьяс), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիլեդ գետի վրա։ Գետի երկարությունը 48 մ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000024877
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002487
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.