Ջուդիթ Բաթլեր

Ջուդիթ Բաթլեր (անգլ.՝ Judith Butler, փետրվարի 24, 1956(1956-02-24)[…], Քլիվլենդ, Օհայո, ԱՄՆ, Օհայո, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), ամերիկացի փիլիսոփա, գրականագետ, պոստստրուկտուրալիզմի ներկայացուցիչն է։ Մեծ ներդրում է ունեցել ֆեմինիզմի, քաղաքական փիլիսոփայության, քվիր տեսության և բարոյագիտության ուսումնասիրման մեջ։ 1993 թվականից նա դասավանդել է Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ Բաթլերն ավելի հայտնի իր «Սեռի խնդիր. ֆեմինիզմ և ինքնության տապալում» և «Մարմիններ, որոնք իմաստ ունեն» գրքերով։


== Կենսագրություն ==
Ջուդիթ Բաթլերը ծնվել է 1956 թվականի փետրվարի 24-ին, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Օհայո նահանգի Քլիվլենդ քաղաքում, ռուս և հունգարացու ծագմամբ հրեաների ընտանիքում։ Նրա մայրական տատի ընտանիքի մեծ մասը զոհվել էին Հոլոքոստի ժամանակ։ Որպես երեխա և դեռահաս, նա հաճախել է և՛ Հրեական դպրոց, և՛ հրեական էթիկայի հատուկ դասընթացների, որտեղ նա ստացել է իր «առաջին փիլիսոփայության մարզումը»։ Բաթլերը 2010 թվականին Haaretz հարցազրույցում ասել է, որ ինքը հրեական էթիկայի դասերի է սկսել հաճախ 14 տարեկանից, և դրանք իր Հրեական դպրոցի կողմից ստեղծված էին նրա համար որպես պատժատեսակ, քանի որ նա դասարում «չափազանց շատախոս էր»։ Բաթլերը նաև նշեց, որ նա «ոգևորված էր» այդ դաստիարակչական մտահղացումների համար, և երբ նրան հարցրեցին, թե ինչ է ուզում սովորել այդ հատուկ դասընթացների ժամանակ, նա պատասխանում է երեք հարցով, որոնք այդ ժամանակ շատ կարևոր էին վերջինիս համար. «Ինչո՞ւ է Սպինոզան հեռացվել սինագոգից, Կարո՞ղ էր գերմանական իդեալիզմը  պատասխանատվության ենթարկեն նացիզմին, և Ինչպե՞ս պետք է մեկ հասկանա գոյաբանական աստվածաբանությունը, ներառյալ Մարտին Բաբերի աշխատությունները։ Սովորել է Բենինգտոնյան քոլեջում, այնուհետև Յեյլի համալսարանում ուսումնասիրել է փիլիսոփայություն, այնտեղ էլ 1978 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան, 1984 թվականին՝ դոկտորի աստիճան։ Նա մի ուսումնական տարի է անցկացրել Հայդելբերգի համալսարանում որպես Ֆուլբրայթի ծրագիր սովորող։
Նա դասավանդել է Ուեսլեյան համալսարանում, Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանում և նախքան 1993 թվականին կմիանար Կալիֆոռնիայի համալսարանին՝ դասավանդել է Ջոն Հոփկինսի համալսարանում։ 2002 թվականին Ամստերդամի համալսարանում նա զբաղեցրել է Փիլիսոփայության Սպինոզայի ամբիոնը։ Բացի այդ, նա Կոլումբիայի համալսարանում անդամակցվեց անգլերենի և համեմատական գրականության ֆակուլտետին, որպես Wun Tsun Tam Mellon հումանիտար գիտությունների այցելու պրոֆեսոր։
1993 թվականից՝ Կալիֆոռնիայի Բերկլիի համալսարանի հռետորիկայի և համեմատական գրականության պրոֆեսոր է։ Հետազոտության հիմնական առարկան հետստրուկտուրալիսմն էր արևմտյան ֆեմինիստական տեսության, փիլիսոփայական ֆանտաստիկայի և սեքսուալության շրջանակներում։ Նրա վերջին աշխատանքն ուղղված է հրեական փիլիսոփայության ուսումնասիրությանը։


== Ակնարկ գլխավոր ստեղծագործություններին ==


=== Կատարողական ակտեր և Գենդերային սահմանադրություն ===
Այս էսսեում Ջուդիթ Բաթլերը գերդերային պերֆորմատիվության համար առաջարկում է իր տեսությունը։ Նա սկսում է  գենդերային պերֆորմատիվության իր տեսությունը ֆեմինիստական ֆենոմենոլոգիական տեսանկյունից։ Նա ենթադրում էր, որ և՛ ֆենոմենոլոգիայի, և՛ ֆեմինիզմի տեսությունները հիմնավել են «ապրելու փորձ»-ից։ Բացի այդ, ի համեմատիտություն ֆենոմենոլոգիստ Մորիս Մերսլո-Պոնտի և ֆեմինիստ Սիմոն դե Բովուարի, Բաթլերը պնդում էր, որ երկու տեսություններն էլ դիտում են սեքսուալ մարմինը որպես պատմական գաղափար կամ իրավիճակ. նա ընդունում է այս հասկացությունը "սեռերի միւև տարբերությունը, ինչպիսին է փաստացի կենսաբանականը, և գենդերը, որպես մշակութային մեկնություն": Տեսությունների նման համադրությունը կարևոր դեր ունի Բաթլերի «թատերական» կամ կատարողական սեռերը հասարակության մեջ կարծիքի համար։


== Քաղաքական ակտիվություն ==
Բաթլերի վաղ քաղաքական ակտիվությունը հիմնականում կենտրոնացված էր կասկածելի և ֆեմինիստական խնդիրների շուրջը, մի ժամանակ ծառայել նաև որպես Միջազգային հոմոսքեսուալների և լեսբուհիների իրավունքների հանձնաժողովի ակտիվիստ։ Տարիների ընթացքում նա հատկապես ակտիվ է եղել գեյերի և լեսբուհիների իրավունքների պաշտպանության հարցում, ինչպես նաև հակապատերազմական շարժումների նկատմամբ։ Նաև նաև գրել և խոսել է խնդիրների մասին սկսած գեյերի ամուսնության դրական կողմերի մինչև Իրաքի և Աֆղանստանի պատերազմների, Գուանտանամո Բեյում ձերբակալված բանտարկյալների մասին։


== Անձնական կյանք ==
Ջուդիթ Բաթլերը ներկայումս ապրում է Բերկլի շրջանում իր կնոջ Վենդի Բրաունի և իր որդու հետ։


== Հրատարակություններ ==
2013: Dispossession: The Performative in the Political, coauthored with Athena Athanasiou : ISBN 978-0745653815
2012: Parting Ways: Jewishness and the Critique of Zionism : ISBN 0-231-14610-8
2011: The Question of Gender : Joan W. Scott's critical feminism : ISBN 0-253-35636-9
2011: The Power of Religion in the Public Sphere : ISBN 0-231-15645-6
2009: Frames of War: When Is Life Grievable? : ISBN 1-84467-333-2
2007: Who Sings the Nation-State?: Language, Politics, Belonging (с Гаятри Спивак) : ISBN 1-905422-57-1
2005: Giving An Account of Oneself : ISBN 0-8232-2504-6
2004: Undoing Gender : ISBN 0-415-96923-9
2004: Precarious Life: The Powers of Mourning and Violence : ISBN 1-84467-544-0
2003: Women and Social Transformation (с Элизабет Бек-Герншайм и Лидией Пигверт) : ISBN 0-8204-6708-1
2000: Contingency, Hegemony, Universality: Contemporary Dialogues on the Left (с Эрнесто Лаклау и Словоем Жижеком) : ISBN 1-85984-278-X
2000: Antigone’s Claim: Kinship Between Life and Death : ISBN 0-231-11895-3
1997: The Psychic Life of Power: Theories in Subjection : ISBN 0-8047-2812-7
1997: Excitable Speech: A Politics of the Performative : ISBN 0-415-91587-2
1993: Bodies That Matter: On the Discursive Limits of «Sex» : ISBN 0-415-90365-3
1990: Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity : ISBN 0-415-38955-0
1987: Subjects of Desire: Hegelian Reflections in Twentieth-Century France : ISBN 0-231-06451-9


== Ծանոթագրություններ ==