Իտալական տնտեսական հրաշք

Իտալական տնտեսական հրաշք (իտալերեն՝ Il boom), 1950-ականների կեսերից մինչև 1970-ականների կեսերն Իտալիայում արագ տնտեսական աճի շրջան, որի ընթացքում երկրի տնտեսությունն ագրարաարդյունաբերականից վերածվել է աշխարհի առավել արդյունաբերացված երկրներից մեկը և մտել համաշխարհային առաջատարներների թվի մեջ։


== Նախադրյալներ ==
Իտալիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից դուրս է եկել առավել տուժած և ավերված եվրոպական երկրների թվում։ «Il boom»-ն իրենից ներկայացնում է տնտեսության արդիականացումն ու զարգացումն աշխարհի ամենամեծ տնտեսություններից մեկի մակարդակի։ Տնտեսական պայթյունի շարժիչներն են իտալացի գործարարների կանխատեսումն ու տնտեսական ըմբռնումը, ինչպես նաև Պադանի հարթավայրում մեթանի և հիդրոկարբոնատների հանքավայրերի հայտնաբերումը, ինչը խթան է հանդիսացել սև մետալուրգիայի զարգացման համար։ Իտալական ձուլվածքի վերելքին նպաստել է նաև ԱՄՆ-ի աջակցությունը, որը ցուցաբերվել է Մարշալի պլանին համապատասխան և ուղղվել է արդյունաբերության հիմնական ճյուղերի վերականգնմանը։ Այդ ազդեցությունների գլխավոր նպատակը տնտեսության ինդուստրիալ ճյուղերի զարգացումն էր այնպիսի մակարդակի, որը թույլ կտար նրանց մրցունակ լինել ընդհանուր շուկայի տարածքում։


== Տնտեսական հրաշքի շրջան ==
1950-ական թվականների սկզբից Իտալիան մտել է բացառապես արագ ինդուստրիալ զարգացման շրջան՝ արդյունաբերական արտադրանքի արտադրության միջին տարեկան աճի տեմպերով առաջ անցնելով եվրոպական բոլոր երկրներից, իսկ համաշխարհային մասշտաբով զիջելով միայն Ճապոնիային։
1959, 1960, 1961 և 1962 թվականներին տնտեսական աճը բարձրացել է համապատասխանաբար ՀՆԱ-ի 6,4 %, 5,8 %, 6,8 % և 6,1 %։ 1957-1960 թվականներին շրջանում արդյունաբերական արտադրության տարեկան միջին աճը կազմել է 31,4 %։ Առավել աճ են ունեցել հետևյալ ճյուղերը՝

ավտոմեքենաշինություն - 89 %,
ճշգրիտ մեքենաշինություն - 83 %,
արհեստական մանրաթելի արտադրություն - 66,8 %:Արդյունքում, 1953 թվականից մինչև 1962 թվականն ընկած ժամանակաշրջանում արդյունաբերական արտադրության ծավալն Իտալիայում մեծացել է եռակի անգամ։


== Սոցիալական հետևանքներ ==
1950-1960-ական թվականների ընթացքում գյուղից հեռացել են 1.8 մլն մարդ, հյուսիսային քաղաքներում սկսվել էր կեղծ ուրբանիզացիա, նրանք շատացել էին հետնախորշերի արվարձաններում՝ հենց քաղաքներում գոյություն ունեցող բազմաթիվ դատարկ բնակարանների առկայության դեպքում, որոնք վաճառվում էին անհասանելի աշխատանքային գներով։


== Տնտեսական հրաշքի ավարտ ==
Տնտեսական հրաշքից հետո վերափոխված Իտալիային սկսեցին անվանել «նեոկապիտալիզմի» երկիր։ Բայց «նեոկապիտալիստական» իրականության անբաժանելի կողմերը եղել են նաև Իտալիային բնորոշ տարածաշրջանային անհամամասնությունները և խորը սոցիալական հակասությունները։ 1973 թվականի նավթային ճգնաժամը ժամանակավորապես կանգնեցրել է տնտեսական հրաշքը՝ առաջացնելով գործազրկության կտրուկ աճ և էներգակիրների արժեքի ավելացում (Իտալիան կաճված է նավթի և բնական գազի ներկրումից)։ Այդ տնտեսական անկումը շարունակվել է մինչև 1980-ական թվականների կեսերը։


== Տես նաև ==
Իտալիայի տնտեսություն
Տնտեսական հրաշք


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Nardozzi, Giangiacomo. "The Italian" Economic Miracle"." Rivista di storia economica  (2003) 19#2 pp: 139-180, in English
Rota, Mauro. "Credit and growth: reconsidering Italian industrial policy during the Golden Age." European Review of Economic History (2013) 17#4 pp: 431-451.
Tolliday, Steven W. "Introduction: enterprise and state in the Italian'economic miracle'." Enterprise and Society (2000) 1#2 pp: 241-248.