armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բժիշկ Վերան

Բժիշկ Վերան (ռուս.՝ Доктор Вера), 1967 թվականին խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որ նկարահանել է ռեժիսոր Դամիր Վյատիչ-Բերեժնիխը սեփական սցենարով, որ գրվել է Բորիս Պոլևոյի համանուն վիպակի հիման վրա։ Ֆիլմը, որի պրեմիերան կայացել է 1968 թվականի մարտին, եղել է ԽՍՀՄ կինովարձույթի առաջատարներից մեկը։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը գործողությունները ծավալվում են Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին։ Ֆիլմի հերոսուհին՝ երիտասարդ վիրաբույժ Վերա Տրեշնիկովան, դժվար ճակատագրի տեր կին է, որ խորհրդային վիրավոր զինվորների հետ կանգ է առնում օկուպացված քաղաքի հոսպիտալում, որը չէին հասցրել տարհանել։
Բազմաթիվ կյանքեր փրկելու համար Վերան համաձայնում է դառնալ քաղաքացիական անձանց համար գերմանական հոսպիտալի պետ և մասնակցում է ընդհատակյա պայքարին ընդդեմ օկուպանտների։
Երկար ամիսների ընթացքում Վերան, փրկելով վիրավորներին, վարում է վտանգավոր մենամարտ գեստապոյի և օկուպացիոն իշխանությունների դեմ, ապրում երկակի կյանքով՝ միաժամանակ չնսեմացնելով խորհրդային մարդու պատիվն ու արժանապատվությունը։ Բժիշկ Վերան դիմում է ամեն ինչի իր հոսպիտալի վիրավորներին փրկելու համար, նա նույնիսկ բացում է ապաքինվող վերքերը, որ գերմանացիները տեսնեն թարմ կարերը։
Խորհրդային զորքերի կողմից քաղաքի ազատագրումից հետո բժիշկ Վերան, որ պատերազմից առաջ բռնաճնշումների ենթարկվածի կին էր, սկսում է կասկածվել գերմանացիների հետ համագործակցելու մեջ։ Սկսվում է հետաքննություն։


== Դերերում ==
Իրինա Տարկովսկայա (Ռաուշ) – Վերա Տրեշնիկովա, բժիշկ
Նինել Միշկովա – դերասանուհի Կիրա Լանսկայա
Գեորգի Ժժենով – Սուխոխլեբով
Նիկոլայ Կրյուչկով – Նասեդկին
Վիկտոր Կորշունով – Մուդրիկ
Կլարինա Ֆրոլովա-Վորոնցովա – մորաքույր Վենյա
Արտյոմ Ինոզեմցև – քննիչ
Ալեքսանդր Շիրշով – Պավել Պետրովիչ
Անատոլի Լարիոնով – Վինոկուրով
Ալեքսանդր Կիրիլով – ֆոն Շոնենբերգ
Յուրի Կիրեև – Կիրպաչ
Վիկտոր Ուրալսկի – լեյտենանտ
Թոմաս Վայսետա – գերմանացի պարետ Կիրխներ
Գերման Կաչին – ոստիկան
Աննա Զարժիցկայա – Նասեդկինի կինը
Սվետլանա Խարիտոնովա – քաղաքացուհի
Ալեքսանդրա Դանիլովա – կին
Վալերի Նոսիկ
Պյոտր Լյուբեշկին – Վասիլի
Նինա Ագապովա – կալանավորված
Գրիգորի Միխայլով – «Կոմիսար»
Բորիս Բիտյուկով – էպիզոդ
Լեոնիդ Պիրոգով – էպիզոդ
Ալեքսանդր Վոևոդին – էպիզոդ
Իվան Կոսիխ – էպիզոդ
Գերման Պոլոսկով – էպիզոդ
Միխայիլ Պտաշուկ – էպիզոդ


== Ծանոթագրություններ ==
Միքսթեյփ

Միքսթեյփ (անգլ.՝ mixtape կամ անգլ.՝ mix tape), ձայնագրման տեսակ, երգերի ժողովածու, որոնք ձայնագրված են որոշ շարքով և երաժշտական հատվածների խառնույթ (անգլ.՝ mix) են ներկայացնում։ Դրանք հավաքվում են մեկ ստեղծագործության մեջ, հիմնականում աուդիոկասետի վրա (անգլ.՝ tape)։
Միքսթեյփը, որը սովորաբար արտացոլում է իր կազմողի երաժշտական ճաշակը, կարող է տարբերակվել պատահական ընտրված սիրված երգերի ցանկից մինչև ընդհանուր թեմայի կամ տրամադրության հետ կապված երգերի կոնցեպտուալ խառնուրդ, կամ շատ անձնական հայտարարություն, հաշվի առնելով ժապավենում նշված հասցեատերին։
Ակնարկագիր Ջեֆրի Օ’Բրայենը անվանել է անձնական միքսթեյփերն «առավել լայնորեն օգտագործվող ամերիկյան արվեստի ձև», և շատ ոգևորված մարդիկ կարծում են, որ այն միքսթեյփը, որը ստեղծված է երգերի մանրակրկիտ ընտրությամբ միքսի համար, կարող է գեղարվեստական հայտարարություն լինել, որ այն ավելին է, քան պարզապես առանձին երգերի հավաքածու։
Սպառողական մակարդակի համեմատաբար էժան թվային աուդիոսարքավորման հայտնվելուց հետո, CD-ների կամ MP3-փլեյլիստների տեսքով խառնուրդների ստեղծումը և տարածումը դարձել է ընտրության ժամանակակից միջոց, սակայն «միքսթեյփ» տերմինը դեռ լայնորեն օգտագործվում է անգամ տարբեր մեդիայի խառնուրդների համար (CD, MP3, MiniDisc և այլն)։ Նաև ի հայտ են եկել երգերի տեսաժողովածուներ։


== Պատմություն ==
Ամենատարածված վաղ միքսթեյփերըն են եղել 8-հետքային ժապավենները, որոնք վաճառվում էին 1960-1980-ական թվականներին տարբեր շուկաներում բեռնատար մեքենաների վարորդների կողմից «Սուպեր 73», «Country Chart Toppers» կամ «Փոփ երաժշտության թոփ 1977» անվանումներով։
«Միքսթեյփ» հասկացողությունն առաջացել է ԱՄՆ-ում՝ սևամորթ ռեփերների շրջապատում։ Այդ պատճառով էլ միքսթեյփերն առավել հայտնի են հիփ հոփ համայնքում։ Հաճախ միքսթեյփերն իրենցից ներկայացնում եմ տարբեր արտիստների առանձին երգերի ժողովածուներ։ Սակայն դրանք կարող են նաև թեմատիկ լինել (օրինակ, կոնկրետ արտիստի երգերից միքսթեյփ կամ բոլոր արտիստները կարդում են որոշակի բիթմեյքերի աշխատանքի ներքո)։ Հաճախ միքսթեյփերը թողարկվում են իրենց հեղինակների կողմից՝ դիջեյներն իրենց լեյբլներում, տարածելով դրանք փողոցներում իրենց ալիքների միջոցով, խուսափելով պաշտոնական երաժշտական խանութներից և խոշոր մանրածախ ցանցերից։ Երբ հիփ հոփը դեռ նոր էր առաջանում, դիջեյներն ինքնուրույն էին վաճառում իրենց միքսթեյփերը փողոցներում իրենց սեփական մեքենաների բեռնախցիկներից կամ տարբեր ակումբներում։
Շատ սկսնակ արտիստներ դիտարկում են միքսթեյփերը որպես սեփական փրոմոուշնի համար միջոց, այդ պատճառով էլ փոխանցում են իրենց նոր երգերը հայտնի դիջեյներին միքսթեյփերի համար։ Շատ դիջեյներ թողարկում են միքսթեյփերի շարքեր։ Օրինակ, 2008 թվականի սեպտեմբերի սկզբին DJ White Owl-ը թողարկել է « WHITE OWL DROP THAT 31»-ը, որը այդ շարքի 31-րդ միքսթեյփն էր։ Դրա հետ մեկտեղ միքսթեյփերն ունեն կիսապաշտոնական կարգավիճակ, փոքր տպաքանակներ և հոսում են համացանց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աուդիոթեյփ կասետի ֆոտոհավաքածու
Միքսթեյփ ստեղծելու դասընթաց
Միքսթեյփեր՝ անօրեն բիզնես․ Մաս 2
Ալբերտ Գևորգյան

Ալբերտ Վաչիկի Գևորգյան (1939, հոկտեմբերի 20, Վերնաշեն), քիմիկոս, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր (1991)։


== Կենսագրություն ==
1961 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1961 թվականից աշխատում է «Նաիրիտ» ՓԲԸ-ում, 1977 թվականից՝ պոլիմերային բաղադրությունների լաբորատորիայի վարիչ։


== Գործունեություն ==
Աշխատանքները վերաբերում են քլորոպրենի և այլ մոնոմերների հիման վրա նոր պոլիմերային նյութերի ստեղծմանը, ուսումնասիրությանը և արդյունաբերության տարբեր ճյուղերում դրանց նպատակային կիրառմանը։ Մեթոդական ձեռնարկների հեղինակ է։


== Պարգևներ ==
ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ արծաթե մեդալ, 1979
ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ բրոնզե մեդալ, 1980, 1982


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլսկոե (գյուղ, Բլիզնյուկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլսկոեՆիկոլսկոե (ուկրաիներեն՝ Микільське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլսկոե գյուղում բնակվում էր 154 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 427,78 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լուկա Լոտտի

Լուկա Լոտտի (իտալերեն՝ Luca Lotti, հունիսի 20, 1982(1982-06-20), Էմպոլի, Ֆլորենցիա, Տոսկանա, Իտալիա), իտալացի քաղաքական գործիչ, Իտալիայի սպորտի նախարարը (2016-2018)։


== Կենսագրություն ==
2001 թվականին ավարտել է Էմպոլիի Պոնտորմոյի գիտական վարժարանը, հետագայում ավարտել է Ֆլորենցիայի համալսարանի Չեզարե Ալֆիերիի անվան քաղաքագիտության դպրոցը։
Եղել է «Կաթոլիկ գործողություն» կաթոլիկ կազմակերպության և «Մարգարիտկա» կուսակցության անդամ։ 2005 թվականին, լինելով կոմունալ խորհրդի անդամ, պատահաբար ծանոթացել է Ֆլորենցիայի նահանգի վարչակազմի այն ժամանակվա ղեկավար Մատեո Ռենցիի հետ (Ռենցին մտել է կոմունալ խորհրդի շենք Մոնտելուպո Ֆյորենտինոյի կերամիկայի տոնավաճառի ճանապարհին, չիմանալով ճանապարհը դեպի իր ճանապարհորդության վերջնական նպատակը, և Լոտտին նրան տարել է իր «Գոլֆ»), իսկ հաջորդ օրը Ռենցին նրան հրավիրել է իր թիմ։
2013 թվականի հունիսի 5-ին դեմոկրատական կուսակցության ազգային քարտուղարությունում տեղական կուսակցական կազմակերպությունների հետ կապերի համար նշանակվել է պատասխանատու, 2013 թվականի դեկտեմբերի 9-ին նշանակվել է կազմակերպչական հարցերի պատասխանատու և քարտուղարության ազգային համակարգող։
2013 թվականին Իտալիայի Տոսկանայի 12-րդ ընտրատարածքից ընտրվել է պատգամավորների պալատ։
2014 թվականի փետրվարի 28-ին նշանակվել է Ռենցիի կառավարության աշխատակազմի կրտսեր պետքարտուղար՝ կառավարության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի և հրատարակչական գործի բնագավառում ունեցած պարտականություններով, ինչպես նաև զբաղեցրել է տնտեսական ծրագրավորման միջնախարարական կոմիտեի քարտուղարի պաշտոնը։
2016 թվականի դեկտեմբերի 12-ին նշանակվել է Ջենտիլոնիի կառավարության առանց պորտֆելի նախարար՝ որպես սպորտի ոլորտի պատասխանատու։
2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ին «il Fatto Quotidiano» թերթը հաղորդագրություն է հրապարակել Լուկա Լոտտիին Պետական գույքի կառավարման Consip ընկերությունում կոռուպցիայի հետաքննության մեջ ներգրավելու մասին՝ հետաքննության գաղտնիքի հրապարակման և օժանդակման մեղադրանքով։ Թերթի պնդմամբ՝ Լոտտիի դեմ ցուցմունք է տվել Տոսկանայի տարածաշրջանային կառավարության նախկին անդամ Լուիջի Մարոնին, որին նախկին վարչապետ Մատտեո Ռենցին ներկայացրել է Consip-ի ղեկավարություն։ Լոտտին իր Ֆեյսբուքյան էջում կտրականապես հերքել է բոլոր մեղադրանքները, իսկ դատախազությունը պաշտոնապես չի հաստատել մամուլի տեղեկատվությունը։ 2017 թվականի մարտի 1-ին հայտնի է դարձել, որ գործարար Ալֆրեդո Ռոմեոն ձերբակալվել է «Consip» գործով, և Լուկա Լոտտին պաշտոնապես ընդգրկել է կասկածվողների ցուցակում մի շարք այլ պաշտոնյաների և Իտալիայի նախկին վարչապետ Մատտեո Ռենցիի հոր` Տիզիանո Ռենցիի հետ (հետաքննությունը Նեապոլից տեղափոխվել է Հռոմի դատախազություն)։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է Քրիստինա Մորդինիի հետ, որը Ֆլորենցիայի քաղաքապետ Մատտեո Ռենցիի քարտուղարության նախկին աշխատակիցն է, ամուսիններն ունեն որդի՝ Գերարդոն (ծնվել է 2013 թվականին)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«LOTTI Luca - PD» (իտալերեն)։ Camera dei deputati։ Վերցված է 2016-12-17
Ասաթիանի

Ասաթիանի (վրաց.՝ ასათიანი), վրացական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Գեորգի Ասաթիանի (1914-1977), կինոռեժիսոր, կինոօպերատոր։
Թինա Լևանի Ասաթիանի (1918-2011), ֆիզիկոս։
Լադո Մելիքսեդեկի Ասաթիանի (1917-1943), գրող։
Մալխազ Ասաթիանի (1981), վրացի ֆուտբոլիստ։
Միխեիլ Ասաթիանի (1882-1938), հոգեբույժ։
Վլադիմիր Ասաթիանի (1901-1972), կենսաքիմիկոս։


== Ծանոթագրություններ ==
Աղաբեկ

Աղաբեկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վիկտոր Պաշուտին

Վիկտոր Վասիլևիչ Պաշուտին (ռուս.՝ Виктор Васильевич Пашутин, հունվարի 16 (28), 1845, Նովոչերկասկ, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 20 (փետրվարի 2), 1901, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս գիտնական։ Ռուսաստանում ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի և ախտաբանաֆիզիոլոգիական դպրոցի հիմնադիրներից։ 1868 թ.-ին ավարտել է Պետերբուրգի բժշկավիրաբուժական ակադեմիան, աշակերտել է Ի․ Սեչենովին։ 1874 թ.-ից Կազանի համալսարանի ընդհանուր ախտաբանության ամբիոնի, 1879 թ.֊ից՝ Պետերբուրգի բժշկավիրաբուժական ակադեմիայի պրոֆեսոր։ 1890 թ.-ից ռազմաբժշկական ակադեմիայի պետ։ Պաշուտինի աշխատանքները վերաբերում են նյութափոխանակության և ջերմակարգավորման խանգարումների, թթվածնային քաղցի, վիտամինային անբավարարության հարցերին։


== Ծանոթագրություններ ==
Արևի խավարումներ 19-րդ դարում

Սա 19-րդ դարի արևի խավարումների ցանկն է։ 1801 թվականից մինչև 1900 թվականը եղել է 242 արևի խավարումներ, որոնցից 87-ը՝ մասնակի, 77-ը օղակաձև, 63-ը լրիվ և 15-ը հիբրիդային։
Ամենաշատ խավարումների քանակը մեկ տարվա ընթացքում գրանցվել է հինգ հատ 1805 թվականին։ Երկու խավարում մեկ ամսվա ընթացքում եղել է կրկնակի անգամ. 1805 թվականի հունվարին և 1880 թվականի դեկտեմբերին։
Ցանկը պարունակում է, ամենաշատ խավարումները դինամիկական ժամանակում (տվյալ դեպքում լուսնի կոնաձև ստվերի գագաթի առավելագույն մոտենալը Երկրի կենտրոնին), ժամանակը ներկայացված է UТС-ում։ Լրիվ և օղակաձև խավարումների համար ցուցադրված են տարածաշրջաններ, որոնցում հնարավոր է եղել դիտել խավարումները (Առավելագույն ցուցմունքով տարածաշրջանը առանձնացված է)։


== Խավարումներ ==


== Տես նաև ==
Սեյմենով Ֆ. Ա. - Աղյուսակները ցուցադրված են լունի և արևի խավարումները 1840-ից մինչև 2001 թվականը, Մոսկովյան միջօրեականում։ Երեքական քարտեզներ աղյուսակով // Ռուսական կայսրության աշխարհագրական հանրության գրառումներով։ Գրքույկ XI. ՍՊԲ. Տիպ. Գիտությունների ակադեմիա 1856 թվական IV, 461 c + 14 լ. Գծեր. և իլլ. — Ֆ. Սեմյոնովի լունի և արևի խավարումների աղյուսակը Archived 2014-02-22 at the Wayback Machine. Պիլոտիռուեմայա կայքում, տիեզերագնացություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Каталог cолнечных затмений» (ռուսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-16-ին։ Վերցված է 2012-03-21 
«NASA Eclipse. catalog of Solar Eclipses: 1801 to 1900 (1801 cE to 1900 cE)» (անգլերեն)։ NASA։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-16-ին։ Վերցված է 2012-03-21
Ջակուր

Ջակուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Հազզո-Խաբլջոզ գավառակում։
XX դարի սկզբին ուներ 20-25 տուն հայ բնակիչ։
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լեժայի գավառ

Լեժա (ալբ․՝ Qarku i Lezhës), Ալբանիայի գավառներից մեկը, որը գտնվում է երկրի հյուսիսարևելյան մասում։ Վարչական կենտրոնը Լեժա քաղաքն է։
Բնակչությունը 159 792 մարդ է (2001 թ-ի տվյալներով), իսկ տարածքը՝ 1 581 կմ²։
Սահմանակից է՝

Դիբարին հարավ-արևելքում
Կուկասին հարավ-արևելքում
Շկոդերին արևմուտքում
Դուրրասին հարավումներառում է երեք շրջաններ՝

Կուրբին
Լեժա
Միրդիտա


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուր ==
Counties of Albania (անգլ.)
Բենգթ Հոլմսթրյոմ

Բենգթ Ռոբերտ Հոմլսթրյոմ (շվեդերեն՝ Bengt Robert Holmström, ապրիլի 18, 1949(1949-04-18), Հելսինկի, Ֆինլանդիա), ֆինն տնտեսագետ, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանի տնտեսագիտության պրոֆեսոր, «Էկոնոմետրիկ միության» նախագահ (2011)։ Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2016)։


== Կենսագրություն ==
Հոլմսթրյոմը ծնվել է 1949 թվականի ապրիլի 18-ին Հելսինկիում։ Ֆինլանդիայում շվեդական փոքրամասնության ներկայացուցիչ։


== Մատենագրություն ==
Holmström B.R. En icke-linear lösningsmetod för allokationsproblem University of Helsinki, 1972
Holmström B.R. Moral Hazard and Observability//Bell Journal of Economics, 10(1), 1979. — pp. 74–91
Holmström B.R. Moral Hazard in Teams//Bell Journal of Economics, 13(2), 1982. — pp. 324–340.
Holmström B.R. Equilibrium Long-Term Labor Contracts//Quarterly Journal of Economics, 98, 1983. — pp. 23–54
Holmström B.R., Milgrom P. [https://web.archive.org/web/20120425163836/http://aida.econ.yale.edu/~dirkb/teach/pdf/holmstrom/1991%20multi-task.pdf Archived 2012-04-25 at the Wayback Machine. Multitask Principal-Agent Analyses: Incentive Contracts, Asset Ownership, and Job Design] Archived 2012-04-25 at the Wayback Machine.//Journal of Law, Economics, and Organization, 7, 1991 — pp. 24–52
Holmström B.R., Milgrom P. The Firm as an Incentive System//American Economic Review, 84(4), 1994 — pp. 972–991
Holmström B.R., Roberts J. The Boundaries of the Firm Revisited// Journal of Economic Perspectives, 12(4), 1998 — pp. 73–94
Holmström B.R., Jean Tirole Private and Public Supply of Liquidity//Journal of Political Economy, Vol. 106, No. 1 (February 1998) — pp. 1–40 — DOI: 10.1086/250001
Holmström B.R. Managerial Incentive Problems: A Dynamic Perspective//Review of Economic Studies, 66(1), Jan. 1999 — pp. 169–182


== Ծանոթագրություններ ==
Ստարի Յուրմաշ

Ստարի Յուրմաշ (ռուս.՝ Старый Юрмаш, բաշկիրերեն՝ Иҫке Юрмаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 135 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուեյն շրջան (Ինդիանա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուեյն շրջան (այլ կիրառումներ)Ուեյն շրջան (անգլ.՝ Wayne County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.046 կմ² է, բնակչությունը՝ 71.097 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռիչմոնդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1810 թ.։
Կուլյար Վեգա

Կուլյար Վեգա (իսպ.՝ Cúllar Vega), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Անդալուզիա ինքնավար համայնքի Գրանադայի մարզի մեջ։
Համայնքը գտնվում է Վեգա դե Գրանադա շրջանում։ Զբաղեցնում է 4 կմ2 տարածքը։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 6914 մարդ։ Հեռավորությունը մարզի վարչական կենտրոնից կազմում է 4 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Historia de Las Gabias
Cúllar Vega Radio
PSOE de Cúllar Vega Archived 2008-03-12 at the Wayback Machine.
Situación de Cúllar Vega
Տղա

Տղա, մինչև 13-15 տարեկան (մինչև սեռական հասունության ավարտը) արական սեռին պատկանող երեխա։


== Նկարագրություն ==
Սովորաբար տղաների և աղջիկների, ինչպես նաև տղամարդկանց և կանանց տարբերությունը դիտարկվում է ոչ միայն կենսաբանական առումով, այլև գենդերային տարբերությունների տեսանկյունից։ Գենդերային նույնականացումը (այսինքն՝ նույնացումը իր սեռի հետ), ինչպես հետևում է կլինիկական էնդոկրինոլոգիայի տվյալներից և նորածինների սեռի փոխոխության (փոխարկության) վիրաբուժական վիրահատությունների փորձերից, առաջին հերթին տեղի է ունենում բնածին դետերմինանտների (այսինքն՝ ուղեղի սեռական տարբերակումը դեռևս ներարգանդային զարգացման շրջանում) արդյունքում։
Դեռահասը 12-16 տարեկան տղան է, որը գտնվում է սեռական հասունության շրջանում։
Պատանին արական սեռի երիտասարդն է՝ 13-15 տարեկանից մեծ և 18 տարեկանից (չափահաս տարիք, որը ներկայումս սահմանված է աշխարհի շատ երկրներում) փոքր։ Տղայի զարգացման գործընթացում տղամարդկանց սեռական հորմոնների ազդեցության տակ ձևավորվում և կատարելագործվում են առաջնային և երկրորդային սեռական հատկանիշները։
Տղամարդը 18 տարեկանից բարձր արական սեռի չափահաս անձն է։


== Տարիքային փուլեր ==
Նորածնություն - սովորաբար այսպես է կոչվում երեխայի կյանքի առաջին, երբեմն՝ նաև երկրորդ տարին, երբ նա ամբողջությամբ կախված է մորից։
Մանկություն - մինչև սեռական հասունացումն ընկած ժամանակահատվածը։
Պատանեկություն - սեռական հասունության սկզբից մինչև դրա առաջին (հիմնական) փուլի ավարտը։ Պատանեկության տարիքի ավարտը երկրների մեծ մասում համարվում է չափահասունության փուլը, որը, որպես կանոն, սահմանվում է 18 տարեկանը (որոշ երկրներում՝ 21 տարեկանը)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Аллан и Барбара Пиз. Язык взаимоотношений (Мужчина и женщина)
Դավիդ Ռեյմերի կլինիկական դեպքը
Էվոլյուցիան և մարդկային վարքագիծը
Քենիայի ազգային թանգարան

Քենիայի ազգային թանգարան (անգլ.՝ National Museums of Kenya), Քենիայի պատմության և մշակույթի ազգային թանգարան, որը գտնվում է Նայրոբիում։ 


== Պատմություն ==
Թանգարանը պաշտոնապես բացվել 1930 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Սկզբում թանգարանը կոչվել է Կորենդոնի թանգարան, Քենիայի նահանգապետ պարոն Ռոբերտ Կորենդոնի պատվին։ Քենիայի անկախություն ձեռք բերելուց հետո 1963 թվականին թանգարանը վերանվանվել է` կոչվելով Քենիայի ազգայի թանգարան։  
2006 թվականին թանգարանի հիմքի վրա կառուցվել է Քենիայի ազգային թանգարան պետական հիմնարկը, որին ենթարկվում են և՛ այդ թանգարանը, և՛ մի քանի տասնյակ այլ թանգարաններ Քենիայում, ինչպես նաև` պատմական ժառանգության մի շարք հուշարձաններ և երկու ինստիտուտ։ 


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանը նվիրված է Քենիայի պատմությանը և մշակույթին, ինչպես նաև` Նայրոբիայի պատմությանը։ Թանգարանում պահվում է Արևելյան Աֆրիկայի ֆլորայի և ֆաունայի լավագույն հավաքածուն։ Թանգարանի առաջին հարկում կանոնավորապես անց են կացվում Քենիայի ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսներ։ Վերակառուցման արդյունքում, որը կատարվել է 2005-2007 թվականներին, թանգարանի աշխատանքի ուղղվածությունը մոտեցել է բազամասնագիտական կրթական կենտրոնի։       


== Պատկերասրահ ==

		
		
		

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քենիայի ազգային թանգարանի պաշտոնական կայքը
Յուբիլեյնոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Յուբիլեյնոե (ուկրաիներեն՝ Ювілейне), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Դնեպրոպետրովսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պոդգորոդնեե։
2001 թվականի տվյալներով Յուբիլեյնոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 11 528 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9,7 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2014-01-19 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Նարեկ Գալստյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Գալստյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Նարեկ Գալստյան (նոյեմբերի 20, 1987(1987-11-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական գործիչ, լրագրող, Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության Հայաստանի վարչության ատենապետ, պատմական գիտությունների թեկնածու, ՀՀ ԳԱԱ գիտաշխատող։


== Կենսագրություն ==
2003-2007 թվականներին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի քաղաքագիտության բաժինը։
2007-2009 թվականներին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մագիստրատուրան՝ ստանալով մագիստրոսի կոչում։
2009-2012 թվականներին սովորել է ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում՝ պաշտպանել է թեկնածուական թեզ և ստացել պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։Աշխատանք

2003-2006 թվականներին աշխատել է Ազատություն ռադիոկայանում՝ իբրև երիտասարդական ծրագրի լրագրող, այնուհետև համակարգող։
2006-2008 թվականներին ղեկավարել է Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության ՙՙՍարգիս Տխրունի՚՚ ուսանողական-երիտասարդական միությունը։
2008-2010 թվականներին եղել է ՍԴՀԿ մամլո քարտուղար։
2010 թվականից հիմնադրել է HayNews.am լրատվական կայքը։
2012-2013 թվականներին հանդիսացել է ՀՀ վարչապետի օգնականը։
2013 թվականից եղել է Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության Հայաստանի վարչության ատենապետ։2007 թվականի նոյեմբերի 15-ին իր քաղաքական ակտիվ գործունեության համար ենթարկվել է բռնության, բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանություն, այնուհետև դիմակավոր անձանց կողմից ենթարկվել հարձակման, որի հետևանքով հայտնվել է հիվանդանոցում։
7 գիտական, 100-ից ավել հրապարակախոսական հոդվածների հեղինակ։
2016 թվականին լույս է տեսել Նարեկ Գալստյանի «Ախպարները» վեպը։


== Արտաքին հղումներ ==
Նարեկ Գալստյան. Հնչակյան կուսակցությունը տասնյակ տարիներ ի վեր եղել է և կանգնած է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի կողքին Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
ՍԴՀԿ-ն առաջիկա Սահմանադրական բարեփոխումներին քվեարկելու է «այո». Նարեկ Գալստյան Archived 2022-02-11 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ա. Ա. (ծածկանուն)

Ա. Ա., հայկական ծածկանուն։
Ծածկանունն օգտագործել են հետևյակ անձինք՝

Ազատ Աբգարյան, ծածկանունն օգտագործել է՝ «Ալիք» (Թեհրան) 1972 - № 202; 1973 - № 4; 1981 - № 282:
Ալեքսանդր Աբելյան, ծածկանունն օգտագործել է՝ «Մեր ձայնը» (Նոր Նախիջևան) 1908 - № 126: «Մշակ» (Թիֆլիս) 1888 - № 51, 53, 55; 1892 - №65; 1893 - № 7; 1894 - № 9, 16, 30, 73; 1895 - № 119; 1896 - № 25; 1899 - № 3:
Արտաշես Աբեղյան
Մանուկ Աբեղյան
Աշոտ Աբրահամյան
Ադո Ադոյան
Ալեքսանդր Ազարյան
Արամ Ազնավորյան
Աշոտ Աթանասյան
Ավետիս Ալիքսանյան
Ալեքսանդր Ալլահվերդյան
Արամ Ալլահվերդյան
Արամ Ալչուջյան
Արշակ Ալպոյաճյան
Արա Ակինյան
Ավետիս Ահարոնյան
Արմենակ Աղախանյան
Աբրահամ Ամիրխանյան
Աղասի Այվազյան
Անդրանիկ Անդրեասյան
Անդրանիկ Անտոնյան
Արամ Անտոնյան
Աբել Ապրեսյան
Ալեքսանդր Առաքելյան


== Ծանոթագրություններ ==
(4476) Բերնշտեյն

(4476) Բերնշտեյն (անգլ.՝ Bernstein), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի փետրվարի 19-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսաում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,384405 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,93 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8388 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1344,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267691 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,37° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4476) Բերնշտեյն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իսլան Կոբրով

Իսլան  Կոբրով (ռուս.՝ Ислан Ишматович Кобров, սեպտեմբերի 7, 1925(1925-09-07), Ուդմուրտիա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ)՝  խորհրդային զինվորական, պաշտոնաթող գնդապետ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է  1925 թվականի  սեպտեմբերի 7-ին Կուզնալ գյուղում  Վոտսկոյի ինքնավար մարզում։
Հայրենական Մեծ պատերազմի մասնակից։ 1942 թվականի դեկտեմբերին նա զորակոչվել է Կարմիր բանակ, որպես շարքային, կռվել է հրետազորում։ Իր առաջին Փառքի շքանշանի 3-րդ աստիճանը  ստացել է  1944 թվականի  հունիսի 22-ին,  երբ սերժանտ էր։
1944 թվականի օգոստոսի 25-ին  աջափնյա Ուկրաինայի ռազմական գործողությունների համար Կոբրովը պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» շքանշանով։
1945 թվականի հունվարի 20-ին Ի. Շ Կոբրովին 2-րդ աստիճանի Փառքի շքանշան շնորհելու մասին  փաստաթուղթ է ստորագրել՝ 1944 թվականի  դեկտեմբերի 4-ի- լույս 5-ի գիշերը Դանուբ գետը հաղթահարելու համար։ Սակայն այդ սխրագործության համար պարգևը ստացել է 2016 թվականին ։
Պատերազմն ավարտել է հաղթանակից մի քանի ամիս առաջ, ուսմանը վերադառնալու պատճառով։ Ավարտելուց հետո գրեթե  երեսուն տարի ծառայել է բանակում, պաշտոնաթող լինելով որպես գնդապետ։
Նա ներկայումս բնակվում է Լատվիայում։ Երկրորդ Փառքի շքանշանը նրան հանձնել է Լատվիայում Ռուսաստանի դեսպան  Ա. Ա. Վեշնյակովը։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է  3-րդ  և 2-րդ աստիճանի փառքի շքանշանով,  Կարմիր աստղի  երկու շքանշաններով, Հայրենական պատերազմի շքանշանով և շատ կրծքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Кобров Ислан Ишматович
Боевая награда нашла героя спустя 70 лет после окончания войны Archived 2016-05-02 at the Wayback Machine.
.hk

.hk, Հոնգկոնգի (Սյանգանի) վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Երկրորդ դոմենի անուն ==
2010 թվականի հունիսի 25-ին ICANN-ը հաստատեց Հոնգկոնգի համար նոր միջազգային վերին մակարդակի դոմեն .香港 (հոնգկոնգ պարզեցված չինական հիերոգլիֆներով և ավանդական չինական հիերոգլիֆներով։ Այս դոմենը ավելացվեց 2010 թվականի հուլիսին։


== Դոմենի կատեգորիաներ ==
Չինական դոմենը պետք է պարունակի առնվազն մեկ չինական հիերոգլիֆ, ինչպես նաև կարող է պարունակել տառաթվային սիմվոլներ կամ գծեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .hk whois տեղեկություն
Վարձակ

Վարձակ, հելենիստական և միջնադարյան ժամանակաշրջանի հայկական թատրոնի մնջախաղի դերասանուհի, պարուհի և երաժշիտ։ Միջնադարում վարձակ էին անվանում անբարոյական կանանց։
Սկզբնական շրջանում վարձակները եղել են Անահիտ աստվածուհու մեհյանի սպասավորներ, ովքեր մասնակցել են ծիսական արարողություններին։ «Վարձակ» անվան մեջ արմատը «վարձն» է, որը նշանակում է «վճար», հետևաբար ենթադրվում է, որ վարձակ բառն առաջացել է դերասանուհու տրվող վճարներից։
Ամենահայտնի վարձակը, որի անունը պահպանվել է մինչ մեր օրերը Նազենիկն է (II դար)։ Վերջինիս մասին ասել են, որ նա «երգում է ձեռքերով»։ Մինչ մեր օրերը պահպանվել են հայկական մանրանկարներ, որոնց վրա պատկերված են այդ դերասանուհիները։
Հայտնի է, որ Աղթամարում հանդես են եկել դերասան-գուսանների և դերասանուհի-վարձակների խմբեր։ Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցու պատերի վրա (X դար) պահպանվել են հայկական դերասանի դիմակների հաղթաքանդակներ։ Ընդորում, դիմակներից մեկը կատակերգակ դերասանի դիմակ է (համապատասխաննում է Մենանդրոսի դրամատուրգիային), մյուսը՝ միմոս գուսանների սատիրիկ դիմակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թատերական հանրագիտարան (Հայկական թատրոն)
Թատերական հանրագիտարան (Վարձակ)
Գլեյսիեր շրջան (Մոնտանա)

Գլեյսիեր շրջան (անգլ.՝ Glacier County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 7.757 կմ² է, բնակչությունը՝ 13.247 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քատ Բանկ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1919 թ.։
Ռուբեն Ռշտունի

Ռուբեն Վահանի Ռշտունի (օգոստոսի 3, 1943(1943-08-03), Չիստոպոլ, Թաթարստանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն - օգոստոսի 24, 2017(2017-08-24)), Հայ ականավոր փաստաբան, հասարակական գործիչ, դասախոս։


== Կենսագրություն ==
Ռուբեն Ռշտունին ծնվել է 1943 թվականի օգոստոսի 3-ին Թաթարական ԻԽՍՀ-ի Չիստոպոլ քաղաքում, զինվորականի ընտանիքում։ 1966 թվականին ավարտել է Վալերի Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների  պետական մանկավարժական ինստիտուտի ռուսական բանասիրական ֆակուլտետը։ 1979 թվականին ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի ռուսական բաժինը։
Մանկավարժական աշխատանքին զուգահեռ 1971 թվականի հունվարից որպես թարգմանիչ աշխատել է ԽՍՀՄ-ից հրավիրված առաջատար փաստաբանների հետ։
1980 թվականի հունվարի 19-ին ՀՍՍՀ փաստաբանների կոլեգիա ընդունվելուց հետո, որպես ներկայացուցիչ և պաշտպան վարել է քաղաքացիական և քրեական գործեր։ Փաստաբանական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1981 թվականից։
Միջազգային կոնֆլիկտների սկսվելուն պես (1988 թ. փետրվար), կանխատեսելով Ադրբեջանից փախստականների հոսքը, ստեղծել և գլխավորել է  նրանց անվճար իրավական օգնություն ցույց տվող փաստաբանների խումբ։ 1988 թվականին Մոսկվայում ներկայացրել է Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի Սումգայիթ քաղաքում հայերի նկատմամբ ցեղասպանության ենթարկված տուժողների շահերը։
1990 թվականին Ադրբեջանական ԽՍՀ Կիրովաբադի մարզի Թավուզ քաղաքում պաշտպանել է ձերբակալված հայերին։ 1990 թվականին ԼՂՀ Ստեփանակերտ քաղաքում 2 քրեական գործով պաշտպանել է զանգվածային անկարգություններ կատարելու մեջ մեղադրվող մի քանի երիտասարդի։
1995-1996 թվականներին Հայաստանում «ՀՅԴ» կուսակցության գործունեությունը արգելելուց հետո մասնակցել է այդ կուսակցության 15 անդամի նկատմամբ հարուցված քրեական գործի նախաքննությանը և մեկ տարուց ավելի շարունակվող դատական նիստին։ Միաժամանակ պաշտպանել է նույն կուսակցության 6 անդամից մեկին, նրանց նկատմամբ շինծու քրեական գործով Երևանի նախկին քաղաքապետ Լ. Գալստյանի սպանության մեղադրանքով՝ կանխելով նրանց դատապարտումը։
1998 թվականից ստեղծել է «Ազատազրկվածների և դատապարտյալների իրավունքների պաշտպանության միություն» հասարակական կազմակերպությունը։
2001–2003 թվականներին եղել է ՀՀ նախագահին առրնթեր Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի անդամ։
2002–2004 թվականներին եղել է Մոսկվայի Կառավարությանն առրնթեր հայրենակիցներին իրավական օգնություն ցույց տալու համար ստեղծված «Մոսկվա-Ռասսիյանե» համակարգող խորհրդի անդամ Հայաստանից։
2008 թվականից ՀՀ փաստաբանների պալատի պատվավոր անդամ է։
Զբաղվել է գիտական և մանկավարժական աշխատանքով։
Ուներ 3 երեխա։
Մահացել է 2017 թվականի օգոստոսի 24-ին։ Հուղարկավորվել է Երևանի կենտրոնական գերեզմանատանը։
2015 թվականի ապրիլի 25-ին, Հայաստանում փաստաբանության հարցում ներդրած ավանդի համար փաստաբան Ռուբեն Ռշտունուն հանձնվել է ՀՀ Արդարադատության նախարարության «Ներսես Շնորհալի» արծաթե հուշամեդալ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Կյանքից հեռացել է ականավոր փաստաբան Ռուբեն Ռշտունին
Ռուբեն Ռշտունու հոգեհանգիստը՝ օգոստոսի 26-ին (2017) Archived 2018-03-16 at the Wayback Machine.
Մահացել է հայտնի փաստաբան Ռուբեն Ռշտունին
Արա Զոհրաբյան. Դուք՝ որպես մեր ապագա փաստաբաններ, ավելի լավն եք եղել քան մենք
Մանուկների Ձայնը (ՌԴ, եթերաշրջան 1)

Հեռուստաշոու "Մանուկների Ձայնը (ՌԴ) " ռուսական "Առաջին ալիքով"  ամենաակնկալվող հեռուստապրեմիերան է,  2014 թվականի։ Առաջին եթերաշրջանը սկսել է հեռարձակվել փետրվարի 28-ից մինչև ապրիլի 25ը, ամեն ուրբաթ օրը։.


== Հաղորդավարներ ==
Առաջին եթերաշրջանի հաղորդավարն էր  Դմիտրի Նագիեւը։


== Ժյուրիներ ==
Դիմա Բիլան — ռուսական երգիչ
Պելագեա— ռուսական երգչուհի, հիմնադիր, մեներգչուհի
Մաքսիմ Ֆադեև— ռուսական երաժշտական պրոդյուսեր, կոմպոզիտոր


== Թողարկումները ==


=== № 2  թողարկում։ Կույր լսումներ. 2-րդ շաբաթը ===


=== № 3  թողարկում։ Կույր լսումներ. 3-րդ շաբաթ ===
Թողարկումը եթեր է դուրս եկել ուրբաթ օրը ՝ մարտի 14-ին, 2014 թվականին։


=== № 4  թողարկում։ Կույր լսումներ. 4-րդ շաբաթ ===
Թողարկումը եթեր է դուրս եկել ուրբաթ օրը ՝ մարտի 21-ին, 2014 թվականին։


=== № 5 թողարկում:Կույր լսումներ. 5-րդ շաբաթ ===
Թողարկումը եթեր է դուրս եկել ուրբաթ օրը ՝ մարտի 28-ին, 2014 թվականին։


=== №6րդ թողարկում։ "Մենամարտեր":Թիմ-Դիմա Բիլան ===
Թողարկումը եթեր է դուրս եկել ապրիլի 4-ին, 2014 թվականին։

Մենամարտեր
     — Մասնակիցը հաղթել է մենամարտերում
     Մասնակիցը պարտվեց մենամարտերում եւ լքեց նախագիծը


=== "Մենամարտերը", Թիմը-Պելագեա ===
Թողարկումը եթեր է դուրս եկել ապրիլի 11-ին, 2014 թվականի համար։

Մենամարտերը
     — Մասնակիցը հաղթել է մենամարտերում
     Մասնակից պարտվեց մենամարտերում եւ լքեց նախագիծը


== Նշումներ ==


== Հղումներ ==
www.1tv.ru/voicekids —  պաշտոնական կայքը «Մանուկների Ձայնը ՌԴ»
Վիիվեռե

Վիիվեռե (էստ․՝ Võivere), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վեյկե-Մաառյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 31 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Միռցի

Միռցի (էստ․՝ Mõrtsi), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պայուսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Օբերշայնֆելդ

Օբերշայնֆելդ  (գերմ.՝ Oberscheinfeld), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա օկրուգին։ Գտնվում է Այշեի Նոյշտադ-Բադ Վինդսհայմ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1216 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 42.27 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝  09 5 75 157։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրուտոյակի

Կրուտոյակի (ռուս.՝ Крутояки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գետամիջո վանք

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գետամեջ (այլ կիրառումներ)Գետամիջո վանք, (հայտնի նաև՝ Ծարա վանք), 1301 թվականին կառուցված հայ առաքելական վանք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Ծար գյուղում, որը գտնվել է Տրտու և Ծար գետերի միջև` հրվանդանաձև երկարած լեռնաճյուղի ավարտին։ Եղել է Ծար գյուղի չորս վանքերից մեկը։
1950-ականներին ադրբեջանցիներն հիմնահատակ ավերել են վանքը՝ քանդված քարերով կառուցելով Չրաղ գյուղի դպրոցի շենքը։ Ներկայումս դպրոցի շենքի պատերի մեջ երևում են Գետամիջո վանքի ճարտարապետական բեկորներն ու երեսապատի սրբատաշ արձանագիր քարերը։ Ադրբեջանական դպրոցի մուտքի երկու կողմերում զետեղված են առյուծների պատկերաքանդակները, որոնք ի սկզբանե համանման դիրքում եղել են Գետամիջո վանքի մուտքին։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում նոյեմբերի 25-ին Ծար գյուղը, որտեղ գտնվել է Գետամիջո վանքը, հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արբալետ ԴՄ

Արբալետ ԴՄ ՝ ռուսական ավտոմատացված հեռակառավարվող գնդացիրի մարտական մոդուլ։ Մոդուլը նախատեսված է այնպիսի զրահամեքենաների վրա տեղադրման համար, ինչպիսիք են Թայֆունը, ՄՏ-ԼԲ, Գայլը և Վագրը։ Մոդուլն առաջին անգամ ցուցադրվել է Նիժնի Թագիլում RAE 2015 ցուցահանդեսի ժամանակ։ Նախագծված է «Զենքերի արհեստանոցներ» մասնավոր ընկերության կողմից ՝ Կովրովի էլեկտրամեխանիկական գործարանի և «ԳՏԿ «Էլինս»» ԲԸ-ի հետ համատեղ։
Մոդուլը ունի ՊԿ-ՍՈՒ ИПЦЮ.201219.026 նշանոց դիտորդական հեռուստատեսային ֆոտոխցիկով։ Տիպային թիրախի հայտնաբերման և ճանաչման հեռավորությունը նեղ տեսողական դաշտում առնվազն 2500 մետր է։ Մոդուլի մեջ տեղակայված է նշանառության ջերմացուցիչ սարք առնվազն 1500 մ հայտնաբերման տիրույթով և թիրախային ճանաչմամբ։ Լազերային հեռաչափի հեռավորությունների չափման միջակայքը 100-ից 3000 մետրի սահմաններում է։
Մոդուլի սպառազինությունը կազմում է 12,7 մմ 6П49 գնդացիրը։ Հրանոթի պտտման անկյունը հորիզոնական հարթությունում 360 աստիճան է, պտտման անկյունը ուղղահայաց հարթությունում 70-ից մինչև -20 աստիճան է։ Մարտական լրակազմ մինչև 450 կրակոց։ «Արբալետ ԴՄ» կոմպլեքսի զանգվածը կազմում է 250 կգ-ից ոչ ավել։


== Ծանոթագրություններ ==
Իլտուգանովո

Իլտուգանովո (ռուս.՝ Ильтуганово, բաշկիրերեն՝ Илтуған), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 465 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռեուտովո (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌեուտովոՌեուտովո (ռուս.՝ Реутово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աշխադար

Աշխադար (- 113), Հայոց թագավոր՝ 110-113 թվականներին։ Հաջորդը՝ Տրդատ Ա–ի, որդին՝ Պարթևաստանի Բակուր II թագավորի։ Գահ բարձրացավ Հռոմի և Պարթևաստանի փոխհամաձայնությամբ։ Պարթևաց Խոսրով I թագավորը 113 թվականին Աշխադարին գահազրկում է և փոխարենը նշանակում նրա եղբայր Պարթամասիրին։ Այս փոփոխությունը դիտելով պայմանախախտություն՝ Տրայանոս կայսրը 114 թվականին արշավում է Արևելք, նվաճում Պաթևաստանը, գահընկեց անում Պարթամասիրին և Հայաստանը հայտարարում Հռոմի պրովինցիա։


== Հայ Արշակունիների հարստություն ==

Հայ Արշակունիները պարթևական արքայական դինաստիայի /կրտսեր ճյուղի/ ներկայացուցիչներ էին, որոնց մի ճյուղը հաստատվել է Հայաստանում։ Առաջին Արշակունին Տրդատ Ա-ն էր՝ Պարթևստանի թագավոր Վաղարշ Ա-ի եղբայրը։ Նա հայոց գահին է բազմել 52 թվականին և ընդմիջումներով իշխել ավելի քան քառորդ դար՝ մինչև 88 թվականը։ Պաշտոնապես նրա թագավորության սկիզբը համարվում է 66 թվականը, երբ նա թագավոր է ճանաչվում Հռոմի կայսր Ներոնի կողմից։
Արշակունիները ընդհատումներով իշխել են մոտ 4 դար՝ մինչև 428 թվականը։ Նրանց անվան հետ է կապված ավատատիրական կարգերի հաստատումը, քրիստոնեության ընդունումը, Հայոց գրերի գյուտը։
Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 1965-66

Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 1965-66 (անգլ.՝ 1965-66 FA Cup), Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի 85-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Էվերթոն» ֆուտբոլային ակումբը։


== Եզրափակիչ ==
Կվիտնևոե (գյուղ, Մալինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿվիտնևոեԿվիտնևոե (ուկրաիներեն՝ Квітневе), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կվիտնևոե գյուղում բնակվում էր 168 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1093 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 153,71 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գուսարևա Բալկա (Ազովի շրջան)

Գուսարևա Բալկա (ռուս.՝ Гусарева Балка ), գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Մտնում է Կալինովսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ազով քաղաքից գտնվում է 50 կմ հեռավորության վրա։
Դոննի Մոնտելլ

Դոնատաս Մոնտվիդաս (լիտ.՝ Donatas Montvydas, հոկտեմբերի 22, 1987(1987-10-22), Վիլնյուս, Լիտվական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, հանդես է գալիս Դոննի Մոնտելլ (լիտ.՝ Donny Montell) կեղծանվամբ), լիտվացի երգիչ, Սլավյանսկի բազար փառատոնի Վիտեբսկ-2008 միջազգային երգի մրցույթի հաղթող, Յուրմալայի Նոր Ալիք 2011 թվականի մասնակից, Լիտվայի ներկայացուցիչը Եվրատեսիլ 2012 և 2016 երգի մրցույթներում։


== Եվրատեսիլ երգի մրցույթ ==


=== Եվրատեսիլ 2012 ===

Եվրատեսիլ 2012-ին Դոնատասը ներկայացել է «Love Is Blind» («Սերը կույր է») երգով։ Կիսաեզրափակչում ելույթ ունեցավ 18 համարի ներքով և գրավեց 3-րդ հորիզոնականը` դուրս գալով եզրափակիչ։ Վաստակել է 104 միավոր (առավելագույն՝ 10 միավոր ստացել է Մեծ Բրիտանիայից, Էստոնիայից, Բելառուսից և Մալթայից)։ Եզրափակչում ելույթ է ունեցել 4-րդ համարի ներքով և 70 միավորով զբաղեցրել է 14-րդ հորիզոնականը (12 միավոր ստացել է Վրաստանից)։


=== Եվրատեսիլ 2016 ===

Դոննին հաղթել է Եվրատեսիլի լիտվական նախնական մրցույթում, իսկ եզրափակչում ստացել է առավելագույն 12 միավոր ժյուրիի և հեռուստադիտողների կողմից։ Նրան ընձեռնվեց երկրորդ անգամ ներկայացնել Լիտվան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հերանի Վերին

Հերանի Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։


== Բնակչություն ==
1872-1873 թվականներին ուներ 12 տուն հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Հերանի Վերինն ուներ Ս. Հովհաննես անունով եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր վարժարան, որն ուներ 20 աշակերտ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ղզըլենիզ

Ղզըլենիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օնե լը Շատո

Օնե լը Շատո (ֆր.՝ Onet-le-Château), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 10643 մարդ, բնակչության խտությունը` 264.75 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 40.2 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 125 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 3 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 7334 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 5489-ը, իսկ ոչ ակտիվ` 1845։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,8 %։ 5489 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 4962 անձ (2531 տղամարդ և 2431 կին)։ Գործազուրկ են եղել 527 անձ (243 տղամարդ և 284 կին)։ 1845 անաշխատունակներից 607-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 719-ը` թոշակառուներ, իսկ 519-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գորյաշինո (գյուղ, Իլյինսկի շրջան)

Գորյաշինո (ռուս.՝ Горяшино), գյուղ Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզի Իլյինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պավլովո (այլ կիրառումներ)

Պավլովո, կարող է վերաբերել՝

Պավլովո - գյուղ, Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանում
Պավլովո - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում
Գեորգի Ժուկովի տուն-թանգարան (Ուլան Բատոր)

Գեորգի Ժուկովի տուն-թանգարան (մոնղ.՝ Георгий Жуковын гэр музей), Խորհրդային Միության մարշալ Գեորգի Ժուկովի հիշատակին նվիրված թանգարան Մոնղոլիայի մայրաքաղաք Ուլան Բատորի Բայանզուրխ շրջանում։


== Նկարագրություն ==

Թանգարանը կազմակերպվել է Ուլան Բատորում 1979 թվականին՝ Խալխին Գոլում խորհրդա-մոնղոլական հաղթանակի 40-ամյակի տարում, այն շենքում, որի տարածքում 1939 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1940 թվականի մայիս խորհրդային զորահրամանատար Գեորգի Ժուկովն ապրել է իր ընտանիքի հետ։
Թանգարանը ներառում է երեք ցուցասրահ, որտեղ ցուցադրված են պատմական լուսանկարներ, անձնական իրեր, նախկինում չհրապարակված փաստաթղթեր խորհրդային, մոնղոլական և ճապոնական ռազմական արխիվներից, Ժուկովի գրած նամակները և նրա ընտանիքի անդամներին պատկանող որոշ իրեր։ 
Թանգարանի դիմաց տեղադրված է Գեորգի Ժուկովի հուշարձանը։


== Տվյալներ ==
Հասցե՝ Մոնղոլիա, Ուլան Բատոր, Բայանզուրխ շրջան, Խաղաղության պողոտա։
Աշխատանքային ժամեր՝ ամեն օր, ժամը 08.00-ից 17.00-ը, բացի երեքշաբթիից։
Տոմսերի գինը՝  մեծահասակների համար 3000₮, ուսանողների համար` 1000₮, երեխաների համար` 500₮, օտարերկրյա քաղաքացիների համար` 3000₮, լուսանկարելու համար թույլտվություն՝ 10000₮։


== Ծանոթագրություններ ==
Հակոբ Աղաբաբ

Հակոբ Բեժանի Աղաբաբ (Աղաբաբյան) (նոյեմբերի 26, 1875(1875-11-26), Սևքար, Ղազախի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 28, 1926(1926-11-28), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրող և մանկավարժ։
Ռուբեն Աղաբաբյանի հայրը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1875 թվականի նոյեմբերի 14 (26)–ին, Ղազախի գավառի Սևքար գյուղում (այժմ՝ Հայաստանի Տավուշի մարզում)։ Մինչև ութ տարեկան դառնալը՝ ապրել է հոր ծննդավայրում՝ Կողբ գյուղում։ 1884 թվականին ընդունվել է Թիֆլիսի Կուկիոնորաշենի ծխական ուսումնարանը, կրթությունը շարունակելով նույն թաղամասի քաղաքային դպրոցում։ Ավելի ուշ դառնում է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի սան, որն ավարտում է 1898 թվականին, այնուհետև «Հայկազյան եղբայրություն» ընկերության կողմից հրավեր է ստանում որպես ուսուցիչ աշխատելու այդ ընկերության Հավլաբարի «Կիրակնօրյա գրագիտություն» դպրոցում։ Այնուհետև, շուրջ երեք տասնամյակ, մինչև իր կյանքի վերջը մանկավարժական աշխատանք է կատարում՝ ծառայում մանուկ սերնդի կրթության ու դաստիարակության գործին։ Դեռևս Ներսիսյան դպրոցում ուսանելիս՝ նա ակտիվորեն մասնակցում է գրական խմբակի ցերեկույթներին, «Աստղ առավոտ» աշակերտական ամսագրի աշխատանքներին, ապա հրատարակում է «Ծիածան» և «Բողբոջ» թերթերը, որտեղ և տպագրվում են նրա առաջին բանաստեղծական փորձերը։ 1895 թվականին Աղաբաբի երկու ոտանավորները տպագրվում են «Աղբյուր» հանդեսում։ 1905 թվականից, երբ լույս է տեսնում «Հասկեր» ամսագիրը, Աղաբաբը հրավիրվում է աշխատելու «Հասկեր», իսկ 1923 թվականից «Կարմիր ծիլեր» պարբերականներում։ Մահացել է նոյեմբերի 28-ին, Թիֆլիսում։ Թաղված է Խոջիվանքի գերեզմանատանը։


== Աշխատություններ ==
Աթաբեկ Խնկոյանի և Հ. Ապրեսյանի հետ կազմել է «Մեր դպրոցը», «Հայրենի աշխարհ» և «Հայրենագիտություն» դասագրքերը։ Առաջին բանաստեղծությունը տպագրել է 1895 թվականին, «Աղբյուր» ամսագրում։ Աղաբաբի բանաստեղծությունները տպագրվել են «Մանկական ալբոմ» (2 փունջ, 1907, 1908), «Ծաղիկներ», (2 փունջ, 1911, 1920) ժողովածուներում։ Գրել է նաև լեգենդներ, հեքիաթներ, պոեմներ՝ մանուկների համար («Թուխսը», 1914, «Պախրախոտ», 1935 և այլն)։ Աղաբաբը հեղինակ է «Հաղթված բազեն» հայկական առաջին մանկական օպերայի լիբրետոյի (երաժշտությունը՝ Դ. Ղազարյանի)։ Աղաբաբը իր գործերը տպագրել է նաև Նեկտար և Ալմազ կեղծանուններով։


== Երկեր ==
Գիսակի ալմասը, 1908։
Մանկական ալբոմ (բանաստեղծությունների ժողովածու), 2 փունջ, 1907, 1908։
Ծաղիկներ (բանաստեղծությունների ժողովածու), 2 փունջ, 1911, 1920։
Թուխսը։ Մանկական հեքիաթ։ Թիֆլիս, տպ. Ն. Աղանեանի, 1914, 16 էջ։
Հորթարած Մուսին։ Թիֆլիս, տպ. Ն. Աղանեանի, 1915, 48 էջ։
Մեր դպրոցը (դասագիրք, Խնկո Ապոր և Հ. Ապրեսյանի հետ)։
Հայրենի աշխարհ (դասագիրք, Խնկո Ապոր և Հ. Ապրեսյանի հետ)։
Հայրենագիտություն (դասագիրք, Խնկո Ապոր և Հ. Ապրեսյանի հետ)։
Մուրճ ու մանգաղ (Չափածո պատմվածքներ), 1926։
Ծաղկեփունջ, 1976։
Ձախորդ փիսոն։ Բանաստեղծություններ։ Արևիկ, 1991, 26 էջ։
Նանա։ ՀԲՀ հրատ., 1992, 30 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեգութիի պալատ

Գեգութիի թագավորական պալատ (վրաց.՝ გეგუთის სასახლე), վրացական միջնադարյան թագավորական պալատ, այժմ՝ ավերված, համանուն գյուղի մոտ, Վրաստանի Քութաիսի քաղաքից 7 կմ դեպի հարավ։
Գեգութիի պալատի համալիրի ավերակները զբաղեցնում են 2000 մ2 տարածք Ռիոն գետի երկայնքով։ 1953-1956 թվականների լայնածավալ աշխատանքները թույլ են տվել մասնագետներին առանձնացնել հնագիտական շերտերը և վերակառուցել ճարտարապետական ձևը և ձևավորումը, որը թվագրվում է 12-րդ դարին, ժամանակաշրջան, երբ Գեգութիի մասին առաջին գրավոր հիշատակումը հայտնվել է Վրաստանի ժամանակագրության մեջ։ Ամենավաղ կառուցվածքը պարզ, մեկ սենյականոց կառույց էր ընդարձակ կրակարանով՝ թվագրված ավելի վաղ՝ 8-9-րդ դարերին։ Թագավորական համալիրի հիմնական մասը, կառուցված վրաց արքա Գեորգի III-ի (թագավորել է 1156–1184 թվականներին) հանձնարարությամբ, երեք մետրանոց բարձր քարե սալիկի վրա կառուցված չորս-հարկանի աղյուսի կառույց է` ընդարձակ, խաչաձև կենտրոնական սրահով, վերջավորված քափակուսի աշտարակի վրա հենված 14 մ տրամագծով գմբեթով։ Ամբողջ շենքը պատված և ամրացված է զանգվածային սյուներով։ Դեպի արևմուտք տեղակայված լրացուցիչ կառույցները և պալատական եկեղեցին ավելի ուշ ժամանակաշրջանի են պատկանում՝ թվագրված 13-14-րդ դարերին։
Գեգութիի պալատի ավերակների կարևորությունը ընդգծվում է նրա աշխարհիկ բնույթով, քանի որ միջնադարյան վրաց ճարտարապետության պահպանված հուշարձաններից շատերը եկեղեցիներ ու վանքեր են։ Միջնադարյան աշխարհիկ հովանավորության (հիմնականում մեծածավալ զարդանկարված շրջանով պալատներ) գրառումներ գոյություն ունեն վրացական գրավոր աղբյուրներում, չնայած միայն ամրոցների արտաքին տեսքը և Գեգութիի ավերակները վկայում են կառուցման աշխատանքների ծավալի մասին։ 

Գեգութիի թագավորական պալատի հիմնական համալիրը կառուցվել է միջնադարյան Վրաստանի «ոսկե դարը» համարվող ժամանակաշրջանում։ Չնայած վրացական արքունիքը բավականին փոփոխական էր, այնուամենայնիվ թագավորության երկրորդ մայրաքաղաքին և խոշոր մշակույթի կենտրոնին մոտ այս մասշտաբի արքայական պալատի ստեղծումը կարելի է հասկանալ որպես ավելի հիմնավորված, կայսերական արքունիք և թագավորական կառավարում ստեղծելու պահանջ, որն իսկապես իր գագաթնակետին հասավ Թամար թագուհու թագավորության ժամանակ (1184-1213 թվականներ)։
Գեգութիի պալատը հաճախ հիշատակվում է վրացական տարեգրության մեջ որպես վրացական արքունիքի սիրելի հանգստավայր։ Թամար թագուհու թագավորության օրոք դա այն տեղն էր, որտեղ նրա նախկին ամուսինը՝ իշխան Յուրի Բոգոլյուբսկին, թագադրվել է ապստամբ ազնվականների կողմից 1191 թվականի թագուհու դեմ ձախողված հեղաշրջման ժամանակ։
2016 թվականին ավերակները շուրջը տեղադրվել է ապակե վահանակ, որպեսզի այցելուներին ցուցադրվի հուշարձանի ամբողջական բնօրինակ ուրվագիծը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Geguti. Parliament of Georgia.
Geguti Archived 2007-12-04 at the Wayback Machine.. Kutaisi Scientific Center, 2001.
(գերմ.) Geguti Archived 2019-07-03 at the Wayback Machine.. Deutsch-Georgisches Zentrum für Internationale Beziehungen.