armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ասլանդուզ

Ասլանդուզ,
քաղաք Իրանում։ Գտնվում է Արդաբիլի նահանգում (օսթանում), Արաքս գետի աջ ափից 1-2 կմ հեռավորության վրա, Ադրբեջանի Հորադիզ քաղաքի դիմաց։ Հանդիսանում է համանուն շահրեստանի կենտրոնը։ 2016 թվականի դրությամբ բնակչությունը կազմում էր 6348 մարդ։
Ռուս-պարսկական պատերազմի ժամանակ, 1812 թվականի հոկտեմբերին Ասլանդուզի մոտ տեղի է ունեցել Ասլանդուզի ճակատամարտը, որում ռուսական զորքերը տարել են փայլուն հաղթանակ։ Նրանց շարքերում կռվում էին նաև հայկական ջոկատները։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուրանգուլովո (այլ կիրառումներ)

Բուրանգուլովո, կարող է վերաբերել՝

Բուրանգուլովո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Բուրանգուլովո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Բուրանգուլովո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Անդրելանդիայի գավառ

Անդրելանդիայիի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Andrelândia) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Հարավ և Հարավ-արևմտյան նահանգի Մինաս Ժերայս մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 75 631 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 5034,106 կմ²։ Բնակչության խտությունը 15,0 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 283 616 394,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 3 796,46 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,740


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Այուրուոկա
Արանտինա
Մինդուրի
Կրուզիլիա
Պասա Վինտի
Բաբիչի (այլ կիրառումներ)

Բաբիչի, կարող է վերաբերել՝


== Ուկրաինայի բնակավայրեր ==
Բաբիչի - գյուղ, Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում
Բաբիչի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Ռեշետիլովկայի շրջանում


== Ռուսաստանի բնակավայրեր ==
Բաբիչի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բաբիչի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Գարեգին Պետրոսյան

Գարեգին Բախշիի Պետրոսյան (սեպտեմբերի 10, 1902(1902-09-10), Գորիս, Հայաստան - դեկտեմբերի 12, 1997(1997-12-12), Երևան, Հայաստան), հայ մաթեմատիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1955), պրոֆեսոր (1964), բնագիտության ու տեխնիկայի պատմության միջազգային ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1965), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1967)։ ԽՄԿԿ անդամ։


== Կենսագրություն ==
Գարեգին Պետրոսյանտ ծնվել է Գորիսում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է ծննդավայրում։ 1929 թվականին ավարտել է ԵՊՀ ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1930 թվականին ընդունվել և 1934 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ասպիրանտուրան։
1934-1936 թվականներին եղել է ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի դեկան՝ միաժամանակ ԵՊՀ ուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր։ 1938 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի կոչում։ 1938-1941 թվականին ԵՊՀ ռեկտորն էր, կատարում էր նաև տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչի պարտականությունները։
1941 թվականին կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, վիրավորվել, վերադարձել Երևան և աշխատանքի անցել Հայաստանի գիտությունների նորաստեղծ ակադեմիայում որպես նախագահության գիտնական-քարտուղար՝ այդ պաշտոնում աշխատելով մինչև 1949 թվականը։
1949-1957 թթ. կրկին ստանձնել է ԵՊՀ ռեկտորի պաշտոնը։ Նրա ջանքերով համալսարանում հիմնադրվել է միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետ, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների պատմության ամբիոն, որը նա ղեկավարել է մինչև 1956 թվականը։
Գիտության պատմության խնդիրներով զբաղվել է դեռևս 1940-ականներից։ Նրա աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են մաթեմատիկայի, մասնավորապես հայ հին և միջնադարյան մաթեմատիկայի պատմությանը։ Նա ուսումնասիրել և արժևորել է հին և միջնադարյան հայ մաթեմատիկոսների աշխատությունները, որի արգասիքն են «Մաթեմատիկան Հայաստանում հին և միջին դարերում» (Երևան, 1959), «Միջնադարյան Հայաստանի մաթեմատիկայի պատմությունից (հոդվածներ և հրապարակումներ)», (Երևան, 1986)։ Համահեղինակ է «Անանիա Շիրակացու մատենագրությունը» (Երևան, 1979) աշխատության, եղել է «Բնագիտության և տեխնիկայի պատմությունը Հայաստանում» մատենաշարի հիմնադիրն ու գլխավոր խմբագիրը։
1938-1947 և 1951-1955 թթ. ընտրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի, իսկ 1954-1958 թթ.՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի I աստիճանի (1985), Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով և բազմաթիվ մեդալներով։


== Երկեր ==
Մաթեմատիկան Հայաստանում հին և միջին դարերում, Երևան, 1959։
Միջնադարյան Հայաստանի մաթեմատիկայի պատմությունից. Հոդվածներ և հրապարակումներ, Երևան, 1986։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոբերտ Ուոլփոլ

Ռոբերտ Ուոլփոլ, Օրֆորդի 1-ն կոմս (անգլ.՝ Robert Walpole, 1st Earl of Orford, օգոստոսի 26 (սեպտեմբերի 5), 1676, Houghton, Անգլիայի թագավորություն - մարտի 18 (29), 1745, St James’s, Վեստմինստեր, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), անգլիացի պետական գործիչ։
1701 թվականին ընտրվել է պառլամենտում վիգերի կուսակցությունից։ 1706 թվականին մտել է կառավարության կազմի մեջ։ 1715 թվականին, Հաննովերյան դինաստիայի գահին նտելուց հետո, Ուոլպոլը դարձել է գանձատան կանցլեր, իսկ 1721 թվականին գլխավորել է կառավարությունը։ Անց է կացրել լենդլորդերի և բուրժուազիայի շահերը պաշտպանող քաղաքականություն։ Ուոլպոլի օրոք աննախադեպ չափերի է հասել քաղաքական կաշառակերությունը։ Ուոլպոլ հրաժարվել է գաղութային պատերազմների քաղաքականությունից, որն առաջացրել է բուրժուազիայի առավել էքսպանսիոնիստական շրջանակների դժգոհությունը։ Իսպանիայի դեմ սկսված 1740 թվականի պատերազմում կրած անհաջողության պատճառով Ուոլպոլը պաշտոնաթող է եղել 1742 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Զուևկա (այլ կիրառումներ)

Զուևկա, կարող է վերաբերել՝

Զուևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Զուևկա - գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Նեֆտեգորսկի շրջանի կազմում։
Տալկաշ

Տալկաշ (ռուս.՝ Талкаш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետի ակունքը գտնվում է  22 կմ Նաչնայա գետի աջ ափից։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցման տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցման տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերեխնոբոսկոմի ավազային շրջանին, գետային ենթավազանները՝ Բիյն և Կատունն են։ Գետի գետային ավազանը Վերին Օբն է՝ մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով՝

Ջրային օբյեկտի կոդը պետական ջրային գրանցման մեջ՝ 13010100312115100003502
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության կոդը՝ 115100350
Ավազանի կոդը՝ 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության հատորի կոդը՝ 15
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկման համարը՝ 1։


== Ծանոթագրություներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Դաշնության բնապահպանության  և բնական պաշարների նախարարություն Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բերեզովկա (քաղաք, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերեզովկաԲերեզովկա (ուկրաիներեն՝ Березі́вка), քաղաք Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Բերեզովկայի շրջանում, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նովո-Ալեկսանդրովկա։ Հիմնադրվել է 1802 թվականին։
2016 թվականի տվյալներով Բերեզովկա քաղաքում բնակվում էր 13 421 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34,46 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լանդեր (դեպարտամենտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լանդեր (այլ կիրառումներ)Լանդեր (ֆրանսերեն՝ Landes), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հարավ-արևմուտքում։ 

Լանդեր դեպարտամենտի կարգային թիվն է՝ 40։


== Պատմություն ==

Լանդերը Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ 1790 թ. մարտի 4-ին ստեղծված առաջին դեպարտամենտներից մեկն է։ Բնակչությունը մեկ միլիոն 367.5 հազար մարդ է։
Ստեղծման օրից մինչև 1850-ական թվականները տարածքի 60—70 %-ն իրենից ներկայացնում էր ճահճոտ անմշակ հողեր՝ լանդեր, որտեղից և առաջացել է դեպարտամենտի անունը, հարավում տարածվում են բլրաշատ բերրի հողեր, ինչպես նաև՝ անտառներ։ 1850 թ. ոչխարների գլխաքանակը հասնում էր մեկ միլիոնի։ Դրանք արածեցնելու ժամանակ քայլելու համար հովիվներն օգտվում էին հենակներից և օրական կտրում-անցում էին 15-20 կմ ճանապարհ։


== Աշխարհագրական տվյալներ ==

Գտնվում է Աքվիտանիա երկրամասում։ Սահմանակից է Ժիրոնդ, Լո և Գարոն, Ժեր, և Ատլանտյան Պիրենեյներ դեպարտամենտներին, արևմուտքում ափերը ողողում են Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը։
9 243 քառ.կմ տարածքով Լանդերը Ժիրոնդից հետո երկրորդն է Ֆրանսիայի մայրցամաքային դեպարտամենտների շարքում։
Այն ճանաչված է ևրոպայի ամենաերկար՝ «Արծաթե ափ» լողափերով, որոնք այստեղ են բերում բազմահազար սերֆերների։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սեմյոն Դոլիձե

Սեմյոն (Սիկո) Վիսարիոևիչ Դոլիձե (վրաց.՝  სიმონ დოლიძე՝ հունվարի 24 (փետրվարի 6), 1903, Օզուրգեթ, Քութայիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 17, 1983(1983-07-17), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրաց-խորհրդային կինոռեժիսոր և կինոդրամատուրգ։ 1965 թվականին ստացել է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1903 թվականի հունվարի 24-ին (փետրվարի 6 )։ 1925 թվականին։ Ավարտել է Թիֆլիսի պետական համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետը։ 1963 թվականին ղեկավարել է Խորհրդային Վրաստանի կինեմատոգրաֆիական խմբին՝ հանդիսանալով որպես առաջին քարտուղար։
Մահացել է 1983 թվականի հուլիսի 17-ին։


== Ֆիլմեր ==


=== Որպես ռեժիսոր ===


=== Որպես սցենարիստ ===
1929 - Իմ տատիկը
1936 - Դարիկո
1941 - Ընկերություն
1958 - Ֆաթիմա
1959 - Վերջին օր, առաջին օր
1966 - Հանդիպում անցյալի հետ
1968 - Քաղաքն արթնանում է ծեգին


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլշայա Դորոգինկա

Բոլշայա Դորոգինկա (ռուս.՝ Большая Дорогинка), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բասիդ

Բասիդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։ Գտնվում էր Տիգրիս գետի ձախ ափին, Սղերդ քաղաքից հարավ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստորին Կարանգիս

Ստորին Կարանգիս (ռուս.՝ Нижний Карангыс), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Տերս գետի աջ ափին՝ 39 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Scream & Shout

«Scream & Shout», ամերիկացի ռեփեր Will.i.am-ի երգն է, համագործակցությամբ ամերիկացի երգչուհի Բրիթնի Սփիրսի հետ։ Այն թողարկվել է 2012 թվականի նոյեմբերի 20-ին Interscope Records լեյբլի կողմից, որպես Will.i.am-ի «#willpower» անվանումը կրող չորրորդ անհատական ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Will.i.am-ի, Բաստոյի և Ջին Բապտիստի կողմից։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Բին Մորը, նկարահանվել է Լոս Անջելեսում 2012 թվականի հոկտեմբերի 13-ին և 14-ին։ Պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 28-ին ամերիկյան X Factor նախագծի շրջանակներում, որից հետո նաև տեղադրվել է Will.i.am-ի VEVO էջում։


== Ռեմիքս ==
2013 թվականի հունվարի 1-ին Will.i.am-ը հայտարարում է, որ թողարկելու է երգի պաշտոնական ռեմիքսը, որում իրենց մասնակցությունն ունենալու նաև ռեփեր Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմը և երաժշտական պրոդյուսեր Հիթ-Բոյը։ Հունվարի 25-ին ռեմիքսի նախնական տարբերակը հայտնվում է համացանցում, որում բացի Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմից և Հիթ-Բոյից, իրենց մասնակցությունն ունեն նաև ռեփերներ Լիլ Ուեյնը և Դիդդին։ Այնուհետև Will.i.am-ը իր ՅուԹուբի պաշտոնական էջում տեղադրում է ռեմիքսի վերջնական տարբերակը, իսկ հունվարի 29-ին ռեմիքսը թվային ներբեռնման ֆորմատով թողարկվում է։


== Հիթ-շքերթներ ==


=== Շաբաթական հիթ-շքերթներ ===


=== Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ ===


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը Յութուբում
Երգի ռեմիքս տարբերակը
Ալբանիայի զինանշան

Ալբանիայի զինանշանը ստեղծված է Ալբանիայի դրոշի նմանությամբ։ Զինանշանը ունի վառ կարմիր գույն և եզերված է ոսկեգույնով։ Զինանշանի վրա պատկերված են երկգլխանի արծիվ և ոսկեգույն Սկանդերբեգի սաղավարտը, որը ունի այծի եղջյուրներ։


== Պատմական զինանշանները ==

		
		
		
		
		
		


== Այլ նշաններ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոնկալ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոնկալ (այլ կիրառումներ)Ռոնկալ (իսպ.՝ Roncal), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Նավառա նահանգի, ինչպես նաև Նավառա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալե-դե-Ռոնկալ թաղամասում։ Տարածքը՝ 38.8 կմ² ։ Բնակաչությունը 254 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Instituto de Estadística de Navarra
Infraestructura de Datos Espaciales de Navarra
Sistema de Información Territorial de Navarra Archived 2008-09-19 at the Wayback Machine.
Toponimia Oficial de Navarra Archived 2018-02-15 at the Wayback Machine.
Bernardo Estornés Lasa — Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Ayuntamiento de Roncal - Página web oficial.
Datos de Roncal
Ժողովածու (2619)

Ժողովածու (2619), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2619 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1630 թվականին Աստվածատուր դպիր գրիչի կողմից ենթադրաբար Հալեպում։ Ստացողը եղել է Արիստակես Կարբերդցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 24.8x18 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 224 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 14բ, 31բ, 174բ, 210բ, 222բ, հետագայի 224ա (1761 թ․), կնիք՝ 3ա (1768 թ․):


== Բովանդակություն ==
Պատմութիւն վարուց և սրանչելեաց Եպիփանու Կիպրացւոյ Նորին Ճառք։
Վարդ․ Արեւելցւոյ Մեկնութիւն ի ս․ Գրոց (Ժղլանք)։
Թուղթ Կոստանգեայ առ Հեթում։
Մանուկի տաղ (1761 թ․)։


== Ծանոթագրություններ ==
Պեռնումիա

Պեռնումիա (իտալերեն՝ Pernumia), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում։ Բնակչությունը 3707 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 285 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 35020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0429։


== Ծանոթագրություններ ==
Տիշչենսկոե

Տիշչենսկոե (ռուս.՝ Тищенское), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասի Իզոբիլնիի շրջանի կազմում։ Կազմավորում է «Գյուղ Տիշչենսկոե» գյուղական համայնքը (ռուս.՝ Село Тищенское)։
Բնակչությունը 2015 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3045 մարդ։

Ազգային կազմը2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով այստեղ բնակվում են հետևյալ ազգությունները․


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տիշչենսկոե գյուղը տեղագրական քարտեզների վրա (ռուս.)
Բրիվ լա Գայարդ Նորդ Էստ (կանտոն)

Բրիվ լա Գայարդ Նորդ Էստ (ֆր.՝ Brive-la-Gaillarde-Nord-Est), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կոռեզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բրիվ լա Գեյյարդ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 10493 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1906 է։ Կանտոնում կա 1 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Էսթեր Գեհլին

Էսթեր Գեհլին (շվեդերեն՝ Esther Gehlin, ծննդյան ազգանունը՝ Էնրիկես, մարտի 24, 1892(1892-03-24), Կոպենհագեն, Դանիա - հոկտեմբերի 23, 1949(1949-10-23), Հելսինգբորգ, Մալմյոհուս համայնք, Շվեդիա), հրեական ծագմամբ դանիացի-շվեդ նկարչուհի, որը ջրաներկով և յուղաներկով բնանկարներ, դիմանկարներ, նատյուրմորտներ և ինտերիերին վերաբերող պատկերներ է վրձնել։
1922 թվականից նա ամուսնու՝ Հուգո Գեհլինի հետ բնակություն է հաստատել շվեդական Հելսինգբորգ քաղաքում։ Նրանց տանը հաճախակի հանդիպումներ են կազմակերպվել տեղացի նկարիչների և գրողների համար։ 1940-ական թվականներին Էսթերը վաղքրիստոնեական արվեստի ազդեցության ներքո ստեղծել է տեքստիլ ապլիկացիաներ։


== Կենսագրություն ==
Էսթեր Էնրիկեսը ծնվել է 1892 թվականի մարտի 24-ին, այն ժամանակվա Կոպենհագենի շրջանի Ֆրեդերիկսբերգ քաղաքում՝ գործարանի տնօրեն Միխայել Էմիլ Մարտին Էնրիկեսի և Ժյուլի Քրիստիան Պոուլսենի ընտանիքում։ Տրիկոտաժե գործվածքների արտադրությունում հոր հաջողության շնորհիվ մեծացել է միջին խավի ունևոր հրեական ընտանիքում։ 1908 թվականից սովորել է Կոպենհագենի տեխնիկական ինստիտուտում, որը 1911 թվականին ավարտելով՝ ընդունվել է Դանիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, որն ավարտել է 1915 թվականին։
1917 թվականի հունիսին Գեհլինն ամուսնացել է շվեդ նկարիչ Ուգո Գեհլինի հետ (1889-1953)։ 1920 թվականին նրանք մեկ տարի անցկացրել են Իտալիայում՝ իրենց ուսումնական ուղևորության ընթացքում այցելելով Ասսիզի և Ռավեննա քաղաքներ։ Վերադառնալուց հետո նրանք համատեղ ցուցահանդես են անցկացրել Ստոկհոլմի Գումմեսոն պատկերասրահում։ 1922 թվականին ամուսինները բնակություն են հաստատել Հելսինգբորգում՝ սկզբում Ռաուսում, իսկ 1925 թվականից՝ Կլեմենս Գատա փողոցի տանը, որը տեղացի նկարիչների, գրողների և դերասանների համար դարձել է հավաքատեղի։
Տարիներ շարունակ Գեհլինը նկարել է ջրաներկով և յուղաներկով՝ ստեղծելով դիմանկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ, որոնց համար ներշնչման աղբյուր են հանդիսացել իր բնակարանից դեպի քաղաքային նավահանգիստ,  այգիներ և տներ   բացվող տեսարանները։ Նրա աշխատանքները առավելապես դրական արձագանքների են արժանացել, մասնավորապես՝ նատյուրմորտները։ Նույն վերաբերմունքին են արժանացել նաև նրա տեքստիլ ապլիկացիաները, որոնք նա ստեղծել է  1930-ական թվականների վերջին։
Էսթեր Գեհլինի աշխատանքները ներկայումս պահպանվում են  Շվեդիայի ազգային թանգարանում, Ստոկհոլմի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Մալմյոյի գեղարվեստի թանգարանում և Հելսինգբորգի թանգարաններում։ Նրա աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը տեղի է ունեցել Վիկինգսբերգի հելսինգբորգյան գեղարվեստի թանգարանում՝ 1952 թվականին, Երբ  Գեհլինը կդառնար 60 տարեկան։
Էսթեր Գեհլինը մահացել է 1949 թվականի հոկտեմբերի 23-ին՝ Հելսինգբորգում և հուղարկավորվել Ռաուս գերեզմանատանը։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էսթեր Գեհլինի որոշ աշխատանքներ artnet.com կայքում
Էսթեր Գեհլինի մասին  Svenska Konstnärer, Biografisk Handbok գրքում, 1980, էջեր 147-148
Ուլյա (այլ կիրառումներ)

Ուլյա, կարող է վերաբերել՝

Ուլյա - գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Էմմաստե շրջանում
Ուլյա - քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում
Ջեմալ Քարչխաձե

Ջեմալ Քարչխաձե (վրաց.՝ ჯემალ ქარჩხაძე, մայիսի 13, 1936(1936-05-13), Ուխութի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 8, 1998(1998-11-08), Թբիլիսի, Վրաստան), վրացի գրող, հրապարակախոս։ Քարչխաձեն գրել է վեց վեպ, մի քանի կարճ պատմվածքներ և էսսեներ։ Նա XX դարի վրացի լավագույն գրողներից մեկն էր։ Նրա հայտնի վեպերն են. «Անտոնիո և Դավիթ» (1987 թվական) և «Քարավան» (1984 թվական) վեպերը։


== Կենսագրություն ==
Ջեմալ Քարչխաձեն ծնվել է 1936 թվականին Վանի շրջանի Վան քաղաքում։
1960 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1961-1982 թվականներին աշխատել է մշակույթի նախարարությունում և մշակույթի տարոնում։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
Ջեմալ Քարչխաձեն իր ողջ գրական կարիերայի ընթացքում արժանացել է երեք գրական մրցանակների՝ 1999 թվականին Վրաստանի պետական մրցանակ, 2007 թվականաին «Գալա» գրական գեղարվեստական մրցանակի իր կարճ պատմվածքների համար և 2007 թվականին «Անտոնիո և Դավիթ» վեպի համար։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Պատմվածքներ ===
Հրաշք (վրաց.՝ სასწაული) - պատմվածքների ժողովածու, 1967
Տասնմեկերորդ պատվիրանը (վրաց.՝ სასწაული) - պատմվածքների ժողովածու, 1979
Օր առաջին (վրաց.՝ სასწაული) - պատմվածքների ժողովածու, 1982


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
վրաց. ჯემალ ქარჩხაძე შემოქმედების კანონი
վրաց. ჯემალ ქარჩხაძე - მდგმური, ტექსტური მასალა Archived 2016-10-20 at the Wayback Machine.
ქარჩხაძის 126 მკითხველი Archived 2012-02-19 at the Wayback Machine.
ჯემალ ქარჩხაძე lib.ge-ზე Archived 2010-11-25 at the Wayback Machine.
ქარჩხაძის გამომცემლობა
„ზებულონის ტრაგედია“, გია არგანაშვილი
„თარგმანის შესახებ“, ჯემალ ქარჩხაძე
Ազա (ավան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ազա (այլ կիրառումներ)Ազա (ադրբ.՝ Aza), ավան, համանուն երկաթուղային կայարանին կից, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում, Երևան-Բաքու երկաթուղու վրա։


== Տես նաև ==
Վերին Ազա
Ներքին Ազա


== Ծանոթագրություններ ==
Պարետ Մարոնյան

Պարետ Մարոնյան, Բեյրութ, հայ վավերագրական ռեժիսոր, Էմի տարածաշրջանային մրցանակի քառակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Պարետը ավարտել է Բեյրութի Հայկազյան համալսարանի քաղաքագիտության բաժինը։ Այնուհետ սովորել է Փալմ Բիչի պետական քոլեջում ու Հեռուստատեսության և ռադիոյի ինստիտուտում (Ֆլորիդա)։ Աշխատել է Ամերիկյան PBS-ում (Հանրային հեռարձաման ծառայություն) աշխատել է տեղական, տարածաշրջանային և ազգային վավերագրության թեմաներով։ Այդ տարիներին նկարահանած ֆիլմերից Ուիլի Չիրինոյի համերգը, առաջադրվել է «Լատինական Գրեմի»-ի։ 2010-ին Մարոնյանը հիմնել է Armenoid Team-ը, որը մասնագիտանում է մարդու իրավունքների հարցերին վերաբերող վավերագրական ֆիլմերի արտադրության մեջ։ Պարետ Մարոնյանի աշխատանքներից է «Ցեղասպանության որբերը» ֆիլմը, որը հեռարձակվել է PBS-ի բազմաթիվ կայաններով։ «Ցեղասպանության որբերը» («Orphans of the Genocide») վավերագրական ֆիլմը, որ 1915-ից հետո աշխարհով մեկ ցրված հայ որբերի մասին պատմող վավերագրություն է։ Ֆիլմն արժանացել է ամերիկյան «Էմմի» և «Թելլի» մրցանակների, նաև ցուցադրվել է ամերիկյան, կանադական, եվրոպական կինոփառատոների և «Ոսկե ծիրան» փառատոնի ժամանակ։ Միայն ԱՄՆ-ում և Կանադայում «Ցեղասպանության որբերը» ֆիլմը 12 միլիոն մարդ է դիտել։
Ցեղասպանության թեմայով նրա հաջորդ վավերագրական ֆիլմի անվանումն է՝ «1915-ի կանայք»։


== Ֆիլմացանկ ==
Ավանդույթ (2006)
Ցեղասպանության պատը (2007)
Հայր Կոմիտաս (2009)
Ցեղասպանության որբերը (2013)
1915-ի կանայք (2016)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աշխարհի 212 որբանոցում 200 000 հայ որբ է ապրել. Պարետ Մարոնյանի ֆիլմի բացահայտումները
Պարետ Մարոնյան
Ֆրանչեսկո Սիդարի

Ֆրանչեսկո Սիդարի (1918 - 1983), իտալացի պատմաբան։
Եղել է Պադուայի համալսարանի քաղաքական գիտությունների ֆակուլտետի ժամանակակից պատմության ամբիոնի վարիչը։ 1962 թվականին հրատարակել է «Հայկական հարցը մեծ տերությունների քաղաքականության մեջ՝ Բեռլինի կոնգրեսից մինչև Լոզանի պայմանագիրը (1878-1923)» ուսումնասիրությունը, որտեղ, հենվելով արխիվային փաստաթղթերի, հրապարակված գրականության վրա, քննել է հայկական հարցի ծագումը, նրա զարգացման փուլերը, օսմանյան կառավարության դիրքորոշումը, նրա կատարած բռնությունները. փորձել է բացահայտել հայերի ցեղասպանության պատճառներն ու դրա նախապատրաստությունը։ Այս խնդիրները Սիդարին շարադրել է անկողմնակալ, միևնույն ժամանակ նշել հայերի թույլ տված, իր կարծիքով, սխալ դիվանագիտական քայլերը։ Գրքի հրատարակումից հետո Սիդարին աշխատել է Թուրքիայի արխիվներում, հայտնաբերած նյութերի հիման վրա գրել է հոդվածներ, որոնք միշտ չէ, որ անկողմնակալ են։
Կամենոլոմնյա (գյուղ, Սակիի շրջան)

Կամենոլոմնյա (ուկրաիներեն՝ Каменоломня, Ղրիմի թաթարերեն՝ Mamay), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կամենոլոմնյա գյուղում բնակվում էր 1 622 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իսպանական ճնճղուկ

Իսպանական ճնճղուկ (լատ.՝ Passer hispaniolensis), ճնճղուկների ընտանիքին պատկանող թռչուն։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 15 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 23-26 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 27-28 գ։ Բնադրման շրջանում արուի գլխի վերին մասը և ծոծրակը շիկակարմրադարչնագույն են, այտերը՝ սպիտակ։ Կրծքի փողկապանման շերտը սև է։
Մարմնի կողքերը և մեջքը սև շերտերով են։ Հետբնադրման շրջանում արուն շատ ավելի բաց գույնի է և ավելի խամրած։ էգերը և երիտասարդ թռչունները մոխրավուն, բաց դարչնագույն-դեղին են, հոնքերը՝ ավելի բաց գույնի։ Մեջքին և թևաշերտերին կան սպիտակավուն գծեր, մարմնի կողքերին՝ թույլ մոխրավուն շերտեր։ 


== Կենսակերպ ==
Բնակվում է ցածրադիր տարածքներում, բնակավայրերին մոտ, պտղատու այգիներում, հացահատիկի դաշտերում, եղեգնուտներում։ Սնվում է սերմերով, մանր անողնաշարավորներով։


== Բնադրում ==
Կլոր տարին երամային է, կազմում է նոսր բնադրագաղութներ։ Բնադրում է ոչ մեծ խմբերով՝ ծառերի վրա կամ պատերի ճեղքերում։ Բույնը գնդաձև է, ծավալուն, անփույթ, կառուցում են արուն և էգը՝ խոտաբույսերից։ Դնում է 22 մմ տրամագծով, սպիտակ՝ մոխրագույն պտերով 4-6 ձու։ Բնադրող-չվող է, հազվագյուտ։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Հարավային Եվրոպայից, Կանարյան և Միջերկրական ծովի կղզիներից՝ Փոքր Ասիայով մինչև Աֆղանստան և Հյուսիսարևմտյան Հնդկաստան։ Հայաստանում հայտնաբերված է Տավուշի մարզի գյուղ Սևքարի շրջակայքում՝ բնադրավայրում։


== Պահպանություն ==
Հայաստանում հազվագյուտ տեսակ է՝ խիստ սահմանափակ արեալով։  ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում ընդգրկված է քիչ մտահոգող կարգավիճակով և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Պահպանման միջոցառումներ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկիայի Բ եկեղեցական ժողով

Նիկիայի Բ եկեղեցական ժողով (հայտնի է նաև որպես Յոթերորդ տիեզերական ժողով), հրավիրվել է 787 թվականին Նիկիա քաղաքում Իրինա կայսրուհու օրոք։ Ժողովին մասնակցել է 367 եպիսկոպոս, ովքեր հիմնականում ներկայացնում էին Արևելյան եկեղեցիները, ինչպես նաև Հռոմի Պապի ներկայացուցիչները։
Ժողովը հրավիրվել է ընդդեմ պատկերամարտության, որն ի հայտ էր եկել ժողովից 60 տարի առաջ Լևոն Գ Իսավրացու օրոք, ով ցանկանալով մերձենալ մուսուլման արաբների հետ, որոշել էր արգելել սրբապատկերների պաշտամունքը։ Նիկիայի տիեզերական ժողովը վերականգնեց սրբապատկերների պաշտամունքն ու դատապարտեց պատկերամարտությունը։
Հիդրավլիկական թռիչք

Հիդրավլիկական թռիչք, բաց հունում ջրի մակարդակի կտրուկ, թռիչքաձև բարձրացման երևույթ, երբ հոսքը այսպես կոչված բուռն վիճակից անցնում է հանգիստ վիճակի։ Հիդրավլիկական թռիչքի գոտում մակարդակի զգալի բարձրացումն ուղեկցվում է մակերևութային «գրտնակի» առաջացամամբ, որտեղ օդով խիստ հագեցված հեղուկը կատարում է բարդ պտտական շարժում։ Հիդրավլիկական թռիչքը, սովորաբար, տեղի է ունենում հոսքը հիդրոտեխնիկական կառույցներով (ջրաթափեր, ջրթողներ և այլն) բաց թողնելու դեպքում։ Հիդրավլիկական թռիչքի տեսությունը դիտարկվում է հիդրավլիկայում։
Ալիկան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալիկան (այլ կիրառումներ)Ալիկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Իբիգաու Վարենբրյուկ

Իբիգաու Վարենբրյուկ (գերմ.՝ Uebigau-Wahrenbrück), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Մտնում է Էլբա Էլստեր շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 5769 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) Տարածքը կազմում է 134,90 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 62 500։


== Ժողովրդագրություն ==


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Զորաց եկեղեցի

Զորաց եկեղեցի (նաև Սուրբ Ստեփանոս), եկեղեցի Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Եղեգիս գյուղում՝ կառուցված 1303 թվականին Օրբելյան իշխանների կողմից։


== Պատմություն ==
Եկեղեցին գտնվում է Եղեգիս գյուղի արևելյան եզրին։ Այն կառուցվել է 14-րդ դարում (1303 թվականին) Սյունյաց իշխան Տարսայիճ Օրբելյանի (որն Արենիում ապարանք ուներ) թոռան՝ Ստեփանոս Տարսայիճ եպիսկոպոսի կողմից։ Այդ ժամանակ Հայաստանը հեծում էր մոնղոլների լծի տակ (մոտավորապես 1242-1344 թվականներ) և նրանց պահանջով հայոց իշխանները պետք է մարտնչեին մամլուքների և դավադիր թուրքական ցեղերի դեմ, որոնք մրցակցում էին թագավորության հարուստ հողերի համար։ Ուսումնասիրողները կարծում են, որ այն զինվորական եկեղեցի է եղել։ Եկեղեցին այսօր գտնվում է կանգուն վիճակում։


== Գրականություն ==
Ստեփանոս Օրբելյան «Սյունիքի պատմություն» 1986
Սեդրակ Բարխուդարյան «Դիվան հայ վիմագրության» ՀԱՏ 4, 1973 թ.
Համբարձում Կարապետյան «Վայոց ձորն ու նրա հուշարձանները», 2012 թ. էջ 91


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Եկեղեցին Վայոց ձոր ագրո կայքում
Եկեղեցին կայքում
Լուկա Բաթի

Լուկա Բաթի (իտալերեն՝ Luca Bati, մոտ 1546[…], Ֆլորենցիա - հոկտեմբերի 17, 1608(1608-10-17), Ֆլորենցիա), Վերածննդի դարաշրջանի վերջի բարոկկո ոճի իտալացի կոմպոզիտոր և երաժշտական մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Եղել է Ֆլորենցիայի Բազիլիկա Սան Լորենցո  տաճարի կանոնիկոս կոմպոզիտոր Քրիստոֆանո Մալվեցիի աշակերտը։
1596 թվականից եղել է Պիզայի տաճարի կապելմայստեր, այնուհետև նույն պաշտոնը զբաղեցրել է Մեդիչիների արքունիքում և Ֆլորենցիայի Սանտա Մարիա դել Ֆիորե մայր  տաճարում (1598-1599)։
Մեդիչիների տոհմի հարսանիքների և  Ֆլորենցիայի կառնավալների համար ստեղծած նրա երաժշտությունը չի պահպանվել։
Նրա ստեղծած երաժշտությունը բժիշկների և Ֆլորենցիայի կառնավալների ընտանիքի հարսանիքների համար դեր չունի, բայց պահպանված մադրիգալնեևը և  հոգևոր երաժշտությունն ունեն բարձր որակ։
Նրա հայտնի աշակերտներից է եղել վաղ օպերայի պատմության մեջ կարևոր դեր ունեցած Մարկո դա Գալյանոն։


== Ընտրանի ==
II primo libro de Madrigali 5 voci (1594)
II secondo libro de Madrigali 5 voci (1598)
խոր 3 и 4 Il Rapimento di Cefalo
Սիմֆոնիա № 5 սի-բեմոլ մաժոր D. 485


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լուկա Բաթի Archived 2017-03-06 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Симфония № 5 си-бемоль мажор, D. 485
Հյուսիսային ծովային երթուղի

Հյուսիսային ծովային երթուղի, հայտնի է նաև որպես հյուսիսարևելյան ծովային երթուղի, նավարկելի ծովային երթուղի, եվրոպական և հյուսիսատլանտյան դիրքերից՝ Խաղաղ օվկիանոսի այն առաքման գոտին, որը ձգվում է Նորվեգիայի և Ռուսաստանի արկտիկական ափերով։ Բերված պարագայում հյուսիսարևելյան ծովային երթուղին ուղիղ համեմատական է հյուսիսարևմտյան ծովային երթուղուն, որը տարածվում է Կանադայի աշխարհագրական մերձակայքերում։ Անցնում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի ծովերով (արևմուտքից արևելք՝ Բարենցի, Կարայի, Լապտևների և Արևելասիբիրական ծովերով)՝ բնական ռեսուրսներով հարուստ Սիբիրի հյուսիսային և արևելյան մասերը եվրոպական արդյունաբերական շրջանների հետ։ Ըստ Ռուսաստանի Դաշնության օրենսդրության՝ հյուսիսային ծովային երթուղին չի ներառում Բարենցի ծովը, հետևաբար՝ չի տարածվում դեպի Ատլանտյան օվկիանոս։
Այդ ուղուն բնորոշ են Արկտիկայի խիստ կլիմայական պայմանները։ Նավարկությանը հիմնականում խանգարում է արկտիկական սառույցը (սառցուղու երկարությունը նորերկրյան նեղուցներից մինչև Պրովիդենյա նավահանգիստը՝ 5610 կմ), որն առանձին հատվածներում չի հալվում կարճատև ամռան ընթացքում։ Հյուսիսային ծովային ուղով առաջինը փորձել են նավարկել պոմորները 11-13-րդ դարերում։ 16-րդ դարում կազակները աստիճանաբար հայտնաբերել և յուրացրել են Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի սիբիրական ափերը։ 18-րդ դարում՝ Ռուսական կայսրության պայմաններում, կազմակերպվու է Հյուսիսային մեծ արշավախումբը։ Շվեդիայի թագավոր Օսկար II-ի ֆինանսավորմամբ 1878-1879 թվականներին շվեդա-ֆիննական արշավախումբը՝ Ադոլֆ Էրիկ Նորդենշելդի գլխավորությամբ, «Վեգա» նավով, նավագնացության երկու սեզոնի ընթացքում, առաջին անգամ անցնում է ամբողջ հյուսիսային ծովային ուղին։ 1932 թվականին առաջին անգամ մեկ նավագնացության ընթացքում (65 օրում) հյուսիսային ծովային ուղով անցնում է «Սիբիրյակով» սառցահատը՝ Շմիդայի գլխավորած արշավախմբով։ Նույն թվականին ստեղծվում է հյուսիսային ծովային ուղու գլխավոր վարչություն։ 1935 թվականից սկսվում է այդ ուղու կանոնավոր շահագործումը։ Ատոմային հզոր սառցահատների ստեղծումը հնարավորություն է տալիս այդ ուղին շահագործել ոչ միայն արկտիկական կարճ ամառվա ընթացքում, այլև ամբողջ տարին։ Այդպիսի առաջին նավարկությունը կատարվում է 1977 թվականի փետրվարի վերջին, «Արկտիկա» ատոմային սառցահատի օգնությամբ։


== Տես նաև ==
Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս
Ռուսաստանի աշխարհագրություն


== Ծանոթագրություններ ==
Գենադի Կազումյան

Գենադի Զորայրի Կազումյան (1958, սեպտեմբերի 6, Թբիլիսի), հայ ճարտարագետ-մեխանիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1989)։ ՀՃԱ թղթակից անդամ (1996)։
Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Զորայր Կազումյանի որդին։


== Կենսագրություն ==
1980 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։
1989-1993 թվականներին աշխատել է «Երկաթբետոն միություն» ԳԱՄ Երևանի մասնաճյուղի փորձարարական, 1993-1996 թվականներին՝ «Արզնի» հանքային ջրերի գործարանների, 1996 թվականից՝ ՌԴ ՊՆ Մոսկվայի «Վոյենխլեբ» դաշնային պետական միացյալ ձեռնարկության գլխավոր տնօրեն։ Երկաթբետոնե և այլ կառուցատարրերի որակի վերահսկողության Կազումյանի մշակած եղանակը ներդրվել է սեյսմակայուն շինարարության մեջ, արտոնագրվել Ճապոնիայում, Հարավային Կորեայում, Անգլիայում, ԱՄՆ-ում։ 1993 թվականին Կազումյանի ջանքերով «Արզնի» գործարանում տեղակայվել է ոչ ալկոհոլային խմիչքների, նաև ավանդական հայկական հումքից արտադրություն։


== Մրցանակներ ==
ՀՌԴ պետական մրցանակ, 2001 թ.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Казумян Геннадий Зорайрович(չաշխատող հղում)
Գրիգորևո (գյուղ, Դանիլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳրիգորևոԳրիգորևո (ռուս.՝ Григорево), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուիլյամ Բրիմներ

Ուիլյամ Բրիմներ (անգլ.՝ William Brymner, դեկտեմբերի 14, 1855(1855-12-14), Գրինոկ, Greenock, Ռենֆրեյշիր, Միացյալ Թագավորություն - հունիսի 18, 1925(1925-06-18), Ուոլոսի, Մերսիսայդ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն, Սբ. Միքաելի և Սբ. Գևորգի շքանշանակիր), շոտլանդական ծագմամբ կանադացի նկարիչ, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Ուիլյամ Բրիմները ծնվել է 1855 թվականին Գրինոկում` կանադացի քաղաքական գործիչ, լրագրող, քաղաքացիական ծառայող և արխիվարիուս Դուգլաս Բրիմների և Ջին Թոմփսոնի ընտանիքում։ 1857 թվականին ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել է Մելբուրն, Ներքին Կանադա, 1864 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Մոնրեալ։ 1878 թվականին սովորել է Փարիզի Ժյուլիանի ակադեմիայում, որտեղ նրան դասավանդել են Ուիլյամ Բուգրոն և Թոնի Ռոբեր Ֆլյորին, որոնք երկուսն էլ նատուրալիզմի մեծ վարպետներ էին։ Այս ժամանակահատվածում Բրիմները հետաքրքրվել է Ժան-Լուի Էռնեստ Մեյսոնիեի աշխատանքներով։
Բրիմները մասնագիտացել է ֆիգուրներով տեսարաններ ստեղծելով` խուսափելով պատմական թեմաներից։ 1898 թվականին ստեղծված «Ընթերցող երկու աղջիկները» կտավը պատկերում է «լույսի զգայուն կիրառումը և պարզ շեշտադրական կոմպոզիցիայի ուժի ընկալումը»։ 1886 թվականին Բրիմները հաստատվել է Մոնրեալում` Փարիզում շուրջ 7 տարի անցկացնելուց հետո։ Փարիզից հեռանալուց երկու տարի առաջ Յորքշայրում ավարտել է «Ծաղկեպսակ» գործը։
Գեղարվեստական աշխատանքից բացի, Վիլյամ Բրիմները զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ Նրա աշակերտներից են եղել «Բիվեր Հոլ» խմբի շատ անդամներ։ 1886-1921 թթ. Բրիմները եղել է Մոնրեալի գեղարվեստի ինստիտուտի տնօրեն։ 1883 թվականին դարձել է Կանադայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի թղթակից անդամ, փոխնախագահ` 1907 թվականից, նախագահ` 1909-1917 թթ.:
Բրիմների աշխատանքները ցուցադրվել են Մոնրեալի Վալենտին պատկերասրահումՄահացել է 1925 թվականի հունիսի 18-ին Ուոլոսիում, Անգլիա։


== Պարգևներ ==
1916 թվականին արժանացել է Սուրբ Միքաելի և Սուրբ Գևորգի շքանշանի։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Reid Dennis (1988)։ A Concise History Of Canadian Painting: Second Edition։ Toronto: Oxford University Press։ էջեր 94–95։ ISBN 0-19-540663-X 
Newlands Anne (2000)։ Canadian Art: From Its Beginnings To 2000։ Firefly Books Ltd.։ էջեր 57։ ISBN 978-1-55209-450-1 
Harper J. Russell (1977)։ Painting in Canada: a history։ University of Toronto Press։ էջեր 209–211։ ISBN 0-8020-6307-1
Ռեմզիե Հիսար

Ռեմզիե Հիսար (թուրքերեն՝ Remziye Hisar; 1902, Սկոպիե, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 13, 1992(1992-06-13), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք գիտնական, քիմիկոս։ Առաջին թրքուհին է, ով ստացել է Սորբոնի համալսարանի դիպլոմ։ Թուրքական տարբեր համալսարաններում զբաղեցրել է պատասխանատու մի շարք պաշտոններ և հրապարակել մի շարք հոդվածներ։ Ռեմզիե Հիսարը համարվում է ժամանակակից Թուրքիայի առաջին կին գիտնականներից մեկը։ Հիմնական ուսումնասիրությունները եղել են մետաֆոսֆատների ոլորտում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1902 թվականին Սկոպյեյում քաղաքացիական ծառայող Սալիհ Հյուլուսիի և Այշե Ռեֆիի ընտանիքում։ Մեկ տարի անց` 1909 թվականին վերադարձել է Ստամբուլ։
Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Ստամբուլ մի շարք դպրոցներում։ 5 տարի սովորել է Ֆաթիհի դպրոց- ինտերնատում։ Ռեմզիեն ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի (նախկինում «Դարյուլ-Ֆյունունե») քիմիայի ֆակուլտետը։ Համալսարանը գերազանցությամբ ավարտել է 1919 թվականի հուլիսի 15-ին։
Բաքվից վերադառնալով Ստամբուլ՝ նշանակվել է Էրենքյոյի աղջիկների դպրոցի տեսուչ։ Ռեմզիեն չի սիրել իր պաշտոնը, քանի որ հետաքրքրվել է միայն քիմիայով։ Նրա դիմումը՝ սովորելու Փարիզում, սկզբում մերժվել է։ Դրանից հետո դիմել է Զոնգուլդաքի լեռնաինժեներական ուսումնարան՝ քիմիայի ուսուցչի թափուր հաստիքի համար։ Թուրքիայի կրթության նախարար Ջեմալ Թարայը Հիսարին առաջարկել է պետության հաշվին սովորել Ֆրանսիայում, իսկ նրա որդին անվճար հիմունքներով ընդունվել է Գալաթասարայի վարժարան։
1930 թվականին Ռեմզիեն բաժանվել է իր ամուսնուց։ Նա, իր հետ վերցնելով դստերը Դոհուին և կրտսեր քրոջը Միհրիին, մեկնել է Փարիզ։ Այնտեղ քույրը խնամել է Ռեմզիեի դստերը։ Նա ուսումնասիրություններ է իրականացրել մետաֆոսֆատների ոլորտում Պոլ Պասկալի հետ միասին (1880—1968): Երեք տարի անց ստացելէ դոկտորական աստիճան։
1933 թվականին Ռեմզիեն վերադարձել է հայրենիք։ Նա նշանակվել է Ստամբուլի համալսարանի ընդհանուր քիմիայի և ֆիզիկական քիմիայի ամբիոնի վարիչ, որը վերջերս էր վերակազմակերպվել։ 1936 թվականին մեկնել է Անկարա, որտեղ Հանրային առողջապահության ինստիտուտում զբաղեցրել է բիոքիմիայի մասնագետի պաշտոնը։
1947 թվականին Ռեմզիեն վերցրել է Հիսար ազգանունը։ Այնուհետև տեղափոխվել է Ստամբուլի տեխնիկական համալսարան, որտեղ նշանակվել է մեքենաշինության և քիմիայի ֆակուլտետի ադյուտանտ- պրոֆեսոր։ 1959 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։ 1973 թվականին անցել է թոշակի։ Իր գործունեության ընթացքում տպագրել է ավելի քան 20 գիտական հոդվածներ՝ հիմնականում մետաֆոսֆատների և Թուրքիայի տարածքում աճող խոտաբույսերի, որոնց մի մեծ մասը տպագրվել է Bulletin de la Société Chimique de France ամսագրում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռեպիշչե (այլ կիրառումներ)

Ռեպիշչե, կարող է վերաբերել՝

Ռեպիշչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում
Ռեպիշչե - գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում
Շպրոտների հուշարձան

Շպրոտների հուշարձան (ռուս.՝ Памятник шпротам), շպրոտներին նվիրված հուշարձան Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Մամոնովո քաղաքում, ձկան պահածոյացման կոմբինատի հարևանությամբ։ Տեղադրվել է 2008 թվականի հուլիսի 19-ին։ Հուշարձանը խորհրդանշում է խորհրդային ժամանակաշրջանում հայտնի ապխտած ձկան նրբախորտիկի «ռուսական գրանցումը»։


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է երկու մետր բարձրությամբ մարմարե ծածկոցով ծածկված սեղան, որի վրա դրված է շպրոտներով բրոնզե պահածոյատուփը, որի բացված բերանից դուրս են հորդում շպրոտները, որոնցից մեկի գլխին ոսկե թագ կա։ Սեղանի վրա կա մակագրություն.


== Պատմություն ==
Մամոնովո քաղաքում պահածոյացման գործարանը գործում է 1949 թվականից։  Ռուսները սովորաբար Լատվիան են համարում «շպրոտի մայրաքաղաք»՝ մոռանալով իրենց բարիքների մասին։ Բալթիկ ծովի ափին գտնվող Մամոնովո քաղաքը երկար տարիներ զբաղվել է ձկնորսական արհեստով, ինչը հավերժացրել է շպրոտների հուշարձանը։ Հուշարձանի տեղադրման նախաձեռնությունը պատկանում է Մամոնովոյի քաղաքապետ Օլեգ Շլիկին։ Հուշարձանի արժեքը կազմել է 500 հազար ռուբլի։ Այն ստեղծել է տեղացի քանդակագործ Ֆեոդոր Մորոզը, որի աշխատանքները տեղադրված են նաև Կալինինգրադում և Սվետլոգորսկ առողջարանային քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Памятник шпротам в Мамоново Archived 2016-12-07 at the Wayback Machine.
Памятник Шпротам в Мамоново, Достопримечательности Калининградской области
Памятник шпротам (Мамоново)
Դամաններ

Դամաններ, ճարպուկներ (հին հունարեն՝ ὕραξ), պրիմիտիվ, բուսակեր կաթնասունների կարգ։ Մարմնի երկարությունը 30-60 սանտիմետր է, բաշը՝ մինչև 4,5 կիլոգրամ։ Արտաքին տեսքով և ատամների կազմությամբ նման են կրծողներին, ծագումով մոտ են փղերին։ Գլուխը մեծ է, երկատված դնչով, վերջավորությունները կարճ են, ուժեղ։ Մորթին խիտ Է, դարչնամոխրագույն։ Մեջքի կենտրոնում ունեն մազազուրկ հատված, որտեղ բացվում են բազմացման ժամանակ խիստ հոտ արձակող խողովակաձև գեղձերի ծորանները։ Հղիությունը 7-7,5 ամիս է ունենում են 1-6 ձագ։ Հայտնի է 3 սեռի 9 տեսակ՝ տարածված Առաջավոր Ասիայում, Կենտրոնական և Հարավային Աֆրիկայում։
Շապովալովո (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)

Շապովալովո (ուկրաիներեն՝ Шаповалове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շապովալովո գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յուրի Մարտիրոսյան

Յուրի Լևոնի Մարտիրոսյան (1945, Թեհրան, Իրան), հայ զինվորական, գեներալ-մայոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1945 թվականին Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում չարդախացիների ընտանիքում։ 1963 թվականին Բաքվում ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, այնտեղ էլ ընդունվեց բարձրագույն հրամանատարական դպրոց։


== Ռազմական կարիերա ==
Դպրոցն ավարտելուց հետո լեյտենանտի կոչումով ուղարկվել է Թուրքմենստանի ռազմական շրջան (քաղաք Կուշկա), որպես դասակի հրամանատար։ Թուրքմենստանի ռազմական ճակատից Մարտիրոսյանին տեղափոխեցին Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն, որտեղ նա զբաղեցրել է գնդի շտաբի հրամանատարի պաշտոնը, իսկ հետո կապիտանի կոչումով` գնդի հրամանատարի։ Հիանալի ռազմական և քաղաքական պատրաստվածության, ինչպես նաև անբասիր ծառայության համար ԳԴՀ-ի ռազմական խորհրդի խումբը խորհուրդ տվեց նրան, որպես հեռանկարային հրամանատար շարունակել ուսումը Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայում։ Հաջողությամբ մայորի կոչումով ավարտելով ուսումնարանը նա նշանակվեց Հեռավոր Արևելքի ռազմական շրջանի զորամասի հրամանատար։ Երկու տարի հետո Մարտիրոսյանին ժամանակից շուտ տվեցին փոխգնդապետի կոչում և նա ստացավ նոր պաշտոն` գումարտակի հրամանատարի տեղակալ։ Հենց նույն պաշտոնով նա երկու տարի ծառայել է Ղազախստանում, որպես նյութատեխնիկական մասի հրամանատար։ Այս երկու տարիների ընթացքում Մարտիրոսյանի հրամանատարության տակ գտնվող ջոկատը հետևողականորեն զբաղեցնում էր առաջին տեղը, որի համար Ղասախստանի Բարձրագույն խորհրդի անդամ է եղել և ստացել է բազմաթիվ արժեքավոր նվերներ։ Բարձր գնահատելով Մարտիրոսյանի քրտնաջան աշխատանքը և անթերի ծառայությունը Հեռավոր Արևելքի ռազմական խորհուրդը, որպես պարգև ուղարկեց նրան ԽՍՀՄ-ի Կ. Ե. Վորոշիլովի անվան Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիայում։ Ակադեմիան ավարտելուց հետո Մարտիրոսյանը նշանակվում է Կիևյան ռազմական շրջանի Վ. Ի. Չապաևի անվան 25-րդ մոտոհրաձգային ստորաբաժանման հրամանատար:Նա ղեկավարում էր այդ ստորաբաժանումը ուկրաինական քաղաք Լուբնում։ 1989 թվականի փետրվարին նա արդեն ուներ գեներալ-մայորի կոչում։


== Ծանոթագրություններ ==
Գյումուշդաղ (այլ կիրառումներ)

Գյումուշդաղ, կարող է վերաբերել՝

Գյումուշդաղ - լեռ Շիրակի դաշտի արևելյան մասում, Արթիկի շրջանում
Գյումուշդաղ - լեռնաշղթա Անտիպոնտական լեռներում, Երզնկայի շրջանում
Հալուրգիա

Հալուգիա, աղագործություն, քիմիական տեխնոլոգիայի բաժին, որն զբաղվում է հանքային աղերի արտադրությամբ։ Նեղ իմաստով հալուրգիան բնական աղերի վերամշակումն է։ Հալուրգիական արտադրության համար հումք են ծովաջուրը և չոր կլիմայում նրա խտացումից առաջացած աղային նստածքները, ինչպես նաև լճերի ընդերքի աղաջրերը։ Առանձին աղեր անջատում են բյուրեղացմամբ և լուծույթի գոլորշացմամբ, ինչպես բնական (հատուկ հարմարեցված ավազաններում), այնպես էլ գործարանային պայմաններում։ Հալուգիային բնորոշ է հումքի կոմպլեքսային օգտագործումը։ Այսպես, ծովային աղաջրերից ստանում են կերակրի աղ, նատրիումի սուլֆատ, մագնեզիումի սուլֆատ, քլորիդ և օքսիդ, նաև բրոմ, իսկ լճերի աղաջրերից՝ սոդա, բորաքս, լիթիումի աղեր։ Կալիումի բնական աղերի վերամշակմամբ կալիումի քլորիդի և սուլֆատի հետ միաժամանակ ստանում են մագնեզիումի քլորիդ և սուլֆատ, բրոմ, ինչպես նաև ռուբիդիումի և ցեզիումի աղեր։
Մ.թ.ա. 238


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Լիսկիի շրջան (Վորոնեժի մարզ)

Լիսկիի շրջան (ռուս.՝ Лискинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լիսկի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2033 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 99880 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 49,13 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ժեզանկուր

Ժեզանկուր (ֆր.՝  Gézaincourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 447 մարդ, բնակչության խտությունը` 64.13 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.97 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 27 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 275 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 214-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 61։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,8 %։ 214 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 191 անձ (125 տղամարդ և 66 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (12 տղամարդ և 11 կին)։ 61 անաշխատունակներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 26-ը` թոշակառուներ, իսկ 19-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Դուբովոե (ավան, Շախտյորսկի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴուբովոեԴուբովոե (ուկրաիներեն՝ Дубове), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Դուբովոե ավանում բնակվում էր 200 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մշկավանքի վիմական արձանագրությունների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Տավուշի մարզի Կողբ գյուղից 3 կմ հարավ-արևմուտք գտնվող Մշկավանքի վիմական արձանագրությունները՝


== Արձանագրություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Օզյորսկի շրջան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օզյորսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Օզյորսկի շրջան (ռուս.՝ Озёрский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օզյորի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 538,4 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 35437 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 65,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Կարին (գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարին (այլ կիրառումներ)Կարին, Թեոդուպոլյաց գավառ, Կառնիֆորա, Կարենիտիս, Կարինիտի, Կարինիտիս, Կարնա գավառ, Կարնո գավառ, գավառ Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհում, նրա արևելյան մասում, Եփրատ գետի վերին հոսանքում։ Կենտրոնը Կարին քաղաքն էր։ Կարին գավառը տարածքով մոտավորապես համապատասխանում էր Էրզրումի դաշտին։ Գավառը հյուսիսից շրջափակված էր Անտիպոնտական, հարավից՝ Այծպտկունք, արևելքից՝ Ծիրանյաց լեռներով։


== Պատմություն ==
387 թվականի Հայաստանի առաջին բաժանումից հետո գավառը մտնում էր բյուզանդական մասի մեջ և կազմում Ներքին Հայքի գավառներից մեկը։ Հուստինիանոս 1-ինի վերափոխությունից հետո Կարինը գտնվում էր Առաջին Հայք նահանգում։ 6-7-րդ դարերին ուներ առանձին եպիսկոպոսություն։
Գավառը օսմանցի թուրքերը նվաճել են 1514 թվականին։ Այն մտնում էր Էրզրումի նահանգի Էրզրումի գավառի մեջ։


== Աշխարհագրություն ==
Ջրառատ էր, գետային ցանցը պատկանում էր Եփրատին, որն իր վերին հոսանքում անցնելով գավառի միջով, Կարին քաղաքից հյուսիս մի մեծ տարածություն վերածել էր ծանծաղ լճի (շամբուտ), որը կոչվում էր Կարնո շամբ։ Կլիման ցուրտ էր, առողջարար, ձմեռը՝ տևական։ Հարուստ էր սառնորակ և հանքային աղբյուրներով։ Հնում ի վեր Կարին գավառը հացահատիկային և յուղատու մշակաբույսերի մշակման կենտրոններից էր, անասնապահական կարևոր շրջան։


== Տես նաև ==
Բարձր Հայք
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Ամիստլան

Ամիստլան (իսպ.՝ Amixtlán), քաղաք և մունիցիպալիտետ Մեքսիկայի հարավարևմտյան մասում, Պուեբլա նահանգում։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնվել է 1895 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
(6316) 1990 TL6

(6316) 1990 TL6, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,169411 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7896 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5492 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1167,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,308455 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,7° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6316) 1990 TL6 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Էրտիլի շրջան (Վորոնեժի մարզ)

Էրտիլի շրջան (ռուս.՝ Эртильский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1938 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Էրտիլ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1457,81 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 27744 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,03 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)