armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Google Play

Google Play (նախկինում հայտնի որպես — Android Market)՝ Անդրոիդ օպերացիոն համարակարգով սմարթֆոնների հատուկ հավելված, որի միջոցով օգտատերը կարող է ներբեռնել ծրագրեր և խաղեր, լսել երաժշտություն և նույնիսկ դիտել ֆիլմեր Google-ի և այլ ընկերությունների համակարգերով։ Այս ինտերնետ-խանութի ծրագրերի մեծամասնությունը անվճար են, իսկ մասամբ վճարովի (2014 թվականի մայիսից սկսած հնարավորություն է ստեղծվել վճարել PayPal համակարգով)։
Google Play-ն օգտագործելու համար անհրաժեշտ է սարք, որը համապատասխանում է ծրագրի բովանդակության համար պահանջվող ծրագրակազմի և համատեղելիության պահանջներին։ Բովանդակության ու գործառույթների հասանելիությունը տարբերվում է տարբեր երկրներում։ Google Play-ն օգտագործելու համար անհրաժեշտ է ունենալ վավեր Google հաշիվ։


== Հավելվածներ ==
Google Play հավելվածում դուք կարող եք գտնել օգտակար հավելվածներ։ 2012 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Google-ը հայտարարեց, որ ծրագրերի և դիմումների քանակը հասել է 700 000 դիմումների և 25 միլիարդ բեռնումների, չնայած նրան, որ բեռնողների մի մաս ծրագրերը համարում են անորակ։
Հավելվածներ

Բիզնես
Վիդջեթներ
Շարժանկարներ
Առողջություն և սպորտ
Հատուկ գործիքներ
Գրքեր և տեղեկագրություններ
Կոմիքսներ
Բժշկություն
Երաժշտություն
Մուլտիմեդիա և վիդեո
Նորություններ և ամսագրեր
Կրթություն
Եղանակ
Գնումներ
Շրջագայություն
Աշխատանք
Զվարճանք
Կապ
Սոցիալական
Տրանսպորտ
Ֆինանս


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Google Play-ի առավելություներ
Աուգրաբիս

Աուգրաբիս  (Aughrabies), ջրվեժ Օրանժ գետի վրա , Հարավային Աֆրիկայի Հյուսիսային Կապ նահանգում։ Բարձրությունը 190 մ է (շարունակական անկումը 148 մ է, ըստ այլ աղբյուրների՝ 146 մ): Գտնվում է գետաբերանից 500 կմ հեռավորության վրա։ Ջրերը թափվում են ժայռոտ կիրճը, որն ունի մինչև 200 մ խորությում և 18 կմ երկարություն։
«Aughrabies» անունով ջրվեժն անվանել է ֆինն Հենդրիկ Յակոբ Վիկարը, ով գետն անցել է 1778 թվականին։ Դա գալիս է «Aukoerebis» բառից, որը նշանակում է «մեծ աղմուկի տեղ»։
1954 թվականին Ափինգթոն քաղաքը նախաձեռնում էր ազգային պարկ հիմնել ջրվեժի տեղում։ 1966 թվականի օգոստոսի 5-ին հայտարարվեց «Աուգրաբիս» ազգային պարկի ստեղծման մասին։


== Կենդանական աշխարհ ==
Այգում վերաբնակեցվել է սև ռնգեղջյուրի հազվագյուտ ենթատեսակը։ Այստեղ կարելի է տեսնել նաև եզնայծ և այլ մանր եղջերավորներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==

Կատեգորիա:Ջրվեժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ջրային մարմիններ
Կատեգորիա:Ջրվեժներ
Կատեգորիա:Աշխարհագրական օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ջուր
Կատեգորիա:Ջրաբանություն
Կատեգորիա:Երկրաբանություն
Կատեգորիա:Ջրագրություն
Կատեգորիա:Օվկիանոսագիտություն
Արցիզ

Արցիզ (ուկրաիներեն՝ Арциз), քաղաք Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Արցիզի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1816 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Արցիզ քաղաքում բնակվում էր 15 229 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-08-04 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Զեյվա-է Հասան Խան

Զեյվա-է Հասան Խան (նաև՝ Զեյվա, Զավիյեհ-է Հասան Խան պարսկերեն՝ زاويه حسن خان), գյուղ Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան օսթանում, Խոյի շահրեսթանի Կենտրոնական բախշիի Ֆիրուրաքի դահեստանում, Խոյ քաղաքից մոտ 10 կմ հյուսիս-արևմուտք, արգավանդ ու այգեվետ հարթավայրում։


== Պատմություն ==
Մեծ Հայքի թագավորության ժամանակաշրջանում գյուղի տարածքը մտել է Նոր Շիրականի բդեշխության Հեր գավառի մեջ։ Հետագա ժամանակներից գտնվում է Պարսկահայաստանում, նախկինում գտնվում էր Խոյի գավառում։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղում ապրում է 302 ընտանիք՝ 1,431 բնակչով։


== Ծանոթագրություններ ==
Գինկուր

Գինկուր (ֆր.՝ Guincourt), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 96 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.08 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.31 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 185 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 70 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 25 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 60 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 48-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 12։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,0 %։ 48 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 43 անձ (24 տղամարդ և 19 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (1 տղամարդ և 4 կին)։ 12 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (29501-29600)

Աստերոիդների ցանկ (29401-29500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (29601-29700)
 Աստերոիդների ցանկ (29401-29500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (29601-29700)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (25001)-(30000)»։ www.minorplanetcenter.net
2017

2017 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 2017 թվականն է, 
XXI դարի 17-րդ տարին։


== Սպասվող իրադարձություններ ==


=== Հունվար ===
Հունվարի 1
Նովովորոնեժյան ԱԷԿ-2 առաջին էներգաբլոկի մեկնարկը։
Հունվարի 20 - Դոնալդ Թրամփը ստանձնեց իր պաշտոնը որպես ԱՄՆ նախագահ։


=== Առանց ճիշտ ամսաթվի ===
Նախատեսված է սկսել «Solar Orbiter (SOLO)» եվրոպական տիեզերական ապարատի կառուցումը՝ արեգակի ուսումնասիրությունների համար։


=== Մարտ ===
Ռուսաստանում ավարտվում է բնակելի ֆոնդի սեփականաշնորհման օբյեկտների անվճար լինելու ժամկետը։
Մարտի 29 – Ֆինլանդիայում մեկնարկում է Աշխարհի գեղասահքի առաջնությունը
մարտի 16 - մահացել է Հաց բերողը, հայ քանդակագործ, փայտի փորագրող, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Էրեբունու ոստիկանական զորամասը գրաված «Սասնա Ծռերի» անդամներին սնունդ հասցրած անձ


=== Ապրիլ ===
Ապրիլի 23 – Ֆրանսիայում տեղի ունենցան նախագահական ընտրություններ


==== Առանց ճիշտ ամսաթվի ====
Նախագահական ընտրություններ մասամբ ճանաչված Հարավային Օսիայում


=== Մայիս ===
Մայիսի 5-21 – Ֆրանսիայում և Գերմանիայում անցկացվում է տափօղակով հոկեյի աշխարհի առաջնությունը։


==== Առանց ճիշտ ամսաթվի ====
Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն կընտրի Ամառային Օլիմպիական խաղեր 2024-ի անցկացման քաղաքը։


== Մահեր ==
Փետրվարի 6 - Ինգե Կելլեր,  թատրոնի, կիոնոյի և հեռուստատեսության գերմանացի դերասանուհի
Ապրիլի 6 - Գրիգոր Մկրտչյան (ռեժիսոր), հայ ռեժիսոր
Ապրիլի 17 - Գաբրիել Գարսիա Մարկես, կոլումբիացի վիպագիր, կարճ պատմվածքների հեղինակ, սցենարիստ և լրագրող
Հուլիսի 25 - Էդուարդ Դանիելյան, հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր,  պրոֆեսոր
Օգոստոսի 12 - Գրետա Գալստյան, հայ դերասանուհի։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1983)
Նոյեմբերի 15 - Lil Peep (Գուստավ Ար), ամերիկացի ռեփեր


== Ծանոթագրություններ ==
Փրիսցիլա Թայլեր

Էլիզաբեթ Պրիսկիլա Կուպեր Թայլեր  ( անգլ.՝ Elizabeth Priscilla Cooper Tyler հունիսի 14, 1816(1816-06-14), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 29, 1889(1889-12-29), Մոնթգոմերի, ԱՄՆ),նախագահ Ջոն Թայլերի դուստրը  և Միացյալ Նահանգների առաջին տիկինը 1842 թվականից մինչև 1844 թվականը՝ Լետիցիա Թայլերի մահից հետո ։


== Կենսագրություն ==
Փրիսցիլա Կուպերը ծնվել է Նյու Յորքում՝ դերասան Թոմաս Կուպերի և Մերի Ֆերլի Կուպերի ընտանիքում։ 17 տարեկանից Փրիսցիլան աշխատել է որպես դերասանուհի։ Կուպերի ընտանիքն ապրում էր Բրոդվեյի մեծ տանը։ Նրանք սնանկացել են 1837 թվականի տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ։
Ռիչմոնդում «Օթելլո» բեմադրության ժամանակ նա հանդիպել է ԱՄՆ նախկին սենատոր Ջոն Թայլերի ավագ որդուն՝ Ռոբերտ Թայլերին։ Չնայած սոցիալական տարաձայնություններին ՝ զույգը ամուսնացել է Պրայստան նահանգի Բրիստոլ քաղաքում, 1839 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։ Ջոն և Լետիզիա Թայլերները ջերմորեն ընդունել են իրենց որդու նոր կնոջը իրենց ընտանիքում։
1840 թվականի ընտրություններից հետո Ջոն Թայլերը դարձել է փոխնախագահ։ Նախագահ Ուիլյամ Հենրի Հարիսոնի հանկարծակի մահից հետո, պաշտոնը ստանձնելուց մեկ ամիս անց, Թայլերը ստանձնել է իր պաշտոնը։


== Առաջին տիկին ==
Թայլերի նախագահ դառնալուն պես նրա կինը՝ Լետիցիան, հիվանդ էր։ Նա խնդրել է Փրիսցիլային օգնել իրեն Սպիտակ տան տիրուհու պարտականությունների կատարման հարցում։ 1842 թվականի սեպտեմբերի 10-ին կնոջ մահից հետո, նախագահը առաջարկել է Պրիսկիլա Թայլերին դառնալ առաջին տիկին։ Նրան նկարագրում էին որպես գրավիչ, խելացի և սրամիտ կին։ Թայլերի հետ գործուղումների ընթացքում նա պատվիրակության պաշտոնական անդամ էր։
1844 թվականին ամուսնու Ֆիլադելֆիա տեղափոխվելու ժամանակ, Սպիտակ տան տիրուհու պարտականությունները հանձնել է նախագահի նոր կնոջը՝ Ջուլիա Գարդիներ Թայլերին ։


== Հետագա տարիներ ==
Թայլերը 16 տարի ապրել է Ֆիլադելֆիայում։ Ռոբերտը զբաղվել է իրավաբանական պրակտիկայով և ակտիվորեն մասնակցել է դեմոկրատական կուսակցության կյանքին։ Երբ 1861 թվականին քաղաքացիական պատերազմը սկսվել է, ամուսինները հայտարարել են Համադաշնային նահանգների հանդեպ հավատարմության մասին։ Նրանք տեղափոխվել են Ռիչմոնդ, որտեղ Ռոբերտը ստացել է Համադաշնության Գանձապետարանի ռեգիստրի պաշտոնը։
1877 թվականին ամուսնու մահից հետո Փրիսցիլա մնացել է ապրելու Մոնտգոմերիում։ Նրա անձնական փաստաթղթերը, նրա մահից հետո, տեղափոխվել են Գրեգ Սումի գրադարան և Ուիլյամի և Մերիի քոլեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Պրիսցիլա Թայլերը Anwers.com- ում
Կոճեվանք

Կոճեվանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խլաթի գավառակում։ Գտնվում էր Նազիկ լճից հարավ՝ Մատնավանք գյուղից ոչ հեռու։
XX դարի սկզբին ուներ 8 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Summer of ’69

«Summer of '69» (հայերեն՝ «69-ի ամառ»), կանադացի երգիչ, կիթառահար, հեղինակ-կատարող Բրայան Ադամսի երգը, որը թողարկվել է 1985 թվականի հունիսի 17-ին՝ որպես նրա չորրորդ՝ «Reckless» ալբոմի չորրորդ սինգլ։ Երգի հեղինակներն են Բրայան Ադամսը և Ջիմ Վալանսը, իսկ պրոդյուսերները եղել են Բոբ Կլիմոնթեյնը և Ադամսը։ Տեսահոլովակի դիտումների քանակը համացանցում անցել է 70 միլիոնը, սինգլը Մեծ Բրիտանիայում ստացել է պլատինե կարգավիճակ։


== Գնահատականներ ==
«Summer of '69» ներառվել է տարբեր հանդեսների կազմած «Տարվա լավագույն երգ» ցանկերում.


== Երգերի ցանկ ==
Բոլոր երգերի հեղինակները Բրայան Ադամսը և Ջիմ Վալանսն են։


== Շքերթեր ==


=== Ամենշաբաթյա շքերթեր ===


== Հավաստագրում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 «Summer of '69»
Պետրուրո Իրպինո

Պետրուրո Իրպինո  (իտալերեն՝ Petruro Irpino), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 446 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 43 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83010, հեռախոսային կոդ՝ 0825 ։ 


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախսահամար։ 0825 996115
Էլեկտրոնային հասցե։ petruro@mediaproject.com
Գլխավոր կայք։ http://www.petruroirpinonline.com/ Archived 2008-04-21 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.petruroirpinonline.com/ Archived 2008-04-21 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Die Schlinge

Die Schlinge (հայերեն՝ «Պարսատիկ»), գերմանական Oomph! խմբի երգն է իրենց իններորդ GlaubeLiebeTod ալբոմից։ Խմբի թվով 18-րդ սինգլն է, թողարկվել է 2006 թ. օգոստոսի 4-ին Gun Records լեյբլի կողմից։ Երգը կատարվել է հայտնի ֆիննական Ափոքալիփտիքա խմբի հետ համատեղ, նկարահանվել է տեսահոլովակ։


== Երգացանկ ==
Die Schlinge (Ափոքալիփտիքայի հետ) – 3։56
God is a Popstar – 3։53
Polizisten (Extrabreit cover) – 3։09
Zauberstab (ZaZa cover) – 3։45
Die Schlinge (տեսահոլովակ)


== Ծանոթագրություններ ==
Օստերսկոե

Օստերսկոե (ուկրաիներեն՝ Остерське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1912 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օստերսկոե գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,34 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 126,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անապազար

Անապազար , գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լուն Վոժ (Պեյբիրի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)Լուն Վոժ (ռուս.՝ Лун-Вож ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պեյբիր գետի ձախ ափին՝7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության․

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000020466
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002046
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գրաքննությունը Թուրքիայում

Գրաքննությունը Թուրքիայում, կարգավորվում է ներքին և միջազգային իրավունքով, ընդ որում, վերջինս (համենայն դեպս, տեսականորեն) ազգային օրենսդրության նկատմամբ գերակայություն ունի Թուրքիայի սահմանադրության 90-րդ հոդվածին համապատասխան (2004 թվականին ընդունված փոփոխություններով)։
Չնայած օրենսդրական դրույթներին՝ ԶԼՄ-ների ազատությունը Թուրքիայում վատացել է 2010 թվականից ի վեր։ 2016 թվականի հուլիսին տեղի ունեցած պետական հեղաշրջման փորձից հետո այն հատկապես կտրուկ կերպով կրճատվել է։ Նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի օրոք ձերբակալվել են հարյուրավոր լրագրողներ, փակվել կամ գրավվել են տասնյակ լրատվամիջոցներ, շատ լրագրողների հավատարմագրերը չեղյալ են հայտարարվել։ Որոշ տվյալներով՝ ներկայումս Թուրքիային բաժին է ընկնում ամբողջ աշխարհում բանտարկված բոլոր լրագրողների մեկ երրորդը։


== Նկարագրություն ==
2013 թվականից «Freedom House»-ը Թուրքիան որակում է որպես «անազատ» երկիր։ «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը Թուրքիային ավելի քան 180 երկրների շարքում դասել է 149-րդ տեղում՝ Մեքսիկայի և Կոնգոյի ԴՀ միջև՝ 44,16 արդյունքով։ 2015 թվականի երրորդ եռամսյակում թուրքական «Bianet» անկախ մամուլի գործակալությունն «Արդարություն և զարգացում» (ԱԶԿ) կուսակցության ժամանակավոր կառավարության օրոք արձանագրել է ընդդիմադիր ԶԼՄ-ների վրա հարձակումների ուժեղացում։ «Bianet»-ի՝ 2015 թվականի դիտարկման վերջնական զեկույցը հաստատել է այդ միտումը և ընդգծել, որ այն բանից հետո, երբ ԱԶԿ-ն ժամանակավոր կառավարման շրջանից հետո վերականգնել է իր դիրքը խորհրդարանում, Թուրքիայի կառավարությունն ավելի է ուժեղացրել իր ճնշումը երկրի ԶԼՄ-ների վրա։
2012 և 2013 թվականներին Լրագրողների պաշտպանության կոմիտեն Թուրքիային որակել է որպես վատագույն երկիր բանտում նստած լրագրողների քանակով (առջևում Իրանն ու Չինաստանն են)․ 2012 թվականին 49 լրագրող եղել է անազատության մեջ, իսկ 2013 թվականին՝ 40 լրագրող ։ 2014 թվականին «Twitter»-ի ներկայացրած թափանցիկության զեկույցը ցույց է տվել, որ 2014 թվականի երկրորդ կեսին Թուրքիան «Twitter»-ում 5 անգամ ավելի շատ բովանդակություն հեռացնելու հարցում է ներկայացրել, քան ցանկացած այլ երկիր, ընդ որում, 2015 թվականին հարցումների քանակն ավելացել է ևս 150%-ով։
Իր 12-ամյա կառավարման ընթացքում ԱԶԿ-ն աստիճանաբար ընդլայնել է իր վերահսկողությունը ԶԼՄ-ների նկատմամբ։ Այսօր բազմաթիվ թերթեր, հեռուստաալիքներ և ինտերնետ-պորտալներ, որոնք ստացել են «Yandaş Medya» («կուսակցական լրատվամիջոցներ») կամ «Havuz Medyası» («մեդիայի լողավազան») անվանումը, շարունակում են իրենց ակտիվ կառավարամետ քարոզչությունը։ Մեդիա խմբերից մի քանիսը ստանում են արտոնյալ ռեժիմ՝ ԱԶԿ-ի խմբագրական քաղաքականությանը բարեկամանալու դիմաց։ Այս լրատվամիջոցներից որոշները ԱԶԿ-ի բարեկամական ձեռնարկություններ են դարձել կասկածելի հիմնադրամների և ընթացակարգերի միջոցով։ Մյուս կողմից՝ ԱԶԿ-ի ոչ լոյալ լրատվամիջոցներն ահաբեկման, ստուգումների և տուգանքների սպառնալիքի տակ են։ Այդ մեդիա խմբերի սեփականատերերը բախվում են նմանատիպ սպառնալիքների իրենց մյուս ձեռնարկությունների համար։ ԱԶԿ կուսակցության ղեկավարական կազմին քննադատելու համար աշխատանքից հեռացվող տեսաբանների քանակը զգալիորեն աճել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Շչերբանի (այլ կիրառումներ)

Շչերբանի, կարող է վերաբերել՝

Շչերբանի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում
Շչերբանի - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում
Շչերբանի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
Մանուշակագույն մեղու-ատաղձագործ

Մանուշակագույն մեղու–ատաղձագործ (լատ.՝ Xylocopa violacea), անթոֆորիդների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
20-23 մմ երկարությամբ մետաղական մանուշակագույն փայլով, սև գույնի մարմնով շատ խոշոր մեղու է, որի վերին շրթունքը ծածկված է շիկակարմիր մազիկներով։ Բեղիկների վերևի մասը սև գույնի է, իսկ ներքևինը՝ շիկակարմիր։ Ունի սև ոտքեր, թևերը մուգ գույնի են։ Էգի հետին սրունքի արտաքին մասը և ոտքերի կոնքը պատված է երկու շարք մանր սուր ատամիկներով։ Արուի բեղիկների վերին հատվածը ծռված է, իսկ հետին ոտքերի կոնքն՝ ատամիկով։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Հյուսիսային Աֆրիկայում, Միջերկրայքի երկրներում, Կենտրոնական Ասիայում, Ղրիմում, Կովկասում և Կոպետդաղում։ Հայաստանում հայտնի է Արարատի (գյուղ Երասխ), Կոտայքի (գյուղ Արտավազ), Սյունիքի (քաղաք Կապան) մարզերից և «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցից։


== Էկոլոգիա ==
Միայնակ, բազմակեր մեղուներ են, որոնք ապրում են կիսանապատայինից մինչև տափաստանային գոտում, հանդիպում՝ այգիներում, ճամփեզրերին, նոսրանտառներում և բնակելի վայրերում։ Թռիչքը դիտվում է ապրիլ-սեպտեմբեր ամիսներին, սնվում են տարբեր ընտանիքներում պատկանող բույսերի ծաղիկներով։ Բները պատրաստում են չոր բնափայտում (այդ թվում նաև շինությունների) անցքեր փորելով, սարքում են առանձին խորշիկներ, որտեղ էգը դնում է ծաղկափոշու և նեկտարի պաշար և մեկական ձու։ Աշնանը կատարվում է թրթուրների հարսնյակավորում։ Խորշիկներում ձմեռում են դուրս եկած հասուն միջատները։


== Պահպանություն ==
Հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Թվաքանակի փոփոխության միտումները բացահայտված չեն։
Վտանգման հիմնական գործոններն են չորացած ծառերի հատմամբ և շինությունների փայտե կոնստրուկցիաների մետաղականով փոխարինմամբ պայմանավորված բնակալման համար պիտանի տեղերի կրճատումը։
Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիսարիոն Բելինսկու կիսանդրի (Երևան)

Վիսարիոն Բելինսկու կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Շենգավիթ համայնքում՝ Բելինսկու անվան թիվ 38 դպրոցի առջև։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1957 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Արա Հարությունյան
Ճարտարապետ՝ Ֆենիքս Դարբինյան


== Ծանոթագրություններ ==
Սեջոն Մեծ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեջոնգ (այլ կիրառումներ)Սեջոն Մեծ (հանգըլ՝ 세종대왕, հանջա՝ 世宗大王, ծննդյան անուն՝ Լի Դո (կորեերեն՝ 이도; 李祹), ապրիլի 10, 1397, Tongin-dong, Հարավային Կորեա - փետրվարի 17, 1450, Q97205845?), Կորեական Լի դինաստիայի 4-րդ վան։ Սեջոնգ Մեծի օրոք Կորեան ապրել է մշակութային մեծ վերելք։


== Գործունեություն ==
Մասնավորապես 1420 թվականին Սեջոնը ստեղծել է Չիպհյոնջոն ակադեմիան («Արժանիների սրահ»)։ Ակադեմիայի գիտնականներն էլ մշակել են հանգըլ վանկային այբուբենը, որն այժմ կորեական գրի հիմքն է։


== Հիշատակ ==
2007 թվականին Կորեայի Հանրապետության նախագահ Լի Մյոնբակի որոշմամբ սկսվել է Սեջոն քաղաքի շինարարությունը, որն իր անունը ստացել է Սեջոնգ Մեծի պատվին։ Նախատեսվում է այս քաղաք տեղափոխել Սեուլյան մի շարք պետական կառույցներ։


== Գրականություն ==
King Sejong the Great: the Light of Fifteenth Century Korea, Young-Key Kim-Renaud, International Circle of Korean Linguistics, 1992, softcover, 119 pages, ISBN 1-882177-00-2
Kim-Renaud, Young-Key. 2000. Sejong's theory of literacy and writing. Studies in the Linguistic Sciences 30.1։13–46.
Gale, James Scarth. History of the Korean People Annotated and introduction by Richard Rutt. Seoul։ Royal Asiatic Society, 1972..


== Արտաքին հղումներ ==
King Sejong's Confucian Humanism in the Early Choson Period Archived 2002-12-14 at the Wayback Machine.
Location of the four forts and the six posts Archived 2007-06-14 at the Wayback Machine.
King Sejong featured on the 10000 Korean Won banknote.
Իոսիպովկա (գյուղ, Զաստավնայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻոսիպովկաԻոսիպովկա (ուկրաիներեն՝ Йосипівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իոսիպովկա գյուղում բնակվում էր 204 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սամադլո (Ծալկայի շրջան)

Սամադլո (վրաց.՝ სამადლო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1580 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծալկայից հեռու է 9 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 82 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մորդովիայի Ս․ Դ․ Էրզյայի անվան կերպարվեստի հանրապետական թանգարան

Մորդովիայի Ս. Դ. Էրզյայի անվան կերպարվեստի հանրապետական թանգարան (ռուս.՝ Мордовский республиканский музей изобразительных искусств имени С. Д. Эрьзи), թանգարան Մորդովիայի Հանրապետության Սարանսկ քաղաքում, Պովոլժիեի գիտահետազոտական, գիտա-լուսավորչական հաստատություն։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==
Մորդովիայի կերպարվեստի հանրապետական թանգարանը ներառում է 20-րդ դարի ականավոր քանդակագործ Ստեփան Դմիտրիևիչ Էրզյայի ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուն (ավելի քան 200 աշխատանք)։
Թանգարանը ներառում է նաև Մորդովիայի ժողովրդական արտիստի, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ  Ֆեդոտ Վասիլևիչ Սիչկովի և դիմանկարչության ակադեմիկոս Իվան Կուզմիչ Մակարովի ստեղծագործությունների հավաքածուն։ Երկուսն էլ, ինչպես Էրզյան, ծնվել են Մորդովիայում։
Թանգարանը ներկայացնում և կրկնապատկում է արվեստի բոլոր տեսակի ստեղծագործությունների հավաքածուները` նկարներ, գրաֆիկա, քանդակներ։ Ցուցադրվում է նաև XVIII-XIX դդ. ռուսական արվեստի ստեղծագործությունների հավաքածուներ, մորդվաների ժամանակակից հայրենական, ժողովրդական և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի հավաքածուներ։
2002 թվականին Ս. Դ. Էրզյայի անվան կերպարվեստի թանգարանը Մորդովիայի Հանրապետության կառավարության կողմից ներառվել է Մորդովյան ժողովրդի մշակութային ժառանգության արժեքավոր օբյեկտների շարքում։


== Թանգարանի պատմություն ==
1960 թվականի հունվարի 10-ին Սարանսկի Սովետսկի փողոցում գտնվող շենքում բացվել է Մորդովիայի Ֆ. Վ. Սիչկովի անվան հանրապետական պատկերասրահը, որտեղ այժմ գտնվում է թանգարանի ցուցահանդեսային կենտրոնը։ 1978 թվականին  պատկերասրահը կազմավորվել է որպես կերպարվեստի թանգարան, 1995 թվականին անվանվել է Ս. Դ. Էրզյայի անունով։


=== Թանգարանի գլխավոր շենք ===
Թանգարանի շենքը (Կոմունիստական փողոց, 61) բաղկացած է երկու հարակից կորպուսներից։ Ավելի հին՝ արևմտյան կորպուսը (ճարտարապետ Վ. Ի. Սոլոգուբ, ինժեներներ՝ Վ. Ի. Բորիսով, Ե. Ա. Սուխով) կառուցվել է 1976 թվականին Էրզյայի 100-ամյակի առթիվ։ 1985 թվականին մոտակայքում կառուցվել է մեկ այլ շինություն, որը կապված է առաջին շենքի հետ 2-ր հարկի անցումով։  2001 թվականի աշնանը, Էրզյայի ծննդյան 125-ամյակի նախօրեին, թանգարանի շենքերը վերակառուցվել են։


=== Ցուցասրահ ===
Թանգարանի ցուցասրահ (Սովետսկայա փողոց 29) 1950-ականների կեսերին կառուցել է  ճարտարապետ Ս. Օ. Լևկովը։  Գտնվում է Մորդովիայի ազգային պետական դրամատիկական թատրոնի շենքի կողքին և կապված է նրան մեկահարկ միացմամբ։


== Թանգարանի մասնաճյուղեր ==
Մորդովիայի ժողովրդական մշակույթի թանգարան
Արդատովսկի շրջանի Բաևո գյուղի Ս. Դ. Էրզյայի տուն-թանգարան
Կովիլկինսկի շրջանի Կոչելաևո գյուղի Ֆ. Վ. Սիչկովի անվան տուն-թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==
Հայքիմմեքենա

«Հայքիմմեքենա», արտադրական միավորում Խորհրդային Հայաստանում, ԽՍՀՄ քիմիական և նավթաքիմիական մեքենաշինության ձեռնարկությունների համախումբ։ Հիմնադրվել է 1973 թվականին։ Ներառել է Երևանի կոմպրեսորների, պոմպերի (1945) և ամրանների (1929) գործարանները։ Մասնաճյուղեր է ունեցել Մարտունու շրշանի Գեղհովիտ (այժմ՝ Գեղարքունիքի մարզ) և Եղեգնաձորի շրջանի Արենի (այժմ՝ Վայոց ձորի մարզ) գյուղերում։ 
Արտադրել էր մխոցավոր կոմպրեսորներ (ընդհանուր և հատուկ նշանակության), կենտրոնախույս պոմպեր, ամրաններ։ Ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի տվյալների, 1979 թվականին համախառն արտադրանքը կազմել է 27 միլիոն 485 հազար խորհրդային ռուբլի։
Ծղուկ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ծղուկ (այլ կիրառումներ)Ծղուկ, Դալի, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Որոտանի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակի հարավարևմտյան լանջից՝ 3080 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 26 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 136 կմ2։
Սնումը հիմնականում հալոցքային (51%) և ստորերկրյա (39%) է, վարարումը՝ մարտ-հունիսին։ Տարեկան միջին ծախսը 1, 36 մ3/վ է։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։


== Ծանոթագրություններ ==
Հոկորձու

Հոկորձու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Կարոլ Զալևսկի

Կարոլ Զալևսկի (լեհ.՝ Karol Zalewski, օգոստոսի 7, 1993(1993-08-07), Reszel, Gmina Reszel, Kętrzyn County, Warmian-Masurian Voivodeship, Լեհաստան), լեհ մարզիկ, որը մասնագիտացած է սպրինտ վազքում։ Եվրոպայի փակ առաջնության 2015 թվականի արծաթե մեդալակիր 4×400 մետր փոխանցումավազքում, Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության երկակի չեմպիոն 200 մ վազքում, Լեհաստանի բազմակի չեմպիոն, 2020 թվականի  Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։


== Կենսագրություն ==
Վեց տարի խաղացել է ֆուտբոլ Օլշտին քաղաքի թիմում, խաղացել է որպես պաշտպան։ Հետագայում սկսել է զբաղվել աթլետիկայով՝ ցանկանալով ավելի լավ իրացնել իր ունակությունները՝ չունենալով կախվածություն թիմակիցներից։ Հենց սկզբից նա իրեն դրսևորել է որպես ունիվերսալ վազող։
Կարոլի հիմնական մրցատարածությունը 200 մետր է, բայց նա հաջողությամբ հանդես է եկել նաև երկու անգամ ավելի երկար տարածությունում։ Հետևաբար նա հաճախ մրցումների ժամանակ հանդես է եկել 200 մետր մրցատարածությունում, 4×100 մետր և 4×400 մետր փոխանցումավազքերում։ Դա տեղի է ունեցել, օրինակ, արդեն 2012 թվականի պատանիների աշխարհի առաջնությունում։ Կարոլը մեկնարկի է դուրս եկել 6 անգամ և ի վերջո մասնակցել է երեք եզրափակչի, որոնցում նա երկու անգամ զբաղեցրել է չորրորդ տեղը (200 մետրում` Լեհաստանի պատանիների ռեկորդով, 20,54) և երկրորդը` 4×400 մետր փոխանցումավազքում։
2013 թվականի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում նա սահմանել է անհատական ռեկորդ՝ 20,41 և սենսացիոն կերպով դարձել չեմպիոն 200 մ մրցատարածությունում՝ հաղթելով չեխ ֆավորիտ Պավել Մասլակին։ Երկու տարի անց Կարոլին հաջողվել է պաշտպանել իր չեմպիոնական տիտղոսը։
2015 թվականին Կարոլը Լեհաստանի հավաքականի կազմում նվաճել է արծաթե մեդալներ Եվրոպայի փակ առաջնությունում՝ 4x400 փոխանցավազքում՝ սահմանելով ազգային ռեկորդով (3.02,97):
Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ փուլում հանդես է եկել 200 մետր վազքում և 4×100 մետր փոխանցումավազքում, սակայն չի բարձրացել պատվո հարթակ։
Մասնակցել է 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերին 200 մետր վազքում, որտեղ չի կարողացել հաղթահարել նախնական վազքի փուլը։
Մարզվում է Օլշտինայում՝ Զբիգնև Լյուդվիկովսկու մոտ գտնվող Վարմինսկո-Մազուրի համալսարանին կից ակումբում։


== Հիմնական արդյունքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կարոլ Զալևսկու էջը Լեհաստանի թեթև ատլետիկայի ֆեդերացիայի կայքում
Կարոլ Զալևսկի - անձնական էջը IAAF-ում(անգլ.)
Կարոլ Զալևսկու էջը Archived 2015-05-08 at the Wayback Machine. all-athletics.com կայքում
Կարոլ Զալևսկու էջը Եվրոպայի թեթև ատլետիկայի ասոցիացիայի կայքոըմ
Կարոլ Զալևսկու էջը Archived 2016-11-25 at the Wayback Machine. 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի կայքում
Անդրանիկ Պետրոսյան (մանկավարժ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անդրանիկ Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)Անդրանիկ Մուսայելի Պետրոսյան (1921, Մուշկապատ - անհայտ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Անդրանիկ Պետրոսյանը ծնվել է 1921 թվականին, Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի Մուշկապատ գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է 1938 թվականին, որից հետո աշխատել է շրջանի մշակույթի տան վարիչ, ֆիզկուլտկոմիտեի նախագահ։ 1941 թվականին աշխատել է Մարտակերտի դպրոցում, որպես ռուսաց լեզվի ուսուցիչ։ 
Բանակ է զորակոչվել 1941 թվականին։ Ծառայել է գլխավորապես տնտեսական սպասարկման ստորաբաժանումներում, ավտոգնդում և հասել է մինչև Բեռլին, այնուհետև իր զորամասի հետ փոխադրվել է Հեռավոր Արևելք, մասնակցել իմպերիալիստական Ճապոնիայի դեմ մղված կռիվներին, հասնելով մինչև Պորտ-Արտուր։
Պատերազմի ավարտից հետո Պետրոսյանը բնակություն է հաստատել Աշխաբադում։ 1950 թվականին փոխադրվել է Երևան, աշխատել վարչական մարմիններում և միաժամանակ սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական բաժինը։ 1960 թվականից Պետրոսյանը վարել է միջնակարգ դպրոցի տնօրենի պաշտոնը։
Մարտական աչքի ընկած ծառայությունների համար Պետրոսյանն արժանացել է կառավարական պարգևների՝ Կարմիր աստղի շքանշանի, «Մարտական ծառայությունների համար» և այլ մեդալների։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
(1777) Գերելս

(1777) Գերելս (անգլ.՝ Gehrels), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,627473 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5789 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,676 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1555,63 երկրային օրվա ընթացքում՝ իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,231418 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,15° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1777) Գերելս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տավրովկա (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տավրովկա (այլ կիրառումներ)Տավրովկա  (ռուս.՝ Тавровка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վորոնեժսկկի ջրամբար գետի աջ ափին՝ 253 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է,ավազանի տարածքը 131 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010100612107000003333
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000333
Ավազանի կոդը - 05.01.01.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գինու և Ղրիմի թատրոն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գինու թանգարան (այլ կիրառումներ)Գինու և Ղրիմի թատրոն (ռուս.՝ Театр вина и Крыма), թանգարան Ղրիմի Յալթա քաղաքում, որը գործում է 2011 թվականից։ Այն պատմում է Ղրիմում խաղողագործության և գինեգործության մասին։
Հասցեն՝ ք. Յալթա, Ռուզվելտի փողոց, 1։


== Պատմություն ==
Յալթայի գինու թատրոնն իր դռները զբոսաշրջիկների առջև բացել է 2011 թվականի օգոստոսի 16-ին։ Բացման արարողությանը, որը կայացել է Քաղաքի օրը, ներկաները փորձել են Ղրիմի լավագույն գինիները, դիտել են թատերական բեմականացումներ, մասնակցել են շամպայնի շշի բացման մրցույթի։
Թանգարանում կարելի է ծանոթանալ Ղրիմում խաղողագործության և գինեգործության պատմությանը, ինչպես նաև իմանալ բնագավառին առչվող շատ այլ բաներ։
Այս թանգարանը գտնվում է Յալթայի կենտրոնական մասում գտնվող հինավուրց առանձնատանը։ Գինու թատրոնը բաղկացած է մի քանի ցուցասրահից, որոնք բաժանված են բաժանմունքների։ Սրահներից մեկը կինոթատրոն է, որտեղ հյուրերը դիտում են Ղրիմում գինեգործության ծագման և զարգացման մասին ֆիլմ։ Բացի այդ, ֆիլմը պատմում է Ղրիմի գինիների ամենահայտնի ապրանքանիշերի պատմության մասին, որոնք ստացել են ճանաչում ամբողջ աշխարհում։
Երկրորդը համտեսասրահ է։ Այստեղ, լսելով ուղեկցորդին, հյուրերը կարող են համտեսել տարբեր գինիներ՝ գնահատելով դրանց համն ու հոտը։ Ցանկության դեպքում կարելի է դիտել գինու մառանը, այնուհետև գնալ տեղի գինու խանութ և ձեռք բերել գինիներ։
Թանգարանում կա ավելի քան 800 ցուցանմուշ, որոնք այս կամ այն կերպ առնչվում են գինու արտադրությանը։ Այստեղ ցուցադրվում են նաև ինչպես Ղրիմի ժամանակակից, այնպես էլ ավելի վաղ ժամանակներում ապրած նկարիչների կտավները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Винный театр
Театр Вина и Крыма
Театр вина и Крыма
Էդուարդ Մելքոնյան

Էդուարդ Լևոնի Մելքոնյան (օգոստոսի 27, 1946(1946-08-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պատմաբան, մշակութաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (2005), պրոֆեսոր։
Ռաֆայել և Դավիթ Մելքոնյանների եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
Էդուարդ Մելքոնյանը ծնվել է 1946 թվականի օգոստոսի 27-ին, Երևանում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1969-1981 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտում, 1981-1995 թվականներին՝ սփյուռքահայ համայնքների և պատմության ու մշակույթի բաշնում, 1995 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող, 1993-1994 թվականներին, միաժամանակ՝ ՀՀ ԱԳՆ փոխնախարար, 2006 թվականից՝ Ռուս-հայկական (Սլավոնական) պետական համալսարանի պրոֆեսոր։
Աշխատությունները վերաբերում են սփյուռքագիտության, պատմության մեթոդաբանության, մշակութաբանության հարցերին։


== Անդամակցություն ==
Լրատվամիջոցների կովկասյան ինստիտուտի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ (2003):


== Երկեր ==
Проблемы сравнительного метода в историческом знании. Ереван Изд-во АН Арм ССР, 129 с.,1981.
Ակնարկներ սփյուռքահայ հասարակական միտքի պատմության (1920-ական թվականներ), Դալլաքյան Կարլեն Լևոնի, Մելքոնյան Էդուարդ Լևոնի,
Երևան, «Գիտություն», 1994։
Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությունը Խորհրդային Հայաստանում։ 1923-1937 թվականներ, Մելքոնյան Էդուարդ Լևոնի, Պատմության ինստիտուտ ՀՀ ԳԱԱ, Երևան, «Նոյյան տապան», 1999։
Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միության պատմություն, Մելքոնյան Էդուարդ Լևոնի, Պատմության ինստիտուտ ՀՀ ԳԱԱ, Երևան, «Մուղնի», 2005։
Մելքոնյան, Էդուարդ (2001) Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միության որբախնամ գործունեությունը 1910-1930-ական թթ. Հայոց ցեղասպանության պատմության և պատմագրության հարցեր , № 4. 127-142:
Армянская диаспора: Очерки социокультурной типологии. Дятлов Виктор, Մելքոնյան Էդուարդ Լևոնի, Ереван, Институт Кавказа, 2009.
Армянский всеобщий благотворительный союз: неоконченная история. Ер.: Тигран Мец, 2010. 488 с., илл. ISBN 978-99941-0-393-5
Հայոց պատմություն։ Նորագույն շրջան։ 9-րդ դասարանի դասագիրք, Բարխուդարյան Վլադիմիր Բախշիի, Էդիկ Գարեգինի, Մելքոնյան Էդուարդ Լևոնի, Երևան, «Մանմար», 2014։
Հայոց պատմություն։ 9-րդ դասարանի դասագիրք, Բարխուդարյան Վլադիմիր Բախշիի, Հակոբյան Արարատ Մխիթարի, Հարությունյան Համլետ, Ղազախեցյան Վլադիմիր Նահապետի, Մինասյան Էդիկ Գարեգինի, Մելքոնյան Էդուարդ Լևոնի, Երևան, «Մանմար», 2014։
Հայ գաղթականություն։ Տերմինների պատմությունից։ «Կոլաժ» հրատարակչություն։ 2017։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոշչա (Սալսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոշչա (այլ կիրառումներ)Ռոշչա (ռուս.՝ Роща), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սալսկի շրջանում։ Մտնում է Գիգանտովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատերինա վան Հեմեսսեն

Կատերինա վան Հեմեսսեն (հոլ.՝ Caterina van Hemessen, 1528[…], Անտվերպեն, Անտվերպենի մարկկոմսություն, Բրաբանտ, Հաբսբուրգյան Նիդերլանդներ - ոչ վաղ քան 1587, Անտվերպեն, Բրաբանտ, Հաբսբուրգյան Նիդերլանդներ), ֆլամանդացի Վերածննդի դարաշրջանի նկարիչ։ Հայտնի է 1540-ական և 1550-ական թվականներին ստեղծած մի շարք փոքրամասշտաբ կանացի դիմանկարներով և մի քանի կրոնական կոմպոզիցիաներով։ Կատերինա վան Հեմեսսենն առաջինն էր, որ ստեղծեց նկարչի ինքնադիմանկարը  պատկերակալի մոտ։ 1548 թվականին ստեղծված այս դիմանկարը ընդգրկված է Բազելի գեղարվեստի թանգարանի հավաքածուում։ Կատերինա վան Հեմեսսենի ստեղծագործություններից գտնվում են Ամստերդամի պետական թանգարանում, Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում։


== Կենսագրություն ==
Կատերինա վան Հեմեսսենի ուսուցիչը եղել է հայրը՝ նկարիչ Յան Սանդերս վան Հեմեսսենը։ Կատերինան դասավանդել է Սուրբ Ղուկասի գիլդիայում, ունեցել է երեք աշակերտ։ Եղել է հաջողակ գեղանկարիչ, ձեռք է բերել Մարի Ավստրիացու հովանավորչությունը։ 1554 թվականին ամուսնացել է Անտվերպենի Մայր տաճարի երգեհոնահար Քրիստիան դե Մորիենի հետ։ 1556 թվականին, երբ Մարիան հրաժարվեց գահից և վերադարձավ Իսպանիա, Կատերինան ամուսնու հետ տեղափոխվեց Իսպանիա։ Երկու տարի անց, Մարիայի մահից հետո Կատերինային տվեցին բավականին մեծ թոշակ։ 1661 թվականին Կատերինան ամուսնու հետ հաստատվեց Անտվերպենում։ Շուտով ամուսինը նշանակվեց աշխատանքի Հերտոգենբոսում, և 1565 թվականին զույգը տեղափոխվեց այնտեղ։

Կատերինա վան Հեմեսսենին են անդրադարձել իտալացի երկու արվեստագետ-կենսագիրներ՝ Լոդովիկո Գուչիարդինին իր «Description of the Low Countries», 1567 և Ջորջո Վազարին իր «Բարձորակ նկարիչների, քանդակագործների և ճարտարապետների կյանքը» աշխատությունում, 1568։
Մահացել է 1587 թվականին։


== Ստեղծագործություններ ==
Հիմնականում ստեղծել է դիմանկարներ, ունի նաև կրոնական թեմայով երկու կտավներ։ Կատերինա վան Հեմեսսենի ստորագրությամբ պահպանվել են ութ փոքր դիմանկարներ և երկու կրոնական թեմայով կտավներ, որոնք ստեղծվել են 1548-1552 ժամանակահատվածում։ Նա մուգ ֆոնի վրա պատկերել է հարուստ տղամարդկանց ու կանանց։ Նրա ստեղծած կերպարները վայելչակազմ են, նորաձև հագուստներով ու զարդարանքներով։ Նրա լավագույն հայտնի աշխատանքը՝ իր ինքնադիմանկարը, գտնվում է Բազելի գեղարվեստի թանգարանում։ Նկարի վրա ստորագրված է 1548 թվական, երբ նա 20 տարեկան էր։ Միևնույն ժամանակ նկարել է նաև դաշնամուրի մոտ նստած կնոջ դիմանկար, որը հավանաբար նրա քույրն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Chadwick, Whitney, Women, Art, and Society, Thames and Hudson, London, 1990
Jones, Susan Frances. Van Eyck to Gossaert. London: National Gallery, 2011. ISBN 978-1-85709-504-3
Harris, Anne Sutherland and Linda Nochlin, Women Artists: 1550-1950, Los Angeles County Museum of Art, Knopf, New York, 1976
Kemperdick, Stephan. The Early Portrait, from the Collection of the Prince of Liechtenstein and the Kunstmuseum Basel. Munich: Prestel, 2006. ISBN 3-7913-3598-7
Kleiner, Fred. Gardner's Art Through the Ages. Wadsworth, 2009. ISBN 0-495-57364-7
Տուդանկա (քաղաք)

Տուդանկա (իսպ.՝ Tudanca), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կանտաբրիա պրովինցիայի, Կանտաբրիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սախա Նանսա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 86.5 կմ2, բնակչությունը՝ 185 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 96 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ayuntamiento de Tudanca
Դորոթեա Էրքսլեբեն

Դորոթեա Քրիստիան Էրքսլեբեն ((գերմ.՝ Dorothea Christiane Erxleben), նոյեմբերի 13, 1715(1715-11-13), Կվեդլինբուրգ, Գերմանիա - հունիսի 13, 1762(1762-06-13), Կվեդլինբուրգ, Գերմանիա (անգլ.՝ Quedlinburg)), Գերմանիայի առաջին բժշկուհի։
Էրքսլեբենը վաղ տարիքից բժշկությամբ է զբաղվել իր հոր հանձնարարությամբ։ Իտալացի գիտնական Լաուրա Բասիի համալսարանական դասախոսություններից ոգեշնչված նա սկսեց պայքարել բժիշկ դառնալու համար։ 1742 թ․ նա հրատարակեց մի տրակտատ, պնդելով, որ կանանց պետք է թույլատրվի հաճախել ԲՈՒՀ։ 1754 թ․ նա առաջին կինն էր Գերմանիայում, ով ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ Ֆրիդրիխ II-ի հատուկ հրամանով  Էրքսլեբենին թույլատրվեց սովորել Հալլեի համալսարանում, որտեղ էլ 1754 թ․ նա ստացավ բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Նա շարունակեց վերլուծել խոչընդոտները, որոնցից էին տնային գործերն ու երեխաները, որոնք էլ խանգարում էին կանանց սովորել։


== Անձնական կյանքը ==
Նա Յոհան Քրիստիան Փոլիքարփ Էրքսլեբենի մայրն է։ Էրքսլեբենը և իր եղբայր Քրիստիան Փոլիքարփ Լեփորինը սովորել են լատիներեն և ընդհանուր բժշկություն իրենց հոր հետ։ Նրա հայրը բժիշկ էր Պրուսիայի Քուեդլինբուրգ քաղաքում։ Նա զբաղվում էր աղքատ մարդկանց բուժելով։ Այդ ժամանակ գաղափարը, որ կանայք կարող էին սովորել բժշկություն, ցնցող էր և օրենքը թույլ չէր տալիս կանանց աշխատել հանրային վայրերում, նրանք նաև չպետք է զբաղվեին բժշկությամբ կամ ունենային բժշկական աստիճան։ Քուեդլինբուրգի երեք բժիշկ մեղադրում էին նրան խաբեության մեջ և պահանջում, որ նա հանձնի քննություն։ Հալլեի համալսարանի ռեկտորը որոշեց, որ բժշկությամբ զբաղվելը, նույնը չէ ինչ աշխատավայր բացելը և թույլատրեց Էրքսլեբենին հանձնել իր քննությունը։  Նա հանձնեց իր քննությունը և ստացավ գիտական աստիճանը 1754 թ․ հունիսի 12-ին։


== Տրակտատ ==
Էրքսլեբենը ուսումնասիրել է Գեորգ Էռնստ Շտալի տեսությունը, որը կապված է Պիետիզմի հետ։ Սա հիմք ծառայեց, որ նա խոսի այն մասին․ թե ինչու են կանայք գտնվում ստորադաս դիրքում։ Կանխատեսելով երկու սեռերի քննադատություննրը, Էրքսլեբենն իր գործով դիմեց և կանանց և տղամարդկանց։ Նա օգտագործեց համեմատության լեզուն, ընդհանուր մեթոդն օգտագործվեց Querelle des Femmes-ի կողմից, (անգլ.՝ Querelle des Femmes) արական սեռի ընթերցողներին դիմելու համար։
Նա ավելի քննադատաբար է վերաբերվում կանանց՝ ներողություն խնդրելուն, ովքեր խուսափում էին կրթություն ստանալուց, ինչը թույլ կտար նրանց ավելի լավ կյանքով ապրել։
Նա ասում էր, որ կանայք հիմնականում զբաղված են ֆիզիկապես՝ տնային գործերով և քիչ ժամանակ ունեն ինքնակրթությամբ զբաղվելու համար։ Չնայած դրան, նա շարունակում էր քննադատել կանանց, ասելով, որ նրանք չեն ձգտում կրթություն ստանալ։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Works by or about Դորոթեա Էրքսլեբեն in libraries (WorldCat catalog)
Չոգորի

Չոգորի կամ К2 (ուրդու՝ کے ٹو‎, հինդի՝ के२), բարձրությամբ երկրորդ լեռնագագաթն աշխարհում Ջոմոլունգմայից հետո։ Բարձրությունը 8611 մ է։ Ութ հազար մետր բարձրություն ունեցող գագաթների մեջ ամենահյուսիսայինն է։ Այն Բալտորո լեռնաշղթայի մաս է կազմում։ Գտնվում է Քաշմիրի (ենթարկվում է Պակիստանին) և Չինաստանի Սինցզյան-Ույգուրսկի ինքնավար մարզի սահմանին` Կարակորում լեռնահամակարգում, որ տեղակայված է Հիմալայներից հյուսիս-արևմուտք։ «Չոգորի» անվանումը արևմտատիբեթական բալթի լեզվում նշանակում է «բարձր», «լեռ»։


== Պատմություն ==
Չոգորին եվրոպական արշավախմբի կողմից հայտնաբերվել է 1856 թվականին։ Այն նախապես կոչվել է «К2»` որպես Կարակորումի բարձրությամբ երկրորդ գագաթ։ К1, К3, К4 և К5 կոչված գագաթները հետագայում անվանափոխվել են` համապատասխանաբար կոչվելով Մաշերբրում, Բրոուդ պիկ, Հաշերբրում II և Հաշերբրում I: К2-ն այն ժամանակ ունեցել է իր անվանումը, որը, սակայն, անհայտ է եղել եվրոպացիներին։ Պատմականորեն այնպես է դասավորվել, որ Եվրոպայում առավել տարածում է գտնում «К2» տեխնիկական անվանումը։ Մինչև 1950-ական թվականները ԽՍՀՄ-ում ընդունված էր լեռնագագաթն անվանել «Գոդուին Օսթեն», հետագայում` «Չոգորի»։

Լեռնագագաթը նվաճելու առաջին փորձը կատարվել է 1902 թվականին Օսկար Էքենշտայնի և Ալիստեր Կրոուլիի կողմից, սակայն այն ձախողվել է։ Լեռան գագաթ 1954 թվականին առաջինը բարձրացել են իտալական արշավախմբի անդամները` Արդիտո Դեզիոյի ղեկավարությամբ։ Հուլիսի 31-ին իտալացի ալպինիստներ Լինո Լաչեդելին և Ակիլե Կոմպանիոնին առաջինը բարձրացել են К2-ի գագաթ։ Առաջին կինը, ով բարձրացել է Չոգորի, եղել է իտալացի Վանդա Ռուտկևիչը (1986)։
Որոշ ժամանակ լեռը համարվել է աշխարհում ամենաբարձրը։ Ամերիկյան «К2» արշավախումբը 1987 թվականի մարտին հաղորդել է, որ արբանյակից կատարված չափումների համաձայն` լեռան բարձրությունը կազմում է 8858 - 8908 մ` ամենաբարձրը լինելով աշխարհում։ 1987 թվականի օգոստոսի 13-ին այդ չափումները ժխտվել են չինացի մասնագետների կողմից, ովքեր պարզել են, որ Էվերեստի բարձրությունը 8848 մ է, իսկ Չոգորիինը` 8611 մ։


== Լեռնագագաթի նվաճում ==
Չոգորիի բարձունքը նվաճելը տեխնիկապես շատ ավելի բարդ է, քան Էվերեստի գագաթի նվաճումը։ Մինչև 2008 թվականի կեսերը Չոգորիի գագաթ է բարձրացել 284 մարդ, 66-ը մահացել են լեռը նվաճելիս։ Նույն ժամանակ Էվերեստ են բարձրացել 3684 մարդ։ Վտանգավոր լինելու տեսանկյունից Չոգորին երկրորդն է Անապուրնայից հետո. մահացությունը կազմում է 25 %։ Լեռը ձմռանը նվաճելու ոչ մի փորձ հաջողությամբ չի ավարտվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Չոգորի լեռ Archived 2018-10-09 at the Wayback Machine.
Ռեյ Կրոկ

Ռեյմոնդ Ալբերտ Կրոկ (անգլ.՝ Raymond Albert Kroc), ոչ պաշտոնապես՝ Ռեյ Կրոկ (Ray Kroc, հոկտեմբերի 5, 1902(1902-10-05), Օուկ պարկ, Կուկ շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ - հունվարի 14, 1984(1984-01-14), Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ձեռնարկատեր, ռեստորանատեր։ «Թայմ» ամսագրի կողմից ներառվել է «Դարի 100 ամենակարևոր մարդկանց» ցանկի մեջ։ Իր մահվան պահին կարողությունը կազմել է 500 մլն ԱՄՆ դոլար։


== Կենսագրություն ==
ՌԵյ Կրոկը ծնվել է 1902 թվականին Չեխիայից ներգաղթածների ընտանիքում։ Բացի Ռեյից, ընտանիքում ևս երկու երեխա կար՝ Լորենը՝ քույրը, Ռոբերտը՝ եղբայրը։ Ապագա միլիոնատիրոջ հայրը մահացավ 1929 թվականին (պատճառներից մեկն այն է, որ Մեծ ճգնաժամի պատճառով իր ընկերությունը սնանկացավ)։ Մինչև 52 տարեկանը Ռեյ Քրոքն աշխատել է որպես կոմիվոյաժոր (հասարակական սննդի հաստատություններին թղթե բաժակներ և հարիչներ էր վաճառում), դաշնակահար՝ ջազային անսամբլեայում, ինչպես նաև զբաղվում էր անշարժ գույքի վաճառքով։
1952 թվականին ծանոթացել է Մաքդոնալդ եղբայրների հետ, ովքեր փոքրիկ ռեստորան ունեին Կալիֆորնիայի Սան֊Բերնարդինոյում։ Ռեստորանը կառուցված էր այնպես, որպեսզի արագ սպասարկեն առավելագույն թվով հաճախորդների։ Ռեյ Կրոկը համակված էր այդ ուղղությունը զարգացնելու մտքով, ինչը կապված էր այդ հաստատություն՝ հարիչների ներմուծումն ավելացնելու հետ։ Արդյունքում Մաքդոնալդ եղբայրներից ստացավ ռեստորանները սեփականության իրավունքով գնելու հնարավորություն, ինչի մեջ նշվում էր, որ համանուն անվանում են ունենալու ռեստորանները և գտնվելու են ԱՄՆ սահմաններում։
1955 թվականին Ռեյ Կրոկը Իլինոյս նահանգի Դես֊Պլենեյզ քաղաքում հիմնեց McDonald’s ռեստորանը (որտեղ այժմ տեղակայված է կազմակերպության թանգարանը) և սկսեց ակտիվորեն բացման հրավիրատոմսեր վաճառել երկրի ողջ տարածքում։ 1961 թվականին Ռեյը գնում է McDonald’s֊ի սեփականոթյան իրավունքն ամբողջությամբ։
Համախոհների օգնությամբ Ռեյ Կրոկը վերահսկում էր ողջ ցանցը և ջանք չէր խնայում, որպեսզի կատարելագործի ՄաքԴոնալդսի ռեստորանների աշխատելաոճը։
1974 թվականին Ռեյ Կրոկը բեյսբոլի թիմ հիմնեց։ Ռեյ Կրոկի միջնորդությամբ և հովանավորությամբ հիմնվել են մի քանի բարեգործական ֆոնդեր։
Ռեյ Կրոկը մահացել է 1984 թվականին Սան Դիեգոյում, ինֆարկտից։ Մահվան պահին 3 անգամ ամուսնացած է եղել։


== Մշակույթի մեջ ==


=== Երաժշտություն ===
Բրիտանացի երաժիշտ Մարկ Նոպֆլերը Ռեյ Կրոկին երգ է նվիրել՝«Boom, Like That»֊ը Shangri-La (2004 թվական) ալբոմից։ Նա ոգեշնչվել է Կրոկի ինքնակենսագրությունից և իր երգի խոսքերում ներառել դրանից հատվածներ։


=== Կինո ===
«Հիմնադիրը» (2016 թվական), ֆիլմը պատմում է աշխարհում ամենահայտնի ռեստորանների ցանցի հիմնադրի մասին, գլխավոր դերում խաղացել է Մարկ Նոպֆլերը։


== Տես նաև ==
ՄաքԴոնալդս


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Рэй Крок McDonald's: Как создавалась империя = Grinding it Out: The Making of McDonald's. — М.: «Альпина Паблишер», 2008. — 400 с. — ISBN 978-5-9614-0836-2
Ray Kroc Grinding It Out: The Making Of McDonald’s. — St. Martin’s Paperbacks, 1992. — С. 218. — ISBN 978-0312929879


== Արտաքին հղումներ ==
Рэй Крок: человек, создавший McDonalds
Burger Meister RAY KROC Archived 2009-05-05 at the Wayback Machine.