Լեոնոր Ֆինի

Լեոնոր Ֆինի (ֆր.՝ Leonor Fini; օգոստոսի 30, 1908(1908-08-30)[…], Բուենոս Այրես, Արգենտինա - հունվարի 18, 1996(1996-01-18)[…], Aubervilliers), իտալա-արգենտինական ծագումով ֆրանսիացի սյուրռեալիստ նկարչուհի, գրաֆիկ, դեկորատոր, գրող, ով աչքի է ընկել առաջին հերթին հզոր կանանց կերպարներ ստեղծելով։


= Կենսագրություն =
Էլեոնոր-Լեոնորի հայրը Ռուսաստանից արտագաղթած արգենտինացի էր, մայրը՝ իտալուհի։ Աղջիկը ծնվել է Բուենոս Այրեսում։ Հայրը ահուսարսափի մեջ էր պահում ընտանիքը, և երբ Լեոնորը դարձել է մեկ տարեկան, մայրը վերցրել է նրան ու փախել հայրենի Իտալիա։
Ապագա նկարչուհին մանկությունն ու պատանեկությունն անց է կացրել Տրիեստում։ 17 տարեկան էր, երբ իր աշխատանքներն առաջին անգամ ներկայացրել է Տրիեստի պատկերասրահում։ Հենց այդ ժամանակ էլ վերջնականապես լքել է հայրենի օջախը, որ իրեն լիովին նվիրի արվեստին։ Այցելել է թանգարաններ ու պատկերասրահներ, խորությամբ ուսումնասիրել Վերածննդի, մաներիզմի, ռոմանտիզմի վարպետների ստեղծագործությունները։ Ընդվզելով կրթության դաժան համակարգի դեմ՝ Ֆինին երբեք չի հաճախել գեղարվեստի ուսումնական հաստատություններ։
1925 թվականից ապրել է Միլանում, 1933 թվականին տեղափոխվել Փարիզ։ 1929 թվականին Միլանի Բարբարուա պատկերասրահում կայացել է նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ Ընդգրկվել է սյուրռեալիստների խմբում, մասնակցել լոնդոնյան (1936) և նյույորքյան (1938) խմբակային ցուցահանդեսներին, սակայն իրեն չի համարել սյուրռեալիզմի ջատագով և միշտ մնացել է ինքնուրույն ու ինքնատիպ


== Ստեղծագործություններ ==
Լեոնոր Ֆինին ստեղծել է բազմաթիվ դիմանկարներ, ֆանտաստիկ նկարչության գործեր, սաստիկ տարփահարույց մոտիվներով գրաֆիկական աշխատանքներ; Այս ամենի հետ մեկտեղ գրել է արձակ երկեր, զբաղվել դիզայնով, գրքերի նկարազարդմամբ (պատկերազարդել է Բոդլերի «Չարի ծաղիկները», Ժերար դը Ներվալի «Ավրելիան», Էդգար Պոյի և տասնյակ այլ ճանաչված հեղինակների բանաստեղծությունների ու այլ ստեղծագործությունների հրատարակությունները, թատրոնում աշխատակցել է Ջորջո Ստրելերին, Խորխե Լավելլիին, Ջորջ Բալանչինին, եղել է Ֆելինիի «Ութուկես» ֆիլմի զգեստների նկարիչը, ընկերություն է արել Ալիդա Վալլիի հետ։ Նրա լիբրետոյի հիման վրա, նրա պատրաստած դեկորացիաներով ու զգեստներով, Բենջամին Բրիտենի երաժշտությամբ ստեղծվել է «Լեոնորի երազը» բալետը, որի 1949 թվականին բեմադրել է Ֆրեդերիկ Աշթոնը։ Ֆինիին է նվիրված բելգիացի կինոռեժիսոր Քրիս Վերմորկենի նկարահանած փաստավավերագրական ֆիլմը (1991)։


== Գրականություն ==
Genet J. Lettre à Léonor Fini. Paris: Loyau, 1950.
Pierre de Mandiargues A. Masques de Leonor Fini.Paris: La Parade/André Bonne, 1951.
Brion M. Leonor Fini et son Oeuvre. Paris: Jean-Jacques Pauvert, 1955.
Jelenski C. Leonor Fini. Lausanne: Clairefontaine, 1968.
Alvarez J. Le livre de Leonor fini. Peintures, dessins, écrits, notes de Leonor Fini. Lausanne: La guilde de Livre, 1975.
Guibbert J.P. Leonor Fini: Graphique . Lausanne: Clairfontaine, 1976.
Dedieu J.-C. Leonor Fini. Fêtes. Secrèts. Dessins. Paris: Editions du Regard, 1978.
Gauthier X. Leonor Fini. Paris: Le Musée de Poche, 1979.
Audiberti J. et al. Leonor Fini. Paris: Hervas, Paris, 1981.
Borgue P. Leonor Fini ou le théâtre de l’imaginaire. Paris: Lettres Modernes, 1983.
Chadwick W. Women Artists and the Surrealist Movement. New York: Thames & Hudson Inc., 1985.
Godard J. Leonor Fini, ou, Les metamorphoses d’une oeuvre. Paris: Le Semaphore, 1996.
Selsdon E. Leonor Fini. Bournemouth: Parlstone, 1999.
Дубин С. Колдунья, дитя, андрогин: женщина(ы) в сюрреализме// Иностранная литература, 2003, № 6


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Leonor Fini(ֆր.)
Leonor Fini at CFM Gallery(անգլ.)
Spaightwood Galleries — Original Lithographs: Leonor Fini (Argentina, 1908-1996, France): Sultanes et Magiciennes des Milles et Une Nuits(անգլ.)
Леонор Фини на сайте NNDB.com(անգլ.)
Leonor Fini (France, 1908-1996)(անգլ.)
Леонор Фини в галерее Вайнштейна Archived 2014-02-03 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Леонор Фини на сайте Lenin Imports Archived 2019-03-10 at the Wayback Machine.(անգլ.)