Մուրզիլկան արբանյակի վրա

Մուրզիլկան արբանյակի վրա (ռուս.՝ Мурзилка на спутнике), առաջին խորհրդային ​​լայնէկրան անիմացիոն կինոնկար, որն ստեղծվել է 1960 թվականին, ըստ Լ. Արկադևի սցենարի, ռեժիսոր-մուլտիպլիկատորներ Եվգենի Ռայկովսկու և Բորիս Ստեպանցևի կողմից։ Նվիրված է տիեզերական ուսումնասիրության խորհրդային պատմական թեմային։
Հատուկ թղթակից Մուրզիլկայի արկածների մասին չորս անիմացիոն ֆիլմերից մեկը։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը հիմնված է 2090 թվականին տեղի ունեցած իրադարձությունների վրա. մեջբերում մուլտֆիլմի սկզբում։
Երիտասարդ պիոները լաց է լինում՝ նստած «Առաջին արհեստական ​​արբանյակին» կոթողի կողքին։ Այս իրադարձությունը տագնապի ազդանշան է տալիս, որ ստանում է մանկական ամսագրի խմբագիրը։ Պարզվում է, որ ապագայում լաց լինելը մոռացվել է մարդկանց կողմից` որպես ավելորդ տխուր հույզ և որպես «չլսված իրադարձություն» է ընկալվում  Երկրի վրա։ Այն հասկանալու համար խմբագիրը որոշում է կապվել իր հատուկ թղթակից Մուրզիլկայի հետ, որը հանձնարարությամբ գտնվում է տիեզերքում։
Անհատական ​​տիեզերանավով ծառայողական թռիչք կատարելիս Մուրզիլկան Երկիր մոլորակից տագնապի ազդանշան է ստանում։ Խմբագիրը նրան ցնցող լուր է հաղորդում այն մասին, որ Երկրի վրա լսվել է տղայի լացի ձայն։ Զարմացած Մուրզիլկան անմիջապես վերադառնում է Երկիր և վայրէջք է կատարում պիոների մոտ։ Պարզվում է, որ տղան չի կարողացել պատասխանել ուսուցչի` «Ինչու է առաջին արբանյակի համար կոթող կառուցվել» հարցին։
Մուրզիլկան հարցը բացատրում է իր ռոբոտ-ֆոտոխցիկի օգնությամբ՝ դասախոսություն կարդալով մարդկության` տիեզերք ընկելու երկարատև անհաջող փորձերի մասին և պատմում է տիեզերքի յուրացման պատմության մասին։ Պատմության մեջ ներկայացնելով տիեզերական տարածության համայնապատկերն ու մոլորակների շարժումը, Մուրզիլկան ցույց է տալիս խորհրդային առաջին արհեստական ​արբանյակների շարքի գործադրման նկարը՝ բացատրելով արբանյակի պատմական նշանակությունը մարդկության պայծառ ապագայի համար, որը գործարկվել է 1957 թվականին ԽՍՀՄ-ում։


== Հեղինակներ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Լև Արկադիև
Ռեժիսորներ՝ Եվգենի Ռայկովսկի, Բորիս Ստեփանցև
Նկարիչ բեմադրողներ` Վիկտոր Նիկիտին, Անատոլի Սավչենկո
Նկարիչ` Ալեքսանդր Բելյակով
Կոմպոզիտորներ` Նիկիտա Բոգոսլովսկի
Երգերի տեքստի հեղինակ` Եվգենի Ագրանովիչ
Օպերատորներ՝ Թեոդոր Բունիմովիչ, Ն. Կլիմովա
Հնչյունային օպերատոր` Բորիս Ֆիլչիկով
Խմբագիր` Ռաիսա Ֆրիչինսկայա
Ռեժիսորների օգնականներ՝ Է. Շիլովա, Տատյանա Սազոնովա, Յուրի Պրիտկով
Օպերատորի օգնականներ` Է. Ռիզո, Ա. Պրիվալով
Նկարիչ մուլտիպլիկատորներ՝ Ֆեոդոր Խիտրուկ, Տատյանա Տարանովիչ, Ի. Սիդորովա, Վլադիմիր Զարուբին, Վիոլետա Կոլեսնիկովա, Անատոլի Պետրով, Գալինա Բարինովա, Վիկտոր Լիխաչյով


== Փաստեր ==
Մուլտֆիլմում հրատարակչության խմբագիրն ստորագրում է Լ. Արկադևի «Մուրզիլկան արբանյակում» կինոսցենարը` դնելով «Տպագրել» նշանը թղթի վրա, որն ի սկզբանե տպագրված թղթերի բավականին հաստ խուրձ էր, սակայն էլեկտրոնային-մեխանիկական հատուկ մեքենայով խմբագրվել էր` դառնալով մեկ էջ։
1960-ականներին ԽՍՀՄ-ում շատ տարածված «Մուրզիլկան արբանյակի վրա» մուլտֆիլմի մոտիվներով «Մանկական աշխարհ» հրատարակչությունը 1961 թվականին թողարկել է համանուն գիրքը (տպաքանակ՝ 200 հազար օրինակ)։ 1964 թվականին Սովետսկի խուդոժնիկ հրատարակչությունը հրատարակել է նույն անունով բացիկների շարք (12 հատ) Նկարիչներ՝ Ի. Զնամենսկի, Բ. Ստեփանցև, տեքտսի հեղինակ` Լ. Արկադիև, տպաքանակը` 240 հազար օրինակ։
1960 թվականին «Դիաֆիլմ» կինոստուդիան թողարկել է «Մուրզիլկան արբանյակի վրա» դիաֆիլմը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Набор открыток по мотивам мультфильма «Мурзилка на спутнике». 1964 год.
Песенка Мурзилки из мультфильма «Мурзилка на спутнике» . Исполнение 1960 года.
Первый искусственный спутник Земли.
Первые непилотируемые искусственные спутники Земли.