Իրենա Շևինսկա

Իրենա Շևինսկա (լեհ.՝ Irena Szewińska, հանդես է եկել օրիորդական ազգանունով՝ Կիրշենշտեյն, հետագայում՝ կրկնակի ազգանունով՝ Կիրշենշտեյն-Շևինսկա (լեհ.՝ Szewińska-Kirszenstein), մայիսի 24, 1946(1946-05-24)[…], Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 29, 2018(2018-06-29), Վարշավա, Լեհաստան), լեհ թեթև ատլետ, ով հանդես է գալիս սպրինտ մարզաձևում՝ երկար և կարճ վազքատարածություններում, և հեռացատկում։ Օլիմպիական խաղերի եռակի չեմպիոն է և Եվրոպայի հնգակի չեմպիոն։ Չորս անգամ ճանաչվել է Լեհաստանի լավագույն մարզիկ (տղամարդկանց և կանանց մեջ) - 1965, 1966, 1974, 1976։ Երկու տասնամյակից ավելի եղել է աշխարհի լավագույն մարզիկների շարքում։


== Կենսագրություն ==
Իրենա Շևինսկան ծնվել է 1946 թվականի մայիսի 24-ին Լենինգրադում՝ հրեական ընտանիքում։ Նրա հայրն այդտեղ սովորելու էր եկել Վարշավայից, մայրը՝ Կիևից, 1947 թվականին նրանք ընտանիքով տեղափոխվել են Վարշավա։
1967 թվականին Իրենա Շևինսկան ամուսնացել է իր մարզչի՝ Յանուշ Շևինսկու հետ։ Նրան ունեն երկու որդի։
1970 թվականին Իրենա Շևինսկան ավարտել է Վարշավայի համալսարանը՝ ստանալով տնտեսագիտության մագիստրոսի կոչում։


=== Մարզական կարիերա ===
1964 թվականից մինչև 1980 թվականը Իրենա Շևինսկան մասնակցել է հինգ Օլիմպիական խաղերի և արժանացել յոթ մեդալների, այդ թվում՝ երեք ոսկե մեդալի։ Նա սահմանել է աշխարհի վեց ռեկորդ և դարձել միակ ատլետը (տղամարդկանց և կանանց շարքում), որ աշխարհի ռեկորդ է սահմանել 100 մ, 200 մ և 400 մ վազքատարածություններում։ Եվրոպայի առաջնություններում Իրենա Շևինսկան վաստակել է 10 մեդալ։ 1965-1979 թվականներին Լեհաստանի ազգային մրցություններում նա արժանացել է 26 մրցանակի և սահմանել 38 ռեկորդ 100-400 մետր վազքատարածություններում ու հեռացատկում։
1964 թվականին Տոկիոյում առաջին անգամ մասնակցելով Օլիմպիական խաղերին՝ Իրենա Շևինսկան արծաթե մեդալների է արժանացել հեռացատմում և 200 մետր վազքատարածությունում, ինչպես նաև առաջին տեղն է գրավել 4×100 փոխանցավազքում։ 1966 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում նա վաստակել է երեք ոսկե մեդալ՝ 200 մետր վազքատարածությունում, հեռացատկում ու 4×100 մետր փոխանցավազքում, իսկ 100 մետր վազքատարածությունում արժանացել է արծաթե մեդալի։
1968 թվականին Մեխիկոյում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Իրենա Շևինսկան 200 մետր վազքատարածությունում արժանացել է ոսկե մեդալի, 100 մետր վազքատարածությունում՝ բրոնզե մեդալի, իսկ հեռացատկում չի անցել եզրափակիչ։
Որդու ծնունդից հետո՝ 1971 թվականին, Իրենա Շևինսկան Հելսինկիում անցկացված Եվրոպայի առաջնությունում արժանացել է բրոնզե մեդալի հեռացատկում։ Հաջորդ տարի Մյունխենում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ մասնակցել է երեք մարզաձևերի մրցությունների, սակայն մրցանակային տեղ է գրավել միայն 200 մետր վազքատարածությունում՝ արժանանալով բրոնզե մեդալի։
1974 թվականին Իրենա Շևինսկան դարձել է առաջին կինը, որ 400 մետր վազքատարածությունն անցել է 50 վայրկյանից քիչ ժամանակում։ Նույն թվականին նա սահմանել է աշխարհի ռեկորդ՝ 200 մետր վազքատարածությունն անցնելով 22.21 վայրկյանում։ Այդ տարի Հռոմում անցկացվող Եվրոպայի առաջնությունում նա ոսկե մեդալների է արժանացել 100 և 200 մետր վազքատարածություններում, իսկ 4×100 մետր փոխանցավազքում նվաճել է բրոնզե մեդալ։
Իր վերջին օլիմպիական մեդալը Իրենա Շևինսկան վաստակել է 1978 թվականին Մոնրեալում անցկացված Օլիպիական խաղերի ժամանակ՝ առաջին տեղը գրավելով 400 մետր վազքատարածությունում։ Իսկ Եվրոպայի առաջնությանը նա վերջին անգամ մասնակցել է 1978 թվականին 32 տարեկան հասակում և բրոնզե մեդալներ է նվաճել 400 մետր վազքատարածությունում և 4×400 մետր փոխանցավազքում։
1998 թվականին նա դարձել է Օլիմպիական միջազգային կոմիտեի անդամ, իսկ 2004 թվականին՝ Լեհաստանի ատլետիկայի ֆեդերացիայի նախագահ։ 2005 թվականի օգոստոսի 3-ին նա ընտրվել է Ատլետիկայի ֆեդերացիաների միջազգային միության խորհրդի անդամ։
Իրենա Շևինսկան ընդգրկվել է Հրեա մարզիկների միջազգային Փառքի սրահում և Ատլետիկայի ֆեդերացիաների միջազգային միության փառքի սրահում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Իրենա Շևինսկա Archived 2014-11-01 at the Wayback Machine. - օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Իրենա Շևինսկան Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի կայքում