armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռիբեյրա Բրավա

Ռիբեյրա Բրավա (պորտ.՝ Ribeira Brava), ավան, որը գտնվում է Մադեյրա կղզու ծովափում, Մադեյրայի ինքնավար տարածաշրջանում (Պորտուգալիա), բանկչության թիվը՝ 5941 մարդ (2001)։ Համարվում է համանուն շրջանի (համայնքի) վարչական կենտրոն, տարածքը 65,10 կմ² եւ բնակչության 12 494 մարդ (2001)), հարավում ափերը ողողում են Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը, արևմուտքում սահմանակից է Պոնտա-Դու-Սոլ համայնքին, հյուսիսում Սան-Վիսենթի համայնքին և արևելքում Կամարա-Դի-Լոբուշ համայնքին։ Քաղաքի հեռավորությունը կղզու մայրաքաղաքից կազմում է 15 կմ²։
Նախկինում (մինչեւ Մադեյրայի  կանոնադրության հաստատումը, 1976 թ.) բնակավայրը կազմում Ֆուլշանսկի վարչական շրջանի կազմի մեջ։
Գյուղի հովանավորը համարվում է Սան Բենտոն (պորտ.՝ São Bento)
Գյուղի տոնը հունիսի 29-ին է։


== Պատմություն ==
Ռիբեյրա Բրավան կղզու հնագույն բնակավայրերից մեկն է։ Ձևավորվել է 15 - րդ դարի երկրորդ քառորդում, ինչպես կղզու տարբեր ժայրերի ճանապարհների խաչմերուկ։ Ավանը ձևավորվել է փոքր գետի գետաբերանում, որը պայմանականորեն կղզին բաժանում է երկու մասի։ Այդ մասի կարևորությունը կղզու համար և հողի բերրիությունը հանգեցրեց ավանի մեծացմանը։ Հիմնական զբաղմունքը եղել է շաքաեղեգի մշակումը։ 1904 - 1908 թվականներին կառուցվել է նավահանգիստ, դրա համար արևմտյան ժայռի մի մասը քանդել են։
Մունիցիպալիտետը ստեղծվել է 1914 թվականի մայիսի 6-ին։


== Ժողովրդագրություն ==


== Մունիցիպալիտետ ==
Մունիցիպալիտետի կազմի մեջ մտնում են հետևյալ շրջանները՝

Կամպանարիո (անգլ.՝ Campanário)
Ռիբերյա Բրավա (պորտ.՝ Ribeira Brava)
Սերրե - Դե - Ագուա (պորտ.՝ Serra de Água)
Թաբուա (պորտ.՝ Tabua)


== Տնտեսություն ==
Մունիցիպալիտետում գերակշռում են և գյուղատնտեսությունը և տուրիզմը։ Մեծ մասամբ լեռնոտ է, զարգացած է անասնապահությունը։
Տրանսպորտի հիմնական միջոցներն են ավտոբուսը և տաքսին։


== Զբոսաշրջություն ==
Զբոսաշրջիկները հիմնականում այցելում են «մատրիժ» կամ «Սան-Բենտու» (պորտ.՝ Igreja Matriz da Ribeira Brava), Մադերյայի Էնտոգրաֆիկանական թանգարան և ամրոց։ Թանգարանի շենքը առաջ պատկանել է կապիտան Լուիշ Գոնսալվեշ դա Սիլվային։ 1983 թվականի Մադերյայի կառավարությունը որոշեց այն դարձնել թանգարան։ Ներկայումս այստեղ կազմակերպվում են ժամանակավոր և մշտական ցուցահանդեսներ՝ նվիրված կղզու մշակույթին։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальная веб-страница муниципальной палаты Рибейра-Брава (պորտ.)
Фотогалерея Рибейра-Брава на Flickr
Վլադիմիր Հարությունյան (այլ կիրառումներ)

Վլադիմիր Հարությունյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Վլադիմիր Հարությունյան (գրող) (1931-2000),  հայ արձակագիր։
Վլադիմիր Միքայելի Հարությունյան (1940), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։
Վլադիմիր Լիպարիտի Հարությունյան (1957), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ։Վլադիմիր Վլադիմիրի Հարությունյան
Հայոց ցեղասպանության խաչքար (Մարսել)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության խաչքար (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության խաչքար, խաչքար Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքի «Սիդի-Բրահիմ» պուրակում։


== Պատմություն ==
Խաչքարը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին և տեղադրվել է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված բազմաթիվ միջոցառումների շրջանակներում։ Խաչքարը կանգեցվել է Մարսելի 4-րդ և 5-րդ շրջանների ղեկավարության, Մարսելի հայ համայնքի միասնական ջանքերով և Մարսելում ՀՀ գլխավոր հյուպատոսության աջակցությամբ։ Խաչքարի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Մարսելի 4-րդ և 5-րդ շրջանների սենատոր-քաղաքապետ Բրունո Ժիլը, Մարսելում ՀՀ հյուպատոս Սամվել Լալայանը, հայազգի փոխքաղաքապետ Արթուր Օհաննիսյանը, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչներ, ֆրանսիական և հայկական կազմակերպությունների նախագահներ, լրագրողներ, հայ համայնքի բազմաթիվ ներկայացուցիչներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուսայելյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

Մուսայելյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝

Մուսայելյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Շիրակի մարզի Մուսայելյան (Ախուրյան) գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Մուսայելյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Շիրակի մարզի Մուսայելյան (Աշոցք) գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Անդամանի հինդի

Անդամանի հինդի (Andaman Creole Hindi, Andaman Hindi), Անդամանի ու Նիկոբարյան կղզիների առևտրական լեզուն։ Այդ շրջանում որպես հարազատ լեզու խոսում են հատկապես Պորտ-Բլեր քաղաքում և մոտակա ավելի քան 40 գյուղերում։


== Արտաքին հղումներ ==
Անդամանի հինդի Ethnologue-ում


== Ծանոթագրություններ ==
Ազիլոնե Ամպաձա

Ազիլոնե Ամպաձա (ֆր.՝ Azilone-Ampaza), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Տարավո Օրնանո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A026։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 138 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 77 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 50-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 27-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 64,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 50,0 %)։ 50 աշխատունակ բնակիչներից 45-ը աշխատում էին (29 տղամարդ և 16 կին), անաշխատանք էին 5-ը (2 տղամարդ և 3 կին)։ 27 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 11-ը թոշակառու, 12-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։
2008 թվականին կոմունայում հաշվվել են 60 հարկատու տնտեսություններ, որտեղ ապրել է 124 մարդ։ Միջին եկամուտը մեկ մարդու հաշվով կազմել է 12 568 եվրո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Ազիլոնե Ամպաձայի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
«Ազիլոնե Ամպաձա» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-12-ին։ Վերցված է 2013-02-10
Լոկառնոյի պայմանագրեր (1925)

Լոկառնոյի պայմանագրեր, Գերմանիայի արևմտյան սահմանների երաշխիքի և իրավարարության վերաբերյալ պայմանագրեր, նախաստորագրվել են Լոկառնոյի (Շվեյցարիա) կոնֆերանսում հոկտեմբերի 16-ին և ստորագրվել՝ Լոնդոնում՝ դեկտեմբերի 1-ին։ Գլխավոր փաստաթուղթը Գերմանիայի, Բելգիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև կնքված Հռենոսյան երաշխիքային պակտն էր։ 
Նախատեսվում էր պահպանել տարածքային ստատուս քվոն (ներառյալ Հռենոսի ապառազմականացված գոտին) և ապահովել գերմանա-ֆրանսիական ու գերմանա-բելգիական սահմանների անձեռնմխելիությունը։ Իրավարարության (արբիտրաժի) վերաբերյալ պայմանագրերը, որ Գերմանիան կնքել էր Լեհաստանի և Չեխոսլովակիայի հետ, ինչպես նաև ֆրանս-լեհական ու ֆրանս-չեխոսլովակյան պայմանագրերը, թեպետ լրացնում էին այդ պակտը, սակայն արևելյան սահմանների անխախտության իրական երաշխիքներ չէին ստեղծում։ 
Լոկառնոյի պայմանագրերը որոշակիորեն թուլացնում էին Ֆրանսիայի արզմ. և քաղաքական դիրքերը Եվրոպայում, քանի որ նրա հիմնական թշնամին՝ Գերմանիան, այլևս դիտվում էր «իրավահավասար կողմ» և մշտական տեղ էր ստանում Ազգերի լիգայի խորհրդում որպես մեծ տերություն։ 
1936 թվականի մարտին Ֆաշիստական Գերմանիան միակողմանիորեն լուծեց Լոկառնոյի պայմանագրեր և զորք մտցրեց Հռենոսի ապառազմականացված գոտին։
Գոհանամ (լեռ, Անտիպոնտոս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոհանամ (այլ կիրառումներ)Գոհանամ, Կոհանամ, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, նրա հյուսիսարևմտյան կողմում՝ Գոհանամ լեռնաշղթայում, վերջինիս ամենաբարձր գագաթներից մեկը։ Ունի 2400 մետր բարձրություն։ Սրա մոտակայքում են գտնվում Մանեա Այրք կամ Սուրբ Լուսավորիչ և Ավագ վանք կամ Սուրբ Թադեոս ու Սուրբ Բարդուղիմեոս վանքերը։ Գրականության մեջ շատ հաճախ Գոհանամը նույնացվում է Սեպուհ լեռան հետ, որը ճիշտ չէ։ Գոհանամ անվան առաջացումը կապվում է Նոյի առասպելի հետ։ Ըստ դրա Նոյը իբր առաջին անգամ այստեղ է հանդիպել ցամաքի և ուրախացած գոհություն է մաղթել Աստծուն, որից և լեռան անունը իբր կոչվել է Գոհանամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլխովիկի (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Օլխովիկի (ռուս.՝ Ольховики), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր  մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հենրի Անդերթոն

Հենրի Անդերթոն (անգլ.՝ Henry Anderton, 1630[…], Անգլիա - մոտ 1667, Լոնդոն, Անգլիայի թագավորություն), 17-րդ դարի անգլիացի նկարիչ-դիմանկարիչ, դիցաբանական բնանկարների նկարիչ։ Աշխատանքային հիմնական գործունեությունը ծավալել է 1650-1660-ական թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Հենրի Անդերթոնը ծնվել է 1630 թվականին Լոնդոնում։ Նա Ռոբերտ Սթրիթերի (1621-1679)՝ արքունի աշխարհահռչակ նկարչի աշակերտն է եղել։
Նկարիչը, ինչպես նաև իր խորհրդատու-ուսուցիչը հիմնականում վրձնում էին պատմադիցաբանական  սյուժեով կտավներ, ինչպես նաև բնապատկերներ։ Սակայն ամենից շատ Անդերթոնը հայտնի է որպես դիմանկարի վարպետ։


== Կարիերա ==
Հենրի Անդերթոնը կատարելագործվելու նպատակով մեկնել է Իտալիա։ Հետո հրավեր է ստանում հայրենի արքունիքից։ Դիմանկարչության ասպարեզում հաջողություններ արձանագրելու շնորհիվ նկարչին պալատ է հրավիրում Չարլզ II Ստյուարտ թագավորը՝ որպես պալատական նկարիչ։ Անդերթոնին պատվերներ էին տալիս նաև արքայի ընտանիքի անդամները։
Նկարիչ Հենրի Անդերթոնը ապրել է կնոջ՝ Դորոթիի հետ Լոնդոնի կենտրոնում գտնվող Սենթ Ջայլզ ծխական համայնքում։ Նկարիչը մահացել է վաղ տարիքում՝ Դորոթիին որբևայրի թողնելով։ Անդերթոնը մահկանացուն կնքել է 1667 թվականի հոկտեմբերի 8-ից 21-ը ընկած ժամանակահատվածում։ Նկարչի մարմինն ամփոփված է Սուրբ Էդիգիա եկեղեցու «բանաստեղծների գերեզմանոցում»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Walpole, Anecdotes of Painting; Nagler, Künstler-Lexicon, ed. 1872
Füssli, Allgemeines Künstler-Lexicon; Redgrave, Century of Painters, 2 vols., and Dictionary of Painters of the English School
Bryan, Dictionary of Painters, 2 vols. 1816
S.D.U.K. Biographical Dict.;
De Piles, Art of Painting, from the French, with an Essay towards an English School, 1706.


== Արտաքին հղումներ ==
Henry Anderton (Artnet)
Portrait of a lady (oil on canvas)
Живописные работы Генри Андертона на сайте корпорации BBC
Սիբիլլա Նորմանդացի

Սիբիլլա Նորմանդացի (մոտ 1092, Domfront - հուլիսի 12, 1122 կամ հուլիսի 13, 1122, Kenmore), Շոտլանդիայի թագուհի։
Ալեքսանդր I–ի կինը։
Սիբիլլան Անգլիայի թագավոր Հենրի I–ի և վերջինիս սիրուհի Ալսեստերի լեդի Սիբիլլա Քորբեթի (ծնվ․ 1077 թ․ Ալսեստերում, Վորվիքշայրում, մահ․1157 թ․ հետո) առաջին երեխան էր։ Նրա մայրական պապիկը Ալսեստերի Ռոբերտ Քորբեթն էր՝  Քորբեթ ընտանիքի ներկայացուցիչ։ Սիբիլլան ծնվել է մոտավորապես 1092 թվականին Նորմանդիայի Դոմֆրոնտ դեպարտամենտում։ Մոտավորապես 1107 թվականին Սիբիլլան ամուսնացել է Շոտլանդիայի թագավոր Ալեքսանդր I-ի հետ։ Ամուսնությունն անպտուղ էր։ Ամուսնական արարողությունը կարող է տեղի ունեցած լինել կա՛մ 1107 թվականին, կա՛մ 1114 թվականին։
Ուիլյամ Մալմեզբերիի ժամանակագրությունը քննադատել է Սիբիլլային, բայց վկայությունը հակադարձել է, որ Ալեքսանդրն ու Սիբիլլան նվիրված, բայց  անզավակ զույգ էին, և Սիբիլլան  ուշադրության արժանի աստվածավախություն է ունեցել։ Սիբիլլան մահացել է չպարզված հանգամանքներում Էյլիան նամ Բանում (Քենմոր, լոք Թեյի վրա) 1122 թվականի հուլիսին և հուղարկավորվել Դանֆերմլայն վանքում։ Ալեքսանդրը կրկին չի ամուսնացել, և Վալտեր Բոուերը գրել է, որ նա այդտեղ հիմնադրել է ավգուստինյան մենաստան ի հիշատակ Սիբիլլայի և քայլեր  ձեռնարկել նրան սրբադասելու համար։ Հուղարկավորվել է Ֆայֆի Դանֆերմլայն վանքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերյոզովկա (գյուղ, Բուգուլմինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերյոզովկաԲերյոզովկա (ռուս.՝ Берёзовка), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Բուգուլմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2000 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 627 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աշնանային ձկնորսություն

Աշնանային ձկնորսություն (ռուս.՝ Осенняя рыбалка), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1968 թվականին, ռեժիսոր Ալլա Գրաչյովայի կողմից, ըստ Սերգեյ Կոզլովի հեքիաթի։
Լիրիկական պատմությունն այն մասին է, թե ինչպես են արջուկները ձկնորսության ժամանակ բռնում ու երկինք ուղարկում արևը, աստղերն ու Լուսինը։
Մուլտֆիլմը թողարկվել է երկու լեզվով` ռուսերեն և ուկրաիներեն։


== Սյուժե ==
Երկու արջուկներ որոշում են աշնանը վերջին անգամ ձուկ բռնել չորացրած ոլոռով։ Հանկարծ նրանցից մեկը բռնում է և դուրս է հանում ջրից... Լուսինը, որը թռչում է և տեղավորվում երեկոյան երկնքում։ Նրան հետևելով՝ երկրորդ արջուկը դուրս է հանում մի աստղ, որը նույնպես թռչում է օդում և հաստատվում է երկնքում։
Այսպիսի անսպասելի որսիս ուրախացած արջուկներն սկսում են իրար հետևից բռնել աստղերը, մինչև որ աստղերով են լցնում ամբողջ գիշերային երկինքը։ Բայց խայծի ոլոռն էլ վերջանում է։
Որոշելով օգտագործել թխկու տերևը խայծի համար` արջուկները դուրս են հանում... Արևը։ Գիշերն անցնում է, առավոտ է գալիս, բայց արջուկներն այդպես էլ ձուկ չեն բռնում։


== Հեղինակներ ==
Սցենարի հեղինակ` Սերգեյ Կոզլով
Ռեժիսոր` Ալլա Գրաչյովա
Նկարիչ բեմադրող` Նիկոլայ Չուրիլով
Կոմպոզիտոր` Լ. Դիչկո
Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Կոնստանտին Չիկին, Նինա Չուրիլովա, Էֆրեմ Պրուժանսկի
Օպերատոր` Ս. Նիկիֆորով
Հնչյունային օպերատոր` Իգոր Պոգոն
Խմբագիր` Սվետլանա Կուցենկո
Օգնականներ` Ռ. Լումելսկայա, Գ. Բաբենկո, Յու. Սրեբնիցկայա, Է. Պերետյատկո, Ա. Տիշչենկո, Վ. Տարանովա, Լ. Դրագան
Նկարահանող խմբի տնօրեն` Իվան Մազելա


== Թողարկում ==
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է «Թևքիկ» հավաքածուի մեջ, դիստրիբյուտոր` «Մաստեր Թեյթ»։


== Տես. նաև ==
1975 թվական` Ինչպես ոզնին ու արջուկը դիմավորեցին Նոր տարին


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Козлов С. Г. Поросёнок в колючей шубке и другие сказки. — АСТ, 2005. — 40 с. — (Сказки-мультфильмы). — 10 000 экз. — ISBN 5-17-031586-4 Сказка «Осенняя рыбалка», стр. 9
Կյանքի արմատ

Կյանքի արմատ, ժենշեն, ջնսան, ջանսան (չինարեն՝ կյանքի արմատ, բառացի՝ մարդ-արմատ) (լատ.՝ Panax), արալիազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույս։ Ձմեռող օրգանները արմատն ու կոճղարմատն են։ Արմատը առանցքային է, թույլ ճյուղավորված, մսալի, սպիտակամոխրագույն կամ դեղնավուն։ Ցողունը կանգուն է, մոտ 50 սմ, գագաթնային մասում՝ տերևների (3—5) վարդակով։ Տերևները երկարակոթուն են, բարդ մատնաձև, սղոցաեզր։ Ծաղկաբույլը հովանոց է՝ 15—20 մանր, դեղնասպիտակավուն, երկսեռ ծաղիկներով։ Պտուղը վառ կարմրավուն կորիզապտուղ է։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտուղները հասունանում են օգոստոսին։ Վայրի Կյանքի արմատը հազվագյուտ, ռելիկտային բույս է։ Հանդիպում է Ռուսաստանում, Չինաստանում և Կորեայում։ Աճում է առավելապես լայնատերև-փշատերև անտառներում, փուխր, հումուսով հարուստ հողերում։ Վայրի Կյանքի արմատը դանդաղ է աճում և զարգանում։ Ապրում է 100 տարի։ Արմատի կշիռը 50—400 գ է։ Դեղաբույս է։ Արմատի պատրաստուկները սպիրտային թուրմերի, փոշու կամ հաբերի ձևով կիրառվում են հիպոտոնիայի, հոգնածության, գերհոգնածության, նևրասթենիայի դեպքերում՝ որպես տոնուսը բարձրացնող միջոց։ Կյանքի արմատը արագ է աճում, տալիս է հզոր արմատներ։ Կյանքի արմատին լիարժեք փոխարինող է հեռավորարևելյան էլեուտերոկոկ բույսը։ Հայաստանում արհեստական պայմաններում աճեցնում են Կյանքի արմատ։
1788 թվականին հնդկահայ հասարակական գործիչ Շահամիր Շահամիրյանի կողմից հրատարակած Հայաստանի սահամանդրաության նախագծում՝ Որոգայթ փառացում, 502-րդ հոդվածի համաձայն «ով որ շնորհ ունենա մեր Հայաստան երկրում վերականգնել կարմիր որդանը... գտնել անտառի արմատ, այսինքն՝ ջնսան...մեկ անգամ միայն Հայոց տան կողմից պետք է շնորհի արժանանա, այսինքն՝ 10.000 արծաթ դահեկան»։


== Ծանոթագրություններ ==
Տետիևի շրջան

Տետիևի շրջան (ուկրաիներեն՝ Тетіївський район), շրջան Ուկրաինայի Կիևի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տետիև։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 758 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 37866 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 49,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Գյավուրդաղի լեռնաշղթա

Գյավուրդաղի լեռներ, լեռներ Անտիպոնտական լեռնահամակարգի արևելյան հատվածում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սմիդովիչի շրջան

Սմիդովիչի շրջան (ռուս.՝ Смидовичский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Հրեական ինքնավար մարզում։
Ստեղծվել է 1934 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սմիդովիչ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 5900 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 27766 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,71 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Սերեդչիխա (Օբի վտակ)

Սերեդչիխա (ռուս.՝ Середчиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օբ գետի ձախ ափով՝ 3368 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200512115200001519
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115200151
Ավազանի կոդը - 13.01.02.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սասովո (այլ կիրառումներ)

Սասովո, կարող է վերաբերել՝

Սասովո - գյուղ, Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում
Սասովո - գյուղ, Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Տյաչևի շրջանում
Մարմանդ (այլ կիրառումներ)

Մարմանդ, կարող է վերաբերել՝

Մարմանդ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառակում
Մարմանդ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում
Սադկի (գյուղ, Սումիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍադկիՍադկի (ուկրաիներեն՝ Садки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սադկի գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ստոյանկա Մուտաֆովա

Ստոյանկա Մուտաֆովա (ծնված Ստոյանա Մարիա Կոստանտինովա Մուտաֆովա, փետրվարի 2, 1922(1922-02-02), Սոֆիա, Բուլղարիայի թագավորություն - դեկտեմբերի 6, 2019(2019-12-06), Military Medical Academy, Բուլղարիա), բուլղարացի հայտնի դերասանուհի։ Իր կարիերայի ընթացքում խաղացել է ավելի քան 53 բեմադրություններում և նկարահանվել՝ շուրջ 25 ֆիլմերում։
Տիկին տարերային աղետ և Բուլղարական թագավորական կոմեդիա ներկայացումների համար նա հավակնում է գրանցվել Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես ամենաերկար պրոֆեսիոնալ կարիերա ունեցող դերասանուհի։ 2016 թվականին 94 տարեկան հասակում նա հյուրախաղերով հանդես է եկել Միացյալ Նահանգներում, Կանադայում, Նիդեռլանդներում, Շվեյցարիայում, Մեծ Բրիտանիայում և Գերմանիայում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1922 թվականի փետրվարի 2-ին Սոֆիայում։ Նրա հայրը Կոստանտին Մուտաֆովը եղել է Իվան Վազովի անվան ազգային թատրոնի դրամատուրգ։ 1941 թվականին ավարտել է Սոֆիայի առաջին իգական գիմնազիան։ Ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի դասական լեզվաբանության բաժինը։ 1946- 1947 թվականներին սովորել է դերասանական վարպետություն Իվան Վազովի անվան ազգային թատրոնում, իսկ 1947- 1949 թվականներին Պրահայի արվեստների ակադեմիայի թատերական բաժնում։ 1949- 1956 թվականներին հանդես է եկել հայրենի թատրոնի բեմում։ Եղել է «Ալեկո Կոստանտինով» թատրոնի հիմնադիրներից մեկը, որտեղ հանդես է եկել 1957- 1991 թվականներին։ 1991 թվականից հանդես է գալիս Բուրգասի «Ադրիանա Բուդեվսկա» թատրոնում։
2005 թվականին խաղացել է Գեորգի Կալոյանչևի հետ՝ «Աստղագնացները» պիեսում։


=== Անձնական կյանք ===
Ստոյանկա Մուտաֆովան ամուսնացել է երեք անգամ։ Չեխ ռեժիսոր Ռոբերտ Ռոզների հետ ամուսնացել է 1946 թվականին։ Երկրորդ անգամ ամուսնացել է լրագրող և թարգմանիչ Լեոնիդ Գրուբեշլիևի հետ, որից ունեցել է դուստր` Մարիա Գրուբեշլիևա։ Նրա երրորդ ամուսինը եղել է դերասան Նեյչո Պոպովը։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ


== Պատմություն ==
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ստեղծվել է Սերգեյ Սմբատյանի կողմից, որը նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորն է մինչ օրս։ Իր գոյության սկզբից ի վեր` նվագախումբը մեկ հարկի տակ հավաքել է դասական երաժշտության նվիրյալների, որոնց մշտապես միավորել է Հայաստանում մշակութային իրազեկության ընդլայնման և դասական  երաժշտության զորությամբ մարդկանց ներաշխարհի հոգևոր կատարելագործման առաքելությանը։ Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը հանդես է գալիս հարուստ ու բազմազան երկացանկով, ինչպես նաև տարբեր ժանրեր ու կատարողական ձևաչափեր ընդգրկող տարեկան ավելի քան 50 համերգով։


== Համագործակցություն ==
Նվագախումբը բազմաթիվ առիթներով համագործակցել է աշխարհահռչակ կոմպո-զիտորներ Քշիշտոֆ Պենդերեցկու, Սըր Կառլ Ջենքինսի, Գիյա Կանչելիի, Տիգրան Մանսուրյանի, ինչպես նաև շատ մեծանուն մենակատարների հետ։ Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը բազմամյա բարեկամական հարաբերություններ ունի համաշխարհային մեծության երաժիշտների հետ, որոնց թվում՝ Վալերի Գերգիևը, Վլադիմիր Սպիվակովը, Մաքսիմ Վենգերովը, Դենիս Մացուևը, Վադիմ Ռեպինը, Վահագն Պապյանը, Բորիս Բերեզովսկին, Զախար Բրոնը և ուրիշներ։
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը Սերգեյ Սմբատյանի ղեկավարությամբ հյուրընկալվել է շատ հեղինակավոր համերգասրահներում, որոնց թվում՝ Փարիզի «Օպերա Գարնիեում», Բեռլինի «Կոնցերտհաուզում», Հաագայի «Դոկտոր Անտոն Ֆիլիփսզալում», Մոսկվայի «Չայկովսկու համերգասրահում» և Կոնսերվատորիայի մեծ դահլիճում, Բրյուսելի «Գեղեցիկ արվեստների պալատում», Համբուրգի «Էլբֆիլհարմոնիում», Մադրիդի թագավորական թատրոնում, Դուբայի օպերայում և այլուր։
2020 թվականը առանձնահատուկ էջ դարձավ Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի պատմության մեջ՝  հանրահայտ ջութակահար և նվագախմբի ռեզիդենտ արտիստ Մաքսիմ Վենգերովի հետ ունեցած Եվրոպական համերգային տուրի շնորհիվ, որի ընթացքում նրանք փայլուն ելույթներ են ունեցել Բեռլինի ֆիլհարմոնիայի, Վիեննայի «Մուզիքֆեղայնի», Լոնդոնի «Բարբիքան սենթրի», Պրահայի «Դվորժակի համերգասրահի», Զալցբուրգի Փառատոնային մեծ համերգասրահի, Մյունխենի «Ֆիլարմոնի Գասթայգի», Շտուտգարտի «Լիդեհալլեի», Մոսկվայի «Զարյադյե» համերգասրահի բեմերում։
Հայաստանում և արտերկրում ունեցած համերգային լայնածավալ գործունեությունից զատ՝ ՀՊՍ նվագախումբը նաև մեծապես ճանաչված և գնահատված է Հայաստանի երիտասարդների կրթության գործում իր աստիճանաբար ընդլայնվող դերի համար։ 2018 թվականից սկսած՝ «ԴասA» կրթամշակութային ծրագրի շրջանակում ՀՊՍ նվագախումբը Սերգեյ Սմբատյանի գլխավորությամբ դասական երաժշտության հանդեպ հետաքրքրություն և համակրանք է բռնկում Հայաստանի ավագ դպրոցների աշակերտների մեջ։ Սա նպատակ ունի խթանել առավել ընդարձակ մի շարժում՝ ուղղված երիտասարդ սերնդի շրջանում դասական երաժշտության մասին վեհ պատկերացումների և երաժշտական բարձր ճաշակի ձևավորմանը։
ՀՊՍ նվագախմբի մի շարք ելույթներ հեռարձակվել են Medici.tv, Euronews, and Classic.fm մեդիահարթակներում։ 2019թ. «Mezzo» հեռուստաընկերության կողմից թողարկվել է վավերագրական ֆիլմ՝ նվիրված Սերգեյ Սմբատյանին և նվագախմբի պատմությանը։
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը համաշխարհային երաժշտասերների լայն շրջանակներին ներկայացված է Only Stage ընկերության կողմից։


== Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր ==
Սերգեյ Սմբատյան


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլսկոե (գյուղ, Զավոդսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլսկոեՆիկոլսկոե (ռուս.՝ Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (131201-131300)

Աստերոիդների ցանկ (131101-131200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (131301-131400)
 Աստերոիդների ցանկ (131101-131200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (131301-131400)
Այն Իսայի շրջան

Այն Իսայի շրջան (արաբ․՝ ناحية عين عيسى‎‎), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսում՝ ալ-Ռակկայի մարզում։ Հանդիսանում է Թել Աբյադի գավառի երեք շրջաններից մեկը։ Կենտրոնն է Այն Իսա քաղաքը։
2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 40,912 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա թաղամասերը կազմում են 1,195.74 քառ.կմ տարածք։


== Ծանոթագրություններ ==
Doves

Doves, անգլիական ալտերնատիվ ռոք խումբ Չեշիրից։ Խմբի կազմում են երկվորյակ եղբայրներ Ջեզ Ուիլյամսը (կիթառ, վոկալ), Էնդի Ուիլյամսը (թմբուկ, վոկալ) և Ջիմի Գուդվինը (բաս, վոկալ, կիթառ)։


== Պատմություն ==


=== Sub Sub (1989—1996) ===
Doves-ի պատմությունը սկսվում է 1989 թվականից, Sub Sub խմբի անդամները՝ Ջեզ և Էնդի Ուիլիամսները, և իրենց համադասարանցի Ջիմի Գուդվինը։ Եռյակը նվագում էր մեդչեստր ոճում, 1993 թվականին նրանց՝ Ain't No Love(Ain' No Use) սինգլը UK Singles Chart-ում զբաղեցնում է երրորդ հորիզոնականը։
1994 թվականի սեպտեմբերին Sub Sub-ը թողարկում է իրենց դեբյուտային՝ Full Fathom Five ալբոմը, խմբի գոյությունն ընդհատվում է։ Եղբայրների ծննդյան օրը ստուդիայում հրդեհ է բռնկվում, այրվում են երկրորդ ալբոմի բոլոր նյութերը։ Դրանից հետո Sub Sub-ը ընդհատում էր գործունեությունը և 2 տարի անց ստեղծվում է Doves խումբը։


== Խմբի կազմը ==
Ջիմի Գուդվին (անգլ.՝ Jimi Goodwin) — վոկալ, բաս
Ջեզ Ուիլիամս (անգլ.՝ Jez Williams) — կիթառ
Անդի Ուիլիամս (անգլ.՝ Andy Williams) — հարվածային


== Սկավառակագրություն ==
Lost Souls (2000)
The Last Broadcast (2002)
Some Cities (2005)
Kingdom Of Rust (2009)
The Places Between : The Best Of Doves (2010)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Doves-ի վերջին նորություններ
Բոլթոն Ուոնդերերս

Բոլթոն Ուոնդերերս, անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ, որ մասնակցում էր Պրեմիեր լիգային։ Հիմնվել է Բոլթոն քաղաքում, որ ներկայումս ներառված է Մանչեսթեր քաղաքի կազմում։


== Աղբյուրներ ==
Սոլ Փերլմութեր

Սոլ Փերլմութեր (անգլ.՝ Saul Perlmutter, սեպտեմբերի 22, 1959(1959-09-22), Շամփեյն, Շամպեյն շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի աստղաֆիզիկոս, 2011 թվականի ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (Բրայան Շմիդտի և Ադամ Ռիսի հետ միասին) «հեռավոր գերնոր աստղերի դիտարկման միջոցով տիեզերքի արագացված ընդլայնումը» հայտնաբերելու համար։ Փիլիսոփայության դոկտոր (1986), Բերքլիի համալսարանի պրոֆեսոր և Լոուրենսի անվան Բերքլիի ազգային լաբորատորիայի անդամ, ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի (2002) և Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության (2014) անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հրեական ընտանիքում, քիմիկոս-ինժեների և մոլեկուլային կենսաբանի, հետագայում՝ Փենսիլվանիայի համալսարանի պրոֆեսոր Դանիել Փերլմութերի և սոցիալական աշխատող, Թեմփլի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆելիս Դևիդսոն Փերլմութերի երեք երեխաներից մեկն էր։ Նրա մորական պապը՝ իդիշիստ Սամուել Դևիդսոնը (1903-1989), 1919 թվականին Բեսարաբիայի Ֆլորեշտի քաղաքից (ներկայումս՝ Մոլդովա) ներգաղթել է Կանադա (իսկ ավելի ուշ կնոջ՝ Չայկա Նյումանի հետ՝ Նյու Յորք)։ Փերլմութերը մեծացել է Ֆիլադելֆիայի Մաունթ Էյրի թաղամասում, որտեղ հաճախել է «Greene Street Friends» և «Germantown Friends» դպրոցներ, և նաև ուսումնասիրել է իդիշ ու հրեական մշակույթը աշխարհիկ հրեական ժողովրդական դպրոցում (ֆոլկշուլ)։
1981 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Հարվարդի համալսարանը։ 1986 թվականին Փերլմութերը Բերքլիի համալսարանում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի գիտական աստիճան։ Նրա ատենախոսությունը, որը ղեկավարում էր Ռիչարդ Մյուլերը, նվիրված էր Նեմեսիսի դերի համար թեկնածու-օբյեկտների հայտնաբերման խնդրին։ Փերլմութերը ներկայումս ղեկավարում է Լոուրենսի անվան Բերքլիի ազգային լաբորատորիայում գտնվող «Գերնոր տիեզերագնացության նախագիծը» (անգլ.՝ Supernova Cosmology Project): Նրա խումբը Բրայան Շմիդտի խմբի հետ միասին ապացուցել է Տիեզերքի արագացված  ընդարձակման գոյությունը։ Հայտնագործությունը «Science» ամսագրի կողմից ճանաչվել է «Տարվա բեկում»։ Փերլմութերը նաև SNAP ծրագրի ղեկավարն է։
Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի (2007), Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերության (2000), Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիայի (2003) իսկական անդամ։
Գիտնականի անունով է կոչվում Perlmutter սուպերհամակարգիչը։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
2002 — Էռնեստ Օռլանդո Լոուրենսի մրցանակ ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարություն
2003 — Կալիֆորնիայի տարվա գիտնական
2005 — Ջոն Սքոթի մեդալ
2005 — Պադուայի մրցանակ
2006 — Շաոյի մրցանակ աստղագիտության բնագավառում
2006 — Ֆելտրինելի մրցանակ
2007 — Գրուբերի տիեզերագիտության մրցանակ
2009 — Դիքսոնի մրցանակ
2011 — Ալբերտ Այնշտայնի մեդալ` Ադամ Ռիսի հետ միասին
2011 — Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (Բրայան Շմիդտի և Ադամ Ռիսի հետ միասին)
2015 — Հիմնարար ֆիզիկայի մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Saul Perlmutter Nobel Lecture: Measuring the acceleration of the cosmic expansion using supernovae(անգլ.) // Rev. Mod. Phys.. — 2012. — Т. 84. — С. 1127—1149. — 


== Արտաքին հղումներ ==
«Saul Perlmutter» (անգլերեն)։ physics @ berkeley։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-16-ին։ Վերցված է 2011-10-04
Զավեն Տիգրան

Զավեն Տիգրան (Չուքասզյան) (1874, Սեբաստիա - 1938, Սիբիր, ԽՍՀՄ), հայազգի գրող, հրապարակախոս, հրատարակիչ, ազգային-քաղաքական գործիչ, թուրքական լծի դեմ ազատագրական շարժման ղեկավար։ 
Սովորել է Կոստանդնուպոլսի Կեդրոնական վարժարանում, որն ավարտել է 1895 թվականին, ապա Փարիզի և Ժնևի  համալսարաններում։ Ժնևում, որը շատ արտաքսված ռուսների, հրեաների, լեհերի, բուլղարացիների և մակեդոնացիների, ինչպես նաև հայերի սիրված վայրն էր, հանդիպել է արևելյան հարցի տեսաբանների։ Ակտիվորեն հանդես է եկել հայերի իրավունքների պաշտպանությամբ և Արևմտյան Հայաստանում բարեփոխումներ անցկացնելու օգտին։    
1903-1908 թվականներին աշխատել է Թիֆլիսի պարբերականներում։ 1905 թվականին աշխատակցել է «Մուրճ» ամսագրին։ 1906 թվականին հիմնել է «Երկրի ձայն» պարբերականը, որը բարձր գնահատանքի է արժանացել որպես հայկական սոցիալիզմի կարևոր մաս։ 1908 թվականին ֆինանսական միջոցները սպառվել են, և նա սկսել է հոդվածներ սղագրել տարբեր պարբերականներում, հատկապես ֆրանսիական մամուլում տարբեր մականուններով (Eliminor , Taparik և այլն)։ 1908 թվականին «Գեղարվեստ» պարբերականում (խմբագիր՝ Գարեգին Լևոնյան) լույս է տեսել նրա «Թուրք բանաստեղծություն» հոդվածների շարքը։   
Ավելի ուշ նա Հրանտ Նազարյանցի հետ վերադարձել է Պոլիս, հիմնել «Սուրհանդակ» պարբերականը, հետո՝ 1918-1920 թվականներին, եղել է «Ժողովուրդ» օրաթերթի տնօրենը և իր հոդվածներում դատապարտել է հայերի ցեղասպանությունը կազմակերպած թուրքական կառավարող շրջաններին։ Այս առումով նա փորձել է հայության ձայնը հասցնել միջազգային հանրությանը, ներկայացնել Թուրքիայում հայերի կացության վերաբերյալ ճշմարտությունը, պահանջել դատապարտել հայ ժողովրդի ողբերգության մեղավորներին։ Նա փորձել է ներկայացնել, որ պայքարը պետք է լինի ոչ թե ազգայնական, այլ քաղաքական և սոցիալական։ Հենց այդ համոզմունքով նա փորձել է համագործակցել թուրքական առաջադեմ կուսակցությունների հետ, ինչը նրան չի հաջողվել։ 
Ելնելով Օսմանյան կայսրությունն ապակենտրոնացնելու սկզբունքից՝ Զավենը գտնում էր, որ այդ հարցում հայերի և արաբների շահերը համընկնում են, և նրանք պետք է միավորեն իրենց ուժերը։ 1913 թվականին կայացած արաբական առաջին կոնգրեսում արտասանած ճառում Զավենը ընդգծել է, որ «Մեր հայ եղբայրների դրությունը նման է մեր դրությանը։ Նրանք այնպիսի մարդիկ են, ինչպես մենք, ... նրանք մտածում են այնպես, ինչպես մենք, նրանք պահանջում են ինչպես մենք։ Եվ մենք հաջողություն ենք ցանկանում ինչպես մեզ, այնպես էլ նրանց։ Եվ մենք միասնական ենք Օսմանյան կայսրության ապակենտրոնացման պահանջում»։
Քեմալականների՝ իշխանության գալուց հետո նա տեղափոխվել է Փարիզ, Լյուսեն Ալֆրեդ անունով փորձել է մտել ֆրանսիական կոմունիստական կուսակցության շարքերը՝ ստեղծելով ֆրանսիացի և ֆրանսահայ գրական համայնքի հետ լայն կապեր, բայց մերժվել է։ Նա կապեր է հաստատել հասարակական-քաղաքական և մշակութային գործիչների հետ, մասնավորապես, Անրի Բարբյուսի հետ։ 1933 թվականին նա տեղափոխվել է Խորհրդային Հայաստան՝ քաղաքական և մշակութային  գործունեություն ծավալելու համար։ Սակայն Զավեն Տիգրանին սպասվում էր նույնը, ինչ Զապել Եսայանը․ նա դարձլ է ստալինյան զտումների զոհ։ Հայաստանի կոմունիստական կուսակցությունը նույնպես մերժել է նրան կուսակցության մեջ ընդգրկել։ Բանտարկվել է լրտեսության մեղադրանքով 1937 թվականի հունիսի 26-ին և մեկ տարի անց՝ 1938 թվականի նոյեմբերի 20-ին գնդակահարվել։


== Ծանոթագրություններ ==
Հուլիսի 6

Հուլիսի 6, տարվա 187-րդ (նահանջ տարիներին՝ 188-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 178 օր։


== Դեպքեր ==
1189 - Ռիչարդ Առյուծասիրտը դառնում է Անգլիայի թագավոր
1415 - Յան Հուսին այրում են խարույկի վրա
1535 - Թոմաս Մորը ենթարկվում է մահապատժի
1785 - դոլլարը դառնում է ԱՄՆ դրամական միավոր
1947 - Սովետական Միությունում սկսվում է ԱԿ-47 ինքնաձիգի արտադրությունը
1957՝
Ալթեա Գիբսոնը Althea Gibson դառնում է Ուիմբլդոնի մրցաշարում հաղթած առաջին սևամորթ մարզիկը
Առաջին անգամ հանդիպում են Ջոն Լենոնն ու Փոլ Մաքքարթնին
1964 - Մալավիում հռչակվում է անկախություն Միացյալ Թագավորությունից
1973 - Նյու Յորքում բացվեց Համաշխարհային առևտրի կենտրոնը
1975 - Կոմորյան Կղզիներն անկախություն են ստանում Ֆրանսիայից
2013 - Քվեբեկում բենզինատար գնացքի պայթելուց զոհվում է 47 մարդ և ավերվում է Լաք Մեգանթիք գյուղի 30 տուն


=== Պատերազմներ ===
1630 - Երեսնամյա պատերազմ. Շվեդների 4000-անոց զորքն ափ է իջնում Գերմանիայում
1995 - Բոսնիական պատերազմ. Ռատկո Մլադիչի սերբական զորքերը Սրեբրենիցայում կոտորում են ավելի քան 8000 բոսնիացի


== Ծնունդներ ==
1820 - Ղևոնդ Ալիշան, հայ մեծանուն բանաստեղծ, բանասեր, պատմաբան, աշխարհագրագետ, թարգմանիչ, ՎենետիկիՄխիթարյան միաբանության անդամ (մ. 1901)
1850 - Նիկոլայ I, ռուս կայսր
1865 - Էմիլ Ժակ-Դալկրոզ Émile Jacques-Dalcroze շվեյցարացի կոմպոզիտոր
1886 - Մարկ Բլոկ Marc Bloch ֆրանսիացի պատմաբան
1879 - Ագրիպինա Վահանովա, բալերինա
1888 - Գրիգոր Չուբարյան, հայ իրավաբան, հասարակական, քաղաքական գործիչ
1907 - Ֆրիդա Կալո Frida Kahlo մեքսիկացի նկարչուհի
1940 - Նուրսուլթան Նազարբաև Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Ղազախստանի 1-ին նախագահը
1946 - Ջորջ Ուոքեր Բուշ George W. Bush կրտսեր ԱՄՆ-ի 43-րդ նախագահ
1946 - Սիլվեստր Ստալոնե, ամերիկացի ճանաչված դերասան
1951 - Ջեֆրի Ռաշ Geoffrey Rush ավստրալիացի դերասան և արտադրող
1961 - Ջիվան Աբրահամյան, Հայաստանի ազգային հերոս
1970 - Մելիքսեթ Խաչիյան ամերիկահայ շախմատիստ
1975 - Ֆիֆթի Սենթ, ամերիկացի ռեփեր
1980 - Պաու Գասոլ, իսպանացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ


== Մահեր ==
1415 - Յան Հուս Jan Hus չեխերի ազգային հերոս
1533 - Լուդովիկո Արիոստո Ludovico Ariosto իտալացի բանաստեղծ
1535 - Թոմաս Մոր Sir Thomas More անգլիացի իրավաբան
1854 - Գեորգ Օհմ Georg Simon Ohm գերմանացի ֆիզիկոս
1893 - Գի դը Մոպասան Guy de Maupassant ֆրանսիացի գրող
1904 - Աբայ Կունանբաև Абай Құнанбайұлы ղազախների ազգային բանաստեղծ
1932 - Քենեթ Գրեհեմ, բրիտանացի արձակագիր
1962 - Ուիլյամ Ֆոլքներ William Cuthbert Faulkner ամերիկացի գրող
1971 - Լուի Արմսթրոնգ Louis Daniel Armstrong ամերիկացի ջազ երաժիշտ
1989 - Յանոշ Կադար Kádár János 1956-88 թթ. Հունգարիայի կոմունիստ առաջնորդ
2005 - Գևորգ Ջահուկյան, հայ ականավոր լեզվաբան


== Տոներ ==
Համբույրի համաշխարհային օր
Անկախության օր՝
Մալավի
Կոմորյան Կղզիներ
Չեխիա՝ Յան Հուսի օր
Լիտվա՝ Մինդաուգասի թագադրության օր
Ֆինլանդիա՝ Էյնո Լեյնոյի օր
 Տիբեթցիների սփյուռք՝ 14-րդ դալայ լամայի ծննդյան օր


== Ծանոթագրություններ ==
Վիտալի Լուկյանենկո

Վիտալի Վլադիմիրովիչ Լուկյանենկո (ուկրաիներեն՝ Віталій Володимирович Лук'яненко, մայիսի 15, 1978(1978-05-15), Սումի, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի մարզիկ, պարալիմպիկ խաղերի մասնակից, չեմպիոն։ Ուկրաինայի սպորտի վաստակավոր վարպետ։ Ուկրաինայի «Վաստակի համար» շքանշանի ասպետ։


== Կենսագրություն ==
Վիտալի Լուկյանենկոն ծնվել է 1978 թվականի մայիսի 15-ին Ուկրաինական ԽՍՀ Սումի քաղաքում։ Ավարտել է Խարկովի մանկավարժական ինստիտուտը։


== Սպորտ ==
1998 թվականին առաջին անգամ մասնակցել է 1998 թվականին Նագանոյի ձմեռային պարալիմպիկ խաղերին։ Մարզվում է Վալերի Կազակովի և Վլադիմիր Իվանովի մոտ։


== Սպորտային նվաճումներ ==
 Բրոնզ -  Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2002 թ. (դահուկավազք, 5 կմ)
 Ոսկի -  Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2006 թ. (բիաթլոն, 12,5 կմ)
 Արծաթ - Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2006 թ. (բիաթլոն, 7,5 կմ)
 Բրոնզ - Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2006 թ. (դահուկավազք, էստաֆետ 1x3.75 + 2x5 կմ)
 Ոսկի - Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2010 թ. (բիաթլոն, 3 կմ)
 Արծաթ - Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2010 թ. (դահուկավազք, էստաֆետ 1x4 կմ + 2x5 կմ)
 Բրոնզ - Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2010 թ (դահուկավազք, 12,5 կմ)
 Ոսկի - Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թ. (բիաթլոն, 7,5 կմ)
 Ոսկի - Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թ. (բիաթլոն, 12,5 կմ)


== Հոբբի ==
Զբաղվում է ձկնորսությամբ։


== Պարգևներ ==
«Վաստակի համար» III աստիճանի շքանշան (2002)
«Վաստակի համար» II աստիճանի շքանշան (2006)
«Վաստակի համար» I աստիճանի մեդալ (2010)
«Խիզախության համար» III աստիճանի մեդալ (2014)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на сайте Международного паралимпийского комитета
Биография на сайте Национального комитета спорта инвалидов Украины
Результаты выступления на Параолимпиаде в Турине
Ռուբեն Շահվերդյան

Ռուբեն Իսահակի Շահվերդյան (հոկտեմբերի 20, 1900(1900-10-20), Սիղնաղ - օգոստոսի 14, 1976(1976-08-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, խեցեգործ, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1967)։
ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Ալեքսանդր Շահվերդյանի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==
Ռուբեն Շահվերդյանը ծնվել է Վրաստանի Սիղնաղ քաղաքում 1900 թվականին։ 1919-1924 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի նկարչության և քանդակագործության դպրոցում, դասատու՝ Եղիշե Թադևոսյան։ Վաղ շրջանի կտավներում նկատելի է հակում դեպի դեկորատիվությունը («Սաքսոնյան ճենապակի», 1925, «Վենետիկ», 1926)։ 1941 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ 1958 թվականից զբաղվել է խեցեգործությամբ։ Շահվերդյանը պատկերել է Թիֆլիսի, Հայաստանի կենցաղը, բնությունը։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում


== Ստեղծագործություններ ==
Երփնագրեր 

«Արագած», 1950
Արտեմ Միկոյան (գորգի էսքիզ), 1950
«Ծծմբային բաղնիքները Թիֆլիսում», 1956
«Հավլաբար», 1967
«Աղավնաձոր», 1968Խեցեգործական աշխատանքներ

«Հեծյալը», 1965
«Փոքրիկ հովիվը», 1966
«Կինտո», 1968
«Աղաման օղակներով», 1972
«Երաժշտություն», 1973
«Ջրկիր», 1973
«Ոսկեվազցի աղջիկը», 1975Երփնագրերն աչքի են ընկնում լոկալ գույներով, զարդանկարային պատկերմամբ, խեցեղեն աշխատանքները՝ արևելյան արվեստին հատուկ հագեցած ու գեղեցիկ ոճավորմամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Մատենագրություն ==
Մ. Այվազյան, Ստեղծագործական այրում։ «Խորհրդային Հայաստան», 1968, N2։
М. Айвазян, Рубен Шавердян (буклет). Ереван, 1971 г.


== Արտաքին հղումներ ==
Զարդանկարային պատկերմամբ կտավներ և հագեցած ու գեղեցիկ ոճավորմամբ խեցեղեն, Ռուբեն Շահվերդյան
Դենդրարիում

Դենդրարիում, դենդրոլոգիական այգի (հուն․՝ δένδρον - ծառ, լատ.՝ arbor - ծառ), դենդրոպարկ։ Հատուկ առանձնացված հողամաս, որտեղ բաց գրունտում աճեցնում են ծառերի, թփերի և մշակաբույսերի հավաքածուներ։ ՀՀ ԳԱԱ Երևանի բուսաբանական այգու դենդրարիումը (հիմնադրվել Է 1935 թվականին) հազվագյուտ և անհետացող բուսատեսակների պահպանման վայր է և ունի հարուստ հավաքածու (ավելի քան 1200 տեսակ ու ենթատեսակ)։
Տնկարկները զարգանում են լանդշաֆտային պուրակի ոճով՝ ինքնուրույն կամ բուսաբանական այգու կազմում։ Բույսերի հավաքածուներն ստեղծված են կարգաբանական, աշխարհագրական, էկոլոգիական, գեղազարդիչ և այլ սկզբունքներով, ունեն գիտակրթական նշանակություն։ Այստեղ ստեղծվել են Կովկասի, Ղրիմի, Սիբիրի, Արևելյան Եվրոպայի, Ասիայի, Հեռավոր Արևելքի, Հյուսիսային Ամերիկայի դենդրոֆլորաների ցուցադրական հողամասեր։ Գիտական մեծ արժեք ունեն ասեղնատերև, փաթաթվող, ծաղկող թփերի ու պարտեզային բույսերի հարուստ հավաքածուները։ 
Հայաստանում գործում են Ստեփանավանի «Սոճուտ», Վանաձորի «ՎաՆաձոր», Իջևանի մերձարևադարձային, Բերդի, Ախթալայի, Բագրատաշենի, Բյուրականի աստղադիտարանի և «Ջերմուկ» առողջարանի դենդրարիումները։
Դենդրարիում տնկարկները լանդշաֆտային պարկի ոճով են, բույսերը տեղաբաշխվում են կարգաբանական, աշխարհագրական, էկոլոգիական, դեկորատիվ և այլ հատկանիշներով։ Դենդրարին ունի գիտական, գիտաարտադրական, կուլտուրլուսավորական և ուս․ նշանակություն։ Դենդրարիում գիտական հետազոտություններ են կատարվում բույսերի ինտրոդուկցիայի, կլիմայավարժման և սելեկցիայի գծով։
Կուռնա (այլ կիրառումներ)

Կուռնա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կուռնա - գյուղ Էստոնիայի Վիռու-Նիգուլա շրջանի կազմում։
Կուռնա - գյուղ Էստոնիայի Ռաե շրջանի կազմում։
Դեդաշ

Դեդաշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բելիկովսկի գյուղական խորհուրդ (Միրգորոդսկի շրջան)

Բելիկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Біликівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բելիկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1037 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ազիզ Կիրակոսյան

Ազիզ Սամսոնի Կիրակոսյան (հոկտեմբերի 12, 1905(1905-10-12), Բազարջուղ, Էջմիածնի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 2, 1989(1989-02-02)), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, Լենինի շքանշանակիր։


== Գործունեությունը ==
1916-1926 թթ-ին եղել է բատրակ Ապարանի, Աշտարակի, Արմավիրի շրջաններում։ 1926 թ-ին կամավոր մտել է կարմիր բանակ, ծառայել է Հայկական 76-րդ լեռնահրաձգային դիվիզիայի առանձին սակրավորական վաշտում։ Ավարտել է կրտսեր հրամանատարական դպրոցը և մնացել է բանակում։ 1930-1932 թթ-ին սովորել է հրամանատարական դպրոցում, որն ավարտել է գերազանց առաջադիմությամբ։ 1934 թ-ից ծառայել է Բաքվում, նախ որպես դասակի, վաշտի հրամանատար, ապա ընտրվել է վաշտի սկզբնական կուսկազմակերպության, գնդի կուսակցական բյուրոյի պատասխանատու քարտուղար։ 1941 թ-նի հունվարից մինչև դեկտեմբեր ամիսը եղել է Բաքվի հակաօդային պաշտպանության երրորդ կորպուսի կուսակցական հանձնաժողովի պատասխանատու քարտուղար։


== Մասնակցությունը 2-րդ աշխարհամարտին ==
1941 թ-ի դեկտեմբերին ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողկոմի հրամանով նշանակվել է նորաստեղծ 89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիայի քաղբաժնի պետ։ 1942 թ-նի սեպտեմբերի 29-ին 89-րդ դիվիզիան Թերեք գետի մոտ մտել է մարտերի մեջ։ 1942 թ-ի հոկտեմբերի վերջին հետ է կանչվել 89-րդ դիվիզիայից և նշանակվել 1350-րդ զենիթա-հրետանային գնդի հրամանատարի քաղգծով տեղակալ։ Այս գնդի կազմում հասել է Բեռլին։
Հետպատերազմյան տարիներին ղեկավարել է Գերմանիայում տեղակայված խորհրդային զորքամիավորումներից մեկի քաղբաժինը։ 1956 թ-ին զորացրվել է։


== Պարգևները ==
Լենինի շքանշան,
Մարտական կարմիր դրոշի շքանշան,
Հայրենական պատերազմի առաջին և երկրորդ աստիճանի շքանշաններ,
Կարմիր աստղի շքանշան։
ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության, Երքաղխորհրդի, ՀԼԿԵՄ կենտկոմի պատվոգրերով։
Վանք (Շապին Գարահիսարի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վանք (այլ կիրառումներ)Վանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառակում։ Գտնվում էր Շապին Գարահիսար քաղաքից 42 կմ հարավ-արևելք, Գայլ գետի ձախ կողմում։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Վանքն ուներ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ճախաթի (Քոբուլեթի շրջան)

Ճախաթի (վրաց.՝ ჭახათი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քոբուլեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 250 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քոբուլեթից 17 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 390 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իժուիի գավառ

Իժուիի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Ijuí)՝ գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Սեարա նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզը։ Բնակչությունը կազմում է 183 142 մարդ, ըստ 2005 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 5 100,402 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 35,9 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 2 342 054 935,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 12 875,91 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,784։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Աժուրիկաբա
Ալեգրիյա
Աուգուստու Պեստանա
Բոզանու
Շիապետա
Կոնդոր
Կորոնել Բարուս
Կորոնել Բիակակու
Իժուի
Ինյակորա
Նովա Ռոմադա
Պանամբի
Պեժուսարա
Սանտու Աուգուստու
Սան Վալերի դու Սուլ
Էմիրեյթս (մարզադաշտ)

«Էմիրեյթս» (անգլ.՝ The Emirates, քանի որ ՈւԵՖԱ-ի հսկողության տակ անցկացվող խաղերին արգելվում է կոմերցիոն անվանումների գործածումը, նաև օգտագործվում է Էշբերթոն Գրոուվ (անգլ.՝ Ashburton Grove) և Արսենալ ստեդիում (անգլ.՝ Arsenal Stadium) անվանումները), ֆուտբոլային մարզադաշտ է Անգլիայի Լոնդոն քաղաքում։ «Արսենալ»-ի տան դաշտն է։
Կառուցվել է 2006 թվականի հուլիսին, և փոխարինեց «Արսենալ»-ի հին խաղադաշտին՝ Հայբերիին։ Կառուցման ծախսերը կազմեցին 390 միլիոն ֆունտ ստերլինգ։ «Էմիրեյթս»-ը Անգլիայի մեծությամբ չորրորդն մարզադաշտն է Լոնդոնի «Ուեմբլիից», Մանչեսթերի «Օլդ Թրաֆորդից» և «Տոտտենհեմ Հոտսպուր մարզադաշտից» հետո։


== Պատմություն ==
Ակումբի ղեկավարության մոտ նոր խաղադաշտի կառուցման գաղափարը ծագեց դեռևս 20-րդ դարի 90-ական թվականներին։ Ի սկզբանե նախատեսվում էր հին «Հայբերի» խաղադաշտի ընդարձակում, բայց բնակչությունն ու քաղաքային խորհուրդը դեմ էին դրան։ Արենայի կառուցման հարթակ ընտրվեց Էշբերթոն Գրոուվ արդյունաբերական շենքը, որն ընդամենը 500 յարդ է հեռու «Հայբերի»-ից։ Խաղադաշտը նախատեսվում էր բացել 2003 թվականին, բայց ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքով դա հնարավոր եղավ անել միայն 2006 թվականին։
2004 թվականի գարնանը պատրաստ էին խաղադաշտի բոլորաթասը և Հյուսիսային երկաթգծի վրայով անցնող երկու կամուրջները։ Տանիքը մոնտաժվեց 2005 թվականի օգոստոսին։ Առաջին աթոռակը հանդիսավոր կերպով տեղադրվեց «Արսենալ»-ի խաղացող Աբու Դիաբիի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Աղադավա (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղադավա (այլ կիրառումներ)Աղադավա, լեռ Թուրքիայի Կարսի մարզում, Կարսի սարահարթում, Սարիղամիշ քաղաքից արևելք, բարյրություն 2427 մ։ Հարավային հատվածը հայտնի է Զիարեթ անունիվ։ Աղադավաի հյուսիսային լանջին գտնվում է Աղադավա գյուղը։


== Ծանոթագրություններ ==
Յամբլիքոս

Յամբլիխոս կամ Յամբլիքոս (հին հունարեն՝ Ἰάμβλιχος, մոտ 245, Խալկիս, Սիրիա - մոտ 325), անտիկ դարաշրջանի հույն փիլիսոփա, նորպլատոնականության սիրիական դպրոցի հիմնադիր։ Ծագումով ասորի է, աշակերտել է Պորփյուրին։ Յամբլիխոսի փիլիսոփայության մեջ մեծ տեղ են զբաղեցնում աստվածաբանությունը և միստիկան։ Ձգտել է փիլիսոփայորեն հիմնավորել բազմաստվածությունը, հին դիցաբանությունը։


== Կենսագրություն ==
Կենսագրական տվյալները բավականին քիչ են։ Միակ տեղեկությունները Յամբլիքոսի մասին մեզ են հասել շնորհիվ կեսագիր Եւնապիոսի «Սոփեստների և փիլիսոփաների կյանքը» աշխատության։ Համաձայն այդ գրքի, Յամբլքոսը եղել է հարուստ ունևոր ընտանիքից։ Ծնվել է Ասորիքում՝ Հալքիդա քաղաքում, որի տեղորոշումն առ այսօր հստակ հայտնի չէ։ Նրա հայացքները զգալի ազդեցություն են ունեցել Հռոմի կայսր Հուլիանոս Ուրացողի աշխարհայացքի ձևավորման վրա։ 
Յամբլիքոսի մասին կենսագրական որոշ անհայտ տվյալներ պահպանվել են Դավիթ Անհաղթ-ի աշակերտ՝ ալեքսանդիրական դպրոցի վերջին նեոպլատոնական ներկայացուցիչ Օլիմպիոդորոս Կրտսերի աշխատություններում։
Գրել է մի շարք փիլիսոփայական, այդ թվում տրամաբանական աշխատություններ։ Հայերեն լեզվով պահպանված «Ստորոգութեանց» և «Յաղագս մեկնութեան» անանուն աշխատությունները Հակոբ Մանանդյանի կարծիքով պատկանում են Յամբլիխոսին։ «Սոփեստների և փիլիսոփաների կայքնը» աշխատությունից պարզվում է նաև, որ Յամբլիքոսի կյանքի և գործունեության մասին ոչինչ չեն գրել նրա բազմաթիվ աշակերտները։ ևնապիոսն այս կապակցությամբ վկայակոչում է նաև Յամբլիքոսի ամենահայտնի աշակերտներից մեկին՝ Էդիսիոսին, ով նույնպես խոստովանում է, որ ոչ մի աշխատությունում չի անդրադառնում իր ուսուցչի կենսագործունեությանը։


=== Ուսուցչական գործունեություն ===
Համաձայն նույն Եվնապիոսի վկայության՝ վերջինիս ուսուցիչն եղել է Յամբլիքոսի ամենահայտնի աշակերտներից մեկի՝ Եդիսիոսի աշակերտը։ Միաժամանակ նա վկայում է, որ Յամբլիքոսն ունեցել է աշակերտների այն ժամանակ հայտնի գրեթե բոլոր երկրներից։ Յամբլիքոսի աշակերտների թվում են եղել նաև Սոպատր ավագը, Էլլադայից Ֆեոդորը, Եվստափիոսը Կապադովկիայից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կռոն փետրավոր

Կռոն փետրավոր, ջոնջոլ (լատ.՝ Staphylea pinnata), կռոնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
2-6 մ բարձրությամբ, եղանաձև դեղնագորշավուն ճյուղերով, կանաչ միամյա ընձյուղներով թուփ կամ փոքր ծառ է։ 5-7 լայն նշտարաձև կամ էլիպսաձև, մերկ, ատամնաեզր, վերևից մուգ կանաչ, ներքևի կողմից՝ բաց գույնի տերևիկներից կազմված տերևները երկարակոթ են, կենտ փետրաձև։  բարդ ողկույզով ծաղկաբույլը երկար է, կախված։ Ծաղիկները սպիտակ են։ Գագաթներով հանդիպող փեղկերով պտուղը փքված տուփիկ է։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Իջևան, Բարեկամավան, Սևքար, Բագրատաշեն, Շամշադին)։ Հանդիպում է նաև Նախակովկասում, Արևմտյան և Արևելյան Անդրկովկասում, Եվրոպայում, միջերկրածովյան ավազանում, Բալկանյան թերակղզում և Փոքր Ասիայում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 600-950 մ բարձրությունների վրա, հիմնականում բոխու անտառներում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Խոցելի տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Քանի որ հիմնական արեալը հանրապետության սահմաններից դուրս է, սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման անմիջական սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Փերսա

Փերսա (վրաց.՝ ფერსა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1080 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ախալցխայից հեռու է 13 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 223 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==