armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բուզակի (գյուղ, Կամեն-Կաշիրսկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուզակի (այլ կիրառումներ)Բուզակի (ուկրաիներեն՝ Бузаки), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1768 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուզակի գյուղում բնակվում էր 1 066 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2984 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 357,24 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թեոդորոս Ռշտունի (վեպ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թեոդորոս Ռշտունի (այլ կիրառումներ)Թեոդորոս Ռշտունի՝ պատմական վեպ Ծերենցի հեղինակությամբ։ Հրատարակվել է 1881 թ.։
Այս վեպում արտահայտված են Ծերենցի ըմբռնումները՝ կապված հայ ֆեոդալական իշխանության ներքին հակասությունների և պետականության անկման հետ։ Թեման վերցված է VII դարում Հայաստանում տեղի ունեցած պատմական իրադարձություններից։ Ներկայացնելով Բյուզանդիայի և Պարսից պատերազմների թատերաբեմ դարձած Հայաստանի ծանր վիճակը՝ Ծերենցը ժողովրդին կոչ է անում դուրս գալ ընդդեմ բռնակալների։ Ծերենցի քաղաքական երազանքը, հասարակական իդեալները խարսխվում են 18-րդ դարի եվրոպական լուսավորիչների գաղափարների վրա։ Նա երազում էր պետական այնպիսի համակարգ, որտեղ կգործեր հասարակության բոլոր դասերի «բարոյական միասնության» դաշինքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ոջիլներ

Ոջիլներ (լատ.՝ Anoplura կամ Siphunculata, հին հունարեն՝ φθείρ —ոջիլ և ἄπτερος - թևազուրկ), արյունածուծ միջատների կարգ։ Մարդու և կաթնասունների մակաբույծներ են։ Հանդիպում են ամենուրեք։


== Մարմնի կառուցվածք ==
Մարմինը՝ ձվաձև, տափակ, 1-5 մմ երկարությամբ։ Անթև են։ Կուրծքը և փորիկը միաձույլ են և քիչ շարժուն։ Աչքերը փոքր են, որոշ տեսակներ՝ կույր։ Բերանային ապարատը ծակող-ծծող տիպի է։ Վերջավորություններն ունեն հարմարանքներ ամրանալու հագուստին, մազերին։ Արուներն էգերից փոքր են։ Արյուն ծծելիս թուքը ներարկում են տիրոջ մարմնի մեջ և ուժեղ քոր առաջացնում։ Զվերը (անիծ) էգի սեռական հավելյալ գեղձերի արտազատուկով ամրացվում են տիրոջ մազերին (կամ հագուստի թելերին)։ Զարգանում են թերի կերպարանափոխությամբ։ Թրթուրները տարբերվում են հասուններից միայն փոքր չափերով։


== Տարածում և զարգացում ==
Մշտական մակաբույծներ են, հյուծում են տիրոջը և վարակիչ հիվանդություններ փոխանցում։ Հայտնի է ոջիլի մոտ 200 (ԽՍՀՄ-ում՝ 40) տեսակ։ Մարդու ոջիլը (Pediculus humanus) հայտնի է 2 ձևի՝ գլխի և հագուստի։ Բացի անմիջական վնասից փոխանցում են մի շարք վարակիչ հիվանդություններ։ Մարդու մակաբույծ է նաև ցայլքի ոջիը (Phthirus pubis), խոցի ոջիլը (Haema topinus suis)։ Սիբիրյան խոցի, ժանտախտի փոխանցողն է։ Կան առանձին տեսակներ՝ ձկների, էշերի, խոշոր եղջերավոր անասունների և մկնանման կրծողների մակաբույծներ։ Կենդանիների ոջիլները առանձնահատուկ մակաբույծներ են և մարդու վրա չեն անցնում։


== Հիվանդություններ ==
Մարդու գլխի և հագուստի ոջիլները, լինելով մշտական էկտոպարազիտներ, առաջացնում են ախտաբանակ վիճակ, որին անվանում են պեդիկուլյոզ։ Ոջիլի թուքը առաջացնում է սաստիկ քոր։ Գլխի պեդիկուլյոզի ժամանակ հատկապես ախտահարվում են ծոծրակի, ականջի, հետևի և քունքի մասերը։ Էպիդերմիսի վնասմանը կարող է գումարվել երկրորդային ինֆեկցիան։


== Ցայլքային ոջլոտություն ==
Ցայլքային ոջլոտությամբ՝ ֆթիրիազով, մարդը վարակվում է կենցաղային ինչպես նաև սեռական ճանապարհով։
Բացի տեղային ազդեցությունից, հագուստի և գլխի ոջիլները ոջիլային բծավոր և ոջիլային հետադարձ տիֆերի հարուցիչների փոխանցողներն են։ Բծավոր տիֆի հարուցիչները՝ ռիկետսիաները, բազմանում են ոջիլի մարսողական համակարգում և դուրս գալիս արտաթորանքի հետ։ Հարուցիչը մարդու օրգանիզմ կարող է ընկել ոջիլի արտաթորանքով՝ քորելու ժամանակ մաշկի ամբողջակնությունը խախտելիս։
Հագուստի և գլխի ոջիլները նաև հետադարձ տիֆի հարուցիչի փոխանցողներն են, որը զարգանում է ոջիլի մարմնի խռոչում։ Մարդը վարակում է ոջիլ ճզմելուց։ Ոջիլի մարմնի խոռոչի պարունակությունը ՝ հեմոլիմֆան, մաշկի ամբողջականությունը խախտված մասերից ընկնում է մարդու օրգանիզմ։
Ցայլքի ոջիլի միջոցով որևէ հիվանդության հարուցիչի փոխանցմում հաստատված չէ։


== Կանխարգելում ==
Ոջլոտությունը կանխարգելելու համար պետքէ պահպանել անձնական հիգիենան։ Գլխի ոջիլը ոչնչացնելու համար օգտագործում են հատուկ սանր, օճառներ և քսուքներ։
Աբական (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբական (այլ կիրառումներ)Աբական (ռուսերեն՝ Абакан՝ խակասերեն նշանակում է «ջրի հորձանք, գետ»), գետ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասում, Ենիսեյի ձախ վտակը (թափվում է Կրասնոյարսկի ջրամբարը)։


== Ջրային ռեսուրսներ ==
Կազմավորվում է Արևմտյան Սայանի հյուսիսային լանջերից և Ալթայի լեռներից սկիզբ առնող Մեծ և Փոքր Աբականների միախառնումից։ Երկարությունը 514 կմ (Մեծ Աբականի ակունքից), ավազանը՝ 32․000 կմ², ջրի միջին ծախսը՝ 381 մ³/վ։ Վերին հոսանքում լեռնային է։ Ստորին հոսանքում՝ Մինուսինսկի գոգավորությունում օգտագործվում է ոռոգման համար։ Լաստարկելի է։ Աբականի ափին է Աբական քաղաքը։


== Աղբյուրներ ==
Ուձ Յոլ

Ուձ Յոլ (ռուս.՝ Удзь-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Բուբ գետի աջ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ, ջրհավաք ավազանը՝ 29,2 կմ2։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000019508
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001950
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Արբենց

Արբենց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում, ըստ որոշ աղբյուրների Վանի վիլայեթի Մոկսի գավառում։
Գյուղի մասին հիշատակություններ կան դեռևս XV դարում։ 1986 թվականի դրությամբ պահպանվել են Արբենցում XV-XVI դարերում ընդօրինակված ձեռագրեր։
1915 թվականին ուներ 30 տուն՝ 210 հայ բնակչով։
Բնակչությունը թուրքերի ձեռքով կոտորվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դմիտրիևսկի (Ադըղեա)

Դմիտրիևսկի (ռուս.՝ Дмитриевский, ադըղե.՝ Дмитриевскэр), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Կոշեխաբլի շրջանի կազմում։


== Բնակչություն ==
2019 թվականի տվյալներով բնակչության թիվը կազմում է 474 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վենտիկանո

Վենտիկանո  (իտալերեն՝ Venticano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2545 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 182 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83030, հեռախոսային կոդ՝ 0825։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Ծանոթագրություններ ==
Բարի Բերիշ

Բարի Քլարկ Բերիշ (անգլ.՝ Barry Clark Barish, հունվարի 27, 1936(1936-01-27), Օմահա, Նեբրասկա, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ 2017 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը ստացել է գրավիտացիոն ալիքների փորձնական ճանապարհով գրանցման համար։ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ 2002 թվականից, Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պատվավոր պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Նրա ծնողները, Հարոլդ Բերիշը (1911—1988) և Լի Բերիշը (1919—1995) Ռուսական կայսրությունից արտագաղթած հրեաների ընտանիքներից էին։ Բարի Բերիշը ծնվել և մեծացել է Հարավային Կալիֆոռնիայում։
Բերկլիի համալսարանում 1957 թվականին ստացել է ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան, և ապա 1963 թվականին պաշտպանել է իր դոկտորական աշխատությունը, որի թեման էր բարձր էներգիաների ֆիզիկան։ 1963 թվականից սկսած աշխատում է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։
1994 թվականից LIGO-ի առաջատար հետազոտողն էր, իսկ 1997 թվականից տնօրենը։ Բերիշը նաև աշխատել է Ֆերմիլաբում և Միջազգային գծային կոլայդերի վրա։ Հանդիսանում է Ամերիկյան ֆիզիկական միության անդամ։


== Պարգևներ ==
2002 — Կլոպսթագի հիշատակի մրցանակ
2006 — Բոլոնիայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
2013 — Գլազգոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
2016 — Էնրիկո Ֆերմիի մրցանակ
2017 — Աստուրիայի արքայադստեր մրցանակ (գիտության և տեխնիկայի հետազոտությունների համար)
2017 — Հենրի Դրայպերի մեդալ
2017 — Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արքայադուստր Ավրորան

Արքայադուստր Ավրորան (ֆր.՝ Aurore), ֆիլմ-հեքիաթ՝ բալետի տարրերով, որը նկարահանվել է 2006 թվականին, ֆրանսիացի ռեժիսոր Նիլս Տավերնեի կողմից։ Վարձույթի է հանվել 2006 թվականի դեկտեմբերին։


== Սյուժե ==
Մի թագավորությունում, որտեղ խստորեն արգելված էր պարելը, ապրում էր երիտասարդ արքայադուստր Ավրորան։ Չնայած հոր արգելքին, նա անընդհատ պարում էր իր փոքրիկ եղբոր՝ Սոլյալի համար։ Թագավորությունում խանդիրներ կային, և թագավորությունը փլուզումից փրկելու համար թագավորն ստիպված է լինում իր դստեր համար ունևոր ամուսին փնտրել։ Նա երեք պարահանդես է կազմակերպում և Ավրորային ներկայացնում անդրծովյան արքայազներին։ Սակայն արքայադուստրը սիրահարվում է գեղեցիկ և ռոմանտիկ նկարչին, որը տաղանդից բացի ոչինչ չուներ։ Թագավորի հրամանով և նախարարի առաջարկով նկարիչը ձերբակալվում է և երբ փախչելու փորձ է անում, նրան գիշերային անտառում հալածում են շները։ Այդ ժամանակ Ավրորային օգնում է փերին, որին մի ժամանակ փրկել էին փոքրիկ արքայազն ու արքայադուստրը. աղջիկը պարի օգնությամբ երեք անգամ տեղափոխվում է «երևակայական աշխարհ», որտեղ կրկին հանդիպում է իր նկարչին, և երրորդ անգամ այլևս հետ չի վերադառնում։ Հասունացած արքայազնն ինքն է նկարիչ դառնում, ձեռքն է վերցնում նկարակալն ու ներկապնակը և գնում է աշխարհով մեկ գեղեցկությունը որոնելու։


== Դերերում ==
Մարգո Շատելյե՝ Ավրորա
Ֆրանսուա Բեռլեան՝ Թագավոր
Կարոլ Բուկե՝ Թագուհի
Նիկոլյա Լե Ռիշ՝ Նկարիչ
Մոլիկա Շոմետ՝ Կլոտիլդա
Տիբո դե դե Մոնտալեմբեր՝ Թագավորի խորհրդատու
Կադեր Բելարբի՝ Արքայազն Աբբդալահ
Յանն Բրիդարդ՝ Արքայազն Նևշատելե
Յուտակա Տակէի՝ Արքայազն Տհանգ Կայ
Կարոլին Կարլսոն՝ Պարուհի


== Արձագանքներ ==
Ըստ Անդրեյ Պլախովի՝ «Կոպտացած ու պարզունակացված ֆրանսիական կինոյում վաղուց նմանատիպ ֆիլմեր չէին նկարահանվել։ «Արքայադուստր Ավրորան» մեծապես հիշեցնում է Ժակ Դեմիի երգող ու պարող ֆիլմերը, ոչ այնքան «Շերբուրյան հովանոցներն» ու «Աղջիկները Ռոշֆորից», որքան Շառլ Պերոյի «Էշի կաշին» հեքիաթի էկրանավորումը։ Ինքը ռեժիսորը՝ իր ֆիլմն անվանում է «քաղաքական ակտ», և այս խոսքերը կարելի է թողնել հեղինակի խղճի վրա, քանի որ «Արքայադուստր Ավրորան», ի տարբերություն համանուն հածանավի, ոչ թե հեղափոխության է ձգտում, այլ պարզապես արտահայտում է գեղեցկության ձգտումը»։
Անաստասիա Բելոկուրովան (InterMedia) նշել է. «Այս նկարում ամեն ինչ տարօրինակ է. լրջությունը, որով Նիլս Տավերնեն նկարահանում է իր պատմությունը, փոքր-ինչ մեծական է երեխաների համար, սակայն փոքր-ինչ մանկական է մեծահասակների համար, մանրակրկտորեն վերականգնված կլասիցիզմը, որը հատուկ չէ մեր դարաշրջանին, հերոսների երկխոսությունները, որոնք կարծես մեր ժամանակներում են հայտնվել խորհրդային «Հեքիաթին հյուր» հաղորդումից։ Ընդհանրապես հասկանալի չէ, թե որ լսարանի համար է նախատեսված ֆիլմը, ինչպիսի զգացմունքներ է ունենում մարդը այս ֆիլմը դիտելուց հետո։ Ֆիլմը վիզուալ առումով շատ գեղեցիկ է, սակայն այս գեղեցկությունը նման է դեկորի կամ գեղանկարչության գեղեցկության, այն բացարձակ անիրական է»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.kinoafisha.ru/index.php3?status=1&id1=3607 Archived 2013-04-05 at the Wayback Machine.
http://www.nn.aif.ru/society/details/509364
Բրայլովկա (գյուղ, Կելմենցիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲրայլովկաԲրայլովկա (ուկրաիներեն՝ Браїлівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կելմենցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրայլովկա գյուղում բնակվում էր 322 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(1308) Հալլերիա

(1308) Հալլերիա (անգլ.՝ Halleria), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի մարտի 12-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,907666 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8681 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9473 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1810,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,198787 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,57° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1308) Հալլերիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(3990) Հեյմդալ

(3990) Հեյմդալ (անգլ.՝ Heimdal), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Պոլ Յենսենի կողմից Բրորֆելդեում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,948711 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,999 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,8985 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2866,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,125609 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,49° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3990) Հեյմդալ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գագրայի շրջան

Գագրայի շրջան (վրաց.՝ გაგრის მუნიციპალიტეტი՝ գագրաս մունիցիպալիտետի, աբխ.՝ Гагра араион՝ Գագրա առայոն), ըստ Վրաստանի վարչական բաժանման՝ գտնվում է Աբխազիայի հյուսիսարևմտյան մասում, որը դե ֆակտո անկախ երկիր է։ Կենտրոնը Գագրան է։ Խոշոր քաղաքներն են Գագրան, Պիցունդան, Գեչրիպշը և Ցանդրիպշը։ Շրջան ունի մեծ ռեկրեացիոն պոտենցիալ։ Գագրայի շրջանում գտնվում է Ռիցա լիճը։ Գագրային շրջանը Փսուո գետով սահմանակցում է Ռուսաստանի դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի հետ։


== Տես նաև ==
Աբխազիայի վարչական բաժանում
Կյանքի որակի ցուցանիշ

Կյանքի որակի ցուցանիշ (անգլ.՝ quality-of-life index, where-to-be-born index, QLI), մշակվել է Economist Intelligence Unit կազմակերպության կողմից։ Դրանում փորձ է արվում պարզել, թե որ երկիրն է առաջիկա տարիներին ապահովելու  լավագույն հնարավորություններն առողջ, անվտանգ և բարեկեցիկ կյանքի համար։  Այն հիմնվում է այնպիսի մեթոդաբանության վրա, որը երկրներում կյանքի սուբյեկտիվ  գնահատման վերաբերյալ հարցումների արդյունքները այդ երկրներում կյանքի որակի օբյեկտիվ դետերմինանտների հետ։


== Մեթոդաբանություն ==
Երկրի գնահատականը որոշելու համար հաշվի է առնվել կյանքի որակի գործոնները.
.

Առողջություն – կյանքի սպասվող միջին տևողությունը (տարիներով), աղբյուր` US Census Bureau,
Ընտանեկան կյանք – ամուսնալուծությունների թիվը (1000 մարդու հաշվով), գնահատվում է 1-ից (քիչ ամուսնալուծություններ) մինչև 5 (շատ ամուսնալուծություններ), աղբյուր՝ ՄԱԿ, Euromonitor),
Հասարակական կյանք – գնահատվում է 1, եթե տվյալ երկրում բարձր է եկեղեցի հաճախելիությունը կամ պրոֆմիության անդամակցումը, աղբյուր՝ World Values Survey),
Նյութական ապահովվածություն, աղբյուր՝ Economist Intelligence Unit,
'Քաղաքական կայունություն ու անվտանգություն, աղբյուր՝ Economist Intelligence Unit,
Կլիմա ու աշխարհագրություն, աղբյուր՝ CIA World Factbook,
Աշխատանք ունենալու գրավականներ – հաշվի է առնվում գործազրկության մակարդակը (տոկոսներով), աղբյուր՝ Economist Intelligence Unit,
Քաղաքական ազատություն – հաշվի է առնվում քաղաքական ու քաղաքացիական ազատության մակարդակը, գնահատվում է 1-ից (լրիվ ազատ) մինչև 7 (ոչ ազատ), աղբյուր՝ Freedom House,
Գենդերային հավասարություն – հավասար է տղամարդկանց և կանանց ստացած միջին աշխատավարձերի քանորդին, աղբյուր՝ UNDP Human Development Report,
Կառավարում – հաշվի է առնվում կաշառակերության մակարդակը։


== 2019 ==

Նախնական միավոր ընդունվում է հարյուրը, որին գումարվում կամ որից հանվում են որոշակի միավորներ։


== 2005 ==


== Տես նաև ==
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս
Համախառն ներքին երջանկություն


== Ծանոթագրություններ ==
Արուճաջուր

Արուճաջուր, Արուճ, Նարիշտ, Նարիշտադերե, գետ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։ Սկիզբ է առնում Արագած լեռան հարավային լանջերից և Շամիրամ գյուղի մոտ միախառնվում Շամիրամի սելավի հունին։ Երկարությունը 24 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Լոսմինո (կայարան, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼոսմինոԼոսմինո (ռուս.՝ Лосьмино), կայարան Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կուարտո դ’Ալտինո

Կուարտո դ’Ալտինո (իտալերեն՝ Quarto d'Altino), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վենետիկ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7993 մարդ։ Խտությունը կազմում է 274 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 28 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 30020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0422։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Միքայել Հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 29-ին։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Պիեռլա

Պիեռլա (ֆր.՝ Peymeinade), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ շրջանի ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վանս կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը համայնքը վարչականորեն ընդգրկված էր Կուրսեգուլ լուծարված շրջանի կազմում (Գրաս շրջան)։
Համայնքի տարածքը կազմում է 9.76 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 110 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 89 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 9.1 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 90 մարդ, 2012 թվականին՝ 89 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 60 բնակիչներից 44-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 16-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 73.3 %, 1999 թվականին եղել է 74.0 %: Աշխատունակ տարիքի 44 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 44-ը (26 տղամարդ և 18 կին)։ Աշխատունակ տարիքի ոչ ակտիվ բնակիչներից 16-ը եղել են 2 աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 5-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պիեռլայի համայնքապետարանի պաշտոնական կայք ](ֆր.)
Գինես գարեջրի թանգարան

Գինես գարեջրի թանգարան, (անգլ Guinness Storehouse), Իռլանդիայի մայրաքաղաքի ամենակուլտային տեսարժան վայրերից մեկն է։ Երկրի անվճար ատրակցիոններից այն ամենաայցելվողն է եղել 2006 թվականին։  700 000 այցելու տարեկան,  նրանց միայն 5 %-ը` իռլանդացիներ։ Թանգարանը կառուցվել է 1904 թվականին։  «Գարեջրի գործարան Սուրբ Ջեյմսի դարպասի մոտ»` այսպիսին է թանգարանի պաշտոնական անվանումը։ Թանգարանը տեղակայված է յոթհարկանի աղյուսե շենքում, որն ի սկզբանե օգտագործվում էր խմորման համար։ Թանգարանում կան «Գրավիտացիա» բար, հուշանվերների կրպակ, որտեղ կարելի է ձեռք բերել գարեջրի լցոնով քաղցրավենիք։ Ցուցահանդեսային սրահների թեմաների մեջ են ապրանքանիշի պատմությունը, ավանդույթները, գարեջրի պատրաստման եղանակները և նրա տարածման ուղիները։ Կա նաև սրահ, որտեղ ցուցադրվում են ալկոհոլի վնասի մասին նյութեր, գովազդի և գարեջրի տակառների հավաքածու, բաժանմունք՝ այցելուների գրառումների համար։ Շենքի տանիքին կա դիտահրապարակ, որտեղից կարելի է հիանալ Դուբլինի[4] համայնապատկերով, և որտեղ բոլորին առաջարկում են մեկ պինտ անվճար գործարանային գարեջուր։ Կենտրոնը բացվել է 2000 թվականին։ 2003 թվականին անց է կացվել  «Discover the vital world» քարոզարշավ։ Թանգարանի ատրիումը կատարված է մի պինտանոց գարեջրի գավաթի ձևով, որը տեսականորեն կարող է տանել 14,3 մլն. պինտ գարեջուր։
Թանգարանն ունեցել է նախորդ` Guinness Hophouse, որն արդյունքում համարվեց ոչ այնքան ժամանակակից[6]:
«Գինես» գարեջրի թանգարանի շենքը հանդիսանում է Դուբլինի ամենաբարձր կառույցը[4]:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պիռիպիլու

Պիռիպիլու (էստ․՝ Põripõllu), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Օռիսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Զապադնի (գյուղ, Նադեժդինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶապադնիԶապադնի (ռուս.՝ Западный), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 561 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ

Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ (գերմ.՝ Eintracht Frankfurt e.V.), մասնագիտացված ֆուտբոլային ակումբ Ֆրանկֆուրտից, որը հանդես է գալիս գերմանական Բունդեսլիգայում։
Մեկ անգամ դարձել է Գերմանիայի չեմպիոն, 4 անգամ գավաթակիր։ Մեկական անգամ դարձել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի և Ինտերտոտո գավաթի հաղթող։


== Նվաճումներ ==


=== Ազգային ===
Բունդեսլիգա
Հաղթող (1). 1959
Երկրորդ տեղ (1). 1932
Գերմանիայի գավաթ
Հաղթող (5). 1974, 1975, 1981, 1988, 2018
Երկրորդ տեղ (3). 1964, 2006, 2017
Բունդեսլիգա 2
Հաղթող (1). 1997–98
Երկրորդ տեղ (1). 2011–12


=== Միջազգային ===
Եվրոպական գավաթ/ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա
Երկրորդ տեղ (1). 1959–60
ՈՒԵՖԱ Գավաթ/ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա
Հաղթող (2). 1979–80, 2021–22
ՈՒԵՖԱ Ինտերտոտո գավաթ
Հաղթող (1). 1967
Ալպերի գավաթ
Հաղթող (1). 1967


== Ներկա կազմ ==
2023 Փետրվարի 5-ի Փետրվար'
Նշում. Դրոշները ցույց են տալիս ազգային հավաքականը ինչպես սահմանված է ՖԻՖԱ-ի իրավասության կանոններում: Խաղացողները կարող են ունենալ 1-ից ավելի ոչ-ՖԻՖԱ-ի քաղաքացիություն:


== Արտաքին հղումներ ==

Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական կայքը Archived 2017-10-02 at the Wayback Machine.
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական Տվիտերի էջը
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական ՅուԹյուբի էջը
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտը transfermarkt-ում
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտը futbol24.com-ում
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտը soccerway.com կայքում
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտը Բունդեսլիգայի պաշտոնական կայքում
Ռոմանի (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոմանի (այլ կիրառումներ)Ռոմանի (ռուս.՝ Романы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրասնի Պախար (այլ կիրառումներ)

Կրասնի Պախար, կարող է վերաբերել՝


== Ուկրաինայի բնակավայրեր ==
Կրասնի Պախար - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհրդում
Կրասնի Պախար - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում


== Ռուսաստանի բնակավայրեր ==
Կրասնի Պախար - խուտոր Ռուսաստանի Ադըղեայի հանրապետության Գիագինսկայայի շրջանի կազմում։
Կրասնի Պախար - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Կրասնի Պախար - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Կրասնի Պախար - գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Ռամեշկովսկի շրջանի կազմում։
Պալ Մոլնար

Պալ Մոլնար (հունգարերեն՝ Molnár Pál, հոկտեմբերի 13, 1952(1952-10-13), Gyöngyös, Հևեշ, Հունգարիա), հունգար ժուռնալիստ, արվեստների ասպարեզի մրցանակների հիմնադիր


== Կենսագրություն ==
Ծննդավայրի ավագ դպրոցն ավարտելուց և զինվորական պարտքը կատարելուց հետո սովորել և բարձր գնահատականներով ավարտել է Էգեր քաղաքի մանկավարժական քոլեջը։ 1977 թվականից զբաղվել է ժուռնալիստական աշխատանքով, հիմնականում գրել տնտեսական թեմաներով։ Արդեն իսկ հեղինակել է տասը գիրք, որոնց մեծ մասը ազգային ռազմավարական հիմնախնդիրների մասին է։
Աշխատակցել է ինչպես տպագիր մամուլին, այնպես էլ ռադիոյին և հեռուստատեսությանը։ Ազգային ռադիոյի խմբագիր է։
1997 թվականին հիմնել է Բալինտ Բալաշիի հիշատակի թրի գրական մրցանակը, որը 2002 թվականից ի վեր շնորհվում է նաև լավագույն գեղարվեստական թարգմանության համար և համարվում է ամենահեղինակավոր գրական մրցանակը Հունգարիայում։ 2005 թվականից սկսած՝ ամեն տարի անցկացվում են նաև գրական փառոտոն, գինիների մրցույթ և հանդիսավոր պատարագ՝ դարձյալ Վերածննդի այդ մեծ բանաստեղծի պատվին։
Հաջորդաբար՝ Մոլնարը հիմնադրել է գեղանկարչության film, journalism and wine մրցանակներ՝ հունգար նկարիչների համագործակցությամբ։ Ընդ որում՝ մրցանակները շնորհվում են յուրաքանչյուր տարի։
1978 թվականից նա Հունգարիայի ժուռնալիստների միության անդամ է, 1992-ից՝ Սբ. Գևորգի ասպետների ընկերակցության անդամ«Szent György Lovagrend» </ref>: Հիմնադիր անդամն է Բարոշ Գաբորի անվան տնտեսական աջակցության ընկերության։


== Երկեր ==
Innen az Óperencián, 1998 
Az Unió kapujában, 1999 
Ütközet az ezredvégen, 2000 
A dicsőség pillanatai, 2000
Dunaferr: bajsikertörténet, 2001
Európai demokraták, 2001 
Európai ezredkezdet, 2002 
Kardtársak, 2002
Áttörés a médiában, 2005
Az országépítő, 2006
A gyökerektől a koronáig, 2007
A művészet őszinte mély hit, 2008
A Szent Korona vonzásában, 2011
A dallá vált szavak, 2014
Balassi kardtársai, 2016


== Պարգևներ ==
Teleki Pál Service մեդալ
József Eötvös մամուլի մրցանակ 
Սբ. Գևորգի ասպետների սպայական խաչ
«Վաստակի համար» հունգարական շքանշան՝ ասպետին խաչի հետ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Newspaper article about Paul Molnar, founder of the Balassi Sword Archived 2017-05-10 at the Wayback Machine.
Pal Molnar's essay on the history of the Balassi Sword
http://www.molnarpal.hu
http://www.balassi.eu
http://www.preshaz.eu
Ստուդենիցա (գյուղ, Կորոստիշևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտուդենիցաՍտուդենիցա (ուկրաիներեն՝ Студениця), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1583 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստուդենիցա գյուղում բնակվում էր 1 437 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 239,5 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարցուգչայ

Մարցուգչայ (ռուս.՝ Марцугчай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Արաչ գետի ձախ ափին՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է,ավազանի տարածքը 28 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սամուր գետնի ակունքն է մինչև Չիրկեյսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 07030000412109300002804
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 109300280
Ավազանի կոդը - 07.03.00.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 09
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Միսսուրի (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միսսուրի (այլ կիրառումներ)Միսսուրի (անգլ.՝ Missouri), գետ ԱՄՆ-ում (Մոնտանա, Հյուսիսային Դակոտա, Հարավային Դակոտա, Նեբրասկա, Այովա, Կանզաս, Միսսուրի նահանգ), Միսիսիպիի ամենամեծ վտակը։
Գետի երկարությունը կազմում է 3767 կմ։ Սկիզբ է առնում Ժայռոտ լեռներում, անցնում է հիմնականում արևելյան ու հարավարևելյան ուղղություններով։ Թափվում է Միսսիսիպի Սենթ Լուիս քաղաքի մոտակայքում։ Ավազանի մակերեսը կազմում է 1 300 000 կմ²-ից ավելի ու ներառում է ԱՄՆ-ի տասը նահանգների ու Կանադայի երկու գավառների տարածքների մի մասը։
Միսսուրիի հովտում առաջին մարդիկ ի հայտ են եկել ավելի քան 12 հզ. տարի առաջ, գետափները բնակեցված էին ավելի քան տասը հնդկական ցեղախմբերով։ 19-րդ դարում գետը դարձավ դեպի արևմուտք գաղթականների տեղափոխման ու ԱՄՆ-ի տարածքի ընդլայնման կարևոր ճանապարհ։ 20-րդ դարի առաջին կեսին գետի վրա կառուցել են բազմաթիվ ամբարներ ու այլ ոռոգման կառույցներ։ Միսսուրիի վրա նավարկությունը, որը բուռն կերպով զարգացավ 1830-ական թվականներին ու իր գագաթնակետին հասավ 1850-ական թվականների վերջին, այժմ գտնվում է անկման վիճակում։


== Աշխարհագրություն ==
Միսսուրի գետը սկիզբ է առնում Ջեֆերսոն, Գալլատին և Մեդիսոն գետերի միախառնման վայրից և թափվում է Միսսիսիպի։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 2752 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Թրի Ֆորքս, Գրեյթ Ֆոլս, Ուիլստոն, Բիսմարկ քաղաքները։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Միսսուրի գետի երկարությունը կազմում է 3767 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 1371010 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 2250 մ3։


== Վտակներ ==
Միսսուրի գետի վտակներն են Յելոուստոն, Պլատ, Կանզաս, Օսեյջ, Բիգ Սու, Ջեյմս, Գրանդ, Մորո, Շայեն գետերը։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Միսսուրի գետի մասին Հանրագիտական բառարանում
Արուճի կիրճ

Արուճի կիրճ, կիրճ։ Աշխարհագրական դիրքն անորոշ։ Հավանաբար տնվում է Բայազետ քաղաքի մոտակայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աքքարի շրջան

Աքքար (արաբ․՝ قضاء عكار‎‎), Լիբանանի 25 շրջաններից մեկը, որը մտնում է Հյուսիսային մարզի մեջ։ Վարչական կենտրոնն է Հալբա քաղաքը։ Շրջանի բնակչությունը 330 000 մարդ է, բնակչության խտությունը՝ 304 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանը տեղակայված է Լիբանանի հյուիսիարևմտյան մասում՝ զբաղեցնելով 776 կմ² տարածք։ Արևելքի սահմանն է Հերմել շրջանը, հարավային սահմանը՝ Փոքր-Դանան, հարավ-արևմուտքում՝ Տրիպոլիի շրջանը, հյուսիսի և հյուսիսի-արևելքի սահմանը Սիրիան է։ Արևմուտքում ափերը ողողում է Միջերկրական ծովը։


== Համայնքներ ==
Շրջանը բաժանվում է 90 համայնքների։


== Ծանոթագրություններ ==
Տաթևիկ Գեյմեր

Տաթևիկ Հունանյան (անգլ.` Tatevik Hunanyan, օգոստոսի 24, 1989(1989-08-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), առավել հայտնի Տաթևիկ Գեյմեր (Tatevik the Gamer) ռինգային անվամբ, ամերիկահայ կասկադյորուհի, պարուհի, մոդել, արևելյան մարտարվեստի մասնագետ և պրոֆեսիոնալ ըմբշուհի (ռեստլեր)։


== Վաղ կարիերան ==
Ծնվել է 1989 թվականի օգոստոսի 24-ին` Երևանում` արվեստագետների ընտանիքում։ Մեծացել է ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում։ Հինգ տարեկան հասակում հաճախել է ժամանակակից բալետի դասընթացների։ 15 տարեկանում զբաղվել է պարով և աշակերտել տանգոյի արգենտինահայ պարուսույց Սերժի Թումասին (Թումասյան)։ 2009 թվականին ընդունվել է Լոս Անջելեսի Լի Ստրասբերգի անվան թատրոնի և կինոյի ինստիտուտ։ 2010 թվականին ծանոթանալով հոլիվուդյան ֆիլմերի կասկադյորական հնարքների կորդինատոր Բենի Ուրկիդեսի հետ, Հունանյանը ծավալուն կերպով սկսվում է զբաղվել քիքբռնցքամարտով և կասկադյորական հնարքների ուսուցմամբ։
2012 թվականին նկարահանվել է Դոլֆ Լունդգրենի և Ռենդի Կուտուրի մասնակցությամբ «Շտապում» մարտաֆիլմ2012 թվականին Հունանյանը որոշում է մուտք գործել պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի արդյունաբերություն և պայմանագիր է կնքում «Women of Wrestling» (WOW) կանանց ըմբշամարտի կազմակերպության հետ։ Որպես ռինգային կեղծանուն, Հունանյանն ընտրում է Տաթևիկ Գեյմեր (Tatevik the Gamer) անվանումը՝ մրցակցային համակարգչային խաղերի հանդեպ ունենցած մեծ հետաքրքրության պատճառով։


== Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի կարիերան ==
Տաթևիկը մարզվել է ռեստլինգի վետերաններ Մարթի Ջենեթիի և Լեյլանի Կայի մոտ։ Գեյմերի մասնակցությամբ առաջին մենամարտը «WOW» կազմակերպությունում տեղի է ունեցել 2013 թվականի նոյեմբերի 16-ին, որում պարտության է մատնել ոմն ըմբշուհի Մելիսա Քոութսին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը «WOW» կայքում Archived 2014-09-06 at the Wayback Machine.
Հոդված «ՍԼԵՄ» ամսագրում(չաշխատող հղում)
Էջը CageMatch.net կայքում
Պաշտոնական Ֆեյսբուք էջ
Հովակիմյան-Մանուկյան վարժարան

Հովակիմյան-Մանուկյան վարժարան, տղաների երկրորդական կրթական հաստատություն։ Հիմնվել է 1947 թվականին, Բեյրութում, «Հ. Բ. Ը. միության մանչերու բարձրագույն վարժարան» անունով։ 1951 թվականին Մյոհրյուպե Մանուկյանի նվիրատվությամբ վարժարանի համար կառուցվել է շենք և նրա հորեղբոր՝ Սարգիս Հովակիմյանի՝ բարձրագույն վարժարան հիմնելու փափագն իրականանալու առթիվ դպրոցը վերանվանվել է «Հ. Բ. Ը. միության Հովակիմյան-Մանուկյան երկրորդական վարժարան»։ Առաջնորդվում է լիբանանյան պետական դպրոցական ծրագրով՝ տեղ հատկացնելով նաև հայագիտական առարկաներին։ Ավանդվում են հայերեն (աշխարհաբար, գրաբար), մատենագրություն, արդի հայ գրականություն, հայոց պատմություն, Հայաստանի աշխարհագրություն, արաբերեն, անգլերեն, բնական գիտություններ, մաթեմատիկա, ընդհանուր պատմություն, գրականություն, երաժշտություն, գծագրություն և այլն։ Ուսման տևողությունը 7 տարի է։ Դասարանները բաժանված են առևտրական և բակալորիայի ճյուղերի։ Հովակիմյան-Մանուկյան վարժարան ավարտողները կարող են ընդունվել տեղական և օտար բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ կամ աշխատել վարչական ու առևտրական հաստատություններում։ Հիմնադրման օրից տնօրենն է Ա. Թոփչյանը (մեկ տարի ընդմիջումով)։ Դասավանդում են Վահե Վահյանը, Գ. Ահարոնյանը և ուրիշներ։
(6612) Հաչիոջի

(6612) Հաչիոջի (անգլ.՝ Hachioji), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի մարտի 10-ին Յոշիո Կուշիդայի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Յացուգատակեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,421287 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0675 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7751 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1376,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261598 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,84° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6612) Հաչիոջի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բուշեմի (Սիցիլիա)

Բուշեմի (իտալերեն՝ Buscemi) կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Սիրակուզայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1154 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 24 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 51 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 96010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0931։ Քաղաքի հովանավորն է համարվում սբ. Madonna del bosco։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0931 878273
Էլեկտրոնային հասցե՝ comune.buscemi@comune.buscemi.sr.it
Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.buscemi.sr.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Մարտի 22

Մարտի 22, տարվա 81-րդ (նահանջ տարիներին՝ 82-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 284 օր։


== Դեպքեր ==
1877 - Երևանին տրվեց քաղաքի կարգավիճակ
1920 - Սկսվել են Շուշիի ջարդերը


== Ծնունդներ ==
1863 - Մարկ Ելիզարով, սովետական պետական և կուսակցական գործիչ
1905 - Վիրջիլ Գեորգիու, ռումինացի հայազգի դաշնակահար, կոմպոզիտոր և բանաստեղծ։
1913 - Սերգեյ Ադավելյան, ավիաշինարար-ճարտարագետ։
1926 - Մարտին Միքայելյան, հայ ճարտարապետ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1968)։
1931 - Բարտոն Ռիխտեր, ամերիկացի ֆիզիկոս
1949 - Ջոն Թոշակ, ուելսցի ֆուտբոլիստ և մարզիչ


== Մահեր ==
1832 - Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթե, գերմանացի մեծագույն փիլիսոփա և գրող (ծ. 1749)
1967 - Օտո Սկուլմե, լատվիացի խորհրդային նկարիչ
1975 - Արամ Ինճիկյան, հայ գրականագետ (ծ. 1910)։


== Տոներ ==
Ջրի համաշխարհային օր
Էնոլոգիա

Էնոլոգիա (հին հունարեն՝ οἶνος-ից՝ գինի), գիտություն գինու մասին։
Էնոլոգիան ներառում է իր մեջ գինարտադրությունը՝ խաղողի հյութի վերածումը գինու և վերջինիս հետագա պահպանման կանոնները։
Էնոլոգը մասնագետ է, ով զբաղվում է գնահատելով խաղողի տեսակները։ Սովորաբար էնոլոգն ինքն է աճեցնում խաղողը և երբեմն զբաղվում գինու արտադրությամբ։
Սերտան դի Ինյամունսի գավառ

Սերտան դի Ինյամունսիի գավառ (պորտ.՝ Microrregião do Sertão de Inhamuns), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սեարա նահանգի մեջ։ Մտնում է Սերտոյնս Սեարենսիս նահանգի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 144 364 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 692,761 կմ²։ Բնակչության խտությունը 12,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 245 753 807,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 1 733,15 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,615


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Այուաբա
Արնեյրոս
Կատարինա
Պարամբու
Սաբուեյրու
Տայուա
Խաբզաս

Խաբզաս (ռուս.՝ Хабзас), գյուղ Ռուսաստանի, Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (54001-54100)

Աստերոիդների ցանկ (53901-54000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (54101-54200)
 Աստերոիդների ցանկ (53901-54000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (54101-54200)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (50001)-(55000)»։ www.minorplanetcenter.net
Զավադովկա (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶավադովկաԶավադովկա (ուկրաիներեն՝ Завадівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զավադովկա գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,164 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 219,51 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խրոլին

Խրոլին (ուկրաիներեն՝ Хролин), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Խրոլին գյուղում բնակվում էր 865 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,138 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6268,12 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աննա Նշանյան

Աննա Նշանյան (Աննա Իսահակի Փափազյան, դեկտեմբերի 12, 1931(1931-12-12)), հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1970)։


== Կենսագրություն ==
Աննա Նշանյանը ծնվել է 1931 թվականին Եգիպտոսում։ Բեմել է 1945 թվականին Եգիպտոսում` հանդես գալով Անուշի դերով («Անուշ» օպերա)։ Ավարտել է Եգիպտոսի Գալուստյան ազգային նախակրթական վարժարանը։ 2 տարի հաճախել է իտալացի պրոֆեսոր Պոջոլինոյի դասընթացներին, ապա սովորել ֆրանսիացի օպերային երգչուհի Մադլեն Սուրոնի մոտ։ 1952 թվականին առաջին անգամ ժամանել է Երևան և հանդես եկել համերգային ծրագրով։ 1959 թվականին Խորհրդային Հայաստանի ղեկավարության հրավերով տեղափոխվել է Երևան, եղել է Երևանի Օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի մեներգչուհի։ 1963 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։
1980 թվականից բնակվում և ստեղծագործում է ԱՄՆ-ում։


== Գործունեություն ==
Համերգներով հանդես է եկել աշխարհի մի շարք հայտնի բեմերում։ Կատարել է Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի, Մասինիի, Ժորժ Բիզեի, Ջուզեպպե Վերդիի, Մոդեստ Մուսորգսկու ստեղծագործություններից։ Հյուրախաղերով եղել է Խորհրդային միության, Չեխոսլովակիայի, Ֆրանսիայի, Եգիպտոսի, Լիբանանի, Կանադայի, ԱՄՆ-ի, Ավստրալիայի, Սիրիայի մի շարք քաղաքներում։


== Դերերգեր ==
Անուշ` Հովհաննես Թումանյանի «Անուշ»
Իշխանուհի Աննա՝ Ա. Հարությունյանի «Սայաթ-Նովա»
Շուշան՝ Արմեն Տիգրանյանի «Դավիթ Բեկ»
Օլիմպիա՝ Տիգրան Չուխաճյանի «Արշակ Երկրորդ»
Վիոլետա՝ Ջուզեպպե Վերդիի «Տրավիատա»
Դեզդեմոնա՝ Ջուզեպպե Վերդիի «Օթելլո»


== Ֆիլմեր ==
Հրաչյա Ղափլանյանի «Քաղաքավարության կանոնները», 1964
«Մսյո Ժակը և ուրիշները», 1964
«Երգում է Աննա Նշանյանը», 1976


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1970
ԽՍՀՄ շնորհակալագրական պատվոգիր, 1977
«Famous Opera Singer» կոչում
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2013


== Ընտանիք ==
Որդի՝ Ժան-Պիեր Նշանյան
Թոռ՝ Արման Նշանյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Anna Nshanyan tribute
Պավել Յաբլոչկով

Պավել Նիկոլաևիչ Յաբլոչկով (ռուս.՝ Павел Николаевич Яблочков, սեպտեմբերի 2 (14), 1847 կամ սեպտեմբերի 14, 1847(1847-09-14), Սերդոբսկ, Սարատովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 19 (31), 1894, Սարատով, Ռուսական կայսրություն), ռուս էլեկտրատեխնիկ, գյուտարար և ձեռնարկատեր։
Ավարտել է Նիկոլաևյան ինժեներական ուսումնարանը (1866), Պետերբուրգի տեխնիկական գալվանական հաստատությունը (1869)։ 1875 թվականին հայտնագործել է առանց կարգավորիչի աղեղային լամպը՝ էլեկտրական մոմը («Յաբլոչկովի մոմ»), որով սկիզբ է դրել էլեկտրական լուսավորման համակարգի գործնական կիրառմանը։
Յաբլոչկովի լուսավորման համակարգը բացառիկ հաջողությամբ ցուցադրվել է Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսում։ 1879 թվականին Յաբլոչկով կազմակերպել է «Կ․ և Պ․ Ն․ Յաբլոչկով-գյուտարար էլեկտրական լուսավորման ընկերություն» և էլեկտրամեխանիկական գործարան Պետերբուրգում։
Աշխատանքներ է կատարել էլեկտրական մեքենաների և հոսանքի քիմիական աղբյուրների ստեղծման ուղղությամբ։ Պարգևատրվել է Ռուսական տեխնիկական ընկերության մեդալով։ 1947 թվականին սահմանվել է Յաբլոչկովի անվան մեդալ, որը երեք տարին մեկ շնորհվում է էլեկտրատեխնիկայի բնագավառի լավագույն աշխատանքին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պեկարևո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Պեկարևո (ռուս.՝ Пекарево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(8553) Բրեդսմիթ

(8553) Բրեդսմիթ (անգլ.՝ Bradsmith), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի ապրիլի 20-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,248008 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9635 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5325 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1231,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29242 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,45° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8553) Բրեդսմիթ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(9223) Լեյֆանդերսոն

(9223) Լեյֆանդերսոն (անգլ.՝ Leifandersson), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից Կիթ Պիկում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,30047 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1383 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4626 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1274,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282475 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,41° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9223) Լեյֆանդերսոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ավիչի

Թիմ Բերգլինգ (շվեդերեն՝ Tim Bergling) (սեպտեմբերի 8, 1989(1989-09-08)[…], Ստոկհոլմ - ապրիլի 20, 2018(2018-04-20), Մասկատ, Օման), առավել հայտնի որպես Ավիչի (Avicii), շվեդ դիջեյ, ռեմիքսեր և երաժշտական պրոդյուսեր։ Ըստ «DJ Magazine» հանդեսի 2012 թ.-ի վարկանիշային աղյուսակի՝ Բերգլինգը դիջեյների Թոփ 100-ում զբաղեցնում է 3-րդ տեղը՝ Արմին վան Բյուրենից և Տիեստոյից հետո։
Ավիչիի առավել հայտնի ստեղծագործություններից է «Levels»-ը, որը պաշտոնապես թողարկվում է 2011 թ.-ի հոկտեմբերի 28-ին։ Կատարումը արդեն հիթային էր էլեկտրո ոճի ջատագովների շրջանում, իսկ թողարկումից հետո Ավիչիին տալիս է համաշխարհային ճանաչում։ Երգի մեջ Ավիչին հավելել էր ամերիկացի երգչուհի Էտա Ջեյմսի 1963 թ.-ին թողարկած «Something's Got a Hold on Me» կատարումից որոշակի վոկալային հատված։ Նույն հատվածի վոկալային հավելումը առկա էր նաև ամերիկացի ռեփեր Ֆլո Րայդայի «Good Feeling» սինգլի մեջ։
2018 թ․ Ապրիլի 20-ին Օմանում, 28 տարեկան  հասակում ինքնասպան է եղել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Avicii-ն imusic.am֊ում
Ավիչի Թվիթթերում
Ավիչի Ֆեյսբուքում
Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի զանգվածային սպանություն

Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի զանգվածային սպանությունը տեղի է ունեցել 2007 թվականի ապրիլի 16-ին, ԱՄՆ Վիրջինիա նահանգի Բլեքսբուրգ քաղաքում գտնվող Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի և նահանգային համալսարանի (Վիրջինիա թեք) կամպուսում։ Ահաբեկչական գործողությունը կազմակերպել և իրագործել է չորրորդ կուրսի ուսանող Չո Սին Հին (ծնունդով Հարավային Կորեայից)՝ երկու առանձին հարձակումների արդյունքում սպանելով 32, և վիրավորելով 17 մարդու (ևս 6 հոգի վնասվածքներ էին ստացել լսարաններից մեկի պատուհանից դուրս թռչելիս)։ Մոտավորապես երկու ժամ տևած հրաձգությունից հետո Չո Սին Հինն ինքնասպանություն գործեց։
Հարձակումը լայն միջազգային լուսաբանման արժանացավ զանգվածային լրատվամիջոցների շրջանում, իսկ հասարակությունը խիստ սուր քննադատության ենթարկեց Միացյալ Նահանգների ներսում տիրող այսպես կոչված՝ «ատրճանակային մշակույթին»։ Մինչև 2016 թվականի Օռլանդոյի զանգվածային սպանությունը, Վիրջինիա Թեքի սպանդը համարվում էր ամենազանգվածայինը ԱՄՆ պատմության մեջ։
Նախկինում Չոյի մոտ հայտնաբերվել էր տագնապային խանգարում։ Հիմնական և ավագ դպրոցների տարիներին Չոն թերապևտիկ և հատուկ կրթական օժանակության է արժանացել։ Անձնական տվյալների գաղտնիությունը երաշխավորող դաշնային օրենքների պատճառով Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի անձնակազմը տեղեկություն չի ունեցել Չոյի բժշկական պատմության և մասնավորապես՝ ախտորոշումների վերաբերյալ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սպանության զոհերի առցանց հոշահամալիր(անգլ.)
Սահակ Խաչատրյան

Սահակ Հայրիկի Խաչատրյան (ապրիլի 1, 1929(1929-04-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 16, 2016(2016-01-16), Երևան, Հայաստան), հայ ախտաբան-ֆիզիոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1970)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1990)։ ՀՀ ԲԳԱ փոխնախագահ (1995 թվականից)։ Հայկական բժշկական ինստիտուտի պաթոֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ (2004-2016)։ Առաջին անգամ իր մեթոդը (ինսուլինը գլյուկոզայի հետ միասին) կիրառվել է հետռեանիմացիոն թերապիայում։


== Կենսագրություն ==
Սահակ Խաչատրյանը ծնվել է 1929 թվականի ապրիլի 1-ին, Երևանում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1954 թվականից աշխատում է  նույն ինստիտուտի (1995 թվականից՝ ԵՊԲՀ) ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի ամբիոնում (1970-1994 թվականներին՝ վարիչ)։
ՀՀ ախտաբան-ֆիզիոլոգների գիտական ընկերության նախագահ (1970 թվականից), ՀՀ առողջապահության նախարարության գիտության գլխավոր վարչության պետական և բժշկական գիտության խորհրդի նախագահ (1989-1994):
Աշխատանքները վերաբերում են օրգանիզմի մահացման և վերակենդանացման հարցերին։ Ուսումնասիրել է բարձր մթնոլորտային ճնշման (նաև՝ երկարատև) համախտանիշի ազդեցությունն օրգանիզմի վրա։ Հեղինակ է «Պաթոլոգիական ֆիզիոլոգիա» (2003) դասագրքի։


== Անդամակցություն ==
Ախտաբան-ֆիզիոլոգների միջազգային ընկերակցության նախագահության անդամ (1998 թվականից)։


== Պարգևներ ==
Յան Պուրկինեի (1972), Հ. Սելյեի (1976), Ի. Ջանելիձեի (1985) մեդալներ։
ԱՄՆ կենսագրական ինստիտուտի «Տարվա մարդ» (1997)։


== Երկեր ==
Պաթոլոգիական ֆիզիոլոգիան Հայաստանում։ Պատմական ակնարկ։ Երևան։ ՎՄՎ-Պրինտ, 2009։
Կլինիկական պաթոֆիզիոլոգիա ։ Դասագիրք։ Երեւան։ Հեղ. հրատ., 2007:
Մահը և օրգանիզմի վերակենդանացումը։ Երևան։ Հայպետհրատ, 1963։


== Ծանոթագրություններ ==