Էնրիկե դե Ագիլերա ի Գամբոա

Էնրիկե դե Ագիլերա ի Գամբոա (իսպ.՝ Enrique de Aguilera y Gamboa, հուլիսի 8, 1845(1845-07-08)[…], Մադրիդ, Իսպանիա - օգոստոսի 27, 1922(1922-08-27)[…], Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի հնագետ, կառլիստ քաղաքական գործիչ։ Սեռալբոյի 17-րդ մարքիզը։


== Կենսագրություն ==

Էնրիկե դե Ագիլերա ի Գամբոան ծնվել է Սալամանկա վարչական համայնքում դարեր ի վեր բնակվող արիստոկրատ ընտանիքում։ Նրա նախապապերի ժառանգական գիծը հասնում է 14-րդ դար, իսկ 1533 թվականին նրա ապուպապը Իսպանիայի Կառլոս I կողմից ստացել է մարկիզ տիտղոսը։
Հայրը՝ Ֆրանցիսկո դե Ասիս դե Ագիլերա ի Բեսեռիլը, եղել է Մադրիդի թագավորական գիմնազիայի հիմանդիր-տնօրենը, ով հայտնի է դարձել ֆիզիկական վարժությունների խրախուսմամբ և իր հնարած սարքավորումների թվով։ Ամուսնացել է Մարիա Լուիսա դե Գամբոա ի Լոպեսի դե Լեոնի հետ։ Զույգը ունեցել է 13 երեխա։
Սկզբում Էնրիկեն ուսանել է Սան Ֆերնանդոյի Escuelas Pías-ում, այնուհետև՝ Մադրիդի կենտրոնական համալսարանի փիլիսոփայության և իրավագիտության ֆակուլտետում.: 1867 թվականին հոր մահից հետո, որպես ավագ որդի ստացել է Վիլալոբոսի կոմս տիտղոսը, որն ապահովել է նրա դիրքը միջին դասի արիստոկրատիայի մեջ, ինչպես նաև ապահովել է կայուն ֆինանսական կարգավիճակ։ 1870 թվականին հայրական կողմից նրա հորեղբոր 2 զավակների և հայրական պապի մահից հետո, Էնրիկեն դարձել է ժառանգական գծի արական սեռի ավագ ներկայացուցիչը։
Բազմաթիվ արիստոկրատ տիտղոսների հետ մեկտեղ նա ստանում է նաև Սեռալբոյի մարքիզի տիտղոսը, տիտղոսների մի մասը զիջում է եղբայրներին։ Սեռալբոյի մարքիզ և Ալկուդիայի կոմս տիտղոսներով Իսպանիայում նա դառնում է կրկնակի ազնվազարմ։ Նա ժառանգում է իր պապիկի հարստության մեծ մասը, այդ թվում և բազմաթիվ կալվածքներ Լեոն պատմական շրջանի հարավում villa de villa de Cerralbo and the San Boal palace in Salamanca: Այս ժառանգության շնորհիվ նա դասվում է Իսպանիայի ազնվականության ամենաբարձր շարքերում՝ ունենալով ցմահ հարստություն։
Հետագայում նա կրկնապատկում է իր հարստությունն ամուսնության շնորհիվ, ֆոնդային բորսայում ճիշտ ներդրումներ կատարելով, երկաթուղային բիզնեսում, ինչպես նաև ժառանգելով Մոնրոյի մարքիզի հարստության մի մասը, ինչը նրան հնարավորություն է տալիս Մադրիդում, Սանտա Մարիա դե Ուերտայում, Մոնրոյում գնելու նոր կալվածքներ։

 
1871 թվականին Էնրիկեն ամուսնանում է իր համալսարանական կոլեգայի մոր՝ Մանուելա Սեռանո ի Սերվերի, ով մեծ էր նրանից 30 տարի և ռամական գործիչ, սենատոր Անտոնիո Մարիա դե Վայեի այրու հետ, ով իր հետ ընտանիք է բերում երեխաներին նախորդ ամուսնությունից։ Զույգը սկսում է լայնածավալ շրջագայություններ, որի արդյունքում ընտանեկան կալվածքներ են հիմնում Մադրիդում։
1893 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Վենտուրա Ռոդրիգես փողոցի էկլեկտիկ ոճով կառուցված կալվածք։ Այս շենքին հաճախ անդրադառնում են որպես պալատի, որ հետագայում դառնում է հեղինակավոր սոցիալական հանդիպումների վայր։


== Վաղ կառլիստական տարիներ ==

Թեև հոր կողմից նախնիները հավատարիմ են մնացել Իսպանիայի Իզաբել 2-րդ թագուհուն, մոր ազդեցությամբ նա հարել է կառլիզմին, որն ավելի է ամրապնդվում ուսանողական տարիներին։ Ըստ նրա շարժմանը միացել է 1869 թվականին և նույն տարում հիմնել է Juventud Catolica մասնաճյուղը։ Որպես Վիյալոբոսի կոմս՝ Սիուդադ Ռոդրիգոյից 1871 թվականին անհաջող կերպով մասնակցում է Իսպանիայի գլխավոր կորտեսին, սակայն մանդատ ստանում է 1872 թվականի հաջորդիվ ընտրություններում Լեդեսմայից։ Նրա ծառայությունը տևում է 2 ամիս, քանի որ մինչև պլանավորված ապստամբությունը, Մադրիդի դուքսը իր պատվիրակներին հրամայեց հրաժարական տալ։ Ոչ մի վկայություն չկա այն մասին, որ Էնրիկե Ագիլերան մասնակցել է Կառլիստների երրորդ պատերազմին և աքսորվել է։ 1876 թվականին Փարիզում, արդեն որպես մարքիզ, նրան ներկայացնում են Կառլոս 7-րդին, որից հետո նրանք ընկերանում են, որից հետո նա դառնում է ամենաականավոր գործիչներից մեկը։
Կրոնական հարցերով նա չի կարողանում մրցակցել Կանդիդո Նոսեդալի հետ և կոնֆլիկտն ավելի է սրվում, երբ Նոսեդալը նշանակվում է Կառլիստական քաղաքական ուժի գլխավոր պաշտոնյա։ Նոսեդալն ընտրում է իմմովիլիզմի քաղաքական ռազմավարությունը, Սեռալբոն՝ ապերտուրիզմոն։ Խնդիր է առաջանում նաև, երբ Նոսեդալ դինաստիական միջոցներով ընդգծում է կաթոլիկ շեշտադրումները։ Երբ Կառլոս VII-ի իշխանությունը թուլանում է, և Նոսեդալի ղեկավարումն առաջ է բերում շատ կառլիստների դժգոհությունը,, Սեռալբոն փորձում է խորամանկել, սակայն արդյունքի չհասնելով, նա մտածում է քաղաքականությունից հեռանալու մասին։

Երբ 1885 թվականին Կանդիդո Նոսեդալը մահանում է, լուրեր են պտտվում Սեռալբոյի՝ նրան հաջորդելու մասին, սակայն Կառլոս VII-ը որոշում է շարժումն անձամբ ղեկավարել։ Առողջական խնդիրների պատճառով Սեռալբոն որոշ ժամանակ հեռու է մնում կառլիստական քաղաքականությունից decided to lead the movement personally: Grandeza-ի շնորհիվ 1885 թվականին նա ընդգրկվում է սենատում, որտեղ լինում է միակ կառլիստը։ 1886 թվականին Սեռալբոն դառնում է Junta -ի փոխարինող, փորձում համակարգել կառլիստական ընտրական փորձերը, սակայն շարժումը կաթվածահար է լինում, մինչև որ նեսեդալիստները 1888 թվականին վտարվում են։
Նույն թվականին Կառլոս VII-ը Սեռալբոյին հանձնարում է ստեղծել կառլիստական պաշտոնական օրաթերթ El Correo Español|,, որն իր հարատև ընկերությունն է սկսում Խուան Վասկես դե Մեյայի հետ։ Դե Սեռալբոն ներգրավվում է կառլիստական տարբեր մշակութային նախաձեռնություններում։ Որպես թագավորական պատվիրակ՝ նա 1889-1890 թվականներին շրջագայում է Իսպանիայում,: Վերջապես կատարելով թագավորական հաճույքները, նա 1890 թվականին նշանակվում է Jefe Delegado՝ ստանալով քաղաքական քարտ-բլանշը։


== Գրականություն ==
Historia del Museo y su Fundador, [in:] Museo Cerralbo website
Juan Ramón de Andrés Martín, El caso Feliú y el dominio de Mella en el partido carlista en el período 1909–1912, [in:] Historia contemporánea 10 (1997), ISSN 11300124
Juan Ramón de Andrés Martín, El cisma mellista. Historia de una ambición política, Madrid 2000, ISBN 9788487863820
Jordi Canal i Morell, Banderas blancas, boinas rojas: una historia política del carlismo, 1876-1939, Madrid 2006, ISBN 8496467341, 9788496467347
Jordi Canal i Morell, La revitalización política del carlismo a fines del siglo XIX: los viajes de propaganda del Marqués de Cerralbo, [in:] Studia Zamorensia 3 (1996), pp. 233–272
Agustín Fernández Escudero, El marqués de Cerralbo (1845-1922): biografía politica [PhD thesis], Madrid 2012
Agustín Fernández Escudero, El marqués de Cerralbo. Una vida entre el carlismo y la arqueología, Madrid 2015, ISBN 9788416242108
Agustín Fernández Escudero, El XVII Marqués de Cerralbo (1845-1922). Iglesia y carlismo, distintas formas de ver el XIII Centenario de la Unidad Católica, [in:] Studium: Revista de humanidades, 18 (2012) ISSN 11378417, pp. 125–154
Agustín Fernández Escudero, El XVII marqués de Cerralbo (1845-1922). Primera parte de la historia de un noble carlista, desde 1869 hasta 1900, [in:] Ab Initio: Revista digital para estudiantes de Historia, 2 (2011), ISSN 2172671X
Agustín Fernández Escudero, El XVII marqués de Cerralbo (1845-1922). Segunda parte de la historia de un noble carlista, desde 1900 hasta 1922, [in:] Ab Initio: Revista digital para estudiantes de Historia, 4 (2011), ISSN 2172671X
Carmen Jiménez Sanz, Las investigaciones del Marqués de Cerralbo en el «Cerro Villar» de Monreal de Ariza: Arcobriga, [in:] Espacio, Tiempo y Forma, Serie I, Prehistoria y Arqueología, t. 11, 1998, pp. 211–221
Maria Ángeles Granados Ortega, Don Enrique de Aguilera y Gamboa (1845-1922), XVII marqués de Cerralbo, [in:] Museo Cerrabo, Guida Breve
Guadalupe Moreno López, El archivo de Enrique Aguilera y Gamboa, XVII marqués de Cerralbo, en el Museo Cerralbo. Propuesta de clasificación, [in:] Boletín de la ANABAD, 48 (1998), pp. 207–230
Pilar de Navascués Benlloch, Cristina Conde de Beroldingen Geyr, El legado de un mecenas: pintura española del Museo Marqués de Cerralbo, Madrid 1998, ISBN 8489162972, 9788489162976
Pilar de Navascués Benlloch, El XVII Marqués de Cerralbo y su aportación a la arqueología española, [in:] Gloria Mora, Margarita Díaz-Andreu, Margarita Díaz-Andreu García (eds.), La cristalización del pasado: Génesis y desarrollo del marco institucional de la Arqueología en España, Málaga 1997, ISBN 8474966477, 9788474966473, pp. 507–513
Pilar de Navascués Benlloch, Carmen Jiménez Sanz, El Marqués de Cerralbo, Madrid 1998, ISBN 8481813435, 9788481813432
Consuelo Sanz-Pastor y Fernández de Pierola, El marqués de Cerralbo, político carlista, [in:] Revista de Archivos Bibliotecas y Museos LXXVI, 1/1973, pp. 231–270
Carmen Jiménez Sanz, Pioneros: Enrique de Aguilera y Gamboa, Marqués de Cerralbo, [in:] Revista de Arqueología, 182, 1996, pp. 52–57
María Luisa Cerdeño Serrano, Magdalena Barril Vicente, El Marqués de Cerralbo: un aficionado que se institucionaliza, [in:] Gloria Mora, Margarita Díaz-Andreu, Margarita Díaz-Andreu García (eds.), La cristalización del pasado: Génesis y desarrollo del marco institucional de la Arqueología en España, Málaga 1997, ISBN 8474966477, 9788474966473, pp. 515–527
Eduardo Valero, El marqués coleccionista, [in:] Historia urbana de Madrid website


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Cerralbo at the website of Spanish Senate
Agustín Fernández Escudero. El marqués de Cerralbo (1845-1922). Biografía política Archived 2014-08-19 at the Wayback Machine.
Agustín Fernández Escudero, El XVII marqués de Cerralbo (1845-1922) Primera parte
Agustín Fernández Escudero, El XVII marqués de Cerralbo (1845-1922) Segunda parte
Agustín Fernández Escudero, Cerralbo, church and carlism
Carmen Jiménez Sanz, Las investigaciones del Marqués de Cerralbo en el «Cerro Villar» de Monreal de Ariza: Arcobriga
El marques coleccionista at Historia Urbana de Madrid
marquesado de Cerralbo Archived 2013-01-16 at the Wayback Machine.
family tree at geneanet
family tree at geneallnet
Museo Cerralbo official site
contemporary Carlist propaganda (video); Cerralbo at 2:41 (standing)