Կանաչ մղոն (ֆիլմ)

«Կանաչ մղոն» (անգլ.՝ The Green Mile), ամերիկյան հայտնի ռեժիսոր Ֆրենկ Դարաբոնտի և Սթիվեն Քինգի համանուն վեպի էկրանավորումն է։ Գեղարվեստական դրամա՝ նկարահանվել է 1999 թվականին։ Ֆիլմի կարգախոսն է՝ «Փոլ Էջեկոմբը հրաշքների չէր հավատում մինչ այն պահը, երբ բախվեց այդ հրաշքներից մեկի հետ»։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1999 թվականի դեկտեմբերի 6-ին, Միացյալ Նահանգներում։ Դարաբոնտի ամենահայտնի ֆիլմերից մեկն է։ «Կանաչ մղոն» ֆիլմն արժանացել և ներկայացվել է բազմաթիվ մրցանակների, որոնց թվում՝ 4 Օսկար՝ Լավագույն դերասան, Լավագույն ֆիլմ, Լավագույն հնչունավորում և Լավագույն ադապտացված սցենար անվանակարգերում։
Շատ կինոդիտողների և մասնագետների կարծիքով ֆիլմը դասվում է համաշխարհային կինոյի գլուխգործոցների շարքը։ Ֆիլմի առանձնահատկություններից է ճիշտ ընտրված դերասանների խումբը, (ֆիլմում խաղում են ամերիկյան կինոյի տվյալ ժամանակի շատ աստղեր), որոնց դերասանական տպավորիչ խաղը, հուզիչ դիպվածները, մահապատժի տեսարանները, անընդհատ զարգացող անսպասելի սյուժեն, բանտային ազդեցիկ կոլորիտը, ֆիլմի հերոսների պահվածքը, սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր Ֆրենկ Դարաբոնտի հմուտ ռեժիսորական ձեռագրով ստեղծված այս ֆիլմը կինոդիտողի մոտ թողնում է ուժեղ տպավորություն։


== Սյուժեն ==
Ֆիլմը սկսվում է Լուիզիանայի ծերանոցներից մեկում բնակվող Պոլ Էջկոմբի (Թոմ Հենքս) կյանքի պատմությամբ, ով արդեն 108 տարեկան է։ Նա լաց էր լինում դիտելով Ցիլինդրա ֆիլմը, իսկ իր ծեր ընկերը Էլեյնին անհանգստություն է հայտնում վարքագծի վերաբերյալ և Պոլը նրան պատմում է այն մասին, թե ինչ է պատահել իր հետ շատ տարիներ առաջ, երբ նա աշխատում էր «Սառը լեռ» անվանում ունեցող բանտի մահվան դատապարտվածների բաժնում որպես պահապան։ Այնտեղ բոլոր բանտարկյալները մահապարտներ էին և սպասում էին իրենց դատավճռի ի կատար ածմանը, որն արվում էր էլեկտրական աթոռի միջոցով։ Ճանապարհը, որ տանում էր դեպի էլեկտրական աթոռի սենյակ, պատված էր կանաչ ծածկով, և այդ ճանապարհը հենց դատապարտվածների կողմից անվանվել էր «կանաչ մղոն»։
Մի անգամ նրանց բանտ են բերում աֆրո-ամերիկացի հսկա հասակով մի սևամորթի՝ Ջոն Կոֆֆիին (Մայքլ Կլարկ Դունկան), ով մահվան էր դատապարտվել երկու մանկահասակ աղջիկների բռնաբարության և սպանության մեղադրանքով։ Ի զարմանս այլ բանտապահների և դատապարտյալների Ջոնը, շատ ամաչկոտ էր և շատ զգացմունքային մարդ էր։ Ընթացքում պարզվում է, որ Ջոն Կոֆֆին օժտված է գերբնական հատկություններով, ու նա ձեռքով բռնելով՝ բուժում է Պոլ Էջկոմբի երկար տարիներ չբուժվող միզապարկի հիվանդությունը։ Պոլը խնդրել է պարզաբանել իր հետ տեղի ունեցածը և Ջոնը պատասխանում է որ նա «ետ է վերցրել այդ հիվանդությունը»
Նրա բերելուց մի քանի օր հետո բանտ են բերում «Վայրի Բիլլ» մականունով Բիլլ Ուերտոնին (Սեմ Ռոքվել), ով մահվան էր դատապարտվել Լուիզիանա նահանգում արված բազմաթիվ խուլիգանությունների և 3 մարդու այդ թվում հղի կնոջ սպանության համար։
Բիլլի տեղափոխման ժամանակ նա փորձում է խեղդել պահապաններից մեկին՝ Բրուտուս Հաուելլին (Դևիդ Մորս), բայց դա նրան չի հաջողվում։ Բիլլը անընդհատ խնդիրներ է ունենում բոլոր պահապանների հետ, մանավանդ վախկոտ և ոչ կայուն բնավորության տեր պահապան Պերսի Ուետմորի (Դուգ Հաթչիսոն) հետ, ով երազում էր, որ ինքն անցկացներ մահապատժի արարողությունները։
Հետո Ջոնը կենդանացնում է բանտարկյալ Էդուարդ Դելակրուայի վարժեցրած մկնիկին, որին ճզմել էր Պերսին։ Որից հետո նա բուժում է նաև բանտի պետի՝ Ուորդեն Հալ Մուրսի (Ջեյմս Քրոմվել) կնոջ՝ Մելինդա Մուրսի (Պատրիսա Կլարկսոն) ուղեղի չարորակ ուռուցքը։
Այդ ժամանակից սկսած Պոլ Էջկոմբը և մյուսները սկսում են կասկածել Ջոնի մեղավորությանը ...


== Նկարահանող անձնակազմ ==
ռեժիսոր - Ֆրենկ Դարաբոնտ
պրոդյուսերներ - Ֆրենկ Դարաբոնտ, Դեյվիդ Վալդես
սցենարիստներ - Ֆրենկ Դարաբոնտ, Սթիվեն Քինգ (գիրք)
օպերատոր - Դեյվիդ Տետերսալ
երաժշտություն - Թոմաս Նյումեն
մոնտաժ - Ռիչարդ Ֆրենսիս-Բրյուս


== Դերերում ==


=== Գլխավոր դերեր ===
Ըստ սկզբնական մտահղացման, Թոմ Հենքսը պետք է կատարեր նաև ծեր Փոլ Էջկոմբի դերը։ Դիմահարդարների մի քանի անհաջող փորձից հետո որոշվեց, որ չի հաջողվի Թոմին անհրաժեշտ կերպով գրիմավորել։ Այդ ժամանակ, այս փոքրիկ դերակատարման համար ընտրվեց Դաբս Գրիրը։ Բրյուս Ուիլլիսը, ով նկարահանվել էր «Արմագեդոն» ֆիլմում, այդ դերի համար խորհուրդ տվեց Մայքլ Կլարկ Դունկանին՝ «պինդ ընկույզի» գործընկերոջը համանուն ֆիլմից։


== Ֆիլմը վարկանիշային ցանկերում ==


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Իրականում Մայքլ Կլարկ Դունկանը այնքան բարձրահասակ չէ հասակով Դևիդ Մորսից, ինչպես երևում է ֆիլմում, պարզապես նկարահանումներն արվել են այնպես, որ նա ավելի բարձր երևա։
Դունկանը երկար ժամանակ ամաչում էր նկարահանվել այն տեսարանում, երբ նա պետք է բուժեր Հենքսի հիվանդությունը, վերջապես Հենքսը լուծել է այդ հարցը՝ շալվարի մեջ դնելով դատարկ շիշ։
Սթիվեն Քինգը մինչ գրքի ավարտը չէր կարողացել որոշել թե արդյո՞ք Ջոն Կոֆֆին պետք է մեռնի թե ոչ։
Ֆիլմում նկարահանվել են ընդհանուր թվով 30 մուկ։


== Երաժշտություն ==

Ֆիլմում հնչած երաժշտության ամբողջական շարքը՝

«Old Alabama», (0:53)
«Monstrous Big», (1:50)
«The Two Dead Girls», (3:02)
«The Mouse on the Mile», (1:30)
«Billy-Be-Frigged», (2:08)
«Coffey's Hands», (1:58)
«Cheek to Cheek» - (2:38)
«Condemned Man», (1:34)
«Limp Noodle», (1:03)
«Scared of the Dark», (1:03)
«Wild Bill», (1:15)
«Circus Mouse», (1:29)
«The Bad Death of Eduard», (3:49)
«Boy's Eye», (0:55)
«Two Run-Throughs» - (1:19)
«Red over Green», (2:58)
«I Can't Give You Anything But Love», (3:27)
«That's the Deal», (1:37)
«L' Homme Mauvais», (2:21)
«An Offense to the Heart», (1:08)
«Morphine & Cola», (2:56)
«Night Journey», (2:12)
«Danger of Hell», (2:27)
«Done Tom Turkey», (1:00)
«Did You Ever See a Dream Walking?», (2:52)
«Trapingus Parish», (0:51)
«Boogeyman», (3:26)
«Shine My Knob», (0:54)
«Briar Ridge», (0:42)
«Coffey on the Mile», (5:12)
«Punishment», (1:52)
«Charmaine», (2:25)
«Now Long Gone», (1:08)
«No Exceptions», (0:57)
«The Green Mile», (3:38)


== Բյուջե և շահույթ ==
Ըստ պաշտոնական տվյալների, «Կանաչ մղոն» ֆիլմի բյուջեն կազմել է $60.000.000 (ընդհանուր ծախսերի 66.7% -ը)։ Ըստ մարքեթինգային տվյալների՝ կազմել է $30.000.000 (ընդհանուր ծախսերի 33,3%-ը)։ Արդյունքում ֆիլմի ընդհանուր ծախսերը կազմել են $45.000.000։
Ֆիլմի հասույթն ԱՄՆ-ում կազմել է $136.801.374 (ընդհանուր հասույթի 47,7%-ը), այլ երկրներում՝ $150.000.000 (ընդհանուր հասույթի 52,3%-ը)։ Ընդհանուր հասույթը կազմել է $120.072.577։


== Ֆիլմի պրեմիերան տարբեր երկրներում ==
«Կանաչ մղոն» ֆիլմի նախապրեմիերային ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 1990 թվականի դեկտեմբերի 6-ին և դեկտեմբերի 10-ին, Միացյալ Նահանգներում։ Ամբողջ աշխարհով լայն վարձույթ ֆիլմը դուրս եկավ 2000 թվականի հունվարից, և ավարտվել է 2001 թվականի մայիսի 31-ին։ Ֆիլմն Շվեյցարիայում ցուցադրվել է միայն գերմանախոս շրջաններում։ Վերջին երկիրը, որտեղ կայացել է ֆիլմի ցուցադրությունն Սլովենիան է։

 ԱՄՆ, դեկտեմբերի 6 , 1999
 ԱՄՆ, դեկտեմբերի 10, 1999
 Ավստրիա, 2000 թվական
 Ավստրալիա, փետրվարի 10, 2000
 Գերմանիա, փետրվարի 11, 2000
 Հունաստան, փետրվարի 11, 2000
 Նորվեգիա, փետրվարի 11, 2000
 Ֆինլանդիա, փետրվարի 11, 2000
 Շվեդիա, փետրվարի 11, 2000
 Շվեյցարիա, փետրվարի 17, 2000
 Իսրայել, փետրվարի 18, 2000
 Իսպանիա, փետրվարի 18, 2000
 Իսրայել, 24 փետրվարի, 2000
 Մեծ Բրիտանիա, 25 փետրվարի, 2000
 Դանիա, 25 փետրվարի, 2000
 Բելգիա, 1 Մարտի, 2000
 Ֆրանսիա, 1 Մարտի, 2000
 Արգենտինա, 2 Մարտի, 2000
 Մեծ Բրիտանիա, 3 Մարտի, 2000
 Իռլանդիա, 3 Մարտի, 2000
 Իսլանդիա, 3 Մարտի, 2000
 Հարավային Կորեա, 4 Մարտի, 2000
 Հոնկոնգ, 9 Մարտի, 2000
 Մալայզիա, 9 Մարտի, 2000
 Նիդերլանդներ, 9 Մարտի, 2000
 Բրազիլիա, 15 Մարտի, 2000
 Իտալիա, 15 Մարտի, 2000
 Վենեսուելա, 15 Մարտի, 2000
 Ֆիլիպիններ, 15 Մարտի, 2000
 Նոր Զելանդիա, 16 Մարտի, 2000
 Սինգապուր, 16 Մարտի, 2000
 Սլովակիա, 16 Մարտի, 2000
 Չեխիա, 16 Մարտի, 2000
 Թուրքիա, 17 Մարտի, 2000
 Խորվաթիա, 23 Մարտի, 2000
 Լեհաստան, 24 Մարտի, 2000
 Ճապոնիա, 25 Մարտի, 2000
 Պորտուգալիա, 31 Մարտի, 2000
 Ֆիլիպիններ, 12 Ապրիլի, 2000
 Ռուսաստան, 26 Ապրիլի, 2000
 Քուվեյթ, 26 Ապրիլի, 2000
 Հունգարիա, 27 Ապրիլի, 2000
 Էստոնիա, 27 Հոկտեմբերի, 2000
 Սլովենիա, 31 Մայիսի, 2000


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
1999 Օսկար
Առաջադրում - Լավագույն երկրորդ պլանի դերասան - Մայքլ Կլարկ Դունկան
Առաջադրում - Լավագույն ֆիլմ - Դեյվիդ Վալդես, Ֆրանկ Դարաբոնտ
Առաջադրում - Լավագույն հնչումավորում - Ռոբերտ Լիթ, Էլիոտ Թիսոն, Մայքլ Հերբիք, Վիլի Բուրտոն
Առաջադրում - Լավագույն ադապտացված սցենար - Ֆրենկ Դարաբոնտ2000 Ոսկե Գլոբուս

Առաջադրում - Լավագույն երկրորդ պլանի դերասան - Մայքլ Կլարկ Դունկան2000 Սատուրն կինոմրցանակ

Հաղթանակ - Լավագույն երկրորդ պլանի դերասան - Մայքլ Կլարկ Դունկան
Հաղթանակ - Լավագույն դերասանուհի - Պատրիսա Կլարկսոն
Հաղթանակ - Լավագույն գործողություները, թրիլեր ֆիլմում
Առաջադրում - Լավագույն ռեժիսոր - Ֆրենկ Դարաբոնտ
Առաջադրում - Լավագույն երաժշտություն - Թոմաս Նյումեն


== Մեջբերումներ ==


== Տես նաև ==
Կանաչ մղոն վեպ
Թոմ Հենքս
Մայքլ Կլարկ Դունկան


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Սթիվեն Քինգ (1996)։ Կանաչ մղոն «The Green Mile»։ ԱՄՆ: ԱՍՏ Հրատարակչությոն։ ISBN 978-0451190499 Տպագիր մամուլ

Դեյվիդ Անսեն (17 Հունվարի 2000)։ Կանաչ մղոն, Դահիճի երգը «The Green Mile. In: The Executioner's Song»։ Նյու Յորք, ԱՄՆ: Վաշինգտոն Փոստ։ ISSN 0028-9604 
Ֆրեթս, Բրյուս։ «Տեսանյութ։ Աստվածային դատավարություն»։ Էնթրթայմնթ շաբաթաթերթ։ (ԱՄՆ), Iss: 545, 16 Հունիսի 2000, Էջ 1։
Հերցբերգ, Լուդվիգ։ «Դատապարտված» Շվեդական օրաթերթ։ (Շվեդիա), փետրվարի 11 2000։
Կաթելան, Ջեն Յվես։ «Première» (ֆրանսերեն), Փետրվար/Մարտ 2000, Էջ 66։
ՄաքՔարթի, Թոդ։ «Fine acting in 'Mile's' over-long walk» (Անգլերեն) Վարիեթի (ԱՄՆ), 29 Նոյեմբերի 1999, Էջ 56+70:
Միհմ, Կաի։ «Bewegendes Gefängnisdrama von Frank Darabont» (գերմաներեն) էփդ ֆիլմ (Գերմանիա), 1 փետրվարի 2000, Էջ 47։
Շվարցբաում, Լիզա։ «Jailhouse Rocked (B)» (անգլերեն) Էնթրթայմնթ շաբաթաթերթ։ 10 դեկտեմբերի 1999, Էջ 73-74։
Տավարես, Ժոաո Միգե։ «Diário de Notícias« (Պորտուգալերեն), 31.03.2000:
Տավերս, Փիթր։ «Կանաչ մղոն»։ Ռոլինգ Սթոն։ (ԱՄՆ), 30 դեկտեմբերի 1999 թվական, Էջ 150։


== Արտաքին հղումներ ==
«Կանաչ մղոն»(անգլ.) ֆիլմի պաշտոնական կայքը
«Կանաչ մղոն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում 
«Կանաչ մղոն»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։ 
«Կանաչ մղոն»(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
«Կանաչ մղոն»(անգլ.) ֆիլմը «AllRovi» կայքում: 
«Կանաչ մղոն»(ռուս.) կինոքննադատ Ալեքս Էկսլերը ֆիլմի մասին