armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պատմության ազգային թանգարան

Պատմության ազգային թանգարան (իսպ.՝ Museo Nacional de Historia), թանգարան Մեխիկոյի Չապուլտեպեկ ամրոցում, որը տեղակայված է համանուն զբոսայգում։
Թանգարանն ունի տասներկու ցուցասրահներ, որտեղ ներկայացված են Մեքսիկայի պատմության տարբեր փուլեր, այդ թվում` Իսպանական կայսրության հիմնադրումը (Մեքսիկայում հայտնի է որպես «նվաճում»), Նոր Իսպանական ժամանակաշրջանը և Viceregal դարաշրջանը (Մեքսիկայում հայտնի է որպես «գաղութային դարաշրջան»), Մեքսիկայի անկախության պատերազմը, բարեփոխումների շարժումը և 1910 թվականի հեղափոխությունը։
Վերնահարկում, ի լրումն գրադարանի, կան տրամանկարներով երկու բաժիններ, որոնք ներկայացնում են Մաքսիմիլան I կայսեր ժամանակաշրջանը, երբ նա ամրոցում ապրել է կնոջ՝ կայսրուհի Շառլոտի հետ։
Թանգարանն ունի պարտեզ և հին աստղադիտարան։ Այն բաց է երեքշաբթիից կիրակի 9։00-ից մինչև 17։00:


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սենտ Անդրե դե լա Ռոշ

Սենտ Անդրե դե լա Ռոշ (ֆր.՝ Saint-André-de-la-Roche), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ շրջանի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցա շրջան Նիցցա-7 կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էրՆիցցա-13 կանտոնի կազմում (Նիցցա շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 2.86 կմ², բնակչությունը՝ 4561 մարդ (2006) աճի միտումով։ 5346 
մարդ (2012), բնակչության խտությունը՝ 1869,2 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 5286 մարդ, 2012 թվականին՝ 5346 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 3205 բնակիչներից 2380-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 825-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 74.3 %, 1999 թվականին եղել է 68.3 %: Աշխատունակ տարիքի 2380 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 2175-ը (1136 տղամարդ և 1039 կին), 205 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (103 տղամարդ և 102 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 825 ոչ ակտիվ բնակիչներից 286-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 224-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 315-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 1900 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 3469.0 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 18 հազար 168 եվրո։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիրպոլե

Կիրպոլե (ռուս.՝ Кирполье), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 69 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կեբցա

Կեբցա (ռուս.՝ Кебца), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Կեբ գետի ձախ ափից 28 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 36 կմ, ավազանի տարածքը 155 կմ2 է։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վելիկայա, գետը ենթաավազան չունի, գետի գետային ավազանը Նարվա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 01030000212102000029430
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 102002943
Ավազանի կոդը — 01.03.00.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 2
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեզարիկ

Ալեզարիկ, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ-Բուլանըխ ճանապարհի վրա ` Մուշից 28 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 10 տուն բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու գյուղատնտեսությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կուկա (գյուղ, Պյուհալեպա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կուկա (այլ կիրառումներ)Կուկա (էստ․՝ Kukka), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Թանգարան բաց երկնքի տակ (Նախիջևան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թանգարան բաց երկնքի տակ (այլ կիրառումներ)Թանգարան բաց երկնքի տակ (ադրբ.՝ Naxçıvan Açıq Səma Altında Muzey), պատմության, հնագիտության և ազգագրության թանգարան բաց երկնքի տակ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության մայրաքաղաք Նախիջևանում, Ադրբեջանական Հանրապետություն։


== Պատմություն ==
Թանգարանը հիմնադրվել է 2002 թվականին ՆԻՀ Գերագույն Մեջլիսի նախագահ Վասիֆ Թալիբովի հրամանով։ Համալիրը գտնվում է 3 հեկտար տարածքի վրա։
Թանգարանի տարածքում է գտնվում Մոմինե Խատուն թյուրբեն։ Թանգարանի հիմնականը ցուցանմուշներն են խոյի քանդակները։ Բացի այդ, թանգարանի ֆոնդի մեջ են մտնում քարակերտ արձանիկներ, հին փորագրություններ քարի վրա, տապանաքարեր և սյունակներ, ինչպես նաև Գյամիգայայից բերված բրոնզեդարյան տապանաքարեր։


== Տես նաև ==
Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացում


== Ծանոթագրություններ ==
Աննովկա (գյուղ, Զիլաիրսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱննովկաԱննովկա (ռուս.՝ Анновка, բաշկիրերեն՝ Анновка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 186 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արմյանսկի (Ապշերոնսկի շրջան)

Արմյանսկի (ռուս.՝ Армянский), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոնտրեյ ան Օժ

Մոնտրեյ ան Օժ (ֆր.՝ Montreuil-en-Auge), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 44 մարդ, բնակչության խտությունը` 13.06 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.37 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 175 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 31 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 31 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 26-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 5։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 83,9 %։ 26 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 24 անձ (17 տղամարդ և 7 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 5 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
M6

M6 (Metropole television), Ֆրանսիական խոշոր հեռուստաընկերություն։ Հիմնվել է 1987 թվականի Groupe M6 հոլդինգի կազմում, որը պատկանում է RTL Group մեդիաընկերությանը։ Ֆրանսիայի ամենապահանջված հեռուստաալիքներից է, ցուցանիշներով զբաղեցնում է երրորդ տեղը՝ TF1 և France 2 հեռուստաալիքներից հետո։ Հեռուստաընկերության կենտրոնը գտնվում է Փարիզի ագլոմերացիայի Նյոյի-սյուր-Սեն քաղաքում։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2016-02-28 at the Wayback Machine. (Ֆրանսերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Անուշ Բաբաջանյան

Անուշ Բաբաջանյան, հայ ֆոտոլրագրող և «4Plus» կանանց լուսանկարչական միության հիմնադիր։ Նա առավել հայտնի է Կովկասի հակամարտությունների գոտիների մասին իր փաստագրական նյութերով։ 


== Կենսագրություն ==
Անուշ Բաբաջանյանը սովորել է Կովկասյան մեդիա համալսարանում։ 2005 թվականին Բաբաջանյանն ավարտել է Ռուբեն Մանգասարյանի կազմակերպած «World Press Photo» լուսանկարչության դասընթացը, իսկ 2006 թվականին՝ Բուլղարիայի ամերիկյան համալսարանի զանգվածային հաղորդակցության բաժինը։


== Գործունեություն ==
Ուսումն ավարտելուց հետո Բաբաջանյանն աշխատել է Հայաստանում որպես կապալառու BBC մոնիտորինգային ծառայությունում, որից հետո դարձել է անկախ ֆոտոլրագրող։
2008 թվականից Բաբաջանյանն սկսել է Երևանի փողոցներում լուսանկարել կանանց, որոնք աչքի էին ընկնում իրենց վառ ու անզուսպ հագուստով։ Դա վերածվեց մի նախագծի, որը նա անվանեց Ինլանդիշ նեոգալիզմ, օգտագործելով այն արտասովոր բառի փոխարեն, որտեղ նա ուսումնասիրել է, թե ինչպես է դրսևորվում կանանց ներքին կյանքը նրանց արտաքին աշխարհում։
2009 թվականին Բաբաջանյանը սկսել է  Գյումրիի երկրաշարժից փրկվածների մասին փաստագրական նախագիծը։ Անգամ քսան տարի անց մոտ 4000 ընտանիք ապրում էր մետաղյա ինքնաշեն տնակներում, որոնք կոչվում էին դոմիկներ, որոնք էլեկտրականություն կամ ջուր չունեին և այնքան խարխլված էին, որ մեկ այլ ցնցում կփշրեր դրանք։ 2009 թվականի դեկտեմբերին Երևանում ցուցադրվել են նրա լուսանկարները։
Բաբաջանյանը 2013 թվականին համահիմնել է «4Plus» կանանց լուսանկարչական միությունը։ Մայր Հայաստանը ցուցահանդեսը «4Plus»-ի և տասը լուսանկարիչների հետ համատեղ առաջին նախագծերից էր։ Ոգեշնչված և հակադրվելով Երևանի Հաղթանակի զբոսայգում գտնվող Մայր Հայաստանի արձանին, որը խորհրդանշում էր ակնածանքը կանանց հանդեպ, տասը հավաքածուներից յուրաքանչյուրը բացահայտել է երկրի կանանց առջև ծառացած տարբեր խնդիրներ։ Բաբաջանյանը նաև սկսել է երկարաժամկետ ծրագիր, որը փաստում է հայ կանանց արտագնա աշխատանքի մեկնումը Թուրքիա։
2016 թվականին Բաբաջանյանը սկսել է նախագիծ՝ վավերագրելու սիրիական քաղաքացիական պատերազմից Երևան փախած սիրիահայերի փորձառությունները։ Թեև Հայաստանի կառավարությունն արագորեն գործեց փախստականներին քաղաքացիություն տալու համար, նրանց տնտեսական վիճակը մնաց անկայուն՝ թե՛ աշխատատեղերի, թե՛ պաշտոնական բնակարանների պակասի պատճառով։ Բաբաջանյանի լուսանկարները ցույց են տվել փախստականների կենցաղային կյանքը։ Մասնավորապես, նա ցույց է տվել այն կարևոր արտեֆակտները, որոնք նրանք բերել են իրենց հետ՝ հիշելու իրենց նախորդ կյանքը։ Նա Ջոն Սթենմեյերի և Սերա Աքջանի հետ միասին սկսել է Կամրջող պատմություններ՝ լուսանկարչական ուսուցման ծրագիր թուրքերի և հայերի համար, որպեսզի նկարեն և կիսվեն իրենց առօրյա կյանքով Instagram-ում՝ իրենց ժողովուրդների միջև փոխըմբռնումը խթանելու համար։
2017 թվականին Բաբաջանյանը ճանապարհորդել է Փղոսկրի Ափ, որտեղ փաստել է երկվորյակների առեղծվածային ուժերի հանդեպ մարդկանց հավատը։ Միանման հագնված քույր-եղբայրները աղաղակում էին մզկիթների մոտ, իսկ անցորդները օրհնության դիմաց նրանց փող էին տալիս։ Աբիջանում ֆոտոշարք է ցուցադրվել։ Նա նաև նկարահանվել է Լևիսոն Վուդի Ռուսաստանից Իրան հեռուստածրագրում, որտեղ նրան ուղղորդել է դեպի Լեռնային Ղարաբաղ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անուշ Բաբաջանյան
«4Plus» լուսանկարչական միություն


== Ծանոթագրություններ ==
Պատերազմ տանիքների տակ

«Պատերազմը տանիքների տակ» (ռուս.՝ «Война под крышами»), խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրել է ռեժիսոր Վիկտոր Տուրովը 1967 թվականին «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում:
Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1971 թվականի նոյեմբերի 29-ին Մոսկվայում։


== Սյուժե ==
Դիլոգիայի առաջին ֆիլմն է, որը նկարահանվել է Ալես Ադամովիչի վեպի մոտիվներով (երկրորդ մասը՝ «Որդիները գնում են մարտի»)։
Գերմանական զորքերի կողմից ԽՍՀՄ-ի զգալի մասի գրավումից հետո դեղատան վարիչ Աննա Կորզունն սկսում է օգնել պարտիզաններին՝ նրանց տրամադրելով դեղորայք և տեղեկատվություն։ Ամեն օր վտանգի ենթարկելով իրեն և իր երեխաներին՝ Աննան ոչ մի պահ չէր կասկածում իր որոշման ճշմարտացիության մեջ։ Իսկ երբ բացահայտվելու վտանգն մեծանում է, նա իր որդիների հետ գնում է անտառ՝ պարտիզանների մոտ։


== Դերերում ==
Նինա Ուրգանտ – Աննա Միխայլովնա Կորզուն 
Ելիզավետա Ուվարովա – պանի Ժիգոցկա
Լյուբով Մալինովսկայա – Լյուբով Կարպովնա
Եկատերինա Վասիլևա – Նադյա
Դմիտրի Կապկա – Տոդար պապ
Ալեքսանդր Դեմյանենկո – Պավել
Միխայիլ Մատվեև – Վիկտոր Պետրենյա
Ալեքսանդր Զախարով – Տոլյա Կորզուն
Վլադիմիր Մարտինով – Ալեքսեյ
Վլադիմիր Մասլով – Կազիկ Ժիգոցկի
Վլադիմիր Բելոկուրով – պարտիզանական ջոկատի հրամանատար Բորիս Նիկոլաևիչ Ստրելցով
Յանիս Գրանտինշ – Շումախեր
Դմիտրի Օռլով – պան Ժիգոցկի
Վիկտոր Չեքմարյով – Պուգովիցին
Վլադիմիր Պիցեկ – ոստիկանության պետ
Յուրի Գորոբեց – կոմիսար


== Էպիզոդներում ==
Օլգա Լիսենկո – Քսենյա
Սվետլանա Տուրովա – Լեոնորա
Էդգար Սելգայլիս – պարետ
Ալեքսեյ Բարանովսկի – էպիզոդ
Ալեքսանդր Լուկյանով – պոլիցայ
Ուլդիս Լիելդիջ – Սիրոկվաշ
Արկադի Տրուսով – պարտիզան
Կոնստանտին Գրիգորև – դասակի հրամանատար Նիկիտա Պինչուկ
Ստանիսլավ Չուրկին – Կորեննոյ
Ն. Սչաստնի, Հարիյ Ավենս, Օսվալդ Բերզին, Վ. Յակոբսոնս
Լուսագրերում նշված չեն՝
Վլադիմիր Վիսոցկի – պոլիցայ հարսանիքի ժամանակ
Կյուննա Իգնատովա – կապավոր


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարիստ՝ Ալեքսանդր Ադամովիչ
Բեմադրությունը՝ Վիկտոր Տուրովի
Գլխավոր օպերատոր՝ Սերգեյ Պետրովսկի
Բեմադրող նկարիչ՝ Եվգենի Գանկին
Ռեժիսոր՝ Յ. Ռիբչենոկ
Կոմպոզիտոր՝ Անդրեյ Վոլկոնսկի (լուսագրերում նշված չէ)
Հնչյունային օպերատոր՝ Կոնստանտին Բակկ
Կոստյումներ՝ Մարիա Բերկովիչ
Գրիմարար՝ Լև Եմելյանովա
Մոնտաժող՝ Ե. Ակսենենկո
Ռեժիսորի օգնականներ՝ Ռ. Ֆիշման, Ա. Կոլենդա, Ռ. Միրսկի
Խմբագիրներ՝ Վ. Գուզանով, Ֆեոդոր Կոնև
Համակցված նկարահանումներ․
Օպերատոր՝ Ս. Գրյազնով
Նկարիչ՝ Ի. Կովալենկո
Խորհրդատու՝ «Բելառուս» պարտիզանական բրիգադի հրամանատար, Խորհրդային Միության հերոս Նիկոլայ Պոկրովսկի
Ֆիլմի տնօրեն՝ Ակիմ Ժուկ


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ֆիլմում տեղ են գտել Վլադիմիր Վիսոցկու երկու երգերը՝ «Аисты» և «Песня о новом времени»։ Ֆիլմի սկզբնական տարբերակում (1967) հնչել է ևս մեկ երգ՝ «У нас вчера с позавчера…» (առանց առաջին տողերի), սակայն 1971 թվականին էկրան բարձրացած տարբերակում այն այլևս չի եղել:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
««Война под крышами»»։ Энциклопедия отечественного кино։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-12-13-ին։ Վերցված է 2012-10-31  
««Война под крышами»»։ Телеканал «Культура»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-20-ին։ Վերցված է 2012-10-31 
«Война под крышами»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
288

288 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 288 թվականն է, 
III դարի 88-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ստեֆան Օ'Կոննոր

Ստեֆան Օ'Կոննոր (անգլ.՝ Stefan Ramone Sewell O’Connor, հունվարի 23, 1997, Լոնդոն), անգլիացի պաշտպան, ով հանդես է գալիս Լոնդոնի Արսենալում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Կրիստալ Պելես» ===
Ստեֆանը սկսել է իր կարիերան անգլիական Կրիստալ Պալասում։ Հանդես է եկել այնտեղ մինչև 2010 թվականը։


=== «Արսենալ» ===
2010 թվականին տեղափոխվել է անգլիական Արսենալ։ Իր դեբյուտը լոնդոնյան ակումբի կազմում նշել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի խաղարկության Գալաթասարայի դեմ խաղում։


== Ազգային հավաքական ==
2014 թվականից հանդես է գալիս Անգլիայի Մ17 հավաքականում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում
Պրոֆիլը Արսենալի պաշտոնական կայքում Archived 2014-12-10 at the Wayback Machine.
Եփրեմ Մելքումյան

Եփրեմ Կարապետի Մելքումյան (1885 - 1957), գարդմանահայ ֆիդայի, վրիժառու։ Նա իր երկու եղբայրների՝ Արարատի և Մելիքի հետ միասին մասնակցել է 1905-1907 թվականների հայ-թաթարական ընդհարումներին։ 1904 թվականի օգոստոսին բարսումցի վրիժառուներ Արտեմ Բայանդուրյանցի և բանանցեցի Գրիգոր Օհանյանցի հետ միասին Հաջիշենի անտառում իրականացրել է փոխնահանգապետ Անդրեևի սպանությունը։ 1918 թվականին զենք, զինամթերք ձեռք բերելու նպատակով 280 գարդմանահայ ֆիդայիների թվում մեկնել է Արևմտյան Հայաստան։ 1918 - 1921 թվականներին եղբայրների հետ միասին մասնակցել է հայ-թաթարական ընդհարումներին՝ կռվելով է Արցախում և հարակից շրջաններում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տատյանա Մոկշանովա

Տատյանա Մոկշանովա (ամուսնությունից հետո՝ Շվեցովա, էրզ.՝  Мокшановонь Татьяна, հունվարի 9, 1984(1984-01-09) կամ 1984, Բագանա), էրզյացի բանաստեղծուհի, թարգմանիչ և խմբագիր։ Ռուսաստանի գրողների միության անդամ 2014 թվականից։ Մորդովիայի Հանրապետության ղեկավարի երիտասարդ հեղինակների գրական մրցանակի դափնեկիր (2006)։


== Կենսագրություն ==
Տատյանա Մոկշանովան ծնվել է 1984 թվականի հունվարի 9-ին Սամարայի մարզի Շենտալինսկի շրջանի Բագանա գյուղում։ 2001 թվականին ավարտել է Բագանայի միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Մորդովիայի Ն. Պ. Օգարևի անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի Էրզիայի բաժին, որն գերազանց ավարտել է 2006 թվականին։
Մասնակցել է Սիկտիվկարում կայացած Ա.Է. Վանեևի հիշատակին նվիրված Ֆինո-ուգրական ժողովուրդների երիտասարդ թարգմանիչների II գրական համալսարանին, «Էթնիկական դպրոց գրադարանում» հանրապետական կրթական նախագծին (Պոդլեսնայա տավլա, Մորդովիա), «Ազգային գրականություն Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային տարածքում» կլոր սեղանին (Կազան), Ռուսաստանի ժողովուրդների ազգային գրականության փառատոնին (Նիժնի Նովգորոդ, Բոլշոյե Բոլդինո գյուղ), «Գրքային Սիբիր» միջազգային փառատոնին (Նովոսիբիրսկ)։
Մորդովիայի գրողների՝ Վալենտինա Միշանինայի, Եվդոկիա Տերեշկինայի, Թամարա Բարգովայի, Տատյանա Ռազգուլյաևայի, Օլգա Սուսորևայի հետ միասին, Տատյանա Մոկշանովան ընդգրկված է «Մորդովիայի կանացի արձակ» հեղինակների շարքում։
Տատյանա Մոկշանովան ուդմուրտ, ռուս, հունգարացի, ուկրաինացի հեղինակների հատվածները թարգմանում է էրզիա լեզվով։
Տատյանան աշխատում է «Չիլիսեմա» (Արևածագ) էրզիա լեզվով մանկական և երիտասարդական ամսագրում, որպես խմբագիր)։ Ներկայումս նա ֆինո-ուգրական գրականության ամբիոնի ասպիրանտ է։
Տատյանա Մոկշանովան տպագրվել է «Шенталинские вести» (Շենտալինի լուրեր), «Слободские куранты» (Սլոբոդայի կուրանտներ), «Округа», «Эрзянь Мастор», «Валдо ойме» (Թեթև հոգի), «Эрзянь правда» թերթերում, «Сятко» (Կայծ) ամսագրում։
Ապրում է Սարանսկում։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Գրքեր ===
Мокшанова Т. Эрьгекерькс : стихть / Татьяна Мокшанова; [артыцясь В. И. Федюнин]. — Саранск : «Красный Октябрь» типографиясь, 2006. — 41, [3] с.
Мокшанова Т. Толонь лопат : стихть / Татьяна Мокшанова. — Саранск, 2010. — 80, [3] с. — Мордов.-эрзя яз. — ISBN 978-5-7493-1494-6.


=== Հրապարակումներ ===
«От Урала до Невы» — Библиотека «Лилии», Челябинск: полиграфическое объединение «Книга», 2001 г.
«Монь вайгелем» — Саранск: Мордовское книжное издательство, 2005. — 128 с. — ISBN 5-7595-1675-2.
«Первая капель» — Самара: Типография ООО «Офорт», 2005 г.
«Литературный сентябрь» — Саранск: ИД « Книга», 206 г.
«Эскелькс» — Саранск: Издательство Мордовского университета, 2008 г.
«Эрзянь валске» — Киев: Эрзянь Вал нолдамо кудось, 2011. — 64 лл. Эрзя. (2Рос=эрз)6-5
«Тешкс» — Саранск: Литературный фонд России, 2004 г.
«Современная литература народов России». Детская литература. Антология. — М.: Организационный комитет по поддержке литературы, книгоиздания и чтения в Российской Федерации; Фонд социально-экономических и интеллектуальных программ; Объёдиненное гуманитарное издательство, 2017. — 608 с. ISBN 978-5-94282-801-1.


== Ծանոթագրություններ ==
Բզյուկ

Բզյուկ (ռուս.՝ Бзюк), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուբան գետի ափին։ Գետի երկարությունը 31 կմ է, ավազանի տարածքը 60,1 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կուբան, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 06020001412108100005551
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108100555
Ավազանի կոդը - 06.02.00.014
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
1238

1238 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1238 թվականն է, 
XIII դարի 38-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Խինձ

Խինձ (լատ.՝ Scorzonera), կաթնաբերիկ, սևարմատ, աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա, կաթնահյութ պարունակող խոտաբույսերի ցեղ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, կավոտ, խճոտ լանջերին, ավազուտներում, մարգագետիններում և այլն։ Ցողունը կանգուն է, բարձրությունը՝ մինչև 100 սմ։ Տերևները հերթադիր են, գծաձև։ Ծաղկաբույլը զամբյուղ է, ծաղիկները՝ դեղին։ Ծաղկում է ապրիլ-հուլիսին։ Պտուղը փուփուլավոր սերմիկ է։ Պարունակում է կաուչուկ, խեժ, օսլա և այլն։ Որոշ տեսակներ ուտելի են։ Մեղրատու է։


== Դասակարգում ==


===== Տեսակներ =====
Հայտնի է մոտ 110 (այլ տվյալներով՝ 170), Հայաստանում՝ 16 տեսակ՝ խինձ հայկական (Տ. armeniaca), խինձ լայնատերև (Տ. latifolia), խինձ խոշորափուփուլ (Տ. papposa), խինձ մանրածաղիկ (Տ. parviflora), խինձ Գորովանի (Տ. gorovanica) և այլն։


===== Տաքսոնոմիա =====


== Քիմիական բաղադրություն ==
Սննդային արժեքը 100 գ թարմ խինձում.


== Ծանոթագրություններ ==
Թորոս Պապիկյան

Պապիկյան Թորոս Աշոտի (1881/1887, Սեբաստիա - 1915), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1881/1887 թվականներին, Սեբաստիայի նահանգի Սեբաստիա քաղաքում։ Նախնական և միջանկարգ կրթությունն ստացել է Հիսու­սյան միաբանության Սեբաստիայի վարժարանում։ 1906-1910 թվականներին ուսանել է Բեյ­րու­թի Սեն Ժո­զեֆ Ֆրան­սի­ա­կան հա­մալ­սա­րա­նի բժշկական ֆակուլտետում։ Ուսանողության վերջին տարում ամուսնացել է մարաշցի հայտնի վաճառական Հազարապետյանի աղջկա հետ։ 1910 թվականին աշնանը վերադարձել է Սեբաստիա և բժիշկ աշխատել։ 1914 թվականին, առաջին աշխարհամարտի սկսվելուն պես զորակոչվել է օսմանյան բանակ և հոսպիտալում զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1915 թվականի հունիսին, ի թիվս հազարավոր հայ հայրենակիցների, ձերբակալվել ու բանտարկվել է։ 1915 թվականին սպանվել է Տրապիզոնից դուրս՝ տարագրության ճանապարհին։


== Գրականություն ==
Հայ բժշկութեան տուժած զոհերը, ցուցակագրուած վավերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուր քերեն), Ստամբուլ, 2001։
Խաչատրյան Լ. և ուրիշ., Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), գիրք 1, Սե բաստիայի նահանգ, Երևան, 2004։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Ալմա Յոհանսոն

Ալմա Յոհանսոն (հոկտեմբերի 29, 1880(1880-10-29), Ստոկհոլմ - դեկտեմբերի 31, 1974(1974-12-31), Ստոկհոլմ), շվեդ միսիոներուհի։


== Գործունեություն ==
Տակավին երիտասարդ նվիրվել է մարդասիրական կրոնական գործունեության։ 1901-1915 թվականներին ծառայել է Արևմտյան Հայաստանում գտնվող գերմանական միսիոներ, հաստատություններում և որբանոցներում։ 1915 թվականի աշնանը հարկադրված վերադարձել է Շվեդիա։ 1920-1922 թվականներին Կ. Պոլսում օգնել է ջարդերից ու տարագրությունից փրկված հայ որբերին ու կարոտյալներին։ 1923 թվականին անցել է Սալոնիկ, աշխատել շվեդ, նպաստամատույց հաստատությունում, օգնել հայ գաղթականներին։

1941 թվականի վերջին, Հունաստանի ֆաշիստական օկուպացումից հետո, երբ անհնար էր շարունակել մարդասիրական գործունեությունը, Յոհանսոնը վերադարձել է Շվեդիա։ Սակայն շարունակվել են սերտ հարաբերությունները հայերի հետ. նա տիրապետել է հայերենին։
Որպես հայոց եղեռնի ականատես՝ Յոհանսոնը գրել է երկու գրքույկ՝ «Աքսորյալ ժողովուրդ մը» (1930 թ.) և «Հայ աքսորականներու կյանքը» (1931 թ.), որոնք վկայում են հայերի տեղահանությունների և նրանց վրա գործադրված բռնությունների մասին։
Ալմա Յոհանսոնի ու ևս չորս եվրոպացի հումանիստ կանանց կյանքի ու գործունեության մասին է պատմում 2015 թ. նկարահանված «Փրկության քարտեզ» ֆիլմը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծալկայի սարավանդ

Ծալկայի սարավանդ (վրաց.՝ წალკის ქვაბული), սարավանդ Փոքր Կովկասի հյուսիս-արևմուտքում, Խրամ գետի վերին հոսանքի շրջանում (Վրաստան)։ Ձգվում է արևմուտքից արևելք մոտ 45 կմ, հյուսիսից հարավ՝ մոտ 15 կմ։ Հարթավայրային մակերևույթը տեղ-տեղ խախտված է բլրաշարերով, գոգահովիտներով և կանիոնաձև կիրճերով։ Բարձրությունը 1480-1700 մ է։ Կազմված է պլիոցեն-չորրորդականի հրաբխային (դոլերիտային լավաներ) և նստվածքային (լճագետային) շերտերից։ Կլիման չափավոր խոնավ է, ցուրտ ձմեռով և երկարատև զով ամառով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -6 °C է, հուլիսինը՝ 15 °C-ից 16 °C, տարեկան տեղումները՝ 500-600 մմ։ Մեծ գետը Խրամն է։ Կան փոքր լճեր, հորդ աղբյուրներ։ Այստեղ է գտնվում Ծալկայի ջրամբարը։ Ծալկայի սարավանդի բարձր մասերը հարուստ են մարգագետիններով, ցածրադիր շրջանները՝ գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանքատարածություններով։


== Տես նաև ==
Ախալքալաքի սարավանդ
Խուան Նեգրին

Խուան Նեգրին (իսպ.՝ Juan Negrín López, փետրվարի 3, 1892(1892-02-03)[…], Լաս Պալմաս, Իսպանիա[…] - նոյեմբերի 12, 1956(1956-11-12)[…], Փարիզ[…]) իսպանացի քաղաքական գործիչ, ֆիզիոլոգ։
1929 թվականին դարձել է իսպանական սոցիալիստական բանվորական կուսակցության անդամ։ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ (1936-1939) եղել է ֆինանսների նախարար (1938-39), վարչապետ (1937-39), ավելի ուշ՝ նաև պաշտպանության նախարար (1938-39)։ 
1939 թվականի մարտից եղել է տարագրության մեջ, մինչև 1945 թվականը համարվել է Իսպանիայի վտարանդի հանրապետական կառավարության ղեկավարը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խուան Նեգրինի ֆոնդ (իսպ.) Archived 2008-01-19 at the Wayback Machine.
Կենսագրությունը
Գլազովոե (գյուղ, Շոստկայի շրջան)

Գլազովոե (ուկրաիներեն՝ Глазове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1654 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գլազովոե գյուղում բնակվում էր 519 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բուլացելովկա

Բուլացելովկա (ուկրաիներեն՝ Булацелівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուլացելովկա գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,279 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 150,54 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լակսկի շրջան (Դաղստան)

Լակսկի շրջան (ռուս.՝ Лакский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1922 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կումուխ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 750 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 11951 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,93 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Սեբե

Սեբե կամ Սաբա (արաբ․՝ سبة‎‎‎‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Տարտուսի մարզում։ Հանդիսանում է Սաֆիթայի գավառի 6 շրջաններից մեկի՝ Սաֆիթայի շրջանի կենտրոնը։ 2004 թվականի դրությամբ շրջանում ապրում էր 2 820 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հեբուսացիներ

Հեբուսացիներ (եբրայերեն՝ יבוסים, «յէվուսի՛մ»‎), Հուդեայի մինչհրեական բնակչությունը, որի կողմից մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակում հիմնվել է Երուսաղեմ քաղաքը (նախկինում հայտնի էր որպես Սաղեմ կամ Հեբուս) և բնակեցրել այն։ Համաձայն աստվածաշնչի, ապրում էին լեռներում և Հանաանի որդի Համի տոհմից Հեբուսի ժառանգորդներն էին։ Կա տեսություն հեբուսացիների և խեթերի բարեկամական կապի վերաբերյալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարնըխ

Կարնըխ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մայաչնոե (գյուղ, Խասանսկի շրջան)

Մայաչնոե (ռուս.՝ Маячное), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անդրեևսկայա (Դուբովսկի շրջան)

Անդրեևսկայա (ռուս.՝ Андреевская), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Դուբովսկի շրջանում։ Մտնում է Անդրեևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Մախին (Ակսայի շրջան)

Մախին (ռուս.՝ Махин), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանում։ Մտնում է Օլգինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ակսայ քաղաքից գտնվում է 15 կմ հեռավորության վրա։
Մեծ Տոզմա

Մեծ Տոզմա (ռուս.՝ Большая Тозьма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Տոզմա գետի աջ ափում՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000009500
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000950
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պալմի

Պալմի  (իտալերեն՝ Palmi), քաղաք Իտալիայում՝ Կալաբրիա մարզի Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։ Նույնանուն հովտում գտնվող, շուրջ 170 հազար ընդհանուր բնակչություն ունեցող 33 համայնքներից բաղկացած Ջոյա Տաուրո շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է գավառի հյուսիսային մասում, ծովափին։ Զբոսաշրջային կենտրոն է՝ հռչակված իր լողափերով, առողջարաններով, գեղատեսիլ բնությամբ։ Հնուց ի վեր եղել է Կալաբրիայի մշակութային կենտրոններից մեկը։ Այստեղ իր գրասենյակն ունի կաթոլիկ եկեղեցու Օպիդո Մամերտինա Պալմի թեմը։ Զբոսաշրջության հետ մեկտեղ՝ քաղաքի տնտեսության կարևոր ճյուղերից է գյուղատնտեսությունը։
Բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 19.024, բնակչության խտությունը կազմել է 620 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 31 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 080057։ Հեռախոսային կոդը՝ 0966։
Պալմիի հովանավոր սուրբը Կույս Մարիամն է, ում էլ նվիրված է համաիտլական ընդգրկումով ամեն տարի նշվող Varia di Palmi տոնախմբությունը, որը 2013 թվականին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական ժառանգության համաշխարհային հուշարձանների ցանկում։ Կարևոր իրադարձություններից է նաև Սուրբ Ռոքի տոնը, որի բաղկացուցիչ մասերից է փշալարերով ծիսական երթը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Քույր քաղաքներ ==
Պալմին բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

 Իտալիա, Վիարեջո
 Իտալիա, Վարացցե


== Կլիմա ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Varia di Palmi
Թեոդոր Կուրցիուս

Թեոդոր Կուրցիուս (գերմ.՝ Julius Wilhelm Theodor Curtius, մայիսի 27, 1857(1857-05-27), Դույսբուրգ, Դյուսելդորֆ, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն - փետրվարի 8, 1928(1928-02-08), Հայդելբերգ, Բադենի Հանրապետություն, Վայմարյան Հանրապետություն), գերմանացի քիմիկոս։
Քիլի (1889 թվականից), Բոննի և Հայդելբերգի համալսարանների պրոֆեսոր։ 1882 թվականին Թեոդոր Կուրցիուս ստացել է բենզոիլգլիցիլգլիցին՝ սինթետիկ առաջին պեպտիդը։ Առաջարկել է էսթերներից պեպտիդների (1883), ազիդներից ամինաթթուների (1902) սինթեզի եղանակներ։ 1894 թվականին հայտնագործել է կարբոնաթթուների ազիդների փոխարկումն առաջնային ամինների։ Ուսումնասիրելով դիազոէսթերները՝ առաջինն է ստացել (1897-1890 թվականներ) հիդրազին, հիդրազիդներ, ազիդներ, ազոտաջրածնական թթու։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (481)

Ժողովածու (481), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 481 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1621 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19,5x14,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 90 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի ազգաբանական ծառ, կիսախորան մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ ուղղագիծ երկաթագրով, Ճաշոց։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարան նախագաղափար՝ 18բ։


== Բովանդակություն ==
Գաւազանագիրք Հին և Նոր կտակարանաց։
Սամ. Անեցւոյ Հաւաքմունք ի գրոց պատմագրաց։
Օսման օղլու կարգն այս է, որ կոչին Խոնդքար (1232-1621 թթ.)։
Թովմ. Մեծոփեցւոյ Պատմութիւն։


== Ծանոթագրություններ ==
Գալուստ Տեր-Մկրտչյան

Գալուստ Մկրտչի Տեր-Մկրտչյան (Տեր-Սարգսյան) (ապրիլի 9, 1860(1860-04-09), Ծուղրութ, Վրաստան - հուլիսի 3, 1918(1918-07-03), Վաղարշապատ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն), Մայր աթոռի միաբան, հայագետ, պատմաբան, բնագրագետ-աղբյուրագետ, թարգմանիչ։ 1887 թվականին Սբ․ Էջմիածնի միաբան դառնալուց հետո հայտնի է նաև Հայր Միաբան անունով։


== Կենսագրություն ==
Գալուստ Տեր-Մկրտչյանը ծնվել է ներկայիս Վրաստանի Ախալցխայի շրջանի Ծուղրութ գյուղում։ Տաղասաց և մանկավարժ Հովհաննես Կարնեցու ծոռն է։
Սկզբնական կրթությունն ստացել է Ախալցխայի Կարապետյան դպրոցում, 1874-1878 թվականներին սովորել Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։ 1878-1881 թվականներին դասավանդել է Շամախու և Ախալցխայի դպրոցներում։ 1881 թվականին ավարտական քննություններ է հանձնել Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում։ 1884 թվականին ավարտել է Փարիզի Քաղաքական գիտությունների ազատ դպրոցի հասարակագիտության բաժանմունքը։ Դասախոսություններ է ունկնդրել Մյունխենի համալսարանում։ Ուսանողական տարիներին Փարիզից տարբեր բնույթի հոդվածներով աշխատակցել է «Մեղու Հայաստանի» լրագրին, 1885 թվականին վերադառնալով հայրենիք՝ պաշտոնավարել է Ախալցխայի երկսեռ դպրոցում, 1887 թվականին՝ դարձել Մայր աթոռ Ս. Էջմիածնի միաբանության անդամ (դպիրի աստիճանով), նվիրվել գիտական գործունեությանը։


== Հիվանդությունից հետո ==
1888 թվականին, հիվանդության պատճառով (հավանաբար գետում լողանալուց հետո մրսելու հետևանքով), ընդմիշտ զրկվել է քայլելու ունակությունից։ 1892-1894 թվականներին և 1902 թվականին եղել է «Արարատ» ամսագրի խմբագիրը, որտեղ «Միաբան» ստորագրությամբ տպագրել է բազմաթիվ հայագիտական ուսումնասիրություններ՝ արժանանալով լայն ճանաչման։ Երկար տարիներ գործակցել է Մոսկվայի կայսերական հնագիտական ընկերությանը և հայագիտության ասպարեզում ունեցած վաստակի համար 1894 թվականին ընտրվել այդ ընկերության թղթակից, իսկ 1900 թվականից՝ իսկական անդամ։ Եղել է հայ գրերի 1500 և հայ տպագրության 400-ամյակի տոնակատարության կենտրոնական հոբելյանական հանձնաժողովի նախագահը, «Շողակաթ» գիտական ժողովածուի (1913) խմբագիրը։


== Արտաքին հղումներ ==
Գալուստ Տեր-Մկրտչյանի կենսագրությունը, Գևորգյան Ճեմարանի կայք
Տարասովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

Տարասովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝

Տարասովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբենկովսկի շրջանում
Տարասովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովսկի շրջանում
Տարասովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկոպիսարևսկի շրջանում
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1985 (ընտրական մրցաշար)

1985 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության ընտրական մրցաշար միաժամանակ հանդիսանում էր 1986 թ. աշխարհի առաջնության ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի գոտու ընտրական մրցաշարի առաջին փուլը։  Մեքսիկան չմասնակցեց ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության խաղարկությանը, որովհետև արդեն ձեռք էր բերել աշխարհի առաջնության ուղեգիր՝ որպես կազմակերպիչ երկիր։  Գվատեմալան ավտոմատ կերպով ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր, իսկ մնացած ուղեգրերը խաղարկվեցին ութ ընտրական զույգերում, որտեղ հավաքականները միմյանց հետ հանդիպեցին երկուական անգամ՝ տանը և դրսում։


== Ընտրական հանդիպումները ==
 Ճամայկան հրաժարվեց մասնակցությունից։

 Բարբադոսը հրաժարվեց մասնակցությունից։

 Գրենադան հրաժարվեց մասնակցությունից։

 Սալվադորը ,  Կանադան,  Միացյալ Նահանգները,  Կոստա Ռիկան,  Հոնդուրասը,  Տրինիդադ և Տոբագոն,  Հայիթին և  Սուրինամը ստացան եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։


== Նայիր նաև ==
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1985
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1986 (ընտրական մրցաշար)


== Ծանոթագրություն ==


== Հղումներ ==
1985 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում(չաշխատող հղում) (անգլ.)
1986 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի գոտու արդյունքները ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում Archived 2011-12-19 at the Wayback Machine. (անգլ.)
1986 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում (անգլ.)
Բարի գալուստ

«Բարի գալուստ», 1986 թվականի սովետական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, նկարահանվել է Թեոդոր Սուս Գեյսելի «Thidwick the Big-Hearted Moose» հեքիաթի մոտիվներով։ Մուլտֆիլմը բարի որմզդեղնի մասին է, որը տանում էր իր պոզերի վրա գրեթե բոլոր անտառային բնակիչներին։ Ստեղծել են ռեժիսոր Ալեքսեյ Կարաևը
և նկարիչ Ալեքսանդր Պետրովը։
Պատրաստված է անիմացիայի բնօրինակ ձևով՝ «Գեղանկարչություն ապակու վրա»։ Նկարվել է Շոստկինսկոյի «Սվեմա» ժապավենով։


== Ստեղծողներ ==


== Սյուժե ==
Բարի որմզդեղնը, թափառելով անտառով, համաձայնվում է իր պոզերի վրա տանել կոլորադյան բզեզին։ Շուտով նրան միանում է, սարդը, հետո թռչունները, հետո սկյուռիկների ամբողջ ընտանիքը, նույնիսկ արջը։ Հյուրերը կացարան են պատրաստում պոզերի վրա  և մոռանում են, որ այդ պոզերը նրանց չեն պատկանում։ Երբ որմզդեղնը պատրաստվում է անցնել ափի մյուս կողմը, նրա «հյուրերը» չեն թողնում... բայց հետո լսվում են կրակոցներ, և որմզդեղնը խուճապի մեջ փախչում անտառով։ Նա փրկվում է և փրկում է իր բոլոր հյուրերին, ովքեր դրանից հետո շնորհակալություն են հայտնում և ասում են, որ երբեք չեն լքի նրան։ Եվ հանկարծ որմզդեղնի պոզերը վայր են ընկնում, նա մոռացել էր, որ եկել է ժամանակը դրանք նետելու։ Շշմած «հյուրերը» նայում են որմզդեղնի հետևից, որը  գնում է դեպի տուն՝ փնթփնթալով․ «Միևնույն է անհարմար ստացվեց»։


== Տարբերությունները հեքիաթից ==
Բացի բզեզից, սարդից, սկյուռիկներից, թռչուններից, մկներից, նապաստակներից, ոզնիներից, լուսանից և արջից հեքիաթում որմզդեղնի պոզերին տեղավորվում են նաև կրիան, աղվեսը, լուն և 362 մեղուներ։ Ինչպես նաև հատկանշանական է, որ հեքիաթում որմզդեղնին դուրս են հանում հոտից։ Կրակոցի ժամանակ նա գցում է իր պոզերը և փախչում է որսորդներից, իսկ պոզերը մնացած կենդանիների հետ կախվում են որսորդի տան պատից։


== Մրցանակներ ==
Մուլտֆիլմը մրցանակներ է ստացել փառատոններում․
Անիմացիոն ֆիլմերի կինոփառատոն Օտտավայում։ Առաջին մրցանակը - Ալեքսեյ Կարաև (Կանադա, 1988 թվական)
Կինոփառատոն Լոս Անջելեսում․ Գրան-պրի - Ալեքսեյ Կարաև (ԱՄՆ, 1989 թվական)
Ն․ Կ․ Կրուպսկայայի անվան ՌԽՖՍՀ ազգային մրցանակ (1990 թվական) Ա․ Բ․ Կարաև և Ա․ Կ․ Պետրով


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Բարի գալուստ» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Բարի գալուստ» «Հայրական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
Ստեղծագործական ասոցացիա «Էկրան» Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
«Բարի գալուստ» ՅուԹյուբում
Տարսոնի գավառ

Տարսոն, գավառ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգում։ Կենտրոնը Տարսոն քաղաքն էր։


== Պատմություն ==
Հայերը թուրքերի կողմից մասայաբար կոտորվել կամ տարագրվել են 1909 ջարդերի և 1915-1918 թվականների Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1894 թվականին գավառն ուներ 79000 միայն հայ բնակիչ։


== Վարչական բաժանում ==
Գավառն ուներ 88 բնակավայր, իսկ ըստ «Հուշամատյանի»՝ 180 բնակավայր։
1894 թվականին գավառի կազմի մեջ էին մտնում հետևյալ գավառակները (կամ գյուղախմբերը).

Ալվանլի
Ուլաշ


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դամասկոսի համայնքներ

Դամասկոսի վարչական բաժանում, Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Դամասկոս քաղաքն բաժանված է 15 շրջանների կամ համայնքների (արաբ․՝ بلدية‎‎ Բալադիա) իսկ շրջաններն բաժանում է 95 թաղամասերի (արաբ․՝ بلدية‎‎ Հայ)։
Դամասկոսն բաժանված է 15 վարչական շրջանների՝

Հին Դամասկոս (արաբ․՝ دمشق القديمة‎‎)
Սարուջա (արաբ․՝ ساروج‎‎)
Կանավաթ (արաբ․՝ القنوات‎‎)
Ջոբար (արաբ․՝ جوبر‎‎)
Ալ-Միդան (արաբ․՝ الميدان‎‎)
Ալ-Շաղուր (արաբ․՝ الشاغور‎‎)
Կադամ (արաբ․՝ القدم‎‎)
Քաֆր Սուսա (արաբ․՝ كفر سوسة‎‎)
Մեզզե (արաբ․՝ المزة‎‎)
Դումմար (արաբ․՝ دمر‎‎)
Բըռզե (արաբ․՝ برزة‎‎)
Ալ-Կաբուն (արաբ․՝ القابون‎‎)
Ռուկն Էլդին (արաբ․՝ ركن الدين‎‎)
Ալ-Սալիհիյա (արաբ․՝ الصالحية‎‎)
Մուհաջռեեն (արաբ․՝ حي المهاجرين‎‎)


== Տես նաև ==
Սիրիայի մարզեր
Սիրիայի գավառներ
Սիրիայի շրջաններ


== Ծանոթագրություններ ==
Ղարաբուլաղ (Ելիզավետպոլի գավառ)

Ղարաբուլաղ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում է Ելիզավետպոլ քաղաքից հարավ-արևմուտք։
1896 թվականին գյուղում պեղումներ է իրականացնել ռուս հնագետ Իվանովսկին։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 251, իսկ 1908-ին՝ 583 հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղն ուներ հին, կիսավեր, գեղեցիկ հայկական եկեղեցի (1716 թ.), որի շուրջը կային գերեզմաններ և ավերված քարավանատուն։ Բնակավայրի մոտակայքում կա հին, ավերակ բերդ Ղալաքյանդ անունով։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աբողանք

Աբողանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի Քղիի գավառակում։
1895 թվականի հայկական կոտորածի ժամանակ թուրքերը նաև կողոպտել ու ավերել են Աբողանքի Ս. Հակոբ եկեղեցին։ Իսկ առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին թուրքերը ամայացրել են ողջ գյուղը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ոզմունք (գետ)

Ոզմունք, գետ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռներից և Սոթք գյուղից արևելյան աջից միախառնվում Սոթք գետին։ Երկարությունը՝ 13 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Misery (երգ)

«Misery», ամերիկյան Maroon 5 փոփ ռոք խմբի երգն է։ Այն թողարկվել է 2010 թվականի հունիսի 22-ին՝ որպես խմբի «Hands All Over» անվանումը կրող երրորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլլ։ Երգը գրվել է Ադամ Լևինի, Ջեսսի Կարմայքլի և Սեմ Ֆարարի կողմից, իսկ երգի պրոդյուսերն է Ռոբերտ Ջոն Լանգը։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Ժոզեֆ Կանը, ներկայացվել է 2010 թվականի հուլիսի 1-ին MTV և VH1 հեռուստաալիքների եթերում։


== Երգացանկ ==
Թվային ներբեռնում


== Հիթ-շքերթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Կոմսոմոլսկի այգի (Վոլգոգրադ)

Կոմսոմոլսկի այգի (ռուս.՝ Комсомольский сад), այգի Վոլգոգրադի կենտրոնական շրջանում, որը գտնվում է Ընկած մարտիկների հրապարակի հարևանությմաբ։


== Պատմություն ==
17-րդ դարից ի վեր Կոմսոմոլսկի այգու տարածքում կար գերեզմանատուն։ 1775 թվականին այնտեղ կառուցվել է «Всех Скорбященская» փայտե եկեղեցի։ 1837 թվականին փայտե եկեղեցին ցարիցի վաճառական Իլյա Բաբաևի միջոցներով փոխարինվել է քարե եկեղեցով։ 1886 թվականից գերեզմանոցը փակվել է, և եկեղեցու մոտ Զատկի և Սուրբ Ծննդյան տոների համար անցկացվել են զբոսահանդեսներ.
Հեղափոխության ժամանակ Սկորբյաշենսկի հրապարակում գտնվող տներից մեկում եղել եբ 93-րդ հետիոտային գնդի բարաքները, որոնք մեծ դերակատարություն են ունեցել Ցարիցինում խորհրդային իշխանության հաստատման գործում։ Հրապարակում հաճախ կազմակերպվել են հանրահավաքներ և ցույցեր։
1918 թվականին հրապարակում թաղվել է Ցարիցինի Խորհրդի գործադիր կոմիտեի նախագահ Յակով Երմանը։ Ավելի ուշ նրա գերեզմանում թաղվել են ևս մի քանի հեղափոխականներ։ 1925 թվականին ստալինգրադցի նկարիչ Լյուբիմովի նախագծով Եղբայրական գերեզմանոցում կանգնեցվել է գորշ քարի կույտով հուշարձան։ Բացի այս հուշարձանը, Ստալինգրադի ճակատամարտը վերապրել են ևս երեք հուշարձաններ՝ Գոգոլի (1910 թ., Վոլգոգրադի ամենահին հուշարձանը), Ձերժինսկու (1935 թ.), Խոլզունովի (1940 թ.):
1930-ական թվականներին Սկորբյասչենսկայա հրապարակը անվանափոխվել է Պերվոմայսկայա, որտեղ կոմերիտականները ծառեր են տնկել։ Հետագայում  Պերվոմայսկայա հրապարակը վերանվանվել է Կոմսոմոլսկի այգի։ 1932 թվականին Ալեքսանդր Նևսկու տաճարի պայթյունից և Ընկած մարտիկների հրապարակի վերակառուցումից հետո, նախկինում հրապարակում կանգնած Գոգոլը կիսանդրին տեղափոխվել է այգի։
1957 թվականին Կոմսոմոլսկի այգում վերաթաղել է 35-րդ գվարդիայի հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար գեներալ-մայոր Վասիլի Գլազկովը։ Նրա գերեզմանի վրա տեղադրվել է հուշարձան կարմիր գրանիտե սալաքարի տեսքով՝ բրոնզե հարթաքանդակներով։
Հուշարձանի հեղինակն է ճարտարապետ Իվան Բելդովսկին, հարթաքանդակի հեղինակն է քանդակագործ Եվգենի Վուչետիչը։


== Գրականություն ==
Н. Т. Морозова, Н. Д. Монахова. "Путеводитель по Волгограду". - Ниж.-Волж. кн. изд-во, 1980. - С. 59-62. - 207 с.
С.А. Аргасцева, Л.В. Гуренко. «Свод историко-архитектурного наследия Царицына-Сталинграда-Волгограда. (1589-2004гг.)». - Панорама, 2004. - С. 160, 188.


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Սանտ Անդրեու ՖԱ

«Սանտ Անդրեու» (իսպ.`Unió Esportiva Sant Andreu), կատալոնական ֆուտբոլային ակումբ Սանտ Անդրեու քաղաքում։ Հանդես է գալիս «Սեգունդ Բ»-ում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1925 թվականին։ Տնային մարզադաշտը «Նարչիս Սալան» է, որը տեղավորում է 6900 հանդիսականի։


== Մրցաշրջանները ըստ դիվիզիոնների ==
Սեգունդա - 11 մրցաշրջան
Սեգունդա Բ - 18 մրցաշրջան
Տերսերա - 39 մրցաշրջան
Կանոնավոր առաջնություն - 7 մրցաշրջան


== Հայտնի խաղացողներ ==
Իլդեֆոնս Լիմա
Մարկ Պուժոլ
Դոմենեկ Բալիմանիյա
Ունաի Վերգարա
Տինտին Մարկես


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Արքայադուստրը և մարդակերը

Արքայադուստրը և մարդակերը (ռուս.՝ Принцесса и Людоед), կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Էդուարդ Նազարովի կողմից՝ ըստ Հենրիխ Սապգիրի բանաստեղծության։
«Ուրախ կարուսել» № 9 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երեք սյուժեներից երրորդն է։


== Սյուժե ==
Բանաստեղծության հիմքում ընկած է «սարսափելի» և «հիանալի» ածականների փոփոխությունը։ Առաջին մասում արքայադուստրը սարսափելի եղանակի ժամանակ ընկնում է սարսափելի գետնափոր տուն, սակայն մարդակերը հրաժարվում է նրան ուտել` իր սարսափելի ախորժակի պատճառով։ Երկրորդ մասում հակառակը` իրեն սարսափելի պահող արքայադուստրն ընկնում է հիանալի գետնափոր տուն։ Մարդակերը, չնայած որ հիանալի ախորժակ ուներ, հրաժարվում է ուտել արքայադստերը` վերջինիս սարսափելի տեսքի պատճառով։ Մուլտֆիլմի վերջում հարց է տրվում. «Իսկ միգուցե ամեն ինչ հակառա՞կն է եղել»։


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ` Հենրիխ Սապգիր, Էդուարդ Նազարով
Կոմպոզիտոր և կատարող` Ալեքսանդր Գրադսկի
Բեմադրող նկարիչ` Վլադիմիր Պալչիկով
Նկարչի օգնական` Դմիտրի Կուլիկով
Ռեժիսոր` Էդուարդ Նազարով


== Պատմություն ==
Այդ ժամանակ երգի կատարող Ալեքսանդր  Գրադսկին խնդիրներ ուներ իշխանության ներկայացուցիչների հետ, և ֆիլմն արգելվում է ամենավերջին պահին. ռեժիսորն անձամբ բոլորին հրավիրել էր հեռուստացույցի մոտ` իններերդ «Ուրախ կարուսել»-ի պրեմիերան դիտելու, սակայն «Արքայադուստրը և մարդակերը» մուլտֆիլմի փոխարեն ցուցադրվում է Լեոնիդ Նոսիրևի «Անտոշկա» մուլտֆիլմը` առաջին թողարկմամբ։ Այդ տեսքով մուլտֆիլմը պահպանվել է ութ տարի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Принцесса и Людоед» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Երևան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Խաչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետության Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի Ներքին Չարբախ բնակավայրում։


== Պատմություն ==
Սուրբ Խաչ եկեղեցու հիմնարկեքը եղել է 1996 թվականին, եկեղեցու շինարարական ու հարդարման աշխատանքներն ավարտվել են 2006 թվականի հոկտեմբերին։ Եկեղեցին Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցու փոքր տարբերակն է։ Տուֆակերտ կառույցն ունի ավանդական ճարտարապետական ոճ, զուրկ է քանդակներից, գմբեթավոր է։ Սրահի երկու կողմում ավանդատներ են, Սուրբ խորանում տեղադրված է Վարդգես Սուրենյանցի «Տիրամայրը մանկան հետ» գեղանկարը։ Եկեղեցին ունի երկու դուռ՝ արևելյան և հարավային, 10 պատուհան, մեկ մկրտության ավազան։
Եկեղեցու կառուցման նախաձեռնողն ու իրականացնողը համայնքի բնակիչ Խաչատուր Վարդանյանն է։ 2006 թվականի նոյեմբերի 10-ին Արարատյան հայրապետական թեմի առաջնորդական փոխանորդ Տեր Նավասարդ արքեպիսկոպոս Կճոյանի ձեռամբ օծվել են Ներքին Չարբախի Սուրբ Խաչ եկեղեցու չորս սյուները, ավանդատները, մկրտարանը, սրբապատկերները, խաչվառը, նոյեմբերի 11-ին Նավասարդ Սրբազանն օծել է նաև Սուրբ Խաչ եկեղեցու Սուրբ խորանը։
Եկեղեցու զանգակատունը կառուցվել է 2012 թվականին։ Եկեղեցին ունի նաև հովվատուն, փոքր դահլիճ, տարածքը ցանկապատված է։
Եկեղեցու հոգևոր հովիվն է Տեր Մկրտիչ ավագ քահանա Թովմասյանը։
Եկեղեցու բակում կա հուշակոթող՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Ծուծունավա

Ալեքսանդր Ծուծունավա (վրաց.՝ ალექსანდრე წუწუნავა, հունվարի 16 (28), 1881, Վրաստան - հոկտեմբերի 25, 1955(1955-10-25), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի խորհրդային ռեժիսոր։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1934)։ Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1947)։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Ծուծունավան ծնվել է 1881 թվականի հունվարի 16-ին (հունվարի 28)։ Դերասանուհի Ցեցիլիա Ծուծունավայի եղբայրն է։
Սովորել է Թիֆլիսի ուսուցիչների ինստիտուտում։ 1900 թվականից որպես դերասան և ռեժիսոր աշխատել է Քութայիսի Լադո Մեսխիշվիլու անվան թատրոնում, Թիֆլիսի թատրոնում և Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնում։ Ռուսաստանում քաղաքացիական պատերազմի (1917—1922/1923) տարիներին եղել է Կարմիր բանակի կոմիսար։ 1947 թվականից Վրաստանի Զաքարիա Փալիաշվիլու անվան օպերայի և բալետի թատրոնի գլխավոր ռեժիսորն է։ Բեմադրել է վրացական առաջին օպերաները, ինպրես նաև դրամատիկական ներկայացումներ, կազմակերպել հասարակական միջոցառումներ ու պրոլետարական տոնախմբութուններ։
1918 թվականին Ալեքսանդր Ծուծունավան նկարահանել է վրացական առաջին լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Քրիստինե»։
Ալեքսանդր Ծուծունավան մահացել է 1955 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։
Ալեքսանդր Ծուծունավայի անվամբ է կոչվում Մախարաձեի պետական թատրոնը։


=== Ֆիլմագրություն ===
(Սցենարի հեղինակ և բեմադրող ռեժիսոր)

1916 – Քրիստինե (վրացական առաջին լիամետրաժ ֆիլմը)
1925 – Հեծյալը «Ուայլդ Վեսթից»
1927 – Երկու որսորդ
1927 – Խանումա
1929 – Ջանկի


== Պարգևներ ==
Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1934)
Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակ (1947) - Շ. Մշվելիձեի «Ասք Տարիելի մասին» օպերային ներկայացման բեմադրության համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Кино: Энциклопедический словарь / С. И. Юткевич. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — 640 с.
Հինգերորդ ալիքը (այլ կիրառումներ)

Հինգերորդ ալիքը, կարող է վերաբերել՝

Հինգերորդ ալիքը - 2013 թվականի պատանեկական գիտաֆանտաստիկ վեպ
Հինգերորդ ալիքը - ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ