armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գրադարանային տեսակավորում

Գրադարանային տեսակավորում, կամ բացատավորված մուտքային տեսակավորում դա տեսակավորման ալգորիթմ է, որը օգտագործում է մուտքային տեսակավորում, բայց, որը ունի անցում մասսիվում, որպեսզի արագացնի հետագա մուտքերը։ Անունը գալիս է հետևյալ նմանությունից։

Թող, որ գրադարանավարը դասավորի գրքերը այբբենական կարգով՝ երկար դարակում, սկսելով Ա-ից ձախ անկյունից, շարունակելով մինչև դարակի աջ մասը, մինչև Ֆ գրքերի վերջանալը։ Եթե գրադարանավարը ձեռք բերի նոր գիրք, որը պատկանում է Բ սեկցիային, ապա նա պետք է գտնի ճիշտ տեղը Բ սեկցիայում և ստիպված է տեղաշարժել բոլոր գրքերը Բ գրքերի մեջտեղից, որպեսզի տեղ ազատի նոր գրքի համար։ Սա հենց մուտքային տեսակավորումն է։ Սակայն, եթե նա ստիպված է ամեն տառից հետո տեղ թողնել, քանի դեռ տեղ կա Բ-ից հետո, ապա նա ընդամենը մի քանի գիրք պետք է տեղաշարժի, որպեսզի տեղ ազատի նորի համար։ Սա գրադարանային տեսակավորման հիմնական նշանակությունն է։
Ալգորիթմը առաջարկվել է Միքայել Ա. Բենդերի, Մարտին Ֆարահ-Կոլտոնի, և Միգել Մոստեիրոյի կողմից 2006 թ.-ին։
Ներդրումային տեսակավորման նման սա հիմնավորված է, որ գրադարանային տեսակավորումը դա ստաբիլ տարբերվող տեսակավորում է և կարող է աշխատել, որպես առցանց ալգորիթմ; ինչևիցե, արդեն ցույց է տրվել, որ մեծ հաճախությունը աշխատում է O(n log n) ժամանակում (համապատասխանում է արագ տեսակավորմանը), ավելի լավ քան O(n2) ներդրումային տեսակավորումները։ Սրա իրագործումը շատ նման է ցույց տալ էջին։ Գրադարանի օգտագործման թերությունը այն է, որ խլում է ավելորդ տարածք անցումի համար։


== Գրականության ցանկ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Gapped Insertion SortԿաղապար:Comp-sci-stub
Տարիֆ

Տարիֆ (ֆրանսերեն՝ tarif, արաբերեն՝ تعريف), արտադրման և անձնական սպառման ծառայությունների (արտադրանքի) գների կառուցման ձև․ ներառում է վճարումների ու գանձումների ամբողջական համակարգ։ «Տարիֆ» տերմինը ծագել է Ջիբրալթարի նեղուցում գտնվող կղզու անունից, որը 8-րդ դարում գրավել են արաբները, այն անվանել Տարիֆ (իրենց զորապետ Տարիֆ Բեն Մալիկի անունով) և այդտեղ կազմակերպել նեղուցով անցնող նավերից տուրքերի գանձման (չափը կախված էր նավերի ջրատարողությունից) հսկիչ կետ։ Տարիֆները սահմանվում են հասարակական տրանսպորտի բոլոր տեսակների բեռնաուղևորափոխադրումների, կապի, բնակարանային-կոմունալ, կենցաղային և այլն ծառայությունների համար։ Կարող են լինել ներքին և միջազգային (օրինակ, կապի և տրանսպորտի), օգտագործվում են նաև աշխատավարձի համակարգում (տարիֆային համակարգ) և մաքսային գործում (մաքսային տարիֆ)։ 
Մի շարք ծառայություններ և արտադրանք (էլեկտրաէներգիայի, սանմաքրման, ջրատարի անցկացման և այլն) իրացվում են նաև բնակչությանը։ Նման ծառայությունների յուրաքանչյուր խմբի համար սահմանվում են տարիֆների համապատասխան մակարդակներ։ Տարիֆների հիմքը ծառայությունների ծախքերն են՛։
Սեթուրնի

Սեթուրնի (վրաց.՝ სეთურნი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1870 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 55 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալ-Ռասթանի շրջան

Ալ-Ռասթանի շրջան (արաբ․՝ ناحية الرستن‎‎) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր։ Գտնվում է երկրի հարավ-արևելքում՝ Հոմսի մարզում, որը հանդիսանում է Ալ-Ռասթանի գավառի 2 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Ռասթան քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանն ունի 64,271 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 290.72 կմ2։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեգերյան կարպետ

Մեգերյան կարպետ, հայկական գորգագործական արվեստը ներկայացնող ընկերություն։


== Պատմություն ==
«Մեգերյան կարպետ» ընկերությունը հիմնադրվել է 1917 թվականին Նյու Յորքում։ Ի սկզբանե զբաղվել է նոր և անտիկ ձեռագործ գորգերի վերանորոգման և մշակման աշխատանքներով, ինչպես նաև ձեռագործ գորգերի առք ու վաճառքով։ Մեգերյանների գերդաստանն ավելի քան չորս սերունդ զբաղվել է հին գորգերի վերականգնմամբ և նոր գորգերի արտադրությամբ։
2000 թվականին Մեգերյան ընտանիքի ջանքերով Հայաստանում թարմացվել և վերազինվել է նախկին «Հայգորգ» ընկերությանը պատկանող գործարանը, ՀՀ շրջաններում, Արցախում վերաբացվել են նախկին արտադրական մասնաճյուղերը։ Մեգերյանները Հայաստանում ընդարձակել են գորգերի արտադրությունը` օգտագործելով դիզայնի և ոճավորման այնպիսի տեսակներ, ինչպիսիք են Վասպուրականի, Ղարաբաղի, Լոտուսի, Լոռիի և ժամանակակից այլ ոճավորումներ և լուծումներ։ Արտադրված գորգերը պահպանում են հայկական գորգերի ավանդական ոճն ու դիզայնը։
Մեգերյան գորգերից գտնվում են Անգլիայի թագուհու պալատում, Հայաստանի, Ռուսաստանի, Վրաստանի, Ֆրանսիայի, Չինաստանի, Եգիպտոսի, Բուլղարիայի, Շվեդիայի և այլ պետությունների նախագահական նստավայրերում, Սուրբ Ղազար կղզու եկեղեցու խորանում։ 


== Հավաքածուներ ==
Լոտտո
Ավանդական
Վասպուրական
Արցախ
Թավրիզ
Մամլուք
Ուշակ
Սավոների
Նորաոճ
Հնաոճ


== Գորգերի ցուցասրահ-թանգարան ==
«Մեգերյան կարպետ» ընկերությունը Երևանում ցուցասրահ ունի, որտեղ կազմակերպվում են անվճար շրջայցեր։ «Մեգերյան  կարպետ» գործարանում 2014 թվականին բացվել է թանգարան, որտեղ ցուցադրվող ամենահին գորգը թվագրված է 17-րդ դարի։  Թանգարան-ցուցասրահում ներկայացված են  անտիկ, հարյուր և ավելի տարեկան հայկական գորգեր։ Հին գորգերի ամենամեծ քանակը Մեգերյանները պահում են Նյու Յորքում։
Բացի Նյու Յորքի 5-րդ Պողոտայից, ընկերությունը ցուցասրահներ ունի նաև Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Շվեցարիայում և Գերմանիայում։


== Տես նաև ==
Հայկական գորգ
ՀՀ թեթև արդյունաբերություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ֆելիչե Վարինի

Ֆելիչե Վարինի (գերմ.՝ Felice Varini, մարտի 6, 1952(1952-03-06)[…], Լոկարնո, Տիչինո, Շվեյցարիա), Փարիզում բնակվող շվեյցարացի նկարիչ։ 2000/2001 թվականներին առաջադրվել է Մարսել Դյուշանի անվան մրցանակի համար։ Հիմնականում հայտնի է սենյակներում և այլ տարածքներում իր երկրաչափական հեռանկարային-տեղայնացված նկարներով՝ օգտագործելով պրոյեկտոր-տրաֆարետային տեխնիկա։ Ըստ մաթեմատիկայի պրոֆեսոր և արվեստի քննադատ Ջոել Կոսկասի՝ «Վարինիի աշխատանքը հակա-Մոնա Լիզական է»։
Ֆելիչեն նկարում է ճարտարապետական և քաղաքային տարածություններում, ինչպիսիք են շենքեր, պատեր և փողոցներ։ Նկարները բնութագրվում են մեկ դիտանկյունից, որտեղից դիտողը կարող է տեսնել ամբողջական նկարը (սովորաբար պարզ երկրաչափական ձևեր, օրինակ՝ շրջանակ, քառակուսի, տող), իսկ մյուս դիտանկյունից դիտորդը կտեսնի «կոտրված» մասնատված ձևեր։ Վարինի պնդում է, որ աշխատանքը գոյություն ունի  ամբողջությամբ` իր ամբողջական ձևով, ինչպես նաև մասնիկները։ «Իմ մտահոգությունն է, - ասում է նա, - թե ինչ է տեղի ունենում դիտանկյունից դուրս»։
2017 թվականի սեպտեմբերին Ֆելիչե Վարինին ժամանակակից արվեստի տրիենալեի երկրորդ փուլի շրջանակներում իր «Վեցանկյուններ, շրջաններ և սեղաններ» աշխատանքը ցուցադրել է Երևանի երկաթուղային կայարանի շենքում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կայքէջ
Interview and images
Selection of perspective space paintings
Felice Varini Year-By-Year: short chronology of works
Ստեփան Կուրտիկյան (լեզվաբան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստեփան Կուրտիկյան (այլ կիրառումներ)Ստեփան Հարությունի Կուրտիկյան (1863, Բուրսա, Օսմանյան կայսրություն - հունվարի 25, 1944(1944-01-25), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայ լեզվաբան, թարգմանիչ, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Բուրսայի Գևորգյան վարժարանը, 1890-1895 թվականներին եղել է նույն վարժարանի տնօրենը։ 1895 թվականից ապրել է Կոստանդնուպոլիսում, զբաղվել գրական-մանկավարժական գործունեությամբ։ Դասավանդել է թուրքերեն, պարսկերեն, արաբերեն և գրաբար, ստեղծագործել այդ լեզուներով, աշխատակցել «Արևելք», «Բյուզանդիոն», «Բյուրակն», «Ճերիտիեի շարժիե» պարբերականներին, գրել հատկապես հայ-պարսկական լեզվական առնչությունների վերաբերյալ հոդվածներ։ 1887 թվականին թուրքերեն թարգմանությամբ հրատարակել է արաբ և պարսիկ բանաստեղծների ու փիլիսոփաների ընտրյալ բանաստեղծություններն ու ասացվածքները։ 1901 թվականին լույս է տեսել Կոստանդնուպոլիսի «Օսմանյան տաղաչափություն» ուսումնասիրությունը (հայերեն), 1929 թվականին՝ «Հիշողություն» բանաստեղծությունների ժողովածուն (թուրքերեն)։


== Ծանոթագրություններ ==
Օգարկովո (գյուղ, Գրյազովեցկի շրջան)

Օգարկովո (ռուս.՝ Огарково), գյուղ Ռուսաստանի Վոլոգդայի մարզի Գրյազովեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(6478) Գաուլտ

(6478) Գաուլտ (անգլ.՝ Gault), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի մայիսի 12-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,305452 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8575 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7534 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1278,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,281559 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,8° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6478) Գաուլտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պլակատի լեհական դպրոց

Պլակատի լեհական դպրոց (անգլ.՝ Polish School of Posters), գեղարվեստական պլակատի դպրոց Լեհաստանում։ Այն առնչվում է 1940-1980-ական թվականներին։ Երբեմն վերագրում են ավելի փոքր ժամանակաշրջան՝ 1950-ական թվականներից մինչև 1970-ական թվականները։


== Ընդհանուր բնութագիր ==
Լեհական դպրոցը այն քիչ ազգային դպրոցներից է, որը գրեթե կապված չէ ինտերնացիոնալ ոճին։ Այն չի տեղավորվել սոցիալիստական ռեալիզմի շրջանակներում և միաժամանակ չի համապատասխանել առևտրական պլակատի պահանջներին։ Լեհական դպրոցի առանձնահատկությունն այն է, որ միավորված են գեղանկարչության ու պլակատի սկզբունքները։ Նրա գրաֆիկան կառուցված է պատկերների բարդ այլաբանության կիրառմամբ։ Դա հիմք է տալիս պլակատի լեհական դպրոցը դիտարկել ոչ միայն որպես գեղարվեստական, այլ նաև ինտելեկտուալ երևույթ։ Չնայած պլակատի ավանդույթներում իր սահմանային դրությանը՝ լեհական դպրոցը զգալին ազդեցություն է թողել ժամանակակից գրաֆիկական դիզայնի զարգացման վրա։
Լեհական դպրոցի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը Հենրիխ Թոմաշևսկին է (1914-2005)։ 1948 թվականին Վիեննայում կայացած միջազգային ցուցահանդեսում նա իր աշխատանքների համար ստացել է միանգամից հինգ մրցանակ։
Լեհական պլակատը զարգացում է ապրել Լեհական ժողովրդական հանրապետության գեղարվեստական ինստիտուտների աջակցությամբ, չնայած նրանց հանդեպ ընդդիմադիր դիրք է գրավել։ Լեհական պլակատը կիրառել է մոտիվներ ու թեմաներ, որոնք մոտ են սյուրռեալիզմին. դա Լեհաստանի պաշտոնական արվեստի ֆոնին սահմանային երևույթ է դիտարկվել։ Զրկվելով պետական աջակցությունից՝ պլակատի լեհական դպրոցը կորցրել է իր ազդեցությունը։
1968 թվականին Վարշավայի Վիլյանուվ շրջանում բացվել է Պլակատի թանգարանը։ 1990-ական թվականներին, երբ Լեհաստանն անցել է շուկայական տնտեսությանը, կոմերցիոն նպատակներով կիրառվել են արտասահմանյան պլակատներ։


== Լեհական դպրոցի հիմնական ներկայացուցիչներ ==
Վիսլավ Վալկուսկի
Յան Լենիցա
Ֆրանցիշեկ Ստարովեյսկի
Հենրիխ Թոմաշևսկի
Ռոման Չիսլևիչ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Польский плакат конца XIX-начала XX века из собрания Государственного музея изобразительных искусств имени А. С. Пушкина М. Сканрус, 2011. 272 с. ISBN 978-5-4350-0015-3
Величко И. С. Польский плакат: от модернизма к постмодернизму // Известия высших учебных заведений. Проблемы полиграфии и издательского дела. 2010. № 2. С. 170—179.
Дыдо К., Серов С. Польская школа плаката: [альбом : учеб. пособие для студентов]. — М.: Alma Mater, 2007. 240 с.
Свирида И. И. Изобразительное искусство Народной Польши. Плакат. Книжная графика. — М.: Знание, 1976.
Мытарева К. В. Современный польский плакат / К. В. Мытарева. — Л.: Искусство. — 1968. — 147 с.
Уразова Л. Польский плакат: исторический очерк / Л. Н. Уразова. — М.: Изобразительное искусство, 1960. — 151 с.
Ковальский Т. Польский киноплакат. Альбом на французском, русском, английском и немецком языках. Варшава 1957. 143 с
Schubert Z. Polish poster in the 1990’s / Zdzislaw Schubert, Bogna Jezierska. — Washington D.C.: The World Bank Staff Art Society, 1998. — 35 s.


== Արտաքին հղումներ ==
Լեհական պլակատի պատկերասրահ
Լեհական պլակատի պատկերասրահ, Կրակով
Լեհական պլակատի պատկերասրահ, Բեռլին Archived 2020-02-04 at the Wayback Machine.
Լեհական պլակատի պատկերասրահ, Վարշավա
Հրատարակչություն Альма-Матер Լեհական պլակատի դպրոցի ալբոմ М, 2008
Ս. Սերով, դիզայն լեհական ձևով
Դենգիզ (Մարդինի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դենգիզ (այլ կիրառումներ)Դենգիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քվիր

Քվիր (անգլ.՝ queer, անգլ. թարգմանաբար՝ «տարօրինակ»), տերմին, որն օգտագործվում է սեռական և գենդերային այլ ինքնություն ունեցող անձանց համար, որոնք չեն համապատասխանում հետերոսեքսուալ կամ ցիսգենդեր ինքնությանը։ Ի սկզբանե քվիր նշանակել է «տարօրինակ» կամ «յուրօրինակ», այն օգտագործվել է որպես վիրավորանք այն մարդկանց նկատմամբ, որոնք իրենց սեռի կամ երկու սեռերին պատկանող անձանց նկատմամբ ունեցել են որևէ գրավչություններ կամ կապ։ Տերմինն ավելի ակտիվ գործածության մեջ է դրվել ԼԳԲՏՔ+ անձանց մարդու իրավունքների պաշտպանության շարժմանը զուգահեռ։
2000-ական թվականներին և դրանից հետո այս տերմինը սկսել է ավելի հաճախ օգտագործվել սեռական և գենդերային այլ ինքնությունների և քաղաքականության ոչ նորմատիվ սպեկտրի նկարագրման համար։ Ակադեմիական առարկաները, ինչպիսիք են քվիր տեսությունը և քվիր հետազոտությունները, կիսում են բինարության, նորմատիվականության և ինտերսեկցիոնալության ընդհանուր ընդդիմությունը, որոնցից մի քանիսը միայն անուղղակիորեն կապված են ԼԳԲՏՔ+ անձանց մարդու իրավունքների պաշտպանության շարժման հետ։


== Տերմին ==
Քվիր տերմինի օգտագործումն ունի մեկնաբանության երկու տեսանկյուն։ Մարդիկ, կապված քվիր տեսության երկու մեկնաբանությունների հետ, բաժանվում են երկու խմբի։ Քանի որ, որպես այդպիսին, քվիրն ավելի շատ գաղափարախություն է, և ուղղակիորեն կապ չունի անձանց սեռական կողմնորոշման հետ, ինչպես օրինակ՝ նույնասեռական, երկսեռական և տարասեռական տերմինները,  ապա առաջին մեկնաբանության կրողները հակված են այն մտքին, որ քվիր կարող են նույնականանալ նաև տարասեռական անձինք։ Իսկ մյուս մեկնաբանության կամ գաղափարի կրողները, հիմնվելով այն մտքի վրա, ըստ որի՝ քվիր բառը կիրառվել է որպես վիրավորանք  ԼԳԲՏՔ+ անձանց համար, այդպիսով կար կարծիք, որ քվիր կարող են նույնականանալ միայն ԼԳԲՏՔ+ անձինք։
Մյուս կողմից կան հակասական կարծիքներ քվիր տեսության մասին։

ԼԳԲՏՔ+ որոշ ակտիվիստներ հավանություն չեն տալիս քվիր բառը որպես հավաքական արտահայտություն օգտագործելուն, քանի որ դրանք համարում են վիրավորական, ծաղրական կամ ինքնավստահ գործողություններ՝ մեկնաբանելով դրա օգտագործումը որպես ատելության խոսք անգլերեն լեզվում։
ԼԳԲՏՔ+ մյուս ակտիվիստները հրաժարվում են օգտագործել քվիր բառը, քանի որ այն ասոցացնում են քաղաքական արմատականության հետ։ Նրանք նաև համաձայն չեն այն բանի հետ, թե ինչպիսի դեր է խաղացել քվիր մակդիրը՝ կախված քաղաքական դիրքորոշումից, դասակարգից, գենդերից և տարիքից ԼԳԲՏՔ+ համայնքի որոշման մեջ քաղաքական արմատականների կողմից դրա օգտագործման պատճառով։ Հակասությունն արտահայտվում է նաև ԼԳԲՏՔ+ հանրության սոցիալական և քաղաքական պառակտմամբ նրանց (ներառյալ քաղաքացիական ակտիվիստներին) միջև, որոնք իրենց համարում են «նորմալ», նրանց, որոնք ցանկանում են, որ իրենց ընկալեն որպես հասարակության սովորական անդամներ, ինչպես նաև նրանց, որոնք իրենց տեսնում են գերազանց և սովորական հասարակական կարգի մաս չեն կազմում։
Որոշ ԼԳԲՏՔ+ ակտիվիստներ հրաժարվում են օգտագործել բառը, քանի որ այն համարում են ժարգոնային բառ։


== Տես նաև ==
Գենդեր
Հոմոֆոբիա
Մարդու սեռականություն


== Ծանոթագրություններ ==


=== Մեջբերում ===


=== Մատենագրություն ===


== Արտաքին հղումներ ==
Գեյերի, լեսբուհիների, բիսեքսուալների, տրանսգենդերների պատմական հասարակություն
Բազել-Լանդ

Բազել-Լանդ, Բազել գյուղական (գերմ.՝ Basel-Landschaft, Baselland կամ Baselbiet; ֆր.՝ Bâle-Campagne}}, իտալերեն՝ Basilea Campagna, ռոմանշ.՝ Basilea-Champagna), գերմանախոս կիսականտոն Շվեյցարիայի հյուսիսարևմտյան մասում։ Զբաղեցնում է 517,5 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Վարչական կենտրոնը Լիստալ քաղաքն է։


== Պատմություն ==
Կիսականտոնը կազմավորվել է 1833 թվականին, երբ պատմական Բազել կանտոնը, որը Շվեյցարիայի Համադաշնության մաս էր դարձել 1501 թվականին, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի պատճառով ծագած քաղաքական ու ռազմական բախումների արդյունքում բաժանվեց երկու մասի՝  քաղաքային կիսականտոնի (Բազել-Շտադ անվանումով) և գյուղական կիսականտոնի (Բազել-Լանդ կամ Բազել-Լանդշաֆտ անվանումով)։ Քսաներորդ դարում, հատկապես այն բանից հետո, երբ գյուղական համարվող կիսականտոնում ևս զարկ տրվեց արդյունաբերության զարգացմանը, սկիզբ առավ ու ծավալվեց երկու կիսականտոնների վերամիավորման շարժում։ Բայցևայնպես՝ Բազել-լանդի բնակչությունը երկու անգամ (1969 և 2014 թթ.) քվեարկել է վերամիավորման առաջարկի դեմ՝ հանուն իր անկախության պահպանման։


== Վարչական բաժանում ==
Կիսականտոնը բաժանված է հետևյալ հինգ շրջանների.

Առլեսհայմ
Լաուֆեն
Լիստալ
Զիսախ
Վալդենբուրգ


== Բնակչություն ==
2012 թվականի սեպտեմբերի 30-ի տվյալներով՝ կիսականտոնի մշտական բնակիչների թվաքանակը եղել է 277 614։ Նրանցից 220 970-ը Շվեյցարիայի քաղաքացիներ էին, 56 644-ը՝ օտարերկրացիներ։ Ընդ որում՝ վերջիններիս 19,5 %ը եկել էր Իտալիայից, 19,3 %-ը՝ Գերմանիայից, 9,5 %-ը՝ Թուրքիայից, 6,2 %-ը՝ Սերբիայից ու Չեռնոգորիայից (Մոնտենեգրոյից), 2,0 %-ը՝ Ավստրիայից և 1,6 %-ը՝ Ֆրանսիայից ։


== Գրականություն ==
Basel (Kanton) Bd. 2, S. 1–17.
Basel-Landschaft Sibylle Rudin-Bühlmann, Kaspar Birkhäuser, Bernard Degen}} Bd. 2, S. 18–29.
Anna Bálint: Clariant clareant. Die Anfänge eines Spezialitätenchemiekonzerns. Campus Verlag, Frankfurt am Main/New York 2011, ISBN 978-3-593-39375-9.
Personenlexikon des Kantons Basel-Landschaft. Bearbeitet von Kaspar Birkhäuser. Verl. des Kantons Basel-Landschaft, Liestal 1997, ISBN 3-85673-251-9.
Roger Blum: Die politische Beteiligung des Volkes im jungen Kanton Baselland 1832–1875 (= Quellen und Forschungen zur Geschichte und Landeskunde des Kantons Baselland. Band 16). Kantonale Drucksachen- und Materialienzentrale Liestal, Liestal 1977, Կաղապար:DNB (Dissertation, Universität Basel, 1976).


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
{{{1}}} Բազել-Լանդ. պաշտոնական կայք  (գերմ.)
Official statistics
Թամար Տեր-Ստեպանովա

Թամար Իսահակի Տեր-Ստեփանովա (Թամար Տեր-Ստեփանյան, 1874, Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1934, Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դաշնակահարուհի և մանկավարժ։ Թիֆլիսի պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրային դասարանի առաջին պրոֆեսոր (1917)։


== Կենսագրություն ==
Երաժշտության մասնավոր դասեր է առել Մատկովսկուց։ Սովորել է Թիֆլիսի 3-րդ իգական գիմնազիայում և երաժշտական ուսումնարանում։ 1898 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան (Պավել Պաբստի դաշնամուրի դասարան), վերադարձել Թիֆլիս, դասավանդել երաժշտական ուսումնարանում։ 1909-1911 թվականներին կատարելագործվել է Բեռլինում՝ Շտեռնի կոնսերվատորիայում։ Թիֆլիսում, Բաքվում և Անդրկովկասի այլ քաղաքներում հանդես է եկել որպես մենակատար անսամբլներում։ Շարունակել է դասավանդել Թիֆլիսի երաժշտական ուսումնարանում, որը 1917 թվականին վերակազմավորվել է կոնսերվատորիայի (1918 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Աշակերտներից են Չերեպնինը, Ալեքսանդր Դոլուխանյանը և ուրիշներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Александр Черепнин. Долгое странствие. М., 1999. С.62.
Լեպյոշկինի-Դեմիդովի դաստակերտ

Լեպյոշկինի-Դեմիդովի դաստակերտ (ռուս.՝ Усадьба Лепешкина — Демидова), քաղաքային դաստակերտ Մոսկվայում (Ռուսաստան)։ Հասցեն՝ Պյատնիցկայա փողոց, տուն 18, շինություն 1։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է։


== Պատմություն ==
XVIII դարի վերջում տնատիրությունը պատկանել է Ֆ. Բ. Լեպյոշկինին։ Երկհարկանի դաստակերտային տունը կառուցվել է 1789-1790 թվականներին՝ կողաճակատը դեպի փողոց, վաղ կլասիցիզմի ոճով։ 1812 թվականի մոսկովյան հրդեհից հետո տունը վերակառուցվել է նոր կալվածատիրոջ՝ լեռնագործարանատեր Դեմիդովի համար։ Նոր շենքի նախագիծը ամպիր ոճով մշակել է ճարտարապետ Օսիպ Բովեն։ Շենքի գլխավոր ճակատը դուրս է գալիս Պյատնիցկայա փողոց և զարդարված է հոնիական օրդերի վեց սյուների սյունաշարով, որի համար հիմք է ծառայում առաջին՝ խարսխահարկը։ Ճակատի ծեփածո զարդերը բնորոշ են մոսկովյան ամպիրին։ Բակի տանող պատն ամրացել է որմնասյուն-կոնտրֆորսներով։ Թե ինչ նպատակով է պատն ամրացվել տունը կառուցելու ժամանակ, հայտնի չէ, սակայն XX դարում տան տակ անցկացվել է մետրոպոլիտենի գիծ, այնպես որ այժմ կոնտրֆորսներն օգնում են շենքին դիմակայել մետրոյից առաջացող տատանումներին։
1880 թվականից տունը եղել է Վասիլի Երանելու տաճարի սեփականությունը,  XX դարի սկզբին և մինչև 1918 թվականը այստեղ երկրորդ հարկում ապրել է տաճարի վանահայր հայր Իոաննը (Վոստորգով)։ Խորհրդային տարիներին նա գնդակահարվել է, իսկ 2000 թվականին Ռուս ուղղափառ եկեղեցու կողմից դասվել է սրբերի շարքին։
1909 թվականին տան ձախ կողմը վերակառուցվել է, ինչի հետևանքով ճակատը դարձել է մի քիչ անհամաչափ։ Աջից տանը հարում է դարպասով քարե ամուր պարիսպ, որը թվագրվում է 1830-ական թվականներով։ 1972 թվականին տունը և պարիսպը վերակառուցվել են։ Մասամբ պահպանվել է տան ներքին հարդարանքը։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Москва: Архитектурный путеводитель / Бусева-Давыдова И. Л., Нащокина М. В., Астафьева-Длугач М. И.. — М.: Стройиздат, 1997. — 512 с. — ISBN 5-274-01624-3.
Լայնականջ ծալքաշուրթ չղջիկ

Լայնականջ ծալքաշուրթ չղջիկ (լատ.՝ Tadarida teniotis), չղջիկների ենթակարգի բուլդոկակերպ չղջիկների ընտանիքին պատկանող կաթնասուն կենդանի, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Հայաստանում այդ ընտանիքի միակ ներկայացուցիչն է։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 90-93 մմ է, պոչինը՝ 44-57 մմ (որի գրեթե կեսը ազատված է միջագդրային թաղանթից, ինչը բնորոշ չէ ՀՀ ֆաունայի այլ ձեռնաթևավորներին), նախաբազկինը՝ 37-40 մմ։ Ականջները հաստ են ու լայն և ծայրերով գրեթե միանում են միմյանց։ Վերին շրթունքը ծալքեր է գոյացնում (այստեղից՝ անվանումը)։ Մեջքի մորթին պատված է խիտ ու փափուկ մազերով, որոնց հիմքը սպիտակավուն է, միջին մասը և ծայրերը՝ մոխրածխագույն, փորի մասինը՝ ավելի բաց գույնի։ Որսի է դուրս գալիս ուշ երեկոյան և թռչում է ողջ գիշեր (պարբերաբար կատարում է կարճատև ընդմիջումներ)։ Թռիչքն ուղիղ է և սրընթաց (երբեմն շփոթում են ծիծառների հետ)։


== Սննդառություն ==
Սնվում է մեծ և միջին բզեզներով և թրթուրներով։


== Բազմացում և զարգացում ==
Հուլիսի սկզբին ծնում է 1 ձագ։
Գերադասում են անտառային հատվածները՝ ջրավազաններին մոտ։ Զբաղեցնում են ծառերի փչակները, ժայռերի ճեղքերը և ծառերի անջատված կեղևի տակ գտնվող դատարկությունները։
Կենսաբանության առանձնահատկությունները բավարար չափով ուսումնասիրված չեն։ Կարող են թռչել ծառերի սաղարթների վրայով, նույնիսկ մինչև արևի մայր մտնելը։ Բազմաքանակ գաղութներ չեն առաջացնում, ավելի հաճախ ձևավորում են 2-6 առանձնյակներից կազմված խմբեր։


== Տարածվածությունը Հայաստանում ==
Հանդիպում է Լոռու և Տավուշի մարզերում։ Ոչ մեծ խմբերով (5-25 առանձնյակ) թաքնվում է ժայռաճեղքերում, ոչ խորը քարանձավներում, փչակներում և այլն։


== Պահպանություն ==
Տեսակը գրանցված էր նախկին ԽՍՀՄ-ի Կարմիր գրքում, և քիչ մտահոգող կարգավիճակով ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում։
Հայտնաբերվել է երկրորդ առանձնյակը, որը վկայում է տեսակի խիստ սակավաթվության և խիստ վտանգված լինելու մասին։
Վտանգման հիմնական գործոններն են հաստաբուն, փչակավոր ծառերի հատումը և ապրելավայրերում էկոլոգիայի խախտումը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արտեագա

Արտեագա (իսպ.՝ Gautéguiz de Arteaga), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բիսկայա նահանգի մեջ, ինչպես նաև Բասկերի երկրի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բուստուռիյադեա Ուրդայբաի շրջանում։ Բնակչությունը 869 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Gautéguiz de Arteaga en Google Maps
Կիիու-Աաբլա

Կիիու-Աաբլա (էստ․՝ Kiiu-Aabla), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Նորման շրջան (Մինեսոտա)

Նորման շրջան (անգլ.՝ Norman County), ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2,270 կմ² է, բնակչությունը՝ 7,442 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ադա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1881 թ.։
Նալդո (ֆուտբոլիստ, ծնված 1988)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նալդո (այլ կիրառումներ)Էդինալդու Գոմես Պերեյրա (պորտ.՝ Edinaldo Gomes Pereira, ավելի հայտնի է որպես Նալդո (պորտ.՝ Naldo), օգոստոսի 25, 1988(1988-08-25) կամ օգոստոսի 28, 1988(1988-08-28), Սանտու Անդրե, Սան Պաուլու, Բրազիլիա), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, «Էսպանյոլ» ակումբի պաշտպան։


== Ակումբային վիճակագրություն ==

Նալդոն իր կարիերան սկսել է «Ունիոն Սան-Ժուան» ակումբում։ 2010 թվականին նա վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է բրազիլիական Սերիա Բ-ի «Պոնտե-Պրետա» ակումբ։ 2011 թվականի ամռանը Նալդոն կրկին վարձավճարով տեղափոխվել է «Կրուզեյրո» ակումբ։ Հունիսի 30-ին՝ «Վասկո դա Գամա» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը բրազիլիական Սերիա Ա-ում։ Մեկ տարի անց Նալդոն վարձավճարով տեղափոխվել է նոր ակումբ՝ «Գրեմիո»։ Մայիսի 20-ին «Վասկո դա Գամա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը նոր ակումբի կազմում։
2013 թվականի սկզբին Նալդոն տեղափոխվել է իսպանական «Գրանադա» ակումբ, սակայն անմիջապես վարձավճարով տեղափոխվել է իտալական «Բոլոնյա» ակումբ։ Մարտի 10-ին «Ինտեր» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը իտալական Սերիա Ա-ում։
Նույն թվականի ամռանը Նալդոն տեղափոխվել է «Ուդինեզե» ակումբ։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 500 հազար եվրո։ Օգոստոսի 25-ին Հռոմի «Լացիո» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը նոր ակումբի կազմում։ Դանիլոյի և Տոմ Էրտոյի հետ մրցակցության պատճառով Նալդոն առաջին մրցաշրջանում ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 16 խաղ։ 2014 թվականին նա վարձավճարով տեղափոխվել է «Խետաֆե» ակումբ։ Սեպտեմբերի 14-ին՝ «Սևիլյա» ակումբի դեմ խաղում, նա կատարել է իր նորամուտը իսպանական Լա Լիգայում։ 2015 թվականի ամռանը Նալդոն տեղափոխվել է Լիսաբոնի «Սպորտինգ» ակումբ։ Օգոստոսի 9-ին Պորտուգալիայի Սուպերգավաթի շրջանակներում կայացած «Բենֆիկա» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը «առյուծների» կազմում։ և նոր թիմի հետ նվաճել է իր առաջին տիտղոսը Պորտուգալիայում։ Օգոստոսի 14-ին՝ «Տոնդելա» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Սանգրիշի Լիգայում։
2016 թվականի ամռանը Նալդոն տեղափոխվել է ռուսական «Կրասնոդար» ակումբ՝ ստորագրելով չորս տարվա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 4,5 եվրո։ «Ուֆա» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը ռուսական Պրեմիեր Լիգայում։ Սեպտեմբերի 18-ին «Ռոստով» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը «Կրասնոդար» ակումբի կազմում։
2017 թվականի ամռանը Նալդոն տեղափոխվել է «Էսպանյոլ» ակումբ՝ պայմանագիր կնքելով մինչև 2020 թվականը։ «Սևիլյա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա նշել է իր նորամուտը՝ նոր ակումբի կազմում։


== Ելույթների վիճակագրություն ==


=== Ակումբային ===
2016 թվականի նոյեմբերի 20-ի դրությամբ


== Ձեռքբերումներ ==
Ակումբային

 «Սպորտինգ»Պորտուգալիայի սուպերգավաթակիր – 2015


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիաստի էջը sports.ru կայքում
Tutto Calciatori profile
Ogol profile
Ալեքսեյ Լաբեցկի

Ալեքսեյ Լաբեցկի (ռուս.՝ Алексе́й Казими́рович Лабе́цкий, նոյեմբերի 12, 1957(1957-11-12), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1983 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը։ 1983 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։ Տիրապետում է պորտուգալերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներին։

2003 թվականից մինչև 2004 թվականը Բրազիլիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանության խորհրդական-դեսպանորդ։
2005-ից մինչև 2010 թվականը Ռիո դե Ժանեյրոյում եղել է Ռուսաստանի գլխավոր հյուպատոս։
2010 թվականի մայիսից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արատաքին գործերի նախարարության Լատինամերիկյան դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
2013 թվականի նոյեմբերի 5-ից մինչև 2018 թվականի հունվարի 10-ը Ուրուգվայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2014 թվականի հունվարի 15-ից մինչև 2018 թվականի հունվարի 10-ը եղել է Ինտեգրացիայի լատինամերիկյան ասոցիացիայի ներկայացուցիչների կոմիտեի դիտորդ։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2016 թվականի փետրվարի 10)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Посол знает, что делать
Դումանով

Դումանով (ուկրաիներեն՝ Думанів), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դումանով գյուղում բնակվում էր 897 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2612 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 343,42 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իվան Զաբելին

Իվան Եգորովիչ Զաբելին, (ռուս.՝ Иван Егорович Забелин, սեպտեմբերի 17 (29), 1820, Տվեր, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 31 1908 (հունվարի 13 1909), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն), ռուս պատմաբան և հնագետ։
Պետերբուրգի Գիտությունների Ակադեմիայի թղթանդամ՝ 1884 թվականին, պատվավոր անդամ՝ 1907 թվականին։ Մոսկվայի պատմության թանգարանի հիմնադիրներից, 1883—1908 թվականներին՝ ղեկավար։ Աշխատությունները հարուստ նյութեր են պարունակում Ռուսաստանի, մասնավորապես՝ Մոսկվայի պատմության վերաբերյալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Անտոնիո Բադիլե

Անտոնիո Բադիլե (իտալերեն՝ Antonio Badile, 1518[…], Վերոնա, Վենետո, Իտալիա - 1560[…], Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն), 16-րդ դարի առաջին կեսի նկարիչ։ 


== Կենսագրություն ==
Սերում է Վերոնայի նկարիչների տոհմից։ Նկարիչներ են եղել պապը (Ջովաննի Բադիլե) և հորեղբայրը (Ֆրանչեսկո Բադիլե)։ 
Տասներկու տարեկան հասակում, հոր մահից հետո, երիտասարդ նկարիչը իր հմտությունները ձեռք է բերել իր հորեղբոր՝ Ֆրանչեսկո Բադիլեի արհեստանոցում։ Աշխատել է կրոնական նկարչության բնագավառներում և որպես դիմանկարիչ։ 
1541 թվականին նկարիչն ամուսնացել է Սինյորա Լաուրա դել Ֆեռոյի հետ, ամուսնինները ունեցել են ութ երեխա։ Անտոնիո Բադիլեի դուստրը՝ Ելենան, դարձել է նկարիչ Պաոլո Վերոնեզեի կինը։ 
Որպես ճանաչված վարպետ՝ իրավունք ուներ ուսանողներ հավաքագրել իր սեփական արհեստանոցում։ Նրա աշակերտներից երկուսը հետագայում դարձել են հայտնի։ Ջովանի Բատիստա Զելոտին դարձել է հայտնի որմնանկարիչ իսկ Պաոլո Վերոնեզեն հայտնի է որպես դիմանկարիչ։ 


== Ընտրված աշխատանքներ ==
«Սան Նազարոյի զոհասեղան»
«Մադոննան և երեխան Մարիամ Մագդալենայի և Սուրբ Դիոնիսոսի հետ» Կաստելվեչիոյի թանգարան, Վերոնա
«Քրիստոսը երեխայի հետ»
«Քրիստոսը հարություն է տալիս մեռած Ղազարոսին»
«Մադոննան և երեխան Սբ. Պետրոս, Էնդրյու և Հովհաննես ավետարանիչ»
«Անհայտ տիկնոջ դիմանկարը», Պրադոյի ազգային թանգարան, Մադրիդ


== Տես նաև ==
Վենետիկյան դպրոց
Պաոլո Վերոնեզե


== Ծանոթագրություններ ==
Խոտմիժսկ (գյուղ, Բորիսովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԽոտմիժսկԽոտմիժսկ (ռուս.՝ Хотмыжск), գյուղ Ռուսաստանի, Բելգորոդի մարզի Բորիսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1100 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լինդա Բակ

Լինդա Բակ (անգլ.՝ Linda B. Buck, հունվարի 29, 1947(1947-01-29)[…], Սիեթլ, Վաշինգտոն, ԱՄՆ), ամերիկացի բուսաբան, ֆիզիոլոգիայից և բժշկագիտությունից Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2004) «հոտառության օրգանների կազմակերպման համակարգի և հոտառական ռեցեպտորների» հետազոտման համար։
Վաշինգտոնի համալսարանի շրջանավարտ է, որտեղ էլ դասավանդել է սկսած 2003 թվականից։ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի, արվեստների ու գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ է։
Լինդա Բակի մշակած մեթոդի օգնությամբ ապացուցվել է, որ հոտառության համակարգը օգտագործում է հոտերի կոդավորման համակցված շրագիր։


== Պարգևներ ==
Գիտական բեղմնավոր գործունեության համար Լինդա Բակին շնորհվել են բազմաթիվ պարգևներ, այդ թվում՝ Gairdner Foundation-ի միջազգային մրցանակ (2003), ամերիկյան նվաճումների ակադեմիայի ոսկե ափսե, Հարվարդի համալսարանի պատվավոր դոկտորի աստիճան, McKnight Scholar Award (1992),
Science for Art Prize, 
Takasago Award for Research in Olfaction, 
Sense of Smell Award (1992),
John Merck Scholar (1993),
Distinguished Alumnus (1995),
R.H. Wright Award in Olfactory Research (1996),
Unilever Science Award (1996)...:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Информация с сайта Нобелевского комитета (անգլ.)
Линда Бак. Биография на сайте n-t.ru (ռուս.)
Linda B. Buck – Curriculum Vitae Archived 2013-01-12 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Հուլավու

Հուլավու, Հուլաղու (մոնղ.՝ Хүлэгү/ᠬᠦᠯᠡᠭᠦ; պարսկերեն՝ هولاکو خان‎, Hulâgu xân; արաբերեն։ هولاكو خان/ هَلَاوُن‎, մոտ 1217 - փետրվարի 8, 1265, Մարաղա, Արևելյան Ադրբեջան, Իրան), Մերձավոր և Միջին Արևելքում մոնղոլական պետության (իլխանության) և Հուլավյան դինաստիայի հիմնադիրը (1256)։ Մոնղոլական մեծ խան Չինգիզ խանի թոռը։ 1256 թ.-ին գրավել է Իրանը, Իրաքը, 1257 թ.-ին՝ Հայաստանը, Վրաստանը, Աղվանքը և այլ երկրներ ու հիմնել պետություն։ Ձևականորեն ճանաչել է մոնղոլական կենտրոնական պետության մեծ խանի գերակայությունը, նրանից ստացել իլխանի (ժողովրդի պետ) տիտղոսը։ Հայաստանի Բագրևանդ գավառում (Բագավանից հարավ) հիմնել է աթոռանիստ։ 1258 թ.-ին գրավել է Բաղդադը և վերացրել Աբբասյան խալիֆայությունը, արշավել է Ասորիք, Եգիպտոս, պատերազմել Ոսկե հորդայի դեմ։ 

Հուլավուի արշավանքներին մասնակցել են նաև Մեծ Հայքի իշխանները՝ Շահնշահ Զաքարյանի որդի Զաքարե Զաքարյանը, Պռոշ Խաղբակյանը, Սևադա Խաչենցին և ուրիշներ։ Հուլավուի հետ դաշնակցել է Կիլիկյան Հայաստանի թագավոր Հեթում Ա։
Հուլավուի օրոք, երկարատև պատերազմների պատճառով, Հայաստանի և հարևան երկրների դրությունը վատթարացել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Տիմոթ և Մխիթար Հորինողներ

Տիմոթ և Մխիթար Հորինողներ (ծն․ և մահ․ թթ․ անհայտ), քանդակազարդող հայ վարպետներ, խաչքարեր կերտողներ։ Նրանց ստորագրությամբ հայտնի է կարմրավուն տուֆից մեծ վարպետությամբ 1213 թվականին կերտված մեկ խաչքար, որ գտնվում է Գեղարդի վանքի գավթում, արևելյան պատի տակ։ Խաչքարը կանգնեցված է ճարտարապետորեն ձևավորված պատվանդանի վրա և մի առանձին շուք է հաղորդում գավթի ինտերիերին։ Խաչքարի քիվին արձանագրված է՝ «Աստուած ողորմեա Տիմոթին և Մխիթարա խաչիս հաւրինող»։


== Գրականություն ==
Բարխուդարյան Ս․, Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Երևան, 1963։
Մաշնաար

Մաշնաար (վրաց.՝ მაშნაარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սիղնաղի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 483 մարդ։


== Տարածք ==
Կենտրոնի բարձրությունը 420 մետր է։


== Աղբյուրներ ==
Վրացական սովետական հանրագիտարան, ტ. 2, გვ. 441, თბ., 1977 թվական.


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆորիստ շրջան (Փենսիլվանիա)

Ֆորիստ շրջան (անգլ.՝ Forest County), ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.116 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.716 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թայնեստա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1848 թ.։
Կոնյու

Կոնյու (էստ․՝ Konju), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տոիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 158 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սերմնավորում

Սերմնավորում, կենդանիների սեռական բջիջների՝ սպերմատոզոիդների և ձվաբջիջների հանդիպման գործընթաց, նախորդում է բեղմնավորմանը։ Սերմնավորմանը նպաստում է արական և իգական գամետների միաժամանակյա հասունացումը և արտազատումը։ Այդ պրոցեսները հաճախ կապված են շատ բարդ վարքային կոմպլեքս ռեակցիաների հետ և գտնվում են արտաքին միջավայրի գործոնների (տարվա եղանակ, օրվա տևողություն, ջերմաստիճան և այլն) ազդեցության ներքո։ Սերմնավորումը լինում է արտաքին և ներքին։ 
Արտաքին սերմնավորումը բնորոշ է ջրում ապրող կամ այնտեղ բազմացող կենդանիների մեծամասնությանը (շատ անողնաշարավորներ, ձկներ, անպոչ երկկենցաղներ), որոնք ձվաբջիջները և սպերմատոզոիդները դնում են ջրի մեջ, որտեղ և իրականանում է բեղմնավորումը։ Ներքին սերմնավորումը կատարվում է ցամաքային կենդանիների (սպունգներ, աղեխորշավորների մեծ մասը, որդեր, հոդվածոտանիներ, շնաձկնանմաններ, քիմերներ, որոշ ոսկրային ձկներ, պոզավոր երկկենցաղներ, սողուններ, թռչուններ և կաթնասուններ) օրգանիզմում։ Ներքին սերմնավորման ժամանակ սերմը ներմուծվում է էգերի սեռական ուղիները։ Կաթնասունների օրգանիզմում սերմնահեղուկում գտնվող սերմը ներմուծվում է հեշտոցի կամ արգանդի մեջ և այնուհետև սեռական օրգանների պատերի մկանային կծկման շնորհիվ շարժվում մինչև ձվատար խողովակ։ Այդտեղ է ընկնում նաև ձվաբջիջը և հանդիպում սպերմատոզոիդին։
Կենսագրական երեւելի արանց

Կենսագրական երևելի արանց, կամ կարճ Կենսագրութիւն երևելի արանց, զոր ծաղկաքաղ համառօտեաց յընդարձակ բառարանէն իւրմէ յերկուս հատորս, Մատթեոս Թեոփիլյանի 1839 թվականին Վենետիկում հրատարակած հայ և օտար ականավոր մարդկանց, գերազանցապես եկեղեցական գործիչների կենսագրությունները պարունակող կենսագրական բառարան։ Հայ իրականության մեջ առաջին կենսագրական բառարանն է։ Առաջին հատորը 964 էջ է, երկրորդը՝ 1071։ Նյութերը քաղված են ֆրանսերեն և լատիներեն հանրագիտական բառարաններից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալ-Մալիքիայի շրջան

Ալ-Մալիքիյաի շրջան (արաբ․՝ ناحية المالكية‎‎) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Մալիքիայի գավառի 3 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Մալիքա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 112,000 բնակչություն։ Տարածք կազմում է 1,264.22 կմ2։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Նոր Ջուղա)

Սուրբ Նիկողայոս, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Սպահանի նահանգում՝ Նոր Ջուղա քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Սպահանի թեմին։ Գտնվում է Ղարագել թաղում («Առվագլխում»)։


== Պատմություն ==
Ենթադրվում է, որ եկեղեցին կառուցվել է 1630 թվականին։ Սկզբնական օրերին, ինչպես և ի սկզբանե Հովհաննես Մկրտիչ և սուրբ Մինաս եկեղեցիները, կոչվել է «սուրբ Աստվածածին»։ Ներկա անվանումը ստացել է 1779 թվականին, երբ այստեղ է բերվել սուրբ Նիկողայոս Հայրապետի աջը։ Եկեղեցու զանգակատունը կառուցված է տանիքի հյուսիսարևմտյան անկյունում։
Բակում գտնվում է սուրբ Ստեփանոս մատուռը, որը կառուցվել է 1774 թվականին։ Դրա և հիմնական եկեղեցու կողմերում կան մի քանի սենյակներ ու տապանաքարեր։ Վերջիններից մեկը պատկանում է Խոջա Մինասի որդուն՝ Էմնիազին, որ կենդանի ձևով այրվեց Նադիր շահի կողմից, ադամանդակուռ թամբ ունենալու պատճառով։
Սուրբ Նիկողայոսը նորոգվել է երկու անգամ՝ 1916 և 1955 թվականներին՝ Հովսեփ Պողոսխանյանի կտակի հիման վրա և լոնդոնաբնակ Հովակիմ Հովակիմյանի կողմից, որի մասին կան արձանագրություններ։


== Ճարտարապետություն ==
Շինությունն ունի երեք մուտք։ Գլխավոր գմբեթը ունի ութ պատուհան։ Եկեղեցին զուրկ է որևէ նկարազարդումից, միայն դուռ ու պատուհանների և կամարների եզրերը զարդարված են կապույտ և սպիտակ գծերով ու ծաղիկներով։ Եկեղեցու Սեղանն ունի պղնձյա արծաթազօծ երիզազարդեր և 15 հատ աստղաձև ու կլոր զարդաքանդակներ։
Եկեղեցու ներսում նկարները ներկայացնում են մի կողմում Հիսուսը՝ աշխարհը ձեռքին, իսկ մյուս կողմում Մարիամ Աստվածածինը՝ Հիսուսը գրկին, իսկ կենտրոնում՝ մի հոգևորական, որ աշակերտներին դասավանդում է և սուրբ Հոգին իջնում է վերևից։ Այս պատկերը, հավանաբար ցույց է տալիս սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի տառերի գյուտը և իր տեսիլը։ Վարագույրի շուրջին նկարված են առաքյալների ու մարգարեների 40 նկար։


== Տես նաև ==
Սուրբ Նիկողայոս կաթոլիկ եկեղեցի (Կամենեց-Պոդոլսկ)


== Ծանոթագրություններ ==
Շթուլն

Շթուլն (գերմ.՝ Stulln), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալցի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1652 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 15,52 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 3 76 169։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Lamborghini Huracán

Lamborghini Huracán (թափքի կոդը՝ LB724), իտալական Lamborghini կազմակերպության արտադրության սպորտային ավտոմեքենա, որը փոխարինել է Lamborghini Gallardo-ին։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է 2014 թվականի մարտին Ժնևյան ցուցասրահում։


== Անվան պատմություն ==
Huracán կոչել են հին մայաների քամու աստծուն։ Այդ անունն էր կրում նաև 19-րդ դարի վերջին ցլամարտերում հանդես եկող մարտական ցուլը։ Ինչպես Pagani Huayra-ի դեպքում (Huayra-ն ևս քամու աստվածություն էր Հարավային Ամերիկայում), Huracán-ն արտասանվում է առանց առաջին տառի (այսինքն՝ Ուռական)։
Մեքենայի ամբողջական պաշտոնական անվանումն է՝ Lamborghini Huracan LP 610-4։ Վերջին չորս թիվը սովորաբար մատնանշում է հզորությունը ձիաուժերով և քաշակների թիվը։


== Տեխնիկական բնութագիր ==

Lamborghini Huracán LP 610-4 մեքենան ունի 5,2 լիտրանոց 10-գլանային բենզինային մթնոլորտային շարժիչ՝ 610 ձիաուժ հզորությամբ (449 կՎտ) 8,250 պտույտի և 560 Նմ ոլորող մոմենտ ստեղծելու դեպքում՝ 6,500 պտույտի դեպքում։ Մոդելի չոր քաշը 1,422 կգ է, իսկ հզորության զանգվածի հարաբերակցությունը՝ 2.33 կգ/ձիաուժ։ Նախկին Graziano փոխանցման տուփի տեղը հիմա զբաղեցնում է յոթաստիճանոց LDF փոխանցման տուփը՝ երկու կցորդով։ Մինչև 100 կմ/ժ արագացումը տեղի է ունենում 3,2 վայրկյանում։
Առավելագույն արագությունը 325 կմ/ժ է։


== LP 580-2 ==
2015 թվականին Լոս Անջելեսի ցուցասրահում ներկայացվել է նոր մոդել՝ Huracán LP 580-2։ Նրա հիմնական տարբերությունը հետին քաշակի ավելացումն էր։ Նաև ոչ մեծ արտաքին փոփոխությունների են ենթարկվել նրա դիմային բախարգելը և դիֆուզորը։ Շարժիչի հզորությունը 610 ձիաուժից մտածված իջեցվել է 580 ձիաուժի։ Մեքենայի զանգվածը նվազել է 33 կիլոգրամով՝ 1422 կգ-ից հասնելով 1389 կգ-ի։


== Տեխնոլոգիաներ ==
Lamborghini Huracán-ն աշխարհում առաջին սերիական ավտոմեքենան է, որը օգտագործում է իներցիալ նավարկության համակարգ (LPI — Lamborghini Piattaforma Inerziale)։ Հիրոսկոպիկ սենսորների և աքսելերոմետրի օգտագործումը թույլ է տալիս իրականացնել ավելի ճշգրիտ չափումներ ավտոմեքենայի շարժման համար, դրանով իսկ զգալիորեն ավելանում է նրա կառավարելիության որակը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Huracán-ը Lamborghini-ի պաշտոնական կայքում
Քոփ

Քոփ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 8 կմ հարավ-արևելք՝ Սասար լեռան լանջերին։ Ներկայումս գյուղի անունը Հիլիջա է  (թուրքերեն՝ Iliça)։
Քոփի շրջակայքում կար ոչ խիտ անտառներ։


== Պատմություն ==
1894 թվականին գյուղը ենթարկվել է ավերվածության և կոտորածի։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ գյուղի բնակչությունը ինքնապաշտպանական մարտեր է վարել թուրքերի դեմ։


== Բնակչություն ==
1880-ական թվականներն ուներ 30 տուն, իսկ 1907 թվականին 70 տուն՝ 429 հայ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Քոփն ուներ Ս. Սարգիս կամ Ս. Կարապետ անունով եկեղեցի։ Քոփ գյուղի մոտ է գտնվում Ս. Աղբրիկ եկեղեցին


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մասու (այլ կիրառումներ)

Մասու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Մասու - գյուղ Էստոնիայի Հանիլա շրջանի կազմում։
Մասու - գյուղ Էստոնիայի Վենդռա շրջանի կազմում։
Էյնհարդ

Էյնհարդ (770, Ֆուլդա, Կասելի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Հեսսեն, Գերմանիա - մարտի 18, 840 կամ 840, Զելիգենշտադտ, Օֆենբախ, Դարմշտադտի վարչական շրջան, Հեսսեն, Գերմանիա)՝ ֆրանկ պատմիչ, գիտնական և պալատական։ Էյնհարդը Կառլոս Մեծի և նրա որդի Լյուդովիկոս Բարեպաշտի նվիրված ծառան էր և սպասավորը։ Նրա հիմնական և կարևորագույն գործը համարվում է «Կառլոս Մեծի կյանքը» պատմական երկը, որը համարվում է վաղ միջնադարի ամենաարժեքավոր երկերից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Էյնհարդը ֆրանկական թագավորության արևելյան գերմանալեզու հատվածից էր։ Լինելով փոքրամարմին Էյնհարդը չէր կարող ձի հեծնել և կամ թուր գործածել այդ պատճառով էլ նա իրեն նվիրում է գիտության ուսումնասիրմանը, հատկապես խորամուտ է լինում լատիներենի իմացությանը։ Չնայած այն փաստին, որ՝ 791 կամ 792 թվականից սկսած նա աշխատանքի է անցնում Կառլոս Մեծի արքունիքում, և նրան է վստահվում մի շարք շինությունների կառուցման գործը նա այդպես էլ բարձր պաշտոնի չի կարողանում հասնել Կառլոս Մեծի գահակալման շրջանում։ Ի հակադրություն սրան Կառլոս Մեծի մահվանից հետո 814 թվականին նրա որդին Լյուդովիկոս Բարեպաշտը Էյնհարդին նշանակում է որպես իր անձնական քարտուղարը, որն էլ իր հերթին այս պաշտոնում աշխատում է մինչև 830 թվականը, երբ Լյուդովիկոսի և իր որդիների միջև պառակտումներ էին ծագում։
Նա մահացել է 840 թվականին Էլիգենշտադում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիրիայի դրոշ

Սիրիայի դրոշը Սիրիայի պետական խորհրդանիշերից է։ Այն փոփոխվել է 3 անգամ՝ 1958 թվականին, 1961 թվականին, 1980 թվականին։


== Նմանատիպ դրոշներ ==
Թորդան (Վերին Բասենի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թորդան (այլ կիրառումներ)Թորդան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում էր Հասանկալա քաղաքից 12 կմ հարավ-արևելք, Արաքս գետի ավազանի գետակներից մեկի ափին։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը հարթավայրային էր։


== Պատմություն ==
Գյուղի մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերվում է 1650 թվականին։ Տեղի հայ բնակչությունը կոտորվեց կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1877-1878 թվականներին ուներ 40 տուն հայ և 20 տուն թուրք, XIX դարի վերջին ուներ 100 տուն խառը բնակիչ։ Գյուղի բնակիչների մի  մասը գաղթել և բնակություն է հաստատել Ախալքալաքի գավառի Սուլդա գյուղում։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Թորդանն ուներ Ս. Գրիգոր անունով եկեղեցի և ընդարձակ գերեզմանատուն։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալենկուր (Էնայի գավառ)

Ալենկուր (ֆր.՝ Alaincourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա երկրամասի Էնա դեպարտամենտում։ Մտնում է Սեն Կանտեն շրջանի Ռիմբոն կանտոնի կազմի մեջ։ 
INSEE կոդը՝ 02009:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչության թվաքանակը եղել է 503 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 384 աշխատունակ բնակիչներից 235-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են,113-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝67.5%, 1999 թվականին 69.2% էր)։ 235ակտիվ բնակիչներից 213-ը (117տղամարդ և 96կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 22-ը (13 տղամարդ և 9 կին)։ 113 պասիվներից 24-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 48-ը՝ թոշակառուներ, 41-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով.


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики — Аленкур (ֆր.)
Fly Georgia

Fly Georgia (վրաց.՝ ფლაი ჯორჯია), ավիաընկերություն Վրաստանում, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Թբիլիսիում։ Ավիաընկերությունը իր առաջին չվերթը իրականացրել է 2012 թվականի օգոստոսի 3-ին։ Ավիաընկերությունը հիմնականում չվերթներ է իրականացնում հետևյալ երկրներում՝ Բաթում, Բրյուսել, Կիև, Դյուսելդորֆ, Դուբայ, Թեհրան և Հուրգադա։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 2011 թվականին։


== Ուղղություններ ==


== Չվերթ ==
2012 թվականի օգոստոսին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած է հետևյալ ինքնաթիռներից՝


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Տես նաև ==
Georgian Airways


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ներկատու բույսեր

Ներկատու բույսեր, իրենց տարբեր օրգաններում ու հյուսվածքներում (պլաստիդներ կամ բջջահյութ) ներկող նյութեր արտադրող և կուտակող բույսեր։ Ներկատու բույսերի ներկայացուցիչները պատկանում են բակլազգիների, տորոնազգիների, գաղտրիկազգիների, աստղածաղկազգիների, արենախոտազգիների, թթազգիների և այլ ընտանիքների։ Ներկատու բույսերից ներկ ստանում են տաք ջրով, թթվային կամ հիմնային լուծույթներով լուծամզման, երբեմն՝ հյութը մամլաքամելու միջոցով։ Ներկանյութ ստանալու համար օգտագործում են բույսն ամբողջությամբ (քարաքոս), արմատներն ու կոճղարմատները (փշաքեղ, տորոն), կանաչ զանգվածը՝ տերևներով կրջուն), ծաղիկը և ծաղկի մասերը (քրքում, կանճրակ, ոջլախոտ, օրոճ, վաղենակ), կեղևը (կաղնի, խնձորենի), փայտանյութը (սեկվոյա, սանդալենի, կամպեշենի և այլն)։


== Դեղին ներկ ==
Դեղին ներկ կարելի է ստանալ ծորենու, օրոճի, ոջլախոտի, իշակաթնուկի, կանճրակի, սոֆորայի և այլն, երկնագույն և մանուշակագույն՝ լրջունի, փիփերթի, տուղտավարւփ, գետնամուշկի, ներկատու մատիտեղի և այլն, կարմիր՝ սրնգենու, տորոնի, սպանդի, մակարդախոտի, նռնենու և այլն, շագանակագույն և բաց շագանակագույն՝ ընկուզենու, փշաքեղի, աղտորի, լաստենու, կաղնու և տանձեն ու կեղևից, նարնջագույն՝ քրքումից, կանաչ՝ դեղինի և ինդիգոյի (կապույտ ներկանյութ) խառնուրդից, երբեմն՝ թանթրվենու և եղինջի տերևներից, տորոնի արմատներից, գիհու պտուղներից, թթենու ծաղկաբույլերից և այլն։ Բնական ներկերն անվտանգ են և օգտագործվում են գորգերի, սննդի արդյունաբերության (պանրիկներին, ճարպերին, հրուշակեղենին, խմիչքներին գույն տալու համար), օծանելիքի արտադրության մեջ։
Տիշենկովկա (ավան, Կառլովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏիշենկովկաՏիշենկովկա (ուկրաիներեն՝ Тишенківка), ավան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տիշենկովկա ավանում բնակվում էր 221 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պերեկրյոստնի

Պերեկրյոստնի (ուկրաիներեն՝ Перехресний), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերեկրյոստնի գյուղում բնակվում էր 360 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,808 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 445,54 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)