Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ

Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ, նատրիումի թթվային աղի և ծծմբային թթվի քիմիական միացություն է, որի քիմիական բանաձևն է՝ 
  
    
      
        N
        a
        H
        S
        
          O
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle NaHSO_{3}}
  , հակաօքսիդանտ միջոց է։


== Հատկություններ ==
Օժտված է սպիտակեցնող հատկություններով, ջրում լավ լուծվում է։
Փոխազդում է կալիումի քլորիդի հետ (ավտոկատալիզ), բուռն կերպով անջատվում է ծծմբի երկօքսիդ։
  
    
      
         
        
          
            
              KClO
            
          
          
            3
          
        
        +
        
          
            
              NaHSO
            
          
          
            3
          
        
        ⟶
        
          
            
              KNaSO
            
          
          
            3
          
        
        +
        
          
            
              HClO
            
          
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle ~{\mbox{KClO}}_{3}+{\mbox{NaHSO}}_{3}\longrightarrow {\mbox{KNaSO}}_{3}+{\mbox{HClO}}_{3}}
  

  
    
      
         
        
          
            
              HClO
            
          
          
            3
          
        
        +
        4
        
          
            
              NaHSO
            
          
          
            3
          
        
        ⟶
        3
        
          
            
              NaHSO
            
          
          
            4
          
        
        +
        
          
            
              H
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              SO
            
          
          
            3
          
        
        +
        
          
            NaCl
          
        
      
    
    {\displaystyle ~{\mbox{HClO}}_{3}+4{\mbox{NaHSO}}_{3}\longrightarrow 3{\mbox{NaHSO}}_{4}+{\mbox{H}}_{2}{\mbox{SO}}_{3}+{\mbox{NaCl}}}
  


== Ստացում ==
Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ կարելի է ստանալ՝

  
    
      
         
        
          
            NaOH
          
        
      
    
    {\displaystyle ~{\mbox{NaOH}}}
  (ավելցուկ) 
  
    
      
         
        +
        
          
            
              SO
            
          
          
            2
          
        
        ⟶
        
          
            
              NaHSO
            
          
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle ~+{\mbox{SO}}_{2}\longrightarrow {\mbox{NaHSO}}_{3}}
  

  
    
      
         
        
          
            
              NaHCO
            
          
          
            3
          
        
        +
        
          
            
              SO
            
          
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle ~{\mbox{NaHCO}}_{3}+{\mbox{SO}}_{2}}
  
  
    
      
        ⟶
        
          
            
              NaHSO
            
          
          
            3
          
        
        +
        
          
            
              CO
            
          
          
            2
          
        
        ↑
      
    
    {\displaystyle \longrightarrow {\mbox{NaHSO}}_{3}+{\mbox{CO}}_{2}\uparrow }
  

  
    
      
         
        2
        
          
            
              Na
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              S
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              O
            
          
          
            4
          
        
        +
        
          
            
              H
            
          
          
            2
          
        
        
          
            O
          
        
        +
        
          
            HCl
          
        
      
    
    {\displaystyle ~2{\mbox{Na}}_{2}{\mbox{S}}_{2}{\mbox{O}}_{4}+{\mbox{H}}_{2}{\mbox{O}}+{\mbox{HCl}}}
  (ավելցուկ)
  
    
      
        ⟶
        3
        
          
            
              NaHSO
            
          
          
            3
          
        
        +
        
          
            S
          
        
        ↓
        +
        
          
            NaCl
          
        
      
    
    {\displaystyle \longrightarrow 3{\mbox{NaHSO}}_{3}+{\mbox{S}}\downarrow +{\mbox{NaCl}}}
  , սենյակային ջերմաստիճանում

  
    
      
         
        2
        
          
            
              Na
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              S
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              O
            
          
          
            4
          
        
        +
        
          
            
              H
            
          
          
            2
          
        
        
          
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle ~2{\mbox{Na}}_{2}{\mbox{S}}_{2}{\mbox{O}}_{4}+{\mbox{H}}_{2}{\mbox{O}}}
  (տաք)
  
    
      
        ⟶
        2
        
          
            
              NaHSO
            
          
          
            3
          
        
        +
        
          
            
              Na
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              SO
            
          
          
            3
          
        
        
          
            S
          
        
      
    
    {\displaystyle \longrightarrow 2{\mbox{NaHSO}}_{3}+{\mbox{Na}}_{2}{\mbox{SO}}_{3}{\mbox{S}}}
  

  
    
      
         
        2
        
          
            
              Na
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              S
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              O
            
          
          
            4
          
        
      
    
    {\displaystyle ~2{\mbox{Na}}_{2}{\mbox{S}}_{2}{\mbox{O}}_{4}}
  (ավելցուկ)
  
    
      
        +
        2
        
          
            
              H
            
          
          
            2
          
        
        
          
            O
          
        
        +
        
          
            
              O
            
          
          
            2
          
        
        ⟶
        4
        
          
            
              NaHSO
            
          
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle +2{\mbox{H}}_{2}{\mbox{O}}+{\mbox{O}}_{2}\longrightarrow 4{\mbox{NaHSO}}_{3}}
  

  
    
      
         
        
          
            
              Na
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              S
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              O
            
          
          
            5
          
        
        +
        
          
            
              H
            
          
          
            2
          
        
        
          
            O
          
        
        
          
            →
            
              >
              
                80
                
                  o
                
              
              C
            
          
        
        2
        
          
            
              NaHSO
            
          
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle ~{\mbox{Na}}_{2}{\mbox{S}}_{2}{\mbox{O}}_{5}+{\mbox{H}}_{2}{\mbox{O}}{\xrightarrow {>80^{o}C}}2{\mbox{NaHSO}}_{3}}
  


== Կիրառութուն ==
Նատրիումի հիդրոսուլֆիտը կիրառվւմ է թեթև, քիմիական և այլ արդյունաբերության ոլորտներում։ Սննդի արդյունաբերության մեջ կիրառվում է, որպես կոնսերվանտ և հակաօքսիդանտ։ Նատրիումի հիդրոսուլֆիտը օգտագործվում է գրեթե բոլոր արտահանվող գինիներոմ, գինիների օքսիդացումը կանխելու և համը պահպանելու նպատակով։ Օգտագործվում է մրգերի պահածոյացման ժամանակ, որպես պայքարի միջոց մանրէների դեմ։ Շատ բարձր կոնցենտրացիաների դեպքում կարող է առաջացնել սուր ալերգիկ ռեակցիաներ։ Օգտագործվում է, որպես պահպանող միջոց գործվածքների սպիտակեցման և ներկման ժամանակ։ 1980-ական թվականներից Ամերիայի Միացյալ Նահանգներում արգելված է նատրիումի հիդրոսուլֆիտի օգտագործումը, հում բանջարեղենների և մրգերի մշակման ժամանակ, քանի որ գրանցվել էին մի շարք մահեր։ Առաջացնում է աղեստամոքսային տրակտի մի շարք հիվանդություններ։


== Ծանոթագրություններ ==