Թաիլանդական բահտ

Բահտ (թաի.՝ บาท, կոդ ISO 4217 — THB), Թաիլանդի դրամական միավորը 1928 թվականի ապրիլի 15-ից։ Բաժանվում է 100 սատանգի (สตางค์): Դրամական նշանն է ฿:


== Պատմություն ==

«Բահտ» հասկացությունը շրջանառվում էր արդեն 14-րդ դարում։ Եղել է  Հնդկաչինի մի քանի պետությունների (Բիրմա, Սիամ, Լաոս, Կամբոջա) չափման միավորների՝ տիկալի, տեղական ընդհանուր անվանումը, որը ծառայում էր ինչպես դրամական միավոր, այնպես էլ զանգվածի չափման միավոր։
1350-1860 թվականներին Սիամում հատվում էին ոսկե ու արծաթե մետաղադրամներ, որոնք ստացան p'hot duang կամ khot duang անվանումը։ Դրանք խոշոր (մինչև 1,215 կգ քաշով) ուռուցիկ ձուլակտորներ էին։ Դրանց անվանական արժեքը չափվում էր բահտերով (տիկալներով) և այլ տեղական դրամական միավորներով:
1861 թվականից Սիամի համար Բիրմինգհեմի դրամահատարանում սկսեցին հատել եվրոպական տիպի դրամներ (հարթ և կլոր), որոնք ստացել են «ռիեն» անվանումը՝ արծաթե (4, 2, 1, 1⁄2 և այլ տիկալներ), պղնձե և ցինկե (1⁄16, 1⁄32 եւ այլ տիկալներ), ոսկի (8, 4-րդ ւ 2 1⁄2 տիկալներ):
1898 թվականի օգոստոսի 21-ին Սիամի իշխանությունները հայտարարեցին դրամական հաշվի տասնորդական համակարգի անցնելու մասին, որն ավարտվեց 1902 թվականի նոյեմբերի 25-ին։ 1 բահտը (տիկալ) հավասարվեց 15,033 գ 900 հարգի արծաթին և բաժանվեց 100 սատանգի (բառացի՝ «հարյուրերորդ մաս»)։ Ընդ որում, բացի տեղական բոլոր թողարկումների մետաղադրամներից  շրջանառության մեջ էին նաև հնդկական և Օստ-Հնդկական ընկերության (տես Նեղուցի դոլար) մետաղադրամները.
Բացի մետաղադրամներից 1853 թվականից շրջանառության մեջ դրվեցին նաև թղթադրամներ՝ տիկալներով և տամլունգներով արտահայտված անվանական արժեքով (1⁄4 տիկալ)։ Վերջին թողարկման թղթադրամները թվագրված են 1918 թվականով:
1928 թվականի ապրիլի 15-ից Սիամի ազգային արժույթը (1939 թվականից՝ Թաիլանդի) պաշտոնապես սկսեց կոչվել բահտ (նախորդ թողարկումների տիկալների հանդեպ փոխարժեք սահմանվեց 1:1 հարաբերակցությունը): Ընդ որում, եթե նախկինում բահտը եղել է տիկալի տեղական անվանումը, ապա 1928 թվականից տիկալը դարձավ Թաիլանդի ազգային արժույթի երկրորդ անվանումը:


== Մետաղադրամներ ==
Հիմա շրջանառության մեջ են դեղին համաձուլվածքից 25 և 50 սատանգ անվանական արժեքով մետաղադրամներ, նիկելից մետաղադրամներ 1, 2 և 5 բահտ անվանական արժեքով, երկմետաղ (նիկելից օղակ և մեջտեղում դեղին համաձուլվածք) 10 բահտ անվանական արժեքով։ 1,5 և 10 անվանական արժեքով մետաղադրամները չեն օգտագործվում։


== Թղթադրամներ ==
1902 թվականից մինչև 2012 թվականի հունվարի 18-ը թողարկվել է թաիլանդական թղթադրամների 16 շարք՝ չհաշված հիշատակային թղթադրամների 13 շարք, որոնք թողարկվել են տարբեր տոնական ամսաթվերի կապակցությամբ։
Արդի թղթադրամներն ունեն վառ արտահայտված ազգային կոլորիտ, դրանց վրա պատկերված է արքա Ադուլյադեդ Պումիպոնի դիմապատկերը։ Դա նաև կրկնօրինակված է ջրանիշ։ Թղթադրամների անվանական արժեքները կրկնօրինակ ներկայացված են նաև արաբական թվանշաններով։


=== 15-րդ շարքի թղթադրամներ ===


=== 16-րդ շարքի թղթադրամներ ===


=== Հիշատակային թղթադրամներ ===


== Փոխարժեքի ռեժիմ ==

Ներկայումս Թաիլանդում օգտագործվում է լողացող փոխարժեքիի ռեժիմը։ Փոխարժեքային արդյունավետ քաղաքականության չափանիշները ներկայացնում են արժեզրկման ցուցանիշները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Cuhaj G.S. Standard Catalog of World Paper Money. General Issues 1368—1960. — 12-е изд. — Iola: Krause Publications, 2008. — 1223 с. — ISBN 978-0-89689-730-4
Global History of Currencies. — Global Financial Data, 2010.
Валюты стран мира: Справочник / [Авторы: Бутаков Д.Д., Золотаренко Е.Д., Рыбалко Г.П.] / Под ред. Борисова С.М., Рыбалко Г.П., Можайскова О.В.. — 5-е изд., перераб. и доп. — М.: Финансы и статистика, 1987.
Нумизматический словарь / [Автор: Зварич В. В.]. — 4-е изд. / Публ. Словарь нумизмата. Описание монет. — Львов, 1980. — ISBN 5-256-00317-8
Словарь нумизмата / [Авторы: Фенглер Х., Гироу Г., Унгер В.] / Пер. с нем. М. Г. Арсеньевой / Отв. ред. В. М. Потин. — 2-е изд., перераб. и доп. / Публ. Словарь нумизмата. Описание монет. — М.: Радио и связь, 1993. — ISBN 5-256-00317-8


== Տե՛ս նաև ==
Ասիական ֆինանսական ճգնաժամ


== Սրտաքին հղումներ ==
Թաիլանդի բանկ՝ History and Series of Banknotes
Թաիլանդի մետաղդրամներ (կատալոգ և պատկերասրահ)
เหรียญกษาปณ์หมุนเวียนปัจจุบัน, Թաիլանդի մետաղադրամները Թագավորական դրահամատարանի կայքում (թաի.)
Թաիլանդի մետաղադրամների հատման թվականի որոշիչ «Creounity Ժամանակի մեքենա» ամսաթվերի վերափոխման կայքում