Ռուստեմ Խամիտով

Ռուստեմ Զակիևիչ Խամիտով (ռուս.՝ Рустэ́м Заки́евич Хами́тов, rʊˈstɛm zɐˈkʲijɪvʲɪt͡ɕ xɐˈmʲitəf; բաշկիրերեն՝ Рөстәм Зәки улы Хәмитов, Röstäm Zäki ulı Xämitow, røˈstæm zæki uɫɯ xæˈmitʊf, օգոստոսի 18, 1954(1954-08-18), Դրաչենինո, Լենինսկ-Կուզնեցկի շրջան, Կեմերովոյի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսաստանցի քաղաքական գործիչ և ինժեներ, Բաշկորտոստանի Հանրապետության երկրորդ նախագահը 2010 թվականի հուլիսի 19-ից (2014 թվականի սեպտեմբերի 14-ին վերընտրվել է այդ պաշտոնում)։ Խամիտովը «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության գերագույն խորհրդի անդամ է։


== Կենսագրություն ==
Ռուստեմ Խամիտովը ծնվել է 1954 թվականի օգոստոսի 18-ին Կեմերովոյի մարզի Լենինսկ-Կուզնեցկի շրջանի Դրաչենինո գյուղում։ Ազգությամբ բաշկիր է։ Նրա մայրենի լուզուն բաշկիրերենն է, սակայն խոսում է նաև ռուսերեն և անգլերեն։ Դավանում է իսլամ։ 2011 թվականի մարտին կատարել է ումրա։ Նրա հայրը՝ Զակի Սալիմովիչ Խամիտովը (1930-1993), ծնվել է Բաշկիրական ԻԽՍՀ Բալտաչևսկի շրջանի Շտանդի գյուղում Բաշկորտոստանի Բալթաչևսկի շրջանում։ Զակին եղել է դոցենտ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու և արժանացել Բաշկորտոստանի Հանրապետության վաստակավոր ինժեների կոչում։ 1973-1980 թվականներին նա եղել է Բաշկորտուստանի պետական ագրարային համալսարանի գյուղատնտեսության մեխանիզացման ֆակուլտետի դեկան, իսկ 1978-1988 թվականներին՝ մեքենաների վերանորոգման ամբիոնի վարիչ։ Ռուստեմ Խամիտովի մայրը` Ռաիսա Սինիյատուլովնա Խամիտովան (ծնվել է 1933 թվականին), ողջ կյանքն աշխատել է որպես մաթեմատիկայի ուսուցչուհի դպրոցում նախքան թոշակի անցնելը։ Ռուստեմ Խամիտովն ունի կրտսեր եղբայր` Ռաշիդ Խամիտովը։


== Կրթություն ==
Ռուստեմ Խամիտովը 1971 թվականին ավարտել է Ուֆայի № 115 միջնակարգ դպրոցը։ 1977 թվականին նա ավարտել է Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանի «Թռչող սարքերի շարժիչներ» բաժինը։ Ստացել է տեխնիկական գիտությունների դոկտորի աստիճան կառավարման ավտոմատացված համակարգերի գծով։ Հեղինակ է ավելի քան 100 գիտական հրատարակությունների։


== Կարիերա ==
1977-1978 թվականներ – վարպետի օգնական, վարպետ Ուֆայի շարժիչաշինական արտադրական միությունում,
1978-1986 թվականներ – ինժեներ, կրտսեր գիտաշխատող, ավագ գիտաշխատող Ուֆայի ավիացիոն ինստիտուտում,
1986-1988 թվականներ – ավիացիոն շարժիչների ցամաքային օգտագործման լաբորատորիայի վարիչ,
1988-1990 թվականներ – Խողովակաշարերի կառուցման համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի արևելյան բաժնի գիտաարտադրական բաժնի պետ,
1990-1993 թվականներ – Բաշկիրական ԻԽՍՀ գերագույն խորհրդի պատգամավոր, էկոլոգիայի և բնական պաշարների ռացիոնալ օգտագործման հանձնաժողովի նախագահ,
1993-1994 թվականներ – Բաշկորտոստանի Հանրապետության Կիրառական էկոլոգիայի և բնօգտագործման ինստիտուտի տնօրեն,
1994-1996 թվականներ – Բաշկորտոստանի Հանրապետության բնապահպանության, բնօգտագործման, արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման և դրանց հետևանքների վերացման նախարար,
1996-1999 թվականներ – Բաշկորտոստանի արտակարգ իրավիճակների և էկոլոգիական անվտանգության նախարար, Բաշկորտոստանի Հանրապետության անվտանգության խորհրդի անդամ,
1999-2000 թվականներ – ՌԴ Արտակարգ իրավիճակների նախարարության արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման և դրանց վերացման վարչության պետ (Մոսկվա),
2002 թվականի դեկտեմբերից – Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի լիազոր ներկայացուցչի պաշտոնակատար Մերձվոլգյան դաշնային շրջանում, միջազգային և միջհամայնքային հարաբերությունների պատասխանատու, համակարգել է Ռուսաստանի Դաշնության Արտակարգ իրավիճակների նախարարության տարածքային գործակալությունների գործունեությունը, հարկային նախարարության և ՌԴ հարկային ոստիկանության ծառայությունը,
2003-2004 թվականներ – խոշորագույն հարկատուների միջտարածաշրջանային № 4 տեսչության պետը, Ռուսաստանի Դաշնության հարկահանության նախարարության խոշոր հարկ վճարողների վարչության պետը,
2004 թվականի մայիսի 22-ից – 2009 թվականի մայիս  – Ռուսաստանի շրջակա միջավայրի պահպանության նախարարության ենթակայության տակ գտնվող ջրային ռեսուրսների  գործակալության ղեկավարը,
2009 թվականի հուլիսից - 2010 թվականի հուլիս – «РусГидро» ընկերության նախագահ,
2010 թվականի հուլիսի 15-ին Խամիտովը Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի հրամանագրով նշանակվել է Բաշկորտաստանի Հանրապետության ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատար,
2010 թվականի հուլիսի 19-ին Բաշկորտոստանի Հանրապետության պետական խորհրդի՝ Կուրուլտայի պատգամավորները հաստատել են Խամիտովի թեկնածությունը, որ առաջարկել էր ՌԴ նախագահը և նրան շնորհել Բաշկորտոստան Հանրապետության նախագահի լիազորություններ,
2014 թվականի մայիսի 30-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն ընդունել է Խամիտովի հրաժարականը, որպեսզի նա կարողանա մասնակցել տարածաշրջանի ղեկավարի ընտրություններին,
2014 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Բաշկորտոստանի Հանրապետության նախագահի արտահերթ ընտրություններում Ռուստեմ Խամիտովը հավաքել է ձայների 81,71 %-ը։ Ընտրություններին մասնակցել է ընտրելու իրավունք ունեցող բնակիչների 74,88 %-ը։ Որոշ հասարակական գործիչներ կասկած են հայտնել ընտրությունների պաշտոնական արդյունքների վերաբերյալ։ Ռուստեմ Խամիտովի երդման արարողությունը կայացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Բաշկորտոստանի Հանրապետության պետական խորհրդում։
2015 թվականի հունվարի 1-ից – Բաշկորտոստանի ղեկավար (պաշտոնը վերանվանվել է «ՌԴ սուբյեկտների պետական իշխանության օրենսդիր (ներկայացուցչական) և գործադիր մարմինների կազմակերպման հիմնական սկզբունքների մասին» օրենքի համաձայն)։
2010 թվականի հուլիսի 20-ից մինչև 2011 թվականի մայիսի 19-ը, ապա 2012 թվականի օգոստոսի 6-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 26-ը համատեղության կարգով եղել է նաև Բաշկորտոստանի Հանրապետության կառավարության վարչապետ։


== Պարգևներ ==
Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան (30 նոյեմբերի, 2015 թվական),
Պատվո շքանշան (13 հոկտեմբերի, 2014 թվական) – ձեռք բերած աշխատանքային հաջողությունների, հասարակական ակտիվ գործունեության ու բազմամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար,
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի շնորհակալություն (5 սեպտեմբերի, 2008 թվական) – Չինաստանում Ռուսաստանի տարվա և Ռուսաստանում Չինաստանի տարվա նախապատրաստման և անցկացման գործում ունեցած մեծ ներդրման համար,
Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության պատվոգիր (21 օգոստոսի, 2004 թվական) – շրջակա միջավայրի պահպանության գործում պետությանը մատուցած ծառայությունների և բազմամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար,
«Ֆիզկուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար» պատվո նշան (30 հոկտեմբերի, 2013 թվական) – Ռուսաստանի Դաշնությունում ֆիզկուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած անձնական մեծ ներդրման, առողջ ապրելակերպի քարոզման համար և ֆիզկուլտուրայի և սպորտի բնագավառում գործադիր իշխանության դաշնային (պետական) ու տեղական մարմինների հիմնադրման 90-ամյակի առթիվ,
Բաշկորտոստանի Հանրապետության պատվոգիր (24 օգոստոսի, 1999 թվական) – շրջակա միջավայրի պաշտպանության և բնակչությանն արտակարգ իրավիճակներից պատպանելու բնագավառում կատարած բարեխիղճ աշխատանքի համար,
«За верность долгу» շքանշան (14 մարտի, 2016 թվական) – Ղրիմի Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ներդրման, Բաշկորտոստանի Հանրապետության և Ղրիմի Հանրապետության համագործակցության ամրապնդման համար և Ղրիմի՝ Ռուսաստանին վերամիանալու օրվա առթիվ,
«Փառքի ու Պատվի» II աստիճանի շքանշան (5 հունիսի, 2016 թվական),
Պիտիրիմ Սորոկինի անվան արծաթե մեդալ «Գիտության բնագավառում ունեցած ներդրման համար» (2 փետրվարի, 2012 թվական)։


== Անձնական կյանք ==
Ռուստեմ Խամիտովն ունի 2 երեխա, 1 թոռ և 3 թոռնուհի։ Նրա կինը` Գուլշատ Խամիտովան (օրիորդական ազգանունը՝ Ֆատխուլինա) ֆունկցիոնալ ախտորոշման բժիշկ է։ Ապագա ամուսնու հետ նա ծանոթացել է դեռ մանկության տարիներին։ «Մարխամատ» բարեգործական կրթական հիմնադրամի հիմնադիրն ու հոգաբարձուների խորհրդի նախագահը, որն օգնություն է ցուցաբերում ծանր հիվանդ և սահմանափակ կարողություններով երեխաներին։
Ռուստեմ Խամիտովի որդին՝ Կամիլը, ինժեներ է և ավարտել է Ուֆայի ավիացիոն տեխնիկական համալսարանը, 2011 թվականի մարտից աշխատում է որպես Ա. Լյուլկայի անվան փորձնական-կոնստրուկտորական բյուրոյի տնօրեն գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ (Ուֆայի շարժիչաշինական արտադրական միավորման մասնաճուղ)։ Դուստրը` Նուրիա Խամիտովան, զբաղվում է բիզնեսով։ Խամիտովի 2 երեխաներն էլ ապրում և աշխատում են Մոսկվայում։
Ռուստեմ Խամիտովի հոբբիներն են` դահուկասահքը, ընթերցանությունը, թատրոնը և երաժշտությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Head of Republic of Bashkortostan Archived 2012-01-19 at the Wayback Machine.
Khamitov's blog  (ռուս.)