Գիրք սարերի ու ծովերի

«Գիրք սարերի ու ծովերի» (山海經 (Չինարեն), հայտնի է նաև Shan Hai Jing վերնագրով, ավելի վաղ լատիներեն տառադարձվել է որպես Shan-hai Ching, չինական դասական բնագիր և առասպելաբանական աշխարհագրական ժողովածու, որը ներկայացնում է Չինաստանի ու հարևան երկրների առանձին վայրերի, ինչպես նաև այդ վայրերում ապրող արարածների իրական ու առասպելական նկարագիրը։ Այս տրակտատի հեղինակությունը ավանդաբար վերագրվում է առասպելական չին տիրակալ Մեծն Յուին, սակայն իրականում այն ստեղծվել է մեր թվականության սկզբին նախորդած և հաջորդած մի քանի դարերի ընթացքում՝ այսպես կոչված «մարտնչող թագավորությունների դարաշրջանում»։ Բնագրի առաջին տարբերակները գոյություն են ունեցել դեռևս մեր թվականությունից առաջ 4-րդ դարում, սակայն վերջնական տեսք գիրքն ստացել է դարեր անց՝ Ցին արքայատոհմի իշխանության վաղ շրջանում։ Չին պատմիչ Սիմա Ցյանը (մ.թ.ա. 145 կամ 135 - մ.թ.ա. 86 թթ.) սարերի ու ծովերի գրքի մասին հիշատակում է իր «Պատմական նոթեր» («Շի ցզի») աշխատության 123-րդ գլխում։
«Գիրք սարերի ու ծովերի» տրակտատը բաժանված է տասնութ մասի, նկարագրում է 550-ից ավելի սար ու լեռ, մոտավորապես 300 ջրանցք։


== Բնագիրը և թարգմանությունները ==

չինարեն բնագիրը (պարզեցված չինարեն)
չինարեն բնագիրը iPad-ի համար (պարզեցված չինարեն)
Каталог гор и морей (Шань хай цзин) / предисл., пер. и комм. Э. М. Яншиной. М.։ Наука, 1977.
Каталог гор и морей (Шань хай цзин) / предисл., пер. и комм. Э. М. Яншиной. 2-е изд., испр. М.։ Наталис; Рипол Классик, 2004. 349 с. ISBN 5-8062-0086-8 ISBN 5-7905-2703-5


== Լրացուցիչ գրականություն ==
Китайская философия. Энциклопедический словарь / редактор Титаренко М.Л.. — М.: Мысль, 1994. — С. 492. — 576 с. — ISBN 5-244-00757-2
Адилханян Н.Л. Образ "чужого" в сознании древних китайцев на материале «Каталога Заморья» трактата «Шань хай цзин». — сборник  «Азиатско-тихоокеанский регион: диалог языков и культур».  Материалы II Международной научно-практической конференции. — 2016. — С. 19-25.
Кухтина Е.В. «Шаньхай цзин»: некоторые проблемы структуры и типологии текста. — 13-я Научная конференция «Общество и государство в Китае». Ч. I. — М., 1982.
Лихтман В.В. Пространственные текстологические структуры («Шаньхай цзина» и «Ши цзина»). — 18-я Научная конференция «Общество и государство в Китае». Ч. I. — М., 1987.
Birrell Anne, ed. (1999)։ The Classic of Mountains and Seas (illustrated ed.)։ Penguin։ ISBN 0140447199։ Վերցված է 24 April 2014  
Davydov Andrey (July 2013) [Composed 2002]։  "Шань Хай Цзин" и "И Цзин" - Карта Психофизиологической Структуры Человека? ["Shan Hai Jing" and "I Ching" - Map of Human Psychophysiological Structure?] (ռուսերեն)։ ISBN 9781301510009 
Fedoruk V. V., Davydov A. N. (1998) [Composed 1997]։  Corr. of RAO L. A. Verbitskaya, Assoc. Prof. B. G. Sokolova, eds.։ Шань Хай Цзин - Своеобразный Каталог Психо-Физической Структуры Человека? [Is Shan Hai Jing The Original Catalog Of Psychophysiological Human Structure?]։ First Russian Philosophical Convention. Human Being – Philosophy – Humanism (ռուսերեն)։ Volume VII. Philosophy and Human Problem։ St. Petersburg: SPSU Publishing House։ p. 355, p. 488։ ISBN 9785288018947։ B4231.R6751997։ Արխիվացված է օրիգինալից September 24, 2014-ին։ Վերցված է 24 September 2014  Alt URL
Fracasso, Riccardo. 1996. "Libro dei monti e dei mari (Shanhai jing): Cosmografia e mitologia nella Cina Antica." Venice։ Marsilio. 88-317-6472-1
Mathieu, Remi. 1983. "Etude sur la mythologie et l'ethnologie de la Chine Ancienne." Vol I, "Traduction annotee du Shanhai Jing." Vol. II, "Index du Shanhai jing." Paris։ College de France, Institut des hautes etudes Chinoises.
Schiffeler, John Wm. 1978. The Legendary Creatures of the Shan hai ching. Hwa Kang. ASIN B0007AP1OI
Strassberg, Richard. 2002. A Chinese Bestiary: Strange Creatures from the Guideways Through Mountains and Seas. University of California Press. 0-520-21844-2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Original text (Traditional / Simplified)
The Original Text (in Simplified Chinese)
Shanhaijing 山海經, ChinaKnowledge
Религия и мифология в Китае