Պանկոստի ուռուցք

Պանկոստի ուռուցք, թոքի գագաթային հատվածին բնորոշ քաղցկեղ։ Թոքի քաղցկեղի տեսակ է, որն առանձնանում է իր բնորոշ տեղակայմամբ՝ աջ կամ ձախ թոքի վերին (գագաթային) հատվածներ։ Սովորաբար այն տարածվում է հարակից հյուսվածքների վրա, ինչպիսիք են կողերը և ողերը։ Պանկոստի ուռուցքների մեծ մասը հյուսվածաբանորեն պատկանում են թոքերի ոչ մանր բջջային քաղցկեղներին։
Աճող քաղցկեղը կարող է ճնշել բազկագլխային երակը (բրախիոցեֆալ), ենթաանրակային զարկերակը (սուբկլավիկալ), ստոծանիական նյարդը, հետադարձ կոկորդային նյարդը, թափառող նյարդը, կամ, բնորոշ է նաև սիմպաթիկ հանգույցի ճնշումը(աստղաձև հանգույց), որը հանգեցնում է մի շարք ախտանիշների, որը հայտնի է որպես Հորների համախտանիշ։ Պանկոստի ուռուցքը անվանվել է ի պատիվ ամերիկյան ճառագայթաբան Հենրի Պանկոստի, որը նկարագրել է այդ ուռուցքը 1924 և 1932 թվականներին։


== Նշաններ և ախտանիշներ ==
Բացի քաղցկեղին բնորոշ հիմնական ախտանիշներից, որոնցից են թուլությունը, տենդը, քաշի կորուստը և հոգնածությունը, Պանկոստի քաղցկեղը ծանր դեպքերում կարող է ներառել ամբողջական Հորների համախտանիշը՝ օրինակ՝ միոզ (բբերի նեղացում), անհիդրոզ(քրտնարտադրության բացակայություն), պտոզ(կոպի կախում) և պսևդոէնօֆթալմոզ(որպես պտոզի արդյունք)։ Զարգացող դեպքերում ախտահարվում է նաև բազկային հյուսակը, ձեռքի մկաններում առաջացնելով ցավ և թուլություն, որի ախտանիշները նման են կրծքային ելանցքի համախտանիշին։ Քաղցկեղը նաև կարող է ճնշել հետադարձ կոկորդային նյարդը և դրանից առաջանում է ձայնի խռպոտություն և «ցլային» (ոչ պրոդուկտիվ) հազ։
Վերին սիներակի համախտանիշի ժամանակ, վերին սիներակի խցանումը քաղցկեղով(ծավալային էֆեկտ) առաջացնում է դեմքի այտուց, ցիանոզ և գլխի շրջանի և պարանոցային երակների լայնացում։
Պանկոստի ուռուցքը գագաթային շրջանի ուռուցք է, որը դեպքում սովորաբար անամնեզում նշվում է ծխախոտի օգտագործումը։ Կլինիկական նշանները և ախտանիշները սխալմամբ կարող են շփոթել վերին կրծքային հատվածում նյարդաանոթային խրձի ախտահարումների հետ։ Բուժառուի անամնեզում առկա ծխելու փաստը, կլինիկական նշանների և ախտանիշների արագ առաջացումը և պլևրայի ցավը կարող են ենթադրել գագաթային քաղցկեղի առկայություն։ Պանկոստի քաղցկեղը կարող է հանգեցնել ինչպես Պանկոստի համախտանիշի, այնպես էլ Հորների համախտանիշի։ Եթե ներառվում են բազկային հյուսակի արմատները, առաջանում է Պանկոստի համախտանիշը, իսկ սիմպաթիկ մանրաթելերի ներառումը, որոնք դուրս են գալիս ողնուղեղի T1 մակարդակից և բարձրանում դեպի վերին պարանոցային հանգույց, առաջացնում են Հորների սինդրոմը։


== Ախտորոշում ==
Պանկոստի քաղցկեղի ախտորոշումը սովորաբար կատարվում է կլինիկական ախտանիշների և վիզուալիզացիայի գնահատումից հետո։ Կրծքավանդակի ռենտգեն հետազոտությունը համարվում է լավ սկրինինգ թեստ է, անգամ այն դեպքում, երբ կրծքավանդակի ՀՇ հետազոտությունը կարող է ցուցաբերել ավելի բարձր հաճախականության թույլատրություն և կարող է ցուցադրել թե որ ներքին օրգաններն են ճնշված։


== Բուժում ==
Պանկոստի քաղցկեղի բուժումը կարող է տարբերվել թոքի այլ ոչ մանր բջջային քաղցկեղների բուժումից։ Դրա տեղակայումը և կենսական օրգաններին մոտիկ գտնվելը ( ինչպիսիք են նյարդերը և ողնաշարը) կարող են բարդացնել վիրաբուժական միջամտությունների իրականցմանը։ Որպես արդյունք, և կախված քաղցկեղի փուլից, բուժումը կարող է ներառել ճառագայթային թերապիա և քիմիոթերապիա, որոնք նշանակվում են վիրահատությունից առաջ(նեոադյուվանտ բուժում)։ Վիրահատության ժամանակ հեռացվում է թոքի վերին բիլթը և նրա հետ կապված այլ կառուցվածքները (ենթաանրակային զարկերակ, երակներ, բազկային հյուսակի ճյուղեր, կողեր և ողերի մարմինները), ինչպես նաև կատարվում է միջնորմային լիմֆադենէկտոմիա։ Վիրաբուժական միջամտությունը կարող է իրականացվել հետին կամ առաջային մուտքով իրականացվող թորակոտոմիայի ինչպես նաև մոդիֆիկացված եղանակներով։ Ոչ վիրաբուժական բուժումները կարող են լինել կամ ճառագայթային թերապիան, կամ նոր բուժումների համակցումների հիման վրա իրականացվող կլինիկական փորձարկումները։


== Ծանոթագրություններ ==