Գրիշա Մարգարյան

Գրիշա Սարգսի Մարգարյան (1929, Լիճք, Նոր Բայազետի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1991, Երևան), հայ խորհրդային շինարար, ՀԽՍՀ վաստակավոր շինարար, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1981), ԽՍՀՄ XI գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր և Երևանի պատվավոր քաղաքացի։


== Կենսագրություն ==
Գրիշա Մարգարյանը ծնվել է 1929 թվականին, Լիճք գյուղում   (Հայկական ԽՍՀ Մարտունու շրջան, այժմ՝ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզ) ։
14 տարեկանից աշխատել է գյուղի կոլտնտեսությունում՝ որպես դաշտավար։ 1946 թվականին, 17 տարեկանում, Գրիշա Մարգաարյանը պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիություն» մեդալով։ 1949 թվականին տեղափոխվել է Երևան, որտեղ 6 ամիս սովորել է Քանաքեռի Ալյումինի գործարանին կից արհեստագործական ուսումնարանում՝ ստանալով  շինարարի մասնագիտություն։ Մարգարյանը գերազանց ավարտել և  ընդունվել է աշխատանքի «Երարդշին» տրեստի շինարարական կազմակերպությունում։ 1956 թվականին, Մարգարյանը ստացել է միջնակարգ կրթություն: 1967-70 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի մաքսիզմ-լենինիզմի համալսարանը՝ ստանալով  քաղկրթություն։ 1959 թվականին դարձել է ԽՄԿԿ անդամ։
Որպես շինարար, Գրիշա Մարգարյանը  իր աշխատանքային գործունեությունը սկսել է Քանաքեռի այլումինի գործարանում։ Սկզբում դարձել է 14 հոգուց բաղկացած երիտասարդ կոմերիտականների բրիգադի բրիգադավար։ Բրիգադը զբաղվելով ծեփագործությամբ և այլ աշխատանքներով հասել է բարձր ցուցանիշների։ Շինարարությունում Մարգարյանը բարձրացրել է իր կարգը՝ ստանալով վարպետի որակավորում։
1960 թվականին «Երարդշին» տրեստի № 31 շինվարչությունում ստեղծել և ղեկավարել է 18 շինարարներից բաղկացած բրիգադ։ 1971 թվականից Մարգարյանի բրիգադը սկսել է աշխատել կոլեկտիվ կապալի զլոբինյան մեթոդով՝ կայուն և գերազանց որակով կատարելով արտադրական առաջադրանքներն ու պարտավորվածությունները։ Բրիգադն առանձնացել է կարգապահությամբ և պատասխանատվությամբ։ Նրա բրիգադը մեկուկես ամսում կատարել է առաջադրանք, որը պլանավորված էր կատարել մեկ տարում։ Արդյունքում, տասներորդ հնգամյակում նախատեսված առաջադրանքները կատարվել է նախատեսված ժամանակից շուտ, երեք տարվա փոխարեն՝  չորս ամսում։ Այդ տարիներին Մարգարյանի բրիգադը աշխատանքի արտադրողականությունը բարձրացրել է շուրջ 41 %։ 1981 թվականին, 9 ամսվա համար հաստատված տարեկան պլանը կատարելուց հետո, բրիգադը  անցում է կատարել աշխատանքային կազմակերպման ինտեգրված համակարգ։
ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի հրամանով, 1981 թվականի մարտի 19-ին, տասներորդ հնգամյա ծրագրի և սոցիալիստական պարտավորությունների կատարման գործում ձեռք բերված ակնառու հաջողությունների համար, Գրիշա Մարգարյանին շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում՝ ստանալով Լենինի և ոսկե «Մուրճ և մանգաղ» շքանշաններ։
Գրիշա Մարգարյանը նաև զբաղվել է հասարակական աշխատանքով։ Ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի  XI գումարման դեպուտատ Երևանի  №  734 ընտրական տեղամասում։ Եղել է ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Միության Խորհրդի շինարարության և շինանյութերի արդյունաբերության հանձնաժողովի անդամ։ Մարգարյանը նաև եղել է ԽՄԿԿ  XXVII գումարման , Հայաստանի Կոմկուսի կենտկոմի XXI, XXV և XXVI համագումարների պատգամավոր։ 
Գրիշա Մարգարյան - ներդրված ռացիոնալացման ինը առաջարկների հեղինակ՝ ընդհանուր 25 հազար ռուբլի տնտեսական արդյունավետությամբ։ 1967 թվականին Գրիշա Մարգարյանը արժանացել է Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր շինարարի կոչման։ 1984 թվականին շնորհվել է Երևան քաղաքի պատվավոր քաղաքացու կոչում։ 
Գրիշա Մարգարյանը ամուսնացած էր, ուներ հինգ զավակ՝ Գագիկ, Էմմա, Ջեմմա, Արմենուհի, Հայկուշ, ինչպես նաև՝ ինը թոռնիկ։ 
Գրիշա Մարգարյանը վախճանվել է 1991 թվականին, մայիսի 9-ին։ Հուղարկավորվել է Երևանի Քանաքեռի գերեզմանատանը։


== Պարգևներ ==
Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս  (ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 1981 թվականի մարտի 19-ի հրաման, Լենինի շքանշան և  «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ)- տասներորդ հնգամյա ծրագրի և սոցիալիստական պարտավորությունների կատարման գործում ձեռք բերված ակնառու հաջողությունների համար) ։
Լենինի շքանշան  (5.04.1971):
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (28.02.1974):
«Աշխատանքային արիության համար» մեդալ  (1946)։
«Աշխատանքային տարբերության համար» մեդալ (11.08.1966):
Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր շինարար ։
Երևանի պատվավոր քաղաքացի (1984)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Маркарян Гриша Саркисович // Депутаты Верховного Совета СССР. Одиннадцатый созыв. — М., 1984. — С. 271.
Самый богатый человек. Маркарян Гриша Саркисович // Герои одиннадцатой пятилетки: летопись трудовой славы. — М.: Экономика, 1982. — Т. 1. — 359 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Маркарян Гриша Саркисович