armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պոլտավկա (ավան, Նովի Բուգի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոլտավկաՊոլտավկա (ուկրաիներեն՝ Полтавка), ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլտավկա ավանում բնակվում էր 617 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,41 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պորվոո

Պորվոո (ֆիններեն՝ Porvoo [ˈporʋoː]), Բորգո (շվեդերեն՝ Borgå [`bɔrˌgoː]), համայնք և փոքրիկ քաղաք Ֆինլանդիայում, Հելսինկիից 50 կմ արևելք։ Բնակչությունը՝ ▲50 619 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2020)։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ հիշատակվել է 14-րդ դարի մատենագրություններում։ Մինչ 1809 թվականը մտնում էր Շվեդական թագավորության կազմի մեջ։ 1808-1809 թվականների ռուս-շվեդական պատերազմում Ռուսաստանի հաղթանակից հետո քաղաքը մտավ Ֆինլանդիայի Մեծ դքսության կազմ՝ կապված Ռուսական կայսերական տան անհատական միության։ 1917 թվականից հետո քաղաքը անկախ Ֆինլանդիայի մաս էր։
Քաղաքը Ռուսաստանում և ամբողջ աշխարհում ճանաչում ստացավ այն բանից հետո, երբ 1809 թվականի (22) մարտի 10֊ից (19) հուլիսի 8-ը ռուս կայսեր Ալեքսանդր I-ը հրավիրեց Բորգոյական սեյմ՝ լայն ինքնավարություն տրամադրելով ֆինն ժողովրդին։ Այս սեյմը փաստացի ճանաչեց Մեծ դքսության ֆին ազգային պետությունը, որը մինչ այդ կախվածության մեջ էր գտնվում Շվեդիայից։ Շվեդական էլիտան հետագայում ևս պահպանեց իր իրավունքները և ազդեցությունը Ֆինլանդիայում, այդ թվում և Պորվոոյում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 48 794 մարդ (2013 թվականի մարտի 31-ի տվյալներով)։
Ֆիննական շվեդները մինչև այժմ էլ քաղաքի բնակչության մեկ երրորդն են կազմում՝ 16 102 մարդ (33 %), ֆիններ՝ 31 228 մարդ (64 %) (2011)։ Քաղաքը պաշտոնապես երկլեզու է։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Պորվոոյում է նկարահանվել Լեոնիդ Գայդայի «Լուցկու հատիկների ետևից» ֆիլմը, որտեղ քաղաքը կոչվում է Յոկի։
Քաղաքում է գտնվում է ֆինն նացիոնալիստ, Ֆինլանդիայի ռուս գեներալ-նահանգապետ Բոբրիկովին սպանող Էյգեն Շաումանի գերեզմանը։


== Հայտնի բնակիչներ ==
Կարլ Յուհան Ալդերկրեյց (1757—1815) — կոմս, շվեդ գեներալ
Էլիզա Բունգե (1734—1819) — շվեդ գրող, բուսաբան
Չել Կարլստրյոմ (ծնվ․ 1976) ― հեծանվորդ
Ալբերտ Էդելֆելտ (1854—1905) — ֆինն գեղանկարիչ, գրաֆիկ։


== Քույր քաղաքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ֆին.) (շվեդ.) (անգլ.)
Զբոսաշրջային կայք Archived 2009-06-11 at the Wayback Machine. (ֆին.) (շվեդ.) (անգլ.)
Պորվոո. Ֆոտոռեպորտաժ. Archived 2018-12-13 at the Wayback Machine. (ֆին.) (շվեդ.) (անգլ.)
Աղյուս

Աղյուս, շինարարական, ուղղանկյուն զուգահեռանիստի ձևով կաղապարված արհեստական քար։ Աղյուսի ստանդարտ չափերն են 250 x 120 x 65 մմ³։ Ըստ սկզբնահումքի և պատրաստման եղանակի լինում է թրծած կավային, տրեպելային, թրծած կավա–տրեպելային, սիլիկատային (կրաավազային, կրակավային ևն)։ Ամենամեծ տարածումն ունի թրծած կավային և կրաավազային աղյուսներ։
Կավային աղյուս պատրաստվում է դյուրահալ ավազակավերից ու կավերից։ Լինում է սովորական, թեթև (ծակոտկեն, սնամեջ), ճանապարհային և այլ տեսակի։ Սովորական աղյուսի ամրության սահմանը սեղմելիս 50–200 կգ/սմ² է, ջերմահաղորդականության գործակիցը՝ 0,6–0,7 կկալ/մ. աստ. ժ, ծավալային կշիռը՝ 1700–1900 կգ/մ³։ Կավային աղյուս արտադրվում է գլխավորապես պլաստիկ կաղապարման և կիսաչոր մամլման եղանակներով։ Առաջին դեպքում կավը բաժնեչափվում, խառնվում է հավելանյութերի հետ և 18–25% խոնավությամբ կաղապարվում աղյուսամամլիչներով։ Աղյուսի չորացումը կատարվում է բնական կամ արհեստական չորանոցներում, իսկ թրծումը՝ օղակային կամ թունելային վառարաններում (900 °C–ից 1000 °C)։ Կիսաչոր մամլման եղանակի դեպքում հում աղյուսի թրծումը կատարվում է առանց նախնական չորացման։ Կավային աղյուս օգտագործվում է պատերի շարվածքի, տաքացման վառարանների, ծխնելույզների և կամարների կառուցման համար։
Սիլիկատային աղյուսներ պատրաստում են ավազի (92–95%) և կրի (5–8%) խառնուրդից՝ ջերմային մշակմամբ։ Ամրության սահմանը սեղմելիս՝ 75–200 կգ/սմ², ջերմահաղորդականության գործակիցը՝ 0,70–0,75 կկալ/մ. աստ. ժ, ծավալային կշիռը՝ 1800–1900 կգ/մ³։ Սիլիկատային աղյուս օգտագործվում է նույն նպատակներով, ինչ որ կավայինը, սակայն 250 °C–ից ցածր ջերմաստիճանում և ոչ խոնավ պայմաններում։

Աղյուս գործածվել է հնագույն ժամանակներից որպես շինանյութ Բաբելոնում, Նինվեում, Ուրարտուում և այլուր։ Այդ երկրներում խոնավ աղյուսի վրա փորագրում էին և ապա թրծում։ Հայկական լեռնաշխարհում հում աղյուս (հարդախառը կամ առանց հարդի) կիրառվել է մ.թ.ա. VI հազարամյակից («Աղվեսի բներ» բնակավայր)։ Ուղղանկյուն հում աղյուսից պատրաստված կացարաններ հայտնաբերվել են Թեղուտում (մ.թ.ա. V–IV հազարամյակ), Գառնիի էնեոլիթյան (մ.թ.ա. III հազարամյակ) և հելլենիստական (մ.թ.ա. I դ.) շերտերում։ Ուրարտական ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա. IX–VII դդ., Արին-Բերդ, Կարմիր–բլուր) Աղյուս օգտագործվել է միջնաբերդի պարիսպներում։ Դվինում հայտնաբերված աղյուսի թրծման արհեստանոցները (IV–XIII դդ.) նույնպես վկայում են միջնադարյան Հայաստանում աղյուսի լայն կիրառման մասին։
Մեսիլա Դոդա

Մեսիլա Դոդա (ալբ․՝ Mesila Doda, փետրվարի 6, 1971(1971-02-06), Կուկաս), ալբանացի քաղաքական գործիչ, 2001 թվականից Ալբանիայի խորհրդարանի պատգամավոր, Ալբանիայի ժողովրդավարական կուսակցության հիմնադիրներից։


== Կենսագրություն ==
Մեսիլա Դոդան ծնվել է 1971 թվականին Կուկասում։ Տիրանայի համալսարանում ուսանել է տնտեսագիտություն, Հռոմում՝ փիլիսոփայություն։ Քաղաքական գործունեությունն սկսել է 1991 թվականին` ուսանողական բողոքի ցույցերի ընթացքում, երբ Ալբանիայում տապալվեց կոմունիստական ռեժիմը։ Դոդան զբաղեցրել է տարբեր քաղաքական պաշտոններ, ինչպես նաև աշխատել է որպես լրագրող և հեռուստահաղորդավար։
1991 թվականին միացել է Դեմոկրատական կուսակցությանը, 2016 թվականին բաց նամակով հեռացել կուսակցությունից՝ նշելով, որ զղջում է կուսակցությունից դուրս գալու համար, մի կուսակցություն, որը նա հիմնադրել է այլ ուսանողների և ուսուցիչների հետ միասին 25 տարի առաջ։
Ալբանիայի ժողովրդավարական կուսակցությունից հեռանալուց հետո Դոդան միացել է Արդարադատություն, ինտեգրացիա և միասնություն կուսակցությանը, որի ուշադրության կենտրոնում համազգային հարցերն են, ինչպիսին է Չամ հիմնահարցը։
Դոդան Ալբանիայի խորհրդարանի առավել պահպանողական պատգամավորից է։ Նա դեմ է արտահայտվել ԼԳԲՏ մարդկանց նույնպիսի իրավունքներ տրամադրելու օրենսդրության, ինչպես նաև Ալբանիայում մարիխուանայի և մարմնավաճառության օրինականացման դեմ։ Նրան մեղադրում են ԼԳԲՏ համայնքի նկատմամբ ակնհայտ խտրականության մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օդալենգո Գրանդե

Օդալենգո Գրանդե (իտալ.՝ Odalengo Grande), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 528 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0142։


== Ժողովրդագրություն ==


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0142 949021
Էլեկտրոնային փոստ։ odalengogrande@ruparpiemonte.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
605

605 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 605 թվականն է, 
VII դարի 5-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամ (2007-2010)

Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամ (2007-2010), ֆինանսա-տնտեսական ճգնաժամ, որն առաջացել է 2007 թվականին և արտահայտնվել է երկրների մեծամասնության տնտեսական ցուցանիշների անկման ֆորմայով, որին հաջորդել է 2007 թվականի գլոբալ ռեցեսիան։


== Ճգնաժամի առաջին նշանները ==
Ամեն ինչ սկսվեց այն բանից, երբ Լյուիս Ռանյերին  սկսեց տարածել հիփոթեքային պարտատոմսերի գաղափարը, կամ, ինչպես ընդունված է անվանել արժեթղթավորումը։
2000 թվականից հիփոթեքային վարկ ստանալու պահանջները նվազել են. Այնպես որ, 2005-2006 տարիների ընթացքում ցանկացած մարդ կարող էր ստանալ հիփոթեքային վարկ, նույնիսկ եթե չի ունեցել որեւէ եկամտի աղբյուրներ. 2007 թվականին ուժի մեջ պետք է մտներ հիփոթեքային վարկերի լողացող տոկոսադրույքը, որից հետո միլիոնավոր ամերիկացիներ կորցրեցին իրենց տները, քանի որ չէին կարող այլեւս վճարել հիփոթեքային վարկի պարտավորությունները։


== Ճգնաժամը առանձին երկրներում ==


=== Հայաստան ===
Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը ծանր հարված է հասցրել Հայաստանին, և Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) 2009-ին Հայաստանի համար կանխատեսել էր ՀՆԱ-ի նվազում 15 տոկոսով, որի պատճառներից էին նաև այն, որ կրճատվել են արտերկրից դրամական փոխանցումները, ներդրումները, հարկային եկամուտները։ Հայաստանի Ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների համաձայն, ընթացիկ տարվա հունվար-հոկտեմբեր ամիսներին Հայաստանի տնտեսության աճը կազմել է 2,4 տոկոս։ Մակրոտնտեսական կարևորագույն ցուցանիշի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել գյուղատնտեսական արտադրանքի զգալի անկումը։ ՀՆԱ-ի վրա այդ անկումն ազդել է -2,9 տոկոսային նիշով։ ՀՆԱ-ի աճին նպաստել է ծառայությունների տրամադրման ոլորտը՝ առևտուր, ֆինանսական և կենցաղային ծառայություններ։ Դրանց ներդրումը ՀՆԱ-ում կազմել է 2,5 տոկոս։ Արդյունաբերությունն ու էներգետիկան ապահովել են ՀՆԱ-ի 1,4 տոկոս, իսկ շինարարությունը՝ 0,5 տոկոս։ Գյուղատնտեսության անկումը Հայաստանում հունվար-հոկտեմբերի դրությամբ կազմում է 16,7 տոկոս, իսկ արդյունաբերությունն աճել է 10 տոկոսով։ ՀՆԱ-ի կառուցվածքում գերիշխում է ծառայությունների տրամադրման ոլորտը՝ 42,4 տոկոս։ Այն զգալիորեն գերազանցում է արդյունաբերությունն ու էներգետիկան՝ 15,0 տոկոս և գյուղատնտեսությունը՝ 17,1 տոկոս։ Թեև շինարարությունը զգալիորեն կրճատվել է, սակայն արդյունաբերությանն ու էներգետիկային գերազանցել է 0,8 տոկոսային նիշով՝ կազմելով 15,8 տոկոս։ Համաշխարհային բանկի (ՀԲ) գործադիր տնօրենների խորհուրդը Հայաստանի Հանրապետության համար հաստատել է «Էլեկտրոնային հասարակություն և  նորարարություն հանուն մրցունակության» վարկային ծրագիրը՝ 24 միլիոն դոլարի չափով։


== Տես նաև ==
Տնտեսական ճգնաժամ
Մեծ ճգնաժամ
Մեծ անկման պատճառներ
Մեղրի (համայնք)

Մեղրի, համայնք Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ 2020թ․ մայիսի 16-ից ի վեր ներառում է Մեղրի և Ագարակ քաղաքները և Ալվանք, Այգեձոր, Գուդեմնիս, Թխկուտ, Լեհվազ, Լիճք, Կարճևան, Կուրիս, Նռնաձոր, Շվանիձոր, Վահրավար, Վարդանիձոր և Տաշտուն գյուղական բնակավայրերը։ 
Համայնքը կազմավորվել է 2016 թվականի սեպտեմբերին՝ համայնքների խոշորացման արդյունքում Հայաստանի վարչատարածքային բաժանման մասին Հայաստանի օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու արդյունքում։
Համայնքի ընդհանուր բնակչության թիվը կազմում է 11724 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուցևկա

Կուցևկա (ուկրաիներեն՝ Куцівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կոլոմակի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հռոմեական կայսրության անկման և կործանման պատմությունը

«Հռոմեական կայսրության անկման և կործանման պատմությունը» (անգլ.՝ The History of the Decline and Fall of the Roman Empire), բրիտանացի պատմաբան Էդվարդ Գիբբոնի աշխատությունը, որն ուսումնասիրում է արևմտյան քաղաքակրթության պատմությունը Հռոմեական կայսրության ծաղկման սկզբից՝ Անտոնինների դինաստիայի իշխանության գալուց մինչև 16-րդ դարի վերջ, հաշվի առնելով նաև արաբական և մոնղոլական նվաճումները, այսինքն՝ 98-1590 թվականները։
Աշխատությունը ներառում է վեց հատոր։ Առաջինը լույս է տեսել 1776 թվականին, երկրորդը և երրորդը՝ 1781 թվականին, չորրորդը, հինգերորդը և վեցերորդը՝ 1788-1789 թվականներին։ Ի սկզբանե հատորները, այն ժամանակվա ավանդույթի համաձայն, թողարկվել են In-quarto ձևաչափով (մեկ տպագրական էջում 4 աշխատության էջ)։ Իր հարաբերական օբյեկտիվության և այն ժամանակվա համար անսովոր սկզբնաղբյուրների լայնածավալ օգտագործման շնորհիվ, հեղինակի մեթոդաբանությունը օրինակ դարձավ հետագա պատմաբանների համար, իսկ ինքը՝ Գիբբոնը, այս աշխատանքի շնորհիվ, համարվում է Հին Հռոմի առաջին «ժամանակակից» պատմիչը»։


== Հրատարակություն Ռուսաստանում ==
Գիբբոնի «Հռոմեական կայսրության անկման և կործանման պատմությունը» ռուսերեն առաջին կրճատ թարգմանությունը լույս է տեսել 1824 թվականին։ Թարգմանության ամբողջական ռուսերեն  տարբերակն առաջին անգամ իրականացրել է պրոֆեսոր Վ. Ն. Նևեդոմսկին, 1877 թվականի անգլերեն հրատարակությունից, և տպագրվել է Մոսկվայում 1883-1886 թվականներին՝ 7 մասից։ 1997-2000 թվականներին Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի «Նաուկա» հրատարակչության Սանկտ Պետերբուրգի մասնաճյուղը մոսկովյան «Յուվենտա» հրատարակչության հետ միասին հրատարակել է այս թարգմանության նոր ուղղագրությամբ, սրբագրված և լրացված տարբերակը՝ պահպանելով հին մեկնաբանությունները։ 1997 և 2008 թվականներին «Տերրա» հրատարակչությունը վերահրատարակել է նաև Վ. Նևեդոմսկու նախահեղափոխական թարգմանությունը 7 հատորով, բայց «Հռոմեական կայսրության անկումն ու կործանումը» վերնագրով։


== Մատենագրություն ==
Brownley, Martine W. "Appearance and Reality in Gibbon's History," Journal of the History of Ideas 38:4 (1977), 651–666.
Cosgrove, Peter. Impartial Stranger։ History and Intertextuality in Gibbon’s Decline and Fall of the Roman Empire (Newark։ Associated University Presses, 1999); [ISBN 0-87413-658-X].
Craddock, Patricia. "Historical Discovery and Literary Invention in Gibbon's 'Decline and Fall'," Modern Philology 85:4 (May 1988), 569–587.


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆիլիստոս

Ֆիլիստոս (հին հունարեն՝ Φίλιστος, շուրջ մ.թ.ա 432 - 356 թթ.), հույն պատմիչ, քաղաքական գործիչ և զորավար։ Հայտնի է որպես 13 գրքից բաղկացած «Սիցիլիայի պատմություն» երկի հեղինակ։ «Սիցիլիայի պատմությունը» հնում մեծ հռչակ էր վայելում։ Պլուտարքոսը հաղորդում է, որ Ալեքսանդր Մակեդոնացին դեպի Ասիա իր արշավանքի ժամանակ հրամայել է Եվրիպիդեսի, Սոփոկլեսի և Էսքիլոսի ստեղծագործությունների հետ մեկտեղ իրեն ուղարկել նաև Ֆիլիստոսի երկը (Plut.Alex.,8)։ Կիկերոնը անվանում է Ֆիլիստոսին «փոքր Փուկիտիդես»։ Չնայած իր այս համբավին երկը չի հասել մինչև մեր ժամանակները։


== Ծանոթագրություններ ==
Հեպատիտի դեմ պայքարի միջազգային օր

Հեպատիտի դեմ պայքարի միջազգային օր (անգլ.՝ World Hepatitis Day), ամենամյա տոն, որը նշվում է հուլիսի 28-ին Հեպատիտի դեմ պայքարի միջազգային դաշնության հովանավորությամբ։ Տոնակատարության հիմնական նպատակը հեպատիտի տարբեր տեսակների սպառնալիքի վերաբերյալ բնակչության իրազեկվածության մակարդակի բարձրացումն է։ Սա Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության՝ հիվանդությանը նվիրված չորս պաշտոնական օրերից մեկն է (Տուբերկուլոզի (մարտի 24), Մալարիայի (ապրիլի 22) և ՄԻԱՎի (դեկտեմբերի 1) դեմ պայքարի միջազգային օրերի հետ)։


== Պատմություն ==
Սկբնապես Հեպատիտի դեմ պայքարի միջազգային օրը նշվում էր մայիսի 19-ին, սակայն 2011 թվականին տոնը տեղափոխվել է հուլիսի 28՝ Բարուխ Բլամբերգի ծննդյան օրը։ Նա 1965 թվականին հեպատիտի վիրուսի հայտնագործման համար արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։ Մահացել 2011 թվականին։


== Տոնի մասին ==
Հեպատիտի դեմ պայքարի միջազգային օրվա շրջանակներում կազմակերպվում են բազմաթիվ միջոցառումներ, որոնց հիմնական նպատակը միշտ նույնն է. իրազեկել հանրությանը հեպատիտի և նրա տարբեր ձևերի մասին։ Չեն շրջանցվում նաև ախտորոշման, բուժման և կանխարգելման (պրոֆիլակտիկա) հարցերը։


== Տոնի նշանաբաններ ==
Առաջին նշանաբանը 2008 թվականին դարձել է «Ես 12-րդ համա՞րն եմ» («Am I number 12?») նախադասությունը, որն ընդգծում էր հիվանդության մեծ տարածվածությունը. դրանով վարակված է Երկրի յուրաքանչյուր 12-րդ բնակիչ։ Բացի այդ, այս նշանաբանի ներքո ձևակերպվել են այն երկրների կառավարություններին ներկայացված «12 պահանջները» («12 asks»), որոնք հեպատիտի դեմ պայքարում կիսում էին իրենց ջանքերը։
2010 և 2011 թվականներին օգտագործվում էր «Սա հեպատիտ է» («This is hepatitis») արտահայտությունը։ 2012 թվականին «Սա հեպատիտ է...Այն ավելի մոտ է, քան դուք եք պատկերացնում» («This is hepatitis… it’s closer than you think»), որը հորդորում էր մարդկանց մտածել, որ հեպատիտով կարող է վարակվել յուրաքանչյուրը, կասկածել իրենց, այլ ոչ թե քննադատել ուրիշներին։
2013 թվականին օգտագործվել է «Սա հեպատիտ է... Իմացե՛ք դրա մասին։ Պաշտպանվեք դրանից» («This is hepatitis… Know it. Confront it.») նշանաբանը, որը կոչ էր անում մարդկանց աչք չփակել խնդրի վրա, ավելին իմանալ վիրուսային հեպատիտի մասին, անցնել թեստավորում և անհապաղ սկսել բուժումը։


== Երեք իմաստուն կապիկներ ==

2010 թվականից Հեպատիտի դեմ պայքարի միջազգային օրվան նվիրված ընկերությունում օգտագործվում են «Երեք կապիկները» և «Ոչինչ չեմ տեսնում, ոչինչ չեմ լսում, ոչինչ չեմ ասի» նշանաբանը, որը խորհրդանշում է աշխարհում վիրուսային հեպատիտի խնդրի արհամարհումը։


== Վիճակագրություն ==

Ամբողջ աշխարհում հեպատիտով տառապող ավելի քան 500 միլիոն մարդ կա՝ մոլորակի յուրաքանչյուր 12-րդ բնակիչը։ Դա 12 անգամ ավելի շատ է, քան ՄԻԱՎ-ով և ուռուցքաբանական հիվանդություններով տառապողների թիվը միասին վերցրած.

350 միլիոն մարդ վարակված է Հեպատիտ B-ով
170 միլիոն մարդ վարակված է Հեպատիտ C-ով
1,4 միլիոն մարդ վարակված է Հեպատիտ A-ովԱմեն տարի հեպատիտից մահանում է ավելի քան 1 միլիոն մարդ, որը նույնպես գերազանցում է ՄԻԱՎ-ի և ուռուցքաբանական հիվանդությունների ցուցանիշները։ Ոչինչ չձեռնարկելու հետևանքով խրոնիկական հեպատիտը 15-30 տարվա ընթացքում կարող է հանգեցնել լյարդի ցիռոզի և լյարդի ուռուցքի առաջացման։


== Ծանոթագրություններ ==
Խոդիկի (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Խոդիկի (ռուս.՝ Ходыки), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Tones and I

Թոնի Ուոթսոն (անգլ.՝ Toni Watson, մայիսի 13, 1993(1993-05-13) կամ օգոստոսի 13, 2000(2000-08-13), Shire of Mornington Peninsula, Վիկտորիա, Ավստրալիա), առավել հայտնի է որպես Tones and I, ավստրալիացի երգչուհի։


== Կենսագրություն ==
Մեծացել է Մորնինգտոն թերակղզում (Վիկտորիա նահանգ)։ Դպրոցում սովորել է ստեղնաշարային գործիքներ նվագել։ Աշխատել է մանրածախ առևտրի համակարգում։
2018 թվականին փողոցային ելույթների թույլատվություն է ստացել և իր ընկերը խորհուրդ է տվել մեկնել և ելույթ ունենալ Բայրոն-Բեյում (Նոր Հարավային Ուելս)։ Ֆուրգոն գնելով, նա երկու շաբաթ արձակուրդ է վերցրել և մեկնել է։ Հենց առաջին երեկո նրան մի մարդ այցեքարտ հանձնեց, որը հետագայում դարձավ նրա մենեջերը։ Արդյունքում, նա վերադարձավ արձակուրդից և ինքնակամ հեռացավ աշխատանքից, որից հետո Բայրոն-Բեյ տեղափոխվեց։
Թոնիի առաջին ստուդիական ձայնագրությունը դարձավ «Johnny Run Away»-ը։ Երգը 2019 թվականի փետրվարին Triple J Unearthed հարթակում տեղադրելուց հետո միանգամից նկատվեց։ Արդեն 12 ժամ անց այն դրական կարծիքներ ուներ, իսկ լսումները արագ աճում էին։ Մայիսի 10-ին երգը հավաքեց 3, 5 միլիոն սթրիմ։
Հաջորդ ինքնահրապարակված սինգլը «Dance Monkey»-ն է, թողարկված մայիսի սկզբին։ Հունիսի 24-ին ՅուԹյուբում տեղադրվել է երգի տեսահոլովակը, որը սկսեց արագ դիտումներ հավաքել։
Հուլիսին թողարկվեց երրորդ՝ «Never Seen the Rain» սինգլը։ Այդ ժամանակ նա հայտարարեց իր՝ The Kids Are Coming դեբյուտային մինի ալբոմի մասին, իսկ ալբոմին աջակցող ավստրալիական շրջագայության բոլոր տեմսերը վաճառվել էին։
Երաժշտության ձայնագրման ընկերությունների ավստրալիական միության ARIA Awards մրցանակաբաշխության հոկտեմբերի 9-ին թողարկված առաջադրվածների ցուցակում երգչուհու անունը նշվում է ութ անվանակարգում՝ «Լավագույն արտիստ», «Տարվա հայտնիություն», «Լավագույն փոփ թողարկում», «Լավագույն անկախ թողարկում», «Լավագույն հոլովակ», «Տարվա երգ»։
Նոյեմբերի կեսերին «Dance Monkey» երգը ռեկորդ է գրանցել Ավստրալիայում ամենից շատ 1-ին հորիզոնականում երկար անցկացնելով՝ 16 շաբաթ։ Այդպես նա մեկ շաբաթով առաջ է անցել նախկին ռեկորդակիր Էդ Շիրանի «Shape of You» երգին։
Նոյեմբերի 27-ին տեղի ունեցած ARIA Awards մրցանակավաշխության ժամանակ Tones and I-ը հաղթել է չորս անվանակարգում՝ «Լավագույն արտիստ», «Տարվա հայտնիություն», «Լավագույն փոփ թողարկում», «Լավագույն անկախ թողարկում», իսկ  երկու՝ «Լավագույն հոլովակ» և «Տարվա երգ» անվանակարգերը զիջել է Գայ Սեբաստիանին և նրա «Choir» երգին։
Դեկտեմբերի սկզբի դրությամբ «Dance Monkey» երգը արդեն 19 շաբաթ է, ինչ գտնվում է ավստրալիական չարթի առաջին հորիզոնականում։


== Սկավառակագրություն ==


=== Մինի ալբոմներ ===


=== Սինգլներ ===


=== Չարթերում հայտնված այլ երգեր ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օրգոստա

Օրգոստա (ալբ․՝ Orgjosti; սերբ.՝ Оргоста / Orgosta), գյուղ հյուսիսարևելյան Ալբանիայում։ Ընդգրկված է Կուկասի գավառի Զապոդի համայնքի կազմում։ Տեղակայված է Գորա պատմական նահանգի՝ Ալբանիային պատկանող տարածքում, որի բնակչության հիմնական մասը կազմում են հարավսլավոնական էթնիկական խմբերի մուսալմանացված ներկայացուցիչները՝ գորացիները։ Վերջիններս Օրեշեկից բացի բնակվում են նաև Բորյեում, Պակիշայում, Կոշարիշտեում, Ցերնոլևոյում, Օրեշեկյում, Շիշտևացում և Զապոդում։
Օրեշեկ գյուղին առավել մոտ տեղակայված բնակավայրերն են գորական Պակիշա ու Կոշարիշտե գյուղերը, որ գտնվում է Օրգոստայի հյուսիսարևմտյան կողմում։ Օրգոստայից 2 կիլոմետրից էլ քիչ հեռավորության վրա տեղակայված է գորական Օրչուշա բնակավայրը, որ գտնվում է Կոսովոյի կազմում։


== Պատմություն ==
Բալկանյան երկրորդ պատերազմից հետո՝ 1913 թվականին, Գորայի մի մասը, այդ թվում՝ Օրգոստա բնակավայրը, հանձնվեց Ալբանիային։ 1916 թվականին դեպի Մակեդոնիա ու Պոմորավյե կատարած գիտարշավի ժամանակ Օրգոստա է այցելել բուլղարացի լեզվաբան Ստեֆան Մլադենովը, ում հաշվարկներով այդ ժամանակ գյուղում կար շուրջ 70 տուն։
Ալբանիայում բուլղարական եկեղեցական դպրոցների գլխավոր համակարգող-կազմակերպիչ Սրեբրեն Պոպետրովի՝ 1930 թվականին կազմված զեկույցի համաձայն՝ Օրգոստա գյուղում կար շուրջ 100 տուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Խարաբասոր Ներքին

Խարաբասոր Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստեֆանո Գաբանա

Ստեֆանո Գաբանա (իտալերեն՝ Stefano Gabbana, նոյեմբերի 14, 1962(1962-11-14), Միլան, Իտալիա), իտալացի հագուստի մոդելավորող, Դոմենիկո Դոլչեի հետ միասին ստեղծել է Dolce & Gabbana նորաձևության տունը։ Իտալիայի ամենահարուստ մարդկանցից մեկն է։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Միլանի գեղարվեստական քոլեջը՝ «ստեղծարար տնօրեն» մասնագիտությամբ, որից հետո բացել է իր ազգանվամբ արվեստանոց։ Աշխատանքի անցնելով Դոմենիկո Դոլչեի մոտ՝ յուրացրել է նրա նորաձևության մասին գիտելիքները։ 1982 թվականին Դոլչեի հետ բացել է ստուդիա, բայց սկզբնական շրջանում նրանք հանդես են եկել իրենց անուններով։ Ավելի ուշ մոդելավորողները, խնայելու նպատակով, միավորել են իրենց ուժերը և սկսել հանդես գալ որպես Dolce & Gabbana: 1985 թվականին Միլանի նորաձևության շաբաթի շրջանակներում ներկայացրել են իրենց ստեղծած կանացի հագուստի հավաքածուն, իսկ արդեն հաջորդ տարի Միլանում բացել իրենց սեփական խանութը։ 1987 թվականին ցուցադրել են տրիկոտաժի իրենց առաջին հավաքածուն։ 1990-ական թվականներին ստեղծել են նաև տղամարդու նորաձև հագուստի հավաքածու։
2000-ական թվականներին՝ իրենց համատեղ կյանքից և գործունեությունից 15 տարի անց, Դոմինիկո Դոլչեն և Ստեֆանո Գաբանան հրապարակայնորեն բացահայտել են իրենց անձնական կյանքի գաղտնիքը. նրանք արդեն երկար ժամանակ է սիրեցյալներ էին։ 2004 թվականին նրանք բաժանվել են և այդ օրվանից շարունակում են իրենց բացարձակ գործնական հարաբերությունները։
2013 թվականի մարտին Ստեֆանո Գաբանան «Ֆորբս» ամսագրի կողմից դասվել է աշխարհի 1000 ամենահարուստ մարդկանց շարքին (736-րդ հորիզոնական՝ 2 միլիարդ $ կարողությամբ) և 11-րդը ամենահարուստը՝ Իտալիայում։


== Հարկեր վճարելուց խուսափելը ==
2009 թվականի մայիսին Իտալիայի կառավարությունը մեղադրել է Dolce & Gabbana ընկերության սեփականատերերին` ասելով, որ 2004-2006 թվականներին նրանք վաճառել են իրենց ակտիվները Լյուքսեմբուրգում Gado կազմակերպությանը՝ 249 միլիոն եվրո արժողությամբ՝ թաքցնելով իրենց եկամուտը։ 2013 թվականի հունիսի 19-ին Ստեֆանո Գաբանան և նրա համագործագիցները մեղավոր են ճանաչվել, քանի որ թաքցրել են իրենց մոտ 1 միլիարդ եվրո (1,3 միլիարս $) եկամուտը։ Դատավորը դատապարտել էր երկու մոդելավորողներին մեկ տարի և ութ ամիս ազատազրկման և տուգանել 500 հազար եվրոյով (համաձայն Իտալիայի օրենքներին՝ նրանք կարող են մինչև երեք տարի ազատազրկությունը փոխարինել տնային կալանքով կամ հասարակական աշխատանքով)։ Դիզայներները որոշել են բողոքարկել որոշումը, բայց 2014 թվականի ապրիլի 30-ին բողոքարկման դատարանը որոշել է ուժի մեջ թողնել ցածրագույն ինստացիայի որոշումը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաշկորտոստանի Հանրապետություն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաշկորտոստան (այլ կիրառումներ)Բաշկորտոստանի Հանրապետություն, նաև՝ Բաշկորտոստան (բաշկիրերեն՝ Башҡортостан Республикаһы), հանրապետություն Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Ուֆա քաղաքը։ Ռուսաստանի բնակչությամբ ամենամեծ հանրապետությունն է։
Սահմանակից է Թաթարստանի, Ուդմուրթիայի, Պերմի երկրամասի, Սվերդլովսկի, Չելյաբինսկի և Օրենբուրգի մարզերի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բաշկորտոստան հանրապետության պաշտոնական կայք Archived 2011-07-22 at the Wayback Machine.
Բաշկորտոստան հանրապետության սահմանադրական դատարանի կայք Archived 2017-11-23 at the Wayback Machine.
Բաշկորտոստանի մշակութային աշխարհը
Քլիվլենդ Էմորի

Քլիվլենդ Էմորի (անգլ.՝ Cleveland Amory, սեպտեմբերի 2, 1917(1917-09-02), Nahant, Էսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 14, 1998(1998-10-14) կամ հոկտեմբերի 15, 1998(1998-10-15), Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող, որն իր կյանքը նվիրել է կենդանիների պաշտպանությանը։ Առավել հայտնի է որպես իր կատվի մասին գրքերի հեղինակ, որի մականունն է Սպիտակ արջ (Polar Bear), որին Էմորին փրկեց 1977 թվականի Սուրբ Ծննդյան օրը՝ Մանհեթենում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1941-1943 թվականներին, Էմորին ծառայել է ԱՄՆ բանակի ռազմական հետախուզությունում։ Կլիվլենդ Էմորին դարձել է Միացյալ Նահանգների Կենդանիների պաշտպանության ընկերության հիմնադիրներից մեկը (HSUS), որի տնօրենների խորհրդում եղել է 1961 թվականից մինչև 1970 թվականը։ 1967 թվականին հիմնադրել է Fund for Animals ընկերությունը։ Նաև 1987 թվականից մինչև իր մահը՝ 1998 թվականը, նա եղել է New England Anti-vivisection Society միության նախագահը (NEAVS):
1960-ականներին և 1970-ականներին աշխատել է որպես քննադատ «Հեռուստատեսային ուղեցույց»-ում։ Էմորիին գրավում էին այնպիսի աստղեր, ինչպիսիք են Դորիս Դեյը, Էնժի Դիկինսոնը և Մերի Թայլեր Մուրը` իր բնական մորթե հագուստի դեմ արշավների համար։ Նա ձեռք բերեց առաջին օվկիանոսային նավը Պոլ Վոթսոնի համար, որը Ծովային կենդանական աշխարհի պաշտպանության ընկերության հիմնադիրն է (անգլ.՝ Sea Shepherd Conservation Society): Վոթսոնը այդ նավը օգտագործում էր իր առաջին ճապոնական կետորսական դիմադրումների համար։
2005 թվականին Միացյալ Նահանգների Կենդանիների պաշտպանության ընկերությունը (HSUS-ը) կազմեց համատեղ ձեռնարկություն Fund for Animals-ի հետ։ Ներկայումս Միացյալ Նահանգների Կենդանիների պաշտպանության ընկերությունը՝ HSUS-ը, սպասարկում է Տեխասի «Cleveland Amory Black Beauty Ranch» կենդանիների համար ապստարաը ։
2006-ին Ջուլի Հոֆֆման Մարշալը հրապարակեց Էմորիի կենսագրությունը՝ «Making Burros Fly»:
Կլիվլենդ Էմորին մահացավ 1998 թվականին որովայնի աորտայի անևրիզմից (անոթալայնանքից)։ Նա դիակիզվել էր, իսկ նրա մոխիրը Տեխասի Black Beauty Ranch ագարակատանը ցրել էր իր սիրելի էշը, որի մականունն էր Ընկերասեր (Friendly): Այսօր այդ ագարակում Էմորիի քարե հուշարձանը կանգնած է իր սիրելի կատվի գերեզմանատան կողքին, որի մականունն էր Սպիտակ արջ (Polar Bear):


== Ստեղծագործական աշխատանքներ ==
The Cat Who Came for Christmas (1987) Ամֆորա, 2005, ISBN 5-94278-956-8
The Cat and the Curmudgeon (1991)
The Best Cat Ever (1993)
Hometown
The Proper Bostonians (1947)
Who Killed Society? (1960) Table of Contents.
Cleveland Amory’s Compleat Cat
The last resorts (1952)
Animail
Newport: There she sits
Cat Tales: Classic Stories from Favorite Writers
Man Kind? Our Incredible War on Wildlife (1974)
1902 Edition of The Sears, Roebuck Catalog
The Trouble with Nowadays : A Curmudgeon Strikes Back (1979)
Ranch of Dreams: A Lifelong Protector of Animals Shares the Story of His Extraordinary Sanctuary


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
NEAVS
Cleveland Amory: Biography and Much More from Answers.com
Cleveland Amory Black Beauty Ranch
222

222 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 222 թվականն է, 
III դարի 22-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Պանտիանի (Դմանիսի շրջան, Գոմարեթ)

Պանտիանի (վրաց.՝ პანტიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծալկայից հեռու է 38 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարդան Առաքելյան (այլ կիրառումներ)

Վարդան Առաքելյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Վարդան Առաքելյան (ծնվ.՝ 1936), ռումինագիր հայ արձակագիր, հրապարակախոս, պատգամավոր։
Վարդան Առաքելյան, հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի (1918-1920) 1-ին գումարման պատգամավոր։
Օհան Դուրյան փողոց (Երևան)

Օհան Դուրյան փողոց, փողոց Երևանի Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում։ Անվանվել է հայ մեծանուն դիրիժոր Օհան Դուրյանի պատվին։


== Տվյալներ ==
Սկսվում է Նորքի գերեզմանոցի մոտից՝ Սերո Խանզադյան փողոցի 1-ին նրբանցքի հետ խաչմերուկից, Նորքի 2-րդ փողոցի 2-րդ նրբանցքի վերջով շարունակվում հարավարևմտյան ուղղությամբ, հատում Նորքի 8-րդ փողոցը, Նորքի ոռոգիչ ջրանցքին զուգահեռ, հասնում Երևանի թիվ 123 մսուր-մանկապարտեզ (նախկինում՝ թիվ 142 գիշերօթիկ մանկապարտեզ, Օհան Դուրյան, 91 շենք)։
Նախկինում կոչվել է Նորքի 5-րդ փողոց։ Անվանափոխվել է Երևանի ավագանու 2022 թվականի դեկտեմբերի 20-ի № 683-Ն որոշմամբ։


== Հատող փողոցներ ==
Նորքի 1-ին փողոց
Նորքի 6-րդ փողոց
Նորքի 8-րդ փողոց


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Սերգեյ Ավագյան,  Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
Զայցի (գյուղ, Կոտելվայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶայցիԶայցի (ուկրաիներեն՝ Зайці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զայցի գյուղում բնակվում էր 216 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Jubileum Vol. III

Jubileum Vol. III, Bathory խմբի հոբելյանական երրորդ հավագածուն է։ Այս ալբոմում գերակշռում են Requiem, Octagon, և Blood on Ice ալբոմների երգերը և 5 վաղուց հրապարակված թրեքներ։


== Կոմպոզիցիաների ցանկ ==
33 Something 03։14
Satan My Master 02։06
The Lake 06։43
Crosstitution 03։17
In Nomine Satanas 06։25
Immaculate Pinetreeroad #930 02։48
War Machine 03։19
The Stallion 05։15
Resolution Greed 04։13
Witchcraft 02։50
Valhalla backing vocals harmony sample 01։38
Sociopath 03։11
Pax Vobiscum 04։13
Genocide 04։34
Gods of Thunder of Wind and of Rain 05։42
Արվիդ Թոխունց

Արվիդ Դրաստամատի Թոխունց (ռուս.՝ Арвид Драстаматович Тохунц, հունիսի 24, 1935(1935-06-24), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի խորհրդային և ռուսական ավիակոնստրուկտոր, Մյասիշև անվան փորձարարական մեքենաշինության գործարանի գլխավոր կոնստրուկտոր (1976-1981)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1935 թվականին Բաքվում։ 1953 թվականին ոսկե  մեդալով ավարտել է Երևանի Չկալովի անվան դպրոցը։ Այնուհետև ընդունվել է Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտը և 1959 թվականին ինքնաթիռների շինարարության ինժեներ-մեխանիկ մասնագիտությամբ ավարտել այն։ Նույն  թվականից աշխատել է Անդրեյ Տուպոլևի հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոյում։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճանը ստացել է 1966 թվականին։ 1967-1981 թվականներին աշխատել է   Մյասիշև անվան փորձարարական մեքենաշինության գործարանում։ Եղել է աերոդինամիկայի բաժնի վարիչ, գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ (1972) և  գլխավոր կոնստրուկտոր (1976)։ 1981 թվականից աշխատել է Կորոլյովի անվան «Էներգիա» հրթիռատիեզերական կորպորացիայում։
Արվիդ Թոխունցի ղեկավարությամբ ստեղծվել է  Մ-17 մակնիշի բարձունքային  ինքնաթիռը (որով սահմանվել է բարձրության, արագության և արագ վերընթացի ավելի քան 25 ռեկորդ), հրթիռային բլոկների և «Էներգիա-Բուրան» հրթիռատիեզերական համալիրի բաղադրամասերի փոխադրիչ-ինքնաթիռ՝ ռազմավարական կործանիչ Մ-3-ի հենքի վրա ։
Բազմաթիվ տպագրված աշխատությունների և 24 գյուտի հեղինակ է։


== Աղբյուրներ ==
Саркисян А. Е. Армяне-военные ученые, конструкторы, производственники и испытатели XX века. Т.2.-Ер.:"Амарас",2005, с.43-50
Тохунц Арвид Драстаматович
«Иллюстрированная энциклопедия ЭМЗ им. В. М. Мясищева» т.8 / А. А. Брук, К. Г. Удалов, С. Г. Смирнов, Авико пресс, 2005 /


== Ծանոթագրություններ ==
Յոլ (Լեմյուի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յոլ (այլ կիրառումներ)Յոլ  (ռուս.՝ Ёль ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լեմյու գետի աջ ափից 12 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 42 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000016583
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001658
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Չալաբի Քյոխվա

Չալաբի Քյոխվա (ծննդյան ու մահվան թվականներն անհայտ են), 18-րդ դարի առաջին երեսնամյակի Արցախի ազատագրական պայքարի մասնակից։ 1723 թվականի դեկտեմբերին Պետրոս I-ի պատվիրակ Իվան Կարապետին Բաքվից ուղեկցել է Ղարաբաղ (սղնախներ)։ Պետրոս I-ն հասցեագրված Իոսմսայի մելիքների ռազմական, օգնության նամակ-խնդրագիրը, Անտոն քահանա Առաքելյանի և շամախեցի Պետրոս քահանայի հետ, 1724 թվականի նոյեմբերին հասցրել է Պետերբուրգ։ Սակայն պատվիրակությունը ռազմական, օգնության փոխարեն ռուս, արքունիքից ստացել է Ղարաբաղի հայերին Կասպից ծովի ափերը գաղթեցնելու առաջարկություն և համապատասխան հրովարտակով 1725 թվականի մայիսին վերադարձել Ղարաբաղ։ Դրվել է նոր խնդրագիր, նամակատարությունն այս անգամ վստահվել է միայն Չալաբի Քյոխվային։ Վերջինս հանձնարարությունը կատարելուց հետո 1726 թվականին իր հետ Ղարաբաղ է բերել Եկատերինա I-ի հուսադրող նամակը և ռազմական, օգնության բանավոր խոստումը։ Սակայն Մերձկասպյան ռուսական զորքերի հրամանատար Դոլգորուկովը հրաժարվել է առանց Եկատերինա I-ի հրամանի, զորքեր ուղարկել Ղարաբաղ, և 1727 թվականին Չալաբի Քյոխվան երրորդ անգամ է ուղևորվել (Բաղի յուզբաշու ուղեկցությամբ) Պետերբուրգ, բայց դարձյալ նրա առաքելությունը արդյունք չի տվել։
Պեսսին (Գերմանիա)

Պեսսին (գերմ.՝ Pessin), քաղաք Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Գտնվում է Հաֆելլանդ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը 647 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների)։ Զբաղեցնում է 20,00 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 63 240։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 4 քաղաքային շրջանի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Պրեսի սու Տիյ (կանտոն)

Պրեսի սու Տիյ (ֆր.՝ Précy-sous-Thil), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Բուրգունդիա շրջանում։ Կոտ դ՛ Օր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Մոնբար օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 2899 մարդ էր։Կանտոնի համարը 2127 է։ Կանտոնում կա 18 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Վիոլետ Շաբո

Վիոլետ Շաբո  (ֆր.՝ Violette Szabo, հունիսի 26, 1921(1921-06-26), Լևալլուա Պերե - փետրվարի 5, 1945(1945-02-05), Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար, Գերմանիա),  բրիտանական գաղտնի կառավարական ծառայության ֆրանսիական հետախույզ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շրջափակման մեջ գտնվող Եվրոպայի երկրներում Դիմադրության շարժման աջակցող՝ Հատուկ գործողությունների կառավարում (SOE):


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Փարիզում, եղել է անգլիացու և ֆրանսուհու դուստր։ Մեծացել է Ֆրանսիայում և Մեծ Բրիտանիայում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց առաջ բնակվել է Բրիքստոնում։ 1940 թվականին ամուսնացել է Ֆրանսիական արտասահմանյան լեգեոնի  սպա Էթիեն Շաբոյի հետ։ 1942 թվականի հունիսին ծնվել է նրանց դուստր Տանյան, իսկ հոկտեմբերին Էթիենն Էլ Ալամեյնի  երկրորդ ճակատամարտի ժամանակ զոհվել է։
Դառնալով «SOE»-ի (Մեծ Բրիտանիայի Հատուկ գործողությունների վարչություն) գործակալ՝ 1944 թվականի ապրիլի 6-ին առաջին անգամ սուրհանդակ Ֆիլիպ Լևերի հետ ուղարկվել է շրջափակված Ֆրանսիայի տարածք, որպեսզի կապ հաստատի տեղի Դիմադրության շարժման հետ։
Ապրիլի 30-ին վերադարձել է Անգլիա և 1944 թվականի հունիսի 7-8-ը կրկին ուղարկվել է Ֆրանսիա՝ Լիմոժի շրջաններում Դիմադրության շարժման հետ կապ հաստատելու առաքելությամբ։
Հունիսի 10-ին Սալոն լա Տուրի պաշարման ժամանակ ձերբակալվել է «ՍՍ Ռայխ տանկային 2-րդ դիվիզիա» զինվորների կողմից (այդ նույն օրը տեղի է ունեցել նաև Օրադուր սյուր Գլանի մարտը)։ Դիմադրությունը պլանավորել էր ազատել Շաբոյին, բայց դա իրագերծելուն խանգարում է նրան Փարիզ ուղարկելը։
Ազատազրկումն անցկացրել է գերմանական մի քանի համակենտրոնացման ճամբարներում, այդ թվում՝ Ռավենսբրյուկում, որտեղ 1945 թվականի փետրվարի 5-ին SOE հետախույզ 2 այլ կանանց հետ միասին գնդակահարվել է։


== Հիշատակում ==
Վիոլետ Շաբոն հետմահու պարգևատրվել է բրիտանական Գեորգիևյան Խաչով և ֆրանսիական Ապստամբության շքանշանով։
Հերեֆորդշիրի միավորումում գործում է Վիոլետ Շաբոյի թանգարան, իսկ Լոնդոնում կանգնեցված է հուշարձան։
Բրիտանացի գրող Ար Ջեյ Միննին 1956 թվականին գրել է «Եվ հպարտությամբ գրեք նրա անունը» գիրքը (անգլ.՝ Carve Her Name with Pride), որի   էկրանավորումը կատարվել է 1958 թվականին։ Գլխավոր դերակատարը Վիրջինիա Մակկեննան է։
2009 թվականին գերմանական «Replay Studios»  ստուդիայում  թողարկվել է համակարգչային խաղ, որի սյուժեի հիմքում ընկած են Շաբոյի կյանքից իրական դեպքեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
série 1 et série 2.
Violette Szabo Museum
Violette Szabo GC
À propos de 
George Cross database
Fiche Violette Szabo sur le site de Nigel 
Buste de Violette Szabo, par Karen Newman Archived 2010-03-01 at the Wayback Machine.
Inauguration de la peinture murale dédiée à Violette Szabo, à Stockwell.
Site dédié à Violette Szabo.
Պտղնիի տաճար

Պտղնիի տաճար (հայտնի նաև որպես Պտղնավանք), քրիստոնյա եկեղեցի Հայաստանի Կոտայքի մարզի Պտղնի բնակավայրում, վաղ միջնադարյան հայկական ճարտարապետության առավել ուշագրավ հուշարձաններից մեկը։ Վանքը ներկայումս կիսավեր վիճակում է, պահպանվել են միայն հյուսիսային պատը, հարավային պատի արևելյան հատվածը և արևելյան գմբեթակիր կամարը։ Պատկանում է գմբեթավոր դահլիճի տիպի եկեղեցական կառույցներին՝ հանդիսանալով այդ տիպի վաղագույն և լավագույն նմուշը։ Կառուցվել է 6-րդ դարի վերջին 7-րդ դարի սկզբին (ճիշտ թվականը հայտնի չէ)։ Ունի 15,7 մետր լայնություն և 30,4 մ երկարություն, աղոթասրահի չափսերն են՝ 10,3 մ լայնություն, 23,8 մ լայնություն։
Ամբողջովին պահպանված հյուսիսային ճակատի ստորին մասի կենտրոնում գտնվում է կամարակամ, երկլանջ կտուրի տակ առնված շքամուտքը։ Քիչ բարձր, աջ ու ձախ կողմերից շարված են երեքական միաձև ու միաչափ, կամարունքերով պսակված լուսամուտներ։ Մակարաունքերի զարդամոտիվները բազմատեսակ են՝ երկրաչափական, բուսական, ինչպես նաև մարդկանց, կենդանիների ու թռչունների պատկերներ բովանդակող հարթաքանդակներով։
Հարավային ճակատին պահպանված լուսամուտի կամարունքը ևս պատված է հարթաքանդակներով, որոնք վաղ միջնադարյան հայկական արվեստի եզակի նմուշներ են։ Պատկերված է Աստվածամայրը, Քրիստոսը, առաքյալները։ Առկա են աշխարհիկ բովանդակության քանդակներ, որոնց անվանում է նշված Մանուել Ամատունին («Մանուէղ Ամատունեաց Տէր» մակագրությամբ)՝ հեծյալ, որը նետահարում է արդեն վիրավոր մի գազանի։ Մանուել Ամատունու քանդակից աջ պատկերված է առյուծի հետ նիզակով մենամարտող մարդ, որին հավանաբար կարելի է նույնացնել Մանուել Ամատունու որդի՝ Սահակ Ամատունու հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Վ. Հարությունյան, Հայկական ճարտարապետության պատմություն, Երևան, 1992։


== Արտաքին հղումներ ==
Պտղնավանք
Ս.Խ. Մնացականյան, Պտղնիի տաճարը, Պատմաբանասիրական հանդես, 3-4, էջեր 219-237
Հայ-պարթևական պատերազմ (մ․թ․ա․ 94-92)

Հայ-պարթևական պատերազմ կամ Պայքար «Յոթանասուն հովիտներ»-ի համար, Մեծ Հայքի Արտաշեսյան արքա Տիգրան Բ Մեծի նվաճողական պատերազմն ընդդեմ Պարթևական տիրակալության և վերջինիս դաշնակից Ադիաբենեի թագավորության, որը սկսվել է մ․թ․ա․ 94 թվականին՝ հայկական բանակի ռազմախուժմամբ և ավարտվել մ․թ․ա․ 92 թվականին՝ Մեծ Հայքի թագավորության վճռական հաղթանակով։ Պատերազմական գործողությունների արդյունքում Տիգրան Մեծը վերադարձնում է «Յոթանասուն հովիտներ» կոչվող տարածքը՝ Փայտակարանը, Պարսկահայքը և Վասպուրականի Պարսպատունիք գավառը, որը հայոց ավագանին նախօրեին ստիպված էր զիջել պարթևների Միհրդատ Բ արքային՝ ապագա գահակալ Տիգրանին պատվո պատանդությունից ազատելու համար։
«Յոթանասուն հովիտներ»-ի վերադարձումից հետո Տիգրան Մեծը ձեռնամուխ է լինում նաև Միջագետքի դաշտավայր ներխուժման, որի արդյունքում հայկական բանակը պարթներից գրավում է Նինվեն, իսկ Ադիաբենեի թագավորության դիմադրության ճեղքումից հետո՝ նաև վերջինիս մայրաքաղաք Արբելան։
Հայ-պարթևական մ․թ․ա․ 94-92 թվականների մասին պատմագիտական վկայություններ է հայտնում 1-ին դարի հույն մատենագիր Ստրաբոնն իր «Աշխարհագրություն» աշխատությունում։ Նա նշում է․

«Յոթանասուն հովիտներ»-ի վերադարձումը Տիգրան Մեծի առաջին քայլերից էր Հայոց աշխարհակալության ստեղծման ճանապարհին և Պարթևական մեծ արշավանքի նախնական գործողություններից մեկը։ Հայտնի է, որ հենց այս պարտությունից հետո է Միհրդատ Բ Պարթևը ստիպված լինում դաշինք կնքել իր երբեմնի ախոյան Հռոմեական հանրապետության հետ։
Հին աշխարհի պատմության ուսումնասիրողների շրջանում, այնուամենայնիվ, տարակարծություն կա այս պատերազմի ամսաթվի հետ կապված։ Պատմագետների մի մասը կարծում է նաև, որ այն տեղի է ունեցել Տիգրան Մեծի կառավարման առաջին տարում, իսկ որոշներն էլ հակված են այն տեսակետին, որ Մեծ Հայքի բանակը «Յոթանասուն հովիտներ»-ը գրավել են Պարթևական մեծ արշավանքի սկզբնամասում՝ մ․թ․ա․ 87 թվականին։


== Տես նաև ==
Տիգրան Մեծի պարթևական արշավանք
Հռոմեա-պարթևական դաշնագիր (մ.թ.ա. 92)


== Ծանոթագրություններ ==
Պոզքյոյ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոզքյոյ (այլ կիրառումներ)Պոզքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ձայնառություն

Ձայնառություն, հիմնական մեղեդուն ուղեկցող պահված ձայնը, որ առաջ բերելով տարրական երկձայնություն, մեծացնում է հնչող մեղեդու արտահայտչական ներգործականությունը (տես նաև Երգեհոնի կետ)։ Հայ մասնագիտացված մոնոդիկ երաժշտության մեջ հայտնի է եղել առնվազն վաղ միջնադարից և այնտեղ անցել է, հավանաբար, ժող. գործիքային երաժշտությունից։ Ձայնառություն անվանումը և «ձայն առնել», «ձայն բռնել, «ձայնառ» արտահայտությունները հաստատվել են հոգևոր երաժշտության հին տեսության մեջ։ Միահնչյուն Ձայնառություն (կամ ձայնառ ձայնը) տվյալ մեղեդու լադի տոնիկան է, երկհնչյուն Ձայնառության մեջ մասնակցում է նաև նրա օժանդակ հենակետը։ Հոգևոր վոկալ մոնոդիկ երաժշտության մեջ կատարվում է գերազանցապես առանց խոսքի, բաց բերանով կամ ռնգային, ժող. անսամբլային նվագի դեպքում՝ նվագարանով կամ նվագարաններով, մենանվագի դեպքում՝ առանձին լարով կամ լարերով, պարկապզուկի դեպքում՝ նրա լրացուցիչ փողով։ Կարող է լինել միալար ձգվող կամ կտրտված, կիրառվում է նաև մի քանի տարբեր հնչյուններով կազմված կրկնվող ֆրազով։ Հայ կոմպոզիտորները ժող. բնույթի Ձայնառության տարբեր տեսակները լայնորեն օգտագործել են իրենց երկերում։ Ժող. արտահայտությամբ Ձայնառություն կոչվում է դամ (այստեղից նաև՝ դամ պահել, քաշել, դամ քաշող դամքաշ)։
Բրայթբրուն (Ստորին Ֆրանկոնիա)

Բրայթբրուն(գերմ.՝ Breitbrunn), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասի Հասբերգե շրջանում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1051 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 12,41 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 6 74 118։
Ժի Պարանայի գավառ

Ժի Պարանայիի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Ji-Paraná)՝ գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռոնդոնիա նահանգի մեջ։ Մտնում է Վոստոկ նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 326 630 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 25 090,472 կմ²։ Բնակչության խտությունը 13,0 մարդ/կմ²։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Գովերնադոր Ժուրժի Տեյշեյրա
Ժարու
Ժի Պարանա
Նովա Ունիան
Օրու Պրետու դու Ուեստի
Պիմենտա Բուենու
Պրեզիդենտի Մեդիսի
Տեյշեյրոպոլիս
Ուրուպա
Վալի դու Պարայիզու
167 (թիվ)

167 (հարյուր վաթսունյոթ), բնական թիվ, որը գտնվում է 166-ի և 168-ի միջև։


== Մաթեմատիկայում ==
167-ը պարզ թիվ է
167-ի թվանշանների գումարը հավասար է 14-ի
167-ի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 42-ի
167-ը կենտ եռանիշ թիվ է
167-ի քառակուսին հավասար է 27 889-ի


== Այլ ոլորտներում ==
167 թ., Մ.թ.ա. 167 թ.
Տարվա 167-րդ օրը հունիսի 16-ն է (նահանջ տարիներին՝ հունիսի 15-ը)
(167) Ուրդա - հիմնական գոտու աստերոիդ


== Ծանոթագրություններ ==
Նամի Միկոյան

Նամի Արտեմի Միկոյան (նոյեմբերի 21, 1928(1928-11-21), Թիֆլիս, Վրաստան), պատմաբան-երաժշտագետ, լրագրող, բազմաթիվ հրապարակումների հեղինակ, «Իրենց աչքերով» հիշողությունների գրքի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Հայրը՝ Գերուկով Արտյոմ. Մայրը՝ Պրիկալոնսկայա Քսենյա. Անունը, Նամի, որը որոշել է նրա հայրը, ով աշխատում է ԳԱԱԻ (Գիտական ավտոմոբիլային և ավտոշարժիչների ինստիտուտում)։
Նամի Արտեմևնան սովորել է մինչև 5 դասարան ք. Թբիլիսի։ 1937 թվականին նրա հայրը մահացավ ստալինյան ճնշումների ժամանակ և 1939 թ. Նամիի դաստիարակությունը վերցրել է հորաքույրը՝ Նինան, որն ամուսնու հետ ապրել է Երևանում (Հայաստան)։ Հորեղբայր — Գրիգորի Հարութունովը (Հարությունյան)  1937 թվականից մինչև 1953 թվականը եղել է Կենտրոնական կոմիտեի քարտուղար։ Նամին սովորել է երաժշտական դպրոցի կոնսերվատորիայում։
1946 թվականին ընդունվել է Երևանի կոնսերվատորիա, որն ավարտել է 1951 թվականին երկու ֆակուլտետներով՝ դաշնամուրի ֆակուլտետը  գերազանցությամբ և երաժշտագիտական ֆակուլտետը։
Հայրենական Մեծ պատերազմի ժամանակ, սովորելով դպրոցում, օգնություն է ցուցաբերել հոսպիտալների աշխատանքներին։ Պատերազմի ավարտից հետո ստացել է մեդալ Հայրենական պատերազմի ժամանակ ցուցաբերած լավագույն աշխատանքային գործունեության համար։
1950 թվականին ամուսնացել է Ալեքսեյ Անաստասովիչ Միկոյանի հետ, և տեղափոխվել է Մոսկվա։
1957-1960 թթ. սովորել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի Արվեստի պատմության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում «Երաժշտության պատմությունը» մեջ։
1951 թվականին ծնվեց Նամիի որդին՝ Անաստասը (Ստաս Նամին), 1954 թ. դուստրը՝ Նինան։
Նամի Արտեմևնան աշխատել է Լենինյան մրցանակների կոմիտեում , որպես երաժշտության ռեֆերենտ։ 1961 թվականից աշխատել է որպես ավագ խմբագիր «Սովետական երաժշտություն» ամսագրում։ Ամուսնալուծությունից հետո ամուսնու հետ (այնուհետև ամուսնացել է մշակույթի նախարարի տեղակալ Կուխարսկովո ), 1965 թ. սկսել է աշխատել թղթակից Հայկական հեռագրական գործակալությունում՝ Մոսկվայում։ 1965 թվականին դարձել է ժուռնալիստների Միության անդամ։
1973 թ. սկսել է աշխատել փորձագետ, երաժշտության Համամիութենական գործակալության հեղինակային իրավունքներում։ Աշխատել է խմբագիր, դասական երաժշտության բաժնի ամսագրում «Ստաս»։
1989 թ. որպես վարչության անդամ, մասնակցել է Միջազգային հիմնադրամի աշխատանքին։
1991 թվականին ստացել է «Մեդալ խաղաղության ամրապնդման համար», իսկ 1992 թվականին ստացել է «Ոսկե մեդալ խաղաղության հիմնադրամի»։
Ներկայումս մասնակցում է հանձնաժողովի մանկական Հիմնադրամին (Խաղաղության Հիմնադրամի Միջազգային Ասոցիացիա)։
1998 թ. «Տերա» հրատարակչությունը հրատարակեց իր «Սիրով և վշտով» հուշագրերի գիրքը։
2000 թվականին հրատարակվեց կազմված Նամի Արտյոմովնայի հիշողությունների ժողովածուն «Գրիգոր Հարությունյանի կյանքն ու գործունեությունը», նվիրված է նրա հորեղբորը՝ Գրիգոր Հարությունյանին։
Լրացված և ընդլայնված «Սիրով և վշտով» գիրքը ստացավ նոր անվանում, որը կոչվում է «Իրենց աչքերով» («Վագրիուս» հրատարակչություն) 2003 թվականին։
2011 թվականին լույս է տեսել 3-րդ հատվածը «Գորոդեց» հրատարկչությունում բազմաթիվ լուսանկարներով։


== Պարգևներ ==
Մեդալ՝ «1941-1945 թթ. «Հայրենական մեծ պատերազմում գերազանց աշխատանքի համար»
Մեդալ՝ «Խաղաղության ամրապնդման համար»
Խաղաղության հիմնադրամի ոսկե մեդալ
Հայրենական մեծ պատերազմում նվաճված հաղթանակի հոբելյանական մեդալներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռաե (գյուղ, Վենդռա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌաեՌաե (էստ․՝ Rae), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Միչայու (այլ կիրառումներ)

Միչայու, կարող է վերաբերել՝

Միչայու - գետ Ռուսաստանում, Չիսվայի վտակը
Միչայու - գետ Ռուսաստանում, գետը
Լավուր

Լավուր (ֆր.՝ Lavours), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզի Էնի գավառում։ Մտնում է Բելլե (կանտոն) կանտոնի կազմի մեջ։ Բելլե (շրջան)ի կոմունա։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 01208։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 148 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики (ֆր.)