Նինա Ուրգանտ

Նինա Նիկոլաևնա Ուրգանտ (ռուս.՝ Нина Николаевна Ургант, սեպտեմբերի 4, 1929(1929-09-04), Լուգա, Լենինգրադի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 3, 2021(2021-12-03), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), թատրոնի և կինոյի խորհրդային ռուս դերասանուհի։ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1974), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1976)։


== Կենսագրություն ==
Նինա Նիկոլաևնա Ուրգանտը ծնվել է 1929 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լուգա քաղաքում։ Այդտեղ՝ մարզի հարավ-արևմուտքում, այդ ժամանակ ապրում էին մեծ թվով էստոնացիներ. ռուսացած էստոնացի էր նաև Նինա Ուրգանտի հայրը՝ Նիկոլայ Ուրգանտը, որն ամուսնացել էր ռուս աղջկա՝ Մարիայի։ Ուրգանտ ազգանվան էստոնական ծագման մասին գրել են նաև «МК в Питере» հրատարակությունը (դերասանուհու որդուն՝ Անդրեյ Ուրգանտին նվիրված հոդվածում, որ տպագրվել է 2006 թվականին) և «Аргументы и факты» թերթը։
1930-ական թվականներին խորհրդային սպա Նիկոլայ Ուրգանտի ընտանիքը երեխաների (երկու դուստր և երկու որդի) հետ միասին շրջել է ողջ երկրում։ 1940 թվականին Նիկոլայ Ուրգանտը, որ դարձել էր ՆԳԺԿ մայոր, նշանակում է ստացել Լիտվայի Դաուգավպիլս քաղաքում. ընտանիքը այդտեղ է գտնվել այն ժամանակ, երբ սկսվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։ Մի քանի օր անց քաղաք են մտել գերմանական զորքերը։ Նիկոլայ Ուրգանտը շարժվել է դեպի արևելք նահանջող խորհրդային զորքերի հետ, իսկ ընտանիքը մնացել է օկուպացված քաղաքում։ Ավելի ուշ Նինա Նիկոլաևնան ասել է. «Հիշում եմ, որ Դաուգավպիլսի փողոցներով գնդակահարության էին քշում հրեական ազգային պատկանելություն ունեցող մարդկանց՝ հագուստների վրա կարված դեղին աստղերով։ Այդ թվում նաև երեխաների։ Նրանց վրայով սողում էին ոջիլները, նրանք տանջահար էին։ Ես տեսել եմ նրանց աչքերը...»։ Նինան ստիպված է եղել թաքնվել շուրջկալների ժամանակ և փախչել ոստիկաններից, որպեսզի իրեն ևս չուղարկեին Գերմանիա։ Ընտանիքի դրությունն ավելի վատ կլիներ, եթե օկուպացիոն ուժերն իմանային, թե ով է Նինայի հայրը, բայց, ըստ Նինա Ուրգանտի խոսքերի, իրենց նկուղում թաքցրել է բարի դռնապանուհին։ Ընդ որում՝ ողջ շրջանն իմացել է, որ նրանք չեկիստի երեխաներ են, բայց ոչ ոք չի մատնել։
Դաուգավպիլսի ազատագրումից հետո Նինա Ուրգանտը շարունակել է հաճախել դպրոց։ Այդտեղ բացահայտվել են նրա տաղանդները. նա մասնակցել է դպրոցական համերգներին, արտասանել բանաստեղծություններ, նվագել կիթառ և երգել պատերազմական տարիների երգեր՝ ստանալով «Նինկա-արտիստուհի» («Нинка-артистка») մականունը։ Շրջապատողների հիացմունքը քաջալերել է Նինային, և դպրոցն ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Լենինգրադի Ա. Օստրովսկու անվան թատերական ինստիտուտ՝ հաղթահարելով մեծ մրցակցությունը։ Այնտեղ նա սովորել է 1948 թվականից մինչև 1953 թվականը (Տատյանա Սոյնիկովայի և Վլադիմիր Չեստնիկովի դասարան)։
Ինստիտուտն ավարտելուց հետո Նինա Ուրգանտը մեկ տարի աշխատել է Յարոսլավում՝ Ֆ. Վոլկովի անվան դրամայի ռուսական թատրոնում։ 1954 թվականից եղել է Լենինգրադի Լենինյան կոմերիտմիության անվան թատրոնի դերասանուհի, իսկ 1962 թվականին սկսել է աշխատել Լենինգրադի Ա. Պուշկինի անվան դրամայի ակադեմիական թատրոնում (Ալեքսանդրինսկի թատրոն)։
Կինոյում իր առաջին մեծ դերը Նինա Ուրգանտը կատարել է 1962 թվականին Իգոր Տալանկինի «Մուտք» (ռուս.՝ «Вступление») ֆիլմում։ Դրան հետևել են այլ հաջողության ունեցած ու հանդիսատեսի ուշադրությանն արժանացած այլ աշխատանքներ, ինչպիսիք են Լյուսյայի դերը ռեժիսոր Վիկտոր Տուրովի «Ես ծնունդով մանկությունից եմ» (ռուս.՝ «Я родом из детства», 1966) ֆիլմում, Աննա Միխայլովնայի դերը «Որդիները գնում են մարտի» (ռուս.՝ «Сыновья уходят в бой», 1969) կինոֆիլմում։ Սակայն Նինա Ուրգանտի ամենահայտնի և համընդհանուր ընդունելության արժանացած աշխատանքը եղել է բուժքույր Ռայայի դերը ռեժիսոր Անդրեյ Սմիրնովի «Բելառուսական կայարան» (ռուս.՝ Белорусский вокзал, 1970) ֆիլմում։ ։
1974 թվականին Լենինգրադյան հեռուստատեսությունը նկարահանել է «Նինա Ուրգանտ» ֆիլմ-դիմանկարը։
2014 թվականի հուլիսին Նինա Ուրգանտը «Только звёзды» ամսագրին տված հարցազրույցում հաստատել է, որ տառապում է Պարկինսոնի հիվանդությամբ։ Նա խոստովանել է, որ չնայած բուժմանը, հիվանությունը զարգանում է, և ապաքինման հույս չկա։ Սակայն դերասանուհին ջանում է պահպանել առողջ դատողությունն ու շարժվելու ունակությունը։
Նինա Ուրգանտը մահացել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 3-ին։


== Հասարակական դիրքորոշում ==
2001 թվականին Նինա Ուրգանտն ստորագրել է բաց նամակն ի պաշտպանություն НТВ հեռուստաալիքի։
2007 թվականին Նինա Ուրգանտը կողմ է հանդես եկել Դմիտրի Մեդվեդևին Ռուսաստանի նախագահի, իսկ Վլադիմիր Պուտինին՝ կառավարության ղեկավարի պաշտոններում առաջադրելուն։


== Ընտանիք ==
Հայրը՝ Նիկոլայ Անդրեևիչ Ուրգանտ (1901-1971), էստոնացի, ՆԳԺԿ սպա,
Մայրը՝ Մարիա Պետրովնա Ուրգանտ (1901-1986), ռուս,Ընտանիքում եղել է չորս երեխա՝ Վլադիմիրը, Նինան, Գերմանը և Գալինան,

Առաջին ամուսինը՝ Լև Միլինդեր (31 դեկտեմբերի, 1930 — 8 մարտի, 2005), դերասան,
որդին՝ Անդրեյ Ուրգանտ (ծնվել է 1956 թվականի նոյեմբերի 28-ին), դերասան,
թոռը՝ Իվան Ուրգանտ (ծնվել է 1978 թվականի ապրիլի 15-ին), հեռուստահաղորդավար,
ծոռնուհի՝ Նինա (ծնվել է 2008 թվականի ապրիլի 15-ին),
ծոռնուհի՝ (ծնվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 21-ին),
թոռնուհի՝ Մարիա, ապրում է Նիդերլանդներում,
ծոռ՝ Էմիր,
ծոռ՝ Գաբրիել,
Երկրորդ ամուսինը՝ Գենադի Վորոպաև, դերասան,
Երրորդ ամուսինը՝ Կիրիլ Լասկարի, բալետմայստեր։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Վավերագրական կինո ===
1974 – Նիան Ուրգանտ։ Ֆիլմ-դիմանկար, ռեժիսոր՝ Ե. Ստրուկովա
2004 – Նինա Ուրգանտի մոլորակը, ռեժիսոր՝ Նատալյա Ուվրաչևա
2005-2007 – Ինչպես են հեռացել կուռքերը (ռուս.՝ Как уходили кумиры, սերիալ), ռեժիսորներ՝ Դմիտրի Կուժարով, Միխայիլ Ռոգովոյ
2009 – Նինա Ուրգանտ։ Լինել արժանահավատ (ռուս.՝ Нина Ургант. Быть достоверной), ռեժիսոր՝ Նատալյա Սերգեևա
2009 – Նինա Ուրգանտ։ Երեք կատու ու երկու տղամարդ (ռուս.՝ Нина Ургант. Три кошки и двое мужчин), ռեժիսոր՝ Օլեգ Շիլովսկի
2014 – Նինա Ուրգանտ։ Հեքիաթ տատիկի համար (ռուս.՝ Нина Ургант. Сказка для бабушки), ռեժիսոր՝ Սերգեյ Սունցով


== Պարգևներ ==
1960 — ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ
1971 — «Պատվո նշան» շքանշան
1974 — ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստուհի
1976 — ԽՍՀՄ պետական մրցանակ — «Մրցանակ» ֆիլմում Դինա Պավլովնա Միլենինայի դերը կատարելու համար
1982 — ՌՍՖՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր — Լենինգրադի Ա. Պուշկինի անվան դրամայի պետական ակադեմիական թատրոնում բազմամյա բեղմնավոր աշխատանքի համար
1999 — «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան
2001 — «Ոսկե սոֆիտ» թատերական մրցանակ (հատուկ մրցանակ ստեղծագործական երկարակեցության և Սանկտ Պետերբուրգի թատերական մշակույթում ունեցած եզակի ներդրման համար)
2006 —  «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» III աստիճանի շքանշան — Ալեքսանդրյան (Ա. Պուշկինի անվան դրամայի ռուսական ակադեմիական թատրոնի) 250-ամյակի առթիվ)
2014 — «Ոսկե դիմակ» թատերական մրցանակ — թատերական արվեստի զարգացման գործում ունեցած բացառիկ ներդրման համար
2016 — Պատվո շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Блинова А. И. Нина Ургант: Народная артистка России. — М. : МК МЕТА, 2002. — 249+2 с. — ISBN 5-901880-03-X
Нина Ургант. — Изд. Бюро пропаганды советского киноискусства, 1968. — 20 с. — 75000 экз. — (Актёры советского кино).
Портреты актёров: Нина Ургант, Лидия Штыкан, Нина Мамаева, Игорь Горбачев, Вадим Медведев. — 1971. — 116 с. — 40000 экз.


== Արտաքին հղումներ ==
Нина Ургант в программе «Встречи на Моховой» («Петербург — Пятый канал», 3 января 2009 года)