Նատալյա Ազարովա

Նատալյա Միխայլովնա Ազարովա (ռուս.՝ Ната́лия Миха́йловна Аза́рова, սեպտեմբերի 23, 1956(1956-09-23), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս բանաստեղծուհի և բանասեր, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։   


== Կենսագրություն ==
Նատալյա Ազարովան ծնվել է 1956 թվականին, Մոսկվայում, ինժեներ, գիտահանրամատչելի գրքերի հեղինակ Միխայիլ Դմիտրիևիչ Լեմբերգի ընտանիքում։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր է (դիսերտացիան` «XX-XXI դարերի բանաստեղծական և փիլիսոփայական տեքստերի մերձեցում», 2010)։ Դասավանդել է Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտի (ՄՄՊՀ) ռուսաց լեզվի ամբիոնում, ներկայումս Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի լեզվաբանության ինստիտուտի գլխավոր գիտաշխատող է։ 2007 թվականին կազմակերպել է «Փիլիսոփայության լեզուն» միջառարկայական գիտական սեմինար, որին մասնակցել են բանասերներ և փիլիսոփաներ։ Ազարովան Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի բնական գիտությունների ինստիտուտի «Բանաստեղծական լեզվի հիմնախնդիրները» սեմինարի կազմկոմիտեի անդամ է։ 2012 թվականից ղեկավարում է ինստիտուտում ստեղծված Համաշխարհային պոեզիայի ուսումնասիրության կենտրոնը։ «Փիլիսոփայության լեզուն և պոեզիայի լեզուն` շարժում ընդառաջ» և «Ռուսական փիլիսոփայական տեքստերի լեզվի տիպաբանական ուրվագիծը» մենագրությունների հեղինակն է (երկուսն էլ` 2010 թվական), որոնք ընդգրկվել են Անդրեյ Բելիի մրցանակի «Հումանիտար հետազոտություններ» անվանակարգում։ Բարձրագույն դպրոցի համար նախատեսված  «Տեքստ» և «Պոեզիա» ուսումնական  դասագրքերի հեղինակն է (2016, համահեղինակ` Կիրիլ Կորչագին, Դմիտրի Կուզմին, Վլադիմիր Պլունգյան և այլք), որոնք երկիմաստ են ընկալվել փորձագետների կողմից (տե՛ս` Գրականության հարցեր ամսագիր, 2016 թվականի թիվ 2 հատուկ թողարկումը, մասնավորապես՝ Ի. Շայտանովի ակնարկը, ինչպես նաև Ա. Տավրովի, Ի. Կարաուլովի, Վ. Կոզլովի և այլոց ակնարկները «Գրականություն» ամսագրում) և միաժամանակ ճանաչվել է որպես տարվա լավագույն կրթական հրատարակություն Մոսկվայի գրքի միջազգային ցուցահանդես-տոնավաճառում։ 
Յուրօրինակ բանաստեղծություններով հանդես է եկել 2004 թվականից, նույն թվականին լույս է տեսել Ազարովայի բանաստեղծությունների առաջին՝ «Մարմնային-անտառային» գիրքը։ Ազարովան բանաստեղծություններ է տպագրել «Новый мир», «Воздух», «Волга» և այլ ամսագրերում։ Հեղինակային հավաքածուների մեծ մասը ստեղծվել են նկարիչ Ալեքսեյ Լազարևի հետ համատեղ։ 2011 թվականին լույս է տեսել Ազարովայի բանաստեղծությունների ընտրանին «Հավասարության մենակատարը» գիրքը (Մոսկվա, «Նոր գրական հանդես»), որն ընդգրկվել է նաև Անդրեյ Բելիի մրցանակի կարճ ցուցակում։  
2012 թվականին Ազարովան նախապատրաստել և հրատարակել է Դու-Ֆուի նոր թարգմանությունների գիրքը (բանաստեղծի 1300-ամյակի առթիվ)` թարգմանված չինական բնօրինակից, որն արտացոլում է նոր, ավելի խիստ մեթոդ և ավելի մոտ է այսօրվա բանաստեղծական լեզվին և չինական բանաստեղծական դասականների թարգմանության սկզբունքին։ Գիրքը համալրվել է Դու-Ֆուի պատվին մատուցված փոքրիկ հարգանքի տուրքով` ժամանակակից ռուս բանաստեղծների ստեղծագործությունների թարգմանություններով (Մարիա Գալինա, Իրինա Երմակովա, Նիկոլայ Զվյագինցև և այլն)։ 2015 թվականին Ազարովան հրատարակել է Ֆեռնանդո Պեսոայի «Ծովային ներբող»-ի իր թարգմանությունը, որի համար արժանացել է Անդրեյ Բելիի մրցանակի։ Նաև թարգմանում է նորագույն պոեզիայի ստեղծագործություններ չինարենից և իսպաներենից։ Ազարովան նաև հանդես է եկել որպես Գենադի Այգիի և Աննա Ալչուկի բանաստեղծությունների հրատարակիչ։


== Ստեղծագործական կյանք ==
Ազարովայի պոեզիայի վերաբերյալ Ալեքսանդր Ուլանովը նշում է.

Կիրիլ Կորչագինը նշում է, որ Ազարովան «լավ է զգում սովորական մետաֆիզիկայի ամենօրյա վտանգը» և ընդգծում է նրա պոետիկայի մի շարք այլ կարևոր՝ տարածական, առօրյա, բնապատկերային ասպեկտները։  


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
Ռուսական ֆուտուրիզմի հոր՝ Դավիդ Բուրլյուկի անվան Միջազգային մրցանակ,
Անդրեյ Բելիի մրցանակ (Ֆերնանդո Պեսոայի «Ծովային ներբող»-ի պորտուգալերենից թարգմանության համար)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Персональный сайт
Страница на сайте Института языкознания РАН
Азарова, Наталия Михайловна в «Читальном зале»
Азарова Наталия Михайловна на сайте Vavilon.ru
«Наталия Азарова»։ Академия Зауми։ Վերցված է 2016-03-13