armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կառլո Կրիվելի

Կառլո Կրիվելի, իտալացի նկարիչ։ Ծնվել է 1430 կամ 1435 թվականին Վենետիկում։ Մահացել է 1495 թվականին Ասկոլի Պիչենոում։ Ծնվել է նկարիչների ընտանիքում։ Սովորել է Վենետիկում և Պադովայում։ Կյանքի մեծ մասը անցկացրել է Մարկեում, Ասկոլի Պիչենոում և Դալմաթիայում։ Կրիվելին միշտ շեշտում էր իր ծագումը, ստորագրելով իր աշխատանքները՝ «Կառլո Կրիվելի Վենտիկցի» (իտալերեն՝ Carolus Crivellus Venetus):


== Կենսագրություն ==
Կառլո Կրիվելին վենետիկցի նկարիչ՝ Յակոբո Կրիվելի, որդին է։ Վերջինիս նկարներն այժմ հայտնի չեն, նա ապրել է Սուրբ Մավսէսի ծխական համայնքում։ 1444 թվականի փաստաթղթերում կա հիշեցում Կառլոի փոքր եղբոր՝ Վիտորիո Կրիվելի մասին։ Կառլոի ծննդյան ամսաթիվը հայտնի չէ։ 1457 թվականին նա արդեն չափահաս էր, քանի որ Վենետիկում դատապարտվել էր մեղադրվելով ամուսնական անհավատարմության մեջ, որ կատարել էր Տարսիեում նավաստի Ֆրանչեսկո Կորտեզեի կնոջ հետ, ենթարկվելով 6 ամիս ազատազրկման և վճարելով դրամական տուգանք։ Կրիվելիի ուսման հետ կապված փաստացի հաստատված տվյալներ չկան։ Բայց ելնելով նրա առաջին ստորագրված նկարից, կարելի է տեսնել ժամանակակից պադովական դպրոցի, առաջին հերթին Սկվարչոնեի և ապա Վերածնունդի գաղափարների ազդեցությունը, որոնց հետ նրան ծանոթացրել էին Լիպպին և Դոնատելլոն։ Կարևոր է, որ Կառլոն եղել է Անտոնիո Վիվարինիի, Ջովանի դե Ալեմանայի և Բարտալամեո Վիվարինի աշակերտը։ Երկու նոտարական ակտեր (1463 թվականի հունիսի 23 և 1465 թվականի սեպտեմբերի 11) վկայում են նկարչի Զադար քաղաքի քաղաքացիությունը, որտեղ իր հետ ապրել և աշխատել է եղըայրը՝ Վիտտորիոն։ 1468 թվականին տեղափոխվել է Մարկե շրջան և աշխատել է այնտեղ մինչև կյանքի վերջ։ Ուշ գոթական ոճի, կրոնական թեմաներով նկարների հեղինակ Կրիվելին աշխարհիկ նկարներ գրեթե չի նկարել։ Նկարների մեջ ընդգծված է ֆեոդալական, ասպետական մշակույթը։ Հեղինակը հարուստ է դեկորատիվ խորանային նկարներով, տիրամոր իդեալական պատկերներով և նրբագեղ հագնված սրբապատկերներով։

Կրիվելին երկար ժամանակ եղել է մոռացված և նորից հիշվել է 19-րդ դարում, մեծապես շնորհիվ երկու իտալացի հետազոտողների՝ Աբբատ Լանցի (Abbot Lanzi) և Ամիկո Ռաչիի (Amico Ricci)։ Նրա աշխատանքների մեծ մասը գտնվում են Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Карло Кривелли at Artcyclopedia
At WGA.HU
Биография
Միշելին Կալմի-Ռեյ

Միշելին Կալմի-Ռեյ (ֆր.՝ Micheline Calmy-Rey, հուլիսի 8, 1945(1945-07-08), Սյոն), Շվեյցարիայի պետական և քաղաքական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
1968 թվականին ավարտել է Ժնևի միջազգային հարաբերությունների և զարգացման ինստիտուտը՝ ստանալով մագիստրոսի կոչում։
Շվեյցարիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, 1986-1990 և 1993-1997 թթ. կուսակցության Ժնևի կառույցի ղեկավար։

1981—1997 թթ. - Ժնև կանտոնի մեծ խորհրդի անդամ,
1992—1993 թթ. - խորհրդի նախագահ։
1997-2003 թթ. - Ժնև կանտոնի պետական խորհրդի անդամ,
2001—2003 թթ. - Ժնև կանտոնի պետական խորհրդի նախագահ,
2002 թ. դեկտեմբերի 4-ից 2011 թ. դեկտեմբերի 31-ը - Շվեյցարիայի դաշնային խորհրդի անդամ,
2003-2011 թթ. - Շվեյցարիայի արտաքին գործերի դեպարտամենտի պետ,
2007 թ. դեկտեմբերի 1-ից 31-ը և 2011 թ. դեկտեմբերի 1-ից 31-ը - Շվեյցարիայի Համադաշնության Նախագահ։


== Պարգևներ ==
Բարեկամության շքանշան (Ռուսաստան)
2012 թ. մարտի 12-ին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով Հայ-շվեյցարական հարաբերությունների զարգացման և ամրապնդման գործում ունեցած նշանակալի ավանդի համար պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Շինուհայր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շինուհայր (այլ կիրառումներ)Շինուհայր, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Գորիսից 9 կմ հարավ, Որոտան գետի ձախ կողմում՝ սարավանդի վրա, բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ մոտ 1500 մետր։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից կազմում է մոտ 68 կմ։
Գյուղը Շինհեր անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից՝ Գորիսի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի մեջ, 2015 թվականից մասն է խոշորացված Տաթև համայնքի, հանդիսանում է համայնքի խոշորագույն բնակավայրը և կենտրոնը։


== Բնակչություն ==
Ըստ Հայաստանի 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ Շինուհայրի մշտական բնակչությունը կազմել է 2661, առկա բնակչությունը՝ 1999 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է եղել և շարունակում է բնակեցված լինել գրեթե բացառապես հայերով, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է բանջարաբուծությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Հին գյուղատեղիում պահպանվել է 18-րդ դարի Շնհեր ամրոցի հետքերը, հարավային կողմում՝ գտնվում է Շնհերի Սուրբ Աստվածածին անապատ համալիրը (1676 թ.), իսկ բուն գյուղում գտնվում են Սուրբ Ստեփանոս եռանավ եկեղեցին (17-րդ դար) և «Խաչեր» գերեզմանատունը (1261 թ.)։


== Տես նաև ==
Շինուհայրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)


== Հայտնի մարդիկ ==
Շինուհայրում են ծնվել Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ, պատմ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսորներ Լենդրուշ Խուրշուդյանը և Հրաչիկ Սիմոնյանը, պատմ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Խիկար Բարսեղյանը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Archived 2014-01-29 at the Wayback Machine.
Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Archived 2014-01-29 at the Wayback Machine.
(6043) Աուրոչս

(6043) Աուրոչս (անգլ.՝ Aurochs), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Սատորու Օտոմոյի կողմից Կիյոսատոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,366216 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0306 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7018 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1329,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270784 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6043) Աուրոչս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արմա (շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմա (այլ կիրառումներ)Արմա, շրջան Արմա կոմսությունում։ Պլանավորվում էր 2011 թվականին շրջանը միավորել Բանբրիջ և Կրեյգևոն շրջաններին։ 2010 թվականի հունիսին Հյուսիսային Իռլանդիայի կառավարիչների խորհուրդը հաղորդեց, որ չի կարող համաձայնվել տեղի ինքնավարության ռեֆորմի հետ և ներկա կարգավիճակը կմնա նույն կերպ։

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը  Archived 2007-04-04 at the Wayback Machine.
Բարբարոսներին սպասելիս (ֆիլմ)

«Բարբարոսներին սպասելիս» (անգլ.՝ Waiting for the Barbarians), ռեժիսոր Սիռո Գեռայի 2019 թվականի դրամա ֆիլմ, որը դարձել է ռեժիսորի պաշտոնում նրա դեբյուտային անգլալեզու ֆիլմը։ Այն հիմնվել է Ջոն Մաքսվելլ Կուտզեի նույնանուն վեպի վրա։ Ֆիլմի գլխավոր դերերում են Մարկ Ռայլենսը, Ջոնի Դեփը, Ռոբերտ Փեթինսոնը, Գանա Բայարսայքանը և Գրետա Սքաքին։
«Բարբարոսներին սպասելիս» ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Վենետիկի կինոփառատոնում 2019 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ Samuel Goldwyn Films կինոընկերությունը նախատեսում է թողարկել այն 2020 թվականի օգոստոսի 7-ին։


== Դերասանական կազմ ==
Ջոնի Դեփ՝ գնդապետ Ջոլ
Մարկ Ռայլենս՝ Մագիստրատ
Ռոբերտ Փեթինսոն՝ սպա Մենդել
Գանա Բայարսայքան՝ «աղջիկ» (անգլ.՝ The Girl)
Գրետա Սքաքի՝ Մեյ
Դևիդ Դենսիկ՝ ռազմական գրագիր
Սեմ Ռիդ՝ լեյտենանտ
Հարի Մելինգ՝ կայազորի զինվոր 4
Բիլ Միլներ՝ կայազորի զինվոր 5


== Արտադրություն ==
2016 թվականի հոկտեմբերին հայտարարվել է, որ ռեժիսոր Սիռո Գեռան աշխատում է «Բարբարոսներին սպասելիս» վեպի էկրանավորման վրա, որով նա նշելու է իր անգլալեզու նորամուտը։ Հայտարարվել է նաև, որ ֆիլմի գլխավոր դերում հանդես է գալու Մարկ Ռայլենսը։
2018 թվականի մայիսին հաղորդվել է, որ Ջոնի Դեփը կապ է հաստատել Գեռայի հետ ֆիլմում հայտնվելու համար։ Նույնպես հայտարարվել է, որ ֆիլմի դերասանական կազմում է լինելու Ռոբերտ Փեթինսոնը։ Հոկտեմբերին Դեփը հաստատել է, որ կատարելու է ֆիլմի գլխավոր դերերից մեկը, և որ նկարահանումները սկսելու են ամսվա վերջում Մարոկկոյում։ Արտադրությունն ավարտվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։


== Թողարկում ==
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է Վենետիկի կինոփառատոնում 2019 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ Samuel Goldwyn Films ընկերությունը ձեռք է բերել ԱՄՆ-ում ֆիլմի տեղայնացման իրավունքները և հայտնել է, որ թողարկելու է այն 2020 թվականի օգոստոսի 7-ին։


== Քննադատական արձագանք ==
Rotten Tomatoes ակնարկների կայքում «Բարբարոսներին սպասելիս» ֆիլմը ստացել է 50% վարկանիշը, որը հիմնվել է 16 ակնարկների վրա, իսկ միջին գնահատականը կազմել է 5.78/10։ Metacritic-ում ֆիլմի վարկանիշը 100-ից 55 է՝ հիմնված 6 քննադատների կարծիքների վրա, ինչը «խառը կամ միջին ակնարկներ» է նշանակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բարբարոսներին սպասելիս(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Բարբարոսներին սպասելիս(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
Նիժնեկամսկի շրջան

Նիժնեկամսկի շրջան (ռուս.՝ Нижнекамский район, թաթ.՝ Түбән Кама районы), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Թաթարստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նիժնեկամսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1672,3 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 38480 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,01 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Կիմ Հըն Սու

Կիմ Հըն Սու (կորեերեն՝ 김흥수, նոյեմբերի 17, 1919(1919-11-17), Խամխին, Կորեայի Ժողովրդա-Դեմոկրատական Հանրապետություն - հունիսի 9, 2014(2014-06-09), Pyeongchang-dong, Ջոնգոգու, Սեուլ, Հարավային Կորեա), կորեացի նկարիչ, «Կորեայի Պիկասո», «հարմոնիզմ» ոճի հիմնադիր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1919 թվականին Կորեայի Համհն քաղաքում, Կիմերի ընտանիքի չորս երեխաներից վերջինն էր։ Հայրը՝ Կիմ Յուն Գուկը, Համհնի քաղաքապետարանի պաշտոնյա էր, իսկ մայրը՝ Ի Բու Գապը Չանդոկ պալատում մետաքսագործության ուսուցչուհի։

Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվեց Տոկիոյի գեղարվեստի դպրոցի գեղանկարչության բաժին՝ պատերազմի պատճառով ժամանակից շուտ ավարտեց ուսումը (1944 թվական)։ 1946 թվականին տեղափոխվեց Հարավային Կորեա։ Մասնակցում է ցուցահանդեսների, ուսուցանում է Սեուլի պետական համալսարանի գեղեցիկ արվետների ֆակուլտետում։

1955 թվականին Կիմ Սուն տեղափոխվեց Փարիզ, որտեղ շարունակեց ուսումը և ակտիվ մասնակցություն ցուցաբերեց Փոքր պալատում գտնվող արտասահմանյան նկարիչների ցուցահանդեսներին, միջազգային գեղարվեստական ​​ցուցահանդեսներին, Աշնանային սալոնի ցուցահանդեսներին և այլն։ Դրական արձագանքներ ստացավ քննադատների կողմից։
1961-1966 թվականներին վերադարձավ Կորեա, որտեղ նշանակվեց է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Կորեական կոմիտեի կերպարվեստի մասնագետ և հիմնադրեց Գեղարվեստի հետազոտական ​​ինստիտուտը։ Մասնակցեց բազմաթիվ ազգային ցուցահանդեսների։
1966-ին տեղափոխվեց ԱՄՆ, մինչև 1978 թվականը դասավանդեց Միացյալ Նահանգների արվեստի շատ քոլեջներում և ակադեմիաներում, անցկացրեց անհատական ​​ցուցահանդեսներ, մասնակցեց ազգային և միջազգային ցուցահանդեսների։ 
Կիմ Սուն ԱՄՆ-ում գտնվելու մասին.

1979-1992 թվականներին բազմաթիվ ցուցահանդեսներ անցկացրեց Կորեայում, Փարիզում, Ճապոնիայում։
1993 թվականին կազմակերպեց ցուցահանդես Մոսկվայի Ա.Ս. Պուշկինի անվան գեղարվեստի պետական ​​թանգարանում և Սանկտ Պետերբուրգում` պետական ​​Էրմիտաժում։
Կիմ Սուն Կորեայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում նկարչության բնագավառում բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր է։
Կիմ Հըն Սուն մահացավ 2014 թվականի հունիսի 9-ին ՝ 94 տարեկան հասակում։


== Կիմ Սուն հարմոնիզմի մասին ==
Կիմսուի կողմից 1957 թվականին իրականացված հետազոտությունից.

Ներդաշնակ արվեստի մասին.

«Կոնկրետի և վերացականի սինթեզ» աշխատությունից.


== Պատկերասրահ ==
Ոսկեգույն փշոտ մուկ

Ոսկեգույն փշոտ մուկ (Acomys russatus), կրծողների տեսակ մկնայինների ընտանիքից։
Բնակվում է Եգիպտոսում, Նեղոս գետի ափին, Սինայի թերակղզու հարավարևելյան մասում, Հորդանանում, Իսրայելում, Սաուդյան Արաբիայում, Եմենի և Օմանի հյուսիսային մասում։
Սեռական դիմորֆիզմը բացակայում է։ Միջինում մարմնի երկարությունը 11 սմ է, պոչի երկարությունը 7,5 սմ, հետևի ոտնաթաթի երկարությունը 20 մմ, ականջների երկարությունը 20 մմ, չաշը՝ 37—75 գ։
Իր անվանումը ստացել է իր կարմրանարնջագույն ծակող մորթու պատճառով, որը մարմինը ծածկում է գլխից մինչև պոչ։ Մորթին կենդանիներին պաշտպանում է գիշատիչներից, քողարկելով նրան ավազային սարերի արանքում։ Մարմնի կողային և ներքևի հատվածները սպիտակավուն են, թաթերը մոխրագույն են սև ներբանով։ Աչքերի տակ կան սպիտակ գծեր։ Ապրում է անապատներում՝ բներում։ Այս կենդանիները ամենակեր են, սնվում են սերմերով, անապատային բույսերով, խխունջներով և միջատներով։ Անհրաժեշտ ջուրը ստանում են բույսերից։ Կենդանիների մեզը շատ խիտ է և ջուր քիչ է պարունակում, ինչը հնարավորություն է տալիս նրան ջուրը պահպանել օրգանիզմում։ Վարում է հիմնականում գիշերային կյանք, ցերեկը քիչ է դուրս գալիս։
Հղիությունը տևում է, որպես կանոն, 4—5 շաբաթ։ Սովորաբար ունենում են 1-ից 5 ձագուկներ։ Ծնվելուց ձագուկները լավ զարգացած են, մինչև 7 գ, ծնվելու ժամանակ անկրող են տեսնել կամ տեսնում են մի քանի օրվա ընթացքում։ 2—3 ամսից սերունդը դառնում է սեռահասուն։ Acomys ցեղի ներկայացուցիչները ապրում են միջինում 3 տարի, բայց որոշ տիպիկ ներկայացուցիչներ ապրում են մինչև 5 տարի։
Կարեոտիպ - 2n = 66, FN = 76, դրանով էլ էապես տարբերվում են Acomys percivali -ից՝ 2n = 36, FN = 68.


== Գրականություն ==
Виды млекопитающих мира (Третье издание) Archived 2012-09-13 at the Wayback Machine.
Thomas E. Lee, Jr., James F. Watkins III, and Courtney G. Cash Acomys russatus. Mammalian Species № 590, pp. 1—4, 1998 Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Դետեկտիվ ակումբ

Դետեկտիվ ակումբ (անգլ. Detection Club), անգլիացի գրողների կազմակերպություն, ովքեր դետեկտիվ ժանրի հեղինակներ են։ Ստեղծվել է Լոնդոնում 1920-ական թվականներին, գործում է մինչ օրս։


== Պատմություն ==
Դետեկտիվ ակումբը ստեղծվել է 1920-ական թվականներին մի խումբ դետեկտիվ ժանրի հեղինակների կողմից, որոնց շարքում են՝ Ագաթա Քրիստին, Դորոտի Սեյերսը, Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոնը, Ֆրիմեն Ուիլս Քրոֆթը, Էնթոնի Բերքլին, Էդմունդ Բենթլին, Արթուր Մորիսոնը, Ռոնալդ Նոքսը, Մարջերի Ալինհեմը, Նայո Մարշը, Գլեդիս Միթչելը, Էնթոնի Գիլբերտը և Սիրիլ Հեյրը։ Ակումբի անդամները հանդիպում և նամակներով էին փոխանակվում՝ քննարկելվ իրենց աշխատանքի տեխնիկական կողմերը։ Փաստացի կանոնները ձևակերպվել են Ռոնալդ Նոքսի կողմից «Դետեկտիվ վեպի տաս պատվիրաններ» գրքում։ Չեսթերտոնը երբեք դրանց ուշադրություն չի դաձրել, իսկ Ագաթա Քրիստին խաղտել է դրանցից մեկը «Ռոջեր Աքրոյդի սպանությունը» և «Անվերջանալի գիշեր» վեպերում։
Ակումբի հովանավորության ներքո մի շարք գրքեր են թողարկվել, որոնց հեղինակները ակումբի միանգամից մի քանի անդամներ են («Ծովակալի վերջին ճանապարհորդությունը», «Վեցը ընդդեմ Սքոտլենդ Յարդի», «Ոստիկանից հարցրեց» և այլն)։
Ակումբը այս կամ այն ձևով շարունակում է գոյություն ունենալ մեր օրերում։


== Ակումբի պատվավոր նախագահներ ==
Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոն (1930-1936)
Էդմունդ Բենթլի (1936-1949)
Դորոտի Սեյերս (1949-1957)
Ագաթա Քրիստի (1957-1976)
Ջուլիան Սիմոս (1976-1985)
Հենրի Քիթինգ (1985-2000)
Սայմոն Բրետ (2000-2015)
Մարտին Էդվարդս (2015 թվականից)Լորդ Գորելը նախագահությունը կիսել է Ագաթա Քրիստիի հետ, ով համաձայնվել պաշտոնը ընդունել միայն այն դեպքում, եթե ակումբի գործերը անցկացնելու համար համանախագահ նշանակվի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դետեկտիվ ակումբ(անգլ.)
Դետեկտիվ ակումբի անդամներ(անգլ.)
Թհիթ Նյաթ Հան

Թհիթ Նյաթ Հան|Thích Nhất Hạnh|釋一行, արտասանվում է։ tʰǐk ɲə̌t hâːˀɲ,  ( )), հայտնի է նաև որպես Թիթ Նաթ Հան, աշխարհիկ անունը՝ Նգուեն Սյուան Բաո (վիետ․՝ Nguyễn Xuân Bảo; հոկտեմբերի 11, 1926(1926-10-11), Հյուե, Աննամ, Ֆրանսիական Հնդկաչին - հունվարի 22, 2022(2022-01-22), từ hiếu pogoda, Հյուե, Վիետնամ), բուդդայական Թհեն կամ վիետնամական Զեն վանական, Ֆրանսիայում գտնվող «Սալորների գյուղ»  (վիետ․՝ Làng Mai, ֆր.՝ Village des pruniers) բուդդայական մենաստանի մեդիտացիոն կենտրոնի ռեկտոր, հեղինակել է մի շարք գրքեր Զեն բուդդիզմի և ընդհանուր բուդդայական բնույթի մեդիտացիոն պրակտիկաների մասին։


== Կենսագրություն ==
Թհիթ Նյաթ Հանը ծնվել է 1926 թվականի հոկտեմբերի 11-ին կենտրոնական Վիետնամում։ Տասնվեց տարեկանում  Թհեն դպրոցի բուդդայական վանքում  մոնթ է դարձել։ Այնուհետև նա ստացել է վանականի (բհիկխու) լրիվ ձեռնադրություն և վանական «Phùng Xuân» անունը։
1960-ականների սկզբին Թհիթ Նյաթ Հանը Սայգոնում հիմնել է սոցիալական աջակցության երիտասարդական դպրոցը (SYSS)։ Այս կազմակերպությունը զբաղվում էր պատերազմի ժամանակ ավերված գյուղերի վերականգնմամբ, դպրոցների ու հիվանդանոցների կառուցմամբ, օգնում էր անօթևաններին։ Հետագայում տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ սովորել է Փրինսթոնի համալսարանում, որից հետո որոշ ժամանակ դասախոսել է Կոռնելի և Կոլումբիայի համալսարաններում։
1967 թվականի հունվարին Մարտին Լյութեր Քինգը Թհիթ Նյաթ Հանին առաջադրել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի, սակայն նա այն չի ստացել։
Կյանքի վերջին ռարիները նա ապրել է Ֆրանսիայի հարավում գտնվող փոքրիկ բուդդայական կոմունայում, որտեղ դասավանդել է, գրքեր գրել և զբաղվել այգեգործությամբ։ Ժամանակ առ ժամանակ նա այցելել է այլ երկրներ։ Վիետնամի կառավարությունը թույլ է տվել նրան երկիր այցելել 2005 և 2007 թվականներին։
Թհիթ Նյաթ Հանը հրատարակել է ավելի քան հարյուր գիրք, այդ թվում՝ քառասունից ավելի անգլերեն։
Ըստ Watkins' Mind Body Spirit ամսագրի, 2012 թվականին գտնվել է մեր ժամանակների 100 ամենաազդեցիկ հոգևոր առաջնորդների ցուցակի երրորդ հորիզոնականում և 2013 թվականի նույն ցուցակի երկրորդ հորիզոնականում։
Մահացել է 2022 թվականի հունվարի 22-ին


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Plum Village
Lang Mai - Plum Village site in Vietnamese
Plum Village site in French Archived 2022-11-11 at the Wayback Machine.
European Institute of Applied Buddhism (EIAB)
Community of Mindful Living Community based on the practice of Plum Village
Thai Plum Village
Կարգովեց

Կարգովեց (ռուս.՝ Карговец), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վառչուշկա գետի աջ ափին՝ 20 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000212103000049323
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004932
Ավազանի կոդը - 03.03.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Երեմիա (Աղվանքի կաթողիկոս)

Երեմիա, Աղվանից առաքելական եկեղեցու կաթողիկոս։ Արսվաղեն թագավորի ժամանակաշրջանում, հաջորդել է Հովհան Ա կաթողիկոսին։
Մովսես Կաղանկատվացու ցուցակում Երեմիան կաթողիկոսների ցուցակի տասներկուերորդ տեղում էր, իսկ Կիրակոս Գանձակեցին նրան և իրեն նախորդողին անվանեց «Հոների եպիսկոպոսներ»։


== Տես նաև ==
Ալբանական առաքելական եկեղեցու կաթողիկոսների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Դիցիանդիամիդ

Դիցիանդիամիդ (ցիանգուանիդին), NH2-HN = C—HN—CN, օրգանական միացություն։


== Նկարագիր ==
Անգույն բյուրեղներ են, հալման ջերմաստիճանը՝ 209 °C, լավ է լուծվում սպիրտում և հեղուկ ամոնիակում, վատ՝ ջրում (100 գ ջրում՝ 4,1 գ) և եթերում, չի լուծվում բենզոլում։ 
Հալման կետից բարձր տաքացնելիս քայքայվում Է՝ առաջացնելով մելամին, ամոնիակ և այլն։ Պոտաշի հետ 300 °C տաքացնելիս փոխարկվում է գուանիդինի աղի, մրջնալդեհիդի հետ գոյացնում է խեժեր, մալոևային Էսթերի հետ՝ պիրիմիդին և այլն։


== Ստացում ==
Դիցիանդիամիդ ստացվում է կալցիումի ցիանամիդից։ Միջանկյալ նյութ է մելամինի, էպօքսիդային խեժերի, սինթետիկ դաբաղանյութերի և պայթուցիկ նյութերի (նիտրոգուանիդին) ստացման համար։
Անցյալ

Անցյալը օգտագործվում է նշելու համար իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել նախքան ներկա պահը։ Այսպիսով անցյալը հակադրում է ներկային և ապագային։ Գործողությունները, որոնց անցյալում ականատես է եղել մարդը կամ մասնակցել, ներկայում մնում են նրա հիշողության մեջ։ Բացի հիշողությունը, մարդիկ արձանագրել են անցյալի իրադարձությունները՝ գրավոր լեզվի միջոցով։ Անցյալի արձանագրումը կարևորագույն պայման է այնպիսի գիտություններում, ինչպիսիք են պատմությունը, հնագիտությունը, ժամանակագրությունը, երկրաբանությունը, պատմական լեզվաբանությունը, տիեզերաբանությունը և այլն։
Թայվան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թայվան (այլ կիրառումներ)Թայվան, պաշտոնական անվանումը՝ Չինաստանի Հանրապետություն (չինարեն՝ 中華民國, փինյին՝ Zhōnghuá Mínguó), հաճախ օգտագործվում է Թայվան անվանումը (չինարեն՝ 台灣), քանի որ գտնվում է համանուն կղզու վրա։ պետություն է Արևելյան Ասիայում։ ՄԱԿ-ի հիմնադիրներից մեկն է, Անվտանգության Խորհրդի մշտական անդամ մինչև 1971 թվականը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրուպոդերինցի (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրուպոդերինցիԿրուպոդերինցի (ուկրաիներեն՝ Круподеринці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1663 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրուպոդերինցի գյուղում բնակվում էր 1 028 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5805 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 177,09 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆելիքս Հակոբյան (այլ կիրառումներ)

Ֆելիքս Հակոբյան, կարող է վերաբերել՝

Ֆելիքս Հակոբյան - հայ ճարտարապետ
Ֆելիքս Հակոբյան - հայ ֆուտբոլիստ
Մոնտեգյու շրջան (Տեխաս)

Մոնտեգյու շրջան (անգլ.՝ Montague County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.411 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.117 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մոնտեգյու բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1857 թ.։
Ինգեր Յուել

Ինգեր Յուել (շվեդերեն՝ Else Maren Dorthe Inger Wibeke Nielsdotter Juel Swahn, սեպտեմբերի 18, 1926(1926-09-18), Յոնչյոպինգ, Շվեդիա - օգոստոսի 12, 1979(1979-08-12)), շվեդ երգչուհի, թատրոնի և կինոյի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ինգեր Յուելը ծնվել է 1926 թվականին, Յոնչյոպինգում։ Նրա մայրը շվեդ դերասանուհի էր, երգիչ և գրող Կարին Յուելը, հայրը` ՀՕՊ-ի սպա Նիլս Յուելը։ 1944-1947 թվականներին նա հաճախել է Dramatens elevskola դերասանական դպրոց։ 1947 թվականին առաջին անգամ նկարահանվել է ռեժիսոր Անդերս Հենրիկսոնի Det vackraste på jorden ֆիլմում։ Ընդհանուր առմամբ, նկարահանվել է 27 ֆիլմերում։ 1948 թվականին նա ձայնագրել է իր առաջին ձայնասկավառակը։ Երգել է երաժշտական եռյակի հետ, որտեղ իրենից բացի ընդգրկված էին մայրը և խորթ եղբայրը` Բենգթ Յարրելը։
Բեմում Ինգեր Յուելը խաղում էր հիմնականում մյուզիքլներում, օպերետներում, այդ թվում «Երեք գրոշանոց օպերա»-ում, Oh, mein Papa-ն (Södra Teatern-ում, 1954), No, No, Nanette-ը (Oscarsteatern-ում, 1957), Det dr aldrig f sent-ը (Intiman-ում, 1961)։
Ինգեր Յուելը նկարահանվել է նաև Ryck mej i snöret-ի (Odéonteatern, Stockholm, 1964) և Slaget om Andersson (1967) ակնարկներում։ Ինգեր Յուելը ամուսնացել է մի քանի անգամ, 1948-1953 թվականներին` օդաչու Ուլֆ Բյորքմանի հետ, 1954 թվականին՝ Թորդ Անդերսենի հետ, 1962 թվականին՝ դանիացի լրագրող Մոգենս Լինդի հետ, իսկ 1968 թվականին այրիանալուց հետո՝ Յան-Էյվինդի հետ։ Առաջին ամուսնությունից նա ունեցել է դուստր` երգչուհի և ռադիոհաղորդավար Թերեզա Յուելին, 1960 թվականին նա ունեցել է որդուն` Միխայելին։
Նա մահացել է 1979 թվականին, թաղված է Ստոկհոլմում։


== Ֆիլմագրություն ==
Det vackraste på jorden (1947)
Vart hjärta har sin saga (1948)
Jungfrun på Jungfrusund (1949)
Vi flyger på Rio (1949)
Kvinnan som försvann (1949)
Fängelse (1949)
Oppåt med Gröna Hissen (1952)
En fästman i taget (1952)
De röda hästarna (1954)
Dans på rosor (1954)
Café Lunchrasten (1954)
Farligt löfte (1955)
Giftas (1955)
Linje sex (1958)
Guldgrävarna (1959)
Tre önskningar (1960)
Karneval (1961)
Prins Hatt under jorden (1963)
Nattmara (1965)
Den vassa eggen (1967)
Vindingevals (1968)
Dumbo (röst) (1972)
Tom Sawyers äventyr (1973)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Jerry Vermilye. Ingmar Bergman: His Life and Films. McFarland, 2002.
Աստերոիդների ցանկ (72901-73000)

Աստերոիդների ցանկ (72801-72900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (73001-73100)
 Աստերոիդների ցանկ (72801-72900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (73001-73100)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (70001)-(75000)»։ www.minorplanetcenter.net
Վոսկրեսենսկի շրջան (Մոսկվայի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոսկրեսենսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Վոսկրեսենսկի շրջան (ռուս.՝ Воскресенский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վոսկրեսենսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 810,97 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 151803 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 187,19 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
You’re the Best Thing About Me

«You’re the Best Thing About Me», իռլանդական U2 ռոք խմբի Songs of Experience տասնչորսերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլը, որ թողարկվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։


== Պատմություն ==
Երգն ստեղծվել է 2016 թվականի օգոստոսին U2 խմբի և նորվեգացի դիջեյ Kygo-ի համագործակցության արդյունքում, որն էլ կատարել է այն Cloud 9 փառատոնում իր ելույթի ընթացքում։ Երգը հիշատակվել է Mojo ամսագրի 2017 թվականի ապրիլյան համարում որպես Songs of Experience ալբոմի հնարավոր սինգլ, թեև անվանումը ներկայացվել է փոքր-ինչ այլ կերպ։


== Թողարկում ==
2017 թվականի օգոստոսի 29-ին հաստատվել է, որ երգը կլինի Songs of Experience ալբոմի առաջին սինգլը։ Այն թողարկվել է սեպտեմբերի 6-ին։ Սեպտեմբերի 7-ին խումբը կատարել է երգը The Tonight Show Starring Jimmy Fallon հեռուստաշոուում, իսկ երեք օր անց՝ Ինդիանապոլիսում կայացած համերգի ժամանակ՝ Joshua Tree Tour 2017 համերգային շրջագայության շրջանակներում։ Երգը դարձել է խմբի 42-րդ թրեքը, որ ընդգրկվել է ամերիկյան Alternative Songs հիթ-շքերթում՝ գերազանցելով իր իսկ ռեկորդն այդ հիթ-շքերթում։ Այն նաև դարձել է խմբի 27-րդ երգը Adult Alternative Songs հիթ-շքերթում, ինչը երկրորդ ցուցանիշն է պատմության մեջ։
Սեպտեմբերի 15-ին թողարկվելէ  երգի ռեմիքը Kygo-ի կատարմամբ։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է Ամստերդամում խմբի համերգի ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի հուլիսին Joshua Tree Tour 2017 համերգային շրջագայության շրջանակներում։


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
Աղբյուրը։ Tidal
U2Բոնո — վոկալ, հեղինակ
Էջ — կիթառ, բեք վոկալ, հեղինակ
Ադամ Քլեյտոն — բաս կիթառ, հեղինակ
Լարի Մալեն — հարվածային գործիքներ, պերկուսիա, հեղինակՊրոդյուսերներJacknife Lee
Սթիվ Լիլիուայթ
Ռայան Թեդեր


== Հիթ-շքերթներ ==


== Թողարկման ժամանակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«You’re the Best Thing About Me»(անգլ.) Discogs կայքում
Լոուր Պրինսես Քուաթր

Լոուր Պրինսես Քուաթր (հոլ.՝ Lower Prince's Quarter), Նիդերլանդների թագավորության կազմի մեջ մտնող անդրծովյան տարածքի՝ Սինտ Մաարտենի ամենամեծ բնակավայրն է։ Բնակչությունը կազմում է 8,123 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էնգին Օզթյուրք

Էնգին Օզթյուրք (թուրքերեն՝ Engin Öztǘrk; սեպտեմբերի 28, 1986(1986-09-28), Էսքիշեհիր, Թուրքիա), թուրք դերասան։ Նկարահանվել է Հոյակապ դար և Բարձրաշխարհիկ հասարակություն հեռուստասերիալներում։ 


== Կենսագրություն ==
Էնգին Օզթյուրքը ծնվել է 1986 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Էսքիշեհիրում։ Նրա հայրը թուրք զինվորական էր, ով Թուրքիա է գաղթել Բուլղարիայից, իսկ մայրը հույն ներգաղթյալ է։ Ընտանիքի չորրորդ զավակն է։ Ունի երեք ավագ քույրեր։ 8 տարեկանում զբաղվել է վոլեյբոլով, այնուհետր աշխատել է որպես բարմեն։ 2008 թվականին սկսել է հետաքրքրվել թատրոնով և որոշել դառնալ դերասան։ 2012 թվականին ավարտել է Թուրքիայի պետական կոնսերվատորիայի թատերական արվեստի բաժինը։


== Անձնական կյանք ==
Որոշ ժամանակ հանդիպել է Էլիֆ Սոքմենի հետ։ Ավելի ուշ, Էնգինը հանդիպել է թուրք հայտնի դերասանուհի Թյուրքյու Թուրանի հետ։ 2013 թվականին զույգը բաժանվել է։ 2015 թվականից հանդիպում է Իդիլ Ֆըրաթի հետ։
Հարաբերությունների մեջ է գտնվել նաև թուրք դերասանուհիներ Հանդե Սորալի, Մերվե Բոլուղուրի, Հանդե Դողանդեմիրի, Ջանսու Դերեի, Նուր Այսանի, ինչպես նաև Օյքյու Քարայելի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Դոբրենկայա

Դոբրենկայա (ուկրաիներեն՝ Добренька), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1840 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դոբրենկայա գյուղում բնակվում էր 513 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2546 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 201,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ստանիսլավ Ուլամ

Ստանիսլավ Մարտին Ուլամ (լեհ.՝ Stanisław Marcin Ulam, ապրիլի 13, 1909(1909-04-13), Լվով, Ավստրո-Հունգարիա - մայիսի 13, 1984(1984-05-13), Սանտա Ֆե, ԱՄՆ), լեհ և ամերիկացի մաթեմատիկոս։


== Կենսագրություն ==

Ստանիսլավ Ուլամը ծնվել է 1909 թվականին Լվովում, հրեական ընտանիքում։ Հայրը`Յոսեֆ Ուլամը, եղել է լվովցի փաստաբան, մայրը` Հանա Ուլամը, եղել է Ստրիից։ Ստանիսլավը մաթեմատիկա է սովորել Լվովի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, որտեղ 1933 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ Արդեն 1935 թվականին Ջոն ֆոն Նոյմանը, որին Ուլամը հանդիպել է Վարշավայում, երիտասարդ գիտնականին մի քանի ամսով հրավիրել է Փրինսթոն, ուր տեղափոխվել է 1936 թվականին։ Ստանիսլավի մայրը մահացել է Վիեննայում 1938 թվականին, եղբայրը Լեհաստանը լքել է 1939 թվականի օգոստոսի 25-ին, իսկ Լվովում մնացած հայրն ու Ստեֆանիա քույրը տարհանվել են գետտո և սպանվել 1941-1943 թվականների միջակայքում։
Ստանիսլավը մասնակցել է Լոս Ալամոսի Ազգային լաբորատորիայի նախագծի շրջանակում մասնակցել է ջրածնային ռումբի ստեղծմանը` մեծ ներդրում ունենալով մաթեմատիկական մեթոդների զարգացման ոլորտում։ Ապացուցել է բազմաթիվ թեորեմներ, առաջարկել է հաշվարկման Մոնտե Կարլոյի մեթոդը, առաջ է քաշել միջուկային հրթիռային շարժիչի գաղափարը։ Ուլամը սահմանել է նաև Բորսուկ-Ուլամի թեորեմը։
Էնրիկո Ֆերմիի, Ջոն Պաստայի և Մերի Ցինգուի հետ սահմանել է քաոսի տեսության պարադոքսը, որը ներկայումս կոչվում է Ֆերմի-Պաստա-Ուլամ-Ցինգուի պարադոքս։ Թվերի տեսությունում հայտնի է «Ուլամի սփռոցը»։
ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ է եղել (1966)։
Ստանիսլավ Ուլամի եղբայրը` Ադամ Ուլամը, եղել է Հարվարդի համալսարանի` պատմության, պոլիտեխնիկական գիտությունների և քաղաքական իրավունքի պրոֆեսոր, հեղինակել է «Գաղափարախոսություններ և պատրանքներ» գիրքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Улам С. Приключения математика. — «РХД», 2001.
Улам С. Нерешённые математические задачи = A Collection of Mathematical Problems / Перевод с английского З. Я. Шапиро. — М.: Наука, 1964. — 168 с. — (Современные проблемы математики).
Այվազովսկու պատկերասրահ

Այվազովսկու պատկերասրահ, կառուցել է Հովհաննես Այվազովսկին՝ Թեոդոսիայում, 1845 թվականին, որպես տուն և արվեստանոց։ 1846 թվականին բացել է իր նկարների առաջին ցուցահանդեսը։ Դա Ռուսաստանում ժողովրդին մատչելի առաջին թանգարանն էր։ 1880 թվականին ծովանկարիչն իր տունը վերածել է հանրային պատկերասրահի։


== Միջոցառումներ ==

Այվազովսկու պատկերասրահում կազմակերպվել են Այվազովսկու գործերի ցուցահանդեսներ, ինչպես և երեկույթներ, ուր ելույթներ են ունեցել նաև դերասան Ադամյանը, կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդիարյանը, ջութակահար Հ. Նալբանդյանը։ Ղրիմի արվեստի այդ կենտրոնում մեծ ծովանկարչին աշակերտել են Ա. Կոլինջին, Լ. Լագորիոն, Ա. Ֆեսլերը, Կ. Բոգաևսկին, Մ. Մահտհսյանը, Ս. Լատրին, Մ. Վոլոշինը։ 1921 թվականին Այվազովսկու պատկերասրահը ազգայնացվել է։ 1925 թվականից այնտեղ ցուցադրվել են նաև Այվազովսկու հետևորդների գործերը։ 1941 թվականին Այվազովսկու պատկերասրահի ֆոնդերն ու արխիվը պատերազմից փրկվել և տեղափոխվել են Երևան։
1942 թվականին, Այվազովսկու ծննդյան 125–ամյակի առթիվ, Երևանում ցուցադրվել է Այվազովսկու պատկերասրահի հավաքածուն, որը 1944 թվականին վերադարձվել է Թեոդոսիա։


== Վերանորոգում ==
1946 թվականին ավարտվել է շենքի վերականգնումը, և Այվազովսկու պատկերասրահ կրկին սկսել է գործել։ Այն ծովանկարչության միակ թանգարանն է, որտեղ պահվում է Հովհաննես Այվազովսկու ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Տանգիտ

Տանգիտ գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Ժասատեր գետի աջ ափից 3 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կիլոմետր է։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Ալեյ։ Գետի գետային ավազանն է (Վերին) Օբը մինչև Իրտիշի թափվելը։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների։

Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ — 13010100312115100004530
Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ — 115100453
Ավազանի կոդը — 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ — 15
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ — 2


== Ծանոթագրություններ ==
Արևային առագաստ

Արևային առագաստներ (անգլ.՝ Solar sails), որը երբեմն անվանում են թեթև առագաստներ (անգլ.՝ Light sails) կամ ֆոտոնային առագաստներ (անգլ.՝ Photon sails), մեծ հայելիների վրա արևի լույսի ազդեցության միջոցով լույսի ճնշումը օգտագործող տիեզերանավի շարժիչ ուժի տեսակ։ Համեմատելի զուգադրություն կարող է հանդիսանալ առագաստանավակը՝ հայելիների վրա ուժ գործադրող լույսը նման է առագաստին փղող քամուն։ Բարձր էներգիայով լազերային ճառագայթները կարող են օգտագործվել որպես լույսի այլընտրանքային աղբյուր, քան արևային լույսը։ Դա մի կոնցեպտ է, որը հայտնի է հայտնի է որպես ճառագայթային առագաստ (անգլ.՝ Beam sailing):
Արևային տիեզերանավերը հնարավորություն են տալիս իրականացնել էժանագին թռիչքներ շահագործման երկար ժամանակամիջոցի հետ միասին։ Քանի որ դրանք շարժական քիչ մաս ունեն և չեն օգտագործում պրոպելլեր, նման առագաստները ենթադրաբար կարող են բազմաթիվ անգամ օգտագործվել բեռնափոխադրումների համար։


== Արտաքին հղումներ ==
"Deflecting Asteroids" by Gregory L. Matloff, IEEE Spectrum, April 2012
Planetary Society's solar sailing project
The Solar Photon Sail Comes of Age Archived 2014-03-30 at the Wayback Machine. by Gregory L. Matloff
NASA Mission Site for NanoSail-D
NanoSail-D mission: Dana Coulter, "NASA to Attempt Historic Solar Sail Deployment", NASA, June 28, 2008
Far-out Pathways to Space: Solar Sails Archived 2006-10-17 at the Wayback Machine. from NASA
Solar Sails Comprehensive collection of solar sail information and references, maintained by Benjamin Diedrich. Good diagrams showing how light sailors must tack.
U3P Multilingual site with news and flight simulators
ISAS Deployed Solar Sail Film in Space
Suggestion of a solar sail with roller reefing, hybrid propulsion and a central docking and payload station.
Interview with NASA's JPL about solar sail technology and missions
Website with technical pdf-files about solar-sailing, including NASA report and lectures at Aerospace Engineering School of Rome University
Advanced Solar- and Laser-pushed Lightsail Concepts
Andrews, D. G. (2003)։ «Interstellar Transportation using Today’s Physics»։ AIAA Paper 2003-4691 (American Institute of Aeronautics and Astronautics)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-03-11-ին 
www.aibep.org: Official site of American Institute of Beamed Energy Propulsion Archived 2008-12-26 at the Wayback Machine.
Space Sailing Sailing ship concepts, operations, and history of concept
Bernd Dachwald's Website Broad information on sail propulsion and missions
Զվարե (Խարագաուլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զվարե (այլ կիրառումներ)Զվարե (վրաց.՝ ზვარე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 700 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 24 կմ։ Հայտնի է բնական աղբյուրներով։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 279 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Խարագաուլի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արևելյան խնձորենի

Արևելյան խնձորենի  (լատ.՝ Malus orientalis Uglitzkich), որպես ուղեկցող ծառատեսակ (վայրի պտղատու) հանդիպում է Հայաստանի գրեթե բոլոր անտառաճման շրջաններում։


== Տարածվածություն ==
Բնականորեն աճում է Կովկասում, Ղրիմում, Իրանում և Փոքր Ասիայում։


== Նշանակություն ==
Ցրտադիմացկուն է, հանդիպում է անտառի բոլոր գոտիներում, վերին գոտում՝ մինչև 20000-2200 մ բարձրությունները։ Գնահատվում է որպես արժեքավոր և դիմացկուն պատվասակալ բարձրոորակ (երաժշտադիմացկուն և հիվանդությունների, վնասատուների հանդեպ դիմացկուն) սորտերի ստացման համար։ Օժտված է նաև բարձր գեղազարդությամբ, պիտանի է հանրապետության կանաչապատման մեջ օգտագործելու համար։


== Տեսակներ ==
Malus angustifolia
Malus asiatica
Malus baccata
Malus bracteata
Malus brevipes
Malus coronaria
Malus domestica
Malus florentina
Malus floribunda
Malus formosana
Malus fusca
Malus glabrata
Malus glaucescens
Malus halliana
Malus honanensis
Malus hopa
Malus hupehensis
Malus ioensis
Malus kansuensis
Malus lancifolia
Malus × micromalus
Malus prattii
Malus prunifolia
Malus pumila
Malus rockii
Malus sargentii
Malus sieboldii
Malus sieversii
Malus sikkimensis
Malus spectabilis
Malus sublobata
Malus sylvestris
Malus toringoides
Malus transitoria
Malus trilobata
Malus tschonoskii
Malus yunnanensis


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Գրականություն ==
Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան
Շկարլատի

Շկարլատի (ուկրաիներեն՝ Шкарлати), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1760 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շկարլատի գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,88 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ուստ-Կույգա

Ուստ-Կույգա (ռուս.՝ Усть-Куйга), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Ուստ-Յանսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 979 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լեսխոզ (այլ կիրառումներ)

Լեսխոզ, կարող է վերաբերել՝

Լեսխոզ - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում
Լեսխոզ - գյուղ Ռուսաստանի, Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի կազմում
Պերպերյան վարժարան (Ստամբուլ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պերպերյան վարժարան (այլ կիրառումներ)Պերպերյան վարժարան, հիմնադրվել է 1876 թ-ին Կ․ Պոլսի Գատը գյուղում, Ռեթեոս Պերպերյանի ջանքերով, երկրորդականի (միջնակարգ) ծրագրով։ Շրջանավարտներն իրավունք էին ստանում ուսումը շարունակել եվրոպայի երկրների համալսարաններում։ Ունեցել է նախապատրաստական, նախակրթական, ուսումնարանական բաժիններ (ցերեկային և գիշերօթիկ), ձրիավարժարան։ Բարձր դասարաններում ուսուցման մեջ կատարվել է շերտավորում ըստ մասնագիտացումների՝ գիտական, գրական, առևտրական, մանկավարժական։ Ուսուցումը տարվել է հայերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն, արաբերեն, լեզուներով։ Լրիվ դասընթացն ավարտողը ստանում էր դպրության կամ գիտության պսակավորի աստիճան։ Ձրիավարժարանն ավարտողները պարտավոր էին աշխատել իրենց բնակատեղում։ Ռեթեոս Պերպերյանի մահից հետո դպրոցի տնօրինությունը ստանձնում են Պ․ Կարապետյանը (1907-1909 թթ.), Օննիկ Պերպերյանը (1909-1911 թթ.) և Շահան Պերպերյանը (1911-1922 թթ.)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին փակվել է (1914-1918 թթ.)։ Պատերազմից հետո՝ վերաբացվել (Սելամազում) նախակրթարանի և լիցեյական բաժիններով։ Ունեցել է կիրակնօրյա դասընթաց՝ օտար վարժարաններում սովորող հայ ուսանողների համար։ 1924 թվականին փոխադրվել է Եգիպտոս (Կահիրե) և գործել նույն ծրագրով։ Շրջանավարտները նաև իրավունք էին ստանում ուսումը շարունակելու Եվրոպական երկրների համալսարաններում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին վարժարանը փակվել է, պատերազմից հետո վերաբացվել (Սելամազում)՝ նախակրթարանի և լիցեյի բաժիններով։ Ունեցել է կիրակնօրյա դասընթաց՝ օտար վարժարաններում սովորող հայ ուսանողների համար։ 1924 թվականին տեղափոխվելով Եգիպտոս (Կահիրե)՝ շարունակել է գործել նույն ծրագրով։ Փակվել է 1934 թվականին։ Տվել է մոտ 450 շրջանավարտ, որոնց թվում՝ Ռուբեն Սևակը, Շահան Շահնուրը, Վահան Թեքեյանը, Հովհաննես Հինդլյանը և գիտության ու մշակույթի այլ գործիչներ։ Փակվել է 1934 թ. նյութական միջոցներ չունենալու պատճառով։
Վալկեակոսկի

Վալկեակոսկի (ֆիններեն՝ Valkeakoski), քաղաք և համայնք Ֆինլանդիայի կենտրոնական հատվածի հարավարևմտյան մասում՝ Պիրկանմաա պրովինցիայում, Տամպերեից 35 կիլոմետր դեպի հարավ, մայրաքաղաք Հելսինկիից մոտավորապես 145 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք, Տուրկուից՝ նույնքան դեպի հյուսիս-արևելք։ Զբաղեցնում է 372,04 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որից 100,06 կմ² ջրածածկ է։ Բնակչության թվաքանակը 2012 թվականի տվյալներով եղել է 21 043, 2021 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով՝ 20․701, բնակչության խտությունը կազմել է 77,37 մարդ/կմ²։ Պաշտոնական լեզուն ֆիններենն է, որը հանդիսանում է համայնքի բնակիչների 98,1 %-ի մայրենի լեզուն։ Քաղաքը համբավվել է որպես թղթի և անտառանյութի արտադրության կենտրոն։


== Անվանի անձինք ==
Մատտի Յոենսուու (1948—2011) — ֆինն գրող, դետեկտիվ երկերի հեղինակ
Միկա Կալլիո (ծնվ. 1982) — մոտոարշավորդ
Վեյկո Հակուլինեն (1925—2003) — դահուկորդ մարզիկ


== Քույր քաղաքներ ==
Վալկեակոսկեի քույր քաղաքներն են՝

 Նորվեգիա, Կրագերյո
 Ռուսաստան, Սոկոլ
 Չինաստան, Նանչան
 Ալանդյան կղզիներ, Մարիեհամն, Ֆինլանդիա
 Գերմանիա, Ֆեխելդե
 Հունգարիա, Հայդուսոբոսլո


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.valkeakoski.fi Валкеакоски. պաշտոնական կայք (ֆին.)
Նամակ խմբագրին

«Նամակ խմբագրին», Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից մեկը, որն առաջին անգամ տպագրվել է 1897 թվականի մայիսի 4-ին։


== Պատմություն ==
Հոդվածն առաջին անգամ հրատարակվել է 1897 թվականի մայիսի 4-ին «Տարազ» շաբաթաթերթի № 16-ի 270-րդ էջում։ Այնուհետև տպագրվել է 1935 թվականին Երևանում հրատարակված Նվարդ Թումանյանի կազմած և խմբագրած «Թումանյանը քննադատ» գրքի 61-62-րդ էջերում։ Ապա այն կրկին հրատարակվել է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի ժողովածու»-ի 4-րդ հատորի 54-55-րդ էջերում։
Հոդվածում Թումանյանը գրել է այն մասին, որ «Տարազ»-ի № 14-ում տպագրված «Մի բացատրություն» հոդվածում գրված է, որ Գրիգոր Արծրունու կենդանության ժամանակ ժողովներ էին անում Արծրունու և նրա «Մշակ»-ը տապալելու նպատակով։
Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի 6-րդ հատորում արտատպվել է «Տարազ» շաբաթաթերթից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոստինի եկամտաբեր տուն

Կոստինի եկամտաբեր տուն (ռուս.՝ Доходный дом Е. Я. Костина), շինություն, որը գտնվում է Դոնի Ռոստովում, Սուվորովի, 29/37 , Չեխովի պողոտա հասցեում։ XIX դարի վերջում - XX դարի սկզբում այս տունը պատկանել է վաճառական Եֆիմ Յակովլևիչ Կոստինին։ Տունը մոնումենտալ արվեստի, պատմության և ճարտարապետության տարածաշրջանային նշանակության հուշարձանների օբյեկտ է։


== Պատմություն ==
Տունը կառուցվել է XIX դարի վերջում։ Մինչև 1917 թվականը գտնվել է Մալայա Սադովայա 37/35, Մալի նրբանցք հասցեով։ Բացի եկամտաբեր տնից, վաճառականի սեփականությունն էր նաև ձիթագործարանը։ Տան սեփականատերը ինքն էր, իսկ այն տարածքը, որտեղ գտնվում էր ձեռնարկությունը, պատկանում էր իրեն և կնոջը՝ Դոմնա Իվանովնային։ Ամուսիններն ունեին երեք որդի. Վասիլի Կոստինը քաղցրաբլիթներ վաճառող խանութի տերն էր, Ստեպանը ղեկավարել է ձիթագործարանը, իսկ Ֆիլիպը եղել է քաղաքի ոստիկանական առաջին բաժնի գրասենյակի ծառայող։ Վաճառական Եֆիմ Յակովլևիչ Կոստինի եկամտաբեր տունը, համաձայն Ռոստովի մարզի վարչակազմի 09.10.1998 թվականի թիվ 411 որոշման թիվ 1 լրացման, դարձել է պատմության և մշակույթի տեղական նշանակության հուշարձան և պահպանվում է օրենքով։


== Պատկերասրահ ==

		


== Նկարագրություն ==
Տունը քառահարկ է։ Պահպանվել է մինչև մեր օրերը։ XXI դարում կատարվել են վերականգնման աշխատանքներ, որոնց ժամանակ բարելավվել և փոփոխվել է շենքի գլխավոր ճակատի տեսքը։ Դրա համար օգտագործվել են աղյուս և այլ նյութեր։


== Տես նաև ==
Կոստինի ձիթագործարան


== Ծանոթագրություններ ==
Վելիկի Ռակովեց

Վելիկի Ռակովեց (ուկրաիներեն՝ Великий Раковець, հունգ.՝ Nagy-Rákócz, Nagyrákóc, Rákóc, Rákócz, Rakowec, սլովակ.՝ Veľký Rakovec), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Իրշավայի շրջանում։ Վելիկի Ռակովեցը հիմնադրվել է 14-րդ դարում` 1330-1350 թվականներին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկի Ռակովեց գյուղում բնակվել է 4 545 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34,17 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմել է 130 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարկ Դին

Մարկ Է. Դին (անգլ.՝ Mark Dean, մարտի 2, 1957(1957-03-02), Jefferson City, Ջեֆերսոն շրջան, Թենեսի, ԱՄՆ),  ամերիկացի գյուտարար և համակարգչային ճարտարագետ։ Ընդգրկված է ISA շինաների մշակման աշխատանքային խմբի մեջ և ղեկավարել է 1 գեգահերց հաճախականությամբ պրոցեսորների ստեղծման աշխատանքային խումբը։ Որպես IBM-ի անհատական համակարգչի ստեղծողներից մեկը, որը թողարկվել է 1981 թվականին,  ունի ինը արտոնագրերից երեքը։ 2011 թվականի օգոստոսին իր բլոգում հայտարարել էր, որ այժմ օգտագործում է պլանշետային համակարգիչ, այլ ոչ թե համակարգիչ։


== Վաղ կյանք ==
Ծնվել է ԱՄՆ-ի Թենեսի նահանգի Ջեֆերսոն քաղաքում։ Նա տեխնոլոգիաների և գյուտերի նկատմամբ հետաքրքրություն է ցուցաբերել արդեն երիտասարդ տարիքում։


== Կրթություն ==
Թենեսի պետական համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում, մագիստրոսի աստիճան՝ Ֆլորիդայի Ատլանտյան համալսարանում էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում, իսկ էլեկտրատեխնիկայի գծով փիլիսոփայության բժշկի աստիճան՝ Սթենֆորդի համալսարանում։


== Ճանաչում ==
Առաջին աֆրոամերիկացին է, որը դարձել է IBM Fellow, ինչը հանդիսանում է ընկերության տեխնիկական գերազանցության ամենաբարձր մակարդակը։ 1997 թվականին ընդգրկվել է Գյուտարարների փառքի ազգային սրահում։


== Կարիերա ==
Ներկայումս Թեննեսիի պետական համալսարանի էլեկտրատեխնիկայի և համակարգչային գիտությունների ֆակուլտետում հետազոտող պրոֆեսոր է։ Նախկինում եղել է IBM-ի տեխնիկական տնօրենը Մերձավոր Արևելքում և Աֆրիկայում IBM-ի փոխնախագահը ղեկավարում է Ալմադեն հետազոտական կենտրոնը Սան Խոսեում, Կալիֆորնիա։ Ունի ավելի քան 20 արտոնագիր։ Ընդգրկված է անհատական համակարգչի ISA շինա մշակող թիմում։ Համակարգչային գիտություններ է դասավանդում Հարվարդում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Brown, Alan S. Mark E. Dean: From PCs to Gigahertz Chips (und) // The Best of Tau Beta Pi. — Tau Beta Pi.
«Dr. Mark Dean»։ Department of Electrical Engineering & Computer Science, The University of Tennessee Knoxville։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-06-21-ին։ Վերցված է 2021-04-13
Լիպարիտ Նավասարդյան

Լիպարիտ Հայրապետի Նավասարդյան (մայիսի 9, 1940(1940-05-09), Գեղաշեն, Աբովյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կենսաքիմիկոս, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (2003), պրոֆեսոր (2004)։


== Կենսագրություն ==
Լիպարիտ Նավասարդյանը ծնվել է Կոտայքի մարզի Գեղաշեն գյուղում, 1940 թվականի մայիսի 9-ին։
1957 թվականին  ավարտել է հարազատ գյուղի միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը, որն էլ ավարտել է 1963 թվականին։  Թեկնածուական ատենախոսությունը պաշտպանել է 1975 թվականին։ Որպես ճարտարագետ, ասպիրանտ, գիտաշխատող, գիտական բաժնի վարիչ, դոցենտ, այնուհետև՝ պրոֆեսոր 1964 թվականից աշխատանքի է անցել Երևանի պետական համալսարան կենսաքիմիայի ամբիոնում։
Ուսումնասիրել է արտակարգ վիճակներում (ազոտային քաղց, ջերմաստիճանային և ճառագայթային գործոնների ազդեցություն) խմորասնկերի սպիտակուցների փոխանակության և նուկլեինաթթուների կառուցվածքային փոփոխությունները, նշադրված ամինաթթուների օգտագործմամբ ուսումնասիրել ամինաթթուների՝ բջիջ թափանցելու, փոխանակության և սպիտակուցների սինթեզում դրանց մասնակցության հարցերը, ինչպես նաև ռենտգենյան ճառագայթման ազդեցության պայմաններում խմորասնկային բջիջների կենսունակությունը, խմորասնկային ԴՆԹ-ի կառուցվածքում նկատվող փոփոխությունները և կառուցվածքային վնասվածքների վերացման մեթոդները։


== Աշխատություններ ==
Լիպարիտ Նավասարդյանը մոտ 60 գիտական աշխատության հեղինակ և համահեղինակ է՝

«Խմորասնկային բջիջների սպիտակուցային փոխանակության մաս-սպեկտրաչափական ուսումնասիրության սկզբունքներ» (Երևան, 1985)
«Կենսաքիմիայի լաբորատոր աշխատանքների ուսումնամեթոդական ձեռնարկ» (Երևան, 2003)
«Խմորասնկային բջիջներից հիստոնային սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի անջատումը և ֆլյուորեսցենտային ցուցանիշների համեմատական ուսումնասիրումը» (Երևան, 2006)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին աղբյուրներ ==
Հայ քիմիկոսներ, Ռոմիկ Հարությունյան, Սերգեյ Գրիգորյան, ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ, էջ 222 Archived 2021-08-26 at the Wayback Machine.
Ջրհանձոր (գետ)

Ջրհանձոր, գետակ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Ջաջուռ գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Շիրակի լեռների հարավային լանջերից և Ջաջուռ գյուղում միանում մայր գետին։ Երկարությունը 7 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==