«Սևոլ» լաստանավի աղետ

Հարավկորեական «Սևոլ» լաստանավի աղետ (կորեերեն՝ 세월, անգլ.՝ Sewol), լաստանավի խորտակում, որը տեղի է ունեցել 2014 թվականի ապրիլի 16-ին՝ Կորեական թերակղզու հարավ-արևմտյան ափին։ Լաստանավը ընթանում էր իր կանոնավոր ճանապարհով՝ Ինչոնից Ջեջու։ Նավը թեքվել և խորտակվել է։ Մահացել է 304 մարդ։


== Աղետ ==
2012 թվականին «Chonghaejin Marine» ընկերությունը գնեց նավը, որը ստացավ «MV Sewol» անվանումը։ Այն 18 տարեկան էր և արդեն հին էր։ 1994-2012 թվականներից այն օգտագործել է ճապոնական «A-Line Ferry» ընկերությունը՝ բեռների և ուղևորների տեղափոխման համար։ Ուղևորների համար ավելացվել էր երկու տախտակամած և ընդլայնվել էր բեռների տարածքը։ Նախկին 116-ի փոխարեն նավը կարող էր տեղափոխել 956 անձ՝ ներառյալ անձնակազմը։
Սևոլը սկսել է իր գործունեությունը 2013 թվականի մարտի 15-ին։ Այն շաբաթական երեք անգամ Ինչոնից Ջեջու ճանապարհ էր անցնում, որը տևում էր 13,5 ժամ և 425 կմ։
Աղետի օրը լաստանավի վրա գտնվել է անձնակազմի 33 անդամ և 443 ուղևոր, որից 325-ը Անսան քաղաքի Դանվոն ավագ դպրոցի ուսուցիչներ և աշակերտներ էին։ Աշակերտները շջանավարտներ էին, ովքեր իրենց վերջին դպրոցական ամառային արձակուրդներին ճանապարհորդում էին Ջեջու կղզի։ Լաստանավը նաև 2142 տոննա բեռներ էր տեղափոխում, ներառյալ 185 ավտոմեքենաներ։
2014 թվականի ապրիլի 16-ին, տեղական ժամանակով 09:00-ին, Դոնգեչադոյից 20 կիլոմետր հեռավորության վրա, լաստանավից ուղարկվել է SOS ազդանշանը։ Դեպքի վայր են ուղարկվում Կորեայի առափնյա պահպանության նավերը, ռազմածովային ուժերի նավեր և ուղղաթիռներ։
Խորտակվող նավի առաջին ժամերին հայտնաբերվում է անձնակազմի անդամ, 27-ամյա կնոջ դի, իսկ ավագ դպրոցի աշակերտներից մեկը մահացել էր անհետաձգելի օգնության բաժին գնալուց հետո։
Աղետի հետևանքով մահացել է 304 մարդ, որից 9-ը համարվում են անհետ կորած։ 304-ից 250-ը Դանվոն ավագ դպրոցի աշակերտներն էին։ 172 փրկվածների կեսը ողջ է մնացել ձկնորսական նավակների և այլ առևտրային նավերի միջոցով, որոնք դեպքի վայր են ժամանել Կորեայի առափնյա պահպանության ժամանումից 40 րոպե անց։ Եվս երեք անձ զոհվել է որոնողական աշխատանքների ընթացքում։ Նրանք ստորջրյա աշխատանքների մասնագետներ էին՝ երկու քաղաքացիական ջրասուզակներ և Հարավային Կորեայի ռազմածովային ուժերի մեկ զինծայող։
«Սևոլ» լաստանավի խորտակումը հասարակական լայն արձագանք է առաջացրել Հարավային Կորեայում։ Շատերը քննադատում էին կապիտանի, անձնակազմի, լաստանավի օպերատորի և կարգավորիչների գործողությունները։
2017 թվականի մարտի 22-ից 25-ը իրականացվել է լաստանավի բարձրացման գործողությունը։


== Հետաքննություն ==
Աղետից հետո, դատարանի որոշմամբ, ձերբակալվել են նավի կապիտան, 68-ամյա Լի Չոն Սոկը և նրա օգնականները։
Հետաքննության ընթացքում պարզ դարձավ, որ պատահարի ընթացքում լաստանավի ղեկավարությամբ զբաղվել է 25-ամյա անփորձ կին շտուրման, որն այդ գծում աշխատում էր ընդամենը հինգ ամիս, իսկ նավատորմ էր եկել ընդամենը մեկ տարի առաջ։ Նախնական տվյալներով՝ չափազանց կտրուկ շրջադարձ է կատարվել, որն ուժեղ կողաթեքում է առաջացրել և բեռը սկսվել է տեղաշարժվել։ Նավը չի կարողացել կարգավորվել, թեքվել է կողքի վրա և վերջնական շրջվել է։
Կապիտանը առաջիններից էր, որը լքել է լաստանավը։ Ուղևորները պնդում են, որ կապիտանը չի կարողացել ժամանակին գնահատել կատարվածի վտանգը և շատ ուշ է հայտարարել տարհանման մասին։ Հարավային Կորեայի նախագահը քննադատաբար է մոտեցել խորտակված լաստանավի կապիտանի և «անձնակազմի որոշ անդամների» գործողություններին․

Ապրիլի 22-ին լաստանավի վթարի պատճառի նոր վարկած է առաջ քաշվել։ Հարավային Կորեայի ծովային գործերի և ձկնորսության նախարարության ներկայացուցիչների խոսքով, նավի ուղղության ավտոմատ տեղորոշման համակարգի տվյալների վերլուծությունը նոր պատկեր է ցույց տվել տեղի ունեցածի վերաբերյալ։ Ըստ նոր տարբերակի, իրավիճակը զարգացել է նմանատիպ սցենարով՝ շրջադարձ, բեռների տեղաշարժ, կողաթեքում և խորտակում, սակայն այժմ կորեացի փորձագետները սկսում են մտածել, որ մարդկային սխալի գործոնը չի եղել աղետի հիմնական պատճառը։ Պարզվում է, որ չափազանց կտրուկ շրջադարձ չի էլ եղել։ Այս առումով ավելի ուշադրությամբ ուսումնասիրվում է նավի տեխնիկական համակարգերի անսարքության մասին վարկածը։
Նոյեմբերի 11-ին, Կվանգջու քաղաքի դատարանը լաստանավի կապիտանին դատապարտել է 36 տարվա ազատազրկման, չնայած նրան, որ հնարավոր էր Լիին մահապատժի դատապարտել։ Անձնակազմի մնացած 14 անդամները, ովքեր պատասխանատու էին նավագնացության և լաստանավի անվտանգության համար, դատապարտվել են 5-ից 30 տարվա ազատազրկմամբ։ Դատավճռից երկու օր անց անձնակազմի ութ անդամներ, ներառյալ լաստանավի կապիտանը, վերաքննիչ բողոք են ներկայացնում՝ պահանջելով կասեցնել դատավճիռը և վերանայել գործը։ Լի Չոն Սոկը պահանջել է կրճատել պատժաչափը՝ իր տարիքի պատճառով։
2015 թվականի ապրիլի 28-ին Հարավային Կորեայի վերաքննիչ դատարանը կասեցրեց Կվանգջու քաղաքային դատարանի որոշումը՝ կապիտան Լի Չոն Սոկին մեղավոր ճանաչելով զանգվածային սպանության մեջ և դատապարտելով ցմահ ազատազրկման։


== Ծանոթագրություններ ==