armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բուլղարիայի վարչական բաժանում

Բուլղարիայի վարչական բաժանում, վարչական առումով Բուլղարիան բաժանվում է 28 մարզի (բուլղար․՝ област), որոնք բաժանվում են 264 համայնքի (բուլղար․՝ община)։ Համայնքների ղեկավարներն են կմետերը։ Մարզերում կենտրոնական պետական կառավարումը կատարում են մարզային կառավարիչները, որոնց նշանակում է Նախարարների Խորհուրդը։ Համաձայն № 1059/2003 Եվրամիության ռեգլամենտի Բուլղարիայի տարածքը բաժանվում է առաջին կարգի երկու տարածաշրջանի և երկրորդ կարգի վեց տարածաշրջանների։ Նրանք վարչա-տարածքային միավորներ չեն, այլ միայն երկրի վիճակագրական գոտիներ են։


== Տես նաև ==
Բուլղարիայի տարածաշրջաններ
Բուլղարիայի համայնքներ
Բուլղարիայի քաղաքներ
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2013

Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2013, Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 53-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Սուոնսի Սիթի» ֆուտբոլային ակումբը։ 
«Սուոնսի Սիթին» նվաճեց առաջին տիտղոսը ակումբի պատմության մեջ՝ եզրափակիչում հաղթելով «Բռեդֆոռդ Սիթիին» 0-5 հաշվով։ Խաղը կայացավ Լոնդոնի Ուեմբլի մարզադաշտում։
Մենապար

Մենապար, թաք պար, թև խաղ, կովկասյան ու հայկական ժողովրդական պարի տեսակ, որ կատարվում է մեկ մարդու կողմից։ Հատուկ շեշտվում են թևերի շարժումները։ Կան տղամարդկանց ու կանանց մենապարեր։ Տարբերվում են ծանր (դանդաղ) և թեթև (արագ, թռիչքներով) մենապարեր։ Հիմնական պարաքայլը ոտք փոխելն է (chasse), աջ ու ձախ արվող քայլերը։ Միզանսցենը մեծ ու փոքր շրջաններն ու կիսաշրջաններն են։ Հնում, հիմնականում, հետապնդել է Ծեսական նպատակներ։
Սուրբ (լեռ)

Սուրբ, լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, Գորայք գյուղից 4 կմ հարավ։ Բարձրությունը 2759 մ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Սերգեյ Մատինյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մատինյան (այլ կիրառումներ)Սերգեյ Հայկի Մատինյան (1931, հունվարի 8, Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ — 2017, սեպտեմբեր 8, Դարհեմ, ԱՄՆ), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1969), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1990 , թղթակից անդամ՝ 1982 թվականից)։


== Կենսագրություն ==
1954 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի համալսարանը։ 1968-1994 թթ. Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի տարրական մասնիկների տեսության լաբորատորիայի վարիչ, 1970-1994 թթ.` նաև փոխտնօրեն։ 1994 թվականից ապրում է ԱՄՆ-ում։


== Գործունեություն ==
Աշխատանքները վերաբերում են թույլ, էլեկտրամագնիսական և ուժեղ փոխազդեցությունների, տարրական մասնիկների տեսությանը, դաշտի քվանտային տեսությանը, բարձր էներգիայի միջուկային ֆիզիկային, քվանտային հիդրոդինամիկային (գերհոսունության տեսություն) և նեյտրոնային աստղաֆիզիկայի հարցերին։ Կարևոր արդյունքներ է ստացել չեզոք Κ-մեզոնների օպտիկայի, վեկտորական մեզոնների ֆոտոծնման բնագավառներում։ Հայտնաբերել է քվանտային քրոմոդինամիկայի վակուումի անկայունությունը, ինչպես նաև ոչաբելյան տրամաչափական դաշտերի դինամիկ քաոսը։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։


== Երկեր ==
С. Г. Матинян, "На пути объединения слабых, элекромагнитных и сильных взаимодействий: SU(5)", Успехи физических наук, т. 130, № 1, (1980).
С. Г. Матинян, "Динамический хаос неабелевых калибровочных полей", Физика элементарных частиц и атомного ядра, т. 16, № 3, (1985).


== Ծանոթագրություններ ==
Իոնային սարքեր

Իոնային սարքեր, գազապարպման սարքեր, էլեկտրավակումային սարքեր, որոնց աշխատանքը հիմնված է գազերում (իներտ գազեր, ջրածին) կամ մետաղի գոլորշիներում էլեկտրական պարպման տարբեր տեսակների օգտագործման վրա։ Պարզագույն սարքը իներտ գազով կամ սնդիկի գոլորշիներով լցված դիոդն է։ Իոնային սարքերի հատկությունները բնութագրվում են գազային միջավայրի հետ էլեկտրոնների հոսքի փոխազդեցությամբ և էլեկտրոդների միջև եղած էլեկտրական դաշտով։ Կատոդից դեպի անոդը շարժվելիս էլեկտրոնները բախվում են գազի ատոմներին ու մոլեկուլներին և իոնացնում դրանք, սարքի էլեկտրոդների միջև ընկած տարածությունում առաջանում են էլեկտրոններ և դրական լիցք ունեցող իոններ։ Իոնային սարքերում էլեկտրոդների պոտենցիալների ոչ մեծ տարբերության դեպքում կարելի է մեծ (էլեկտրավակուումային սարքերի այլ տեսակների համար անհասանելի) հոսանքներ ստանալ՝ դրական իոններով էլեկտրոնների տարածական լիցքը չեզոքացնելու շնորհիվ։ Իոնային սարքերում պարպման առաջացման պահը կառավարելու համար կիրառում են լրացուցիչ էլեկտրոդներ (ցանցեր, օժանդակ անոդներ են)։ Ըստ էլեկտրական պարպման տեսակի տարբերում են մարմրող (ազդանշանային կամ ինդիկատորային լամպ, ստաբիլիտրոն, սառը կաթոդով տիրատրոն, դեկատրոն, թվանշանային ինդիկատորային լամպ և այլն), աղեղային (գազատրոն, տիրատրոն, կլիպերային սարքեր, տասիտրոն և այլն), կայծային (պարպման այս տեսակի առանձնահատկություններն օգտագործվում են կառավարվող և չկառավարվող կայծային պարպիչներում՝ տրիգատրոններում), պսակաձև (ստաբիլիտրոն և այլն) պարպման իոնային սարքեր, իսկ ըստ կիրառվող կաթոդի տեսակի՝ սառը և տաքացվող կաթոդով իոնային սարքեր։ Իոնային սարքերի առանձին խումբ են կազմում ւույսի գազապարպման աղբյուրները, որոնց մեծ մասը բարձր ճնշման տակ (մի քանի 100 կն/մ²) աշխատող աղեղային պարպման սարքեր են, ճառագայթման մեծ ինտենսիվության լամպերը, ուժեղ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում տվող էրիթեմային լամպը, գազային լազերները (հիմնականում մոլեկուլային) են։ Հայտնի է նաև իոնային սարքերի մի ուրիշ խումբ (ֆազափոխակերպիչներք պարպիչներ և այլն), դրանց աշխատանքը հիմնված է գերբարձր հաճախականության դաշտի և գազի իոնացված տիրույթի փոխազդեցության վրա։ Իոնային սարքերը կիրառվում են իմպուլսային տեխնիկայում (տիրատրոն), լարումների ցուցանշման (ազդանշանային իեոնային լամպ) և կայունացման (ստաբիլիտրոն) համար, հզոր ուղղիչներում (սնդիկային ուղղիչ, իգնիտրոն), էլեկտրական շղթաների կոմուտացման, էլեկտրական էներգիան լուսայինի փոխակերպելու (գազապարպման աղբյուրներ) համար։
Գոհանամի լեռնաշղթա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոհանամ (այլ կիրառումներ)Գոհանամ լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, նրա ծայր հյուսիսարևմտյան կողմում՝ Անտիպոնտական լեռնահամակարգում։ Ձգվում է հյուսիս-հարավ ուղղությամբ, ջրառատ է, մեծ մասամբ անտառապատ, բարձր գագաթներն են Գոհանամը և Սեպուհը։ Գոհանամը պատմական Եկեղյաց գավառը անջատում էր Կամախի շրջանից


== Ծանոթագրություններ ==
Լիսայդ կամուրջ

Լիսայդ կամուրջ (անգլ.՝ Leaside Bridge),  նախկինում կոչվել է East York Leaside Viaduct և պաշտոնապես հիշատակվել որպես Կոնֆեդերատիվ կամուրջ։ Տարածվում է Դոն գետի վրա Տորոնտո քաղաքում, Օնտարիո, Կանադա։ Միլվուդի ճանապարհի Թրաս կամուրջը կառուցվել է կապելու համար այն  ժամանակ Լիսայդ քաղաքը Իսթ Յորք քաղաքի հետ։ Կամրջի շինարարությունն ավարտվել է 1927 թվականի հոկտեմբերի 29-ին։ Տևել է ընդամենը 10 ամիս, ինչը ռեկորդային էր այդ ժամանակաշրջանի համար։


== Պատմություն ==

1920-ական թվականների ընթացքում, երբ ձևավորվում էին Տորոնտոյի շրջակա նոր համայնքները, մի քանի կամուրջներ կառուցվեցին՝ հաղթահարելու Դոնի հովտի արգելքը։ Դրանց թվում էին Vale of Avoca (Սենտ Կլեր պողոտան Յոնջե փողոցի արևելքում) և  East York-Leaside Viaduct: Լիսայդ քաղաքը կառուցել է Կանադայի հյուսիսային երկաթուղին 1919 թվականի վերջում  և 1920-ականների սկզբում՝ ձգտելով ներգրավել ներդրողներին և տան գնորդներին։ Քաղաքը Դոն հովտով կապող օղակ էր հանդիսանում Թոդմորդեն Միլս բնակավայրի համար։
Ակտիվ շինարարական գործունեությունն սկսվեց 1927 թվականի հունվարին կամուրջը նախագծող Ֆրանկ Բարբերի ղեկավարությամբ։ Կամուրջն արագորեն հավաքվեց գարնանը և ամռանը և բացվեց հոկտեմբերի 29-ին՝ որպես Կոնֆեդերացիայի կամուրջ՝ Կոնֆեդերացիայի 60-րդ տարելիցի կապակցությամբ։ Կղմինդրացված մոզաիկ բազրիքները նախագծել էր նյույորքցի ճարտարապետ Քալուդ Բրագդոնը, կղմինդրները տրամադրել էր իտալական Mosaic and Tile ընկերությունը։
1960-ական թվականների վերջում, երբ բազմաթիվ ծրագրերից առաջինը գործարկվեց Լեսլի փողոցը դեպի Էգլինթոնի հարավ ընդլայնելու գործընթացը, նախաձեռնվեց նաև կամուրջը ընդլայնելու նախագիծը` երթևեկության վեց գիծ ապահովելու համար։ 1968 թվականի սեպտեմբերի 16-ին կամուրջը փակվեց և վերաբացվեց 1969 թվականի փետրվարի 8-ին Girders were attached to the sides of the bridge to widen the deck to either side.:
2004-2006 թվականներին կամուրջը վերականգնվել է։ Կամրջի վերականգնման երկու պայմանագրերից երկրորդը 2005 թվականին արժանացավ մրցանակի և վերանորոգման մեջ ներառեց նաև  1927 թվականի բնօրինակ դեկորատիվ բազրիքի վերականգնում ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Leaside Bridge Archived 2016-09-13 at the Wayback Machine.
Leaside Bridge Receives Historic Designation Archived 2007-09-30 at the Wayback Machine.
2004 to 2006 reconstruction
Leaside Bridge Rehabilitiation Project
Yolanda Be Cool (խումբ)

Yolanda Be Cool, ավստրալիական երաժշտական դուետ։


== Կարիերա ==
Միանալով ավստրալիացի պրոդյուսեր DCUP-ին (Դունքան ՄաքԼեննան),  նրանք թողարկեցին  «We No Speak Americano» սինգլը՝ իրենց իսկ կողմից հիմնված ավստրալիական անկախ «Sweat It Out» լեյբլում։ Սինգլում օգտագործվել է 1956 թվականին թողարկված Ռենատո Կարոզոնեի  «Tu vuò fà l'americano» երգի կրկներգը։
Մինչ այդ՝ 2009 թվականին Yolanda Be Cool-ը համագործակցել է DCUP-ի հետ՝ իրենց հիթ «Afro Nuts»-ի ռեմիքսը ստեղծելիս։
Խմբի անվանումն առաջացել է «Քրեական ընթերցվածք» ֆիլմի այն դրվագից, երբ Սեմյուել Լ. Ջեքսոն Յոլանդային ասում է հետևյալը. «Հանգիստ եղիր»։


=== «We No Speak Americano» սինգլ ===
«We No Speak Americano» սինգլը գլխավորել է դանիական, հոլանդական և շվեդական չարթերը, հայտնվել է Ավստրալիայի, Բելգիայի, Իսպանիայի, Նորվեգիայի և Մեծ Բրիտանիայի Top 5-ում։ Այն գտնվել է նաև Իտալիայի, Նոր Զելանդիայի և մի քանի այլ երկրների չարթերում։


== Սկավառակագրություն ==


=== Սինգլներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Yolanda Be Cool на MySpace
Yolanda Be Cool на Twitter
Yolanda Be Cool на Discogs
Ազդավուլ Ներքին

Ազդավուլ Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Քալանթար

Կարեն Լևոնի Քալանթար (հուլիսի 30, 1928(1928-07-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 14, 2000(2000-09-14), Երևան, Հայաստան), հայ կինոգետ, լրագրող։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1982)։
Բեմադրիչ Լևոն Քալանթարի որդին է, փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Ալեքսանդր Քալանթարի եղբայրը, երաժշտագետ Մարգարիտա Ռուխկյանի ամուսինը։


== Կենսագրություն ==
1951 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1951 թվականից աշխատել է «Կոմունիստ» թերթի խմբագրությունում, 1964-1967 թվականներին՝ խմբագրի տեղակալ, 1967-1974 թվականներին` «Լիտերատուրնայա գազետա» թերթի սեփական թղթակիցը, 1974-1976 թվականներին` «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրեն, 1976 թվականից` Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության վարչության առաջին քարտուղար, 1986 թվականից՝ նախագահ, 1979 թվականից, միաժամանակ, ՀԽՍՀ ԳԱ Արվեստի ինստիտուտի հեռուստատեսության և կինոյի բաժնի վարիչ, 1981 թվականից՝ Հայաստանի Կոմկուսի վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ։ 1989-2000 թվականներին եղել է Կինոյի բարեկամների հանրապետական ընկերության նախագահ։ Դասավանդել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտում։ Քալանթարի աշխատությունները վերաբերում են կինոյի պատմության և տեսության խնդիրներին։


== Պարգևներ ==
«Պատվո նշան» շքանշան
ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1982


== Երկեր ==
Համո Բեկնազարյան, Ե․, 1986։
Амо Бек-Назаров․ Искусство кинорежиссера, Е․, 1973;
Актёр в армянском кино․ Концепция фильма и актёрский образ, Е․, 1982․


== Ծանոթագրություններ ==
Հոսանքի աղբյուրներ

Հոսանքի աղբյուրներ, Էներգիայի տարբեր տեսակները Էլեկտրականի փոխակերպող սարքեր։ Ըստ փոխակերպվող Էներգիայի տեսակի հոսանքի աղբյուրները լինում են քիմիական և ֆիզիկական։ Քիմիական հոսանքի աղբյուրները սարքեր են, որոնք Էլեկտրական հոսանք են արտադրում քիմիական ակտիվ նյութերի միջև ընթացող օքսիդա-վերականգնման ռեակցիայի Էներգիայի հաշվին։ Տարբերում են առաջնային (գալվանական էլեմենտներ և մարտկոցներ), երկրորդային (կուտակիչներ և կուտակիչային մարտկոցներ) և պահեստային քիմիական հոսանքի աղբյուրներ։ Առաջնային հոսանքի աղբյուրներում, որպես կանոն, քիմիական ակտիվ նյութերի Էներգիան օգտագործվում Է միայն մեկ (սակավ երկու) անգամ։ Երկրորդային հոսանքի աղբյուրներում հնարավոր Է քիմիական ակտիվ նյութերի Էներգիայի բազմանվագ օգտագործում (լիցքավորման և լիցքաթափման բազմաթիվ ցիկլերով)։ Պահեստային հոսանքի աղբյուրներում նույնպես քիմիական նյութերի Էներգիան օգտագործվում Է մեկ անգամ, սակայն ի տարբերություն գալվանական էլեմենտների և կուտակիչների, դրանց երկարատև պահպանման ընթացքում էլեկտրոլիտը Էլեկտրոդների հետ գալվանական կապի մեջ չի դրվում։ Էլեկտրոլիտը պահվում Է միջէլեկտրոդային բացակներում ապակե սրվակներով, հեղուկ կամ պինդ վիճակում։ Հոսանքի աղբյուրների աշխատանքի նախապատրաստման ժամանակ սրվակները ջարդում են սեղմած օդով, իսկ պինդ էլեկտրոլիտը հալում էլեկտրատեխնիկական կամ հրատեխնիկական տաքացմամբ։ Պահեստային հոսանքի աղբյուրների պահպանման ժամկետը գերազանցում է 10-15 տարի։ Քիմիական հոսանքի աղբյուրների թվին են պատկանում նաև էլեկտրաքիմիական գեներատորները։ Աշխատանքներ են տարվում տիեզերական օբյեկտների, էլեկտրամոբիլների, ստացիոնար կայանքների համար էլեկտրաքիմիական գեներատորներ ստեղծելու ուղղությամբ։ Ֆիզիկական հոսանքի աղբյուրները սարքեր են, որոնք էլեկտրականի են փոխակերպում ջերմային, մեխանիկական, էլեկտրամագնիսական, ինչպես նաև ռադիացիոն ճառագայթման և միջուկային տրոհման էներգիան։ Ֆիզիկական հոսանքի աղբյուրներ են էլեկտրամեքենայական և ջերմաէլեկտրական գեներատորները, ջերմաէմիսիոն փոխակերպիչները, մագնիսահիդրոդինամիկական գեներատորները, ինչպես նաև արեգակնային ճառագայթման և ատոմի տրոհման էներգիաները փոխակերպող գեներատորները։ էլեկտրամեքենայական գեներատորները էլեկտրականի են փոխակերպում մեխանիկական էներգիան։ Ջերմաէլեկտրական գեներատորների աշխատանքի հիմքում ընկած է Զեեբեկի էֆեկտի օգտագործումը։ Գրանցում աշխատող մարմին են սիլիցիումի, գերմանիումի և այլ կիսահաղորդչային միացություններ (որպես կանոն պինդ լուծույթներ)։ Օգտակար գործողության գործակիցը 3-7-15% (ջերմաստիճանի 100—1000 °C միջակայքում)։ Ջերմաէմիսիոն փոխակերպիչների աշխատանքը հիմնված է ջերմաէմիսիոն էֆեկտի (տաքացված մետաղի մակերևույթից էլեկտրոնների արձակում) օգտագործման վրա։ Լաբորատոր նմուշների օգտակար գործողության գործակիցը 30% է, իսկ գործող էներգետիկական կայանքներինը՝ 15%։ Արևային ճառագայթման էներգիան փոխակերպող հոսանքի աղբյուրների (արևայիև մարտկոցներ) աշխատանքի հիմքում ընկած է ներքին ֆոտոէֆեկտի օգտագործումը (տես՝ Արևային տեղակայանք)։ Սիլիցիումային ֆոտոէլեմենտների լավագույն նմուշների օգտակար գործողության գործակիցը մոտ 15% է, աշխատանքի տևողությունը՝ գործնականում անսահմանափակ։ Ատոմի տրոհման էներգիան փոխակերպող հոսանքի աղբյուրները (ատոմային մարտկոցներ) օգտագործում են P-տրոհման ժամանակ առաջացած էլեկտրոնների կինետիկ էներգիան։ Օգտակար գործողության գործակիցը մեծ չէ (մոտ 1% )։ Մշակվում է 1971-ից։
Յունակովսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկի շրջան)

Յունակովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Юнаківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յունակովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1748 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Անատոլի Պապանով

Անատոլի Դմիտրիևիչ Պապանով (ռուս.՝ Анато́лий Дми́триевич Папа́нов, հոկտեմբերի 31, 1922(1922-10-31), Վյազմա, Սմոլենսկի գավառ, Խորհրդային Ռուսաստան - օգոստոսի 5, 1987(1987-08-05), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), թատրոնի և կինոյի խորհրդային դերասան, Ժողովրդական դերասան (1978), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1987, հետմահու)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Վյազմա քաղաքում (այժմ՝ Սմոլենսկի շրջանում)։ Հայրը՝ Դմիտրի Ֆիլիպովիչ Պապանովը (1897 - 1982) զինվորական էր, մայրը՝ լեհուհի Ելենա Բոլեսլավովնա Ռոսկովսկայան (1901 - 1973)՝ դերձակ։


== Ընտանիք ==
1945 թվականից Անատոլի Պապանովը ամուսնացած էր դերասանուհի Նադեժդա Կառատաևայի հետ։ 1954 թվականին ծնվեց նրանց դուստրը՝ Ելենա Պապանովան, ով ավելի ուշ դարձավ Երմոլովայի անվան թատրոնի դերասանուհի։


== Դերեր կինոյում ==
1952 - Կոմպոզիտոր Գլինկա
1952 - Ռևիզոր - չինովնիկ
1960 - Ամենայն լրջությամբ - խմբագիր
1961 - Մարդը գնում է արևի հետևից - զբոսայգու ադմինիստրատոր
1961 - Կազակներ
1962 - Կռվախնձոր - Կրյաչկո
1962 - Քայլ ձիով - Ֆոնարյով
1963 - Դատարկ երթուղին - Ակիմ Սեվոստյանովիչ
1963 - Կարճ պատմվածքներ
1963 - Եկեք վաղը… - Նիկոլայ Վասիլևիչ
1964 - Հարազատ արյուն - Սոնյայի ամուսինը<br />
1965 - Կանաչ ճրագը - Ժմուռկին
1965 - Դոն Կիխոտի - Պյոտր Բոնդարենկո, բժիշկ-մանկաբույժ
1965 - Մեր տունը - Իվանով - հայր
1965 - Տվեք բողոքի գիրքը - մետրդոտել Կուտայցև՛'
1966 - Զգուշացիր ավտոմեքենայից - Սոկոլ Կրուժկին, Սեմիցվետովի աները
1966 - Ս. քաղաքում - Դմիտրի Իոնովիչ Ստարցեվ (Իոնիչ)
1967 - Հատուցում - Սերպիլին
1968 - Յոթ ծերունի և մի օրիորդ - իրավախորհրդատու
1968 - Վիրինեյա - Մագարա
1968 - Ծառայում էին երկու ընկեր - գնդապետ
1968 - Ադամանդե ձեռքը - Լյոլիկ
1969 - Շվեյկը երկրորդ համաշխարհային պատերազմում - Ադոլֆ Հիտլեր
1969 - Գիշերվա ժամը տասներեքին - Օվիննի
1969 - Երեկ, այսօր և միշտ - Բետտի մորաքույրը
1969 - Ընտանեկան երջանկություն - Չուբուկով
1970 - Բելառուսական կայարան - Նիկոլայ Իվանովիչ Դուբինսկի
1970 - Կրակը պահպանողները - Կրուտով
1971 - Թագավորական ողջ զորքը - Բյորդեն-ավագ
1971 - Հաջողության ջենթլմեններ - շախմատիստ հյուրանոցում
1971 - Թույլատրեք թռիչքը - Սախնո
1972 - Սպիտակ թագուհու խաղաքայլը - Նատաշայի հայրը
1973 - Ամառանոց - Պավլիկ
1973 - Սիրային գործեր - Բորիս Իվանովիչ
1973 - Վատ լավ մարդը - Սամոյլենկո
1974 - Մեկ անգամ մեկ - Վանյա Կարետնիկով
1975 - Բարձրության վախ - Մազին
1976 - Տասնմեկ հույս - Վորոնցով
1976 - 12 աթոռ (ռեժիսոր Մարկ Զախարով) - Իպոլիտ Մատվեևիչ Վորոբյանինով
1977 - Ընտանեկան հանգամանքներով - դայակ
1978 - Ամեն ինչ որոշում է վայրկյանը - Նադյայի պապիկը
1978 - Իմ սերը, իմ տխրությունը աստղագուշակ
1979 - Փրփուր - Մանոխին
1981 - Իմ հավերժ սերը
1982 - Իվան - Իվան
1982 - Հայրեր և պապեր - պապ Լուկովը
1984 - Ցանկության ժամանակ - Վլադիմիր Դմիտրիևիչ
1987 - Հիսուներեքի ցուրտ ամառը… - Կոպալիչ/Ստարոբոգատով(հնչյունավորում՝ Ի.Կ. Եֆիմով)


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (1986),
Հայրենական պատերազմի շքանշան I-ին աստիճանի, (1985),
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1981),
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973),
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1966),
ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1958),
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1987),
ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակ (1966).


== Ծանոթագրություններ ==
Ոսկե արատինգա

Ոսկե արատինգա, (լատ.՝ Aratinga guarouba) Կենդանիների թագավորության, Քորդավորների տիպի, Ողնաշարավորների ենթատիպի, Թռչունների դասի, Թութականմանների կարգի թութակի տեսակ։


== Նկարագրություն ==
Մարմնի երկարությունը հասնում է 35-38 սմ-ի, իսկ պոչի երկարությունը՝ 16 սմ-ի։ Գրեթե ամբողջ մարմինը պատված է վառ դեղին փետուրներով։ Աչքերի շուրջը սպիտակ է։ Փետուրների հիմնական մասը դեղին է, սակայն թևերի ծայրի մի փոքր հատված ունի մուգ կանաչ գունավորում։ Պոչը դեղին է։ Ունի խոշոր և հզոր կեռ քիթ։
Համարվում են Լատինական Ամերիկայի Բրազիլիա պետության էնդեմիկ կենդանատեսակը։ Տարածված են Բրազիլիայի կենտրոնական և հյուսիսարևելյան շրջաններում՝ գետերի մոտակայքում։
Վայրի թռչուններ են և հաճախ հանդիպում են փոքրիկ խմբերով։ Բացառություն է կազմում միայն բազմացման շրջանը։ Ապրում են այնպիսի անտառներում, որոնք ավելի մոտ են որևէ գետին կամ այլ ջրատարածության։ Նախընտրում են բույն կառուցել ծառերի վրա։ Նրանք կարողանում են արագորեն թռչել մի ծառից մյուսը։ Չափազանց աղմկոտ թռչուններ են և նրանց ձայնը կարելի է լսել հեռվից։


== Բազմացում ==
Ոսկե արատինգաները բազմանում են ծառերի վրա և ձվադրում ծառերի վրա, դնելով 3-5 ձու։ Թռչունների ինկուբացիոն շրջանը տևում է 22-ից 24 օր, սակայն նորածին ձագերը կարողանում են բնից հեռանալ 6-7 շաբաթական հասակում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Винокуров А. А. Редкие птицы мира. – М.: Агропромиздат, 1987. — 207 с
Иерусалимский И. Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение. — Ростов-на-Дону: Владис, 2001. — 320 с ISBN 5-94194-073-4
Թայսոն Չենդլեր

Թայսոն Կլեոտիս Չենդլեր (անգլ.՝ Tyson Cleotis Chandler, հոկտեմբերի 2, 1982(1982-10-02), Հանֆորդ (Կալիֆոռնիա), Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, կենտրոնական։ 
Չենդլերը չի մասնակցել ուսանողական առաջնություններին և ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո մուտք է գործել 2001 թվականի NBA դրաֆթ` ընտրվելով «Լոս Անջելես Կլիպերսի», կողմից և ավելի ուշ տեղ գտնելով «Չիկագո Բուլսում»։ 2006 թվականին Չենդլերը տեղ է գտնում 
«Նյու Օռլեանս Հորնեթս» (այժմ՝ «Պելիկանս») ակումբում և այնտեղ անցկացնում երեք մրցաշրջան։ Մեկ մրցաշրջան անցկացրել է ետնապահ «Շառլոթ Բոբքեթս» ակումբում։ Ընդամենը մեկ խաղաշրջան անցկացնելով «Դալաս Մավերիքս» ակումբում՝ Չենդլերը կատարում է կարևոր մեկնարկային բասկետբոլիստի դեր և իր ավանդն է ունենում 2011 թվականին ակումբի առաջին չեմպիոնական տիտղոսի նվաճման մեջ։
Եղել է Միացյալ Նահանգների բասկետբոլի ազգային հավաքականի անդամ, որի կազմում նվաճել է ոսկե մեդալներ Լոնդոնի 2012 թվականի օլիմպիական խաղերում, ինչպես նաև ՖԻԲԱ-ի ամերիկյան և աշխարհի առաջնություններում՝ համապատասխանաբար 2007 և 2010 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2016-01-11 at the Wayback Machine.
Էջը NBA.com կայքում
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Archived 2014-06-29 at the Wayback Machine.
Կյանքի միջին տևողություն

Կյանքի միջին տևողություն, կարևոր ցուցանիշ, որն արտահայտում է բնակչության կյանքի տևողությունը՝ ըստ մահացության տվյալների։
ԱՀԿ-ն հայտնել է, որ կյանքի տևողությունը ամբողջ աշխարհում ավելացել է։ Ըստ գլոբալ միջին հաշվարկների՝ 2012 թվականին ծնված իգական սեռի կյանքի ակնկալվող մահվան տարիքը կազմում է 73 տարեկանը, իսկ արական սեռինը՝ 68։ Սա 6 տարով ավելի է, քան 1990 թվականին ծնված երեխաների կյանքի միջին տևողությունը։
Համաձայն ԱՀԿ-ի ամենամյա վիճակագրական հաշվետվության՝ ավելի մեծ առաջընթացի հասել են քիչ եկամուտներ ունեցող երկրները (միջինը 9 տարի)։ 1990-2012 ժամանակահատվածում կյանքի տևողության աճի ամենաբարձր ցուցանիշը գրանցվել է հետևյալ 6 երկրներում. Լիբերիա 20 տարով (42-ից 62 տարեկան), Եթովպիա (45-ից 64 տարեկան), Մալդիվյան կղզիներ (58-ից 77տարեկան), Կամբոջա (54-ից 72 տարեկան), Թիմոր-Լեստե (50-ից 66 տարեկան), Ռուանդա (48-ից 65 տարեկան)։
Ընդ որում, 2012 թվականին ծնված տղաների ակնկալվող  կյանքի տևողությունը որևէ մեծ եկամուտներ ունեցող երկրում կազմում է մոտ 76 տարի, 16 տարով ավելի, քան քիչ եկամուտներ ունեցող երկրներում ծնված տղաներինը (60 տարի)։ Աղջիկների համար այս տարբերությունը ավելի մեծ է. բարձր եկամուտ ունեցող երկրներում 82, իսկ քիչ եկամուտ ունեցողներում՝ 63 տարի, ինչը կազմում է 19 տարի։
Կանանց կյանքի տևողությունը՝ անկախ իրենց բնակության վայրից, սովորաբար ավելի է, քան տղամարդկանցը։  Մեծ եկամուտներ ունեցող երկրներում կանանց և տղամարդկանց կյանքի տևողության միջև տարբերությունը ավելի մեծ է. կանայք սովորաբար 6 տարի ավել են ապրում։  Եկամուտների ցածր մակարդակ ունեցող երկրներում այս տարբերությունը կազմում է 3 տարի։
Կանանց կյանքի ամենաերկար տևողությունն արձանագրվել է Ճապոնիայում, որին հաջորդում են Իսպանիան, Շվեյցարիան և Սինգապուրը։ Ցուցակը գլխավորող 10 երկրներում կանանց կյաքի տևողությունը կազմել է 84 տարի և ավելի։ 9 երկրներում տղամարդկանց կյանքի տևողությունը կազմում է 80 տարի և ավելի, և այս ցուցակը գլխավորում են Իսլանդիան, Շվեյցարիան և Ավստրալիան։

Ներկայացված տվյալները մոտավոր են։


== Վիճակագրական աղյուսակ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ժողովրդագրական բառարան.
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն.
Статистические данные и сервисы по теме «Ожидаемая продолжительность жизни» на проекте WolframAlpha(անգլ.).
Урланис Б. У. Рождаемость и продолжительность жизни в СССР. М.,1963. с. 103—104
А. Г. Вишневский. Брачность, рождаемость, смертность в России и в СССР. Сб. статей. Под. ред. А. Г. Вишневского. М., «Статистика».. 1977
ОБЩЕСТВЕННОЕ ЗДОРОВЬЕ В РОССИИ ЗА 100 ЛЕТ (1897—1997) 9 Б. Б. Прохоров Archived 2018-04-17 at the Wayback Machine.
Պրիլուկի (գյուղ, Խորոլսկի շրջան)

Պրիլուկի (ռուս.՝ Прилуки), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խորոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 640 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շահե արքեպիսկոպոս Աճեմյան

Շահե արքեպիսկոպոս Աճեմյան (ավազանի անունը՝ Հովհաննես Արմենի Աճեմյան) (1926, հուլիսի 24, Հալեպ - 2005, հուլիսի 13, Երևան (ամփոփված է Էջմիածնի Սուրբ Գայանե վանքի գերեզմանատանը)), արքեպիսկոպոս (1975), բանասիրության և փիլիսոփայության դոկտոր, պրոֆեսոր։ ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր (1996), ԳՀԽ անդամ (1975-1985), ԵՀԽ-ում Մայր Աթոռի ներկայացուցիչ (1975-1986), ԵՊՀ աստվածաբանության ֆակուլտետի հիմնադիր-դեկան (1995 թվականից)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Հալեպի Հայկազյան վարժարանը, 1938 թվականին՝ Մխիթարյան հայրերի վարժարանը, 1945 թվականին՝ Հալեպի ֆրանսիական քոլեջը, 1947 թվականին՝ Կիլիկիո կաթողիկոսության Անթիլիասի դպրեվանքը, 1951 թվականին՝ Բրյուսելի համալսարանը։
1960 թվականին պաշտոնավարության է հրավիրվել Երուսաղեմ և 1965 թվականին ձեռնադրվել եպիսկոպոս։ 1975 թվականին նշանակվել է Մայր աթոռ Սուրբ Էջմիածնի ներկայացուցիչը Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդում։ Եղել է Հայոց պատրիարքարանի պաշտոնական հանդեսի «Սիոն» ամսագրի խմբագիր։ 1982 թվականին հիմնել է Ձիթենյաց լեռան Հայ Աստվածաշնչի կենտրոնը։ 1960-1994 թվականների ժամանակահատվածում եղել է Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության դիվանապետ և Կալվածոց տեսուչ, լուծել է վանքապատկան հողերի ու կալվածքների իրավակարգի խնդիրը Իսրայելում։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան։ 1995-2005 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի հիմնադիր դեկանը։ ԵՊՀ աստվածաբանության ֆակուլտետին է նվիրել իր գրադարանը, հիմնել իր անունը կրող մասնագիտացված գրադարան։ Շահե Աճեմյանի նախաձեռնությամբ 2001 թվականին հիմնվել են «Աճեմյան մատենաշարը» և աստվածաբանության ասպիրանտական ուսումնառությունը։
Գործում է «Շահե Աճեմյան» բարեգործական հիմնադրամ


== Գործունեություն ==
Հին Երուսաղեմի պարսպից ներս՝ հայկական թաղամասում, կառուցել է 32 բնակարանով շենք և տրամադրել հայ չքավոր ընտանիքներին, Ս. Հակոբյանց վանքի (աթոռանիստ) դիմաց Ալեք և Մարի Մանուկյան ժառանգավորաց վարժարանի ու ընծայարանի եռահարկ շենքը՝ կից սրահով, այլ շինություններ։
Շահե Աճեմյանը դասախոսական գործունեություն է ծավալել Անթիլիասի, Բեյրութի կրթօջախներում և Դպրեվանքում։ Դասավանդել է նաև Հովակիմյան–Մանուկյան վարժարանում, Փոլատջյան ճեմարանում։ Հեղինակ է բազմաթիվ գրքերի և շուրջ 150 հոդվածի, որոնք տպագրվել են «Հասկ», «Սիոն» և «էջմիածին» հանդեսներում։ Գրքերից հիշատակելի են հատկապես «Գիրք սաղմոսաց Դավթի» (Երուսաղեմ, 1988), «Մայր ցուցակ հայ Աստվածաշնչի ձեռագիրներու» (Լիզպոն, 1992), «Քերականություն արաբերեն լեզուի» (Բեյրութ, 1951), «Արիստոտելի ստորոգութեանց երկի Դաւիթ Անյաղթի մեկնութիւնը», «Հայերեն Աստուածաշունչը» (Եր., 2006) և այլն։ 2001 թվականին սկիզբ է դրել «Աճեմյան մատենաշարին», որով հրատարակվել են բազմաթիվ հետազոտություններ ու սկզբնաղբյուրներ։


== Գրականություն ==
Բարխուդարյան Վ., Վարդանյան Ռ., Կարախանյան Գ., Շահե Արքեպիսկոպոս Աճեմյան. Կյանքը և գործը, Ե., 2001։


== Ծանոթագրություններ ==
(809) Լունդիա

(809) Լունդիա (անգլ.՝ Lundia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1915 թվականի օգոստոսի 11-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,283534 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8444 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7227 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Լունդիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,8388 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1260,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,285623 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,14° անկյուն։
Լունդիա աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է V դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(809) Լունդիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պրանա

Պրանա (սանսկրիտ՝ प्राण, prāṇa IAST), սանկսկրիտերեն բառ է, նշանակում է ներշնչում, շնչառություն, կյանք, կենսագործունեություն, քամի, էներգիա, ուժ։ Հոգնակի թվով (պրանաներ) այս տերմինը կիրառվում է մարդու՝ կենսականորեն կարևոր էներգետիկ կենտրոնների, դրանցով էներգետիկ հոսքերի ու այդ հոսքերի՝ մարդու վրա ունեցած ազդեցությունների մասին խոսելիս։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Այս բառի հիմքում երկու սանսկրիտերեն բառեր են. Պրանա` կենսաուժ կամ կենսատև ուժ, մասնավորապես շնչառությունը, և այամա` արտամղում, դուրս բերում (սակայն կա թարգմանության և այլ տարբերակ, "յամ" բառի, որ նշանակում է՝ սանձում, կառավարում։ Հաճախ Պրանայամա բառը հենց այսպես է թարգմանվում սանսկրիտից, ինչը մինչև այժմ բանավեճերի առիթ է թարգմանիչների շրջանում։ Հարկ է նշել, որ Պրանայամայի պրոցեսում հավասարապես կարևոր են թե օդի / պրանայի արտամղումը, թե ներմղումը, թե դադարները արտամղումից և ներմղումից հետո, ուստի իմաստային առումով առավել հարմար է հենց թարգմանության երկրորդ տարբերակը։


== Պատմական ակնարկ ==
Պրանայամայի ակունքները հինավուրց Բհարատում են, այսինքն Հնդկաստանում, ուր հազարամյակներ առաջ ծնունդ է առել ու զարգանալով մինչև մեր օրերը հասել Յոգա գիտությունը։ Պրանայաման Յոգայի 8 հիմնական փուլերից մեկն է՝ չորրորդը։ Պրանայամայի ուսանումն ու տիրապետումը բարդ և կոմպլեքս պրոցես է ու ենթադրում է հմուտ և փորձառու մասնագետի առկայություն, այլապես կարող է օգուտի փոխարեն վնաս հասցնել կիրարկողին։ Պրանայաման չի կարելի շփոթել այժմ մոդաիկ դարձած շնչառական մարմնամարզության զանազան տեսակների հետ, քանի որ դրանցում գերակայող դինամիկ վարժություններն անհամեմատ մեղմացնում, թուլացնում են մարդու շնչառական և այլ համակարգերի փոխշաղկապված ակտիվացումն ու հետևաբար չեն կարող բերել այն էական էֆֆեկտին, որին կարող է բերել հմուտ վարպետի ուղեկցմամբ կատարված Պրանայաման։
Պրանայամայի մասին հիշատակումներ կան բազմաթիվ հինդուիստական ձեռագրերում, սակայն ամենից հեղինակավոր հիմնաղբյուր է հանդիսանում Պատանջալի Իմաստունի (Մ.թ.ա. մոտ 2-րդ դարի կեսեր) հեղինակած "Յոգա Սուտրա" աշխատությունը, որում աֆորիզմների ոճով գրի են առնված Յոգայի մասին հազարամյակներով բերնեբերան փոխանցված գիտելիքները, որոնց հիմնաղբյուրն են համարվում Չորս Վեդաները։
Բառոկինյա

Բառոկինյա (պորտ.՝ Barroquinha), համայնք Բրազիլիայում՝ Սեարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սեարա նահանգի Հարավ-կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Լատորալ դի Կամոսին ի Ակարաու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 654 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 383,426 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 38,2 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 25.639.791,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.790,74 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,551 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)
Վիլոսել

Վիլոսել (կատ.՝ El Vilosell, իսպ.՝ Vilosell,բասկ.՝ El Vilosell), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Լիեդա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Գարիգես շրջանում։ Նրա տարածքը զբաղեցնում է 9 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 2000 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։


== Աղբյուրներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Centre d'Estudis Locals del Vilosell
Página personal sobre la población Archived 2008-03-29 at the Wayback Machine.
Բերշացկոե (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)

Բերշացկոե (ուկրաիներեն՝ Бершацьке), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բերշացկոե գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արխիզ

Արխիզ (ռուս.՝ Архыз), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության Զելենչուկսկայայի շրջանի կազմում։
Բնակչության թիվւ կազմում է 505 մարդ (2010)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նախագահական ընտրություններ Վենեսուելայում (1998)

Վենեսուելայում 1998 թվականի նախագահական ընտրությունները տեղի են ունեցել դեկտեմբերի 6-ին։ Հիմնական թեկնածուներն էին փոխգնդապետ Ուգո Չավեսը, ում զինվորական կարիերան ավարտվեց 1992 թվականին իր կողմից ձեռնարկած ռազմական հեղափոխության անհաջող փորձից հետո և տնտեսագետ Էնրիկե Սալաս Ռյոմերը՝ Կարաբոբո նահանգի նախկին նահանգապետը։ Երկու թեկնածուներն էլ կրկին ներկայացնում էին նոր ձևավորված կուսակցություններ, այսպիսով 1958 թվականից ի վեր առաջին անգամ նախագահական ընտրություններին չէր մասնակցում «Դեմոկրատական գործողություն» և ԿՈՊԵԻ կուսակցությունների ներկայացուցիչներ, որոնք բազում տարիներ իշխանության գլուխ էին։ Չավեսը ներկայացնում էր Հինգերորդ հանրապետության շարժումը, իսկ Սալաս Ռյոմերը՝ «Վենեսուելա նախագիծը»։


== Նախապատմություն ==
1990-ական թվականներին Վենեսուելան հայտնվեց երկարատև տնտեսական ճգնաժամի մեջ, որը հիմնականում երկրի գլխավոր արտահանվող ապրանքների՝ նավթի և երկաթի հանքաքարի գնի նվազեցման հետևանք էր և ուղեկցվում էր ազգային տարադրամի դեվալվացիայով։ Իրավիճակը սրվեց քաղաքական ճգնաժամով, որն ինչպես տնտեսության ու կենսամակարդակի իջեցման, այնպես էլ բազմաթիվ կաշառակերական սկանդալների հետևանք էր։ 1993 թվականին կաշառակերության համար դատական հետապնդման ենթարկվեցին Վենեսուելայի նախկին նախագահ Խայմե Լուսինչին (1983֊1988) և գործող նախագահ Կառլոս Անդրես Պերեսը (1988֊1993), որը նույն թվականին հեռացվեց իշխանությունից։ Արդյունքում իջավ երկրի 2 հիմնական կուսակցությունների՝ Դեմոկրատական գործողության և ԿՈՊԵԻ-ի հանդեպ վստահությունը։ 1993 թվականին Վենեսուելայի պատմության մեջ առաջին անգամ ընտրվեց մի թեկնածու, որին չէր սատարում երկրի գլխավոր կուսակցություններից և ոչ մեկը։
Պետության նոր ղեկավարին չհաջողվեց հասնել տնտեսական իրավիճակի բարելավման։ 1998 թվականին Վենեսուելայի տնտեսական վիճակն ավելի վատթարացավ։ Բնակչության մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն իջավ մինչև 1963 թվականի մակարդակ՝ կազմելով 1978 թվականի մակարդակի միայն մեկ երրորդը․ միջին աշխատավարձի գնողունակությունը նույնպես կազմեց 1978 թվականի մեկ երրորդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Georgetown University Political Database of the Americas. Bolivarian Republic of Venezuela: Electoral Results
Տաքսի 3

Տաքսի 3 (ֆր.՝ Taxi 3), ֆրանսիական ֆիլմ՝ նկարահանված Լյուկ Բեսոնի սցենարով Ժերար Կրավչիկի կողմից։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2003 թվականի մարտի 27-ին։ Հանդիսանում է Տաքսի և Տաքսի 2 ֆիլմերի շարունակությունը։


== Սյուժե ==
Էմիլյենը տարված է Մարսելի բանկերը թալանող Սանտա Կլաուսների ավազակախմբի որոնման աշխատանքներով և նույնիսկ չի նկատում Պետրային, որն ամեն կերպ ձգտում է նրան, ակնարկել, որ երեխայի է սպասում։ Այդ նույն ժամանակ Լիլին հեռանում է Դանիելից՝ վերջինիս մեղադրելով նրանում, որ իր ողջ ժամանակն անց է կացնում մեքենայի մոտ։ Առավոտյան Դանիելն իմանում է, որ Լիլին հղի է։
Էմիլյենը սխալմամբ ձերբակալում է կոմիսար Ժիբերին, որ Սանտա Կլաուսի դիմակ էր հագել ավազակախմբի անդամների հետ մտերմանալու մտադրությամբ։ Որոշ ժամանակ անց Ժիբերի մոտ է գալիս ասիացի լրագրող Քիուն. հետագա մի քանի օրվա ընթացքում վերջինս պատմություն պիտի գրի Մարսելի ոստիկանների մասին։
Օգտվելով Ժիբերի դյուրահավատությունից՝ Քիուն կոմիսարի համակարգչից պատճենում է անհրաժեշտ բոլոր անուններն ու գաղտնաբառերը։ Այդ ժամանակ Էմիլյենը Դանիելի օգնությամբ գտնում է իսկական կողոպտիչներին, բայց գերի է ընկնում։ Նա իմանում է, որ Քիուն է ավազակախմբի գլխավորը։ Քիուն Ժիբերին համոզում է իրեն էլ վերցնել մասնակցելու ավազակախմբի հետապնդման գործողություններին։ Դանիելը փրկում է Էմիլյենին, և նրանք միասին հետապնդում են ավազակախմբի անդամներին և հատուկ զորքերի օգնությամբ ձերբակալում։


== Դերերում ==
Սամի Նասերի - Դանիել Մորալես, տաքսու վարորդ
Ֆրեդերիկ Դիֆենտալ - Էմիլյեն Կուտան-Կորբադեկ, ոստիկանության տեսուչ
Մարիոն Քոտիար - Լիլի Բերտինո, Դանիելի հարսնացուն
Էմմա Սոբերգ - Պետրա, Էմիլյենի կինը
Ժան-Քրիստոֆ Բովե - գեներալ Էդմոնդ Բերտինո, հարավային ռազմական օկրուգի հրամանատար
Բեռնար Ֆարսի - կոմիսար Ժիբեր
Էդուար Մոնտուտ - Ալեն, Էմիլյենի գործընկերը
Բայ Լին - Քիու, չինուհի հանցագործ
Սիլվեստր Ստալոնե - գաղտնի գործակալ


== Երաժշտություն ==
Dadoo - Making Of Generiq
Humphrey & Busta flex - Quest Ctu Fou Cette Nuit
Eloquence & Kayliah - Match Nul
Booba & Ness-beal - Tout Cquon Connait Booba Ness Beal
Lara - Plus Vite Que Jamais
Pharrell Williams & Rohff - Wheres Yours At?
113 - 10 Minutes Chrono
Daddo & Diams - Vivre Sans Вa
Lara & Аrsenik - Gotta Drive
Oxmo Puccino - Tarif C
Willy Denzey - Lallumage
Pitt Baccardi - J’accelere
Costello - Profites
Corneille - Laissez Nous Vivre
Leslie & Dadoo - Ptite Soeur
Ogb & Intouchable - Trouble
n.e.r.o - Find My Way
Lynnsha & Kail - Love Sound
Doc Gyneco - Du spy dans l’air


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ֆիլմի 21-րդ րոպեին Էմիլյենի թիկունքում երևում է Վասաբի ֆիլմի ազդագիրը. վերջին ֆիլմի պրոդյուսերն ու ռեժիսորը Լյուկ Բեսոնն ու Ժերար Կրավչիկն են համապատասխանաբար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Սախանսկոե (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Սախանսկոե (ուկրաիներեն՝ Саханське), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սախանսկոե գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քրդամանք

Քրդամանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում։ Մտնում էր Տալվորիկ գյուղախմբի մեջ։ Գտնվում էր Ծովասար լեռան փեշերին՝ Քաղիրդ գետի ձախ ափին։


== Բնակչություն ==
1894 թվականին ուներ 20 տուն, 1909 թվականին՝ 11 տուն, իսկ 1914 թվականին՝ 15 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չխորոծղու

Չխորոծղու (վրաց.՝ ჩხოროწყუ), քաղաք Վրաստանի հյուսիս-արևմուտքում՝ Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի մարզում։
Համարվում է համանուն վարչական շրջանի կենտրոնը։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 180 մետր բարձրության վրա։
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակավայրի բնակչությունը կազմում է 3141 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(չաշխատող հղում — պատմություն). Մշակույթի նախարարություն
Չխորոծղուի բնություն Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine.. Չխորոծղուի շրջան
(1618) Դաուն

(1618) Դաուն (անգլ.՝ Dawn), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1948 թվականի հուլիսի 5-ին Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,867767 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7902 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9453 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1773,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,20295 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,23° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1618) Դաուն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նովոսոֆիևկա (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)

Նովոսոֆիևկա (ռուս.՝ Новософиевка, բաշկիրերեն՝ Яңы Софиевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 225 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պռանգե

Պռանգե (էստ․՝ Prange), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Պուկա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վելեն (Սոմի գավառ)

Վելեն (ֆր.՝ Velennes), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 152 մարդ, բնակչության խտությունը` 38.38 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.96 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 105 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 22 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 94 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 79-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 15։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 84,0 %։ 79 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 72 անձ (38 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (2 տղամարդ և 5 կին)։ 15 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պոբջոյի բրիտանական դրամահատարան

Պոբջոյի բրիտանական դրամահատարան, մասնավոր դրամահատական ընկերություն, որի մի հատվածը գտնվում է Անգլիայի Սուրեյ քաղաքում, այն արտադրում է հուշադրամներ, մեդալներ, տոկեններ և ձուլակտորներ։ Դրամահատարանն արտադրում է նաև շրջանառության արժույթներ Բրիտանիայի Անդրծովյան տարածքների որոշ մասի և ինքնիշխան երկրների համար, ներառյալ Սիերա Լեոնեն և Վանուատուն։


== Պատմություն ==
Դրամահատարանը հիմնադրվել է 1965 թվականին Դերեկ Պոբջոյի կողմից, որն իր հոր` Էռնեստ Պոբջոյի կողմից ոսկերչության և շինարարության բիզնեսը թողնելուց հետո ձեռք բերեց մետաղադրամի մամլիչ` դրամահատարան կառուցելու նպատակով։ Ուինսթոն Չերչիլի մահվան կապակցությամբ նույն տարում փոքր դրամահատարանն արտադրեց հիշատակի ոսկե մեդալների շարք։
1974 թվականից սկսած դրամահատարանը ներգրավված է նոր թողարկվող փոստային նամականիշերի արտադրության և միջազգային վաճառքի մեջ և ներկայումս բացառիկ կերպով համակարգում է յոթ երկրների մետաղադրամների և դրամահատման ծրագրերը  Համբարձման կղզիներ, Բահամներ, Բրիտանական Անտարկտիկական տարածքներ, Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներ, Ֆոլկլենդյան կղզիներ, Հարավային Ջորջիա և Հարավային Սանդվիչյան կղզիներ և Տրիստան դա Կունյա).Որպես ոսկե շղթաներ, ոսկեզօծ և էմալապատ նշաններ և զինանշանի խորհրդանիշեր, բոլոր տեսակի թագավորական խորհրդանիշեր և շքանշաններ արտադրող` Պոբջոյի դրամահատարանը հանդիսանում է բրիտանական թագավորական գործակալների և Լոնդոնի տարբեր ոսկերիչների կապալառու, որոնց համար իրականացնում է ամեն տեսակի թանկարժեք մետաղներ և թանկարժեք քարեր պարունակկող պատվերներ։


== Դրամագիտական զարգացումներ ==
1970-ական թվականներին ընկերությունը մշակել է նոր մետաղական համաձուլվածք` նման Վիրենիում (Virenium) անունով հայտնի գերմանական արծաթին (նեյզիլբեր), որը պարունակում է 81% պղինձ, 10% ցինկ և 9% նիկել։ Այս համաձուլվածքը 1978 թվականից ի վեր օգտագործվել է չշրջանառվող հիշատակի մետաղադրամներում։
Ընկերությունը ստեղծել է նաև Մենս Նոբլ ձուլակտորային մետաղադրամը, որը պարունակում է պլատինի մեկ տրոյական ունցիա։ Դրամահատարանի ոսկե հրեշտակ մետաղադրամը ամեն օր մեջբերվում է Financial Times-ի և Ռոյթերսի կողմից։ 1999 թվականին Պոբջոյի դրամահատարանը թողարկեց աշխարհի առաջին տիտանի մետաղադրամը, 1999 թվականին, Ջիբրալթարի Հազարամյակի 5 ֆունտ ստերլինգ մետաղադրամը։


== Երկրներ և կառավարություններ ==
Պոբջոյի դրամահատարանը հատում է չշրջանառվող (հիշատակի), շրջանառության և նմուշային մետաղադրամներ աշխարհի կառավարությունների և կենտրոնական բանկերի մոտ 20 %-ի համար, ինչպես նաև որոշ ազգային դրամահատարանների համար իրականացնում է ենթակառուցվածքային աշխատանքներ։ Մեդալիոնների շատ թողարկումներ արտադրել են, մասնավորապես Հոնկոնգի, Մալազիայի և արաբական երկրների համար։ Դրամահատարանն արտադրել է ութսուն տարբեր մեդալիոններ` Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հավաքածուի համար։


== Պարգևներ ==
1991 թվականին Պոբջոյի դրամահատարանն առաջադրվեց Տարվա մետաղադրամի մրցանակի ութ դասակարգում և չափազանց հպարտ էր, երբ արժանացավ չորս մրցանակների, ներառյալ Տարվա գլխավոր մետաղադրամը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Կոշ)

Սուրբ Գևորգ, հայ առաքելական եկեղեցի Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղում, որը կառուցվել է 1891 թվականին։


== Ճարտարապետական բնութագիր ==
Եկեղեցին հորինվածքով միանավ, թաղածածք բազիլիկա է՝ կառուցված սրբատաշ տուֆով, իսկ պատերի ստորին մասը կոպտատաշ բազալտ է։ Եկեղեցու սրահն ուղղանկյուն է՝ անկյուններում կլոր աշտարակներով։


== Տես նաև ==
Կոշի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոշի ամրոց և եկեղեցիներ Արմենիա Պեդիայում
Գնաուա

Գնաուա (արաբ.` غناوة‎‎), էթնիկ խումբ, գտնվում է Մարոկկոյում և Ալժիրում։ Նախնիները հանդիսանում են հարավային Սահարայի ստրուկներ։


== Ստուգաբանություն ==
Գնաուա բառը գալիս է բերբերյան aguinaw բառից, որը նշանակում է «սև մարդ»։ Իր հերթին այս հասկացությունը կապվում է աֆրիկյան խոշորագույն քաղաքներից մեկի Գանայի հետ։


== Պատմություն ==
Ենթադրվում է որ Գնաուա ազգը սերում է Աֆրիկայի կենտրոնական և արևմտյան մասերից։ Քանի որ ստրուկների առուծախը ուներ կիրառություն տարածաշրջանում, դրա պատճառով էլ Գնաուա ազգը կազմավորվել է դարերի ընթացքում։


== Մշակույթ ==
Իսլամի ընդունումից հետո Գնաուա ազգը ընդունեց այդ կրոնի ծեսերն ու սովորույթները, որոնց մեջ կարևոր դեր ունեն երգն ու պարը։ Գնաուայի երաժշտական կենտրոն է հանդիսանում Մարոկկոյի հարավում գտնվող Էս Սուվեյրան քաղաքը, որտեղ պարբերաբար անցկացվում են տարբեր փառատոներ։


== Արտաքին հղումներ ==
Գնաուային նվիրված կայք Archived 2009-06-11 at the Wayback Machine.
Գնաուայի մշակույթը Archived 2015-05-20 at the Wayback Machine.
Էգոցենտրիզմ

Էգոցենտրիզմ (լատ.՝ ego — ես և centrum — կենտրոն)՝ մտածելակերպ, որն անհատական կողմնորոշումը (այդ թվում նեղ, անձնական շահերը) համարում է համընդհանուր սկզբունք, իսկ «ես»-ը՝ երևույթներն ընկալելու և գնահատելու միակ հնարավոր չափանիշ։ Ծայրահեղ եսապաշտության դրսևորում է։
Անջեյ Լյուբելչիկ

Անջեյ Լյուբելչիկ (լեհ.՝ Andrzej lubelczyk, ծննդյան թվականն անհայտ է, Բոհնյա, Լեհաստան - մոտ 1550-1560, Լվով), լեհ կրոնական գործիչ և պատմաբան։ Հայերին նվիրված «Հայերի մկրտությունը» (1544), «Պատարագը կամ հայածես ժամասացությունը» (1549) աշխատություններում, որոնք Լյուբելչիկը շարադրել է Անտոնյանների օրդենի կուսակրոն, Լվովի բնակիչ և թարգմանիչ Մարտին Վարդանի օգնությամբ, առաջ է քաշել հայադավան և Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիների միության գաղափարը։ Հանդես է եկել Լեհաստանի և Ուկրաինայի հայերի պաշտպանությամբ՝ ընդդեմ ազգային խտրականության։ Իր աշխատություններով կարևոր ավանդ է ներդրել հայերի սովորույթների և բարքերի հետ Արևմտյան Եվրոպային ծանոթացնելու գործում։
Խոյի ու այծի մասին

«Խոյի և այծի մասին» (ռուս.՝ Про барана и козла), ռուսական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որ ստեղծվել է «Пилот» ստուդիայում 2004 թվականին։ Ռեժիսոր Նատալյա Բերեզովայան մուլտֆիլմն ստեղծել է ռուսական ժողովրդական հեքիաթի՝ Յուրի Կովալի վերապատմության հիման վրա։
Մուլտֆիլմ ընդգրկված է «Փայլաքարերի լեռ» (ռուս.՝ «Гора самоцветов») անիմացիոն ֆիլմերի շարքում։ Մուլտֆիլմի սկզբում ցուցադրվում է պլաստիլինային էկրանապահ՝ «Մենք ապրում ենք Ռուսաստանում՝ Կարելիայում»։


== Սյուժե ==
Յուրի Կովալի հեքիաթի («Իգնատ պապի հեքիաթը Կոզմա Միկիտիչ այծի մասին», «Полынные сказки» շարք) զավեշտական էկրանավորումն է։
Հետաքրքրասեր, կայտառ և սրամիտ այծը փրկում է իր ընկերոջը՝ համառ, ծույլ և փնթփնթան Խոյին չար ու դաժան տիրոջից։ Երկուսով նրանք փախչում են տիրոջից և գնում անտառ՝ փնտրելով այլ կյանք։
Ճանապարհին նրանք հանդիպում են սոված գայլ-ավազակներին և լկտի ու նենգ արջին։ Սակայն այծին ու խոյին հաջողվում է վախեցնել նրանց այնպես, որ նրանք սկսում են աշխատել իրենց վրա։


== Ստեղծողներ ==


== Պրեմիերա և մրցանակներ ==
2005 − «Փայլաքարերի լեռ» շարքի առաջին 11 ֆիլմերի առաջին ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 2005 թվականի փետրվարին Սուզդալի անիմացիոն կինոյի Х ռուսական բաց փառատոնի շրջանակներում,
2005 − Սուզդալի անիմացիոն կինոյի ռուսական բաց փառատոնի (2005) ժյուրիի դիպլոմ «Пилот» մեծ կինոարտադրության կոլեկտիվ մտքին, որ եռանդով ստեղծել է «Փայլաքարերի լեռը» ,
2005 − «Հեքիաթ» VII միջազգային փառատոնի մրցանակ ամենածիծաղելի ֆիլմի համար,
2005 − «Орлёнок» համառուսական մանկական կենտրոնում անցկացված Վիզուալ արվեստների IX համառուսական փառատոնի անիմացիայի մրցույթի երրորդ մրցանակ,
2006 − «Անիմաֆեստ» անիմացիոն ֆիլմերի 17-րդ միջազգային փառատոնի (Զագրեբ, Խորվաթիա) մանկական ժյուրիի հատուկ հիշատակում,
2007 − «Հավատարիմ սիրտ» ընտանեկան ու մանկական ֆիլմերի II միջազգային կինոփառատոնի գրան-պրի Նատալյա Բերեզովայայի «Խոյի և այծի մասին» ֆիլմին, հեղինակին շնորհվել է մրցանակև Պյոտր ու Ֆևրոնիա Մուրոմսկիների (ընտանիքի ու ամուսնության հովանավորները Ռուսիայում) բրոնզե արձանիկ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Խոյի ու այծի մասին» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Խոյի ու այծի մասին»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Խոյի ու այծի մասին» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
Գրտնակ

Գրտնակ, գլանաձև խոհարարական գործիք` նախատեսված խմորը հարթեցնելու,որոշ դեպքերում մեծացնելու,երկարացնելու և շերտի վերածելու համար։ Հիմնականում պատրաստվում է փայտից` բռնակներով գլանի տեսքով։ Ժողովրդական, բարբառային անվանումներն են` խմորաբացիկ, օխլավ, վրթանակ, գլան, թմբի, լողիկ, ղուղան, ալրթանակ, գըրդնակ, գռդնակ, գռնակ (գլանաձև ողորկ փայտ, որով բացում, տափակեցնում են խմորը)։
Գրտնակի երկու տեսակ գոյություն ունի՝ գրտնակ և օխլավ։ Գրտնակը հաստ գլան է` երկու կողմից բռնակներով։ Օխլավը ողորկ փայտե բարակ գլան է, որով գրտնակած խմորը բացում են ավելի նուրբ շերտով։


== Պատկերասրահ ==
Աղրիկալա

Աղրիկալա, Ագրիկալա, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Բյուրակն հրաբխային լեռնազանգվածում։


== Ծանոթագրություններ ==