armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գրիգոր Վարդանյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիգոր Վարդանյան (այլ կիրառումներ)Գրիգոր Մինասի Վարդանյան  (փետրվարի 18, 1868(1868-02-18), Տրապիզոն, Օսմանյան կայսրություն - 1938), Անդրկովկասում ու Հայաստանում բոլշևիկյան հեղափոխական շարժումների և խորհրդային ռեժիմի հաստատման մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ 1905 թվականից։


== Գործունեություն ==
Մինչև 1905 թվականը եղել է հնչակյան կուսակցության անդամ։ 1889 թվականին տեղափոխվել է Բաթում, աշխատել նավթագործարանում։ 1895 թվականին, որպես հնչակյան կուսակցության գործիչ, ձերբակալվել է թուրքական կառավարության կողմից և դատապարտվել 15-ամյա ուղղիչ աշխատանքի։ 1896 թվականին ընդհանուր ներմամբ ազատվել է և արտաքսվել է Ռուսաստան։ 1897 թվականից բնակություն է հաստատել Բաքվում։ Հեռանալով «Հնչակյան» կուսակցությունից, Ստեփան Շահումյանի ղեկավարությամբ մասնակցել է «Կայծ» և «Նոր խոսք» թերթերի հրատարակմանը։ 1906 թվականից Թիֆլիսում զբաղվել է ուսուցչությամբ, պրոպագանդիստական աշխատանք տարել ուսուցիչների շրջանում, մամուլում դեմ է արտահայտվել դաշնակցության գաղափարներին։ 1907 թվականին կուսակցության Թիֆլիսի կազմակերպությունից մասնակցել է Բաքվի Անդրկովկասյան կազմակերպությունների կոնֆերանսին։ 1915 թվականին զորակոչվել է Կովկասյան ռազմաճակատ։ 1917 թվականին ընտրվել է Խոյի ռազմահեղափոխական կոմիտեի անդամ։ Նույն թվականին զորացրվել է, աշխատակցել Թիֆլիսի «Պայքար» և բոլշևիկյան «Բանվոր» թերթերին։ 1918 թվականին Թիֆլիսում հրատարակել է «Կարմիր օրեր», «Կարմիր դրոշակ», 1919 թվականին Մոսկվայում՝ «Կարմիր դրոշակ» թերթերը։ 1920-1921 թվականներին աշխատակցել է Բաքվի «Կոմունիստ» թերթին։ 1921 թվականի փետրվարին XI կարմիր բանակի հետ մտել է Զանգեզուր։ 
Խորհրդային Ռուսաստանի 11-րդ կարմիր բանակի կողմից Հայաստանը գրավելուց և այնտեղ խորհրդային կարգեր հաստատելուց հետո ՀԽՍՀ ժողկոմխորհի կողմից ուղարկվել է Թավրիզ և կազմակերպել 6 հազար հայ փախստականների վերադարձը Զանգեզուր։ Եղել է եկեղեցական գործերով ՀԽՍՀ ժողկոմխորհի ներկայացուցիչ։ 1924 թվականից Վարդանյանը ՀՕԿ-ի պատասխանատու քարտուղարն էր, գլխավոր վարչության նախագահը։ Խորհրդային Միության, Եվրոպայի և Ամերիկայի տարբեր քաղաքներում կազմակերպել է ՀՕԿ-ի բաժանմունքներ։ Ընտրվել է ՀԽՍՀ Կենտգործկոմի անդամ։
Սեմի Մոլխո

Սեմի Մոլխո (մայիսի 24, 1936(1936-05-24), Թել Ավիվ, Իսրայել) հրեա գրող, ռեժիսոր և մնջախաղի վարպետ.
Սեմի Մոլխոն ծնվել է Թել Ավիվում։ Հայտնի է դարձել «Մարմնի լեզվի» մասին գրքերի շնորհիվ, որոնք թարգմանվել են 12 լեզուներով։ Իր գրքերում Ս. Մոլխոն նկարագրում է ժեստերի և միմիկայի լեզուն։


== Ստեղծագործությունները (գրքեր, ձայնագրություններ, հաղորդումներ) ==
Körpersprache (1983)
Magie der Stille (1987)
Körpersprache als Dialog (1987)
Körpersprache im Beruf (1988)
Partnerschaft und Körpersprache (1990)
Körpersprache der Kinder (1992)
Alles über Körpersprache (1995)
Körpersprache (Video) (1995)
Körpersprache der Kinder (Video) (1997)
Körpersprache der Promis (2003)
Körpersprache des Erfolgs (2005)
ABC der Körpersprache (2006)
SAMY MOLCHO LIVE (DVD) (2006)
Mit Körpersprache zum Erfolg 2.0 (DVD ROM) (2007)
SAMY MOLCHO ...UND EIN TROPFEN EWIGKEIT - MEIN BEWEGTES LEBEN (2007)
Das 1x1 der Körpersprache der Kinder (2008)
Mit Körpersprache zum Erfolg 3.0 (DVD ROM) (2009)
Umarme mich, aber rühr mich nicht an - Körpersprache der Beziehungen Von Nähe und Distanz (2009)


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Ս. Մոլխոն Գերմանիայի Ազգային Գրադարանում
Ս. Մոլխոյի վեբ-կայքը
Կոքալիո

Կոքալիո  (իտալերեն՝ Coccaglio), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7721 մարդ, խտությունը՝ 640 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25030։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Կոմունայի հովանավորներն են Սուրբ Մավրիկիոսը և սուրբ Հյակինթոսը։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunedidello.it/ Archived 2009-10-14 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Օբ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օբ (այլ կիրառումներ)Օբ (ռուս.՝ Обь), գետ Ռուսաստանում։


== Աշխարհագրություն ==
Օբ գետը սկիզբ է առնում Բիայնաի և Կատուների միախառնման վայրից և թափվում է Օբի խորշ, Կարայի ծով։ Գետը պատկանում է Կարայի ծով, Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 3530 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Բիյսկ (հարավարևմտյան մասը), Բառնաուլ, Նովոալթայսկ, Կամեն նա Օբի, Նովոսիբիրսկ, Կոլպաշևո, Նիժնեվարտովսկ, Սուրգուտ, Նեֆտեյուգանսկ, Մեգիոն, Սալեխարդ, Լաբիտնանգի, Ստրեժեվոյ Լանգեպաս քաղաքները։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Օբ գետի երկարությունը կազմում է 3650 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 2990000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 12300 մ3։


== Վտակներ ==
Օբ գետի վտակներն են ձախից՝ Պեսչանայա, Անույ, Չարիշ, Ալեյ, Չուլիմ Բարնաուլկա, Կասմալա, Շեգարկա, Չայա, Պարաբել, Վասյուգան, Մեծ Յուգան, Հյուսիսային Սոսվա, Շչուչյա, Սինյա, աջից՝ Չումիշ, Բերդ, Ինյա, Տոմ, Կետ, Տիմ, Կիևյան Յոգան, Վախ, Վատինյան Եգան, Տրոմյեգան, Պիմ, Լյամին, Կազիմ, Պոլույ գետերը։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան
Վոնգուս

Վոնգուս (ռուս.՝ Вонгус), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կիրովի մարզում Յարանսկի և Պիժանսկի շրջաներում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վյատկա գետի ձախ ափին՝ 103 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010400712112100000886
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 112100088
Ավազանի կոդը - 08.01.04.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 12
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1
Դեմոկրատական ճեղքում

Դեմոկրատական ճեղքում, Արևելյան Գերմանիայի քաղաքական շարժման կուսակցությունն էր, որը ակտիվ էր կոմունիզմի անկման ժամանակ և Գերմանիայի վերամիավորման ժամանակաշրջանում։ Թեև համեմատաբար փոքր կուսակցություն էր, այն մասնակցել է 1990 թվականին Արևելյան Գերմանիայում առաջին ժողովրդավարական ընտրված կառավարությանը։ Այս կուսակցությունում է իր քաղաքական կարիերայի առաջին քայլերը կատարել Գերմանիայի ներկայիս կանցլեր Անգելա Մերկելը։
Այն հիմնադրվել է 1989 թ. հոկտեմբերին։ Հիմնադիր անդամներ են Վոլֆգանգ Շնուրը, Ֆրիդրիխ Շորլեմմերը, Ռայներ Էպելմանը, Գյունտեր Նուկը և Թոմաս Ուելզը։ Այն 1989 թվականի դեկտեմբերի 16-17-ը Գերմանիայի շրջանում՝ Լայպցիգում, դարձավ ակտիվ քաղաքական կուսակցություն։ Կուսակցությունից որոշ ժամանակ անց լքեցին որոշ կուսակցույթան հիմնադիր անդամներ՝ որոնցից էր Ֆրիդրիխ Շորլեմմերը, պատճառը կուսակցության ներսում անհաշտություններն էին։ Ոմանցից մեկը՝ Գյունտեր Նուկը, որը ևս որոշ ժամանակ անց դուրս եկավ, անհանգստացած էր Արևելյան Գերմանիայի քրիստոնեա-դեմոկրատական միության (ՔԴՄ) հետ աճող համագործակցությամբ, քանի որ այդ կուսակցությունը աջակցել էր կոմունիստական ռեժիմին։
1990 թվականի փետրվարից Անգելա Մերկելը աշխատել է որպես կուսակցության մամուլի խոսնակ։ Միաձուլումներից հետո Մերկելը մասնակցեց ընտրություններինև ընտրվեց ՔԴՄ-ի կողմից Գերմանիայի Բունդեսթագի անդամ, և ի վերջո դարձավ Գերմանիայի կանցլեր 2005 թվականից մինչ օրս:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դեմոկրատական ճեղքումը Archived 2004-06-21 at the Wayback Machine.
Միշա Սարգսյան

Միշա Հովհաննեսի Սարգսյան (1923, Ճարտար), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Միշա Սարգսյանը ծնվել է 1923 թվականին, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի Մարտունու շրջանի Ճարտար գյուղում։ Տեղի միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Շուշիի ուսուցչական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1941 թվականին Սարգսյանը նշանակվել է Ճարտարի յոթնամյա դպրոցի հայոց լեզվի ուսուցիչ։
1942 թվականին Սարգսյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ և գործուղվել Բաքվի զինվորական ուսումնարանը, որտեղից էլ, 1942 թվականի հոկտեմբերին, մեկնել է ռազմաճակատ։ Մինչև 1942 թվականի դեկտեմբեր ամիսը Սարգսյանը հատուկ հրաձգային 34-րդ բրիգադի մարտիկների շարքում մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի պաշտպանությանը։ Ալագիր քաղաքի հերոսական պաշտպանության մարտերին մասնակցելու համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։ Մարտերից մեկի ժամանակ ծանր վիրավորվել է։ Ապաքինվելուց հետո, որպես բանակի համար ոչ պիտանի, զորացրվել է։
Սարգսյանը զորացրվելուց հետո աշխատել է Շուշի քաղաքի Ստեփան Շահումյանի անվան տեխնիկումում։ Ավարտել է Բաքվի Վ. Ի. Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1962 թվականին Սարգսյանը տեղափոխվել է Երևան և աշխատել մայրաքաղաքի № 108 միջնակարգ դպրոցում, այնուհետև աշխատել է № 100 դպրոցի հայեց լեզվի և գրականության ուսուցիչ, ուսմասվար։
Մանկավարժական անբասիր աշխատանքի համար պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիության համար» մեդալով, «Սոցիալիստական մրցության հաղթող» կրծքանշանով։


== Պարգևներ ==
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
«Աշխատանքային արիության համար» մեդալ
«Սոցիալիստական մրցության հաղթող» կրծքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Գյունեի Փաշա

Գյունեի Փաշա, ձմեռանոց Դիլիջանի շրջանում։ 1926 թվականին ուներ 35 հայ բնակիչ, իսկ հետագայում լքվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Էմմա Իհրեր

Էմմա Իհրեր (գերմ.՝ Emma Ihrer հունվարի 3, 1857(1857-01-03), Kłodzko - հունվարի 8, 1911(1911-01-08), Բեռլին, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի քաղաքական գործիչ և արհմիութենական շարժման ակտիվիստ։


== Կենսագրություն ==
Կոշկակարի դուստր է։ Էմման, ամուսնացել է դեղագործ Էմմանուել Իհրերի հետ, որն իրենից 22 տարի մեծ էր և տեղափոխվել է Բեռլին։ 1881 թվականին Բեռլինում սոցիալիստուհին և ֆեմինիստուհին հիմնադրել է «Կանանց աշխատավորներին օգնություն ցուցաբերող կանանց միությունը»։ 1885 թվականին Մարիա Հոֆմանի, Պաուլինա Սթեգմանի և Գերտրուդ Գիյում-Շաակի հետ միասին ստեղծել է «Աշխատավորների շահերի պաշտպանության միություն», միությունը ապահովում էր անվճար իրավաբանական և բժշկական աջակցություն։ Մեկ տարի անց ոստիկանությունը լուծարել է ավելի քան հազար անդամ ունեցող կազմակերպությունը։
1887 թվականին Էմմայի ամուսինը աշխատանքի անցավ Ֆելտենում գտնվող դեղատանը, որտեղ ընտանիքը բնակվում էր մինչև 1894 թվականը։ Կնոջ քաղաքական գործունեության համար Էմանուել Իհրերը զրկվել է լիցենզիայից և ստիպված է եղել վաճառել դեղատունը։ Ընտանիքը տեղափոխվել է Բեռլին։
1889 թվականին Կլարա Ցետկինի հետ Էմման դարձել Է Փարիզում սոցիալիստների միջազգային կոնգրեսի պատվիրակը։ 1890 թվականին նա դարձել է առաջին կինը, որն ընտրվել է գերմանական արհմիությունների գլխավոր կոմիտե։ 1891 թվականին հունվարից Էմման հրատարակել է «Աշխատող» շաբաթաթերթը, 1892 թվականից՝ «Հավասարությունը»։
Էմմա Իհրերի անունը կրում են Բեռլինի Լիխտենբերգ և Ֆելտենի շրջանի փողոցները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Claudia von Gélieu: Sie kannte nicht den Ehrgeiz, der an erster Stelle stehen will. Emma Ihrer (1857-1911) zum 150: Գեբուրստագ In: JahrBuch für Forschungen zur Geschichte der Arbeiterbewegung, Heft III / 2007, S. 92-104, Berlin, ISSN 1610-093X


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրություն (գերմ.)
Սվետոչ (այլ կիրառումներ)

Սվետոչ, կարող է վերաբերել՝

Սվետոչ - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլյուտինսկի շրջանում
Սվետոչ - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում
Մ.թ.ա. 1194


== Դեպքեր ==
Սկսվում է Տռոյան պատերազմը։
Հայքում սկսում է թագավորել Զարմայր Հայկազունին։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
2013-14 NBA մրցաշրջան

2013-14 NBA մրցաշրջան, Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա (NBA)-ի 68-րդ մրցաշրջանն է։ Այն սկսվել է երեքշաբթի օրը, 2013 թ. հոկտեմբերի 29-ին, երբ Ինդիանա Փեյսերսը հյուրընկալել է Օռլանդո Մեջիքին, որին հաջորդում է 2012-13 NBA չեմպիոն Մայամի Հիթի խաղը ընդդեմ Չիկագո Բուլսին հաջորդիվ Լոս Անջելես Լեյքերս ընդդեմ Լոս Անջելես Կլիպերսի։ 2014 NBA բոլոր աստղերի խաղը սկսվել է փետրվարի 16-ին, 2014 թ. անցկացվել է Սմութի կինգ սենթրում, որը գտնվում է Նոր Օռլեանում։


== Փլեյ օֆ ==
2014 NBA Փլեյ-օֆֆը մեկնարկել է 2014 թ. ապրիլի 19-ին և եզրափակվեց 2014 NBA եզրափակիչով, որը սկսել է 2014 թ. հունիսի 5-ին։ ESPN-ը հեռարձակեց Արևելյան կոնֆերենցիայի եզրափակիչը, իսկ TNT-ին Արևմտյան կոնֆերենցիայի եզրափակիչը։

* Դիվիզիոնի հաղթողԹավատառ Սերիայի հաղթող Շեղատառ Թիմ տան դաշտի առավելությամբ 


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.nba.com/ 2013-14 NBA մրցաշրջան. պաշտոնական կայք
Մոնցա և Բրիանցա (գավառ)

Մոնցա և Բրիանցա (իտալերեն՝ Provincia di Monza e della Brianza), գավառ Իտալիայի հյուսիսում՝ Լոմբարդիայի շրջանում։


== Նկարագրություն ==
Գավառը պաշտոնապես ստեղծվել է 2004 թվականի մայիսի 12-ին՝ Միլանի գավառի հյուսիսարևելյան մասի պառակտումից հետո, գործադիր կարգավիճակ ստացել է 2009 թվականի հունիսի 6-7-ի ընտրություններից հետո։ Զբաղեցնում է 405 կմ2 տարածք և համարվում է Իտալիայի ամենափոքր գավառական տարածքը։ 2012 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 859044 մարդ, բնակչության խտությունը՝ ավելի քան 2000 մարդ մեկ քառակուսի կիլոմետրի վրա։ Վարչական կենտրոնը Մոնցա քաղաքն է (2009 թվականի նոյեմբերի 30-ի տվյալներով ունեցել է 121.441 բնակչություն)։ Միլանից գտնվում է 15 կմ հեռավորության վրա։ Մյուս կարևոր կենտրոններն են (բնակչության թվաքանակը ըստ 2001 թվականի) Սերենո (39,206), Դեզիո (35,069), Լիմբիատե (31,551), Լիսոնե (34,450), Վիմերկատե (25,536), Չեզանո Մադերնո (33,094) և Բրուգերիո (31,470)։ Հյուսիսից սահմանակից է Լեքո և Կոմո գավառներին, արևմուտքից՝ Վարեզե գավառին, արևելքից՝ Բերգամո գավառին, հարավ-արևելքից՝ Միլանի գավառին։


== Ամենաբնակեցված բնակավայրերը ==

Ստորև ըստ բնակչության թվերի՝ ներկայացված է գավառի 10 հիմնական քաղաքները։ 


== Մոնցա և Բրիանցա գավառի կոմունաները ==
Ստորև ներկայացված են Մոնցա և Բրիանցա գավառի 55 կոմունաները։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Ֆրոնթենհաուզեն

Ֆրոնթենհաուզեն (գերմ.՝ Frontenhausen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դինգոլֆինգ Լանդաու շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 4408 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 86,00 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 79 115։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
(7345) Հապեր

(7345) Հապեր (անգլ.՝ Happer), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հուլիսի 28-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,451009 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,657 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,245 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1401,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,256854 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,68° անկյուն։
Հապեր աստերոիդը պատկանում է Ալինդայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,5 ա. մ. մեծ կիսաառանցքով և ունեն 0,4 - 0,65 էքսցենտրիսիտետ։ Այս աստերոիդները գտնվում են Յուպիտերի հետ ուժեղ 3:1 ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ, ինչպես նաև ունեն ևս մեկ ուժեղ ռեզոնանս, այս անգամ արդեն Երկրի հետ՝ 1:4։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7345) Հապեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սգացող հրեշտակ (հուշարձան)

«Սգացող հրեշտակ» (ռուս.՝ Скорбящий ангел), հուշարձան Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Տոլյատի քաղաքում՝ նվիրված քաղաքական ճնշման զոհերի հիշատակին։


== Պատմություն ==
Նմանատիպ հուշարձանի կառուցման առաջարկը «Քաղաքական ճնշման զոհեր» քաղաքային հասարակական կազմակերպությունը ներկայացրել է 1999 թվականին։ 2000 թվականին հուշարձանի նախագծի համար անցկացվել է մրցույթ։ Քննարկվել է 5 հայցադիմում։ Հաղթել է Իգոր Բուրմիստենկոյի աշխատանքը։
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի հոկտեմբերի 30-ին՝ Քաղաքական ճնշումների զոհերի հիշատակի օրը։ Սակայն հրեշտակի ֆիգուրը բացմանը պատրաստ չէր, ուստի տեղադրվեց ժամանակավոր, գիպսային տարբերակ։ Բրոնզե հուշարձանը տեղադրվել է միայն 2006 թվականի ապրիլին։ Հուշարձանը տեղադրվել է Տոլյատիի կենտրոնական զբոսայգում։
Ընդհանուր առմամբ, հուշարձանի կառուցման համար մարզային և քաղաքային վարչակազմերի կողմից ծախսվել է 8 միլիոն ռուբլի։


== Հեղինակներ ==
Հուշարձանի ստեղծման գաղափարի հեղինակը քաղաքական ճնշումների զոհերի Տոլյատիի հասարակության ղեկավար Նիյազ Ազիզովիչ Յալիմովն է,  քանդակագործը՝ ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ Իգոր Բուրմիստենկոն, սակայն հուշարձանի գաղափարի ստեղծումից հինգ տարի հետո նա մահացել է և աշխատանքները կատարել է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի նկարիչների միության անդամ Ի. Ն. Պրոկոպենկոն, հուշարձանը բրոնզից ձուլել է Վ. Ա. Ֆոմինը։


== Ճարտարապետություն ==
Հուշահամալիրը քառակուսի է, որի շրջակայքում կան գրանիտային վահանակներ։ Մի կողմում տեղադրված է նստած հրեշտակի բրոնզե ֆիգուրը, որի ձեռքում բաց գիրք է հետևյալ բառերով` «Քարերը հավաքելու ժամանակն է»։ Ֆիգուրի բարձրությունը 2,8 մետր է։
Հրեշտակի հետևի պատի վրա երկու գրանիտե սալեր են, որոնցից մեկի վրա Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրությունից և Միավորված ազգերի կազմակերպության մարդու իրավունքների հռչակագրից մեջբերում, մյուսին՝ Ստավրոպոլի մարզի 171 բնակիչների ցուցակը, որոնք մահապատժի են ենթարկվել քաղաքական պատճառներով և հետագայում արդարացվել են։


== Վանդալություն ==
2007 թվականի հունվարին հուշահամալիրը հարձակման է ենթարկվել վանդալների կողմից։ Նրանք ջարդել են լուսատուները և լուսավորող սյուները։
Սքեյթբորդիստները փորձել են հուշարձանի վրա հնարքներ կատարել։


== Նոր նշանակություն ==
Սգացող հրեշտակի քանդակի նոր խորհրդանշական գաղափարն ի հայտ է եկել 2007 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Տոլյատի քաղաքում տեղի ունեցած ավտոբուսի պայթյունից հետո, երբ մահացել են 8 և վիրավորվել 56 մարդ։ 2007 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Քաղաքական ճնշումների զոհերի հիշատակի օրվան հաջորդող օրը Սգացող հրեշտակի արձանի մոտ անցկացվեց սգո հանրահավաք։ Մինչ ողբերգության վայրը փակ էր հետաքննության գործողությունների պատճառով, քաղաքացիները գալիս և մոմեր էին դնում հրեշտակի արձանի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Тольятти осквернен памятник жертвам политических репрессий
Լաբաստիդ Էսպարբերանկ

Լաբաստիդ Էսպարբերանկ (ֆր.՝ Labastide-Esparbairenque), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 83 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.95 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.77 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 610 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 125 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 20 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 56 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 36-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 20։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,3 %։ 36 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 32 անձ (18 տղամարդ և 14 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (2 տղամարդ և 2 կին)։ 20 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Մուցիո Կլեմենտի

Կլեմենտի Մուցիո (իտալերեն՝ Muzio Clementi, հունվարի 23, 1752(1752-01-23)[…] կամ հունվարի 24, 1752(1752-01-24), Հռոմ, Պապական մարզ - մարտի 10, 1832(1832-03-10)[…], Իվշեմ, Wychavon, Վուստերշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), իտալացի դաշնակահար, մանկավարժ, կոմպոզիտոր, դիրիժոր։
1766 թվականից ապրել է Անգլիայում։ Այսպես կոչված, լոնդոնյան դաշնամուրային դպրոցի հիմնադիրն ու ղեկավարն էր։ Դաշնամուրային սոնատի դասական ձևի ստեղծողներից է։ Մանկավարժական երկացանկում պահպանվել են նրա էտյուդները («Ճանապարհ դեպի Պառնաս» ժողովածուն)։ Գրել է «Մեթոդ դաշնամուրի համար» աշխատությունը (հրտ. 1801)։ Եղել է մի շարք երաժշտական հրատարակչությունների և դաշնամուրի գործարանի սեփականատեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Լևենտե (կազմակերպություն)

Լևենտե կազմակերպություն (հունգ.՝ Leventeintézmény) կամ ընդամենը «լևենտե»,  ռազմականացված պատանեկան կազմակերպություն Հունգարիայի թագավորությունում, որ գոյություն է ունեցել երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածում և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։


== Պատմություն և նկարագրություն ==
Լևենտեն հիմնադրվել է 1921 թվականին՝ իր նպատակը հայտարարելով ֆիզիկական զարգացումն ու առողջությունը։ 1930-ական թվականների կեսերին շարժումը դե ֆակտո դարձել է Տրիանոնի պայմանագրով նշանակված ռազմական զորակոչերը շրջանցելու փորձ և գնալով ավելի է դարձել վետերանների կողմից կառավարվող ռազմականացված կազմակերպություն։ 1939 թվականին Պաշտպանության մասին օրենքի ընդունումով 12-21 տարեկան բոլոր տղամարդկանց համար կազմակերպությանն անդամակցելը պարտադիր էր դառնում։
Լևենտեն հաճախ համեմատվում է Նացիստական Գերմանիայի Հիտլերյուգենդի և Իտալիայի ֆաշիստական թագավորության Բալիլլայի հետ։ Չնայած Լևենտեն այդ երկու կազմակերպությունների հետ ընդհանուր գծեր ուներ երիտասարդների պատրաստվածության և դաստիարակության ռազմական կողմնորոշմամբ, սակայն այն երբեք բացահայտ չի հայտարարել ֆաշիստական կամ նացիստական հայացքներ, ինչպես նաև ակնհայտ և պաշտոնապես քաղաքականացված չի եղել։ Թեև, իհարկե, չի կարելի ասել, որ այդ տարիներին բնորոշ քաղաքական գործընթացները նրա վրա ոչ մի ազդեցություն չեն ունեցել։
Լևենտեում կար նաև կանանց կազմակերպչական փոքր թև։ Այն 1942 թվականի հունիսին հիմնադրվել է որպես բարեգործական կազմակերպություն։ Ֆերենց Սալաշիի մարիոնետային վարչակարգի կառավարման տարիներին, որ Հունգարիայում գերմանական նացիստների կողմից հաստատվել էր 1944 թվականի հոկտեմբերից, 12-19 տարեկան բոլոր աղջիկներին պարտադրում էր անդամակցել Լևենտեին։ Այդ որոշմանը կտրականապես դեմ էր կաթոլիկ եկեղեցին։ Որոշումն այդպես էլ ուժի մեջ չի մտել Կարմիր բանակի ստեղծման պատճառով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո շարժման մասնակիցները ծառայել են օժանդակ զորքերում (այսինքն՝ նրանք կանոնավոր բանակի մաս չեն կազմել)։
Խորհրդային Միության կողմից Հունգարիան գրավելուց հետո Լևենտեի բազմաթիվ անդամներ դատապարտվել են տրիբունալներում՝ հակախորհրդային գործունեության մեջ ճանաչվելով մեղավոր, և ուղարկվել ԽՍՀՄ տարածքներ՝ համակենտրոնացման ճամբարներում տաժանակիր աշխատանքի։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ասողիկ (Խարբերդի գավառ)

Ասողիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։


== Պատմություն ==
1915 թվականին Ասողիկի հայերը տեղահանվել և աքսորվել են Դիարբեքիր, ուր մի մասը զոհվել է, մյուս մասը գաղթել օտար երկրներ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ մոտ 220 հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները զբաղվում էին հողագործությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ասողիկն ուներ եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում կար վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չռնի Վըրխ աստղադիտարան

Չռնի Վըրխ աստղադիտարան (սլովեն.՝ Observatorij Črni Vrh, ՄԱՄ կոդը՝ 106), աստղադիտարան Սլովենիայի Իդրիա քաղաքի մոտ գտնվող Չռնի Վըրխ գյուղում։ Այսօրվա աստղադիտարանի շենքը կառուցվել է 1985 թվականին, և գտնվում է ծովի մարևույթից 730 մ բարձրության վրա։ Շինարարության մեծ մասը կատարել են կամավորներ։
Պարբերական աստղագիտական դիտարկումներ սկսել են կատարվել 1975 թվականից սկսած, փոքր աստղադիտարանում ինքնաշեն գործիքներով։ Այս աստղադիտարանը գտնվում էր այսօրվա մասնաշենքից 4 կմ հեռավորության վրա։ Այն ժամանակ են կատարվել Վեստի գիսաստղի այդ տարվա առաջին լուսանկարները։ Աստղադիտարանը գտնվում է ջերմաստիճանային ինվերսիայի սահմանից բավականին վեր, ինչը ապահովում է ավելի շատ քանակով մաքուր երկնքով գիշերներ։
Աստղադիտարանում գործում է գիսաստղերի և աստերոիդների որոնման PIKA ծրագիրը (սլեվեներեն հապավում)։ 2003 թվականի մարտից սկսած այս ծչագիրը սկսեց օգտագործել նոր 60 սմ f/3,3 Կիչոկի աստղադիտակը, որի վրա տեղադրված է 1024 × 1024 ԼԿՍ խցիկ։ Աստղադիտակի ֆինանսավորման մի մասը ապահովվել է Մոլորակային միության կողմից 2000 և 2010 թվականներին։ Վերջին գրանտը տրվել է ԼԿՍ խցիկի սառեցնող սարքի գնման համար, որը մեծապես բարելավել է դիտարկումների որակը։ Նոր խցիկը սկսել է աշխատել 2011 թվականի հոկտեմբերից։
Լյուբլյանայի համալսարանի ֆիզիկայի և աստղագիտության բաժնի գիտնականները այս աստղադիտարանում կատարել են հետազոտություններ 1994-ից 2009 թվականները, օգտագործելով 36 սմ աստղադիտակ։
On 18 August 2008 թվականի օգոստոսի 18-ին այս աստղադիտարանում սիրող աստղագետ Ստանիսլավ Մատիչիչը հայտնաբերեց C/2008 Q1 (Մատիչիչ) գիսաստղը, որը այս աստղադիտարանում, ինչպես նաև Սլովենիայում հայտնաբերված առաջին գիսաստղն էր։ 2010 թվականի ապրիլի 16-ին ուսանող Յան Վալեսը հայտնաբերեց P/2010 H2 (Վալես) պարբերական գիսաստղը։ Ընդամենը 15 ժամ դրանից առաջ երկնքի միևնույն հատվածը դիտարկած Կատալինա ծրագրի գիտնականները չէին նկատել այն։


== Աստղադիտակներ ==
19 սմ ավտոմատ գիսաստղերի լուսանակարման աստղադիտակ
36 սմ AIT լուսանկարման համակարգ (չի օգտագործվում)
60 սմ Կիչոկի աստղադիտակ


== Հետազոտող թիմ ==
Աստղադիտարանում աշխատող թիմը


== Հայտնաբերումներ ==
Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Չռնի Վըրխ աստղադիտարանում հայտնաբերվել է 423 աստերոիդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Առավել թարմ հայտնաբերումներ
Դահար

Դահար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Դելիբաբա լեռնանցքից քիչ հեռու, Գալփարա գյուղի հյուսիսարևմտյան կողմում, Գալփարա գյուղի հյուսիսարևմտյան կողմում, Ալաշկերտ քաղաքից 33 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Պատմություն ==
1915 թվականին գեներալ Ն. Ն. Բարաթովի ռուսական բանակը հարված է հասցրել Քերիմ փաշայի զորախմբի ձախ թևին և թիկունքին։


== Բնակչություն ==
1877-1878 թվականներին ուներ 131 բնակիչ։


== Պատմամշակութային արժեքներ ==
Դահարից 10-11 կմ հյուսիս-արևմուտք` մի ժայռի հարավային կողմում, ժայռի վրա կա 2-3 մ2 հղկված մակերեսի վրա 39 տողից բաղկացած գրություն։ Քրդերը դա անվանում են Յազլը-դաշ` թարգմանաբար «գրված քար»։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պատրոկլես

Պատրոկլես Մենետիդ (հին հունարեն՝ Πατροκλῆς կամ Πάτροκλος լատ.՝ Patroclus), հին հունական դիցաբանության մեջ Մենիտիսի և Սֆենելի որդին։ Պատրոկլեսը եղել է Աքիլլեսի մանկության ընկերը, պատերազմի ժամանակ մտերիմ ընկեր և գուցե նրա սիրելին։


== Կենսագրություն ==
Դեռ փոքր հասակում իր ընկերոջ հետ զառախաղ խաղալիս սպանել է իր ընկերոջը Կլիտոնիմա, այդ պատճառով հոր հետ փախել է Պելեի մոտ Ֆտիոտիդա, հոր ընկերը արգոնավորդների դեմ արշավում։ Պելեն մաքրեց նրան սպանությունից։
Ֆտիոտիդայում նա դաստիարակվել է Աքիլեսի հետ միասին։ Այդ ժամանակվանից էլ սկսվել է նրանց ընկերությունը և անգամ Պատրոկլուսի մահից հետո շարունակվել է Աիդի թագավորությունում։ Էլենի ամուսինն էր:Աքիլեսից ավագ էր և նրա որսի ուղեկիցը։ Դաստիարակվել է Խիրոնի կողմից։
Ըստ վարկածի՝ եկել է Տրոյա 10 նավերով։ Տեվֆրանտսական դաշտավայրերում մղվող ճակատամարտում /Տելեֆոսի զորքի դեմ/ չի լքել Աքիլեսին։ Կա պատկեր, որտեղ Աքիլեսը բուժում է Պատրոկլուսի վերքը։ Ակնհայտ է, որ նրանք լուսաբանում են հենց այս պատերազմը։
Տրոյայի դեմ արշավի ընթացքում Պատրոկլուսը ուղեկցում էր Աքիլեսին և նրա հետ միասին դադարեց մասնակցել մարտերին, երբ Աքիլեսը վիրավորված էր Ագամեմնոնի կողմից։ Սակայն, երբ հույների վիճակը ծանրացավ, Պատրոկլուսը, հագնելով ընկերոջ զենքն ու զրահը, դուրս եկավ Տրոյացիների դեմ, հետ քշեց նրանց հունական հողերից, հանգցրեց նավերի կրակը, սպանեց Սարպեդոնին և Սֆենելին, կռվել է Հեկտորի հետ Սարպեդոնի մահվան պատճառով։ «Իլիադ»-ում սպանել է 26 տրոյանցիների։ Ըստ Հիգինուսի՝ միայն 54 զինվոր է զոհվել։

3 անգամ նա հարձակվել է տրոյական բանակի վրա քաղաքի պատերի տակ, բայց չորրորդ հարձակման ժամանակ սպանվել է։ Առաջինը հարվածել է Ապոլլոնը, հետո թիկունքից հարվածել է Իվֆորբը, և վերջնական հարվածը հասցրել է Հեկտորը Աքիլեսի զենքով։ Պատրոկլուսի մահը խորապես ցնցել էր Աքիլեսին, որը վրեժխնդիր լինելու փոխարեն, նորից անցնում է կռվողների շարքերը։ 
Պատրոկլուսը թաղված է Աքիլեսի հետ միևնույն ոսկյա աճյունակալում։ Աիդում նրա շողքը անբաժան է Աքիլեսից.:


== Օբյեկտներ անվանված Պատրոկլուսի անունով ==
Ի պատիվ Պատրոկլուսի անվանված է աստերոիդ (617)Պատրոկլուս, բացումը 1906 թ.-ին։
«Պատրոկլուս» անունը կրել է նաև Ռուսական կայսրության նավատորմի երկկայմնավը, որը ջուր է բաց թողնվել 1831 թ.-ին, հանվել է նավատորմի ցուցակից 1845 թ.-ին։ Իր հերթին, ի պատիվ երկկայմնավի Պատրոկլուս է անվանվել մանչը Վլադիվոստոկում։


== Կինոմարմնավորում ==
Գարեթ Հեդլունդը անգլ.՝ Garrett John Hedlund  «Տրոյա» (2004) ֆիլմում։ Կինոյում Պատրոկլուսը ներկայացված է որպես Աքիլեսի փոքր եղբայր, չնայած ըստ դիցաբանության մեծ էր նրանից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Lowenstam S. The Death of Patroklos: A Study in Typology. // 1981.


== Հղումներ ==
http://www.goldenhind.ru/brig/brig_patrokl.htm Երկկայմնավ Պատրոկլուս։ Տեղեկություն նավի մասին։
Նովոմիխայլովկա (գյուղ, Դուվանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոմիխայլովկաՆովոմիխայլովկա (ռուս.՝ Новомихайловка, բաշկիրերեն՝ Яңы Михайловка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 180 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուրալ (քաղաքատիպ ավան, Ռիբինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւրալՈւրալ (ռուս.՝ Урал), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Ռիբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1836 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(2864) Սոբերբլոմ

(2864) Սոբերբլոմ (անգլ.՝ Soderblom), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հունվարի 12-ին Բրայան Սկիֆի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,74624 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3349 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1576 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1662,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,216569 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,14° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2864) Սոբերբլոմ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պատմական վերակառուցում

Պատմական վերակառուցում, կրթական կամ զվարճանքի նպատակներով գործունեության, որին ընթացքում մարդիկ հետևյալ հստակ նախագծի վերակառուցում են տվյալ պատմական ժամանակաշրջանի և տարածաքի նյութական և հոգևոր մշակույթը, հիմնվելով հնագիտական, գեղարվեստական և գրավոր աղբյուրներին։
Այժմ պատմական վերակառուցումը հոբբի նոր տեսակ է, որն ունի բազմաթիվ, այդ թվում նաև սպորտային, ուղղություններ։


== Արտաքին հղումներ ==
Կայք պատմական վերակառուցման մասին Archived 2006-01-13 at the Wayback Machine.
Ալեքսանդր Դոգադին

Ալեքսանդր Դոգադին (ռուս.՝ Алекса́ндр Константи́нович Дога́дин, օգոստոսի 8, 1950(1950-08-08)), ռուսական դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1972)։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1972 թվականից։ Տիրապետում է իսպաներեն և անգլերեն լեզուներին։

1994-1998 թվականներին՝ Պերուում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
1998-2000 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ կադրերի դեպարտամենտի բաժնի պետ։
2000-2001 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ լատինամերիկյան դեպարտամենտի գլխավոր խորհրդական
2001-2005 թվականներին՝ Մեքսիկայում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
2005 թվականի դեկտեմբերից - 2009 թվականի հուլիսը՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ լատինամերիկյան դեպարտամենտի տնօրեն։
2009 թվականի հուլիսի 7-ից - 2010 թվականի դեկտեմբերի 6-ը՝ Արգենտինայում Ռուսաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2011-2013 թվականներին՝ ՌԴ Դաշնության սուբյեկտների, խորհրդարանի և հասարակական միավորումների հետ կապերի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
2013 թվականի փետրվարի 6-ից - 2019 թվականի մարտի 18-ը՝ Կոստա Ռիկայում Ռուսաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1995 թվականի հուլիսի 18)։
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2005 թվականի հունիսի 6)։
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2018 թվականի հունիսի 13)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում
Չերվոնոե (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉերվոնոեՉերվոնոե (ուկրաիներեն՝ Червоне), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնոե գյուղում բնակվում էր 95 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վերին Շուխութ

Վերին Շուխութ (վրաց.՝ ზემო შუხუთი՝ զեմո շուխութի), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 30 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լանչխութից հեռու է 5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 359 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Լանչխութի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Զենգենթալ

Զենգենթալ (գերմ.՝ Sengenthal), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա հողում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալց օկրուգին։ Գտնվում է Նոյմարկտ Վերին Պֆալց շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 4616 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 28,53 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 3 73 159։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ռաթլենդ շրջան (Վերմոնտ)

Ռաթլենդ շրջան (անգլ.՝ Rutland County), ԱՄՆ Վերմոնտ նահանգի 14 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2,414 կմ² է, բնակչությունը՝ 61,642 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռաթլենդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1781 թ.։
Կաղապար:Վերմոնտ
Տապուպեռե

Տապուպեռե (էստ․՝ Tapupere), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռապլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(2097) Գալլե

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գալլե (այլ կիրառումներ)(2097) Գալլե (անգլ.՝ Galle), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1953 թվականի օգոստոսի 11-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,130073 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3198 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9404 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2022,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17798 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,38° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2097) Գալլե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ծուղրութի Ավետարան

«Ծուղրութի ավետարան», հայերեն մագաղաթյա ձեռագիր-մատյան, որը պարունակում է Աստվածաշունչ մատյանի Նոր Կտակարանի չորս Ավետարանները։ Ընդօրինակվել է 974 թվականին։ Գրչության վայրը և մանրանկարիչը հայտնի չեն։ Գրիչը Հովհաննեսն է, հիշատակարանի հեղինակը և ձեռագրի ստացողը՝ Եղիա քահանան։ Ձեռագիրն այժմ գտնվում է Վրաստանի Ախալցխայի շրջանի Ծուղրութ գյուղում։
«Ծուղրութի Ավետարանը» հայ միջնադարյան արվեստում նշանակալից է նախ՝ հնագրության և ապա՝ մանրանկարչության առումով։ Հիսուսի կյանքը պատկերող թեմատիկ մանրանկարաշարը հետաքրքրական է պատկերագրության հնամենի առանձնահատկություններով։ Ոճական առումով հայկական մանրանկարչության այսպես կոչված՝ «ժողովրդական ուղղության»-ը հարող այդ մանրանկարներին բնորոշը պարզ, նույնիսկ պարզունակ միջոցներով արտահայտչականության և անմիջական տպավորության հասնելու ձգտումն է։


== Գրականություն ==
Հովսեփյան Գ., Գրչութեան արվեստը հին հայոց մեջ, մաս 3, Վաղարշապատ, 1913, էջ 23 - 24։
Հովսեփյան Գ., Հիշատակարանք ձեռագրաց, հ. 1, Անթիլիաս, 1951, էշ 129 - 30։


== Արտաքին հղումներ ==
Ծուղրութ գյուղի պահապանը. ինչո՞ւ այն չի նորոգվում
Տրամաբանական արտահայտություններ

Տրամաբանական արտահայտություններ ծրագրավորման մեջ, ծրագրավորման լեզվի կառուցում, որի արդյունքը համարվում է «իրականը» կամ «կեղծը»։


== Օպերատորներ ==
Ցածր և բարձր կարգերի ծրագրավորման լեզուներից շատերի համար որոշված է ներդրված համեմատության հրամաններ, որոնք թույլ են տալիս կառուցել «պարզ» տրամաբանական արտահայտություններ։

Օրինակ՝ «5 > 3» տրամաբանական արտահայտությունը իրական է, իսկ «6 != 6»` կեղծ։


== Հրաման ==
Տրամաբանական արտահայտությունների վրա հնարավոր է նոր հրամաններ ներդնել։ Այսպիսի տրամաբանական արտահայտությունները անվանում են «բարդ»։


== Օրինակներ ==
Բարդ տրամաբանական գործողության օրինակներ են


== Տես նաև ==
Բիթային գործողություններ


== Արտաքին հղումներ ==
Տրամաբանական արտահայտությունների ստուգում
ԴՆԹ սեկվենատոր

ԴՆԹ սեկվենատոր կամ գենետիկական անալիզատոր (համադրիչ),  գիտական ​​սարք, որով կատարվում է ԴՆԹ-ի շղթայում նուկլեոտիդների հաջորդականության ավտոմատացված որոշում։ Սեկվենատորում բեռնված ԴՆԹ-ի նմուշով որոշվում է (այսպես կոչված «կարդացվում է») ադենինի, թիմինի, գուանինի, ցիտոզինի հիմքերի հաջորդականությունը, որոնք սովորաբար պահպանվում են որպես տեքստային տողեր A, T, G, C տառերով։
Առաջին ավտոմատացված ԴՆԹ սեկվենատորները ներկայացրել է Applied Biosystems ընկերությունը 1987 թվականին՝ նախագծել է Լլոյդ Մ․ Սմիթը  (անգլ.՝ Lloyd M. Smith), որոնք օգտագործել են Sanger մեթոդը։ Այս մեթոդը առաջին սերնդի սեկվենատորների հիմքում է եղել։ Նրա օգնությամբ մարդու գենոմ նախագիծն ավարտվեց 2001-ին (մարդու գենոմի ամբողջական ընթերցում)։ Առաջին սերնդի սարքերը էլեկտրոֆորեզի համակարգերի ավտոմատացումն էին, որոնք որոշում էին գելի մեջ պիտակավորված ԴՆԹ-ի հատվածների միգրացիան՝ դրանք բաժանելով քաշի (երկարության)։
«Մարդկային գենոմ» նախագիծը խթանել է ավելի ցածր գնով բարձր կատարողականությամբ ճշգրիտ համադրման համակարգերի զարգացումը, որոնք կոչվում են Հաջորդ սերնդի սեկվենատորներ (անգլ.՝ Next Generation Sequencers (NGS)): Շարքում 454, SOLiD և Illumina DNA համակարգերն են։ Այս սեկվենատորները՝ համեմատած Սանգեր մեթոդի հետ, արագացրել են ԴՆԹ կոդերի ընթերցման գործընթացը։ ԴՆԹ նմուշների պատրաստումը ավտոմատացված է և տևում է մոտ մեկուկես ժամ։ Մարդու գենոմը 15 անգամ կարդալու համար պահանջվում է ընդամենը մի քանի օր։
Երրորդ սերնդի սեկվենատորները (օրինակ ՝ SMRT և Oxford Nanopore) աշխատում են իրական ժամանակում՝ չափում են ԴՆԹ-ի առանձին մոլեկուլների առանձին նուկլեոտիդները (նուկլեոտիդներ ավելացնելով կամ շղթան նանոպոր սպիտակուցային կառուցվածքի միջով քաշելով)։ ժամանակակից լազերային տեխնոլոգիաներ, վերծանում են ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների հաջորդականությունը։ Եթե ոչ վաղ անցյալում 250 զույգ նուկլեոտիդների ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների վերծանման համար պահանջվում էր մեկ շաբաթ, ապա ժամանակակից լազերային սեկվենատորները թույլ են տալիս մեկ օրում որոշել մինձև 5000 զույգ նուկլեոտիդներ։ Սա իր հերթին նպաստում է ԴՆԹ-ի հաջորդականության մասին ինֆորմացիայի տվյալների բազայի նշանակալից աճին։


== ԴՆԹ սեկվենատորների օգտագործումը Հայաստանում ==
Հայաստանի Հանրապետությունում 2015 թվականին Գենետիկայի կենտրոն բացելու նախապատրաստական աշխատանքներ են տարվել։ 

2017 թվականին Գենետիկայի կենտրոնի համար Փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի հետ համատեղ ձեռք է բերվել նոր սերնդի սեկվենատոր։
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի զոհերի մասունքների նույնականացման հետ կապված ՀՀ առողջապահության նախարարությունը հաստատել է Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը, որ մինչև 2018 թվականը Հայաստանի Հանրապետությունում առկա սեկվենատորները ո՛չ իրենց ծրագրային ապահովմամբ, ո՛չ էլ կառուցվածքով համապատասխան չեն եղել դատաբժշկական փորձաքննությունների անցկացման համար։ Վերջիններս նախատեսված են զուտ կլինիկական հետազոտությունների համար։ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը 2021 թվականի հունիսի 3-ի կառավարության նիստին հայտարարել էր, որ Հայաստանում մինչև 2018 թվականը ԴՆԹ հետազոտություն անելու հնարավորություն չի եղել, քանի որ մինչ այդ այդպիսի սարք չի եղել երկրում։


== Ծանոթագրություններ ==
Օքտայ Քյազիմի

Օքտայ Մամեդ օղլի Քյազիմով (ադրբ.՝ Oqtay Məmməd oğlu Kazımov), (դեկտեմբերի 27, 1932(1932-12-27), Աստարա, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 9, 2010(2010-08-09), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի կոմպոզիտոր և երաժիշտ: Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ, Ադրբեջանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ: Ադրբեջանում առաջին ռոք օպերետի հեղինակը։


== Կենսագրություն ==
Օքտայ Քյազիմովը ծնվել է 1932 թվականին Աստարայում։ Նա ստացել է իր առաջին կրթությունը Աստարայում: Նա ընդունվել է Ասեֆ Զեյնալլու անվան միջնակարգ երաժշտական դպրոցի երգչախմբային-դիրիժորական ֆակուլտետը: Նա ուսանել է Հաջի Խանմամմեդովի դասարանում: Օքտայ Քյազիմին 1957 թվականին ընդունվել է Ուզեիր Հաջիբեկովի անվան Կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական ֆակուլտետի Ջովդեթ Հաջիևի դասարանը: 1966-1967 թվականներին աշխատել է Սումգայիթի երաժշտական դպրոցում որպես ուսուցիչ, իսկ հետո որպես բաժնի ղեկավար: Հետագայում Օքտայ Քյազիմին աշխատել է որպես երաժշտական խմբագիր, ֆիլհարմոնիայում և դասավանդել է Ասեֆ Զեյնալլու անվան երաժշտական դպրոցի ժողովրդական գործիքների ֆակուլտետում: Օքտայ Քյազիմովի երգերը երգել են հայտնի երգիչների, ինչպիսիք են Ռաշիդ Բեհբութովը, Զեյնաբ Խանլարովան, Շովքեթ Ալեքպերովան, Էլդար Ախունդովը, Ֆլորա Քերիմովան և այլն։ Օքտայ Քյազիմովը մահացել է 2010 թվականի օգոստոսի 9-ին, Բաքվում:


== Տես նաև ==
Շովքեթ Ալեքպերովա
Սեիդ Ռուսթամով
Ջովդեթ Հաջիև


== Ծանոթագրություններ ==
Բազմիմաստություն

Բազմիմաստություն (հուն․՝ πολυσημεία, πολυ-, poly-, «շատ» և σῆμα, sêma, «նշան»), լեզվական միավորի (բառի, մասնիկի, արմատի, առհասարակ ձևույթի) մեկից ավելի իմաստներ ունենալը, թեև գծային՝ շարակարգային պլանում նա կարող է դրսևորվել իր որևէ մեկ իմաստով։ Զանազանում են՝ բազմիմաստ բառ, բազմիմաստ մասնիկ բազմիմաստ ածանց, բազմիմաստ ձևույթ։ Այս հասկացությունը վերաբերում է նաև երկու իմաստ ունեցող միավորներին՝ երկիմաստ կամ կրկնիմաստ բառերին և այլն։
Բազմիմաստությունը մենիամաստության համեմատ գերիշխող է. բազմիմաստ բառերն ավելի շատ են, քան մենիմաստները։ Բազմիմաստության օրինակներ են՝

խորհուրդ - 1. ցուցում, առաջարկ՝ խրատ՝ պատվիրան, 2. նիստ՝ խորհրդակցություն, 
3. պետական կամ ղեկավար մարմին, օրգան, 4. միտք (խոհ) կամ իմաստ և այլն։

-անք - 1. բայանուն կերտող (օրինակ՝ անարգանք), 
2. հավաքական անուն կերտող (օրինակ՝ հանդերձանք, Վարդանանք)

Բազմիմաստությունը թեթևացնում է լեզվի արտահայտության պլանը. այն հնարավորություն է տալիս արտասանական սեղմ, սահմանափակ տարրերով, բառերի տնտեսումով ավելի շատ իմաստներ (նշանակություններ, հասկացություններ) արտահայտել։ Այս երևույթը լեզվի զարգացման, առաջընթացի անբաժան ուղեկիցն է։


== Տես նաև ==
Մենիմաստություն


== Գրականություն ==
Մ. Աբեղյան, Հայոց լեզվի տեսություն, Երևան, 1965։
Է. Աղայան, Ընդհանուր և հայկական բառագիտություն, Երևան, 1984։
Ա. Մուրվալյան, Հայոց լեզվի բառային կազմը, Երևան, 1955։
Ա. Սուքիասյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 1982։
Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, 1987։
(486) Կրեմոնա

(486) Կրեմոնա (անգլ.՝ Cremona), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1902 թվականի մայիսի 11-ին Լուիջի Կարներայի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,353994 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9736 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7344 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1319,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272895 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(486) Կրեմոնա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռադիվոնովկա (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)

Ռադիվոնովկա (ուկրաիներեն՝ Радивонівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռադիվոնովկա գյուղում բնակվում էր 1 073 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2166 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 495,38 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գրիզայլ

Գրիզայլ ( ֆր.՝ grisaille, gris գորշ), որևէ մեկ գույնի (հաճախ գորշ) տարբեր երանգներով կատարված դեկորատիվ գեղանկարչության տեսակ։ Կիրառվում է 17-րդ դարից, լայնորեն օգտագործվել է կլասիցիզմի շրջանի կառույցների ինտերիերներում, հիմնականում՝ որպես հարթաքանդակի նմանակում։ Գրիզայլ են անվանում նաև միագույն (գորշ, շագանակագույն, վարդագույն) արծնով, ոսկու ուրվագծումներով կատարված զարդանախշերը։
Կարո Մինասյան (այլ կիրառումներ)

Կարո Մինասյան անունը կարող է վերաբերել`

Կարո Մինասյան (1897-1973), իրանահայ բժիշկ։
Կարապետ Մինասյան (1908-1966), հայ բեմանկարիչ։
Ներսես Սարգիսյան

Ներսես Սարգիսյան (աշխարհական անունը՝ Սարգիս, հոկտեմբերի 3, 1800(1800-10-03), Տրապիզոն, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 21, 1866(1866-06-21)), հայ բանասեր, աղբյուրագետ, ճանապարհորդ, ուղեգրող։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ։ 1823 թվականին հոգևոր նախնական աստիճանով հաստատվել է Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում։ 1829 թվականին ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա։


== Հնագիտական-աշխարհագրական ուսումնասիրություններ ==

Մինչև 1843 թվականը ղեկավարել է միաբանության տպարանը, բարեխղճորեն սրբագրել հայագիտական հրատարակությունները, մասնակցել «Մատենագիրք նախնեաց» մատենաշարի հրատարակմանը։ Միաբանության մատենադարանի ձեռագրերի հիման վրա կազմել է հայ հին ու միջնադարյան, ինչպես նաև թարգման, երկերի մանրամասն ցուցակը՝ առանձնացնելով կորած կամ թերի պահպանված բնագրերը։ Հնագիտականաշխարհագրական ուսումնասիրություններ կատարելու, պատմական և մատենագրական հուշարձաններ որոնելու նպատակով 1843-1853 թվականներին ճամփորդել է Հայաստանում և հարակից երկրամասերում։ Ուղևորության ընթացքում հետազոտել ու ճշգրտորեն նկարագրել է այցելած բնակավայրերի ու գավառների բնապատմական վիճակը, շինարար, և ճարտարապետ հուշարձանները, այլևայլ հնությունները, կազմել քարտեզներ ու հատակագծեր, նմանահանել արձանագրությունները (X-XVIII դարերին վերաբերող 196 արձանագրություն՝ բնագիր և ռուս, թարգմանությամբ, հրատարակված են 1881 թվականին Մոսկվայում լույս տեսած «Հայկական արձանագրությունները Կարսում, Անիում և վերջինիս շրջակայքում» գրքում)։ Հավաքել և Վենետիկ է ուղարկել հարյուրավոր հայերեն մեծարժեք ձեռագրեր, հնագիտական իրեր, դրամներ, հայերեն, հունարեն, վրացերեն, արաբերեն, և այլ լեզուներով բազմաթիվ վերնագիր հիշատակարաններ, գրի առել հայ ժողովրդի բանահյուսության նմուշներ։ Հավաքած նյութի հիման վրա գրել է «Տեղագրութիւնք ի Փոքր եւ ի Մեծ Հայս» (1864) տեղեկատու բնույթի հայագիտական արժեքավոր աշխատությունը։ ․Զբաղվելով հայ հին և միջնադարյան արձակի ուսումնասիրությամբ՝ Սարգիսյանը․ հրատարակել է «Վարք հարանց․․․» (հ․ 1-2, 1855) մատենագրական կարևոր հուշարձանը։ Երկար տարիներ նվիրվել է Հովհան Ոսկեբերանի երկերի հայերեն հնագույն թարգմանությունների հավաքմանն ու ուսումնասիրությանը, դրանց մի մասը հրատարակել է «ճառք» և «Մեկնութիւն թղթոցն Պաւղոսի» (հ․ 1-3, 1861-1862) խորագրերով։ Հայաստանի պատմական աշխարհագրության և մշակույթի վերաբերյալ փաստական հարուստ նյութ են պարունակում նաև 1843-1853 թվականներին Ա․ Բագրատունուն և Ալիշանին հասցեագրած Սարգիսյանի նամակները (մի մասը հրատարակվել է-«բազմավեպում», 1970-1971 թվականին)։