Թիվ 967 չվերթի աղետ

Թիվ 967 չվերթ, 2006 թվականի մայիսի 3-ին Արմավիա ընկերության՝ Երևանից դեպի Սոչի կատարվող չվերթ, որն ավարտվել է աղետալի ավիավթարով։

Airbus A320 ինքնաթիռը Սոչիի օդանավակայանին չհաջողված մոտեցումից հետո փորձել է երկրորդ շրջանը կատարել, սակայն ընկել է ծովը։ Զոհվել են ինքնաթիռում բոլոր գտնվողները՝ 105 ուղևոր և անձնակազմի 8 անդամ։
Միջպետական ավիացիոն կոմիտեի (ՄԱԿ) եզրակացության համաձայն՝ վթարի պատճառը անձնակազմի անհամաձայնեցվածությունն է եղել և այդ տեսակի ինքնաթիռների թռիչքի շահագործման ձեռնարկին չհամապատասխանող գործողությունները երկրորդ շրջանը կատարելու կարգավարի հրահանգը ստանալուց հետո բարձրությունը ավելացնելիս («բարձրություն հավաքելու» ընթացքում)։


== Ինքնաթիռ ==
Airbus A320-211 ինքնաթիռը արտադրվել է 1995 թվականին։ Առաջին չվերթն իրականացրել է հունիսի 28-ին, F-WWIU գրանցման համարով։ Նույն թվականի օգոստոսի 30-ին ինքնաթիռը փոխանցվել է Ansett Australia ավիաընկերությանը։ 2004 թվականի փետրվարի 6-ին այն վաճառվել է Armavia ավիաընկերությանը և ստացել EK-32009 գրանցման համարը։
Շահագործման ընթացքում այս ինքնաթիռն իրականացրել է ավելի քան 14 376 չվերթ (մեկնում-ժամանում), և օդում է գտնվել ավելի քան 28 234 ժամ։ Այն ուներ CFM Inernational 56-5A1 արտադրության երկու շարժիչ։


== Ուղևորներ և անձնակազմի անդամներ ==
Ինքնաթիռի հրամատար - 40 ամյա Գրիգոր Գրիգորյան՝ փորձառու օդաչու։ Armavia ավիաընկերությունում է աշխատել 2 տարի։ Airbus A320 ինքնաթիռի հրամանատար է նշանակվել 2005 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ Ունեցել է ավելի քան 5458 ժամ թռիչքի փորձ։
Ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատար - 29 ամյա Արման Դավթյան՝ փորձառու օդաչու։ Armavia ավիաընկերությունում է աշխատել 4 տարի։ Airbus A320 ինքնաթիռի հրամանատար է նշանակվել 2005 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։ Ունեցել է ավելի քան 2185 ժամ թռիչքի փորձ։


== Աղետ ==
Երևան-Սոչի RNV 967 չվերթն իրականացնող ինքնաթիռը լքել է Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանը Երևանի ժամանակով ժամը 23:47-ին (Մոսկվայի ժամանակով ժամը 00։47-ին)։ Թռիչքից առաջ, անձնակազմի անդամները ստացել են եղանակի մասին տվյալները։ Անձնակազմի անդամներն ունեցել են տվյալ չվերթն իրականացնելու համար անհրաժեշտ բոլոր փաստաթղթերը։ Առաջին հրամանատարը կապվել է Սոչիի դիսպետչերական անձնակազմի հետ և տեղեկացել, որ եղանակի փոփոխություն չկա։ Ժամը 01։20-ին (Մոսկվայի ժամանակով) անձնակազմի անդամները վատ եղանակի պատճառով որոշել են վերադառնալ Երևան, սակայն ինքնաթիռի հրամանատարը որոշել է շարունակել թռիչքը դեպի Սոչի։ Ժամը 02։00-ին դիսպետչերը կրկին կապվել է թիվ 967 չվերթի հետ։ Այդ պահին ինքնաթիռը գտնվել է 3600 մետր բարձրության վրա։ Այն գտնվել է Սոչիի ռադարների ծածկույթի տակ։ Դիսպետչերը անձնակազմի անդամներին ևս 1800 մետր բարձրանալու թույլտվություն է տվել։
Ժամը 02։10-ին անձնակազմի անդամները հաղորդել են դիսպետչերին, որ պատրաստ են վայրէջք կատարել։ Վերահսկիչ դիսպետչերը անձնակազմի անդամներին հայտնել է, որ ինքնաթիռը Սոչիի օդանավակայանից 10 կմ հեռավորության վրա է գտնվում։ Ժամը 02։13-ին ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվել և 4000 մետր բարձրությունից ընկել Սև ծովը, ինչի հետևանքով ամբողջությամբ ոչնչացվել է։ Ինքնաթիռի բեկորները սուզվել են 700 մետր խորությամբ։ Զոհվել են ինքնաթիռի բոլոր ուղևորներն ու անձնակազմի անդամները։


== Մշակութային ասպեկտներ ==
2015 թվականի փետրվարի 20-ին Հայաստանում կայացավ «Անավարտ թռիչք» Ֆիլմի պրեմիերան, որն աղետի մասին է։


== Տես նաև ==
Արմավիա
Անավարտ թռիչք (ֆիլմ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Final accident report- Միջպետական ավիացիոն կոմիտե (անգլերեն) - English translation done by and hosted by the Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la Sécurité de l'Aviation Civile (BEA) ( Archived 2012-03-12 at the Wayback Machine.) - Includes comments by the BEA on the investigation, and the IAC's response to the BEA's comments
Investigation and Report( Archived 2011-07-20 at the Wayback Machine.) - Միջպետական ավիացիոն կոմիտե (ռուս.) - The Russian version is the version of record
Armeniapedia.org article on the crash (անգլերեն)
BBC – Hunt for Armenia air crash bodies (անգլերեն)
AirDisaster.com - Armenian A320 crashes into Black Sea Archived 2006-05-04 at the Wayback Machine. (անգլերեն)
ARMAVIA FLIGHT RNV 967 ACCIDENT IN SOCHI, RUSSIA - Airbus (անգլերեն)