Էդի Ֆալկո

Էդի Ֆալկո (անգլ.՝ Edie Falco, հուլիսի 5, 1963(1963-07-05)[…], Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, որը առավել հայտնի է «Սոպրանո» ֆիլմում Կարմելա Սոպրանոսի և «Քույր Ջեքի» ֆիլմում Ջեքի Փեյթոնի դերերով։ Արժանացել է Երկու «Ոսկե գլոբուս», չորս «Էմմի» և հինգ «ԱՄՆ-ի գիլդիայի կինոդերասանների» մրցանակների։ Ֆալկոն միակ դերասանուհին է, որը Էմմի է շահել ինչպես «դրամատիկ սերիալի լավագույն դերասանուհի», այնպես էլ «կատակերգական սերիալի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։


== Կյանք և կարիերա ==
Ֆալկոն ծնվել է Նյու Յորքի Բրուքլին քաղաքում։ Նրա մայրը դերասանուհի Ջուդիթ Անդերսոնն է, հայրը՝ ջազի թմբկահար Ֆրենկ Ֆալկոն։ Հայրը ծագումով իտալա-ամերիկացի է, մայրը՝ շվեդա-ամերիկացի։ Բացի Էդիից, ծնողները ունեին ևս երեք երեխա (Յոզեֆ, Փոլ և Ռութ)։ Նրա պապը՝ արձակագիր, դրամատուրգ և բանաստեղծ Էդվարդ Ֆալկոնն է։ Նա Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական համալսարանի պրոֆեսոր է։ Էդին իր մանկությունն անց է կացրել Լոնգ Այլենդի Նորթփորթ և Ուեսթ Իսլիփ քաղաքներում։ Ֆալկոն 1981 թվականին ավարտել է Նորթփորթի ավագ դպրոցը։ Ավարտելուց հետո նա խաղում էր «Իմ գեղեցիկ տիկինը» մյուզիքլում։ Նա հաճախել է դերասանական դասընթացների SUNY Purchase-ում, որտեղ նրա հետ սովորել են նաև ապագա դերասաններ Սթենլի Տուչին և Վինգ Ռեյմսը։ Էդին վերջիններիս հետ մինչ օրս շարունակում է պահպանել ընկերական հարաբերություններ։
Ֆալկոն իր կարիերան սկսել է ութսունականների վերջին և հաջորդ տասնամյակում հիմնականում հանդես է եկել անկախ կինոֆիլմերում, երկրորդ պլանի դերրերով։ Նա «Անխուսափելիության օրենքը» (1992) ֆիլմում դերի համար առաջադրվել է «Անկախ ոգի» մրցանակի «կանացի լավագույն դեր» անվանակարգում, իսկ 1997 թվականին «Կյանքի գինը» կինոնկարում գլխավոր դերի համար արժանացել է Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտի մրցանակին։ Հեռուստատեսությունում նրա կարիերան սկվել է «Օրենք և կարգ», «Սպանդի բաժին» և «Օզ բանտ» սերիալներում երկրորդական դերերով, որոնցում նատուրալիստական դերասանական ոճի համար Էդի Ֆալկոն քննադատների կողմից գովասանքի է արժանացել։ 1997 թվականին նա խաղացել է «Ֆարգո» ֆիլմի վրա նկարահանված հեռուստատեսային պիլոտի գլխավոր դերը։ 
1999 թվականին Ֆալկոն HBO հեռուստաալիքի «Սոպրանոյի տոհմը» սերիալում ստացել է գլխավոր դերը, որը եղել է դերասաի ամենահայտնի դերը։ Սերիալը անսպասելի հաջողության է հասել, իսկ Ֆալկոն իր հերթին հինգ անգամ առաջադրվել է "Էմմի" մրցանակի «Դրամատիկ սերիալում կնոջ լավագույն դեր» անվանակարգում և հաղթել է այն երեք անգամ։ Նա նաև ստացել է երկու «Ոսկե գլոբուս»՝ «հեռուստատեսային դրամատիկ սերիալում կանացի լավագույն դերի համար», և «ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի» հինգ մրցանակ։
Սերիալի ավարտից հետո Ֆալկոն որոշում է հրաժարվել սերիալի իր դրամատիկ կերպարից և «Ստուդիո 30» կատագերկական սիթքոմում ստանձնում կոնգրեսականուհու դերը։ Այս դերի համար նա արժանանում «Էմմի» մրցանակի «կատակերգական սերիալի «Լավագույն հյուր դերասանուհի»» անվանակարգում։ 2009-ին նա վերադառնում է կանոնավոր հեռուստատեսային աշխատանքի՝ «Քույր Ջեքի» սև կատակերգության մեջ թմրամոլ բուժքրոջ դերով։ Շարքը արժանացավ քննադատների գովեստի խոսքերին, բայց բացասական արձագանք գտավ բժիշկների շրջանում։ 2010 թվականին Ֆալկոն հաղթել է «Էմմի»-ի «կատակերգական սերիալում կանացի լավագույն դեր» անվանակարգում։ Մրցանակ ստանալիս դերասանուհին համեստորեն հայտարարել է, որ նա զվարճալի չէ։ Նա նաև բազմիցս առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» և «ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակ»՝ սերիալում իր դերի համար։ 2011 թվականին Կապույ տերևների տունը բրոդվեյան բեմադրությանը մասնակցությունով առաջադրվել է «Թոնի»-ի «երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դեր» անվանակարգում։
Ֆալկոն երբեք ամուսնացած չի եղել։ Նա ունի խորթ որդի և խորթ դուստր (Անդերսոն և Մեյսի), որոնց նա որդեգրել է համապատասխանաբար 2005 և 2008 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==