armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
GfK Entertainment Charts

GfK Entertainment Charts, ամենշաբաթյա գերմանական հիթ-շքերթ է, որը կազմում է GfK Entertainment GmbH  (նախկինում Media Control GmbH) ընկերությունը (նախկինում Media Control GfK International GmbH)։ Բացի «Թոփ 100» շքերթից (սինգլներ և ալբոմներ), կազմվում է նաև առանձին հիթ-շքերթներ այլ կրիչների համար, ինչպես նաև ալտերնատիվ ժանրերում այլ երաժշտական սեղծագորությունների համար։ Հիթ-շքերթների պատմությունը սկզիբ է առել 1953 թ․-ին, երբ ամերիկյան «Jukebox»-ը սկսեց թողարկվել Գերմանիայում։ Իր այժմյան տեսքը, հիթ-շքերթը ստացել է 1977 թ․-ին։.
Հիթ-շքերթները, որոնցում ներկայացված են «թվային ներբեռնում»-ները գործում են 2004 թ․-ից, այն ներառում է 100 հորիզոնական սինգլների և 20 հորիզոնական ալբոմների համար։ Սինգլների մեջ թվային ներբեռնումները հասնում են 85 %, իսկ ալբոմները դեռ նախըnտրում են գնել ավանդական կրիչների վրա։ Ալբոմների շրջանում թվային տարբերակը կազմում է 21 %։.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Rolf Moser, Andreas Scheuermann։ Handbuch der Musikwirtschaft. Keller, 2003, ISBN 3-7808-0188-4.


== Հղումներ ==
GfK Entertainment պաշտոնական կայք Archived 2010-07-26 at the Wayback Machine.
Երգ Հարբարդի մասին

Երգ Հարբարդի մասին (իսլ.՝ Hárbarðsljóð), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի երգերից մեկը։ Հարբարդը Օդինի բազմաթիվ անուններից մեկն է, որը հին իսլանդերենից թարգմանաբար նշանակում է «մոխրագույն մորուք» կամ «ճերմակամորուս»։


== Նկարագրություն ==
Այս առասպելը դասական բանավեճի փայլուն օրինակ է, որի մասնակիցներն են սկանդինավյան դիցաբանության որոտի, կայծակի աստված Թորը և նրա հայրը՝ գերագույն աստված Օդինը, որը ծպտված է Հարբարդ անվան տակ։ Երգը սկսվում է մի դրվագով, երբ Թորը վերադառնում է դեպի Արևելք կատարած իր ճամփորդությունից, որի ընթացքում սպանել էր չար վհուկների, և մոտենում նեղուցին։ Նա գնում է ափի մոտ և ձայն տալիս մյուս ափին կանգնած լաստավարին, որպեսզի նա իրեն անցկացնի մյուս ափը։ Թորը, որը չի ճանաչում ծպտված Օդինին, նրան խոստանում է, որ եթե իրեն մյուս ափն անցկացնի, իր շալակած զամբյուղից համեղ ուտելիքներ կտա։ Սակայն ծեր լաստավարն ասում է, որ իրեն լաստավար կարգած տիրակալը պատվիրել է ավազակներին չանցկացնել ափը, այլ միայն բարի մարդկանց։ Թորն ասում է իր անունը, նշում, որ Օդինն է իր հայրը։ Սակայն լաստավարը դարձյալ ձգձգում է նրան փոխադրելը, որից զայրանում է ահեղ Թորը և բարկացած գոռում, որ թեկուզ ձեռքի պարկը թրջվի, ինքը լողալով կանցնի և կպատժի հանդգնության համար։

Այստեղ սկսվում է բանավեճը։ Հակադրվում են հսկաներին անխնա կոտորող, համարյա բոլոր հակամարտություններն իր կործանիչ Մյոլնիր մուրճի միջոցով լուծող Թորը և խելքի, հնարամտության ու խորամանկության գերազանցությունն ավելի արժևորող, հոգևոր դաշտում ախոյանից անհամեմատ առավելություն ունեցող Օդինը, որի տված հումորով հարցերից արդեն դա զգալի է։ Այս երգում ընդգծվում է հոգևորի, բանականության առավելությունը նյութականի համեմատ։ Ի վերջո լաստավար Հարբարդի անվան տակ թաքնված Օդինն անցկացնում է Թորին, և փոխադարձ լուտանքներ թափելով միմյանց գլխին, բաժանվում են։
Ցավոք, երգի տներից վեցում ձեռագրերը տեղ-տեղ ընդհատված են, և մեզ չեն հասել արժեքավոր տեղեկություններ պարունակող շատ տողեր։


== Աղբյուրներ ==
Ավագ Էդդա, Անտարես հրատարակչություն, Երևան 2018 թ.: Թարգմանիչ՝ Հակոբ Սարգսյան։
Պենկովո (այլ կիրառումներ)

Պենկովո, կարող է վերաբերել՝

Պենկովո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Պենկովո - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Պենկովո - գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Մասլյանինսկի շրջանի կազմում։
Կոնեզավոդ իմենի Բուդյոնոգո

Բուդեննովի անվան Կոնեզավոդ (ռուս.՝ Конезавод имени Будённого), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սալսկի շրջանում։ Բուդեննովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։


== Արտաքին հղում ==
բնակավայրի կայքը
(4053) Չերկասով

(4053) Չերկասով (անգլ.՝ Cherkasov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,338701 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1573 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5201 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1306,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275576 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,6° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4053) Չերկասով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տիմանովկա (գյուղ, Տուլչինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏիմանովկաՏիմանովկա (ուկրաիներեն՝ Тиманівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1606 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տիմանովկա գյուղում բնակվում էր 1 942 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,98 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 389,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆոմին (Բոկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆոմին (այլ կիրառումներ)Ֆոմին (ռուս.՝ Фомин), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոկուտսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Լեռան քարոզ (նկար)

Լեռան քարոզը և բորոտի բժշկումը (իտալերեն՝ Discorso della montagna e guarigione del lebbroso), Կոզիմո Ռոսելլիի հեղինակած որմնանկարը, որը ստեղծել է 1480-1482 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Գտնվում է Վատիկանի Սիքստինյան կապելլայում։


== Պատմություն ==
1480 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Ռոսելլին, Ֆլորենցիայից այլ նկարիչների հետ միասին, որոնք թվում էին Դոմենիկո Գիրլանդայոն և Սանդրո Բոտիչելլին, ժամանել է Հռոմ, ուր նրանք հրավիրվել էին մասնակցելու  Ֆլորենցիայի Հանրապետության փաստացի կառավարիչ Լորենցո դե Մեդիչիի և Հռոմի պապ Սիքստոս IV-ի հաշտեցման ծրագրին։ 1481 թվականի գարնանը Ֆլորենցիայից եկած նկարիչներն սկսել են աշխատել Սիքստինյան կապելլայում Պիետրո Պերուջինոյի հետ միասին, որն ավելի վաղ էր սկսել աշխատանքը։
Նկարի թեման զուգահեռ է Մովսեսի և Հիսուս Քրիստոսի պատմությունների միջև, որպես Հին և Նոր Կտակարանների շարունակականության խորհրդանիշ, ինչպես նաև Մովսեսին տրված օրենքի և Հիսուսի ուղերձի շարունակականություն, որն իր հերթին ընտրել է Սուրբ Պետրոսին (առաջին Հռոմի պապ)՝ որպես իր իրավահաջորդ․ այն պետք է ծառայեր Սուրբ Պետրոսի ժառանգների՝ պապերի օրինականության հռչակմանը։
Աշխատանքի մեծ ծավալի պատճառով նկարիչները բերել բազմաթիվ օգնականներ, Ռոսելլին, մասնավորապես, իր հետ վերցրել  է իր աշակերտ Պիեռո դի Կոզիմոյին։


== Նկարագրություն ==
Որմնանկարը Հիսուսի պատմության մի մասն է և նրանում, ինչպես և կապելլայի մյուս որմնանկարներում, պատկերված է Ավետարանից միանգամից մի քանի դրվագ։ Գտնվում է կապելլայի հարավային պատին՝ «Վայէջք Սինա լեռից» նկարի դիմաց, որը նույնպես պատկանում է Ռոսելիի վրձնին։ Առկա է մի տեսակ զուգահեռ լեռան պատկերում՝ որպես վայր, որտեղ Աստված մարդկանց հայտնում է իր կամքը։ Կենտրոնում Հիսուսը, շրջապատված առաքյալներով, ժողովրդի առաջ քարոզում է իր վարդապետության էթիկական սկզբունքները։ Աջ կողմում Հիսուսը, շրջապատված առաքյալներով և այլ մարդկանցով, բուժում է բորոտին։ Բազմության մեջ շատ են նկարչի ժամանակակիցների դիմանկարները, իսկ ձախ կողմից սև գլխարկով մարդը, հավանաբար, Ռոսսելին է։
Ջորջո Վազարիի կարծիքով, այդ որմնանկարի վրա հատկապես հաջողվել է ֆոնային բնանկարը՝ քաղաքով և անտառով գերաճած բլուրներով, որը պատկանում է Ռոսսելիի աշակերտ Պիեռո դի Կոզիմոյի վրձնին.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Blumenthal,, Arthur R. Cosimo Rosselli: painter of the Sistine Chapel. — George D. and Harriet W. Cornell Fine Arts Museum, Rollins College, 2001.
Вазари, Джорджо.  Жизнеописание Козимо Россели, флорентийского живописца // Жизнеописания наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих. — М.: Альфа-Книга, 2008. — 1278 с. — ISBN 978-5-9922-0101-7
Կաստել դ’Այանո

Կաստել դ’Այանո  (իտալերեն՝ Castel d’Aiano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Բոլոնյա գավառում։
Բնակչությունը՝ 1989 մարդ՝ ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների։ Բնակչության խտությունը՝ 44 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 45 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 40034։ Հեռախոսային կոդը՝ 051։
Կաստել դ Այանոն սահմանակից է Գաջո Մոնտանո, Մոնտեսե, Վերգատո, Զոկկա մունիցիպալիտետներին։
1945 թվականի ապրիլին, երբ Բոբ Դոլը մարտական գործողությունների մեջ էր Կաստել դ Այանո տարածքում, վիրավորվել է գերմանական արկից։ 


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 051 6735711
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.casteldaiano.bo.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comunedicasteldaiano.it/ Archived 2004-03-25 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunedicasteldaiano.it/ Archived 2004-03-25 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ջորջ Քրոլի

Ջորջ Քրոլի (անգլ.՝ George Croly, օգոստոսի 17, 1780(1780-08-17)[…], Դուբլին, Լենստեր - նոյեմբերի 24, 1860(1860-11-24), Bloomsbury), անգլիացի գրող, դրամատուրգ և բանաստեղծ։


== Վաղ կյանք ==
Քրոլին ծնվել է Դուբլինում։ Նրա հայրը բժիշկ էր։ 1804 թվականին ավարտել է Դուբլինի Տրինտի քոլեջը, մագիստրոսի աստիճանը։ Քոլեջը նրան 1831 թվականին պարգևատրել է Իրավաբանության դոկտորի կոչմամբ։
Նա ձեռնադրվել է 1804 թվականին և մինչև մոտավորապես 1810 թվականը որպես քահանայի օգնական է ծառայել Մեթի թեմում։ Դրանից հետո իր այրիացած մոր, եղբոր` Հենրիի և քույրերի հետ տեղափոխվել է Լոնդոն։ Անկարող լինելով շարունակել ծառայությունը եղեկեցում` նա նվիրվել է գրական կարիերային


== Ստեղծագործություն ==
Գրել է բանաստեղծություններ, պատմական ակնարկներ, աստվածաշնչյան քաղաքական և այլ աշխատություններ։ Նրա բանաստեղծական գործերից իր ժամանակին առավել հայտնի էին «Փարիզը 1815-ին» («Paris in 1815»), (նմանակել է Չայլդ Հարոլդին), «Կատելինա» ողբերգությունը («Catiline», 1882), «Պոետական աշխատանքներ»(«Poetical Works», 183) և սատիրական «Ժամանկակից Օռլանդո» պոեմը («The Modern Orlando», 1846) թվականին, որը Ջորջ Բայրոնի «Դոն Ժուանի» թույլ նմանակումն է։ Նրա վեպերից հայտնի է «Սալաթիիլը» («Salathiel»), որում արևելյան կյանքի ֆոնին և արևելյան արհեստական լեզվով պատմվում է «հավերժական հրեայի» պատմությունը։


== Ընտանիք ==
1819 թվականին Քրոլին ամուսնացել է Մարգարետ Հելեն Բեգբիի հետ, ում նա ճանաչել է «Գրական ամսագրում» (Literary Gazette) աշխատելիս, որին աշխատակցում էր նաև Մարգարետը։ Նրանք ունեցել են հինգ երեխա։ Նրա ավագ որդին` Ջորջ Ալֆրեդը, լեյտենանտ էր, որը մահացել է 1845 թվականին, Ֆերոզեշահի ճակատամարտի ժամանակ, 23 տարեկան հասակում։ Կինը մահացել է 1851 թվականին, իսկ մի քանի ամիս անց նա կորցրել է իր իննամյա դստերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Рапопорт С. И. (1890–1907)։ «Кроли, Джордж»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ
Կույանովո (գյուղ, Կալտասինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿույանովոԿույանովո (ռուս.՝ Куяново, բաշկիրերեն՝ Ҡуян), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 69 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Եզնարգել դաշտային

Եզնարգել դաշտային (լատ.՝ Ononis arvensis),  թիթեռնածաղկավորների  ընտանիքից  է։


== Նկարագիր ==
Երեսունից  վաթսուն  սանտիմետր  բարձրությամբ  բազմամյա  փշոտ  խոտաբույս  է,  ծաղկում  է  ամռան  ամիսներին,  պտղակալում`  աշնանը։  Աճում  է  գետեզրերին,  անտառի  բացատներում,  թփուտներում։  Բուժման  նպատակով  օգտագործվում  է  արմատը,  հանում  են  բահով,  սեպտեմբեր - հոկտեմբեր  ամիսներին,  չորացնում  կախված  վիճակում,  լավ  քամահարվող  տեղում  կամ  չորացնում,  40 - 50 աստիճանի  պայմաններում։


== Քիմիական  կազմը ==
Պարունակում  է  եթերայուղ,  դաբաղանյութեր,  սապոնիններ, գլիկոզիդներ,  կիտրոնաթթու։  


== Բուժական  նշանակությունը ==
Ունի  միզամուղ,  արյունականգնիչ ,  հակաբորբոքային, թույլ  լուծողական  ազդեցություն։  Հաջողությամբ  է  օգտագործվում  թութքի,  խրոնիկական  փորկապությունների,  հոդատապի,  միզաքարային  հիվանդությունների  ժամանակ։


== Աղբյուրներ ==
Է. Գ. Ղուկասյան - Բուժում  դեղաբույսերով։  Երևան։  «Նարեկացի»   1992  թվական էջ  31
Ֆլորալիա

Ֆլորալիա, կամ "Florifertum", հին հռոմեական տոնակատարություն, նվիրված Ֆլորային` ծաղիկների ու պտղաբերության աստվածուհուն։ Այն տոնվել է մայիսի IV Կալենդների ժամանակ` ապրիլի 27-ից մայիսի 3-ը և խորհրդանշում էր բնության վերակենդանացումը։ Տոնը անցնում էր պարերով, երգերով, խմիչքներով և ծաղիկներով։ Մինչ տաճարները զարդարվում էին ծաղիկներով, հռոմեացիները իրենց առօրյա սպիտակ շորերի փոխարեն կրում էին գույնզգույն զգեստներ և իրենց կաթն ու մեղրը նվիրաբերում աստվածուհուն։


== Արտաքին հղումներ ==
Encyclopædia Romana: Floralia
Լը Մոնտեյ (Կանտալի գավառ)

Լը Մոնտեյ (ֆր.՝ Le Monteil), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 261 մարդ, բնակչության խտությունը` 11.12 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.47 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 75 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 45 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 140 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 105-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 35։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 105 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 96 անձ (53 տղամարդ և 43 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (2 տղամարդ և 7 կին)։ 35 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Լևոն Միսակյան

Լևոն Վլադիմիրի Միսակյան (օգոստոսի 16, 1946(1946-08-16), Երևան), բռնցքամարտիկ, սպորտի վարպետության թեկնածու (1967 թ.), ԽՍՀՄ պատանիների բրոնզե մեդալակիր (1967 թ.), մարզադպրոցի տնօրեն, ՀԽՍՀ վաստակավոր մարզիչ (1987 թ.)։
1964 թվականին ավարտել է Երևանի Պերճ Պռոշյանի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1970 թվականին՝ Երևանի ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտի սպորտային բաժինը, մարզիչ-մանկավարժի որակավորմամբ։ 1970-1971 թվականներին եղել է "Աշխատանքային ռեզերվներ" ընկերության մարզիչ, 1971-1972 թվականներին՝ Ենգիբարյանի բռնցքամարտի մարզադպրոցի մեթոդիստ, ֆինանսա-տնտեսագիտական տեխնիկումի դասատու։ 1973 թվականից աշխատում է "Աշխատանք" կամավոր մարզական ընկերության բռնցքամարտի մասնագիտացված դպրոցի ուսմասվար, մարզիչ, դպրոցի տնօրեն (1987 թվականից առ այսօր)։
Նագորնոե (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆագորնոեՆագորնոե (ուկրաիներեն՝ Нагірне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1856 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նագորնոե գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,05 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 340 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նատրիումի հիդրոկարբոնատ

Սոդա կամ Նատրիումի հիդրոկարբոնատ, ածխաթթվի նատրիումական աղերի տեխնիկական և կենցաղային անվանումը։ Տարբերում են կալցինացված սոդա՝ Na2CO3, խմելու սոդա՝ NаНСО3, և բյուրեղական սոդա՝ Na2CO3 •nH2O(n= 10, 7 և 1)։ Նատրիումի հիդրօքսիդին՝ NaOH, տեխնիկայում և կենցաղում անվանում են կաուստիկ սոդա։


== Կիրառություն ==
Սոդան հայտնի է հին ժամանակներից, հին եգիպտացիները լճերի ջրերից ստացվող սոդան օգտագործում Էին ապակի ստանալու համար և որպես լվացող միջոց։ Հռոմեացիներն այդ նպատակներով օգտագործում Էին արևելքից բերվող «նիտրումը»՝ բնական սոդան։ Բնության մեջ սոդան հանդիպում է տրոն՝ Na2CO3 •NaHCO3 •2H2O, սոդա (նատրիտ, նատրոն)՝ Na2CO3 •10H2O և թերմոնատրիտ Na2CO3 H2O հանքանյութերի ձևով։ Զգալի քանակներով սոդա են պարունակում Նատրոն (Տանզանիա), Սերլս (Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ) լճերը, նաև անդրբայկալյան և Արևմտյան Սիբիրի սոդային լճերը։ Արդյունաբերական նշանակություն ունի Գրին-Ռիվերի (Վերջինիա, ) Էոցենային շերտում հայտնաբերված տրոնը։


== Անջուր սոդա՝ Na2CO3 ==
Անջուր սոդա՝ Na2CO3, անգույն բյուրեղական նյութ է, խտությունը՝ 2532,6 կգ/մ3, հալման ջերմաստիճանը՝ 853 °C։ Լավ է լուծվում ջրում (100 գրամում 20 °С ջերմաստիճանում 21,5 գրամ, 100 °C ջերմաստիճանում՝ 45,6 գրամ)։ Լուծույթները հիմնային են։ Լուծույթից անջատվում է Na2CO3 •10H2O (կենցաղային անվանումը՝ լվացքի սոդա), որը 32,017 °C-ից բարձր տաքացնելիս փոխարկվում է Na2CO3 •7H2O-ի, իսկ 35,27 °C-ից բարձր՝ Na2CO3 •H2O-ի։


== Նատրիումի հիդրոկարբոնատ՝ NaHCO3 ==

Նատրիումի հիդրոկարբոնատը՝ NaHCO3, սպիտակ բյուրեղական նյութ է, 50 °C-ից բարձր տաքացնելիս սկսում է քայքայվել (100-150 °C-ում՝ ամբողջությամբ)՝ առաջացնելով Na2CO3։ Լավ է լուծվում ջրում, լուծույթը թույլ հիմնային է։


== Արդյունաբերական ստացում ==
Սոդայի ստացման արդյունաբերական առաջին եղանակը առաջարկել է ֆրանսիացի քիմիկոս Ն․ Լեբլանը (1887-1889 թվականներ)․ Na2SO4, ածխածին(C) և կալցիումի կարբոնատ (СаСO3) պարունակող խառնուրդը բովում են (1000°С), ստացված սոդան լուծում ջրում, որտեղից նստեցված Na2CO3 •H2O-ն շիկացնելով կալցինացնում։ Ավելի շահավետ է բելգիացի քիմիկոս է․ Սոլվեի առաջարկած (1861 թվական) ամոնիակային եղանակը, որը սոդայի ստացման հիմնական արդյունաբերական եղանակն է։ Որպես հումք օգտագործում են նատրիումի քլորիդի լուծույթը և կրաքարը։ Օգտագործվում է նաև ամոնիակ, որը չի ծախսվում։ Սոդայի ստացումն իրականացվում է հետևյալ սխեմայով՝

CaCO3=CaO + CO2,
CO2+ 2NH3+ H2O=(NH4)2CO3,
(NH4)2CO3+H2O+CO2=2NH4HCO3,
NH4HCO3+ NaCl=NaHCO3 + NH4Cl,
2NaHCO3=Na2CO3+ CO2+H2OԱմոնիումի քլորիդի լուծույթը կրակաթի հետ տաքացնելով՝ ստանում են ամոնիակ, որն օգտագործվում է նորից։


== Կիրառություն ==
Սոդան քիմիական արդյունաբերության հիմնական նյութերից է։ Օգտագործվում է ապակու, օճառի, թղթի և ներկարարական արտադրություններում, շոգեկաթսաներում (ջուրը փափկացնելու համար)։ Նատրիումի հիդրոկարբոնատն օգտագործվում է զովացուցիչ ըմպելիքների, հացի, թխվածքի արտադրության և բժշկության (ստամոքսահյութի թթվայնությունը իջեցնելու, կոկորդը ողողելու, մաշկի լվացումների համար են) մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիրտլանովո (գյուղ, Բուզդյակսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍիրտլանովոՍիրտլանովո (ռուս.՝ Сыртланово, բաշկիրերեն՝ Сыртлан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 41 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հրանտ Մաթևոսյանի հուշարձան (Երևան, Նոր Նորք)

Հրանտ Մաթևոսյանի հուշարձան, գտնվում է Երևանի Նոր Նորք համայնքում, Հրանտ Մաթևոսյանի անվան դպրոցի բակում, տեղադրվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Արտաշես Հովսեփյան


== Պատմություն ==
Հայ մեծանուն գրող, հրապարակախոս Հրանտ Մաթևոսյանի հուշարձանը տեղադրվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, Երևանի Նոր Նորք համայնքի 2005 թվականից Հրանտ Մաթևոսյանի անունը կրող դպրոցի բակում (Երևան, Դավիթ Մալյան 24)։
Քանդակի հանդիսավոր բացման պատիվը վերապահվել է Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանին և Հրանտ Մաթևոսյանի որդուն՝ Դավիթ Մաթևոսյանին։
Հրանտ Մաթևոսյանին նվիրված հուշարձան կա նաև Վանաձոր քաղաքում (քանդակագործ՝ Սևո (Սարգիս Ղարիբյան))։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հրանտ Մաթևոսյանի անունը կրող դպրոցի բակում բացվեց գրողի արձանը
Սուրբ Եղիշե եկեղեցի (Վարդաշեն)

Սուրբ Եղիշե եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Святого Елисея), Եղիշե առաքյալի անունը կրող Հայ Առաքելական եկեղեցի Ադրբեջանի Վարդաշեն քաղաքում (ներկա անունը՝ Օղուզ)։ Այն նախկինում եղել է նաև արևելյան ուղղափառ եկեղեցի։ Եկեղեցին այժմ վերածվել է թանգարանի։


== Պատմություն ==
Եկեղեցու հիմնադրման վերաբերյալ կան երկու տարբեր տեսություններ։ Ըստ վարկածներից մեկի՝ այն հիմնադրել է եպիսկոպոս Պետրոս Սիլիկովը 1822 թվականին, սակայն, ըստ տեղի ուդի ազգագրագետ Միխայիլ Բեժանովի, հենց նրա նախահայրը՝ Իոսիֆ Բեժանովն է կառուցել է այս եկեղեցին։ Այնուամենայնիվ, երկու աղբյուրներն էլ համընկնում են ամսաթվի և դրա՝ որպես Արևելյան Ուղղափառ եկեղեցու հիմնադրման հարցում։ Վրացի հետազոտող Ռոլանդ Թոփչիշվիլիի խոսքով՝ ավելի ուշ եկեղեցին անցել է հայկական եկեղեցու իրավասության տակ, և Սիլիկովների ընտանիքի որոշ անդամներ հայացել են, ինչը, հնարավոր է, վեճի պատճառ է դարձել։ Նման ճյուղավորման լավագույն օրինակը կարելի է տեսնել ի դեմս Մովսես Սիլիկյանի՝ հայկական դավանանքի էթնիկ ուդի, և Զինոբի Սիլիկաշվիլիի՝ ուղղափառ դավանանքի ուդի։ Խորհրդային իշխանությունից հետո եկեղեցին դադարեց գործել։


== Որպես թանգարան ==
Վարդաշենի (Օղուզի) տարածաշրջանային պատմա-ազգագրական թանգարանը (ադրբեջաներեն ՝ Oğuz Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi) եկեղեցու շենքում հիմնադրվել է 1981 թվականի փետրվարի 19-ին։ Ներկայումս թանգարանն ունի 4441 ցուցանմուշ։ Նրա գործունեության առաջին տարիներին հիմնական ֆոնդում կար ընդամենը 200 ցուցանմուշ։ Այստեղ ներկայացված են տեղի բնակիչների պատմության, մշակույթի, ազգագրության և արհեստների շատ արժեքավոր օրինակներ։ Այստեղ ցուցադրվում են նաև տարածաշրջանում հնագիտական պեղումների ժամանակ ձեռք բերված նյութական մշակույթի 168 նմուշներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Բառգիրք (533)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բառգիրք (այլ կիրառումներ)Բառգիրք 533, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 533 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1660 թվականին։ Ստացողը եղել են Միէլիքսէթ և Գրիգոր աբեղաները։ Ունի 15X10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 237 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի 237 էջ, գրված է թղթի վրա՝ բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ սպիտակ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ ստացողի 235բ։


== Բովանդակություն ==
Բառք Հանդէս բանաստեղծաց, Վարդան գրոց, Քերթողականք, Գաղիանոսի, Թարգմանութիւն դեղոց։
Անուանք ԲԺ, ԻԴ մարգարէից։
Լեզուք ՀԲ ազգաց։
Անուանք դպրութիւն գիտցող ԲԺ ազգաց։
Ազգ որդոցն Նոյի։


== Ծանոթագրություններ ==
Իմ չքնաղ լեդի (մյուզիքլ)

«Իմ չքնաղ լեդի» (անգլ.՝ My Fair Lady) մյուզիքլ։ Խոսքերի հեղինակը Ալան Լարներ է, երաժշտությանը՝ Ֆրեդերիկ Լոուն։
Գրված է Ջորջ Բեռնարդ Շոուի «Պիգմալիոն» պիեսի հիման վրա։ Մյուզիքլի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1956 թվականին, որտեղ գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ջուլի Էնդրյուսը և Ռեքս Հարիսոնը, ինչպես նաև Քեթլին Նեսբիթը։
1960 թվականին «Իմ չքնաղ լեդի» մյուզիքլը  ցուցադրվել է ԽՍՀՄ-ի Մոսկվա, Լենինգրադ, Կիև քաղաքներում։
Գլխավոր դերերը խաղացել են՝ Լոլա Ֆիշերը (Էլիզա Դուլիթլ), Էդվարդ Մուլհեյրը և Մայքլ Էվանսը (Հենրի Հիգինս), Ռոբերտ Քութը (գնդապետ Պիկերինգ), Չարլզ Վիկտորը (Ալֆրեդ Դուլիթլ), Ռիդ Շելթոնը (Ֆրեդի Էյնսֆորդ-Հիլ)։
1965-ին մյուզիքլը բեմադրվել է Մոսկվայի օպերետայի թատրոնում, գլխավոր դերում հանդես է եկել Տատյանա Շմիգան։ 
Էկրանավորվել է 1964 թվականին։ Ֆիլմը նույն տարում արժանացել է «Օսկար» մրցանակի, որպես տարվա լավագույն ֆիլմ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Lincoln Center production
Ovrtur Page
Աշմատ

Աշմատ (ռուս.՝ Ашмат), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նեմսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սիրչան գետի աջ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Գետը սկիզբ է առնում Սիրչանի գյուղից։ Հոսում է դեպի հարավ-արևելք։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300512111100038477
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103847
Ավազանի կոդը - 10.01.03.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ռոնդա (Կոժալայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոնդա (այլ կիրառումներ)Ռոնդա (ռուս.՝ Ронда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոժալա գետի աջ ափին՝ 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է սկսած Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույցից մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000912102000003716
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000371
Ավազանի կոդը - 02.02.00.009
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Չառլզ Ջուելզ

Չառլզ Ջուելզ (անգլ.՝ Charles W. Juels, 1944, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հունվարի 21, 2009(2009-01-21)), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Ֆոնտան Հիլզ և Տենագրա-II աստղադիտարաններում։ 1999-ից 2003 թվականները հայտնաբերել է 468 աստերոիդ, որոնցից 150-ը հայտնաբերել է համատեղ Պաուլո Օլվորսեմի հետ։ Բացի դրանից հայտնաբերել է երկու գիսաստղեր. C/2005 N1 Ջուելզ-Օլվորսեմ և C/2002 Y1, որոնք հայտնաբերվել են համապատասխանաբար 2003 և 2006 թվականներին ԼԿՍ-խցիկով։
Չառլզ Ջուելզ ծնվել է Նյու Յորքում, սակայն ապրել է Օհայո նահանգի Ցինցինատի քաղաքում, որտեղ 1969 թվականին ավարտել է Ցինցինատիի բժշկական համալսարանը, հոգեբանի մասնագիտությամբ, ստանալով մագիստրոսի կոչում։
Նրա պատվին է անվանվել (20135) Ջուելզ աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
2003 Comet Awards Announced (անգլ.)
Restore Guest Book for Dr. Charles W. Juels (անգլ.)
Առաջնորդ-ձոր

Առաջնորդ-ձոր, ձոր Լեռնային Կիլիկիայում, Զեյթունի շրջանում, Զեյթուն գյուղաքաղաքից հարավ, Ջերմուկի դաշտից հարավ-արևելք։ Խոր ձոր է և Զեյթունի արևելյան միակ անցքը, որով վերջինս կապվում է Մարաշի հետ։ Երկարությունը՝ մոտ 7-8 կմ։ Թուրքերը թարգմանաբար կոչել են Ղլավուզդերե։


== Ծանոթագրություններ ==
(7959) Ալիսչերի

(7959) Ալիսչերի (անգլ.՝ Alysecherri), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի օգոստոսի 2-ին Կառլ Հերջենրոտերի կողմից Կատալինա կայանում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,942863 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7764 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1093 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 989,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,363949 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 19,27° անկյուն։
Ալիսչերի աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7959) Ալիսչերի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ինդայաբիրա

Ինդայաբիրա (պորտ.՝  Indaiabira),համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 7906 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է  1 011,181 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 7,8 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 15.368.742,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.999,58 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2006 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,571 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Այկինո (գյուղ, Ուստ-Վիմսկի շրջան)

Այկինո (ռուս.՝ Айкино, կոմի՝ Айкатыла), գյուղ Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Ուստ-Վիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3532 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովի Գրադ (այլ կիրառումներ)

Նովի Գրադ կարող է վերաբերվել.

Նովի Գրադ, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում։
Նովի Գրադ, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորմում։
Բոդիլ Բյորն

Բոդիլ Կատարինե Բյորն (նորվ.՝ Bodil Biørn, Բոդիլ Բյորն, հայտնի նաև որպես Մայր Կատարինե, հունվարի 27, 1871(1871-01-27), Կրագերյո, Telemark, Նորվեգիա - հուլիսի 22, 1960(1960-07-22), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի միսիոներուհի, Հայոց ցեղասպանության ականատես։ Մեծ եղեռնի տարիներին Բոդիլը խնամել և անխուսափելի մահից է փրկել հարյուրավոր անօթևան հայ երեխաների և կանանց։
Բոդիլ Բյորնի ու ևս չորս եվրոպացի հումանիստ կանանց կյանքի ու գործունեության մասին է պատմում 2015 թ. նկարահանված «Փրկության քարտեզ» ֆիլմը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1871 թ. հունվարի 27-ին, Նորվեգիայի Կրագերո քաղաքում, հարուստ նավատիրոջ ընտանիքում։1905 թ. Գերմանիայում բուժքույրի մասնագիտությունը ուսանելուց հետո Կանանց միսիոներական կազմակերպության կողմից ուղարկվել է Օսմանյան կայսրություն և աշխատում էր որպես միսիոներ բուժքույր Խարբերդ քաղաքում, ավելի ուշ Մուշում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Historien om Bodil Biørn, nettsider på Riksarkivets nettsted
Med Guds blikk i Armenia, artikkel publisert 2. august 2009 på forskning.no av journalist Mia Kolbjørnsen


== Արտաքին հղումներ ==
Բոդիլ Բյորն` Հայոց ցեղասպանության ականատես և լուսանկարիչ
Բոդիլ Բիորն Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
(2177) Օլիվեր

(2177) Օլիվեր (անգլ.՝ Oliver), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,196796 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8878 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5058 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2087,71 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172438 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2177) Օլիվեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
1080

1080 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1080 թվականն է, 
XI դարի 80-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Կիլիկիայի հայկական թագավորություն


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Վիռումիիսա

Վիռումիիսա (էստ․՝ Võrumõisa), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 242 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(1154) Աստրոնոմիա

(1154) Աստրոնոմիա (անգլ.՝ Astronomia), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1927 թվականի փետրվարի 8-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,388296 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,1396 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,637 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2278,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,158027 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,56° անկյուն։
Աստրոնոմիա աստերոիդը պատկանում է Կիբելեի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 3,27-3,7 ա. մ. մեծ կիսաառանցքներով, էքսցենտրիսիտետը` փոքր է քան 0,3 և ուղեծրի թեքումը` փոքր քան 25°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է F դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1154) Աստրոնոմիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ջիգրաշեն Վերին

Ջիգրաշեն Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կանանց

Կանանց, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է hայերեն կանանց բառից, որ կին բառի հոգնակի սեռական հոլովն է։ Կանանցտիկին անվան կրճատ տարբերակն է, որը հիշատակվել է անթվական մի հիշատակարանում 1311 թվականից ուշ։


== Գործածություններ ==
Կանանց, դուստր Սոսթենեսի, կին Թեոդոսի, քույր Սարգիս և Վարդան քահանաների, ովքեր 1230 թվականին Կապոսի վանքում (Երզնկա) գրել տվեցին Տոնականը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավետաբեր վերելք

«Ավետաբեր Վերելք» (“Avedaper Verelk”), ամսագիրը լույս է տեսնում 2000 թվականից, Գլենդելում՝ հայերեն և անգլերեն։ ԱՄՆ-ի արևմտյան հատվածի հայ կաթոլիկ համայնքի պաշտոնաթերթ։ Խմբագիր՝ Հայր Ռաֆայել Մինասյան։ Ստեղծվել է Լոս Անջելեսում հրատարակվող «Վերելք» (1982-1999 թվականներ, խմբագիր՝ Հայր Բարսեղ Ֆերհաթյան) և «Ավետաբեր» (1985 թվականից, խմբագիրներ՝ Հայր Մեսրոպ Թոփալլան, Հայր Ռաֆայել Մինասյան) հայ կաթոլիկ պարբերաթերթերի միավորումով։ Բովանդակում է կրոնական, եկեղեցական, ազգային, մշակութային, դաստիարակչական նյութեր։
Գիորգիծմինդա

Գիորգիծմինդա (վրաց.՝ გიორგიწმინდა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սագարեջոյի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Կենտրոնի բարձրությունը 750 մետր է։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2307 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալապիդռա

Ալապիդռա (էստ․՝ Alapõdra), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սորա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սորա (այլ կիրառումներ)Սորա (կատ.՝ Sora ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բարսելոնա նահանգի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Օսոնա շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 31,8 կմ² մակերես, իսկ բնակչությունը կազմում է 175 մարդ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։


== Ծանոթագրություններ ==
Դարիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Դարիկ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան (5 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Մալախովո (ավան, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄալախովոՄալախովո (ուկրաիներեն՝ Малахове), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1901 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալախովո ավանում բնակվում էր 184 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,435 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 422,99 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վսևոլոդ Գարշին

Վսևոլոդ Միխայլովիչ Գարշին (ռուս.՝ Все́волод Миха́йлович Га́ршин, փետրվարի 2 (14), 1855[…], Բախմուտի մարզ, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[…] - մարտի 24 (ապրիլի 5), 1888[…], Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս գրող, 1877 թվականին կամավոր մասնակցել է ռուս-թուրքական պատերազմին և ստացած տպավորությունները արտահայտել «Չորս օր» (1877), «Վախկոտը» (1879), «Շարքային Իվանովի հիշողություններից» (1883) պատմվածքներում։ Հայտնի են Գարշինի «Հանդիպում» (1879), «Նկարիչներ» (1879) պատմվածքները և 
«Կարմիր ծաղիկ» վիպակները։ Նա պատմվածքի մեծ վարպետ է։ Նրա երկերին հատուկ են հուզականությունն ու դրամատիկական լարվածությունը։


== Կենսագրություն ==
Գարշինները հին ազնվականական տոհմ են` ըստ ավանդության սերված Գորշիներից (կամ Գարշիներ) Իվան III-ի ժամանակ։ Մանկությունն անցկացրել է ռազմական միջավայրում (հայրը` Միխայիլ Եգորովիչ Գարշինը (1817—1870) սպա էր), իսկ մայրը հետաքրքրվում էր գրականությամբ և քաղաքականությամբ, ազատ տիրապետում էր գերմաներեն և ֆրանսերեն լեզուներին և հսկայական ազդեցություն է ունեցել որդու վրա։ Գարշինի դաստիարակը եղել է Պ. Վ. Զավադսկին` 1860-ական թվականների հեղափոխական գործիչը, որի հետ հետագայում հեռացել է նրա մայրը։ Այս ընտանեկան դրաման ծանր է անդրադարձել նրա առողջության և աշխարհազգացողության վրա։
1864 թվականին Գարշինը սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի 7-րդ գիմնազիայում։ 1872 թվականին կրթություն է ստացել ռեալական դպրոցում։ 1874 թվականին Գարշինը ավարտել է ուսումնարանը և ընդունվել Սանկտ Պետերբուրգի Պետական լեռնային ինստիտուտը, բայց չի ավարտել։ 
1877—1878 թվականի ռուս-թուրքական պատերազմը Օսմանյան Թուրքիայի դեմ նրան կտրում է պարապմունքներից։ Նա վիրավորվում է ոտքից։ Պատերազմից հետո սպայի աստիճան է ստանում և պաշտոնաթող լինում։ 
Մանուկ հասակից Գարշինը ծայրաստիճան նյարդային էր և տպավորվող։ Հետագայում նա տառապում է նյարդային լարվածությունից և 33 տարեկան հասակում ինքնասպան է լինում` իրեն նետելով աստիճանավանդակից (ցած նետվելը եղել է ոչ մեծ բարձրությունից, մահը վրա է հասել մի քանի օր անց)։


== Ծանոթագրություններ ==
Թեոդորոս

Թեոդորոս (հունարեն` Θεόδωρος), արական անուն է, ունի հունական ծագում և թարգմանաբար նշանակում է "Աստծո նվեր"։ Անունը տարածված է եղել հիմնականում եկեղեցականների մոտ։ Հայոց մեջ այս անունը գործածական է Ե դարից մինչ օրս՝ որոշակիորեն ձևափոխված. Թևաթ(ո)րոս, Թոդրոս, Թորոս, Թևան և այլն։


== Աստվածատուր ==
Հայերենում նույն իմաստն արտահայտողն են Աստվածատուր անունը և նրա ձևերը՝ Ասատուր, Ծատուր:


== Կրողները ==


=== Ամենայն Հայոց կաթողիկոսներ ===
Թեոդորոս Ա (*անհ.-911 թ.Աղթամար)
Թեոդորոս Բ (1382-1392 թթ.)


=== Հայկական ===
Թեոդորոս Լապճինյան (Թեոդիկ) (1873-1928 թթ.)` հայ բանասեր
Թեոդորոս Մոպսուեստացի (350 թ.Անտիոք-428 թ.Կիլիկիա)` ասորի աստվածաբան
Թեոդորոս Ռշտունի (7-րդ դար) հայ իշխան և զորավար
Թեոդորոս Քռթենավոր (7-րդ դարի վերջ-մոտ 680 թ.)` հայ մատենագիր և աստվածաբան


=== Հունական ===
Թեոդորոս Անգելոպուլոս (1935-2012 թթ.) •Θόδωρος Αγγελόπουλος• հույն կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան
Թեոդորոս Կոլոկոտրոնիս (1770-1843 թթ.)` •Θεόδωρος Κολοκοτρώνης• հույն զորավար
Թեոդորոս Պապալուկաս (*1977 թ.) •Θεόδωρος "Τεό" Παπαλουκάς• հույն բասկետբոլիստ


== Այլ լեզուներով ==
Սկանդինավյան երկրներում տարածված է Theo (Թեո) ձևը
հույների մոտ կան նաև Θεόδωρος, Θόδωρος, Θοδωράκης, Δώρος (Թեոդորոս, Թոդորոս, Թոդորակիս, Դորոս) ձևերը
սլավոնական ժողովուրդներն ունեն ուղղակի թարգմանված Բոգդան (ռուսերեն` Богдан) ձևը


== Ծանոթագրություններ ==
Սուկի Ուոթերհաուս

Ալիս Սուկի Ուոթերհաուս (անգլ.՝ Alice Suki Waterhouse, հունվարի 5, 1992(1992-01-05), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի մոդել և դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ալիս Սուկի Ուոթերհաուսը ծնվել է 1992 թվականի հունվարի 5-ին Անգլիայի մայրաքաղաք Լոնդոնի Համերսմիթ բնակավայրում։ Ավելի ուշ ընտանիքը տեղափոխվել է Չիզիք։ Մայրը՝ Էլիզաբեթը, բուժքույր է, հայրը՝ Նորմանը՝ պլաստիկ վիրաբույժ։ Սուկին ունի կրտսեր քույր՝ Իմոջենը, որը նույնպես ֆոտոմոդել է։ Մոդելային գործունեությունն սկսել է 16 տարեկանում, իսկ արդեն 19 տարեկանում գովազդել է «Marks & Spencer» ներքնազգեստը։ Սուկին «Burberry» և «Redken» ընկերությունների դեմքն է։ Եղել է «Tommy Hilfiger», «Swatch», «H&M» և այլ ապրանքանիշների մոդել։
Հեռուստատեսությունում առաջին անգամ հանդես է եկել 2010 թվականին։ Նկարահանվել է «Սիրով, Ռոզի», «Դիվերգենտ. գլուխ 2։ Ինսուրգենտ», «Հպարտություն և նախապաշարմունք և զոմբիները», «Ապագայի աշխարհ» և այլ ֆիլմերում։


== Անձնական կյանք ==
Նախկինում Ուոթերհաուսը սիրավեպեր է ունեցել երաժիշտ Մայլզ Քեյնի, Բրեդլի Քուփերի և Դիեգո Լունայի հետ։ Տվյալ պահին հարաբերությունների մեջ է Ռոբերտ Փեթինսոնի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կալինովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿալինովկաԿալինովկա (ուկրաիներեն՝ Калинівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Կալինովկա գյուղում բնակվում էր 112 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հռիփսիմե Խուրշուդյան

Հռիփսիմե Խուրշուդյան (հուլիսի 27, 1987(1987-07-27), Քասախ, Նաիրիի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ծանրամարտիկ։


== Մրցաշարեր ==
Հռիփսիմե Խուրշուդյանը կանանց 75 կգ-ից բարձր քաշային կարգում մասնակցել է 2012 թվականի Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերին և նվաճել բրոնզե մեդալ՝ հետ մնալով Տատյանա Կաշիրինայից և Ժու Լուլուից։ Հռիփսիմեն պոկում վարժությունն ավարտել է 128 կգ ցուցանիշով, իսկ հրմամբ բարձրացրեց 166 կգ՝ արդյունքում հավաքելով 294 կգ, ինչը 39 կգ-ով քիչ էր հաղթողի՝ Ժու Լուլուի արդյունքից։ 2014 թվականին ծանրորդուհին մասնակցում է ծանրամարտի եվրոպայի առաջնությանը և զբաղեցնում 5-րդ հորիզոնականը (102+130): Նույն տարվա ընթացքում մասնակցում է Ղազախստանի Ալմաթիում կայանելիք աշխարհի առաջնությանը և գրավում է 15-րդ հորիզոնականը (107+136): Խուրշուդյանը 2015 թվականն սկսում է եվրոպայի առաջնությամբ և գրավում է 4-րդ հորիզոնականը (113+141) և տարին ավարտում է ԱՄՆ-ում ընթացող աշխարհի առաջնությամբ՝ զբաղեցնելով 14-րդ հորիզոնականը (115+145): 2016 թվականի ապրիլի 16-ին Նորվեգիայի Ֆյորդե քաղաքում ընթացող ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության կանանց +75 կիլոգրամ քաշային կարգի «A» ենթախմբում նվաճել է Եվրոպայի չեմպիոնի կոչումը՝ ցույց տալով երկամարտի ընդհանուր 250 կիլոգրամ (113+137) արդյունք։ 2016 թվականի դոպինգ թեստի վերստուգման արդյունքում հայտնաբերվել է մի քանի արգելված խթանիչներ։ Այդ պատճառով օլիմպիական կոմիտեն հայտարարություն է տարածել որում նշվում է, որ ՀԱՕԿ-ը պետք է վերադարձնի Հռիփսիմե Խուրշուդյանի օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալը։


== Պարգևներ ==
Մովսես Խորենացու մեդալ (2012)


== Աղբյուրներ ==
Քարուտ (Գենջի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քարուտ (այլ կիրառումներ)Քարուտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մագդալինա Մելքոնյան

Մագդալինա Մհերի Մելքոնյան (սեպտեմբերի 16, 1947(1947-09-16), Սպիտակ, Հայաստան), կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, հասարակական գործիչ։ 
Տնտեսական գիտությունների դոկտոր Մհեր Մելքոնյանի դուստրը։


== Կենսագրություն ==
Մագդալինա Մելքոնյանը ծնվել է 1947 թվականին Սպիտակ քաղաքում։ Մանկությունն անցել է Գրոզնի քաղաքում։ 1965 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 55 դպրոցը և նույն թվականին ընդունվել  Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը և 1971 թվականին գերազանցությամբ ավարտել այն, իսկ 1974 թվականին՝ ասպիրանտուրան։
1974-1978 թվականներին եղել է բժշկական ինստիտուտի կենսաքիմիայի ամբիոնի կրտսեր գիտաշխատող։  1975 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել ստացել բժշկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1978–1984 թվականներին եղել է բժշկական ինստիտուտի կենսաքիմիայի ամբիոնի ավագ գիտաշխատող, իսկ 1984–1990 թվականնեիրն՝ կենսաքիմիայի ամբիոն, ասիստենտ։ 1989 թվականին ստացել է կենսաբանական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ 1990–1993 թվականներին եղել է բժշկական ինստիտուտի կենսաքիմիայի ամբիոնի դոցենտ, ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի փոխդեկան։ 
2003-2006 թվականներին  համատեղության կարգով եղել է  Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի անգլախոս ուսանողների ֆակուլտետի դեկան, որից հետո՝ մինչև 2008 թվականը համատեղության կարգով ինտեգրման և բարեփոխումների բաժնի վարիչ։
Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր և կենսաօրգանական քիմիայի ամբիոնի, ապա բժշկական քիմիայի ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր է։
1976 և 1986 թվականներին վերապատրաստվել է Մոսկվայում, իսկ 1998, 2001, 2015 թվականներին՝ Երևանում։
Զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ։
219 տպագիր աշխատանքների հեղինակ և համահեղինակ Է։


== Անդամակցություն ==
Ռուսաստանի Կենսաքիմիկոսների միություն
Հայաստանի Կենսաքիմիկոսների միություն
Հայաստանում «Սթրես» ծրագրի անդամ
Գերմանիայի Մոլեկուլային կենսաբանների և կենսաքիմիկոսների միության անդամ
Եվրոպական կենսաքիմիկոսների միության անդամ-FEBS


== Պարգևներ ==
Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ոսկե մեդալներ (2002 և 2010)
ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարի պատվոգիր (2009)
Վարչապետի հուշամեդալ (2010)


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի դուստր և որդի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7


== Արտաքին հղումներ ==
Մելքոնյան, Մագդալինա Մհեր
Ալբինո

Ալբինո (իտալերեն՝ Albino), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 17322 մարդ (2004)։ Բնակչության խտությունը 522 մարդ/կմ2։ Տարածքը կազմում է 31,32 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 24021։ Հեռախոսային կոդ՝ 00035։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սանտի Գիուլիանո է Ալբինո։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունվարի 9-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Վոլոխովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Վոլոխովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Волохівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոլոխովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 770 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 59.76 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12.88 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Յանկտոն շրջան (Հարավային Դակոտա)

Յանկտոն շրջան (անգլ.՝ Yankton County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.352 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.438 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Յանկտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1862 թ.։
Մոռացման լիճ

Մոռացման լիճ (լատ.՝ Lacus Oblivionis), Լուսնի հակառակ կողմում գտնվող փոքր ծովային շրջան։ Ունի 32×24 կմ չափեր, կենտրոնի կոորդինատներն են՝ 20°24′ հվ. լ. 168°30′ ավ. ե.20,4° ю. ш. 168,5° в. д.﻿ / -20.4; 168.5։ Ունի ոչ կանոնավոր ձև, ընդգրկում է նաև ոչ մեծ մի կղզի։
Մոռացման լիճը տեղադրված է երկու խառնարանների՝ Մոխորովիչիչի R (հյուսիս-արևելք) և Սնյադեցկի Y (հարավ-արևմուտք) միջև։ Մակերեսին այլ անվանված տարրեր չկան։


== Անվանում ==
Առաջին անգամ Մոռացման լիճը պատկերվել է «Maps of Lunar Hemispheres» քարտեզի վրա, որը հրատարակել է Անտոնին Ռյուկելը 1972 թվականին։ 1976 թվականին անվանումը հաստատվել է Միջազգային աստղագիտական միության կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մոռացման ծովի մասին THE MOON WIKI-ում
Իլզադ Ախմետով

Իլզադ Տոգլոկովիչ Ախմետով (ռուս.՝ Ильза́т Тогло́кович Ахме́тов, դեկտեմբերի 31, 1997(1997-12-31), Բիշքեկ, Ղրղզստան), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, Ռուբին ակումբի կիսապաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==
Մանկության տարիներին խաղացել է Բիշքեկում «Ալգա»-ի կազմում։ Դպրոցական տարիներին տեղափոխվել է Տոլյատիի Յուրի Կոնոպլյովի ակումբային կազմ, հետո տեղափոխվել է «Ռուբինի-1997» Կազանի թիմ։
16 տարեկան 8 ամսական հասակում, նշել է իր դեբյուտը «Ռուբին» թիմի հիմնական կազմում՝ մասնակցելով Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16 
եզրափակչի՝ «Լուչ-Էներգիա» ակումբի դեմ խաղում, այդպիսով դառնալով ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը Կազանի «Դեբյուտանտ» ակումբի կազմում։ Պրեմիեր լիգայում նա իր դեբյուտը կատարել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 20-ին «Մորդովիայի» ակումբի դեմ խաղում։


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային ===
2017 թվականի մարտի 1-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կաղապար:РФПЛ