armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հայ ազգային երիտասարդական միություն (ՀԱԵՄ)

Հայ ազգային երիտասարդական միություն /ՀԱԵՄ/, հիմնվել է 1989թ. հուլիսի 3-ին, համահիմնադիր Վահան Վարդգեսի Հարությունյան։ Այն Խորհրդային Միության տարածքում գործող առաջին ընդահատակյա երիտասարդ կազմակերպություններից է եղել։ Հրատարակել է «Ազատության ավետաբեր» պաշտոնաթերթը։ Կազմակերպությունը իր անդամներով մեծ ներդրում է ունեցել 1988 թվականի փետրվարին սկսված «Ղարաբաղյան շարժման», Հայաստանի Անկախության և Հայաստանի Հանրապետության սահմաների պաշտպանական մարտերում։


== Պատմություն ==
Մի քանի ընդհատակյա երիտասարդական կազմակերպությունների ակտիվ երիտասարդներով 1989թ. հուլիսի 3-ին, հիմնադրոում են Հայաստանում առաջին բացահայտ անկախական երիտասարդական կազմակերպությունը, որը ձդտում էր հայ երիտասարդությանը ներգրավել ազգային պետականության վերականգման գործընթացում։   
Կազմակերպության անդամ կարող էր դառանալ 15 տարին լրացած յուրաքանչյուր պատանի, ով անվերապահորեն ընդունում էր կանոնադրությունն ու ծրագրերը։ Որպես ազգային երիտասարդական ազատ կազմակերպություն առաջնորդվում էր Հայաստանի ազատության և անկախության գաղափարով, հայ ազգի հոգևոր և ֆիզիկական վերածնունդը իր առաջնահերթ նպատակը դարձնելով։ ՀԱԵՄ–ը գործում էր միջազգային ընդունված օրենքնրի սահմաններում, պատրաստ գործակցել ցանկացած անհատի կամ կազմակերպության հետ, եթե դա չի հակասել կազմակերպության կանոնադրությանն ու ծրագրերին։ Այն իր մեջ ներառում է մի շարք մասնագիտացված հանձնախմբեր և ծառայություններ՝ գաղափարախոսական զինակոչիկների իրավունքների պաշտպանության «ԺՆԵՎ–49», խմբագրության, ազատ գրադարանի, հասարակական հարցերի և այլն։     


=== ՀԱԵՄ–ի նպատակներ ===
Վերականգնել ազգային ազատ և անկախ պետականությունը, քանզի միայն այն կարող է ապահովել ազգի լիրավ զարգացումն ու հարատևումը,
ամեն գնով կանգնեցնել Հայաստանում իրականացվող ֆիզիկական ու կենսաբանական ցեղասպանությունը, ռուսաֆիկացիան և ասիմիլյացիան,
նպաստել Հայաստանում ազգային անկախության բանակի ստեղշման գործին,
պայքարել հայկական բոլոր եկեղեցական և ազգային ծիսակատարությունների վերկանգնման համար,նպաստել ազգային ոգու զարթոնքի և ազգայինդպրոցների ստեղծմանը,
պատրաստել երիտասարդների, որոնք անկախ Հայաստանի ստեղծման գործին գործուն մասնակցություն, մարտնչող հոգաբանության և պատրաստակամություն ունեն,
հայ երիտասարդին մոտեցնեն իր ազգային արմատներին, հեռու պահել լեզվի և արյան մաքրությունը
հանել հայկական հողերը վերամիավորմանը՝ մեկ միացյալ և անկախ պետական միավորում
հենվելով քրիստոնեության և հազարամյակների ընթացքում ձևավորման ազգային գաղափարախոսության վրա, համախմբել հայ ազգի տարանջատված բեկորները իր պատմական հայրենիքում։


== ՀԱԵՄ–ի անդամներ ==


== Պաշտոնաթերթ ==
«Ազատության ավետաբեր» պաշտոնաթերթը 4 համար է տպագրվել։ Խմբագրակազմ, Վահան Հարությունյան, Սամվել Մարկոսյան, Սահակ Մահտեսյան, Սևակ Ադամյան, Լուսնե Ադամյան։ Տպագրվել է նաև «Դեմքեր և մտածումներ» մատենաշարը, «Ձայն Բազմաց» թերթիկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆերնանդո Գոմես

Ֆերնանդո Ռոջելիո Գոմես Պաեզ, ծնվել է 1940 թվականին։ Մեքսիկայում Հիսուս Քրիստոսի վերականգնված ավետարանի պատմությանը նվիրված Մորմության պատմության թանգարանի հիմնադիրն է։ Նա և  ռեժիսոր Սերխիո Պագազան Մեքսիկայում հավաքում են մորմոնների պատմության նմուշներ և հիմնական փաստաթղթեր։
Գոմեսը ծառայել է մի քանի ղեկավար պաշտոններում։ Նա եկեղեցու Մեքսիկայի Մերիդա տաճարի երկրորդ նախագահն էր, եղել է նաև Սանտիագոյի, Չիլիի միսիոներների ուսուցման կենտրոնի նախագահ։ 


== Կենսագրություն ==
Գոմեսը ծնվել է Մեքսիկայի Մոնտեռեյ քաղաքում։ Մինչ Մեքսիկայում պատմության թանգարանը հիմնելը Գոմեսը էլեկտրոնային ֆիրմայի նախագահ էր։ Նա ունի բակալավրի աստիճան էլեկտրոնային ճարտարագիտության ոլորտում Բրիգամ Յանգ Համալսարանում (BYU), տարբեր ժամանակներում բնակվել է Յուտա նահանգի Պրովո քաղաքում։ Ֆիլիպիններում ապրելու ժամանակ էր, որ առաջին անգամ հանդիպել է իր մորաքրոջ նյութերի մեծ հավաքածուին, որոնք առնչվում էին Մեքսիկայում գտնվող «Վերջին օրվա սրբերի» Հիսուս Քրիստոսի եկեղեցու պատմությանը։
Գոմեսը «Վերջին օրվա սրբերի Հիսուս Քրիստոսի եկեղեցի» և «Լամանյան կոնվենցիաներ. Խավարից լույս» գիրքերի հեղինակն է։ Նա դասախոսություններ է կարդացել Բրիգամ Յանգ Համալսարանի Դեյվիդ Քենեդու անվան միջազգային հետազոտությունների կենտրոնում։ Նա նաև մասնակցել է Ֆլոյդ Լամոնդ Թուլիսի «Մորմոններ Մեքսիկայում» գրքի 2-րդ հրատարակության անգլերեն մեկնաբանություններին, ներառյալ «Մեքսիկայի և Մորելոսի պետությունները. Նրանց ներդրումը միսիոներական աշխատանքի վերաբացման շրջանում, 1901-1903», «Մարգարիտո Բաուտիստա Վալենսիա», «Ֆրանցիսկո Նարցիսո Սանդովալ. Լամանացի միսիոներ» և «Երրորդ համագումար»  թեմայով էսսեները։
Գոմեսը վերջերս տեղափոխել է իր թանգարանը Պրովո, որն այժմ այն ​​կոչվում է Ամերիկայի մորմոնների պատմության թանգարան։ Թանգարանի Պրովոյի մասնաճյուղը բացվել է 2011 թվականին։


== Մատենագիտություն ==
English commentary in dual-language 2nd edition of F. Lamond Tullis, Mormons in Mexico: Dynamics of Faith and Culture, Provo, Utah: El Museo de Historia del Mormonismo en México A.C., 1997. Spanish/English, 353 pp. No ISBN available. 
The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints and the Lamanite Conventions: From Darkness to Light, Mexico City: El Museo de Historia del Mormonismo en México A.C., 2004. English, 47 pp. + 34 pp. photos and bibliography. Spanish, 47 pp. + 1 p. photos. No ISBN available. 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
"Poem honors Prophet", Church News, December 10, 2005.
Hart, John L. (1998 թվականի հունվարի 17), «Relics of a faithful people», Church News, https://www.thechurchnews.com/archive/1998-01-17/relics-of-a-faithful-people-13785 
"New missionary training center presidents", Church News, December 13, 1997
"New mission presidents", Church News, February 22, 1992
Journal of Mormon History, table of contents
BYU David M. Kennedy Center lectures listing
Museo de Mormonismo en Mexico site
Վոսխոդ (գյուղ, Բելոկատայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոսխոդՎոսխոդ (ռուս.՝ Восход, բաշկիրերեն՝ Восход), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 80 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
ԱՄՆ-ի կենսատեխնոլոգիական ինֆորմացիայի ազգային կենտրոն

ԱՄՆ-ի կենսատեխնոլոգիական ինֆորմացիայի ազգային կենտրոնը, ԿԻԱԿ (անգլ.՝ National Center for Biotechnological Information, NCBI), գիտական կենսաբանական կենտրոն է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։


== Պատմություն ==
Հիմնադրված է 1988 թվականին ԱՄՆ-ի Մերիլենդ նահանգի Բեթեսդա քաղաքում որպես մոլեկուլային կենսաբանության տվյալների մշակման և պահման կենտրոնական ինստիտուտ։ ԱՄՆ-ի ազգային բժշկական գրադարանի (անգլ.՝ United States National Library of Medicine, NLM) մի մասն է, որը իր հերթին Առողջության ազգային ինստիտուտի (անգլ.՝ National Institutes of Health, NIH) ենթաբաժինն է։


== Տես նաև ==
Միավորված տաքսոնոմիական տեղեկատվական ծառայություն
Միլան Յովանիչ

Միլան Յովանիչ (սերբ.՝ Милан Јованић, հուլիսի 31, 1985(1985-07-31), Նովի Սադ, ՀՍՖՀ), սերբ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է եկել Սերբիայի ազգային հավաքականում։


== Կենսագրություն ==


=== Ակումբային կարիերա ===
Միլան Յովանիչի առաջին ակումբը եղել է «Վոյվոդինան»։ Այդտեղից նա տեղափոխվել է «Վետերնիկ», որտեղ սկսել է խաղալ մեծահասակների թիմում։ 2005 թվականին տեղափոխվել է ավստրալիական «Պերտ Գլորի», որտեղ եղել է պահեստային դարպասապահ և մասնակցել է միայն մեկ խաղի լիգայում։ 2005/06 մրցաշրջանից հետո վերադարձել է հայրենի քաղաք, որտեղ միացել է «Նովի Սադ» ակումբին։ 2009/10 մրցաշրջանում ակումբն զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը և իրավունք է ստացել մասնակցելու Եվրագավաթի խաղարկությանը։ Լիգայի լավագույն դարպասապահների ցանկում Յովանիչը քվեարկության արդյունքում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը՝ զիջելով Սաշա Ստամենկովիչին։
2010 թվականի հունիսի 11-ին հայտնի է դարձել, որ Յովանիչը բժշկական զննություն է անցել Կրակովի «Վիսլայում»։ Երկու օր անց Կրակովի ակումբը հայտարարել է, որ սերբ ֆուտբոլիստի հետ կնքել է հնգամյա պայմանագիր։ Էքստրակլասում անցկացրած առաջին իսկ մրցաշրջանում Միլան Յովանիչը դարձել է Լեհաստանի չեմպիոն։


=== Կարիերան հավաքականում ===
2003 և 2004 թվականներին Միլան Յովանիչը հրավիրվել է Սերբիա և Չեռնոգորիայի պատանեկան (մինչև 19 տարեկանների) հավաքական։ Սերբիայի ազգային հավաքականում նորամուտը նշել է 2010 թվականի ապրիլի 7-ին Ճապոնիայի հավաքականի դեմ հաղթական խաղում (3:0)։


== Ձեռքբերումներ ==
Լեհաստանի չեմպիոն (1) – 2010/11


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
Ֆերմինիանո

Ֆերմինիանո (իտալերեն՝ Fermignano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 8660 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 200 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 43 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61033։ Հեռախոսային կոդ՝ 0722։


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0722 332142
Էլեկտրոնային փոստ։ comune@comune.fermignano.pu.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.fermignano.pu.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт населённого пункта (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Աբել Միքայելյան

Աբել Մուշեղի Միքայելյան (դեկտեմբերի 18, 1973(1973-12-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), արձակագիր, ՀԳՄ անդամ (2002-ից)։


== Կենսագրություն ==
Աբել Միքայելյանը ծնվել է 1973 թվականին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը։ 1994-1996 թվականներին՝ որպես լրագրող աշխատել է «Ուրբաթ», «Երկիր» թերթերում, «Ազատություն» ռադիոկայանում։ 1999-2001 թվականներին եղել է Հայաստանի ժողովրդական արվեստի պետական թանգարանի տնօրենը։ 2001-2003 թվականներին` հոլանդական “Daily Sports” ընկերության ինտերնետային կայքի գլխավոր խմբագիրը։ 2006 թվականին հիմնադրել է «Ուրբաթ» մամուլի ակումբը։ 2009 թվականին հիմնադրել է Report.am հասարակական-քաղաքական, լրատվական կայքէջը։ 2015 թվականից «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերության գլխավոր խմբագիրն է։ Հեղինակ է հայաստանյան և արտասահմանյան մամուլում հրապարակված բազմաթիվ հոդվածների և էսսեների։


== Երկեր ==
Այսպես եղավ-1999 թ․
Կարուսել-2006 թ․


== Վեպեր ==
Քաղաքական հարբեցողություն, 2013 թ․
Փոփոխության քամին, 2020 թ․
Մշկո Մշկոյանի արկածները, Ե., Դարակ, 2022, 304 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աբել Միքայելյան. «Փոփոխության քամին»
+1 ԳԻՐՔ. «Քաղաքական հարբեցողություն». Աբել Միքայելյան
Աբել Միքայելյանի՝ Քաղաքական հարբեցողություն վեպը
+1 ԳԻՐՔ. «Քաղաքական հարբեցողություն». Աբել Միքայելյան
Աբել Միքայելյան
Հարբած քաղաքականությունը ձախողման ենթակա չէ։ Աբել Միքայելյան «Քաղաքական Հարբեցողություն»
ԺՈՂՈՎՈՒՐԴ. Երբ հիշեցնում են անհիշելին Archived 2021-07-09 at the Wayback Machine.
Արքմենիկ Նիկողոսյանը հորդորում է քաղաքական գործիչներին կարդալ Աբել Միքայելյանի վեպը
Mozilla Firefox

Mozilla Firefox (ամերիկյան անգլերենով արտասանություն՝ [moʊˈzɪlə ˈfaɪɹfɑks]), հայտնի նաև կարճ Firefox անվանմամբ, ազատ ցանցային դիտարկիչ (բրաուզեր)՝ Gecko շարժիչի հիման վրա աշխատող։ Դիտարկիչի նախագծումով և տարածումով զբաղվում է «Mozilla Corporation» ընկերությունը։
2014 թվականի հունվարից մինչև նոյեմբեր ամսվա կտրվածքով «Mozilla Firefox»-ը համարվում է 3-րդ ամենատարածված դիտարկիչը աշխարհում, ունենալով 18,14 տոկոս մասնաբաժին ըստ gs.statcounter.com կայքի տվյալների։ Հայաստանում դիտարկիչը երկրորդ տեղում է՝ 16,05 տոկոսով։ Որոշ պետություններում դիտարկիչը նաև առաջատար դիրք է զբաղեցնում մասնավորապես՝ Իրանում, որտեղ շուկայական մասնաբաժինը կազմում է 44,19 տոկոս։
Դիտարկիչը պաշտոնապես թողարկվում է Մայքրոսոֆթ Վինդոուզ, ՕԷս Տաս, Լինուքս և Անդրոիդ օպերացիոն համակարգերի համար։ Գոյություն ունեն նաև ոչ պաշտոնական տարբերակներ այլ տիպի օպերացիոն համակարգերի համար։ Դիտարկիչի կոդը համարվում է ազատ և տարածվում է եռակի լիցենզիայով՝ GPL/LGPL/MPL։


== Անվանման ծագումը ==
Սկզբնական շրջանում այս ցանցային դիտարկիչը ունեցել է տարբեր անվանումներ՝ Ֆենիքս, այնուհետև Ֆայրբիրդ։ Այնուհետև ցանցային դիտարկիչը ստացել է չինարենից թարգմանված Կրակոտ Աղվես անվանումը, որը հայտնի է դառնում Ֆայրֆոքս անունով։


== Լոգո ==
Mozilla և Firefox  դիտարկիչների լոգոտիպեր

		
		
		


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Նույնություն (այլ կիրառումներ)

Նույնություն, կարող է վերաբերել՝

Նույնություն - առարկայի, երևույթի ինքն իր հետ կամ այլ առարկաների և երևույթների հետ ունեցած հավասարությունը, միատեսականությունը։ Առարկաները համարվում են նույնական, եթե դրանցից մեկին բնութագրող բոլոր հատկությունները բնութագրում են նաև մյուսներին
Նույնություն - մաթեմատիկայում հավասարություն, որը տեղի ունի իր մեջ մտնող փոփոխականների արժեքների ամբողջ բազմության վրա
Պոգոժայա Կրինիցա (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Պոգոժայա Կրինիցա (ուկրաիներեն՝ Погожа Криниця), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոգոժայա Կրինիցա գյուղում բնակվում էր 526 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուննա

Սուննան մուսուլմանական սուրբ ավանդություն է, որն իր մեջ ընդգրկում է մարգարե Մուհամմադի կյանքի մասին պատմությունները, որպես օրինակ ողջ մուսուլմանական համայնքի (ումմայի) և յուրաքանչյուր մուսուլմանի համար։ Սուննան համարվում է երկրորդը Ղուրանից հետո որպես իսլամական իրավունքի (ֆիկհի) աղբյուր։ Այն ներկայացնում է Մուհամմադի վարքը, մարգարեի կողմից ճիշտ ընդունված կանոններն ու նորմերը։ Սուննան՝ հադիսների տեսքով, փոխանցվել է բանավոր կերպով Մուհամմադի զինակիցների կողմից։ Սուննան շատ սերտ կապված է Ղուրանի հետ և լրացնում է այն։ Սուննային հետևելը համարվում է մուսուլմանի կյանքի կարևորագույն բաղադրիչը։ Մուսուլմանական կրոնական կրթության մեջ նշանակալից դեր ունի Սուննայի ուսուցում։ Մուհամմադի մահից հետո Սուննան թույլ տվեց լուծել խալիֆայության բնակչության կյանքի մի շարք խնդիրներ։ Սուննայի նշանակությունը սկզբից ևեթ շատ մեծ էր, իսկ 9-10-րդ դարերում այն սկսում են կարդալ Ղուրանի հետ հավասար։ Ղուրանը և Սուննան իսլամական իրավական համակարգի հիմքն են։ Ղուրանի հիմնական տեքստերը ունեն ընդհանուր բնույթ, գրեթե հնարավոր չէ գտնել մանրամասներ և երկրորդական դետալներ։ Հիմնականում Ղուրանում խոսվում է հավատի սկզբունքների մասին, հաստատվում են երկրպագության նորմերը, հիշատակվում է հնագույն ազգերի պատմությունը։ Սուննան բացատրում է Ղուրանի ոչ հասկանալի հատվածները, մանրամասն նկարագրում է այն, ինչ Ղուրանում ներկայացված է ընդհանուր կողմերով։ Սուննան նաև ընդգրկում է կանոններ, որոնք չկան Ղուրանում։ Օրինակ՝ Ղուրանում Ալլահը մուսուլմաններին հրահանգում է աղոթել։ Յուրաքանչյուր մուսուլման ենթարկվում է և պատրաստ է աղոթել, սակայն ե՞րբ և ինչպե՞ս։ Այս հարցերի պատասխանը տալիս է Սուննան, որտեղ մանրամասն նկարագրված է, թե ինչպես և երբ պետք է կատարվի աղոթքը՝ Մուհամմադ մարգարեի օրինակով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Գ. Նյուբի - Իսլամի կրճատ հանրագիտարան = A Concise Encyclopedia of Islam, Ֆայր փրեսս, 384 էջ, 3000 օրինակ


== Արտաքին հղումներ ==
http://masud.co.uk/the-sunna-as-primordiality/
http://www.quranicstudies.com/prophet-muhammad/the-meaning-of-sunna-in-the-quran/
http://cmje.usc.edu/ Archived 2017-12-30 at the Wayback Machine.
Կալսուենի

Կալսուենի (պորտ.՝ Calçoene), համայնք Բրազիլիայում՝ Ամապա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ամապա նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Օյապոկիի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7703 մարդ՝ 2005 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 14 269 կմ2 տարածք։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1956 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2008 թվականի դրությամբ, կազմում է 87 053 131 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2008 թվականի դրությամբ, կազմում է 9608,51 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,688 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ահաստե

Ահաստե (էստ․՝ Ahaste), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Աուդռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 179 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տելքսինոե (արբանյակ)

Տելքսինոե (հուն․՝ Θελξινόη), կամ Յուպիտեր XLII, Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։ Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի ղեկավարած խմբի կողմից, հայտնաբերման մասին հայտարարվել է 2004 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2003 J 22 ժամանակավոր անվանումը։
Տելքսինոեն ունի մոտ 2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 21 162 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 628,1 օրվա ընթացքում։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 151,4° խավարածրի հարթության նկատմամբ (153° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,221 է։
Տելքսինոեն պատկանում է Անանկեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 19,3 - 22,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը մոտ 150° է։
Արբանյակի անունը տրվել է 2005 թվականի մարտին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության մուսա Տելքսինոեի անունով, ով համաձայն հույն պատմիչների Զևսի և Մնեմոսինեի դուստրն էր։


== Տես նաև ==
Յուպիտերի արբանյակներ


== Ծանոթագրություններ ==
Օրեշանկա

Օրեշանկա (ուկրաիներեն՝ Орішанка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1721 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օրեշանկա գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,356 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 157,3 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նագայբակսկի շրջան

Նագայբակսկի շրջան (ռուս.՝ Нагайбакский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չելյաբինսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ֆերշամպենուազ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3022 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 21917 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7,25 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Անակոփիա (ամրոց)

Անակոփիա ամրոց, պաշտպանական կառույց, տեղակայված է Նոր Աֆոն քաղաքում, հանդիսանում է Աբխազիայի տարածքում առավել ամբողջական պահպանված ամրությունը։


== Պատմություն ==
VII դարի վերջին բյուզանդացիների անմիջական մասնակցությամբ արաբների ներխուժումից հետո կանգնեցվել է պատի հիմնական մասը։
Ավանդության փոխանցմամբ, 736—737 թվականներին Մարվեն իբն Մուհամմադը 60 հազարանոց արաբական զորքով շրջափակեց ամրոցը, որտեղ Լեոնը (Աբխազիայի իշխան, Աբխազիայի արքա Լեոն II-ի հորեղբայրը) պահում էր վրացի արքաներին։ Անակոփիայի պաշտպանությունը կազմակերպեցին հազար վրացի և երկու հազար աբխազ (արևմտավրացական) զորքերը։ Վավերագրողի խոսքերով այդ ժամանակ արաբական զորքի շարքերում սկսվեց համաճարակ, որը խլեց 35 հազար զինվորի կյանք։ Երեք հազար արաբ մահացավ գրոհի ժամանակ ամրոցի պատերի տակ, բայց Անակոփիան այդպես էլ չգրավվեց։ Մարվենի պլանն Աբխազիայով անցնել Բյուզանդիայի թիկունք ձախողվեց։
788 թվականին արաբ զորավար Սուլեյման իբն Իսամը փորձեց արևմտյան կողմից շրջափակել ամրոցը, բայց նրա պլանը ևս ձախողվեց։
VII դարի երկրորդ կեսին, Անակոփիա լեռան կատարին հույն վանականները կառուցում են միասրահ տաճար։
VII—VIII դարերում, լեռան լանջին կառուցվեց երկրորդ տաճարը։
XIV դարում Անակոփիայում հաստատվեց նոր ժողովուրդ, ովքեր կառուցեցին լեռնային պարիսպներ և քառահարկ աշտարակ։


== Տեխնիկական տվյալներ ==

Զբաղեցնում է 450×150 մետր տարածք։
Հարավային պատերը պաշտպանված են յոթ աշտարակներով՝ դժվար մատչելի տեղերում, այնտեղ որտեղ կարող էին կիրառվել պարսպաքանդ մեքենաներ։
Լեռնային պարիսպները կառուցված են մեծ, լավ մշակված կրաքարի նյութից։ Քաղաքային դարպասները ևս կազմված են կրաքարից և տեղակայված են բարձր տեղում, ամրոց մտնել հնարավոր էր միայն կողադիր փայտե սանդուղքով։
Արևմտյան կլոր աշտարակները տեղակայված են այնպես, որ պաշտպանեն ամրոցի գլխավոր դարպասները։
Ամրոցում, լեռան կատարին, գտնվում է մշակութային անսպառ ջրհոր, ենթադրվում է, որ այն կառուցել են Անակոփիայի շինարարները։
(4235) Տատիշչև

(4235) Տատիշչև (անգլ.՝ Tatishchev), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,983156 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8715 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0948 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1881,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,191289 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,22° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4235) Տատիշչև աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բեեղզեբուղ

Բեհեղզեբուղ, Բեղզեբուղ (եբրայերեն` «ճանճերի տիրակալ»)՝ սատանաների մեջ հզորագույններից մեկը, այնքան բարձրաստիճան և հզոր, որ նրան հաճախ շփոթում են Լյուցիֆերի հետ, ինչպես նաև հին արևմտասեմական աստվածություն Բահալի անձնավորումն է։ Կաթոլիզմում համարվում է, որ Բեղզեբուղի երկնային հակառակորդը սուրբ Ֆրանցիսկոսն է։


== Ստուգաբանություն ==
Յոթանասնում հիշատակվում է, որպես Բեղզեբուղ և որպես «Ճանճերի Բաալ», հիմնական անուն ընդունված է Սիմմահ Էվիոնիտի տարբերակը։ Բեղզեբուղ բառացի նշանակում է «ճանճերի տիրակալ», հավանական է, որ հին եբրայերեն բաալ-զեվուվ տարբերակը, հիշատակվում է Հին կտակարանում` հեթանոսական աստվածությանը չհիշատակելու միջոց։


== Հիշատակում «Հին կտակարանում» ==
Հիշատակվում է «Հին կտակարանում» որպես փղշտացիների աստվածություն, ում հավատացել են Ակկարոնում.
«Օքոզիան էլ ընկավ ցանցի վրայով իր իսկ սահմանի, որ Սամարիայում էր և հիվանդացավ։ Եվ ուղարկեց դեսպաններ և ասաց նրանց. «Գնացեք և հարցրեք Բեղզեբուղին` ակկարոնական աստվածությանը, կառողջանա՞մ ես արդյոք այս հիվանդությունից»։
Այդ ժամանակ Տիրոջ հրեշտակներից ասաց Եղիա Ֆեսվիտանցուն. «Վեր կաց, գնա ընդառաջ Սամարիայի արքայի դեսպաններին և ասա նրանց. «Մի՞թե Իսրայելում չկա Աստված, որ Դուք գնում եք Բեղզեբուղին` ակկարոնական աստծուն հարցնելու։ Սրա համար, ինչպես Աստված է ասում, մահճակալից, որի վրա պառկել ես, վեր չես կենա, բայց կմեռնես»»։


== Հիշատակում Ավետարանում ==
Որպես դևերի տիրակալ, հիշաատակվում է Ավետարանում.
«Եվ զարմանում էր ամբողջ ազգը և ասում. «Մի՞թե սա չէ Քրիստոսը` որդին Դավթի»։ Փարիսեցիները, լսելով դա, ասացին. «Նա վտարում է ոչ այլ կերպ, քան Բեղզեբուղի` դևերի իշխանի ուժով»։


== Դևերի դասակարգման մեջ դիրքը ==
16-րդ դարում գերմանացի ինկվիզիտոր Դինսֆելդը կազմեց դևերի(սատանաների) դասակարգումը ըստ 7 մահացու մեղքերի։ Այնտեղ Բեղզեբուղը անձնավորում է շատակերությունը, որկրամոլությունը։ 1801 թվականին մեկ այլ դասակարգում ստեղծվել է բրիտանացի Ֆ. Բարրետի կողմից։ Ըստ նրա Բեղզեբուղը հանդիսանում է սուտ աստվածների խորհրդանիշ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստրիմովշչինա

Ստրիմովշչինա (ուկրաիներեն՝ Стримівщина), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստրիմովշչինա գյուղում բնակվում էր 78 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,674 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 115,73 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նիս

Նիս (ֆր.՝ Nice [nis], օքս.՝ Niça, հուն․՝ Νίκαια, իտալերեն՝ Nizza, լատ.՝ Nicaea), միջերկրածովյան քաղաք, նավահանգիստ և կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում։ Մտնում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ երկրամասի մեջ։ Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի, Նիս շրջանի և 9 կանտոնների (Նիս-1 – Նիս-9) վարչական կենտրոնը։ Նիս քաղաքը խոշոր տրանսպորտային հանգույց է հանդիսանում։ Լազուր ափի (կամ Ֆրանսիական Ռիվիերա) գլխավոր հանգստավայրերից մեկը։
Կոմունայի մակերեսը կազմում է 71,92 կմ², բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում էր 347 060 մարդ, իսկ 2012 թվականի դրությամբ՝ 343,629 մարդ, խտությունը՝ 4777,9 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==

Նիս քաղաքը հիմնադրվել է հույների կողմից մ.թ.ա. IV դարում և կոչվել է Նիկեյա Նիկե հաղթանակի դիցուհու պատվին՝ ի հիշատակ լիգուրների դեմ տարած հաղթանակի։ Այն դարձել է Լիգուրյան ծովի կարևոր առևտրային քաղաքներից մեկը և գոյատևել է մինչև լանգոբարդների ներխուժումը։
VII դարում Նիսը միացել է Գենուեզյան լիգային, որը միավորում էր Լիգուրյան առափնյայի քաղաքները։ 729 թվականին լիգան ետ է մղել սարակինոսների ներխուժումը, սակայն վերջիններս 859 և 880 թվականներին թալանել և այրել են Նիսը։


== Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիր ==
Նիսը գտնվում է Ֆրանսիայի ծայր հարավ-արևելքում, Ֆրանսիայի և Իտալիայի սահմանից 30 կմ հեռավորության վրա։ Մինչև Փարիզ հեռավորությունը կազմում է 960 կմ, մինչև Մարսել՝ 230 կմ, մինչև Ջենովա՝ 200 կմ։ Նիսը հյուսիսից շրջապատված է մի քանի ոչ բարձր լեռներով։ Նիսը համարվում է ֆրանսիական Ռիվիերայի խոշորագույն քաղաքը։


== Կլիմա ==
Նիս քաղաքի կլիման միջերկրածովյան է։ Քաղաքում գերակշռում է մեղմ եղանակ ամբողջ տարվա ընթացքում։ Միևնույն ժամանակ նույնատիպ կլիմա ունեցող քաղաքների հետ համեմատած տեղումների քանակը այնքան մեծ չէ։ Հիմնականում թափվում են սեպտեմբերից մինչև մարտ ընկած ժամանակահատվածը։ Գարնանը հաճախ լինում են քամիներ։
Ամառը շոգ է, չոր և արևոտ։ Սակայն միջերկրածովյան կլիմա ունեցող քաղաքների հետ համեմատած, Նիսում ամռանը լինում են տեղումներ։ Ջերմաստիճանն երբեմն է իջնում 20 °C-ից և շատ հաճախ հատում է 30 °C-ը։ Ամռանը տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 35 °C: Ջերմաստիճանի բացարձակ առավելագույնը գրանցվել է 2006 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ 37,7 °C: Նիսում բացարձակ նվազագույնը կազմել է -7,2 °C:
Աշունը սկսվում է արևոտ և տաք սեպտեմբերից։ Հոկտեմբերին օդի ջերմաստիճանը իջնում է 20 °C-ից, սկսում են անձրևներ տեղալ։ Նոյեմբերին միջին ջերմաստիճանը կազմում է 17 °C:
Ձմռանը բնորոշ են հարաբերականորեն տաք ցերեկներ (11-17 °C) և հով գիշերներ (4-9 °C)։ Եղանակը հաճախ փոխվում է տաք և չոր եղանակից դեպի խոնավ և անձրևոտ եղանակի։ Երբեմն լինում են թեթև ցրտահարություններ։ Ձյան տեսքով տեղումները շատ երբեմն են լինում։
Գարունը Նիսում ուշ է գալիս։ Մարտին և ապրիլին լինում է անձրևոտ և խոնավ եղանակ, և մայիսի կեսերին ամառ է գալիս և չոր եղանակ։

Ամեն տարի մոտ 300 օր լինում է առանց տեղումների։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 344 064 մարդ, իսկ 2012-ին՝ 343 629 մարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան.


== Ծաղիկների շքերթ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Հայերը Նիսում ==
Նիսի կենտրոնում կա հայկական այգի, Հայոց Ցեղասպանությանն նվիրված խաչքար։


== Քույր քաղաքներ ==


== Տես նաև ==
Մարսել
Լիոն
Փարիզ


== Ծանոթագրություններ ==
Սասովկա (գյուղ, Կոմպանեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍասովկաՍասովկա (ուկրաիներեն՝ Сасівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սասովկա գյուղում բնակվում էր 642 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լուգովայա (գյուղ, Իլինեցկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼուգովայաԼուգովայա (ուկրաիներեն՝ Лугова), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լուգովայա գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,56 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 217,86 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պտույ

Պտույ (սլովեներեն՝ Ptuj, գերմ.՝ Pettau; լատ.՝ Poetovium/Poetovio), քաղաք Սլովենիայի հյուսիսարևելյան մասում։ Նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է, Սլովենիայի հնագույն բնակավայրը։ Քաղաքի ներկայիս տարածքում և շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռևս քարի դարի ժամանակներից։ Հին Հռոմի տիրապետության շրջանում եղել է ռազմավարական տեսակետից կարևոր, ամրացված բնակավայր Դրավայի գետանցի մոտ, Բալթիկ և Ադրիատիկ ծովերի միջև ձգվող առևտրային ճանապարհի վրա։ Մինչև մեր թվականության 450 թվականին հոնների ներխուժմանն ու ավար-ավերին ենթարկվելը եղել է ժամանակաշրջանի խոշորագույն քաղաքներից մեկը՝ 40 հազար բնակչությամբ։ 20-րդ դարի սկզբներին բնակչության մեծ մասը գերմանացիներ էին։ Ներկայումս մեծամասնություն են կազմում սլովենցիները։ 2018 թվականի տվյալներով բնակիչների թիվի եղել է 17 793։
Քաղաքի մերձակայքում կան տաք հանքային աղբյուրներ՝ ջերմուկներ, որոնցից օգտվել են դեռևս հինհռոմեական ժամանակներում։


=== Քույր քաղաքներ ===
Պտույը բարեկամական սերտ հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ .

 Արանջելովաց, Սերբիա
 - Բանսկա Շտյավնիցա, Սլովակիա (2002.)
 - Բուրգհաուզեն, Գերմանիա (2001.)
 Լուարի Սեն Սիր, Ֆրանսիա (1998.)
 - Օխրիդ, Մակեդոնիա (2006.)
 - Վարաժդին, Խորվաթիա (2004.)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Službena stranica općinePtuj
Ptujska televizija PeTV
Քաղաքի կայքէջը Archived 2019-03-28 at the Wayback Machine.
Radio Tednik Ptuj
ptuj.info (tourism) Archived 2020-02-16 at the Wayback Machine.
Գունդելեն (գետ)

Գունդելեն (ռուս.՝ Гунделен), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կաբարդինո-Բալկարիայի հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բակսան գետի ձախ ափին 84 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է, ավազանի տարածքը 595 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բակսան գետի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կասպից ծովից մինչև Տերեկա և Վոլգա գետեր։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 07020000712108200004635
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108200463
Ավազանի կոդը - 07.02.00.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ալեսանդրիա (գավառ)

Ալեսանդրիա գավառը (իտալերեն՝ Provincia di Alessandria, պիեմ.՝ Provincia ëd Lissandria) գտնվում է Իտալիայի Պիեմոնտ մարզում։


== Աշխարհագրություն ==

Գավառի հողատարածության 3/4 մասը պատված է լեռներով։ Հյուսիսում Մոնֆերատոի անծայրածիրությունը բնութագրվում է բազմաթեվ քանակությամբ բլուրներով և հարթավայրերով, որոնցով հոսում են Պո և Տանարո գետերը։ Գավառի կեննտրենում է գտնվում բերրի հարթավայրը, որը հատվում է Տանարո, Բորմիդա գետերով և նրանց վտակներով։ Հարավ-արևմուտքից Ալեսանդրիան ավարտվում է երեք բլուրներով՝ որոնք շարունակվելով միանում են Ապենիններին։
Արևմուտքից Ալեսանդրիան սահմանակից է Աստի գավառի հետ, հյուսիսից՝ Վերչելլի գավառի, արևմուտքից՝ Լոմբարդիա մարզի իսկ հարավից՝ Լիգուրիա մարզին։


== Պատմություն ==
1859 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թագավորական դեկրետի համաձայն որոշվեց Ալեսանդրիայի կոմունաների` Տորտոնա և Կազալե Մոնֆերատո միությունը, որոնք արդեն պատկանում էին Ալեսանդրիայի դեպարտամենտին։ 1935 թվականին Ալեսանդրիայից դուրս եկավ Աստի գավառը։


== Էկոնոմիկա ==
Հիմնական արդյունաբերական կենտրոնները տեղակայված են Ալեսանդրիա քաղաքի շրջակայքում՝ Տորտոնա, Նովի Լիգուրե, Կազալե Մոնֆերատո։ Հիմնական արդյունաբերական ճուղերն են՝ մետաղամշակման և ոսկերչական։ Ալեսանդրիայում զբոսաշրջիկությունը նույնպես զարգացած է։


== Մշակույթ ==
Վարալո կոմուայում է գտնվում Սակրո Մոնտե դի Կրեա (իտալերեն՝ Sacro Monte di Crea) կրոնական կենտրոնը, որտեղ պահպանվել են բազիլիկը, որը պահպանում է բազմաթիվ հայտնի վարպետների գլուխգործոցները և մի քանի տասնյակ մատուռներ՝ նախատեսված քրիստոնեական ուխտավորություն համար։ Այդ մատուռներից յուրաքանչյուրում՝ առանձին դրվագների են նվիրված Հին և Նոր Կտակարանին, որմնանկարները միավորված են մի ամբողջության մեջ նկարազարդված փայտե քանդակի հետ։ Սակրո Մոնտե դի Կրեան ներգրաված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։


== Վարչական բաժանում ==
Ալեսանդրիա գավառը բաղկացած է 190 կոմունաներից։

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Ալեսանդրիա գավառի կայքէջը Archived 2008-04-06 at the Wayback Machine.
Official web site for European Sacred Mounts
MonferratoArte
Laws and Statutes of the Carpeneto commune, 15th century, Center for Digital Initiatives, University of Vermont Libraries Archived 2011-02-18 at the Wayback Machine.
Բերնովկա

Բերնովկա (ռուս.՝ Берновка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Ռեսսա գետի ձախ ափում՝ 76 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ուգրա գետն է։ Գետի ենթաավազանը Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100412110000021191
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110002119
Ավազանի կոդը - 09.01.01.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Շեհիդներ մզկիթ

Շեհիդներ մզկիթ (ադրբ.՝ Şəhidlər məscidi), 20-րդ դարի մզկիթ է, որը գտնվում է Բաքվում։ Շեհիդներ մզկիթը հայտնի է նաև որպես Թուրքական մզկիթ։


== Պատմություն ==

Շեհիդներ մզկիթը կառուցվել է 1990-ականների սկզբին թուրքական կառավարության աջակցությամբ։ Մզկիթը գտնվում է Շեհիդների պուրակի մոտակայքում։ Մզկիթը վերականգնվել է 2009 թվականին։
Մզկիթի մուտքում գրվում է ինչպես արաբերեն, այնպես էլ թուրքերեն.


== Տես նաև ==
Բեկլյար մզկիթ
Ջումա մզկիթ (Բաքու)
Մուհամմեդ մզկիթ (Բաքու)


== Ծանոթագրություններ ==
Հակավիրուսային ծրագրեր

Հակավիրուսային ծրագրեր, ծրագրեր, որոնք հայտնաբերում են վիրուսով վարակված ֆայլերը և բուժում դրանք։ Ծրագրերը դասակարգվում են 5 խմբերի՝ հակավիրուսային Ֆիլտրեր, հայտնաբերիչ հակավիրուսներ, վերաքննիչ հակավիրուսներ, հակավիրուսային բժիշկներ, հակաթույնիչ հակասվիրուսներ։


== Հակավիրուսային ֆիլտրեր ==
Հակավիրուսային ֆիլտրեր, հակավիրուսային ծրագրեր, որոնք կասկածելի գործողությունների մասին տեղեկացնում են օգտվողին, ինչպես նաև երբ որևէ ծրագիր ներբեռնվում է սկավառակի վրա։ Համակարգիչը օգտվողին հարցում է ուղարկում տվյալ գործողության թույլատրման կամ արգելման մասին։ Այս ծրագիրը համընդհանուր է, քանի որ աշխատում է ոչ միայն հայտնի այլ նաև անհայտ վիրուսների դեմ, որը չի կարելի ասել հայտնաբերող հակավիրուսային ծրագրի հետ, որը ի տարբերություն ֆիլտրային հակավիրուսի աշխատում է միայն կոնկրետ վիրուսների դեմ, որոնք հայտնի էին եղել ծրագրավորողին այդ հակավիրուսը գրելու ժամանակ։ Այնպիսի հակավիրուսները, ինչպիսին է ֆիլտրային հակավիրուսը, շատ օգտակար են ներկա ժամանակներում, երբ ցանցում մեծ տարածում են գտել վիրուս-մուտանտները, որոնք չունեն մշտական կոդ։ Բայց ֆիլտր-հակավիրուսները չեն կարող հակազդել այն վիրուսների դեմ, որոնք ազդում են BIOS-ին, նաև BOOT վիրուսները, որոնք ակտիվանում են մինչև հակավիրուսային ծրագրի միանալը։ 
Տվյալ հակավիրուսի թերությունների շարքին է դասվում նաև այն, որ ինչ որ գործողություն իրականացնելու ժամանակ այն չափից շատ հարցումներ է անում, որոնց պատասխանելը շատ ժամանակատար է։ Որոշ ֆիլտր-հակավիրուսների տեղադրման ժամանակ կարող են կոնֆլիկտներ առաջանալ որոշ բազային ծրագրերի հետ, որոնք ուղղակի կդադարեն աշխատել։


== Հայտնաբերիչ հակավիրուսներ ==
Հայտնաբերիչ-հակավիրուսները մեծ տարածում ունեն։ Այս տեսակի ամենատարածված ներկայացուցիչներ են Kaspersky, Doctor Web, Nod, Avira հակավիրուսային ծրագրերը։ Հայտնաբերիչ-հակավիրուսները նախատեսված են որոշակի վիրուսների համար։ Դրանք հիմնված են վիրուսների կոդերի հերթականության համեմատությամբ, ստուգվող ծրագրերի կոդերի հետ։


== Վերաքննիչ հակավիրուսներ ==
Վերաքննիչ-հակավիրուսները այն ծրագրերն են, որոնք ստուգում են ֆայլերի և սկավառակի սիստեմային հատվածների տեղեկությունները և համեմատում են այդ նույն ֆայլերի արդեն նախօրոք վերցված ինֆորմացիայի հետ։ Այդ ամենի հետ մեկտեղ ստուգվում է BOOT-սեկտորը, FAT-ցուցակը նաև ֆայլերի երկարությունը, ստեղծման ժամանակը, ատրիբուտները և այլն։ Վերլուծելով վերաքննիչ-հակավիրուսի հրահանգները՝ օգտվողը կարող է իմանալ՝ արդյոք վիրուսի պատճառով են տեղի ունեցել փոփոխությունները, թե ոչ։


== Հակավիրուսային բժիշկներ ==
Հայտնաբերիչ-հակավիրուսների զգալի մասը կարողանում են նաև «բուժել» վարակված ֆայլերը կամ սկավառակները՝ ջնջելով դրանցում գտնվող վիրուսները։ Այս հակավիրուսային ծրագրերը պետք է մշտապես թարմացնել, քանի որ դրանք շատ շուտ են «հնանում» և չեն կարողանում հայտնաբերել նոր տեսակի վիրուները։


== Հակաթույնիչ հակավիրուսներ ==
Ամենաանարդյունավետ հակավիրուսները հակաթույնիչներ են։ Հակաթույնիչները ներդնում են ֆայլի մեջ որևէ կոնկրետ վիրուս այնպես, որ իրական վիրուսը այն շրջանցում է կարծելով, որ այն արդեն վարակված է։


== Ծանոթագրություններ ==
Սաբոտաժ

Սաբոտաժ (ֆր.՝ sabotage՝ փայտե կոշիկներով (սաբո) թխթխկացնել), որոշակի պարտականությունների դիտավորյալ չկատարումը կամ անփույթ կատարումը։
Աշխատանքի վայրում սաբոտաժն արդյունավետության դիտավորյալ իջեցնումն է՝ աշխատանքային պայմաններում որոշ փոփոխությունների հասնելու նպատակով։ Այն անձը, որը ներգրավված է սաբոտաժի մեջ, կոչվում է սաբոտաժավոր (վնասարար)։ Վերջիններս փորձում են թաքցնել իրենց ինքնությունը՝ ելնելով իրենց գործողությունների հետևանքներից։
Վիճակի ցանկացած անբացատրելի վատթարացումը կարող է դիտարկվել որպես սաբոտաժ։ Սաբոտաժը երբեմն անվանում են միջամտություն, չար կատակ և այլն, որպեսզի խուսափեն սաբոտաժին հաջորդող իրավական պատասխանատվությունից։


== Անվան ծագում ==
«Սաբոտաժ» բառն առաջացել է 19-րդ դարի սկզբին ֆրանսերեն «sabotage» բառից։ Երբեմն ասվում է, որ որոշ բանվորներ իրենց սաբոները շպրտում էին սարքավորումների մեջ՝ դրանք վնասելու նպատակով, սակայն այս կարծիքը ընդունված չէ ծագումնաբանների շրջանում։
Ֆրանսալեզու գրականությունում այս բառն առաջին անգամ օգտագործվել է 1808 թվականին Դ'Օտելի (D'Hautel) «Dictionnaire du Bas-Langage ou manières de parler usitées parmi le peuple» բառարանում։
«Սաբոտաժել» բառն օգտագործվել է 1873-1874 թվականներին Էմիլ Լիտրեի «Ֆրանսերեն բառարան»-ում (Dictionnaire de la langue française)։ Սակայն այն «դիտավորյալ կամ չարակամ վնաս հասցնել սեփականությանը» կամ «դանդաղ աշխատել» իմաստով իսկապես սկսել է օգտագործվել 19-րդ դարի վերջին։ 1897 թվականին հայտնի սինդիկատոր և անարխիստ Էմիլ Պուժեն իր «Le Père Peinard» ամսագրում գրել է․ «action de saboter un travail» (աշխատանքը սաբոտաժելու գործողություն), իսկ 1911 թվականին՝ «Le Sabotage» («Սաբոտաժ») անվամբ գիրքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Office of Strategic Services Simple Sabotage Manual
News, accounts and articles on workplace sabotage and organising – Sabotage, employee theft, strikes, etc.
Ecodefense: A Field Guide to Monkeywrenching
Article on malicious railroad sabotage
Elizabeth Gurley Flinn, Sabotage, the conscious withdrawal of the workers' industrial efficiency Archived 2007-08-07 at the Wayback Machine.
Aadu Jogiaas: Disturbing soviet transmissions in August 1991. Archived 2011-11-14 at the Wayback Machine.
«The Tallinn Cables, A GLIMPSE INTO TALLINN'S SECRET HISTORY OF ESPIONAGE, Lonely Planet Magazine, December 2011» (PDF)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-12-25-ին։ Վերցված է 2017-04-21
(9911) Քուանց

(9911) Քուանց (անգլ.՝ Quantz), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,302156 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9706 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6337 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1275,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282164 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9911) Քուանց աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Անդրեյ Գրիգորև-Ապոլլոնով

Անդրեյ Հենրիխովիչ Գրիգորև-Ապոլլոնով (հուլիսի 26, 1970(1970-07-26), Սոչի, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս երաժիշտ, «Իվանուշկի Ինթերնեյշընըլ» խմբի մենակատար։


== Կենսագրություն ==
Ըստ ընտանեկան լեգենդի Ապոլլոն Գրիգորևը իրենց ընտանիքի հեռավոր նախնիներից է [1]: Անդրեյ Գրիգորև-Ապոլլոնովը ավարտել է երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժինը, Սոչիի մանկավարժական ուսումնարանը, որպես տարրական դասարանների ուսուցիչ և դասավանդել է 3 ամիս։ Ավարտել է Ռուսական թատերական արվեստի ակադեմիայի էստրադային բաժինը։ 1986 թվականից աշխատել է որպես մանեկեն պատրաստող Սոչիի «Մինի-Մակսի» նորաձևության թատրոնում, իսկ 1990 թվականից սկսած Սոչիի նորաձևության թատրոնում՝ ռեժիսոր-բեմադրող։ Մասնակցել է «Միսս Սոչի-1989» մրցույթին, ընկերոջ հետ մարմանվորել է հիմարիկ աղջկա կերպար և արժանացել է հանդիսատեսի համակրանք մրցանակին։ 1992 թվականին, որպես արվեստի մրցույթի հաղթող, մեկնում է ԱՄՆ և այնտեղ մնում մինչև 1994 թվականը։ Հանդես է գալիս «Մետրո» մյուզիքլում Իգոր Սորինի հետ։ 1994 թվականի նոյեմբերի 10-ից «Իվանուշկի Ինթերնեյշընըլ» խմբի անդամ։
Դպրոցում զբաղվել է սեղանի թենիսով։


== Ընտանիք ==
Ծնողները։

Մայրը՝ Մարգարիտա Անդրեեվնա Գրիգորևա-Ապոլլոնովա (1935 թվականի մայիսի 24—2014 թվականի նոյեմբերի 20) — Սոչիի ձմեռային թատրոնի ադմինիստրատոր։
Հայրը՝ Հենրիխ Սվյատոսլավովիչ Գրիգորև-Ապոլլոնով — վիրաբույժ, մանկական հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ։
Ավագ քույրը՝ Յուլիյա Հենրիխովնա Գրիգորևա-Ապոլլոնովա (ծմվ. 1965 թվականի հոկտեմբերի 15), Սոչիի Կենտրոնական փողոցի նախկին բժիշկ, ներկայումս «Իվանուշկի Ինթերնեյշընըլ» խմբի հագուստի ձևավորող։


=== Անձնական կյանք ===
Նախկին քաղաքացիական կինը՝ Մարիա Լոպատովան (ծնվ. 1973 թվական), դարձավ բասկետբոլիստ Անդրեյ Կիրիլենկոյի կինը։
* Կինը՝ Մարինա Անդրեեվնա Գրիգորևա-Ապոլլոնովան (ծնվ. 1985 թվական մարտի 24), մինչև երկրորդ տղայի ծնվելը ապրում էին քաղաքացիական ամուսնությամբ։
Հիմա Անդրեյը և նրա կին Մարինան ունեն երկու երեխա՝ Իվան Գրիգորևա-Ապոլլոնովը (ծնվ. 2003 թվականի դեկտեմբերի 23) և Արտեմիյ Գրիգորևա-Ապոլլոնովը (ծնվ. 2008 թվականի մարտի 25-ին)։


== Հեռուստատեսություն ==
СТС հեռուստաալիքով վարել է «Պոլունդրա» ծրագիրը։ 2007—2008 թվականներին վարել է զվարճալի «Ծնունդդ շնորհավոր!» ծրագիրը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Անդրեյ Գրիգորև-Ապոլլոնով Ֆեյսբուքում
Անդրեյ Գրիգորև-Ապոլլոնով Թվիթթերում
Ivanushki International  էջը Յություբ տեսահոսթինգում
Клуб Вконтакте видео Archived 2012-12-01 at the Wayback Machine.
Էրնսգադեն

Էրնսգադեն  (գերմ.՝ Ernsgaden), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Իլմեի Պվաֆենհոֆեն շրջանում։ Ենթարկվում է Իլմեի Պվաֆենհոֆեն շրջանին։ Բնակչությունը կազմում է 1525 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010) ։ Զբաղեցնում է 7,41 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 78 202։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Շեյբուխտա (գետ)

Շեյբուխտա (ռուս.՝ Шейбухта), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուխոնա գետի աջ ափում՝ 425 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000007278
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000727
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Թոմաս Տինիստե

Թոմաս Տինիստե (էստ․՝ Toomas Tõniste, ապրիլի 26, 1967(1967-04-26), Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի առագաստային սպորտի նախկին մարզիկ, օլիմպիական չեմպիոն և քաղաքական գործիչ։ Մասնակցել է 4 անընդմեջ ամառային օլիմպիական խաղերի (1988-2000)։ ԽՍՀՄ-ի կազմում նվաճել է արծաթե մեդալ Սեուլի օլիմպիական խաղերում, իսկ արդեն Էստոնիայի կազմում՝ բրոնզե մեդալ՝ Բարսելոնայի օլիմպիական խաղերում։
Ելույթների ժամանակ հանդես է եկել երկվորյակ եղբոր՝ Տինու Տինիստեի հետ։
Էստոնական խորհրդարանի պատգամավոր է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Սպորտս-ռեֆերենս կայքում Archived 2012-12-14 at the Wayback Machine.
Ռուսկի Կույուկ

Ռուսկի Կույուկ (ռուս.՝ Русский Куюк), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 62 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հովիկ Կռնչոյան

Հովիկ Կռնչիկի Կռնչոյան (ապրիլի 15, 1959(1959-04-15), Իրինդ, Թալինի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 17, 2003(2003-11-17), Սուդան), հայ բորտմեխանիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ Ավարտել է Տրոիցկի (Չելյաբինսկի մարզ, Ռուսաստան) քաղաքացիական ավիացիայի տեխնիկական ումարտական առաջադրանքը կատարելիս։ Թաղված է Երևանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուրմանսկի մարզ

Մուրմանսկի մարզ (ռուս.՝ Мурманская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Մուրմանսկ քաղաքը։
Սահմանակից է արևմուտքում Նորվեգիայի և Ֆինլանդիայի հետ, ինչպես նաև Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության և Արխանգելսկի մարզի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մուրմանսկի մարզի պաշտոնական կայք Archived 2020-11-27 at the Wayback Machine.
Ժողովածու (1346)

Իգնատիոսի, Մեկնութիին Ղուկասու (1346), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1346 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1671 թվականին Սահակ Ամասիացի գրիչի կողմից Ս. Երևնու վանքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.3×14.8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 231 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շականակագույն կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 229բ, հետագայի՝ 1բ (1711 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Նաև՝ Ան. Շիրակացւոյ Յաղագս կշռոյ-կշռոց և կշռորդաց։
Բառք (7 բառ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Արա Նազարեթյան

Արա Հարությունի Նազարեթյան (օգոստոսի 10, 1950(1950-08-10), Ալավերդի, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ արձակագիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1998)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ Տպագրվել է 1965 թվականից։ Մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին, խմբագրել բանակային «Զինավոր» թերթը։ Նրա նովելները, պատմվածքները թարգմանվել են ռուսերեն, անգլերեն, ‎ֆրանսերեն, պարսկերեն, վրացերեն, ադրբեջաներեն, ուկրաիներեն, արաբերեն և տպագրվել են ԱՄՆ-ում, Լեհաստանում, Վրաստանում, Ռուսաստանում


== Երկեր ==
Կարմիր խնձորներ 60-րդ հորիզոնականից, Երևան, 2010։
Հանդարտ պատմվածքներ, Երևան, 2003։
Ռազմավար պատմվածքներ, Երևան, 2001։
Մահկանացուներ, Երևան, 1995։
Տապան, Երևան, 1991։


== Մրցանակներ ==
«Գարնանային թեթև պատմություն» պատմվածք՝ «Համահայկական պատմվածք» մրցանակ, 2010
«Ռազմավար պատմվածքներ» ժողովածու՝ ՀԳՄ «Տարվա լավագույն արձակ» մրցանակ, 2001
«Էկզոտիկ պատմություն» («Բագատել») նովել՝ գրողների միջազգային ՊԷՆ ընկերակցության հանրապետական մրցանակ, 2001
«Հետախուզում մարտով» պատմվածք՝ գրողների միջազգային ՊԷՆ ընկերակցության հանրապետական մրցանակ, 2008
«Հայ գրականության բարեկամներ» մրցանակ, 1996
ՀԳՄ Գրիգոր Զոհրապի անվան մրցանակ, 1996


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արա Նազարեթյան, Չոպյան օրագրությունում, 1991
Արա Նազարեթյան, Ֆեյսբուքյան պատմություն Archived 2016-03-07 at the Wayback Machine.
Արա Նազարեթյան / Հետախուզում մարտով(չաշխատող հղում)
Վերխնեե Կոտնիրևո

Վերխնեե Կոտնիրևո (ռուս.՝ Верхнее Котнырево), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 177 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(1883) Ռիմիտո

(1883) Ռիմիտո (անգլ.՝ Rimito), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1942 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,414587 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,781 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0482 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ռիմիտո աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,8196 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1370,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262688 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,48° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1883) Ռիմիտո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)