armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լելու (գյուղ, Կեինա շրջան)

Լելու (էստ․՝ Lelu), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կեինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Հասան Նազեր

Հասան Նազեր (պարսկերեն՝ حسن ناظر‎, անգլ.՝ Hassan Nazer, 20-րդ դար), բրիտանացի և իրանցի կինոռեժիսոր, ֆիլմի խմբագիր, պրոդյուսեր և միջազգային փառատոնի ժյուրիի ղեկավար։ Նա գխավորել է 2019 թվականի SAARC կինոփառատոնի ժյուրիի կամզը, որը կայացել է Շրի Լանկայում։


== Կենսագրություն ==
Նազարը սովորել է Թեհրանի արվեստի դպրոցում։ Ուկրաինա տեղափոխվելուց հետո նա հաճախել է Աբերդինի համալսարան, որտեղ սովորել է կինոարվեստ։ Նրա երրորդ` Ուտոպիա ֆիլմը Աֆղանստանի կողմից ներկայացվել է Օսկարի 88-րդ մրցանակաբաշխության` Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ անվանակարգում և Ոսկե գլոբուս մրցանակին։ Ֆիլմը վաստակել է ավելի քան 18 մրցանակ ազգային և միջազգային կինոփառատոներում։


== Ընտրված Ֆիլմագրություն ==


=== Որպես ռեժիսոր ===
Ստուգման կետ
Հաղթողները
Մա համեհ գոնահքարիմ
Ուտոպիա
Սև օր


=== Որպես պրոդյուսեր ===
Ամերիկացի զինվորը
Մա համեհ գոնահքարիմ
Սև օր


=== Որպես խմբագիր ===
Մա համեհ գոնահքարիմ
Սև օր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հասան Նազեր Internet Movie Database կայքում
Լուսանցազարդ

Լուսանցազարդ (լուսանցանկար), զարդ կամ նկար ձեռագիր (նաև տպագիր) գրքերի լուսանցքներում։ Լուսանցազարդումը տարածված էր հատկապես միջնադարյան գրքարվեստում՝ Աստվածաշնչի, Ավետարանի կամ ծիսական գրքի՝ Մաշտոց, ժամագիրք, Ճաշոց և այլն էջերը ձևավորելիս։ Լուսանցազարդումը դրվում էր մեծ մասամբ գլուխների սկզբում՝ նրանց համարները հաճախ առնելով զարդարուն շրջանակի մեջ։ Մեզ հայտնի առաջին հայկական (նաև ասորական, հունական և այլն) ձեռագրերից մինչև 19-րդ դարերը առկա են լուսանցազարդեր՝ զարդանկար (բուսազարդ և կենդանազարդ) և ֆիգուրատիվ ներկայացնող սյուժետային, մարգարեների, առաքյալների, սրբերի նկարներ են։ 13-14-րդ դարերում կիլիկյան մանրանկարչության մեջ լուսանցազարդերը հասնում են միջնադարյան քրիստոնեական գրքարվեստում աննախադեպ ճոխության, երբ տեքստը, լուսանցազարդ և զետեղված նկարը կազմում են կոմպոզիցիայի և իմաստի անքակտելի միասնություն։
Բորուշկովցի

Բորուշկովցի (ուկրաիներեն՝ Борушківці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բորուշկովցի գյուղում բնակվել է 631 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12775 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմել է 49,39 մարդ/կմ²։
1792 թվականի հունիսի 14-ին Բորուշկովցի գյուղի մոտ տեղի է ունեցել ռուս-լեհական պատերազմ, որտեղ ռուսական զորքերը ջախջախել են լեհական զորքերին։


== Հայտնի մարդիկ ==
Կազիմերժ Ֆերդինանդ Պուլավսկի (1846-1926), լեհ պատմաբան և ծագումնաբան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ելենա Շվարց

Ելենա Շվարց (ռուս.՝ Елена Андреевна Шварц, մայիսի 17, 1948(1948-05-17), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 11, 2010(2010-03-11), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), ռուս բանաստեղծուհի, արձակագիր, թարգմանիչ։ 1970-1980-ական թվականների լենինգրադյան ոչ պաշտոնական մշակույթի կարկառուն ներկայացուցիչներից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1948 թվականին Լենինգրադում։ Մայրը՝ Դինա Շվարցը, գրական գործիչ էր, ղեկավարել է Գ․ Տովստոնոգովի անվան դրամատիկական մեծ թատրոնի գրական բաժինը։ Հայրը՝ Անդրեյ Ջեջուլան (1913-1971), Կիևի համալսարանում պատմության պրոֆեսոր էր։ Ելենա Շվարցի խոսքերով՝ ինքը հորը երբեք չի տեսել։ Պապը՝ Մորիս Շվարցը, ղեկավարել է Մյունցենբերգի անվան կարի ֆաբրիկան, գնդակահարվել է 1937 թվականի մայիսին «կարի արտադրությունը տապալելու համար»։ Տատը նույնպես եղել է բռնադատված։
Որոշ հայտնի գործեր գրել է դեռևս դեռահասության տարիքում՝ «Бурлюк», «О море милое, тебя пересолили!»: Որոշ ժամանակ սովորել է Լենինգրադի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1971 հեռակա կերպով ավարտել է Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության և կինոմատոգրաֆիայի ինստիտուտի թատերագիտական բաժինը։
Պաշտոնապես ոչ մի տեղ չի աշխատել, դրամ է վաստակել լենինգրադյան թատրոնների համար պիեսներ թարգմանելով։ Մինչև վերակառուցումը ԽՍՀՄ-ում տպագրվել է միայն ինքնահրատով (սամիզդատ)։ Ելենա Շվարցի մոտիկ շրջապատում էին Վիկտոր Կրիվուլինը, Դմիտրի Բոբիշևը, Սերգեյ Ստրատանովսկին, Յուրի Կուբլանովսկին, Միխայիլ Շվարցմանը։
2001-2002 թվականների ձմռանը Բրոդսկու ֆոնդը հրավիրում է ապրել Մեդիչիի վիլլայում։
Մահացել է 2010 թվականի մարտի 11-ին։ Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել մարտի 14-ին Սանկտ-Պետերբուրգի Ս. Երրորդության տաճարում։


== Մրցանակներ ==
Անդրեյ Բելիի մրցանակ (1979)։
Հյուսիսային Պալմիրա (1999)։
«Զվեզդա» ամսագրի մրցանակ (2000)։
«Տրիումֆ» մրցանակ (2003)։
«Զնամյա» ամսագրի մրցանակ (2006)։


== Ծանոթագրություններ ==
Օյերդորֆ

Օյերդորֆ (գերմ.՝ Euerdorf), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բադ Կիսինգեն շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1575 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 16,34 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 72 122։
Կոմունան բաժանված է 2 գյուղական համայնքի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Օբինյի օ Կեն

Օբինյի օ Կեն (ֆր.՝ Aubigny-aux-Kaisnes)՝ համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Էնա ում։ Մտնում է Ռիմբոն կանտոնի մեջ։ Համայնքի շրջանը Սեն Կանտենն է։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է՝ 02032:


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը ըստ 2010 թվականի տվյալների կազմում է 242 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին 155 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 116-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 39-ը եղել են՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշ 74,8%, 1999 թվականին եղել է 68,5%)։ 116 ակտիվ բնակիչներից 90 մարդ աշխատել է (49 տղամարդ և 41 կին), գործազուրկների թիվը կազմել է 26 մարդ (15 տղամարդ և 11 կին)։ 39 ոչ ակտիվ բնակիչներից 8-ը եղել է կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 10-ը եղել են թոշակառու, 21-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Օբինյի օ Կեն (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Հայդ շրջան (Հարավային Դակոտա)

Հայդ շրջան (անգլ.՝ Hyde County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.230 կմ² է, բնակչությունը՝ 1.420 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հայմոր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Պանդխտության երգեր

Պանդխտության կամ ղարիբի երգերն առնչվում են միջնադարից սկսած հայ ազգային-սոցիալիստական կյանքին բնորոշ երևույթներից մեկի՝ պանդխտության հետ։
Այդ երգերին բնորոշ են օտարություն մեկնողի և նրա հարազատների հրաժեշտի, պանդուխտի կարոտի, տառապանքի, հիվանդության, մահվան, հայրենիքում հարազատների սպասումների, ինչպես նաև պանդուխտի վերադարձի ու դրա հետ կապված ուրախ ապրումների մոտիվները։
Նովոտիմոշկինո

Նովոտիմոշկինո (ռուս.՝ Новотимошкино, բաշկիրերեն՝ Яңы Тимешкә), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 187 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայաթ Միրշադ

Հայաթ Միրշադ (1988), լիբանանցի ակտիվիստ, ֆեմինիստ, լրագրող։ Ֆեմինիստների FE-MALE հասարակական կազմակերպության համահիմնադիր։ Հանդես է գալիս երկրում գենդերային հավասարության համար։  


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Լիբանանյան համալսարանի անգլիական գրականության բաժինը և Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի գենդերային հավասարության և մարդկային զարգացման հումանիտար դասընթացը։ 2012 թվականին Հայաթը Լիբանանում հիմնադրել է առաջին ֆեմինիստական վեբ-կայքը` «Sharika wa Laken» («Գործընկերը դեռ հավասար չէ») անվանումով։
2007 թվականին նա դարձավ ֆեմինիստական FE-MALE ոչ առևտրային կազմակերպության  համահիմնադիրը և  տնօրեններից մեկը։ Միաժամանակ համարվում է Լիբանանյան կանանց դեմոկրատական համաժողովի հասարակության հետ կապերի բաժնի վարիչ և ՄԱԿ-ի կանանց կազմակերպության անդամ։ 


== Պարգևներ ==
2020 թվականին BBC-ի կողմից Միրշադը ճանաչվեց որպես տարվա 100 ազդեցիկ կանանցից մեկը։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Շան Պրետա

Շան Պրետա (պորտ.՝ Chã Preta), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Սերանա դուս Կիլոբուս գավառի կազմի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանսուազա Իզաբելլա

Ֆրանսուազա Իզաբելլա «Ֆրանսին» Աղազարյան, օրիորդական ազգանունը` Անդրե (ֆր.՝ Françoise Isabella "Francine" Agazarian, née Andre, մայիսի 8, 1913(1913-05-08), Նարբոն - հունիսի 24, 1998(1998-06-24)), ֆրանսուհի հետախույզ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է Հատուկ գործողությունների վարչության գործակալ:


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1913 թվականի մայիսի 8-ին: 1940 թվականից եղել է Դիմադրություն շարժման մեջ, աշխատել Կանանց տրանսպորտային ծառայությունում: Հատուկ գործողությունների վարչության կողմից հավաքագրվել է «Մարգարիտ» կեղծանվան տակ: 1943 թվականին մարտի 17-ին նա Westland Lysander օդանավով Կլոդ դե Բեսսակի և Ֆրանս Անտելմի հետ ժամանել է Ֆրանսիա: Իր ամուսնու՝ Ջեք Աղազարյանի հետ աշխատել է «Պրոսպեր» հետախուզական ցանցում որպես ցրիչ. բրիտանական գործակալների շրջանում տարօրինակ էր համարվում, երբ մի հետախուզական ցանցում ամուսնական զույգ էր աշխատում: Ֆրանսիսն այսպես է պատմել դրա մասին.

1943 թվականի հունիսի 16-ին Ֆրանսինն ու Ջեքը Lysander օդանավով լքել են Ֆրանսիայի տարածքը, իսկ նրանց տեղը զբաղեցրել են Դայանա Ռոուդենը, Սեսիլի Լեֆորտը և Նուր Ինայաթ Խանը: 1943 թվականի հուլիսի 30-ին Ջեքը վերադարձել է Ֆրանսիա, սակայն գերի է ընկել գերմանացիներին: Ֆրեն բանտում կեսամյա կտտանքներից հետո նա աքսորվել է Ֆլոսենբյուրգի համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ 1945 թվականի մարտի 29-ին գնդակահարվել է գերմանացիների կողմից:
Պատերազմից հետո Ֆրանսիսն ապրել է Լոնդոնում և Ֆրանսիայում իր գործողությունների համար հիշատակվել է զեկույցներում: Ամուսնացել է երկրորդ անգամ՝ վերցնելով Կէ (ֆր.՝ Cais) ազգանունը:
Մահացել է 1999 թվականին:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Agazarian, Francoise Isabella (Francine) (անգլ.)
Ռոշկան

Ռոշկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պինգիշա

Պիպու Իոլ (ռուս.՝ Пингиша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սեվերնայա Դվինա գետի աջ ափին՝ 240 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 140 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300412103000033256
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103003325
Ավազանի կոդը - 03.02.03.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադա

Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադա (իսպ.՝ Santo Domingo de la Calzada), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ռիոխա նահանգի կազմի մեջ՝ համանուն ինքնավար համայնքում։ Գտնվում է Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադա շրջանում։ Զբաղեցնում է 40,09 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 6737 մարդ (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 46 կմ հեռավորության վրա։
Այս քաղաքում է 1799 թվականին ծնվել իսպանացի երգեհոնահար Ռոման Խիմենոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղում ==
Պաշտոնական կայք (իսպ.)
Historia, cultura, gastronomía y actividades de Santo Domingo de la Calzada Archived 2020-02-07 at the Wayback Machine.
Recorrido fotográfico por Santo Domingo de la Calzada
Լետիչև

Լետիչև (ուկրաիներեն՝ Летичів), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1362 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լետիչև քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 16 081 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կամո Սաղաթելյան

Կամո Ֆրեյդոնի Սաղաթելյան (1971 փետրվարի 1, Ստեփանակերտ – 1992 հուլիսի 3, Մաղավուզ, Մարտակերտի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1971 թվականի փետրվարի 1-ին Ստեփանակերտում։ Ավարտել է թիվ 5 միջնակարգ դպրոցը։ Զինվորական պարտադիր ծառայությունն անցել է Գորկի (այժմ՝ Ներքին Նովգորոդ) քաղաքում։ Այնուհետև ծառայել է Աշոտ Ղուլյանի հրամանատարությամբ գործող թիվ 1 վաշտում։ Մասնակցել է Կրկժանի, Մալիբեկլուի, Խոջալուի, Շուշիի, Մարտակերտի համար մղված մարտերին։
Զոհվել է 1992 թվականի հուլիսի 3-ին, Մաղավուզի համար մղված մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը։


== Արտաքին հղումներ ==
Կամո Սաղաթելյան Արցախյան պատերազմի թանգարանի կայքում(չաշխատող հղում)
Լինդսի Մորգան

Լինդսի Մորգան (անգլ.՝ Lindsey Morgan, փետրվարի 27, 1990(1990-02-27), Հյուստոն, Տեխաս), ամերիկյան հեռուստատեսային դերասան։ Մորգանը հանրաճանաչ է դարձել, երբ նկարահանվել է Ամերիկյան հեռարձարկման ընկերության կողմից հեռարձակված «Գլխավոր հոսպիտալ» սերիալում, որտեղ 2012-2013 թվականներին կերտել է Քրիստինա Դեվիսի դերը։ 2013 թվականին կերտած Քրիստինա Դեվիսի դերի շնորհիվ նա առաջադրվել է «Էմմի» ցերեկային մրցույթի մրցանակին։
Մորգանը ծնվել է ԱՄՆ–ի Տեխաս նահանգի Հյուստոն քաղաքում, իսկ հետո տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որպեսզի սկսի իր հեռուստատեսային կարիերան։ Մորգանը նկարահանվել է «Ինչպես հանդիպեցի ձեր մայրիկին» և «Երջանիկ ավարտ» հեռուստատեսային սիթքոմներում։ 2013 թվականին, երբ նա դուրս է եկել շոուից նկարահանվել է «The CW» հեռուստաալիքի կողմից հեռարձակված «100» հեռուստասերիալում, որտեղ առաջին եթերաշրջանում նկարահանվել է երկրորդական դերում, իսկ երկրորդ և երրորդ եթերաշրջաններում գլխավոր դերում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (41101-41200)

Աստերոիդների ցանկ (41001-41100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (41201-41300)
 Աստերոիդների ցանկ (41001-41100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (41201-41300)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (40001)-(45000)»։ www.minorplanetcenter.net
Կիսելյովկա (այլ կիրառումներ)

Կիսելյովկա, կարող է վերաբերել՝

Կիսելյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում
Կիսելյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում
Կիսելյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում
(771) Լիբերա

(771) Լիբերա (անգլ.՝ Libera), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1913 թվականի նոյեմբերի 21-ին Ջոզեֆ Ռեդենի կողմից Վիեննայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,65024 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,991 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3095 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Լիբերա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0361 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1575,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,228442 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,94° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(771) Լիբերա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բեջա (ազգություն)

Բեջա, բեդաույե, բեդավիր, ազգությունը, որը բնակեցնում է Սուդանի հյուսիսարևելյան և Էրիթրեայի արևմտյան մասերը։ Բաժանվում է ցեղերի՝ բիշարին, հադենդոուա (խուսում են քուշական լեզվաընտանիքի բեջա լեզվով) և բենի-ամեր (խոսում են սեմական լեզվաընտանիքի տիգրե լեզվով)։
Այս ազգության լեզուն հիմնակա լեզու է նաև այլ ժողովուրդների համար, օրինակ՝ աբաբդե։
Բեջաների մի մեծ մաս տիրապետում է արաբերենին։ Հավատքը՝ սուննի իսլամ։ Բեջաները քոչվոր անասնապահներ են (պահում են ուղտեր, այծեր, ոչխարներ), հողագործության համար հարմար վայրերում զբաղվում են հողագործությամբ։ Բեջաների մի մասը (գլխավորապես հադենդոուա ցեղը) աշխատում է բամբակի պլանտացիաներում։ Հիմնական ավանդական ուտելիքը կաթնային և բուսական է։


== Գրականություն ==
Paul A., A history of the Beja tribes of the Sudan, Camb., 1954.
Օթելլոյի ամրոց

Օթելլոյի ամրոց (հուն․՝ Πύργος του Oθέλλου, թուրքերեն՝ Othello Kalesi), հայտնի է նաև Օթելլոյի աշտարակ անվանումով, ամրոց  Կիպրոսի Ֆամագուստա նավահանգստային քաղաքի մերձակայքում։ Կառուցել են Լուսինյանները 14-րդ դարում, հետագայում՝ Վենետիկյան Հանրապետության տիրապետության շրջանում, նորացվել է։ Ամրոցի ներկայիս անվանումն առնչվում է Շեքսպիրի Օթելլո ողբերգությանը։


== Պատմություն ==

Ամրոցը 14-րդ դարում կառուցել են Կիպրոսում իշխող Լուսինյանները՝ նավահանգիստը թշնամական հնարավոր հարձակումներից պաշտպանելու նպատակով։ Այն ծառայել է նաև որպես Ֆամագուստա քաղաքի գլխավոր մուտք, դարպաս։
Այն բանից հետո, երբ Կիպրոսը վաճառվել է Վենետիկի Հանրապետությանը, ամրոցի քառակուսաձև աշտարակները փոխարինվել են շրջանաձև աշտարակներով, որոնք ավելի հարմար էին հրետանի կիրառելու համար։ Հենց այդ ժամանակներում էլ ամրոցի գլխավոր դարպասի վերևում փորագրվել է սբ. Մարկոսի առյուծը, կողքին էլ՝ 1492 թվականին այդ նորամուծությունների իրագործման աշխատանքները ղեկավարած նավապետ Նիկոլո Ֆոսկարիի անունը։ Ենթադրվում է, որ Լեոնարդո դա Վինչին էր դեռ 1481 թվականին խորհուրդ տվել վերակառուցել ամրոցը։ Ամրոցն իր անվանումն ստացել է Շեքսպիրի նշանավոր, հանրահայտ Օթելլո ողբերգությունից, որի գործողությունները ծավալվում են կիպրական նավահանգստային քաղաքում։
1900 թվականին ամրոցի խրամի ջուրը դուրս են մղել՝ մալարիայի տարածման ռիսկը նվազեցնելու նպատակով։
2014 թվականին սկսվել է ամրոցի վերակառուցումը, և հանրության առջև դարպասները վերաբացվել են 2015 թվականի հուլիսի 3-ից։


== Կառուցվածքը ==
Ամրոցն ունի ամրացված, կլորավուն չորս աշտարակ, դեռ Լուսինյանների օրոք կառուցված սեղանատուն ու հանրակացարան։ Բակում պահպանվել են իսպանացիների, օսմանցիների թողած թնդանոթային արկեր։


== Ժամանակակից գրականության մեջ ==
Օթելլոյի ամրոցում են ծավալվում 2020 թվականի ապրիլին TEXT Journal of Writing and Writing Courses ամսագրում Դին Քերիսոնի (անգլ.՝  Dean Kerrison) լույս ընծայած 'Green-eyed monster diary' («Կանաչ աչքերով հրեշի օրագիրը») պատմվածքի գործողությունները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Близнюк С. В. Городской пейзаж Фамагусты в XIII-XIV вв.// www.cyprusexplorer.globalfolio.net
Hasan Karlitas, Tuncer Bagiskan Gasimagusa (Famagusta), The Office of Turism and Promotion North Cyprus, 2013.


== Արտաքին հղումներ ==
Othello's Tower 3D
Պրիոքա

Պրիոքա (իտալերեն՝ Priocca), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1967 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 218 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության գրաֆիկը.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0173 616122
Էլեկտրոնային փոստ։ priocca@ruparpiemonte.itg


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
(1180) Ռիտա

(1180) Ռիտա (անգլ.՝ Rita), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի ապրիլի 9-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,988091 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,3556 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,6206 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2909,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,123753 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,2° անկյուն։
Ռիտա աստերոիդը պատկանում է Հիլդայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են 3,7 - 4,2 ա. մ. մեծ կիսաառանցք ունեցող ուղեծրերով, էքսցենտրիսիտետը՝ 0,07 - 0,3, և ուղեծրի թեքումը ոչ ավելին քան 20°։ Ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Յուպիտերի հետ 3:2 ուղեծրային ռեզոնանսով։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է P դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1180) Ռիտա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ծիփլակակիա

Ծիփլակակիա (վրաց.՝ წიფლაკაკია), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 680 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 11 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարակսինո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎարակսինոՎարակսինո (ռուս.՝ Вараксино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 315 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բիբերտալ (Բավարիա)

Բիբերտալ (գերմ.՝ Bibertal), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Գյունցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 4710 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 27,31 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 74 119։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Մուստաֆինո (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄուստաֆինոՄուստաֆինո (ռուս.՝ Мустафино, բաշկիրերեն՝ Мостафа), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 458 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թաիլանդի մարզերի ցանկ

Թաիլանդը պաշտոնապես բաժանված է Բանգկոկ մայրաքաղաքի շուրջ գտնվող 76 մարզերի։


== Թաիլանդի մարզերի ցանկ ==


== Տես նաև ==
Թաիլանդի վարչական բաժանում
Թաիլանդի քաղաքներ


== Ծանոթագրություններ ==
(829) Ակադեմիա

(829) Ակադեմիա (անգլ.՝ Academia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1916 թվականի օգոստոսի 25-ին Գրիգորի Նեույմինի կողմից Սիմեիզում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,580963 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3219 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,84 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1514,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,237701 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,28° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(829) Ակադեմիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ձայնի ինտենսիվություն

Ձայնի ինտենսիվություն, ձայնի ուժ, ձայնային ալիքների տարածման ուղղությանն ուղղահայաց միավոր մակերեսով միավոր ժամանակում ալիքներով փոխանցվող միջին (ըստ ժամանակի) էներգիան։ Պարբերական ձայնի դեպքում միջինացումը կատարվում է ըստ այնպիսի ժամանակը, որը մեծ է պարբերությունից ձայնի տարածման արագությունը տարբեր միջավայրերում (մ/վրկ-ով) կամ հավասար է ամբողջ թվով պարբերության։
Զարեհավան (Այրարատ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զարեհավան (այլ կիրառումներ)Զարեհավան, գրաբար՝ Զարեհաւան, քաղաք Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Ծաղկոտն գավառում, Արածանի գետի աջ ափին, Բագավանի մոտ, Թավրիզ-Կարին-Տրապիզոն ճանապարհի մոտ։ 


== Աշխարհագրություն ==
Զարեհավանը գտնվում էր Դիադինից ոչ հեռու, Արածանի գետի ակունքի շրջանում, նրա աջ ափին, Բագավանի (Ուչքիլիսե) մոտ, Թավրիզ-Կարին-Տրապիզոն քարավանային բանուկ ճանապարհի վրա, Նպատ լեռան հյուսիսային ստորոտում։ Նրա մոտակայքում էր գտնվում նաև Անգղ բերդը։ Մի այլ Զարեհավան էլ գտնվում էր նույն Այրարատյան աշխարհի Բասեն գավառում։ Այս վերջինս նույնպես հելլենիստական քաղաք էր, և անունը կապված էր Արտաշես թագավորի հոր՝ Զարեհի անվան հետ։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ հիշատակվում է մ.թ.ա. 2-րդ դարում։ Փավստոս Բուզանդի վկայությամբ Զարեհավանը 4-րդ դարում եղել է նշանավոր քաղաք։ Այստեղ հայերից բացի բնակվում էին հազարավոր հրեաներ, որոնց տեղափոխել էր Տիգրան Բ Մեծը։ Սակայն նույն դարի 60-ական թվականներին պարսկական զորքերը, Մեծ Հայքի մի շարք այլ քաղաքների հետ միասին, ավերեցին Զարեհավանը։ Դրանից հետո քաղաքը վերածվել է մի սովորական գյուղի։
Զարեհավանը սերտորեն առնչվում է 450-451 թվականների Վարդանանց պատերազմի հետ։ Սասանյան լծի դեմ ելած ապստամբներն այստեղ Հովսեփ կաթողիկոսի գլխավորությամբ կոտորել են պարսիկ մոգերին, որոնք փորձում էին կանգնեցնել զրադաշտական ատրուշաններ։ Այնուհետև հիշատակվում է 650-ական թվականներին տեղի ունեցած քաղաքական իրադարձությունների հետ կապված։ Այդ մասին եղած բավական ընդարձակ վկայության մեջ Սեբեոսը հաղորդում է, որ արաբները, նեղվելով բյուզանդացիների կողմից, խուսափեցին վերջիններիս հետ ճակատամարտի բռնվելուց, «ելին յանկարծակի և գնացին անցին զգետովն, և չոգան ամրացան ի Զարեհաւանի»։ Իսկ այդ հիշատակությունից ակնհայտ է դառնում, որ Զարեհավանն ամրացված բնակավայր է եղել։
Հետագա դարերում Զարեհավանը չի հիշատակվում, բայց իբրև հայաբնակ ոչ խոշոր գյուղ գոյություն ուներ մինչև 19-րդ դարը, իսկ այդ հարյուրամյակի երկրորդ կեսին այն արդեն ամայի էր, և բնակիչները գաղթել էին զանազան կողմեր։ Զարեհավանն այժմ ավերակ է։


== Արտաքին հղումներ ==
akunq.net
Սուսաննա Շահվերդովա

Շահվերդովա Սուսաննա Նիկիտայի (մայիսի 5, 1888(1888-05-05), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն), Անդրկովկասում  խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, մանկավարժ, ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ, դոցենտ (1947), 


== Ուսում ==
Ավարտել է Թիֆլիսի կանանց բարձրագույն դասընթացները (1917 թվական) և անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Դասավանդել է բանվորական կիրակնօրյա դպրոցում, կապվել բոլշևիկ-ընդհատակայինների հետ։ Մասնակցել է Թիֆլիսի ծառայողների 1918 թվականի գործադուլին, ընտրվել գործադուլային կոմիտեի անդամ։


== Աշխատանք ==
1919 թվականին աշխատել է բոլշևիկյան «Վոլնա» թերթի խմբագրությունում։ Հեղափոխական գործունեության համար ձերբակալվել և բանտարկվել է։ Վրաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատումից հետո աշխատել է կրթության բնագավառում։ 1921-1925 թվականներին եղել է Վրաստանի արհեստակցական միությունների լուսաշխի միության նախագահը, 1925-1929 թվականներին՝ ՀամԿ(բ) կ Անդրերկրկոմի բաժնի վարիչ, միաժամանակ դասախոսել է Անդրերկրկոմի կոմունիստական համալսարանում։ 1930 թվականին և 1931-1934 թվականներին եղել է ԱՍՖՍՀ բանգյուտեսչության ժողկոմի տեղակալ, 1931 թվականին՝ ՀԽՍՀ բանգյուղտեսչության ժողկոմ, 1934-1937 թվականներին՝ ՀԽՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ։ Մասնակցել է կանանց միջազգային հակաֆաշիստական կոնգրեսին (Փարիզ, 1934 թվական)։ Հետագայում աշխատել է Երևանի տարբեր բուհերում, որպես ռուսաց լեզվի ամբիոնի վարիչ։ Ընտրվել է ԽՍՀՄ, ԱՍՖՍՀ, ՎՍՍՀ, ՀՍՍՀ ԿԳԿ-ների անդամ։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Լենինի 2, աշխատանքային կարմիր դրոշի, հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշաններով ու մեդալներով։
Սուրեն Մանուկյան

Սուրեն Սերժիկի Մանուկյան (հունվարի 21, 1985(1985-01-21), Իջևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պատմաբան, քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավոր (ՀՅԴ, «ՀՅԴ» խմբակցություն)։
2003 թվականից Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության անդամ է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1985 թվականի հունվարի 21-ին Իջևանում։ 2005-2007 թվականներին ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։


=== Կրթություն ===
2005 թվականին ավարտել է ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղի հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետի պատմության բաժինը։ 2007 թվականին ավարտել է Ֆինանսաբանկային քոլեջ հիմնադրամի «ՀՀ բանկային համակարգ» ներածական եռամսյա ուսումնական ծրագիրը։ 2016 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի կառավարման ֆակուլտետի պետական և մունիցիպալ կառավարման բաժնի մագիստրատուրան։ Մասնագիտությամբ՝ պատմաբան է, պետական և մունիցիպալ կառավարման մասնագետ։


=== Աշխատանքային գործունեություն ===
2008-2010 թվականներին աշխատել է «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ «Իջևան» մասնաճյուղի վարկային մասնագետ։
2009 թվականին ընտրվել է Իջևան համայնքի ավագանու անդամ։
2011-2015 թվականներին եղել է Իջևանի փոխքաղաքապետ։
2015-2017 թվականներին եղել է «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի «Իջևան» մասնաճյուղի տնօրեն։
2017 թվականի ապրիլի 2-ին Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավոր՝ ՀՅԴ թիվ 13 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։ ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման Տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, գյուղատնտեսության և բնապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի և ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման հաշվիչ հանձնախմբի անդամ է։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Ամենափրկիչ վանք (Պողոսագոմեր)

Սուրբ Ամենափրկիչ վանք, գտնվում է Արցախի Խաչեն գավառում, Տրտու (այժմ՝ Թարթառ) գետի աջ ափին, հինավուրց Դրմբոն, Կճողուտ, Ղաղարահող և Պողոսագոմեր գյուղերի արանքում տարածվող տափարակի, որը հյուսիսային և արևմտյան կողմերից ավարտվում է ժայռերով, հյուսիսային ծայրին։


== Կառուցվածք ==
Սուրբ Ամենափրկիչ եղեղեցին կառուցված է կոփածո և սրբատաշ քարերով հիմնարկված միակտոր քարաժայռի վրա։ Եկեղեցու արտաքին բոլոր անկյունաքարերը իրականացված են սրբատաշ, իսկ բոլորաձև գմբեթը և մնացած մասերը՝ անտաշ կամ կոփածո քարերով։ Եկեղեցու ներսը ամբողջապես ծեփված է, որը մասամբ քայքայված է։ Եկեղեցին արևմուտքից ունի մեկ մուտք և մեկական ոչ մեծ լուսամուտներ (բացի հյուսիսային ճակատից)։ Բոլորաձև թմբուկը, որի վեղարը լրիվ քանդված է ու թափված, ունի չորս լուսամուտ, որոնցից արևելյանը, որն ամենից լավ պահպանվածն է, ավելի նեղ է և ստեղծված է միակտոր քարից։ 
Ամենափրկիչ վանքում պահպանվել են արձանագրություններ, իսկ շրջակայքում, եկեղեցուց արևելք, եղել է հնագույն գերեզմանոց, ուր կան մի քանի խաչքարեր և դրանց պատվանդանները։ Այդ խաչքարերը կարելի է թվագրել մեկը (մեկը՝ 200x78) ստորին մասում ունի երեքտողանի արձանագրություն։ Հինգտողանոց մեկ այլ արձանագրության պատառիկ կա եկեղեցու ներսում ընկած ջարդված բեկորի վրա (չափերը՝ 32x18)։ Վանքի ամենաարժեքավոր արձանագրությունը արևմտյան ճակատին, դռան ճակատակալ սրբատաշ կիսակլոր քարի վրա փորագրված ութտողանոց արձանագրությունն է։ Վերջինս չի քայքայվել և ընթեռնելի է գրեթե ամբողջությամբ, միայն գրության վերջին տողի վերջնամասը փշրված է, որտեղ հավանաբար եղել է թվականը։ Այնուամենայնիվ, եկեղեցու կառուցման ժամանակաշրջանի վերաբերյալ ստույգ եզրակացություններ անելու համար կան բազմաթիվ տվյալներ ինչպես, օրինակ, արձանագրության երկրորդ և երրորդ տողերում հիշատակված Հասանի որդի Վախթանգի անունը, որը մահացել է 1214 թվականին։ Եկեղեցու արևմտյան ճակատի հարավային կողմի պատի մեջ ագուցված է մի փոքր խաչքար, որը ևս անվրեպ XII-XIII դարերի գործ է և կերտվել է հենց եկեղեցու պատի մեջ տեղադրելու նպատակով։ Այս բոլոր հանգամանքները ուսումնասիրելով՝ Ամենափրկիչ վանքի կառուցման ժամանակաշրջանը պետք է համարել XII դարի վերջերից մինչև 1214 թվականն ընկած ժամանակահատվածը, թեև եկեղեցու ճարտարապետությունն իր մեջ ունի ավելի հնաոճ տարրեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
http://hpj.asj-oa.am/3794/ Archived 2020-10-28 at the Wayback Machine.
Ավետարան (5215)

Ավետարան (5215), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5215 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1507 թվականին Գրիգոր աբեղա գրիչի կողմից [ենթադրաբար] Վանգիր ուխտում։ Ստացողը եղել է Մովսես Դեղանոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18x13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 338 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 16, ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, կոստղապատ, արծաթյա ակնակուռ 1 խաչով աստառը՝ շերտազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 334ա, հետագայի՝ 106ա (16-րդ դար), 337բ, 338ա (17-րդ դար), 3ա, 13ա (1755 թ.), 1ա, 2ա, 2բ, 165ա, 337բ, 338ա (18-րդ դար)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրիչկովո

Կրիչկովո (ռուս.՝ Кричково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դարյա Սագալովա

Դարյա Դմիտրիևնա Սագալովա (ռուս.՝ Дарья Дмитриевна Сагалова, դեկտեմբերի 14, 1985(1985-12-14), Պոդոլսկ, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), թատրոնի և կինոյի ռուս դերասանուհի, խորեոգրաֆ, հեռուստահաղորդավարուհի։


== Կենսագրություն ==
2003 թվականին Դարյա Սագալովան ավարտել է Պոդոլսկի № 7 գիմնազիան արծաթե մեդալով։ Գիմնազիայում առաջին դասարանից սովորել է անգլերեն, հինգերորդից՝ գերմաներեն։ Զբաղվել է պարով «Ֆանտազիա» խորեոգրաֆիայի դպրոցում, որի հետ մասնակցել է «Կինոտավր» և «Лики любви» փառատոններին։ Ձախլիկ է։
Փառատոններից մեկի ժամանակ Կինոդերասանի պետական թատրոնի այդ ժամանակվա տնօրեն Օլեգ Բուտախինը Սագալովային առաջարկել է փորձել կատարել Մոխրոտի դերը համանուն ներկայացման մեջ։ Այդ ժամանակվանից էլ նա սկսել է դերասանական գործունեությունը։ Թատրոնում իր նորամուտը կատարել է «Մարդուկ-Ջարդուկը» ներկայացման մեջ։ Այդ ժամանակ Սագալովան սովորում էր 11-րդ դասարանում։
2003 թվականին սկսել է աշխատել Կինոդերասանի պետական թատրոնում։
2007 թվականին մասնակցել է ТНТ ալիքի «Битва экстрасенсов» հեռուստանախագծի երրորդ եթերաշրջանին։ Ըստ սյուժեի՝ նրան պետք է «առևանգեին» Սաֆրոնով եղբայրները՝ նրան թաքցնելով մոսկովյան բնակարաններից մեկում, իսկ էքստրասենսները պետք է գտնեին նրա հետքը։ Առաջադրանքը կատարել է Մեհդի Էբրահիմի Վաֆան՝ եթերաշրջանի ապագա հաղթողը։ Դարյա Սագալովան մասնակցել է նաև «Պարեր աստղերի հետ» շոուին 2008 թվականին, որտեղ զբաղեցրել է առաջին տեղը և ТНТ ալիքի «Интуиция» շոուին, որտեղ շահել է մեկ միլիոն ռուբլի։
2008 թվականին Դարյա Սագալովան ճանաչվել է Ռուսաստանի ամենասեքսուալ կին «Maxim» ամսագրի ռուսական հրատարակության ընթերցողների քվեարկության արդյունքներով։
2009 թվականին Դարյա Սագալովան ավարտել է Մոսկվայի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանը կարմիր դիպլոմով։ Նույն թվականի մարտին բացել է պարի սեփական դպրոց, իսկ 2010 թվականի նոյեմբերին տեղի է ունեցել Սագալովայի աշակերտների նորամուտը «Стиляги» շոուում («Россия»)։


=== Անձնական կյանք ===
2011 թվականի հունվարի 21-ին Դարյա Սագալովան ամուսնացել է գործարար Կոնստանտին Մասլեննիկովի (ծնվել է 1981 թվականին) հետ։ Նրանք ունեն երկու դուստր՝
Ելիզավետա (ծնվել է 2011 թվականի հուլիսի 1-ին),
Ստեֆանիա (ծնվել է 2015 թվականի հուլիսի 31-ին)։


== Ֆիլմագրություն ==


== Հեռոստատեսություն ==
2009 – «Տաքսի» հաղորդման հատուկ թողարկում (ТНТ հեռուստաալիք)
2013-2015 – «5 ответов» և «Гостевая рубрика» НТВ ալիքով («НТВ утром»)
2014-2015 – «Я права» Ю հեռուստաալիքով
2015-2016 – «Кулинарная звезда» «Ռոսիա 1» հեռուստաալիքով


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Фан-клуб Дарьи Сагаловой
Զինվորական գերեզմանատուն № 2 (Օժեննա)

Զինվորական գերեզմանատուն № 2 (Օժեննա) (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 2 - Ożenna), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Օժեննա գյուղի մերձակայքում՝ Անդրկարպատյան վոևոդությունում։ Գերեզմանը մաս է կազմում  Արևմտագալիցիական զինվորական գերեզմանոցի, որը ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Գերեզմանոցում հուղարկավորված են Ռուսական բանակի զինծառայողները, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։


== Պատմություն ==
Գերեզմանատունը հիմնվել է 1914 թվականին սլովակ ճարտարապետ Դուշան Յուրկովիչի նախագծով։  Այն իրենից ներկայացնում է մեկ ընդհանուր եղբայրական գերեզման, որտեղ հուղարկավորել են շուրջ 130 Ռուսական բանակի զինծառայողներ (ըստ գերեզմանաքարի արձանագրության նշված է 150 թիվը), ովքեր նահատակվել են 1914 թվականի նոյեմբերի 27-ին։
Զինվորական գերեզմանատուն № 2-ը գտնվում է Չերեմխի լեռան լանջերին՝ դժվարամատչելի մի վայրում։ Ներկայից դրությամբ գերեզմանը գտնվում է ոչ բարվոք վիճակում։ 2011 թվականին եղբայրական գերեզմանոցի տարածքը մաքրվեց մացառուտներից և բոլորեքյան ցանկապատ անցկացվեց։
Գերեզմանատան տարածքը կազմում է 25 քառակուսի մետր։
Զինվորական գերեզմանատուն № 1-ում այսօր պահպանվում է նաև քարե բնօրինակ ցուցանակը, որի վրա կա գերմաներեն գրություն.

Գերեզմանատնից հարյուր մետր հեռավորության վրա գտնվուևմ է մեկ այլ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակների զինվորական գերեզմանատուն, , որտեղ կրկին պատերազմի զոհ դարձաձ Ռուսական բանակի զինվորների աճյուններն են ամփոփված։
Մոտակայքում է նաև Զինվորական գերեզմանատուն № 3 (Օժեննա) գերեզմանատունը, որտեղ ամփոփված են ավստրիացի և ռուս զինվորների աճյունները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Jerzy Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914—1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej.. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie tom I, 1999, s. 205. ISBN 83-85988-26-2.
Oktawian Duda, Cmentarze I Wojny Światowej w Galicji zachodniej, Warszawa 1995.
R. Frodyma, Galicyjskie Cmentarze wojenne. Tom III. Brzesko — Bochnia — Limanowa, Pruszków 1998.


== Արտաքին հղումներ ==
Cmentarz nr 2 Ożenna Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. (լեհ.)
Метрика кладбища (լեհ.)
mogiła zbiorowa z I wojny światowej Nr 2 Archived 2012-12-21 at Archive.is (լեհ.)
Բելայա Գորա (գյուղ, Կոնդոպոժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բելայա ԳորաԲելայա Գորա (ռուս.՝ Белая Гора), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Կոնդոպոժսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մադհյա Պրադեշ

Մադհյա Պրադեշ, նահանգ (1956 թվականից) Հնդկաստանի կենտրոնական մասում։ Տարածությունը 444 հազար կմ2 է, բնակչությունը 46,1 միլիոն (1975)։ Վարչական կենտրոնը՝ Բհոպալ։ Գրավում է Դեկանի սարահարթի հյուսիսային մասը, Նարմադա գետի հովիտը, Վինդհիյա լեռները, Մալվա լավային սարավանդի մեծ մասը։ Հյուսիսում մտնում է Ինդոս-Գանգեսյան հարթավայր։ Կլիման արևադարձային է, մուսսոնային։ Տարեկան տեղումները 700-1600 մմ են։ Տարածքի 1/3-ը գրավում են անտառները։ Տարածված են կարմրահողերը և սևահողերը (ռեգուրներ)։ Մադհյա Պրադեշը ագրարային նահանգ է, արագ զարգացող արդյունաբերությամբ։ Մշակում են բրինձ, կորեկ, ցորեն, բամբակ, յուղատու բույսեր։ Զարգացած է շերամապահությունը («տասսար» մետաքս)։ Խոշոր եղջերավոր անասունները օգտագործվում են հիմնականում որպես քաշող ուժ։ Մադհյա Պրադեշը Հնդկաստանում գրավում է առաջին տեղերից մեկը մանգանի և երկաթի հանքանյութի, բոքսիտների, ածխի և հրակայուն կավերի արդյունահանությամբ։ Երկրի ալմաստի արդյունահանության միակ շրջանն է։ Զարգացած է բամբակեղենի, շինանյութերի արտադրությունը, մետալուրգիան, մետաղամշակությունը և մեքենաշինությունը։ Կան խոշոր ՋԷԿ-եր, շաքարի գործարաններ, լրագրային թղթի ու արհեստական գործվածքների ֆաբրիկաներ, քիմիական գործարան։


== Ծանոթագրություններ ==
Շևրետ

Շևրետ (ֆր.՝ chevrette), ոչխարի մաշկից քրոմային դաբաղմամբ ստացված կաշի։ Շևրետի երեսն ունի հավասարաչափ, մանր մերեա։ Կաշին փափուկ կառուցվածքի է, շահագործման ժամանակ երեսի շերտը հեշտությամբ պոկվում է։ Մեխանիկական ամրությունը բարձրացնելու համար կիրառում են ամրացնող պրոցեսներ՝ տոգորում պոլիմերներով։ Օգտագործվում է կոշիկի երեսացու, հագուստ և գալանտերեայի ապրանքներ պատրաստելու համար։
Սեռավալե Պիստոյեզե

Սեռավալե Պիստոյեզե  (իտալերեն՝  Serravalle Pistoiese), կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Պիստոիայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 11 171 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 266 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 42 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 51030։ Հեռախոսային կոդ՝ +39 0573։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0573 9170
Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.serravalle-pistoiese.pt.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Մադրիդի աշտարակ

Մադրիդի աշտարակ (իսպ.՝ Torre de Madrid), Մադրիդի ամենաբարձր շենքերից մեկը։ Շենքը ունի 142 մետր բարձրություն, 36 հարկ և կառուցվել է 1954-1957 թվականներին։ Այն նախագծվել է ճարտարապետներ Խուլիան և Խոսե Մարիա Օտամենդի Մակիմբառենաների  կողմից՝  Մետրոպոլիտենի հանձնարարությամբ։
Շենքը գտնվում է Իսպանիայի հրապարակում, որը հանդիսանում է հրապարակի և քաղաքի խորհրդանշական շենքը։ Ունի գրասենյակներ և բնակարաններ։ Արևմտյան Եվրոպայում ամենաբարձր գրասենյակային շենքն էր մինչև 1967 թվականը, երբ աշտարակին գերազանցեց Բրյուսելում 150 մետր բարձրություն ունեցող Հարավային աշտարակը։ Աշտարակը հայտնվել է 1960-ականն թվականներին թողարկված բազմաթիվ իսպանական ֆիլմերում։ 

Աշտարակը համարվում էր աշխարհում ամենաբարձրահասակ միաձույլ շենքը, և մինչև Torrespaña-յի շինարարությունը, Մադրիդի ամենաբարձր շենքն էր։ Առաջատար ճարտարապետները նաև նախատեսում էին, որ շենքը կունենա 500 խանութներ, խոշոր պատկերասրահներ, հյուրանոց, նույնիսկ կինոթատրոն։ Ավելին, աշտարակը հագեցած էր ժամանակի ամենաարագ մոդելի տասներկու վերելակներով, թույլատրելով օգտվողներին մեկ վայրկյանում 3.5 մետր ճանապարհ գնալ։ Աշխատանքները ավարտվել են 1957 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։
Մադրիդի աշտարակը հիմնադրվել է Իսպանիայի հրապարակում՝ մայրաքաղաքի սրտում՝ Գրան Վիա փողոցի վերջնամասում։ Միևնույն հրապարակում գտնվող Իսպանիայի 117 մետրանոց շենքի հետ մեկտեղ աշտարակները հետաքրքիր ճարտարապետական ​​հավաքույթ են կազմում։ Երկուսն էլ պաշարված են մայրաքաղաքի քաղաքապետարանի կողմից։
Աշտարակը ընդգրկում է Գրան Վիա երկնաքերի տարածքի մի մասը՝ ի հակադրություն քաղաքի 100 մետր բարձրությամբ երկնաքերերի մեծ մասի, աշտարակը գտնվում է  AZCAի ֆինանսական թաղամասում, Տետուանի հարևանությամբ։


== Տվյալներ ==
Բարձրությունը` 142 մ
Հարկերի քանակը՝ 37
Մադրիդի բարձրության դիրքը. 13-րդ (2007 թ. Մայիս)
Բարձրության կարգը` ըստ ամսաթվի։
1982 թ․՝ 1-ին տեղ
1987 թ․՝ 2-րդ տեղ
1988 թ ․՝ 3-րդ տեղ
1992 թ ․՝ 5-րդ տեղ
2002 թ․՝ 7-րդ տեղ
2004 թ․՝ 8-րդ տեղ
2006 թ․՝ 9-րդ տեղ
2007 թ․՝ 13-րդ տեղ25 տարիների ընթացքում առաջին տեղից իջել է 13-րդ տեղը։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== ԶԼՄ-ներում ==
Շենքը պատկերված է 1984 թվականի The Hit ֆիլմում։ Ֆիլմի մի մասը նկարահանվում է վերջին հարկերում և բնակարանում գտնվող պատշգամբում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(անգլերեն) Torre de Madrid sur Emporis
(անգլերեն) Torre de Madrid sur Skyscraperpage
Աղձնիք (Խարբերդի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղձնիք (այլ կիրառումներ)Աղձնիք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։
XX դարի սկզբին ուներ շուրջ 700 հայ բնակիչ։ 1915 թվականին թուրքերը բնակիչներին աքսորեցին Դիարբեքիր, Ուրֆա, որտեղ նրանց մեծ մասը կոտորվեց։ Փրկվեց ընդամենը 73 հոգի։
Բնակիչները զբաղվում էին հողագործությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Աղձնիքն ուներ վանք և 3 եկեղեցի։ Գյուղն ուներ 2 դպրոց։


== Ծանոթագրություններ ==
Շեվալյե դ'Արմատալ

Շեվալյե դ'Արմատալ (ֆր.՝ Le Chevalier d’Harmental), Դյումայի պատմական առաջին վեպերից մեկն է (գրվել է 1842 թվականին)։ 1896 թվականին Անդրե Մեսաժեն վեպի հիման վրա գրել է համանուն օպերա։


== Սյուժե ==
Վեպի ուրվագիծը հիմնված է իրական պատմական իրադարձությունների վրա։ Երիտասարդ պալատական շեվալյե դ'Արմատալը ճակատագրի կամքով ներգրավվում է դքսուհի դյու Մենի (Լյուդովիկոս XIV արքայի ապօրինի ծնված որդու կինը) դավադրության մեջ, ուղղված Ֆրանսիայի ռեգենտի դեմ, անչափահաս արքայի՝ Լյուդովիկ XV-ի ժամանակ։ Զուգահեռաբար զարգանում է սիրո պատմություն Ռաուլի և Բատիլդայի միջև, ով ազնվազարմ տոհմի աղջիկ էր, ով դարձավ հասարակ գրչագրության ուսուցչի որդեգրված դուստր։


== Ստեղծման պատմությունը ==
1838 թվականին Ժերար դե Ներվալը ծանոթացնում է Դյումային քիչ հայտնի գրող Օգյուստ Մակեի հետ։ Դյուման, այդ ժամանակ լինելով հայտնի դրամատուրգ, ուղղում էր սկսնակ գրողների անհաջող պիեսները։ Նա ուղղում է Մակեի «Կառնավալային երեկո» («Բատիլդա») պիեսը, որը մերժվել էր Ռենեսանս թատրոնի տնօրեն Անտենոր Ժորիի կողմից։ Նոր տարբերակով այն ընդունվեց և բեմադրվեց (պրեմիերան կայացավ 1839 թվականի հունվարի 14-ին)։ Մակեն, ոգևորվելով հաջողությունից, առաջարկում է Դյումային «Բարի Բյուվա» անունով մի վեպ՝ խնամակալության ժամանակաշրջանի մասին։ Դյուման մասնակցություն է ունենում վեպի մշակման մեջ, և այն ստանում է «Շեվալյե դ'Արմատալ» անվանումը։ Այն ընդունվում է «Լյա Պրես» թերթի հրապարակություններում։ Այդ թերթն իրավունք ուներ ներկայացնելու Դյումայի բոլոր ստեղծագործությունները։ Բայց թերթի հրատարակիչ Էմիլ դե Ժիրարդեն դեմ էր Մակեի անունը նշելուն։ Նա կարծում էր, որ բոլորին անհայտ Մակե անունը կարժեզրկի ստեղծագործությունը. կարդացողը ցանկանում էր տեսնել միայն Դյումայի անունը։ «Շեվալյե դ'Արմատալ»-ը ստորագրվեց Դյումայի անունով, իսկ Մակեն որպես փոխհատուցում ստացավ ութ հազար ֆրանկ և շարունակեց համագործակցել Դյումայի հետ։
Գովերնադոր Նևտոն Բելլու

Գովերնադոր Նևտոն Բելլու (պորտ.՝ Governador Newton Bello), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի արևմտյան մարզում։ Մտնում է Պինդարեի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 13 119 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 160,866 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 11,3 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1994 թվականի նոյեմբերի 11-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 15.506.302,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.238,92 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,494(տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Գովերնադոր Նևտոն Բելլուի մասին
Կիանա (կովերի ցեղատեսակ)

Կիանա (իտալերեն՝ Chianina), խոշոր եղջերավոր անասունների ցեղատեսակ։ Այն կովի մսատու ցեղատեսակ է, բուծվել է Իտալիայի Վալ-դի-Կյանա հովտում։ Այնտեղից տեղափոխվել է Բրազիլիա, Արգենտինա, Կանադա։ Աշխարհի ամենահին ցեղատեսակներից մեկն է։
Կենդանիների գույնը սպիտակ է՝ բնորոշ մոխրագույն երանգով։ Կիանական ցեղատեսակի կովերը շատ խոշոր  են (բարձրությոընը 150-180 սմ է)։ Ունեն երկարաձգված մարմին և մսի չափազանց բարձր որակ։ Կովերի կենդանի քաշը շատ բարձր է՝ 700-750 կգ (կարող են լինել մինչև 800-1000 կգ), ցուլերի քաշը՝ 1200-1500 կգ, առավելագույնը՝ 1820 կգ։ Խաչասերելով կիանական ցեղատեսակը մոխրագույն  ուկրանիական և սիմենտալական ցեղատեսակի հետ, ստացվել է բարձր որակի մսատու ցեղատեսակ։
Ծննդյան ժամանակ հորթի քաշը 45-50 կգ է։ Հորթերը ծնվում են շիկամազ (ինչպես մոխրագույն ուկրանիականը) և այդպես մնում են մինչև 3 ամսական հասակը։Կովերի բարձր կաթնատվության շնորհիվ հորթերը (մոր կաթով սնվող) 6 ամսական հասակում հասնում են մինչև 220-280 կգ։ Մինչև 2 տարեկան հասակը բնութագրվում են արագ աճով, որի հետևանքով քիչ են ճարպակալվում։ Ըստ չափանիշի ցուլերի քաշը 12 ամսական հասակում պետք է լինի 475 կգ, 15-ի ժամանակ՝ 580 կգ, 18-ի՝ 676 կգ և 23 ամսականում՝ 839 կգ։Մսատվությունը 60-65 % է։ Կենդանիները բնութագրվում են ինտենսիվ աճով։ Որոշ դեպքերում կենդանիների օրական միջին աճը 2 կգ է։ Կաթնատվությունը բարձր չէ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кіанська порода. // Украинская советская энциклопедия : [у 12-ти т.] / гол. ред. Бажан, Николай Платонович; редкол.: Антонов, Олег Константинович та ін. — 2-ге вид. — К. : Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии, 1974—1985.
Դե-Քալբ շրջան (այլ կիրառումներ)

Դե-Քալբ շրջան, կարող է վերաբերել՝

Դե-Քալբ շրջան - ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը
Դե-Քալբ շրջան - ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը
Դե-Քալբ շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
Դե-Քալբ շրջան - ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը
Դե-Քալբ շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
Փովեշիկ շրջան (Այովա)

Փովեշիկ շրջան (անգլ.՝ Poweshiek County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.515 կմ² է, բնակչությունը՝ 18.914 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մոնտեզումա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1843 թ.։
Բեզսալովսկի գյուղական խորհուրդ (Լոխվիցկի շրջան)

Բեզսալովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Безсалівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխվիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բեզսալովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1109 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 71,41 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,53 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մառցա

Մառցա (էստ․՝ Martsa), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տոիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)