Մանուել Գոմես-Մորենո

Մանուել Գոմես-Մորենո (իսպ.՝ Manuel Gómez-Moreno, (փետրվարի 21, 1870(1870-02-21), Գրանադա, Անդալուզիա, Իսպանիա - հունիսի 7, 1970(1970-06-07)[…], Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի հնագետ, վիմագետ, պատմաբան, լեզվաբան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է նկարիչ Մանուել Գոմես-Մորենո Գոնսալեսի ընտանիքում։ Հայրը եղել է Թագավորական գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ, զբաղեցրել է հուշարձանների պահպանման խորհրդի քարտուղարի պաշտոնը և զբաղվել է Գրանադա քաղաքի հնագիտական հարցերով։ 1879-1880 թվականներին հայրը Իսպաներեն լեզվի թագավորական ակադեմիայի կողմից կրթաթոշակով մեկնել է Հռոմ, իսկ Մանուելն ուղեկցել է նրան։ Հռոմում Մանուելը սովորել է իտալերեն, ուրվագծել է հնագիտական հուշարձաններ։ Այցելել է Պոմպեյ, Հերկուլանում և Նեապոլ, ծանոթացել վիմագիր Ջովաննա Բատիստ դե Ռոսսի հետ։
Վերադառնալով Գրանադա՝ սովորել է Գրանադայի համալսարանի փիլիսոփայության և գրականության բաժնում։ 1890-1905 թվականներին Գրանադայում դասավանդել է բիբլիական հնագիտություն։ 1895-1897 թվականներին արշավախմբեր է տարել Ալմերիա, Մալագա, Կորդովա, Սևիլյա, Խաեն՝ ուսումնասիրելու հնագիտական հուշարձաններ։ 1900 թվականին նրան հանձնարարվել է կազմել Ավիլայի, Սեգովիայի, Սալմանկայի,Լեոնի հուշարձանների կատալոգները։ Նա հատուկ ուշադրություն է դարձնում կելտական բնակավայրերին ու հռոմեական եկեղեցիներին։ Դոկտորական ա տենախոսությունը, որը նվիրված էր Պիրենեյան թերակղզու մոսարաբյան եկեղեցիներին, պաշտպանում է 1919 թվականին։
1909 թվականին տեղափոխվում է Մադրիդ։ 1913-1934 թվականներին Մադրիդի համալսարանում ղեկավարում է արաբական հնագիտության ամբիոնը։ 1910 թվականին նշանակվել է նորաբաց պատմական հետազոտությունների կենտրոնի հնագիտական և միջնադարյան արվեստի բաժինների տնօրենը։ 1925 թվականին ստեղծում է Archivo Español de Arte y Arqueología ամսագիրը։
1920-ական թվականներին արշավախմբերով լինում է Ֆրանսիայում, Արգենտինայում, Ուրուգվայում և Մարոկոյում, 1933 թվականին՝ Թունիսում, Եգիպտոսում, Երուսաղեմում, Զմյուռնիայում, Մալթայում, Հունաստանում։


== Կոչումներ, մրցանակներ ==
Պատմության թագավորական ակադեմիայի անդամ, 1915
Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ, 1931
Օքսֆորդի և Մոնտեվիդեոյի համալսարնների պատվավոր դոկտոր, 1941
Արժանացել է «Մեծ խաչ» շքանշանի, 1942
Իսպանիայի թագավորական ակադեմիայի անդամ, 1942
Գլասգոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 1951
Գրանադայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 1970
Արվեստի և հնագիտության Դիեգո Վելասկես ինստիտուտի պատվավոր նախագահ


== Ստեղծագործություններ ==
Medina Elvira. Mit Manuel Gómez-Moreno González. Imprenta de la Lealtad, Granada 1888
Monumentos romanos y visigóticos de Granada. Imprenta de la Lealtad, Granada 1889
Guía de Granada. Mit Manuel Gómez-Moreno González, Madrid 1892
El arte de grabar en Granada. Madrid 1900
Arquitectura tartesia. La Necrópolis de Antequera. 1905
Granada y su provincia. In der Reihe Monumentos arquitectónicos de España. Madrid 1907
Alhambra. Mit 48 Illustrationen von Manuel Gómez-Moreno Martínez. In der Reihe El arte en España. Hrsg. Comisaría Regia del Turismo y Cultura Artística, Barcelona 1911
Iglesias Mozárabes. Arte español de los siglos IX a XI. Madrid 1919
De Epigrafia ibérica: El plomo de Alcoy. In: Revista de Filología Española. Band 9, Madrid 1922
Cerámica Medieval española. Fidel Giró, Barcelona 1924
Sobre los iberos y su lengua. In: Homenaje a Menéndez Pidal. Band III. Imprenta de la Libreria y Casa Editorial Hernando, Madrid 1925
Provincia de León (1906-1908). In der Reihe Catálogo Monumental de España. Hrsg. Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes, Madrid 1925
Alonso Cano, escultor. In: Archivo Español de Arte y Arqueologia. Nr. VI, Madrid 1926
Provincia de Zamora (1903-1905). In der Reihe Catálogo Monumental de España. Hrsg. Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes, Madrid 1927
Obras de Miguel Angel en España. Madrid 1930
La escultura del Renacimiento en España. Editorial Firenze, Barcelona 1931
A propósito de Simón de Colonia en Valladolid. In: Archivo Español de Arte y Arqueologia. Madrid 1934
El arte románico español: Esquema de un libro. Madrid 1934
Valladolid. Mit 48 Illustrationen. In der Reihe El arte en España. Band 18. Hrsg. Patronato Nacional del Turismo, Barcelona 1940
Las águilas del Renacimiento Español: Bartolomé Ordóñez. Diego Silóee. Pedro Machuca. Alonso Berruguete. 1517-1558. Madrid 1941
El Greco, (Dominico Theotocopuli). Barcelona 1943
La mezquita mayor de Tudela. Hrsg. Institución Príncipe de Viana, Pamplona 1945
Historia y arte en el Panteón de las Huelgas de Burgos. Hrsg. Instituto Diego Velázquez. Consejo Superior de Investigaciones Científicas, Madrid 1947
La escritura ibérica y su lenguaje. Madrid 1948
Misceláneas. Historia, arte, arqueología.... Silverio Aguirre, Madrid 1949
Diego de Pesquera, escultor. Madrid 1955
El barroco granadino. Hrsg. Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, Madrid 1956
Adán y la Prehistoria. Madrid 1958
La escritura bástulo-turdetana (primitiva hispánica). Artes Gráficas Clavileño, Madrid 1962
Diego Siloe: Homenaje en el IV centenario de su muerte. In der Reihe Cuadernos de arte y literatura der Universität Granada, Granada 1963
Documentación goda en pizarra. Madrid 1966
Provincia de Salamanca. In der Reihe Catálogo Monumental de España. Hrsg. Servicio Nacional de Información Artística, Madrid 1967


== Գրականություն ==
Jesús Bermúdez Pareja, María Elena Gómez-Moreno: Bibliografía de don Manuel Gómez Moreno. Homenaje el centenario de su nacimiento. Madrid 1970 (nicht ausgewertet)
María Elena Gómez-Moreno: Manuel Gómez-Moreno Martínez. Hrsg. Fundación Ramón Areces, Madrid 1995, ISBN 84-8004-154-4 (nicht ausgewertet)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Biografía (Universidad de Alcalá).
Leoncio LÓPEZ-OCÓN CABRERA: Manuel Gómez-Moreno en el taller del Centro de Estudios Históricos.
Biografía y obras (AndalucÍa Documentos y Narraciones). Archived 2016-07-27 at the Wayback Machine.
Proyecto AREA (Archives of European Archaeology).
Centro Andaluz de Arqueología Ibérica.
Semblanza