Տինա Մոդոտտի

Տինա Մոդոտտի (իտալերեն՝ Assunta Adelaide Luigia Modotti Mondini, օգոստոսի 17, 1896(1896-08-17), Ուդինե, Իտալիա - հունվարի 5, 1942(1942-01-05), Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), իտալացի լուսանկարիչ, դերասանուհի, հեղափոխական։


== Կենսագրություն ==
17 տարեկանում ընտանիքով տեղափոխվել են ԱՄՆ, աշխատել է Հոլիվուդում։ 1921 թվականին ծանոթացել է Էդվարդ Ուեսթոնի հետ, 1922 թվականին նրա հետ մեկնել է Մեքսիկա։ Ընկերացել է Դիեգո Ռիվերայի, Խոսե Դավիդ Սիկեյրոսի, Ֆրիդա Կալոյի հետ, մտել Մեքսիկայի Կոմունիստական կուսակցության շարքերը (1927): 1930 թվականին Մեքսիկայի նախագահ Պ. Օ. Ռուբիոի մահափորձի նախապատրաստման կասկածանքով  արտաքսվել է երկրից։ Գնացել է Գերմանիա, այնուհետև` ՍՍՀՄ։ Մասնակցել է ՄՕՊՌ-ի կենտրոնական մասերի աշխատանքին։ 1934 թվականին մեկնել է Իսպանիա և մինչև Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ավարտը եղել է ինտերնացիոնալ բրիգադներում:

1939 թվականին Իսպանիայից աքսորվածների հետ վերադարձել է Մեքսիկա։ Կուբայի Կոմունիստական կուսակցության հիմնադիր Անտոնիո Մելյայի հետ զբաղվել է ակտիվ քաղաքական գործունեությամբ, հանդես է եկել հակաֆաշիստականների շարքերում։ 1940 թվականին նախագահ Կարդենաս ի դել Ռիոն չեղյալ համարեց նրա մեղադրանքը Մեքսիկայի նախագահի մահափորձի նախապատրաստման հարցում։
Մահացել է անհայտ հանգամանքներում, ինֆարկտից։  Մեխիկոյում Տինա Մոդոտտիի տապանաքարի վրա գրված է Պաբլո Ներուդայի նրան նվիրված բանաստեղծությունը։


== Ստեղծագործություն ==
Որպես լուսանկարիչ մոտ է Ալեքսանդրա Ռոդչենկոյի որոնումներին։ 1999 թվականին Մոսկվայում անց է կացվել նրա լուսանկարների ցուցահանդեսը։


== Ճանաչում ==
Մոդոտիի ռոմանտիկացված կենսագրությունը գրել է մեքսիկացի բանաստեղծուհի Էլենա Պոնյատովսկան (1992): Նրա մասին նկարահանվել են մի քանի վավերագրական ֆիլմեր (տես`  [1], [2]):
Ջուլի Թեյմորի «Ֆրիդա» խաղարկային ֆիլմում  Տինայի դերը կատարել է Էշլի Ջադը (2002):
Տինա Մոդոտտիի կենսագրության մտացածին փաստեր են օգտագործվել «Գողեր և անառակներ» կատակերգական ֆիլմում (2004):


== Տեքստեր ==
Vita, arte, e rivoluzione: lettere a Edward Weston, 1922-1931. Milano: Feltrinelli, 1994 (ֆր. թարգմ. 1995)


== Գրականություն ==
Constantine M. Tina Modotti: a fragile life: an illustrated biography. New York: Paddington Press, 1975
Poniatowska E. Tinísima: novela. México: Ediciones Era, 1992 (англ. пер.1996)
Cacucchi P. Tina Modotti. Barcelona: Circe, 1992
Hooks M. Tina Modotti, photographer and revolutionary. London; San Francisco: Pandora, 1993
Albers P. Shadows, fire, snow: the life of Tina Modotti. New York: Clarkson Potter, 1999
Argenteri L. Tina Modotti: between art and revolution. New Haven: Yale UP, 2003
Lowe S.M. Tina Modotti & Edward Weston: the Mexico years. London; New York: Merrell, in association with Barbican Art Gallery, 2004
Гольдштейн А.  Тина// Он же. Расставание с Нарциссом. Опыты поминальной риторики. 2-е изд. М.: Новое литературное обозрение, 2011, с.98-105
Балаховская Фаина Тина Модотти. Профессия - фотограф // Photographer.ru. — 5 марта 1999 года.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Виртуальная галерея Тины Модотти(անգլ.)
Сайт Комитета Тины Модотти (ит.)
(исп.) Archived 2007-12-24 at the Wayback Machine.
Работы в музеях мира
На сайте Мастера фотографии
На сайте IMDB
(рус.)
Фото on line Archived 2008-02-20 at the Wayback Machine.
Фото on line (рус.) Archived 2017-05-28 at the Wayback Machine.
В.Кутейщикова. Мексиканцы в Мекке коммунизма (рус.)(չաշխատող հղում)