armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արևելյան Սիեռա Մադրե

Արևելյան Սիեռա Մադրե  (իսպ.՝ Sierra Madre Oriental), լեռնային համակարգ է Մեքսիկայի հյուսիս-արևելքում, տեղակայված է Մեքսիկական բարձրավանդակի արևելյան մասում։ Իրենից ներկայացնում է մոտ 1000 կմ երկարությամբ իրար հանդեպ զուգահեռ տեղակայված լեռնաշղթաներից։ Հյուսիսային հատվածում ներկայանում է 1000-ից մինչև 3000 մ բարձրությամբ մի քանի լեռնաշղթաներով։  Լեռնային համակարգի կենտրոնում և հարավում լեռնաշղթաները բաժանվում են առանձին լեռնազանգվածների մինչև 4000 մ բարձրությամբ։ Արևելքում լեռները կտրուկ ընդհատվում են դեպի Մեքսիկական ծոցի առափնյա հարթավայրերը, իսկ արևմուտքում՝ դեպի բարձրավանդակի ներքին շրջանը, տեղ-տեղ ձգվում են լեռնաճյուղեր։ Կազմված է վերին մեզոզոյան նստվածքային ապարներից։
Ամենաբարձր կետը Էլ Պոտոսի լեռն է ծովի մակարդակից 3720 մ բարձրությամբ։ Մյուս խոշոր գագաթներն են՝ Սերրո դե լա Վիգան (3715 մ), Սիեռա դե լա Մարտան (3709 մ), Էլ Կոահուիլոնը (3575 մ), Պենյա Նեվադան (3563 մ) և Էլ Վյեխոն (3520 մ)։ Մեքսիկական բարձրավանդակը (միջին բարձրությունը 1100 մ) բաժանում է Արևելյան Սիեռա Մադրեն Արևմտյան Սիեռա Մադրեից։
Կա 800 մ բարձրությամբ վահանաձև հրաբուխ Ատլիշկոս։
Արևելյան Սիեռա մադրե լեռնաշղթան անցնում է մեքսիկական նահանգներով՝ Կոահուիլա, Նուևո Լեոն, Տամաուլիպաս, Սան Լուիս Պոտոսի, Կերետարո, Իդալգո և Պուեբլա, որտեղ և մինում է Տրանսմեքսիկական հրաբխային գոտուն, որը տեղակայված է Կենտրոնական Մեքսիկայի արևմուտք-արևելք առանցքի վրա։


== Էկոլոգիա ==
Արևելյան Սիեռա Մադրեն տարբերվում է մեծ կենսաբանական բազմազանությամբ և մեծ թվով էնդեմիկ տեսակներով։ Հյուսիսային մասը ծածկված է քսերոֆիտային թփուտներով, իսկ լեռնաշղթայի հարավային մասի արևելյան հողմային լանջերը՝ անտառներով (խոնավ արևադարձային ներքևից մինչև վերին գոտու փշատերև անտառներ), իսկ քամուց պաշտպանված արևմտյան լանջերին հիմնականում աճում են թփուտներ։ 


== Ծանոթագրություն ==
Մահտյա

Մահտյա (էստ․՝ Mahtja), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սիլետի

Սիլետի ( Սելետի; ղազ.՝ Сілеті), գետ Ղազախստանում։ Թափվում է Սելետիտենիզ լճի մեջ։ Պատկանում է Իրտիշի ավազանին։


== Աշխարհագրություն ==
Հոսում է արևմտասիբիրական հարթավայրի հյուսիս-արևելքով՝ Աքմոլայի, Պավլոդարի և Հյուսիս-Ղազախստանյան մարզի տարածքներով ու թափվում է Սելետիտենիզ լճի մեջ։
Երկարությունը 407 կմ է, ջրահավաքի մակերեսը՝ 18500 կմ²։ Հովիտի լայնությունը վերին հոսանքում 500-700 մետր է, որոշ տեղերում՝ 1,5-2 կմ։ Հունի լայնությունը 40-50 մետր է, երբեմն՝ 120-150 մետր։ Ջրի տարեկան միջին ծախսը Բեստոգայ աուլում 5,8 մ³/վրկ է։ Ափերը զառիվեր են։ Սնուցումը ձյունային է։ Սառչում է հոկտեմբեր - նոյեմբեր ամիսներին, հալում է մարտ - ապրիլ ամիսներին։ Ամռանը ծանծաղում է։ Հիմնական վտակներն են՝ Կոյանդին, Ակժարը, Ժարտասը, Կեդեյը, Շոլակկարասուն, Շիիլին։ Գետաբերանից 133 կմ-ի վրա կառուցված է Սելետինի ջրամբարը, որը կարգավորում է գետի հոսքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Селеты»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Շվեյցարիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում Շվեյցարիայի օբյեկտները թվով 12-ն են (2016 թվականին), որը կազմում է ընդհանուր թվի 1,1 %-ը (1073՝ 2017 թվականին)։ 9 օբյեկտ ընդգրկված է մշակութային չափանիշներով, իսկ մյուս 3-ը՝ բնական չափանիշներով։
Բացի դրանից 2017 թվականի դրությամբ ևս 2 օբյեկտ ներկայացված է թեկնածու ցանկում։ Շվեյցարիան վավերացրել է Համաշխարհային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիան 1975 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։ Շվեյցարիայի առաջին 3 օբյեկտներն ընդգրկվել են ցանկում 1983 թվականին, Համաշխարհային ժառանգության հանձնաժողովի 7-րդ նիստում։


== Ցանկ ==
Տվյալ աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են Համաշխարհային ժառանգության կողմից դասակարգված ձևով։


=== Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն ===


== Թեկնածու օբյեկտների ցանկ ==
Աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են ըստ հերթականության։ Այս ցանկում այն վայրերն են, որոնք ներկայացված են Ֆրանսիայի կառավարության կողմից՝ որպես թեկնածու օբյեկտներ։


=== Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն ===


== Տես նաև ==
Եվրոպայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտոնական կայք․ Շվեյցարիայում Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ
Շվեյցարիայում Համաշխարհային ժառանգության վերաբերյալ հղումների տեղեկատու
(6235) Բուրնի

(6235) Բուրնի (անգլ.՝ Burney), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի նոյեմբերի 14-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,242329 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9246 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5601 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1226,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293532 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,92° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6235) Բուրնի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Fearless

Fearless սոուլ ոճում ձայնագրված՝ ամերիկացի երգչուհի Ջասմին Սալիվանի ալբոմը, հրատարակված 2008 թվականի սեպտեմբերի 23-ին  J Records և Arista Records լեյբլներում։ 2009 թվականի փետրվարի 8-ին Գրեմմիի 51-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ալբոմը և երգչուհին ստացել են հինգ անվանակարգեր, այդ թվում՝  Best Contemporary R&B Album, Лучшее женское вокальное R&B исполнение («Need U Bad»), Լավագույն նոր կատարող, Best Traditional R&B Vocal Performance («In Love With Another Man»), Best R&B Song («Bust Your Windows»):
Vibe ամսագիրը անվանել է ալբոմը՝ 2008 թվականի տվյալներով 10 ամենալավ ալբոմներից մեկը (Ten Best Albums of 2008):


== Պատմություն ==
Fearless ալբոմը առաջնաելույթ ունեցել է ԱՄՆ-ի ամերիկյան (Billboard 200) 6-րդ հորիզոնականում 65 000 օրինակի վաճառքով՝ թողարկման առաջին շաբաթում:Ալբոմը հասել է առաջին տեղի Top R&B/Hip-Hop Albums չարթում։ 2010 թվականի նոյեմբերին Fearless ալբոմը վաճառվել է ավելի քան 517,000 օրինակի վաճառքով ԱՄՆ-ում։
Ալբոմը ստացել է հիմնականում դրական և մեղմ արձագանքներ երաժշտական քննադատների և համացանցի հրատարակությունների կողմից։


== Ստեղծագործությունների ցանկ ==


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
(8804) Էլիասոն

(8804) Էլիասոն (անգլ.՝ Eliason), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մայիսի 5-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,165626 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0486 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2827 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2057,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174991 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,95° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8804) Էլիասոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Երկաթե հեղեղ (այլ կիրառումներ)

Երկաթե հեղեղ անվանումը կարող է վերաբերել հետևյալին՝

Երկաթե հեղեղ (պատմվածք), խորհրդային գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչի պատմվածքը։
Երկաթե հեղեղ (ֆիլմ), Եֆիմ Ձիգանի նկարահանած խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ։
Երկաթե հեղեղ (խումբ), խորհրդային և ռուսական թրեշ-մետալ խումբ։
Բոգ յոթաբաժան

Բոգ յոթաբաժան, բազմամյա բույս է՝ մինչև 30 սմ բարձրությամբ։ Պատկանում է բոգազգիների ընտանիքին։ Ցեղը ընդգրկում է 500 տեսակ, որից 11-ը աճում են Հայաստանում։ Յոթաբաժան բոգը հանդիպում է վերին լեռնային գոտում, մինչև մերձալպյան մարգագետինները ծովի մակերևույթից 2500-3000 մ բարձրությունների վրա։ Հայկական ՍՍՀ-ում տարածված է Աշոցքում, Լոռիում, Արագածի լեռնային զանգվածում, Ապարանում, Սևանի ավազանում, Գեղամա լեռներում, Զանգեզուրում։


== Նկարագրություն ==
Զանգականման ծաղիկները մուգ կամ բաց կապտավուն են, երբեմն՝ սպիտակավուն կամ մանուշակագույն։ Ցողունները խիտ տերևակալած են։ Հայկական ՍՍՀ-ում աճող մնացած բոլոր բոգերն էլ մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում մշակության մեջ ներդնելու, հատկապես ալպինարիաների և քարապարտեզների ձևավորման համար։ Դրանց մի մասը երկամյա բույսեր են։
Բազմանում է թփի բաժանումով և սերմերով։ Գերադասում է ավազակավային, խոնավ հողերը։ Վատ է տանում շոգը և արեգակնային ուղղակի ճառագայթումը, ուստի և խորհուրդ է տրվում ցածրադիր վայրերում աճեցնել ստվերում և հաճախակի ջրել։
Սերմերով բազմացնելու դեպքում ցանքը կատարում են թաղարներում, ձմռանը թողնելով դրանք դրսում՝ ձյան տակ կամ սառը շենքերում։ Ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործում է որպես հակատենդային, ջերմությունն իջեցնող և աղեստամոքսային տրակտի հիվանդությունների բուժման միջոց։
Նոու ուեյվ

Նոու ուեյվ, կարճ կյանք ունեցած ավանգարդիստական ուղղություն, որը ձևավորվել էր Նյու Յորքի կենտրոնում 1970-ական թվականների վերջերում։ Ի հակառակ պանկ ռոքի ավանդական ռոքի մշակումներին, նոու ուեյվ երաժիշտները սկսեցին էքսպերիմենտներ անել տարբեր ոչ ռոք ժանրերի հետ՝ դրանք հավելելով նոյզով, դիսսոնանսով ու ատոնալությամբ։ Նրանց հաճախ վերագրվում էին նիհիլիստական աշխարհայացքներ։ Ավելի ուշ, դիսկո երաժշտության ազդեցությամբ, նոու ուեյվը ձեռք է բերում ավելի երգեցիկ, պարային էսթետիկա։


== Վավերագրական ֆիլմեր ==
Սելին Դենհայըր, Blank City
Քոլին Ֆիցգիբոն, Ալլան Մուր, X Magazine Benefit
Էրիկա Բեքման, 135 Grand Street, New York, 1979


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Պոստ փանկ


== Աղբյուրներ ==
Berendt, Joachim E. The Jazz Book: From Ragtime to Fusion and Beyond, revised by Günther Huesmann, translated by H. and B. Bredigkeit with Dan Morgenstern. Brooklyn: Lawrence Hill Books, 1992. "The Styles of Jazz: From the Eighties to the Nineties," p. 57–59. ISBN 1-55652-098-0
Masters Marc (2007)։ No Wave։ London: Black Dog Publishing։ ISBN 978-1-906155-02-5 
Moore, Alan W. "Artists' Collectives: Focus on New York, 1975–2000". In Collectivism After Modernism: The Art of Social Imagination after 1945, edited by Blake Stimson & Gregory Sholette, 203. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2007.
Moore, Alan W., and Marc Miller (eds.). ABC No Rio Dinero: The Story of a Lower East Side Art Gallery. New York: Collaborative Projects, 1985
Pearlman, Alison, Unpackaging Art of the 1980s. Chicago: University Of Chicago Press, 2003.
Reynolds, Simon. "Contort Yourself: No Wave New York." In Rip It Up and Start Again: Post-punk 1978–84. London: Faber and Faber, Ltd., 2005.
Taylor, Marvin J. (ed.). The Downtown Book: The New York Art Scene, 1974–1984, foreword by Lynn Gumpert. Princeton: Princeton University Press, 2006. ISBN 0-691-12286-5


== Արտաքին հղումներ ==
Նոու ուեյվ AllMusic կայքում
New York No Wave Photo Archive
Official MySpace page for Kill Your Idols, a documentary about the Cinema of Transgression & the No Wave scene
Video of Thurston Moore talking about his book "No Wave:Post-Punk. Underground. New York. 1976–1980"
Նիկոլաևկա (գյուղ, Բակալինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլաևկաՆիկոլաևկա (ռուս.՝ Николаевка, բաշկիրերեն՝ Николаевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խիտրովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)

Խիտրովո (ռուս.՝ Хитрово), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(8880) 1993 FT33

(8880) 1993 FT33, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 19-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,797469 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5618 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0332 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1709,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210647 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,48° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8880) 1993 FT33 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գայվորոնսկոե

Գայվորոնսկոե (ուկրաիներեն՝ Гайворонське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։
1987 թվականի տվյալներով Գայվորոնսկոե գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էկվադորի դրոշ

Էկվադորի դրոշը Էկվադորի պետական խորհրդանիշերից է։ Ընդունվել է 1860 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։


== Նման Դրոշներ ==
 Հայաստանի դրոշ
 Կոլումբիայի դրոշ
 Վենեսուելայի դրոշ
Սիռվաստե

Սիռվաստե (էստ․՝ Sirvaste), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վալգյեռվե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 70 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մառտնա (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մառտնա (այլ կիրառումներ)Մառտնա շրջան (էստ․՝ Martna vald), շրջան Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Մառտնա գյուղը։


== Բնակչություն ==
2008 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 981 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 3,65 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը Archived 2009-02-17 at the Wayback Machine. (էստոներեն)
Շոդրովա

Շոդրովա (ռուս.՝ Шодрова), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մրասու գետի աջ ափին՝ 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։ Վտակ՝ Կեդրովի Կլյուչ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պրանաս Դոմշայտիսի պատկերասրահ

Պրանաս Դոմշայտիսի պատկերասրահ (լիտ.՝ Prano Domšaičio galerija), պատկերասրահ Կլայպեդայում, Լիտվայի գեղարվեստի թանգարանի բաժանմունք։ Հիմնադրվել է 1970 թվականին և մինչև 2004 թվականը կոչվել է Կլայպեդայի պատկերասրահ։ Տեղակայված է երեք շենքերում, որոնք կառուցվել են XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին Լեպու փողոց, 33 հասցեում (Liepų g. 33):
Բաց է երեքշաբթիից շաբաթ օրերին` 11:00-18:00 և կիրակի՝ 12:00-ից 17:00։ Պետական արձակուրդներին նախորդող օրերին այն բաց է մինչև երեկոյան ժամը 5-ը։ Պատկերարրահը չի գործում երկուշաբթի օրերին և պետական տոներին։ Տոմսի գինը 2 եվրո է, դպրոցականների, ուսանողների, տարեցների համար`1 եվրո, 7 տարեկանից ցածր երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ICOM-ի (Թանգարանների միջազգային խորհուրդ) անդամների այցելությունն անվճար է։


== Պատմություն ==
Կլայպեդիայի պատկերասրահը հիմնադրվել է 1970 թվականին և բացվել 1973 թվականին։ Առաջին ցուցահանդեսը բաղկացած է եղել հին և ժամանակակից լիտվական արվեստի գործերից, 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի Ռուսաստանի և Արևմտյան Եվրոպայի գեղանկարչության նմուշներից։ 1978 թվականին բացվել է նոր ցուցահանդես՝ ներկայացնելով հին նկարները և գրաֆիկան (Վիլնյուսի դպրոց) և 20-րդ դարի առաջին կեսը (Կաունասի դպրոց), ինչպես նաև 20-րդ դարի երկրորդ կեսի կերպարվեստը և կիրառական արվեստը։ 2005 թվականից այն կրում է լիտվացի էքսպրեսիոնիստ նկարիչ Պրանաս Դոմշայտիսի (1880-1965) անունը, որի աշխատանքները պատկերասրահում ցուցադրվում են 2001 թվականից ի վեր։


== Ցուցահանդես ==
Պրանաս Դոմշայտիսի պատկերասրահի ցուցասրահում ներկայացված է  Արևմտյան Եվրոպայի, Լիտվայի, Լատվիայի, Ռուսաստանի գեղանկարչություն, քանդակ, գրաֆիկա։ 2001 թվականից գործում է լիտվացի էքսպրեսիոնիստ նկարիչ Պրանաս Դոմշայտիսի գեղանկարչության մշտական ցուցահանդեսը (մոտ 600 աշխատանք) և նրա անվան մշակութային կենտրոնը։ Մշտական ցուցադրության մեջ ներառված են նաև ծովանկարիչ Չեսլովաս Յանուշասի (1907-1993, ԱՄՆ) և քանդակագործ Վիտաուտաս Կաշուբայի ստեղծագործությունները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Prano Domšaičio galerija»։ Visuotinė lietuvių enciklopedija (լիտվերեն)։ Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras։ 2006-08-31։ Վերցված է 2019-05-21 
Галерея Пранаса Домшайтиса
Pranas Domšaitis Gallery
Prano Domšaičio galerija
Pranas Domšaitis Gallery
Բեժեցկի շրջան (Տվերի մարզ)

Բեժեցկի շրջան (ռուս.՝ Бежецкий район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տվերի մարզում։
Ստեղծվել է 1927 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բեժեցկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2810 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 36443 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,97 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մենդիվան

Մենդիվան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մեղեդիների ժամանակը

«Մեղեդիների ժամանակը» (անգլ.՝ Melody Time), կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Walt Disney Studios ստուդիայում, թողարկվել է 1948 թվականի մայիսի 27-ին։ Սա տասներորդ դասական մուլտֆիլմն է նկարահանված Ուոլտ Դիսնեյի ստուդիայում և հինգերորդ (նախավերջին) «փաթեթային» անիմացիոն ֆիլմը նույն ստուդիայում՝ «Բարև, ընկերներ», «Երեք կաբալյերոները», «Նվագիր իմ երգը» և «Ուրախներն ու անհոգները» ֆիլմերից հետո։


== Հատվածները ==
« Մեղեդիների ժամանակը» ներառում է 7 հատվածներ.

Once Upon a Wintertime — Ֆրենսիս Լենգֆորդը երգում է երկու սիրահարների մասին խորագրով, որոնք դեկտեմբերին որոշել են սահել սառցի վրա։ Ինչպես ֆիլմի մյուս հատվածները, այնպես էլ այստեղ՝ «Once Upon a Wintertime» ֆիլմը 1954 թվականի սեպտեմբերի 17-ին թողարկվել է որպես կարճամետրաժ մուլտֆիլմ։ Այս հատվածը մտել է «Disney Sing-Along-Songs: Very Merry Christmas Songs» ստուդիա, իսկ որպես գլխավոր երգ դարձել է «Jingle Bells» երգը։
Bumble Boogie — այս հատվածն իրենից ներկայացնում է սյուրռեալիստական մղձավանջ մեղվի համար, որը փորձում է փախչել տեսողական և երաժշտական խելագարությունից։ Այստեղ հնչող երաժշտությունը «Իշամեղվի թռիչքը» (հեղինակ՝ Կորսակով) ստեղծագործության ջազային տարբերակն է, որը կատարում է Ֆրեդդի Մարտինը և նրա նվագախումբը։
The Legend of Johnny Appleseed — այս մասը նվիրված է Ջոն Չեմպենի պատմությանը, որը կյանքի մեծ մասն անց է կացրել Կենտրոնոկան և Արևմտյան Ամերիկայում (գլխավորապես Իլլինոյս և Ինդիանա նահանգներ) և զբաղվել է հիմնականում խնձորենիներ տնկելով, որի արդյունքում էլ ունեցել է Ջոնի Խնձորասերմ մականունը։ Բոլոր հերոսներին այստեղ ձայնագրել է Դենիս Դեյը, բացառությամբ հրեշտակի, որը հնչում է Դալլաս Մակկենոնի ձայնով։ Այս հատվածը թողարկվել է որպես կարճամետրաժ մուլտֆիլմ 1955 թվականի դեկտեմբերի 25-ին` «Johnny Appleseed» անվանումով։
Little Toot — սյուժեն իրենից ներկայացնում է Հարդի Գրամատկիի համանուն պատմվածքը։ Գլխավոր հերոսը փոքրիկ նավաքարշ Little Toot-ն է, որն ուզում է նմանվել իր հայրիկին՝ Big Toot-ին, սակայն անընդհատ հայտնվում է անհաջողությունների մեջ։ Այս հատվածի երգը կատարում է Էնդրյուս քույրերը։
Trees — հայտնի բանաստեղծեղծության շարադրանքն է, որի հեղինակն է Ջոյս Քիլմերը։
Blame It on the Samba — Դոնալդ Դաքը և Խոսե Կարիոկան հանդիպում են արաուկարյան թռչնակի հետ, որը մեծ հաճույքով ծանոթացնում է նրանց սամբայի հետ։ Այս հատվածին ուղեկցող երաժշտությունը 1914 թվականի «Apanhei-te, Cavaquinho» (հեղինակ՝ Էռնեստո Նազարեթ) պոլկան է՝ անգլերեն բառերով։
Pecos Bill — Ֆիլմի վերջին մասն է։ Այն պատմում է Թեքսասի հայտնի հերոս քովբոյ Պեկոս Բիլլի մասին։ Հատվածն իրենից ներկայացնում է Ռոյ Ռոջերսի վերապատմածը։ Շատ հատվածներում կտրվել են այն մասերը, որտեղ Բիլլը ծխում է։


== Դերերը ==
Ռոյ Ռոջերս — ինքն իրեն, պատմող, երգիչ(Pecos Bill)
Դենիս Դեյ — պատմող, երգիչ, (Johnny Appleseed) հերոսը
Էնդրյուս քույրեր — վոկալ (Little Toot)
Ֆրեդ Վերինգ — վոկալ (Trees)
Էթել Սմիթ — երգեհոնահարուհի (Blame It On the Samba)
Լանգֆորդ — վոկալ (Once Upon a Wintertime)
Բադդի Քլարկ — պատմող, երգիչ
Բոբ Նոլման — ինքն իրեն, պատմող, երգիչ(Pecos Bill)
The Sons of the Pioneers — իրենք իրենց, պատմողներ, երգիչներ(Pecos Bill)
The Dinning Sisters — վոկալ (Blame It On the Samba)
Բոբբի Դրիսկոլլ — ինքն իրեն (Pecos Bill)
Լուանա Պատտեն — ինքն իրեն (Pecos Bill)


== Ծանոթագրություններ ==
Իտամար Ֆրանկու

Իտամար Ֆրանկու (պորտ.՝ Itamar Augusto Cautiero Franco, հունիսի 28, 1930(1930-06-28), Ատլանտյան օվկիանոս, Բրազիլիա - հուլիսի 2, 2011(2011-07-02), Սան Պաուլո, Բրազիլիա), բրազիլացի քաղաքական գործիչ, Բրազիլիայի 33-րդ նախագահ (1992-1995 թվականներ)։


== Վաղ տարիներ ==
Իտամար Ֆրանկուն ծնվել է Ռիո դե Ժանեյրոյից Սալվադոր լողացող նավում։ Իտամար անունը կազմված է նավի անունից «Իտա» և մար բառից, որը պորտուգալերենից թարգմանաբար նշանակում է «ծով»։
Իտամարը մեծացել և կրթություն է ստացել Մինաս Ժերայս նահանգի Ժուիս դի Ֆորա քաղաքում։ Այնտեղ 1955 թվականին ստացել է ինժեների դիպլոմ։ 1965-1971 և 1973-1974 թվականներին Իտամար Ֆրանկուն եղել է Ժուիս դի Ֆորայի քաղաքապետը։


== Կարիերայի սկիզբ ==
Ֆրանկուն քաղաքապետի պաշտոնից հրաժարական է տվել 1974 թվականին և հաջողությամբ մասնակցել է Մինաս-Ժերայս նահանգից Դաշնային սենատի ընտրություններին։ Շուտով նա դարձավ Բրազիլիայի Դեմոկրատական շարժում կուսակցության ավագ ֆիգուր, որը 1964 թվականից Բրազիլիայի ռազմական վարչակարգի պաշտոնական ընդդիմությունն էր։ Ֆրանկուն սենատորի պաշտոնում վերընտրվել է 1982 թվականին։ 1986 թվականին նա առաջադրվել էր Լիբերալ կուսակցությունից Մինաս Ժերայսի նահանգապետի պաշտոնում, սակայն պարտություն կրեց։
1989 թվականին Ֆրանկուն լքեց Լիբերալ կուսակցությունը և միացավ վերակառուցման փոքրիկ Ազգային կուսակցությանը, որտեղ դարձավ նախագահի թեկնածու՝ Ֆեռնանդու Կոլոր դի Մելուի գործընկերը։ Կոլոր դի Մելուն հաղթեց և Ֆրանկուն դարձավ Բրազիլիայի փոխնախագահ։


== Նախագահի պաշտոնում ==
1992 թվականին Կոլոր դի Մելուն մեղադրվեց կոռուպցիայի մեջ և ստիպված եղավ թողնել նախագահի պաշտոնը։ Ֆրանկուն նախագահի պարտականությունները կատարում էր 1992 թվականի սեպտեմբերից մինչև նույն տարվա դեկտեմբերը, երբ հայտարարվեց Կոլորի իմպիչմենտի մասին որոշումը։ Այդ պահից Ֆրանկին պաշտոնապես զբաղեցրել է նախագահի պաշտոնը։
Ֆրանկուն իշխանության եկավ Բրազիլիայում ծանր տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ, երբ գնաճը 1992 թվականին հասել էր 1100%-ի և գրեթե 6000%-ի 1993 թվականին։ Ֆրանկուն ֆինանսների նախարար է նշանակել Ֆերնանդու Էնրիկե Կարդոզային, որը վարել է «Ռեալ ծրագիր» և կայունացրել է տնտեսությունը։ Կարդոզուն դարձել է նախագահի պաշտոնի պաշտոնական թեկնածու և 1995 թվականին զբաղեցրել այդ պաշտոնը։ Սակայն շուտով Ֆրանկոն դարձավ Կարդոզայի կառավարության հակառակորդը։


== Հետագա կարիերա ==
Այդ ժամանակից ի վեր Ֆրանկուն ծառայել է Բրազիլիայի դեսպան Պորտուգալիայում, ապա Վաշինգտոնում՝ Ամերիկյան երկրների կազմակերպությունում Բրազիլիայի դեսպան։ 1998-2003 թվականներին գլխավորել է Մինաս-Ժերայսի նահանգը, որից հետո նշանակվել է Իտալիայում Բրազիլիայի դեսպան։
Իտամար Ֆրանկուն մահացել է 2011 թվականի հուլիսի 2-ին Սան Պաուլուի հիվանդանոցներից մեկում՝ թոքաբորբից։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած էր Աննա Էլիզա Ժուներուսի հետ, ամուսնալուծվել է 1971 թվականին՝ ունենալով երկու դուստր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը Բրազիլիայի նախագահի կայքում
Հունոտի կամուրջ

Հունոտի կամուրջ, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանում՝ Շուշի քաղաքից 1 կմ հյուսիս - արևելք Հոնուտ գյուղատեղիի արևելյան եզրով հոսող Կարկառ գետի վրա։


== Ճարտարապետություն ==
1720 թվականին կառուցվեց Հունոտի քարե կամարաձև կամուրջը, որը մինչ այժմ ծառայում է որպես գետն անցնելու լավ հարմարություն։ Բացի թաղակիր կամարի անկյունաքարերից, որոնք սրբատաշ են, կամրջի մնացած հատվածները շարված են գետաքարով, կրաքարով և կրաշաղախով։ Կամրջի թռիչքի երկարությունը 5.87 մ է, անցուղու լայնությունը՝ 4.05 մ, բարձրությունը ջրի մակարդակից 8.10 մ։ Աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ N 39°45՛40.45՛՛, E 46°45՛56.78՛՛:


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Արցախի կամուրջներ, Սամվել Կարապետյան, Երևան 2009
Բեն Դևիս

Բենջամին Թոմաս (Բեն) Դևիս (անգլ.՝ Benjamin Thomas "Ben" Davies, ապրիլի 24, 1993, Նիտ), ուելսցի ֆուտբոլիստ, աջ պաշտպան։ Հանդես է գալիս անգլիական «Տոտտենհեմ Հոտսպուր»-ի և Ուելսի ազգային հավաքականի կազմում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Սուոնսի Սիթի» ===
Հանդես գալով «Սուոնսի Սիթիի» բոլոր տարիքային թիմերում նա 2012/13 մրցաշրջանի սկզբում Դևիսը պայմանագիր է կնքել ուելսյան ակումբի հետ։
Հիմնական կազմում նա իր դեբյուտը նշել է 2012 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ «Վեստ Հեմ Յունայթեդի» դեմ խաղում՝ 84-րդ րոպեին փոխարինելով Նիլ Թեյլորին։ Մրցաշրջանի ընթացքում նա դարձավ թիմի հիմնական աջ պաշտպանը։ Նոյեմբերի 23-ին Բեն Դևիսը երկարացրել է իր պայմանագիրը 3․5 տարով։
Թիմի կազմում նա իր առաջին գոլը խփել է 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ «Ստոկ Սիթիի» դեմ խաղում։


=== «Տոտտենհեմ Հոտսպուր» ===
2014 թվականի հուլիսի 22-ին Բեն Դևիսը տեղափոխվել է անգլիական «Տոտտենհեմ Հոտսպուր»։


== Միջազգային կարիերա ==
Ուելսի ազգային հավաքականի կազմում Բեն Դևիսը իր դեբյուտը նշել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ Շոտլանդիայի հավաքականի դեմ խաղում։


== Ձեռքբերումներ ==
Անգլիայի լիգայի գավաթակիր - 2012/13


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը soccerbase.com կայքում
Սեյշելյան կղզիների ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Սեյշելյան կղզիների ֆուտբոլի ազգային հավաքական (ֆր. Équipe_des_Seychelles_de_football ), ներկայացնում է Սեյշելների ասոցացիան ընկերական խաղերում և այլ պաշտոնական խաղերում։ Վերահսկվում է Սեյշելների Ֆուտբոլի Ֆեդերացիայի կողմից։


== Պատմություն ==
Սեյշելյան կղզիների ֆուտբոլի ազգային հավաքականը զետեղված է Աֆրիկայի հավաքականների կոնֆեդերացիայում, որը կոչվում է ԿԱՖ։ Սեյշելների ազգային հավաքականը ոչ մի անգամ չի մասնակցել ոչ Աֆրիկայի գավաթի խաղարկությանը, և ոչ էլ Աշխարհի առաջնություններին։ Պատճառը այն է, որ հետամնաց ֆուտբոլ ունեցող այս հավաքականը չի կարողացել շրջանցել ընտրական մրցարշավերի որակավորման փուլերը։ 2002 թվականից գործի է դրվել հավաքականի մականունը, որն է «ծովահեններ»։ Որակավորման փուլերին մասնակցել է համապատասխանաբար 1988, 1990, 1998, 2000 և 2002 թվականներին։


== Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն ==
1930 — 1998 — չի մասնակցել
2002 — 2010 — չի անցել որակավորման փուլը


== Աֆրիկայի առաջնություն ==
1957 — 1988 — չի մասնակցել
1990 — չի անցել որակավորման փուլը
1992 — դուրս է եկել մրցույթից
1994 — չի մասնակցել
1996 — դուրս է եկել մրցույթից
1998 — չի անցել որակավորման փուլը
2000 — դուրս է եկել մրցույթից
2002 — 2010 — չի անցել որակավորման փուլը


== Ձեռքբերումներ ==
Հնդկական օվկիանոսի կղզիների առաջնություն

1-ին տեղ — 2011 թվական
2-ին տեղ — 1979 թվական


== Մարզահագուստ ==
Հավաքականի տնահյին մարզահագուստի վերնաշապիկը կարմիր է, շորտերը նույնպես։ Մրցակցի դաշտում խաղում է սպիտակ վերնաշապիկով և շորտերով։ Հագուստների այսպիսի գունավորումը ներկայացվել է 2000 թվականին գերմանական Ադիդաս ընկերության կողմից։


== Մարզիչներ ==
 Հելմուկ Կոսմեհլ (1992–93)
 Վոջո Գարդասեվիչ (1997–00)
 Դոմինիկե Բատենայ (2002)
 Միխայել Նես (2002–04)
 Ռաուլ Շունգու (2006–07)
 Յան Մակ (2008)
 Ուլտրիչ Մատիոտ (2008)
 Ռիչարդ Հոլմունդ (2009)
 Յան Մակ (2010)
 Միխայել Նես (2010)
 Անդրեյ Մորիսոն (2010)
 Ռելփ ժան-Լլորիս (2011)
 Գավին Յանի (2012)
 Քլիֆ Նոլին (2012)
 Յան Մակ (2013–2014)
 Ուլտրիչ Մատիոտ (2014)


== Ընթացիկ խաղեր ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սեյշելյան կղզիների ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտոնական կայք Archived 2009-04-27 at the Wayback Machine.
Սեյշելյան կղզիները Archived 2007-06-15 at the Wayback Machine. FIFA.com-ում


== Ծանոթագրություններ ==
Յուրի Զավադսկի

Յուրի Ալեքսանդրովիչ Զավադսկի (հունիսի 30 (հուլիսի 12), 1894, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 5, 1977(1977-04-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս սովետական ռեժիսոր և դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1948)։ ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։
1915 թվականին ընդունվել է Ե․ Բ․ Վախթանգովի ստուդիան։ Վախթանգովի անվան թատրոնում խաղացել է Անտոնիոս (Մետերլինկի «Սուրբ Անտոնիոսի հրաշքը», 1921) և Տեսարան Մ․ впт․․ Լերմոնտովի «Դիմակահանդես» պիեսի ներկայացումից (1964, Մոսկվայի Մոսսովետի անվան թատրոն), ռեժիսոր Յու․ Ա․ Զավադսկի Կալաֆ (Գոցցիի «Արքայադուստր Տուրանդոտ», 1922), 1924 թվականին բեմադրել Գոգոլի «Ամուսնություն»-ը։ 1924-1931 թվականներին եղել ԷՄԳԱԹ-ի դերասան, միաժամանակ (մինչև 1936 թվականը) ղեկավարել իր հիմնադրած (1924 ստուդիան (1927 թվականից թատրոն ստուդիա)։ 1932-1935 թվականներին ղեկավարել է կարմիր բանակի Կենտրոնական, 1936-1940 թվականներին՝ Դոնի Ռոստովի Մ․ Գորկու անվ․ թատրոնները։ 1940 թվականից Մոսսովետի անվան թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր։ Լավագույն բեմադրություններից են՝ Կոռնեյչուկի «Էսկադրայի խորտակումը» (1934), Գոլդոնիի «Հյուրանոցի տիրուհին» (1940), Լեոնովի «Արշավանք»-ը (1943, Շեքսպիրի «Օթելլո»-ն (1944), Չեխովի «Ճայ»-ը (1945), Լերմոնտովի «Դիմակահանդես»-ը (1-ին խմբ․ 1952, 2-րդը՝ 1964, լենինյան մրցանակ, 1965)։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետ․ մրցանակների (1946, 1951)։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոտմա (քաղաքատիպ ավան, Զուբովո-Պոլյանսկի շրջան)

Պոտմա (ռուս.՝ Потьма, մոկշ.՝ Потма), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Զուբովո-Պոլյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4131 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մանուել Ուրբանու

Մանուել Ուրբանու (պորտ.՝  Manoel Urbano), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ակրիի ագլոմերացիայի մարզում։ Մտնում է Սենա Մադուրեյրայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7 148 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 9 386,961 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 0,8 մարդ/կմ²։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում Տիրամայր դա Պենյան։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 14-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը 2005 թվականի դրությամբ կազմում է 31 267 778,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2005 թվականի դրությամբ կազմում է 4094,78 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ կազմում է 0,601 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման արևադարձային է։
Սերինոսահատ տարօրինակ

Սերինոսահատ տարօրինակ (լատ.՝ Phalaris paradoxa), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Միամյա խոտաբույս է։ Ցողունները հիմքում փնջաձև ճյուղավորված են, 10-50 սմ բարձրությամբ։ Վերին տերևի տերևապատյանը փքված է։  2-7 սմ երկարությամբ և 1-2 սմ լայնությամբ ծաղկաբույլը խիտ է ու գուրզանման, հիմքի մոտ՝ խիստ նեղացած հուրան։ Ծաղկային թփերը փայլուն են, 2,5-3,5 մմ երկարությամբ։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ողջաբերդ գյուղի շրջակայք)։ Աճում է նաև Արևելյան Կովկասում և Անդրկովկասում, Հարավային Եվրոպայում, միջերկրածովյան ավազանի երկրներում, Իրաքում, Իրանում, Աֆղանստանում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1200-1600 մ բարձրությունների վրա, տափաստաններում, երրորդական դարաշրջանի կարմիր կավերի վրա, չոր քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման շրջանի մակերեսը 100 կմ²-ից պակաս է։ Կապված աճելավայրի պայմանների փոփոխության հետ՝ Հայաստանում տեսակին սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների նվազում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցում։


== Ծանոթագրություններ ==
Խարկովկա (այլ կիրառումներ)

Խարկովկա, կարող է վերաբերել՝

Խարկովկա - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում
Խարկովկա - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում
Խարկովկա - գյուղ Ռուսաստանի, Վոլգոգրադի մարզի Ստարոպոլտավսկի շրջանի կազմում
Կարապետ (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարապետ (այլ կիրառումներ)Կարապետ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն կարապետ բառից, որ նշանակում է «առաջնորդ, թագավորի առջևից  գնալով ճանապարհ բաց անող» (ակնարկությամբ Հովհաննես Մկրտչի)։ Անվան համազորն է հունարեն Πρόδρομος անունը, որը թարգմանաբար նշանակում է «առաջնորդ»։ Այս անվամբ հայտնի է Թեոդոր Պրոդրոմոսը՝ աշխարհաբար հունարենի առաջին հեղինակը (12-րդ դար)։
Կարապետ անունը սկսվել է գործածվել 11-րդ դարից։ Անվան կրճատ ձևերն են՝ Կարպիս, Կրպե, Կրպո, Կարո։


== Գործածություններ ==
Կարապետ արքեպիսկոպոս, առաջնորդ Վարագա վանքի, 1111 թվական։
Կարապետ, հայր Գեորգի և Կարճիկի, պապ Աղվանից Ստեփաննոս կաթողիկոսի և Գագիկ-Գրիգորի, որ Աղվանից կաթողիկոս օծվեց 1139 թվականին։
Կարապետ, միջագետցի գեղջուկ քահանա։ Հուսիկ և Գեորգ վաներեցների հետ միասին իրենց վատ վարքի համար վռնդվելով Շնորհալուց (1166-1173) երեքով Ուռհա գնացին և հայ-հոռոմ դարձան՝ դարձնելով իրենց հետ նաև 400 տուն հայ։
Կարապետ, հոգևոր տեսուչ Հոռոմոսի վանքի, 1181 թվական։
Կարապետ եպիսկոպոս Սասնեցի, փոքր մատենագիր։
Կարապետ վարդապետ, միաբան Ս․ Գրիգոր վանից Դարանաղեաց գավառի, 1201 թվական։
Կարապետ, հոգևոր եղբայր Առաքել գրչի, ով ընդօրինակեց Ավետարանը՝ Կամխի Եղիվանքում, 1203 թվական։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 395


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ախլիստինո (գյուղ, Կուշնարենկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱխլիստինոԱխլիստինո (ռուս.՝ Ахлыстино, բաշկիրերեն՝ Ахлыстин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 234 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(1089) Թամա

(1089) Թամա (անգլ.՝ Tama), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1927 թվականի նոյեմբերի 17-ին Օկուրո Օիկավայի կողմից Տոկիոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,213765 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9323 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4952 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Թամա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,946 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1203,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,299231 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,73° անկյուն։
Թամա աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1089) Թամա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լյանոս-Օրինոկո

Լյանոս-Օրինոկո, բնամարզ Հարավային Ամերիկայի հյուսիս-արևմուտքում, Օրինոկո գետի ձախ ափին, Անդերի և Գվիանական սարահարթի միջև։ Երկարությունը մոտ 1400 կմ է, լայնությունը՝ մոտ 400 կմ։ Բնորոշ է հարթ ռելիեֆը, խոնավ ամառներով ու չոր ձմեռներով մերձհասարակածային շոգ կլիման, սավաննային բուսածածկույթը։ Տնտեսության հիմնական ճյուղը էքստենսիվ անասնապահությունն է։
Կոզլովո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոզլովոԿոզլովո (ռուս.՝ Козлово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սամվել Սաֆարյան (ճարտարապետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Սաֆարյան (այլ կիրառումներ)Սամվել Առաքելի Սաֆարյան (հունիսի 9 (22), 1902, Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 9, 1969(1969-01-09), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1940), վաստակավոր ճարտարապետ (1968), ԽՍՀՄ ճարտարապետության ակադեմիայի ակադեմիկոս (1950)։
Ճարտարապետ Լիա Սաֆարյանի հայրն է։


== Կենսագրություն ==
1928 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տեխնիկական ֆակուլտետի ճարտարապետության բաժինը։
Աշխատակցել Է Ալեքսանդր Թամանյանին։ 1930 թվականից աշխատել է «Երգիպրոգոր» նախագծային ինստիտուտում, 1938-1941 թվականներին՝ Երքաղխորհրդի ճարտարապետության արվեստանոցի վարիչ, 1955-1969 թվականներին՝ Հայպետնախագիծ ինստիտուտի տիպային նախագծման արվեստանոցի ղեկավար։ 1931 թվականից՝ նաև Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի դասախոս (պրոֆեսոր՝ 1944 թվականից)։ 1941-1949 թվականներին՝ Հայաստանի ճարտարապետների միության վարչության նախագահ։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==

Սաֆարյանի նախագծերով Երևանում կառուցվել են՝

Քիմիական գործարանի բանվորական բնակելի թաղամասը (1932-1934)
Պրոֆեսորների տունը (1934)
Պուշկինի անվան դպրոցը
Գ. Ա. Հարությունյանի մենատունը
Բնակելի շենքեր՝ Մաշտոցի և Տիգրան Մեծի պողոտաներում (1934-1944),
ՀԱԱՀ և ԵՊԲՀ (1934-1955), ՄԼԻ (1947, այժմ՝ Չինաստանի դեսպանատուն), ՀՀ ԳԱԱ նախագահության (1954) և ինստիտուտների (1955-1972, համահեղինակ) շենքերը
Կառավարության 2-րդ տունը Հանրապետության հրապարակում (1947-1953, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ՝ 1970, հետմահու)
Արզնու թիվ 2 առողջարանը (1933-1953)
ՀԽՍՀ տաղավարը Մոսկվայի համամիութենական գյուղատնտեսական ցուցահանդեսում (1939 և 1954)
Բյուրականի աստղադիտարանի համալիրը (1947-1956)
Գյումրիի դրամատիկական թատրոնը (1965-1972)
ԵՊԻ մասնաճյուղի համալիրը Վանաձորում (1968-1970)Սաֆարյանի գործերին բնորոշ են ճարտարապետական մտահղացման, հատակագծման ռացիոնալությունն ու հստակությունը, գործառնատեխնոլոգիական, կառուցվածքային և ծավալատարածական, գեղագիտական խնդիրների սերտ համադրումը, երկաթբետոնե կմախքի և քարի կիրառման ազգային ձևերի ներդաշնակման ձգտումը, ճարտարապետական օրգանիզմի ներքին և արտաքին դրսևորումների միասնությունը։
1951-1959 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Մունդյուգա

Մունդյուգա (ռուս.՝ Мундюга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պյոզա գետի ձախ ափին՝ 217 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 42 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000212103000049552
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004955
Ավազանի կոդը - 03.03.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վիկտոր Բորգե Ռոզենբաում

Վիկտոր Բորգե Ռոզենբաում (դան․՝ Victor Børge Rosenbaum հունվարի 3, 1909(1909-01-03)[…], Կոպենհագեն, Դանիա - դեկտեմբերի 23, 2000(2000-12-23)[…], Գրինվիչ, Ֆեյրֆիլդ շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), դանիացի դաշնակահար, դիրիժոր և կոմիկ։


== Կենսագրություն ==
Վիկտոր Բորգեն ծնվել է Դանիայի Կոպենհագեն քաղաքում, հրեական ընտանիքում։ Նրա ծնողները երաժիշտներ էին՝ hայրը թավջութակահար էր դանիական թագավորական նվագախմբում, իսկ մայրը՝ դաշնակահարուհի։ Բորգեն, ինչպես մայրը, սովորեց դաշնամուր նվագել, երբ ընդամենը երկու տարեկան էր։ Նրա առաջին մենահամերգը տեղի ունեցավ 8 տարեկան հասակում, իսկ 1918 թվականին Դանիայի թագավորական կոնսերվատորիայում ստանում էր կրթաթոշակ։ Բորգեի առաջին ուսուցիչներից մեկը Վիկտոր Սխիելերն էր, հետագայում նա սովորում է Էգոն Պետրիի մոտ։ Երկրորդ Աշխարհամարտի տարիներին, երբ նացիստները բռնազավթեցին Դանիան, Բորգեն համերգ էր տալիս Շվեդիայում, որտեղից էլ կարողացավ փախչել Ֆինլանդիա։ 1940 թվականի օգոստոսի 28-ին նա ժամանել է Ամերիկա՝ ունենալով ընդամենը 20 դոլար։


== Ճանաչում ==
Վիկտոր Բորգեի պատվին անվանակոչվել է Նյու Յորքի Scandinavia House-ի սրահներից մեկը։ 2002 թվականին Կոպենհագենում նրա անունով կոչվել է Victor Borges Plads հրապարակը, իսկ 2002 թվականին այդ հրապարակում կանգնեցվել է հուշարձան՝ նվիրված նրա ծննդյան հարյուրամյակին։


== Ֆիլմագրություն ==
Frk. Møllers Jubilæum (1937)
Der var engang en Vicevært (1937)
Alarm(Alarm) (1938)
De tre måske fire (1939)
Higher and Higher (1943)
The Story of Dr. Wassell (1944)
The Daydreamer (1966)
The King of Comedy (1983)


== Արտաքին հղումներ ==
Վիկտոր Բորգե Պաշտոնական կայք
Վիկտոր Բորգե
Վիկտոր Բորգե


== Գրականություն ==
Հարգանքի տուրք Վիկտոր Բորգեին
Վիկտոր Բորգե - իմ սիրած երաժշտական կատակերգությունները


== Ծանոթագրություններ ==
Ուկրաինկա (գյուղ, Լիտինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւկրաինկաՈւկրաինկա (ուկրաիներեն՝ Українка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1965 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ուկրաինկա գյուղում բնակվում էր 183 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,106 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1726,42 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գորկա (գյուղ, Բախչիսարայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գորկա (այլ կիրառումներ)Գորկա (ուկրաիներեն՝ Гірка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Gorka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գուրգեն Գաբրիելյան (դերասան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գուրգեն Գաբրիելյան (այլ կիրառումներ)
Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Գաբրիելյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Գուրգեն Բախշիի Գաբրիելյան (նոյեմբերի 20 (դեկտեմբերի 3), 1903, Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 23, 1956(1956-03-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1950 թ.), Ստալինյան մրցանակի երրորդ աստիճանի դափնեկիր (1950 թ.)։
Դերասանուհի Անատոլիա Եղյանի ամուսինը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Լեռնային Ղարաբաղի Շուշի քաղաքում, արհեստավորի ընտանիքում։ Մեծացել և սովորել է Թիֆլիսում։ 1924 թվականին ավարտել է Հայարտան դրամատիկական ստուդիան Արշակ Բուրջալյանի ղեկավարությամբ։ Սկապենի դերից հետո՝ (Մոլիերի «Սկապենի արարքները») Գուրգեն Գաբրիելյանին հրավիրում են Առաջին պետթատրոն, որտեղ աշխատում է երկար տարիներ։ Թարգմանել է ռուս դրամատուրգների մի շարք պիեսներ։ Դասավանդել է Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։


== Դերերը թատրոնում ==

Սկապեն՝ Մոլիերի «Սկապենի արարքները»
Վարդան՝ Ա. Շիրվանզադեի«Պատվի համար»
Թովմաս որդի՝ Մոլիերի «Երևակայական հիվանդ»
Ժուրդեն՝ Մոլիերի «Քաղքենին ազնվական»
Տիտա-Նանե՝ «Բամբասանք և սեր»
Իսայի՝ Գ. Սունդուկյանի «Խաթաբալա»
գիժ Մոզի՝ Գ. Սունդուկյանի «Քանդած օջախ»
Գիքո՝ Գ. Սունդուկյանի «Պեպո»


== Դերերը կինոյում ==
1934 - ծաղկավաճառ՝ «Գիքոր»
1935 - կինտո՝ «Պեպո»
1937 - Թաթուլ՝ «Կարո»
1938 - Արմեն՝ «Զանգեզուր»
1939 - բրուտ՝ «Լեռնային արշավ»
1939 - թղթակից՝ «Մեր կոլխոզի մարդիկ»
1941 - աշուղ՝ «Հայկական կինոհամերգ»
1949 - Սաքո՝ «Արարատյան դաշտի աղջիկը»
1954 - վարսավիր՝ «Մանրուք»
1954 - աշուղ՝ «Հայկական կինոհամերգ»
1954 - Ասատուր պապ՝ «Լեռնային լճի գաղտնիքը»
1955 - Աղասի Նաջարյան՝ «Ոսկե ցլիկ»
1956 - Կարինյան՝ «Պատվի համար»
1956 - քարոզիչ՝ «Ամպրոպի արահետով»
1941 - «Արյան դեմ արյուն»՝ բեմադրող ռեժիսոր (Ա. Սամվելյանի հետ)


== Պարգևներ և կոչումներ ==
1950 - ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
1950 - Ստալինյան մրցանակի երրորդ աստիճանի դափնեկիր


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն Գուրգեն Գաբրիելյանի մասին ==
Саркисян С. Т. Энциклопедия Арцах-Карабаха. Спб., 2005. ISBN 5-9676-0034-5
Հյուսիսային կղզի

Հյուսիսային կղզի (անգլ.՝ North Island, մաորի՝ Te Ika-a-Māui, 1840-ականներից նաև Նոր Օլստեր), Նոր Զելանդիայի երկու գլխավոր կղզիներից մեկը։


== Աշխարհագրություն ==
Կղզու մակերեսը 113 729 կմ² է, Նոր Զելանդիայում մեծությամբ երկրորդն է (Հարավայինից հետո), իսկ աշխարհում 14-րդն է։
Հարավային կղզու համեմատ կղզին քիչ է շրջապատված լեռներով։ Ամենաբարձր կետը գործող հրաբուխ Ռուապեխուն է (2797 մ)։ Հյուսիսային կղզում կա հրաբխայինյ մեծ ակտիվություն, այստեղ են գտնվում երկրի վեց հրաբխային գոտիներից կւնգը։
Հյուսիսային կղզու կենտրոնում գտնվում է Նոր Զելանդիայի ամենամեծ լիճ Տաուպոն։ Այստեղից դուրս է գալիս Նոր Զելանդիայի ամենաերկար գետ Ուաիկատոն, որի երկարությունը 425 կմ է։
Տարեկան միջին ջերմաստիճանը +19 °C է։
Արևմուտքում գտնվում է Էգմոնտ ազգային այգին։


== Բնակչություն ==
Կղզում գտնվում են երկրի հիմնական քաղաքները, այդ թվում երկրի ամենամեծ քաղաքը՝ Օքլենդը, և երկրի մայրաքաղաքը Վելինգտոնը։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի կղզու բնակչությունը կազմում է 3 366 100 մարդ։ Մոտավորապես բնակչության 76%-ը ապրում է Հյուսիսիային կղզում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայդար փաշա մզկիթ

Հայդար փաշա մզկիթ (հունարեն՝ Χαϊντάρ-πασά τζαμί Chaintár-pasa Tzamí, թուրքերեն՝ Haydarpaşa Camii), նախկինում՝ Սուրբ Կատերինե եկեղեցի, պատմական մզկիթ Նիկոսիայի հյուսիսային հատվածում։ Այն համարվում է Նիկոսիայի ամենակարևոր գոթական կառույցներից՝ զիջելով միայն Այասոֆիա մզկիթին, որը նախկինում ֆրանկական ոճով տաճար էր։ Հարրի Չարլզ Լյուքը այն նկարագրել է՝ որպես կղզու գոթական ոճով կառույցների լավագույն օրինակներից մեկը։


== Պատմություն ==
Այն կառուցվել է 14-րդ դարում Կիպրոսի թագավորության շրջանում՝ որպես Սուրբ Կատերինե եկեղեցի։ 1570 թվականին օսմանցիների կողմից Նիկոսիայի գրավումից հետո ինչպես շատ այլ եկեղեցիներ, այնպես էլ սա վերածվել է մզկիթի։ Ավելի կոնկրետ այն մզկիթի վերածվել 1571 թվականին՝ մարտական գործողությունների ժամանակ աչքի ընկած զորավարներից մեկի պատվին անվանակոչվելով Հայդար փաշա։ Այն նաև պատմականորեն հայտնի է եղել որպես Ağalar Camisi՝ «Աղաների մզկիթ», քանի որ այն եղել է մոտակայքում բնակվող տեղական թուրք արիստոկրատիայի մշտական այցելության վայրը։ Այն գտնվում է Կիրիլզադե փողոցի վրա։


== Կառուցվածք ==
Կառույցի աջ կողմում ենթադրաբար գտնվում է սուրբ Կատերինեի գերեզմանը, ուր մինչ օրս էլ հույն կիպրոսցիները այցելում են և նավթի լամպեր վառում։ Ճակատամուտքը գոթական ոճի է, որի կամարակապ քիվն ունի կակաչատիպ վերջնամաս։ Դրա վրա քանդակված է նաև Կատրինի անիվ՝ տանջալից մահապատժի գործիք։ Աջ կողմում գտնվում է մինարեթը, որը հին քաղաքում Այասոֆիայից հետո ամենաբարձրն է համարվում։ 
Կառույցն ունի երեք դուռ։ Արևմտյան դռան վրա կա մարմարե ճակատաքար, որի վրա վարդ է քանդակված երկու վիշապների արանքում. այս նախշը կրկնված է երեք անգամ։ Ուշագրավ են հարավային դռան գոթական ոճի որմնաքանդակները՝ Լուսինյանների տարբերանշանների մանրամասն փորագրությունները և դեկորատիվ կակաչը։ Հյուսիսային դուռն առավել պարզ է՝ ներկայացնելով զարդանախշեր մերկ կնոջ կերպարով՝ ձեռքին ձկնանման և վիշապանման պատկերներ։
Ձախ կողմում՝ մզկիթին կից, կիսավեր շինություն է, որի միայն մի քանի գոթական կամարներն են մնացել։ Աջ կողմում կա նաև զարդանախշերով և գագաթնազարդերով ճակատամուտք։ Վերևին հատվածում գռոտեսկ ջրհորդաններով որմնահեցերի միջև ընկած տարածությունը զբաղեցնում են գոթական ոճով երեք պատուհանները, որոնցից երկուսը բաժանված են բարակ սյուներով։ Մզկիթի ձախ կողմում նմանատիպ որմնահեցեր կան և մի տեսակ քառակուսի աշտարակ։
Շինության ներքին մասը կրային լուծույթով պատված է եղել և բավականին վնասված, սակայն 20-րդ դարի սկզբին կրային լուծույթի շերտը հեռացվել է, և պատերին երևում են նկարների հետքեր։ Կամարին որպես նեցուկ են ծառայում գոթական երկու աղեղները՝ խաչված կողերով։ Խորանում խմբավորված սյուների վրա հենված 6 կամարները պորտաքարից վեր են խոյանում։ Խորանից հյուսիս գտնվում է ավանդատունը, որի կամարին որպես նեցուկ են ծառայում մարդկային գլխով գերանակալները։ 
Ինչպես միհրաբը (դեպի Մեքքա ուղղությունը), այնպես էլ մինբարը (ամբիոն) գտնվում են մզկիթի աջ կողում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Շպոն

Շպոն (գերմաներեն Span, Spon—տաշեղ, միջադիր)
1․ փայտանյութի նուրբ թերթեր, որոնք ստացվում են ծառի բնի կոճղերի ծլեպման և ռանդման միջոցով։ Կիրառվում է ֆաների արտադրության մեջ և դետալների երեսապատման համար։
2․ Պոլիգրաֆիայում, բացատանյութ, որ դրվում է շարվածքի տողերի միջև եղած արանքները մեծացնելու համար։