armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Թոփրախ կալե

Թոփրախ կալե (Թոփրակկալե) , գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում։ Գտնվում էր Սպեր քաղաքի մոտ, Ճորոխ գետի ձախ ափին։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղն ուներ Թոփրախ կալե անունով հին ավերակ բերդ։ Հիմնադրվել և ծաղկել է Ռուսա Ա թագավորի օրոք (մ.թ.ա. մոտ 735-714թթ.):
1870-ական թթ. Թոփրակկալեից զգալի նյութեր է հավաքել Սեդրակ Տևկանցը (հավաքածուն հետագայում վաճառել է եվրոպական թանգարաններին)։ 1879թ. Թոփրակկալեն պեղել և հետազոտել են ամերիկացի միսիոներ Դ. Ռայնոլդսը և անգլիական փոխդեսպան Է. Կլեյտոնը, 1880թ. ամերիկացի Հ. Ռասսամը։ Հիմնականում ուշադրությունը կենտրոնացվել է այն ժամանակ դեռևս լավ պահպանված տաճարի վրա։ 1898-99թթ. Թոփրակկալեն պեղել է Կ. Ֆ. Լեհման-Հաուպտի և Վ. Բելքի ղեկավարած գերմանական արշավախումբը, 1916թ.՝ Հ.Օրբելին և Ն. Մառը, իսկ 1938թ.`ամերիկյան արշավախումբը։
Բացվել են գունավոր քարերով, շախմատաձև շարված տաճարի պատերը, ներսում՝ զոհարան։ Հայտնաբերվել են առյուծների, ցուլերի պատկերներով զարդարված և սեպագրված դեկորատիվ վահաններ, կահույքի քանդակազարդ մասեր, խճանկարների բեկորներ, կարմրափայլ ու նկարազարդ խեցեղեն, պալատականների կազմը ներկայացնող արձանագրություն, աստծո և քրմի փղոսկրե արձանիկներ ոսկե թաս, մեդալիոն, արծաթե և բրոնզե այլ զարդեր, զենքեր, կնքադրոշմներ, քանդակազարդ կապարճներ, երկաթե և բրոնզե գործիքներ (արորի և գութանի խոփեր, մանգաղներ, եղաններ և այլն), գործվածքի (նաև՝ մետաքսե) մնացորդներ, գահի մասեր  կազմող թևավոր ցուլերի բրոնզե արձանիկներ, հողի մեջ  թաղված 20-25 խոշոր կարասներվ գինու մառան և այլն։
Գտնված նյութերը պահվում են հիմնականում Բրիտանական և Բեռլինի թանգարանններում, մասամբ` Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Նաձարո Սեզիա

Սան Նաձարո Սեզիա (իտալերեն՝ San Nazzaro Sesia), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 726 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 66 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0321։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Նազարիոն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0321 834131
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.sannazzarosesia.no.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Դրուժբա (քաղաք, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴրուժբաԴրուժբա (ուկրաիներեն՝ Дружба), քաղաք Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Միխայլովսկի։ Հիմնադրվել է 19-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Դրուժբա քաղաքում բնակվում էր 5 771 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Օրշադ օշարակ

Օրշադ օշարակը քաղցր օշարակ է՝ պատրաստված նշից, շաքարից, վարդաջրից կամ նարնջի ծաղկի ջրից։ Սկզբնապես այն պատրաստել են գարու և նշի աղացած խառնուրդից։ Օշարակն ունի ընդգծված նշի համ և օգտագործվում է կոկտեյլների պատրաստման մեջ։ Օրշադ օշարակը կարևոր բաղադրիչ է Մաի Տաի և մի շարք այլ  կոկտեյլների համար։


== Պատմություն ==
Օրշադի մի վաղ բաղադրություն գտնվել է մի «Անգլիական և ավստրալական խոհանոցային գրքում»։

Դառը նուշը, որպես կանոն, պարունակում է բուսական ցիանիդ և մեծ քանակությամբ ընդունելիս կարող է մահացու լինել։ Այս պատճառով ժամանակակից օշարակները պատրաստում են միայն քաղցր նշից։ Այդպիսի օշարակային արտադրանքները ցիանական թթվի նշանակալի քանակ չեն պարունակում, ուստի լայն սպառման համար համարվում են անվտանգ, միայն թե մարդը ալերգիկ չլինի։ 


== Բառի ծագումը ==
Օրշադ բառը () ծագել է լատիներեն hordeaceus 'բառից՝ գարուց պատրաստված, թեև ֆրանսերենում գարին orge-ն է։ Կատալաներեն գարի բառը orxata-ն է, որից էլ ծագել է իսպաներեն օրչատա ըմպելիքների անունը։ Այս երկու բառերի ծագումը նույնն է, թեև այսօր դրանք ընդհանուր բան իրար հետ չունեն և դրանցից ոչ մեկը չի ստացվում գարուց։


== Տարածաշրջանային գործածություն ==

Թունիսում և Լիբիայում նմանատիպ օշարակի տարբերակը՝ ռոզատա անվամբ, սովորաբար մատուցվում է որպես զովացուցիչ՝ հարսանեկան և նշանադրության խնջույքներին՝ ի նշան ուրախության և  մաքրության, քանի որ ըմպելիքը սպիտակ է և ունի ծաղկային հաճելի բույր։ Այն տարբեր համեր է ունենում, ինչպես ավանդական նուշի համ, այնպես էլ բանանի, մանգոյի և պիստակի։ Սուրինամում «օրշադե» անունով մի նմանատիպ օշարակ կա՝ պատրաստված շաքարով ու քաղցր և դառը նշով։ Մալթայում ռուշատա օշարակը պատրաստվում է վանիլի բնահյութից և կարող է պարունակել մեխակ և դարչին։ Կիպրոսում և հունական Քիոս և Նիսիրոս կղզիներում նմանատիպ օշարակը հայտնի է սումադա անվամբ։ Սումադան ունի հնագույն պատմություն Կիպրոսում՝ սկսած հռոմեական ժամանակաշրջանից։ Այն, որպես էկզոտիկ ըմպելիք, Կիպրոսի Պետրոս Առաջին թագավորի կողմից մատուցվել է Կազիմիր III Մեծին՝ 1364 թվականին Լեհաստանում կազմակերպված Կրակովի կոնգրեսի ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գլուբոկայա Դոլինա (գյուղ, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գլուբոկայա ԴոլինաԳլուբոկայա Դոլինա (ուկրաիներեն՝ Глибока Долина), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գլուբոկայա Դոլինա գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,404 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 188,12 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վարսավիրանոց

Վարսավիրանոց, սա ձեռնարկություն է, որը զբաղվում է բնակչության մազերի խնամքով (սանրվածքներ, գանգուրներ,  գունավորում, և այլ տեսակի աշխատանք` ներկանյութերով, մորուքների և բեղերի սափրում և այլն)։ Որպես կանոն, վարսահարդարման սրահներում լրացուցիչ տրամադրվում են հետևյալ ծառայությունները՝ մատնահարդարում, պեդիկյուր, կոսմետիկ ծառայություններ և դիմահարդարման ծառայություններ։
Վարսավիրանոցները, Ռուսաստանի Դաշնության գործող օրենսդրության համաձայն, կախված մատուցվող ծառայությունների շրջանակից և որակից, լինում են նաև հետևյալ տեսակների.

վարսավիրանոց
վարսահարդարման սրահ
վարսահարդարման սրահ-հավաքակազմ։Մասնագետները, ովքեր աշխատում են վարսավիրանոցում, կոչվում են վարսավիրներ։


== Բարբերշոփ ==

Բարբերշոփ (от անգլ.՝ barbershop — բարբեր+շոփ, տղամարդկանց վարսավիրանոց+խանութ), իր դասական տարբերակով՝ այն  տղամարդկանց համար նախատեսված վարսավիրանոց է։ Այս վարսավիրանոցներում կանանց ներկայությունը բացառվում է։ Միևնույն ժամանակ, բարբերշոփը կարող էր ունենալ սրահի կամ ակումբի տարրեր։ Վարսավիրանոցին կից կարող էը լինել նաև մի փոքրիկ բար (գարեջրով) և նույնիսկ հագուստի խանութ։
Առաջին զուտ արական վարսահարդարման սրահները հայտնվել են Ամերիկայում և Եվրոպայում 18-րդ դարում, նույնիսկ այդ ժամանակ սանրվածքները բաժանվել են երկու ոլորտի՝ մի քանիսով աշխատել են կանանց հետ, իսկ մյուսները գերադասել են կիրառել զուտ տղամարդկանց մազերի ձևավորման և սանրվածքների, մորուքի և բեղերի սանրվածքների մեջ, որոնք այդ ժամանակ շատ տարածված էին


== Տես նաև ==
Գեղեցկության սրահ
Ոճաբան
Սափրիչ


== Ծանոթագրություններ ==
Սերգեյ Տրուբեցկոյ

Սերգեյ Պետրովիչ Տրուբեցկոյ (ռուս.՝ Сергей Петрович Трубецкой, օգոստոսի 29 (սեպտեմբերի 9), 1790, Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 22 (դեկտեմբերի 4), 1860, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն), դեկաբրիստ, իշխան, գվարդիայի գնդապետ։ Մասնակցել է 1812 թ. Հայրենական պատերազմին և ռուս, բանակի 1813-1814 թթ. արտասահմանյան արշավանքներին։ Վերադառնալով Ռուսաստան՝ եղել է դեկաբրիստների առաջին գաղտնի ընկերությունների՝ «Փրկության միության» (1816) և «Բարօրության միության» (1818) հիմնադիրներից։ Դեկաբրիստների Հյուսիսային միության կազմակերպիչներից և ղեկավարներից էր, դրսևորել է քաղաքական չափավորություն։ Կողմնակից էր Ռուսաստանում սահմանադրական միապետության հաստատմանը և գյուղացիների ազատագրմանը՝ ոչ մեծ հողակտորներով։ Դեկաբրիստների Հարավային ընկերության հետ բանակցությունների ժամանակ, Կ․ Ֆ․ Ռիչենի խմբի ճնշման տակ, Հյուսիսային ընկերության անունից համաձայնություն է տվել 1826 թ. համատեղ ելույթի։ 1825 թ. դեկտեմբերի 14-ի ապստամբության նախօրեին ընտրվել է դիկտատոր, բայց գտնելով, որ ապստամբությունը դեռ պատրաստ չէ, չի եկել Սենատի հրապարակ։ Դատապարտվել է մահվան, որը փոխարինվել է աքսորով (1839 թվականից՝ Իրկուտսկի մոտ)։ 1856 թ. Տրուբեցկոյին ներում է շնորհվել։ Գրել է «Նոթեր» (1906)։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիռլա

Վիռլա (էստ․՝ Virla), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մազուրովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄազուրովկաՄազուրովկա (ուկրաիներեն՝ Мазурівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մազուրովկա գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կազադաևկա

Կազադաևկա (ռուս.՝ Казадаевка, բաշկիրերեն՝ Казадаевка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 87 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դաշտաքար (Արարատի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դաշտաքար (այլ կիրառումներ)Դաշտաքար (մինչև 1948 թ.` Դաշլու),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արարատի տարածաշրջանում, Վեդի քաղաքից 3 կմ հյուսիս-արևելք, մարզկենտրոնից 19 կմ հեռավորության վրա։


== Պատմություն ==
Նախկինում ունեցել է Դաշլը, Դաշլի, Դաշլու, Տաշլու անվանումները։ Դաշտաքար է վերանվանվել 1968 թվականին։
Ընկած է Արարատյան դաշտի նախալեռներում, Վեդի գետի աջ ափին՝ ծովի մակարդակից 970 մ բարձրության վրա։ Երեք կողմից շրջապատված է ցածր, բուսականությամբ աղքատ լեռներով։


== Կլիմա ==
Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5°C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26°C, իսկ առավելագույնը՝ 42°C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։ Հարուստ է արտեզյան ջրավազաններով, որոնք էլ օգտագործվում են որպես խմելու ջուր։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Դաշտաքարի մշտական բնակչությունը կազմել է 485, առկա բնակչությունը` 458 մարդ։ Մինչև 1918-1920 թթ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ ունեցել խառը հայ-ադրբեջանական բնակչություն։ Ներկայումս բնակվում են հայեր, որոնց նախնիների մի մասը եկել է Արևմտյան Հայաստանից` Վանից, Մուշից և Շատախից, մի մասը` 1940-1950-ական թթ. ՀԽՍՀ Մարտունու, Կամոյի և Սիսիանի շրջաններից։ Դաշտաքարի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Գյուղն ունի առկա 154 տնտեսություն, դպրոց, բուժկետ, կապի հանգույց։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 277 հա։ Գյուղատնտեսական հողահանդակները ոռոգվում են։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերի մոտ 70% օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ զբաղեցնելով մոտ 180 հա։ Պտղատու և խաղողի այգիները զբաղեցնում են համապատասխանաբար 12.5 և 11 հեկտար։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ, պտուղներ, ինչպես նաև հացահատիկ։ Արոտավայրերը կազմում են 6 հա։ Զբաղվում են նաև կաթնամսատու անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ։ Պահուստային հողերը նույնպես յուրացվում են որպես այգիներ, վարելահողեր։
Արդյունաբերություն չունի։


== Ծանոթագրություններ ==

Դաշտաքար Archived 2014-09-12 at the Wayback Machine.


== Հղումներ ==
Արարատի մարզպետարան Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
Հայկական ժառանգության այգի (Բոստոն)

Հայկական ժառանգության այգի, հուշարձան ԱՄՆ-ի Մասաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքում։ Հայկական ժառանգության զբոսայգին հայ համայնքի նվերն է Մասաչուսեթսի քաղաքացիներին և Բոստոն քաղաքին։ Հայկական ժառանգության այգու և Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշակոթողի պաշտոնական բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2012 թվականի մայիսի 22-ին։


== Պատմություն ==
«Հայկական ժառանգության այգին» Բոստոնի սրտում առաջին հուշարձանն է, որը հիմնվել է Մասաչուսեթսի պետական սեփականություն հանդիսացող տարածքում ու նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին. այն նաև խորհրդանշում է հայ համայնքի ներդրումն ամերիկյան հասարակության մշակութային բազմազանության մեջ։
Հայկական ժառանգության զբոսայգու բացման գործում մեծ ներդրում են ունեցել Մասաչուսեթսի նահանգապետ Դուալ Պատրիկը, քաղաքապետ Թոմաս Մ. Մենինոն, կոնգրեսական Էդուարդ Ջ. Մարկեյը և Միդլսեքս շրջանի ոստիկանապետ Փիթեր Ջի Քութուջյանը։ Զբոսայգու բացման միջոցառմանը Հայաստանից ներկա են եղել ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը, ՀՀ սփյուռքի նախարար՝ Հրանուշ Հակոբյանը, ԱՄՆ-ում Հայաստանի դեսպան՝ Թաթուլ Մարգարյանը։ Այգու օրհնությունը կատարել է Խաժակ արքեպիսկոպոս Պարսամյանը, արքեպիսկոպոս Օշական Չոլոյանի և արքեպիսկոպոս Վիգեն Հայկազյանի հետ միասին։ Ողջույնի խոսքով ելույթ է ունեցել Մասաչուսեթսի նահանգապետը։


== Տվյալներ ==
Զբոսայգին ունի ջրավազան, ներգաղթյալների պատվին կանգնեցված հուշարձան, ինչպես նաև քարերից ու խոտից կազմված լաբիրինթոս։ Ողջ զբոսայգին հարուստ է սիմվոլներով և խորհրդանշական մեծ նշանակություն ունի։


== Քանդակ ==
Զբոսայգում տեղադրված քանդակը յուրաքանչյուր տարի վերանորոգվում է՝ խորհրդանշելով բոլոր նրանց, ովքեր բաժանվել են իրենց ծննդավայրից և նոր կյանք սկսել Մասաչուսեթսի ափամերձ այս շրջանում։


== Լաբիրինթոս ==
Զբոսայգու շրջանաձև ոլորուն ճանապարհը՝ պատված խոտով ու քարերով, խորհրդանշում է կյանքի ուղին, ընթացքը։ Կենտրոնում զետեղված հավերժության նշանի կենտրոնից բարձրացող շատրվանը խորհրդանշում է հույս և վերածնունդ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայկական ժառանգության այգու պաշտոնական կայքը Archived 2014-11-09 at the Wayback Machine.
Կեղծթսուգա կենիատերև

Կեղծթսուգա կենիատերև (լատ.՝ Pseudotsuga taxifolia), սոճազգիների ընտանիքի, կեղծթսուգա ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Միատուն մշտադալար բույսեր են՝ 20-100 մ բարձրությամբ, անկանոն, օղակաձև ճյուղավորությամբ և կոնաձև սաղարթով։ Կեղևը գորշամոխրավուն է, սկզբում հարթ, այնուհետև՝ ճաքճքված, հաստ։ Բողբոջները ձգված-ձվաձև են, սրածայր, մերկ, խեժոտ 66 չեն։ Փշատերևները գծանման են, հարթ, վերևից՝ ակոսավոր, ներքևից՝ 2 հերձանցքային շերտերով, կանաչ կամ մոխրականաչավուն, գագաթում ամբողջական կամ փոսիկավոր, պարուրաձև դասավորությամբ։ Արական հասկիկները գլանաձև են, միայնակ, փշատերևների ծոցում, հիմքում շրջապատված բազմաթիվ բողբոջային թեփուկներով։ Առէջները բազմաթիվ են՝ երկու փոշանոթներով։
Փոշեհատիկները օդային պարկ չունեն։ Իգական հասկիկները կազմված են բազմաթիվ թեփուկներից և նստած են ընձյուղների գագաթներին։ Կոները 3-18 սմ երկարություն ունեն, ձվաձև կամ երկարամուն-ձվաձև են, դեպի ցած կախված, համարյա կլորավուն և ամբողջաեզր, պարուրաձև դասավորված, կաշվե-փայտանման սերմնային թեփուկներով, հասունանալիս (առաջին տարվա վերջում) լայն բացվում են։ Սերմերը խեժապատ չեն։ Պտղաբերությունը սկսվում է 10-25 տարեկանում։ Առատորեն պտղաբերում է 2-3 տարին մեկ։
Ծիլերը ունեն 5-12 շաքիլներ։ Արմատային համակարգը պլաստիկ է, երիտասարդ բույսերինը՝ առանցքային։ Ապրում են 700 տարի։ Ստվերատար են, հողի նկատմամբ պահանջկոտ չեն, լավ են աճում նույնիսկ պոդզոլային և կարբոնատային հողերում։ Բազմանում են սերմերով, կտրոններով և պատվաստով վատ են բազմանում։ Ցանքից հետո ծիլերը երևում են 20-30 օրում։ Լավ են տանում խոր խուզումը և էտումը։


== Տարածվածություն ==
Հայտնի են կեղծթսուգայի 18 տեսակներ, որոնցից 12-ը ծագում են Հյուսիսային Ամերիկայից, 6-ը՝ Չինաստանից և Ճապոնիայից։ Աճում են լեռներում։ Ձմեռաերաշտադիմացկուն են։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոլոմիդինո (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)

Սոլոմիդինո (ռուս.՝ Соломидино), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 27 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուլյանովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

Ուլյանովսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝

Ուլյանովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ուլյանովսկի մարզում
Ուլյանովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգայի մարզում
Ուլյանովսկի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզում
Կարվինովկա

Կարվինովկա (ուկրաիներեն՝ Карвинівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1781 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կարվինովկա գյուղում բնակվում էր 887 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 286,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,1 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աղիքների իջվածք

Աղիքների իջվածք, ախտաբանական վիճակ։ Մեծ մասամբ առաջանում է կանանց մոտ, ծննդաբերությունից հետո ծանր աշխատանք կատարելու կամ խիստ նիհարելու հետևանքով։


== Հիմնական ախտանիշներ ==
Հիմնական ախտանիշներն են՝ որովայնի շրջանի ցավերը, լուծը, փորկապությունը։


== Կանխարգելում և բուժում ==
Կանխարգելումը և բուժումը՝ ֆիզիոթերապիա, աղեկապի (բանդաժի) օգտագործում։
Հակամիջուկային շարժում Ավստրիայում

Հակամիջուկային շարժում Ավստրիայում, հասարակական շարժում, որի նպատակն էր խոչընդոտել ատոմային էներգետիկայի զարգացմանը։


== Պատմություն ==
1972 թվականին Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայից 30 կմ հեռավորության վրա՝ Դանուբ գետի ափին գտնվող Ցվենտենդորֆ քաղաքի մոտակայքում սկսվեց ավստրիական առաջին ատոմային էլեկտրակայանի շինարարությունը։ Ըստ նախագծի՝ այն պետք ՝է ունենար ջրաեռացման տեխնոլոգիայով աշխատող, 700 մեգավատտ հզորությամբ ռեակտոր, և նրա թողարկած էլեկտրաէներգիան պիտի կազմեր Ավստրիայում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի մոտավորապես 10 %։ Ավստրիական հասարակության շատ խմբեր պայքարի դուրս եկան այդ նախագծի իրականացման դեմ։ Դրանց շարքերում էին ընտանիքի և ժառանգականության շահերը պաշտպանող հասարակական կազմակերպություններ, պահպանողականներ, ձախ ուտոպիստներ, բնապահպաններ, տեխնիկայի՝ քննադատաբար տրամադրված մասնագետներ... Նրանք համախմբվելով ստեղծեցին ատոմային էլեկտրակայանի հակառակորդների հասարակական պլատֆորմ, լույս ընծայեցին «Wie ist das mit den Atomkraftwerken wirklich?» (հայերեն՝ «Ինչ է ատոմային էլեկտրակայանը իրականում») վերնագրով մի բրոշյուր, սկսեցին հրատարակել ծավալով, շրջանառությամբ, տպաքանակով հետզհետե աճող լրագիր, որի տպագրությունը ֆինանսավորվում էր անհատ հովանավորների և թերթի վաճառքից գոյացած գումարների միջոցով։ Շատ ակտիվիստներ էլ նպատակային խմբեր ձևավորեցին, որոնք ստեղծեցին ու բանուկ վայրերում տեղադրեցին տեղեկատվական վահանակներ, անցորդներին, այցելուներին տրամադրեցին, ներկայացրեցին պաշտոնականին հակառակ տեղեկատվություն։
1978 թվականի հունիսին Ավստրիայի սոցիալիստ վարչապետ դոկտոր Բրոնի Կրայսկին հայտարարեց Ցվենտենդորֆի ատոմակայանի վերաբերյալ համաժողովրդական հանրաքվե անցկացնելու որոշման մասին։ Այդ նույն տարվա նոյեմբերի 5-ին հանրաքվեն անցկացվեց։ Դրան մասնակցեց ընտրելու իրավունք ունեցողների շուրջ երկու երրորդը՝ 3 միլիոն 260 հազար մարդ, որոնց 50,5 տոկոսը քվեարկեց ատոմակայանին դեմ, 49,5 տոկոսը՝ կողմ։ Հանրաքվեի այսպիսի արդյունքների հարցում թերևս որոշակի դեր խաղաց նաև Ավստրիայում մեծ թվով հզոր հիդրոէլեկտրակայանների  սեփականատեր Ֆերբուդկոնցեռնի ակտիվ դիրքորոշումը։ Բանն այն է, որ, վախենալով, թե ատոմակայանի շահագործումը կհանգեցնի էլեկտրաէներգիայի գնի իջեցման, այդ կոնցեռնը հանրաքվեից դեռ ամիսներ առաջ «Կրոնենցայտունգ» թերթում ազդու կամպանիա ծավալեց ատոմակայանի դեմ՝ հրապարակելով բազմաթիվ տպավորիչ հոդվածներ աշխարհի տարբեր ատոմային էլեկտրակայաններում մինչ այդ տեղի ունեցած վթարների ու դրանց հետևանքների մասին։
Ցվենտենդորֆի էլեկտրակայանը կառուցվեց, սակայն միջուկային էներգիայով էլեկտրականություն դեռևս չի արտադրել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Kernkraftwerk in Zwentendorf! - 30 Jahre Zwentendorf Archived 2014-05-24 at the Wayback Machine. KulturServer Graz, German, visited 23.05.2014
Das wichtigste NEIN unseres Lebens - AKW-ABSTIMMUNG Zwentendorf Archived 2014-05-24 at the Wayback Machine. Source: Österreichische Mediathek, Online archive, article about the history and some historic audio documents, German, visited 23.05.2014
Akustische Chronik 1977-1978 Source: Österreichische Mediathek, Online Archive, German, visited 23.05.2014
30 Jahre Zwentendorf: Ausstellung in Graz Exhibition announcement - Kleine Zeitung, 31.10.2008, German, visited 23.05.2014
Ճինառիճ

Ճինառիճ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում։ Նախկին Ծնառիճ անվանումով գյուղ է եղել Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհի Դարանաղի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Իվանկովո (այլ կիրառումներ)

Իվանկովո, կարող է վերաբերել՝

Իվանկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Իվանկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Իվանկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բոտկինի փողոց (Յալթա)

Բոտկինի փողոց (ռուս.՝ Боткинская улица), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ռուս անվանի բժիշկ-թերապևտ, հասարակական գործիչ Սերգեյ Պետրովիչ Բոտկինի (1832-1889) պատվին։ Սկիզբ է առնում Պուշկինի փողոցից և ավարտվում Մարշակի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 520 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Յալթա քաղաքի Բոտկինի փողոցը սկսվում է Պուշկինի փողոցից, հատում Տոլյատիի, Չեխովի փողոցները, Լավրովի նրբանցքը և ավարտվում Մարշակի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 520 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 39 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)` 26 շենք, աջ կողմում (զույգ համարներ)` 13։
Բոտկինի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298635։
Փողոցն անվանվել է ռուս անվանի բժիշկ-թերապևտ, հասարակական գործիչ, կլինիկական բժշկագիտության ֆիզիոլոգիական ուղղության հիմնադիր Սերգեյ Պետրովիչ Բոտկինի (1832-1889) պատվին։ 1855 թվականին ռուս վիրաբույժ Նիկոլայ Պիրոգովի ջոկատում նա մասնակցել է Ղրիմի կամպանիային, իսկ 1877 թվականին՝ Բալկաններում, ռուս–թուրքական պատերազմական գործողություններին։ Բոտկինը Ռուսաստանում հիմնադրել է առաջին փորձառական լաբորատորիան, որտեղ ուսումնասիրվում էին դեղանյութերի ֆիզիոլոգիական և դեղաբանական ազդեցությունները։ Կլինիկական բժշկագիտության մեջ ստեղծել է նոր ուղղություն, որը Իվան Պավլովն անվանել է ներվիզմ։ Բոտկինը 1883 թվականին առաջինը նկարագրել է լյարդի վիրուսային բորբոքումը, որը հետագայում կոչվել է Բոտկինի հիվանդություն։ Նրա ջանքերով Ռուսաստանում առաջին անգամ բացվել է անվճար հիվանդանոց, որն այժմ կոչվում է Ս․ Պ․ Բոտկինի անունով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Боткинская улица в Ялте
Подробная карта Боткинская улица, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты


== Արտաքին հղումներ ==
Почтовый индекс Боткинская улица, г. Ялта
(1951) Լիք

(1951) Լիք (անգլ.՝ Lick), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1949 թվականի հուլիսի 26-ին Կառլ Վիրտանենի կողմից Մաունթ Համիլտոնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,390475 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,3048 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,4761 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 598,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,601117 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 39,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1951) Լիք աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տորիխայի ամրոց

Տորիխայի ամրոց (իսպ.Castillo de Torija) ամրոց է Տորիխայում,Գուադալախարայի շրջան,Իսպանիա։ 1931 թվականին գրանցվել է Bien de Interés Cultural-ի հուշարձանների ցանկում։


== Պատմություն ==
Կառուցվել է Տաճարականների միաբանության կողմից 11-րդ դարում՝դառնալով կարևոր նշանակության ամրոց միջնադարյան պատերազմների ժամանակ։ 1445 թվականին այն գրավվել է նավառացի կապիտան Խուան դե Պուելեսի կողմից,իսկ հետագայում պատկանել է Կարդինալ Պեդրո Գոնսալես դե Մենդոզային (1428–1495): 19-րդ դարում այն օկուպացվել է ֆրանսիացի գեներալ Հյուգոյի՝Վիկտոր Հյուգոյի հոր կողմից, մինչև այն կգրավվեր և կոչնչացվել Էլ Էմպանսինադոյի կողմից։ Ամրոցի վերականգնումը ավարտվել է 1962 թվականին։


== Կառույց ==
Ամրոցը ճարտարապետական հրաշալի նմուշ է և ռազմական կարևոր կառույց։ Այն բաղկացած է երեք մեծ աշտարակներից,իսկ   գլխավոր աշտարակն ունի գլանի տեսք։


== Ծանոթագրություններ ==
Database of protected buildings (movable and non-movable) of the Ministry of Culture of Spain (Իսպաներեն).
"Centro de Interpretación Turística de la Provincia de Guadalajara (Castillo de Torija)" Archived 2014-10-13 at the Wayback Machine. (in Spanish). Diputación de Guadalajara. Retrieved 26 September 2014.
"Centro de Interpretación Turística de la Provincia de Guadalajara (Castillo de Torija)" Archived 2014-10-13 at the Wayback Machine. (in Spanish). Diputación de Guadalajara. Retrieved 26 September 2014.
"Historia" (in Spanish). Ayuntamiento de Torija. Retrieved 26 September 2014.
Նոյկիրխեն Բալբինի

Նոյկիրխեն Բալբինի (գերմ.՝ Neukirchen-Balbini), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալցի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1129 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 47,07 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 3 76 146։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քեմփ Ռոք

«Քեմփ Ռոք», (անգլ.՝ Camp Rock), ամերիկյան հումորային, երիտասարդական ֆիլմ։ Պրեմիերան ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել 2008 թվականի հունիսի 20-ին Դիսնեյ ալիքով։


== Սյուժե ==
Միտչի Թորեսը երազում է գնալ Ռոք ճամբար, որտեղ հանգստանում են հարուստ ծնողների երեխաները։ Նրա ծնողները չեն կարող իրենց նման բան թույլ տալ։ Վերջապես Միտչիի մայրը գտնում է աղջկան օգնելու հնարավոր միջոցը։ Նա ինքը այնտեղ աշխատանքի է ընդունվում որպես խոհարարուհի և Միտչիին վերցնում իր հետ։ Գնալով ճամբար, Միտչին հանդիպում է իր նոր ընկերուհի Կետլինի հետ և ճամբարի «փերի» Թեսսին։ Չցանկանալով բոլորի կողմից անտեսված լինել՝ Միտչին Թեսսին ասում է, որ իր մայրը հարուստ բիզնեսմեն է, և աղջիկները ընդունում են իրեն իրենց շրջապատում։ Բայց հիմա Միտչին ստիպված է թաքցնել, որ իր մայրը ճամբարում խոհարարուհի է։


== Դերերում ==


== Տես նաև ==
Քեմփ Ռոք 2։ Վերջին համերգ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Քեմփ Ռոք»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Պաշտոնական կայք
Գուտի (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գուտի (այլ կիրառումներ)Գուտի (ուկրաիներեն՝ Гути), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1938 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գուտի քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 043 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,82 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1122,53 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ժողովածու (2618)

Ժողովածու (2618), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2618 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Գրիգոր երեց գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Խաչատուր արքեպիսկոպոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25,5x19,8 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 272 թերթից։ Գրված է երկսյեւն, բոլորագրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակ՝ մագաղաթ 1, բոլորագիծ երկաթագիր, Ավետարան։Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 140բ, 167բ և այլուր։


== Բովանդակություն ==
Եւս․ Կեսարացւոյ Պատմութիւն եկեղեցական։
Յովհ․ Մամիկոնեան Պատմութիւն Տարօնոյ։
Պատմութիւն հացունեաց խաչին։
Մեկնութիւն նշանագրոց հայոց
Եօթնադրևանք։
Յաղագս ձայնից։
Աշխարհացոյց (Մովս․ Խորենացի, Վարդ․ Արևելցի)։
Քաղաքք և շինողք նոցին։


== Ծանոթագրություններ ==
Փոխճնշում

Փոխճնշում, ռեպրեսալիա (միջազգային իրավունքում), իրավական պաշտպանության միջոց, որով որևէ պետություն այլ պետության հակաօրինական գործողությունների դեմ ձեռնարկում է պատասխան գործողություններ՝ նպատակ ունենալով ստիպել նրան հատուցելու պաաճառած վնասը կամ զերծ մնալու նման գործողություններից հետագայում։ Փոխճնշում պետք է հաջորդի վնասների հատուցման վերաբերյալ ներկայացված պահանջին և թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ հակառակ կողմը հրաժարվում է հատուցել վնասը։ Ըստ որում, պատասխան սանկցիան իր ծավալով չպետք է գերազանցի հակաօրինական գործողությունները։ Արգելվում է նաև զինված ուժերի գործադրումը, հակաօրինական գործողություններ ձեռնարկած պետության տերիտորիայի, բաց ծովում նրա նավերի զավթումը ևն։ ՄԱԿ–ի Գլխավորությամբ ասամբլեայի նստաշրջանում միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին ընդունված դեկլարացիայում (1970) ամրապնդված է այն դրույթը, որ պետությունները պարտավոր են զերծ մնալ ուժի գործադրմամբ զուգորդված փոխճնշումից։
Ռամիզ Ռովշան

Ռամիզ Ռովշան Մամադալի օկլի (ադրբ.՝ Rövşən Ramiz Məmmədəli oğlu, դեկտեմբերի 15, 1946(1946-12-15), Ամիրջան, Surakhany raion, Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի բանաստեղծ, գրող, կինոսցենարիստ, թարգմանիչ; Ադրբեջանի գրողների միության անդամ (1981), Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծ (2019) :


== Կենսագրություն ==
Ռամիզ Ռովշանը ծնվել է 1946 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Բաքվի Ամիրջան գյուղում։ Իր առաջին միջնակարգ կրթությունն ստացել է Սուրախանի շրջանի թիվ 208 միջնակարգ դպրոցում։ 1964-1969 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1976-1978 թվականներին ստացել է բարձրագույն սցենարիստի կրթություն Մոսկվայում։
Նա աշխատել է որպես խմբագիր Ջաֆար Ջաբարլու անվան «Ադրբեջանֆիլմ» կինոստուդիայում և «Մոզալան» կինոստուդիայում (1971): Աշխատել է որպես սցենարիստ (1974-1975), սցենարիստների խորհրդի անդամ (1979-1987), կինոստուդիոյի գլխավոր խմբագիր (1987-1992):
1992 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի թարգմանության կենտրոնի գլխավոր խմբագիր։ Նա մի քանի բանաստեղծության գրքերի հեղինակ է։
Բազմաթիվ գեղարվեստական և վավերագրական ֆիլմեր նկարահանվել են Ռամիզ Ռովշայի սցենարիների հիման վրա։
Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի 2019 թվականի մայիսի 25-ի հրամանագրով նրան շնորհվել է Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծի կոչում ՝ադրբեջանական մշակույթի զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր

Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր (անգլ.՝ Hermann Joseph Muller, դեկտեմբերի 21, 1890(1890-12-21)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք - ապրիլի 5, 1967(1967-04-05)[…], Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ), ամերիկացի գենետիկ, Թոմաս Մորգանի աշակերտը, ֆիզիոլոգիայի և բժշկության բնագավառում Նոբելյան մրցանակիր դափնեկիր (1946)՝ ռենտգենյան ճառագայթների ազդեցության տակ մուտացիաների հայտնաբերման համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմց և Ճապոնիայի Հիրոսիմա և Նագասակի քաղաքների ատոմային ռմբակոծությունից անմիջապես հետո նրա ստացած մրցանակը հանրության ուշադրությունը հրավիրեց ճառագայթահարման վտանգավոր հետևանքների վրա։ Աշխարհը մտնում էր սառը պատերազմի փուլ, իսկ Մյուլլերն օգնեց բարձրացնել հանրության ուշադրությունը միջուկային պատերազմի հնարավոր հետևանքների վրա։ ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի (1933-1949, 1990 թ.) թղթակից անդամ։


== Ռենտգենյան ճառագայթների հետևանքով գենային մուտացիայի հայտնաբերումը ==
Մյուլլերը 1926 թվականի ընթացքում ընթացքում կատարեց մի շարք կարևորագույն բացահայտումներ։ Նոյեմբերին, նա անցկացրել է երկու փորձարկումներ տարբեր ռենտգենյան ճառագայթների չափաբաժիններով։
Այդ փորձերի արդյունքում նա նկատեց հստակ քանակական հարաբերություն ճառագայթային եւ մահացու մուտացիաների միջև։ Բեռլինում կայացած հինգերորդ միջազգային գենետիկայի կոնգրեսում Մյուլլերի «Գենետիկ մոդիֆիկացիայի խնդիրները» խորագրով ելույթը սենսացիա առաջացրեց մամուլում։
Մյուլլերի միջազգային հեղինակության հետ մեկտեղ սկսեց ընդարձակվել նրա լաբորատորիան, քանի դեռ տեղի չէր ունեցել Մեծ դեպրեսիան։
Դա մի դժվար ժամանակահատված էր Մյուլլերի թե մասնագիտական, և թե անձնական կյանքում։ Գերհոգնածության և աճող ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով Մյուլլերը 1932 թվականին ինքնասպանության փորձ կատարեց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
[1]
Լեսնոե (գյուղ, Կիրովոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼեսնոեԼեսնոե (ուկրաիներեն՝ Лісне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լեսնոե գյուղում բնակվում էր 207 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հալմստադ ՖԱ

Հալմստադ, շվեդական ֆուտբոլային ակումբ Հալմստադ քաղաքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1914 թվականի մարտի 6-ին : Շվեդիայի քառակի չեմպիոն։ Տնային մարզադաշտը «Էրյանս Վալլ» մարզադաշտում։


== Ձեռքբերումներ ==
Շվեդիայի չեմպիոն - 1976, 1977, 1997, 2000
Շվեդիայի գավաթակիր - 1995


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Զեյվոլդե

Զեյվոլդե (հոլ.՝ Zeewolde ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Ֆլեյվոլանդ մարզում։ Տարածքը 248,76 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.756 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։
Պետրոս I-ի տնակ (Նիժնի Նովգորոդ)

Պետրոս I-ի տնակը Նիժնի Նովգորոդում (ռուս.՝ Домик Петра в Нижнем Новгороде, նաև՝ Չատիգինի տուն, ռուս.՝ Дом Чатыгина), տեսարժան վայր Նիժնի Նովգորոդի կենտրոնում, գտնվում է Պոչաինսկի փողոցի 27 հասցեում։


== Պատմություն ==
Շենքը կառուցվել է 17-րդ դարի վերջում։ Ըստ տեղական ավանդույթի՝ այս տանը կայսր Պետրոս I-ը երկու անգամ կանգ է առել. առաջին անգամ` 1695 թվականին Ազովյան արշավանքներից առաջ, երկրորդ անգամ՝ 1722 թվականին, երբ ժամանել էր Նիժնի Նովգորոդ` այցելելու Կուզմա Մինինի գերեզմանին։
Սկզբում պալատները պատկանում էին առևտրական Չատիգինին, 18-րդ դարի սկզբին՝ առևտրականներ Դոկուկինին, 1765 թվականին՝ Միխայիլ Դոկուկինի այրուն՝ Իրինա Պետրովնային։ Հետագայում պալատների տերերը բազմիցս փոխվել են։ 19-րդ դարում շինությունը խարխլվել է և օգտագործվել որպես գիշերային կացարան։ 1888 թվականին, երբ ստեղծվեց Նիժնի Նովգորոդի գավառական գիտական արխիվային հանձնաժողովը, տունը, որպես քաղաքի մասունք, ձեռք է բերվել որպես պատմական նյութերի տեղավորման համար։
2008 թվականի մարտի 6-ին Նիժնի Նովգորոդի շրջանի ղեկավարությունը հավանություն է տվել Չատիգինի տան (Պետրոս I-ի տուն) տարածքի սահմանները որպես մշակութային ժառանգության օբյեկտ ճանաչելու համար։


== «Պետրոս I-ի տնակ» ==
1996-2005 թվականներին «Պետրոս I-ի տնակ-ի» նկուղում էր գտնվում համանուն պանդոկը, որը սիրված «անդերգրաունդ» համերգային հրապարակ էր Նիժնի Նովգորոդի երաժիշտների և երաժշտասերների համար։ «Փոքր բեմը» բազմաթիվ ժողովրդական և ռոք խմբերի ապաստան է եղել, որոնցից շատերը հետագայում հայտնի են դարձել։ Այստեղ հանդես են եկել «ДНК», «Не Нашего мира» (այժմ՝ «Uma2rmaH»), Ալեքսեյ «Գնդապետ» Խրինովը, «40 градусов», Shannon, The Racoons, The Dartz (Սանկտ Պետերբուրգ), Puck & Piper (Մոսկվա), «Мата Хари» (Դերժինսկ)։ 
2005 թվականի հունիսին քաղաքապետարանը չի երկարաձգել սեփականատերերի հետ վարձակալության պայմանագիրը՝ պատմական հուշարձանների պատերին զվարճանքի օբյեկտների տեղակայման արգելքի պատրվակով։ Ներկայումս շենքը գտնվում է կիսալքված վիճակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Библиографический очерк «Царственные особы в Нижнем Новгороде»
О состоянии в 2008-2009 годах(չաշխատող հղում), newsnn.ru
Հովհաննես Նաղաշյան (այլ կիրառումներ)

Հովհաննես Նաղաշյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝

Հովհաննես Մկրտչի Նաղաշյան (հունվարի 16, 1876, Քանաքեռ, Հայաստան, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 17, 1968, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային փայտագրող վարպետ, կահույքագործ։ ՀԽՍՀ նկարիչների միության անդամ (1946)։
Հավհաննես Զավենի Նաղաշյան (հունիսի 12, 1950, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ անասնաբույժ։ Անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1994), պրոֆեսոր (2002)։ Հայաստանի գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (2004)։
(5935) Օստանկինո

(5935) Օստանկինո (անգլ.՝ Ostankino), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի մարտի 13-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,607057 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3606 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8535 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1537,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234141 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5935) Օստանկինո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տուրի (Բարիի գավառ)

Տուրի  (իտալերեն՝ Turi), կոմունա Իտալիայի Ապուլիա մարզի Բարի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 12900 մարդ (2012 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 161 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 70 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 70010։
Հեռախոսային կոդ՝ 080։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 080 4514217
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.turi.ba.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ալտու Ալեգրի դու Մարանիան

Ալտու Ալեգրի դու Մարանիան (պորտ.՝ Alto Alegre do Maranhão), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի արևմտյան մարզում։ Մտնում է Կոդոյի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 24 121 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 420,874 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 57,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 26.374.300,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.182,39 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,538 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Շելկովո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Շելկովո (ռուս.՝ Шелково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սազ (այլ կիրառումներ)

Սազ, կարող է վերաբերել՝

Սազ - լարային կսմիթվող նվագարան
Սազ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառումՍազ - գետակ Արաքսի ավազանում
Կոնից

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոնից (այլ կիրառումներ)Կոնից (բոս․՝ Konjic, խորվ.՝ Konjic, սերբ.՝ Коњиц), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Մտնում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության կազմի մեջ։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքը տեղակայված է հյուսիսային Հերցեգովինայում՝ Սարաևոյից մոտավորպես 50 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 268 մետր։ Կոնից համայնքը տեղակայված է Ներետվայի երկու կողմերում։ Կոնիցա համայնքի բնակչությունը կազմում է 39 000 մարդ։


== Պատմություն ==

Համարվում է, որ քաղաքի մերձակայքը բնակեցված է եղել դեռ 4000 տարի առաջ։ Այստեղ գտնվել են իլիրիացիների՝ երկու հազար տարվա հնություն ունեցող բնակավայրեր, որոնք ճանապարհորդում էին Ներետվայի հոսանքով դեպի վեր։ Կոնից անվան առաջին հիշատակումը եղել է 1382 թվականի հունիսի 16-ին Դուբրովնիկի հանրապետության փաստաթղթերում։ Քաղաքը, որն ավելի վաղ մտնում էր Բոսնիական թագավորության կազմի մեջ, արդյունքում ընդգրկվել է Օսմանյան կայսրության կազմում, ինչի հետևանքն են բազմաթիվ մզկիթների առկայությունն ու իսլամական հավատի տարածումը։ Ավելի ուշ քաղաքն ընկել է Ավստրո-Հունգարական կայսրության տիրապետության տակ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին քաղաքն ընդգրկվել է Խորվաթիայի անկախ հանրապետության կազմում, իսկ պատերազմի ավարտից հետո հայտնվել է Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետություն կազմում։


== Ազգային կազմ ==


=== 1971 ===
Ընդամենը 40 879 բնակիչ՝

Մուսուլմաններ - 21 599 (52,83 %)
Խորվաթներ - 12 034 (29,43 %)
Սերբեր - 6 669 (16,31 %)
Հարավսլավներ - 202 (0,49 %)
Այլզգիներ - 375 (0,94 %)


=== 1991 ===
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում ապրել է 43 878 մարդ, այդ թվում՝ 23 815 (54,3 %) բոսնիացիներ, 11 513 (26,2 %) խորվաթներ, 6 620 (15,1 %) սերբեր և 1 930 (4,4 %) այլազգիներ։


=== 1997 ===
1997 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքում ապրել է 32 000 մարդ, որոնցից 92,7 % բոսնիացիներ, 4,7 % խորվաթներ, 2,4 % սերբեր և 0,2 % այլազգիներ։


=== 2005 ===
2005 թվականին համայնքի բնակչության 92 %-ը կազմել են էթնիկ բոսնիացիները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոնիցա համայնքի պաշտոնական կայքէջը (բոսն.)
Կոնիցա քաղաքի պաշտոնական կայքէջը (բոսն.) (անգլերեն)
Կիո (գյուղ, Վասցելիինա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿիոԿիո (էստ․՝ Kõo), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մաշի (Սոմի գավառ)

Մաշի (ֆր.՝  Machy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 124 մարդ, բնակչության խտությունը` 37.69 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.29 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 165 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 55 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 87 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 59-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 28։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,8 %։ 59 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 56 անձ (32 տղամարդ և 24 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (2 տղամարդ և 1 կին)։ 28 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Վինյարդ թատրոն

Վինյարդ թատրոնը (անգլ՝. Vineyard Theatre), շահույթ չհետապնդող, օֆֆ-բրոդվեյան թատրոն է, որը գտնվում է Նյու Յորքի Մանհեթեն շրջանի 15-րդ փողոցում, ոչ շատ հեռու Յունիոն-սքվերից։ Առաջին ներկայացումը բեմադրվել է 1981 թվականին։ Թատրոնը հայտնի է դարձել Թոնի մրցանակ ստացած Avenue Q մյուզիքլի, Պաուլա Վոգելի «Ինչպես ես սովորեցի վարել» (How I Learned to Drive), որը ստացել է Պուլիտցերյան մրցանակ, ինչպես նաև մի շարք այլ մրցանակներ ստացած ներկայացումների շնորհիվ։ Վինյարդը նկարագրում է իրեն իբրև նոր աշխատանքին նվիրված և դերասաններին աջակցող թատրոն։
Վինյարդ թատրոնը նաև Դրամա դեսկ մրցանակի, ինչպես նաև Լուսիլ Լորտելի հատուկ մրցանակի դափնեկիր է։ 2007 թվականին իր 25-ամյա տարելիցին թատրոնը Ջոնաթան Լարսոնի ֆոնդի կողմից գրանտ ստացավ։ Թատրոնը նաև Վինյարդ թատերական գործիչների միության նստավայրն է, որը հանդիսանում է սցենարիստների, կոմպոզիտորների, դերասանների, դիզայներների և ռեժիսորների մի միություն, ովքեր դերասաններին լայն հնարավորություն են տալիս զարգացնելու իրենց աշխատանքը և մասնակցելու թատրոնի ընթացիկ կյանքին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Vineyard Theatre Archived 2011-08-20 at the Wayback Machine. Internet Off-Broadway Database կայքում
Vineyard Theatre NY Theatre.com կայքում
Պարանատինգա

Պարանատինգա (պորտ.՝ Paranatinga), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 15 830 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 24 177,568 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 0,7 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1964 թվականի հունիսի 29-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 121.430.714,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 7.781,03 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,724 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոտամետր

Ռոտամետր, գազի, հեղուկի ծախսը կամ արագությունը չափող սարք է։ Աշխատանքի սկզբունքը կոնաձև խողովակում տեղավորված լողանի հավասարակշռումն է շիթի դինամիկական ճնշումով։ Լողանի բարձրացումն անմիջականորեն հաշվարկվում է սանդղակով և հաղորդվում չափման հեռահամակարգի գրանցող սլաքին։ Մեքենաների ու սարքերի դետալների և հանգույցների գծային չափսերը չափելու սարք է։ Չափումների սահմանները 20 մկմ-ից մինչև 10 մմ են, ցուցմունքների։ Պոլիգրաֆիայում տպաձևերի թիթեղների խորդուբորդությունները որոշող սարք է։
Կալորաչափ

Կալորաչափ կամ կալորիմետր (լատ.՝ calor — ջերմություն), սարք, որի օգնությամբ չափում են ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական որևէ գործընթացքում անջատված կամ կլանված ջերմության քանակությունը։
Կալորաչափ տերմինն առաջարկել են Ա. Լավուազիեն և Պ. Լապլասը 1780 թվականին։
Ժամանակակից կալորաչափերն աշխատում են 0,1-ից մինչև 3500 K ջերմաստիճանների տիրույթում, դրանցով հնարավոր է չափել ջերմության քանակությունը 10−2% ֊ի ճշգրտությամբ։ Կալորաչափերի կառուցվածքը տարբեր է և կախված է ուսումնասիրվող գործընթացի բնույթից և տևողությունից, պրոցեսի իրականացման ջերմաստիճանների տիրույթից, չափվող ջերմության քանակից ու պահանջվող ճշգրտությունից։ Պրոցեսի սկզբից մինչև ավարտն անջատվող ջերմության գումարային քանակությունը չափող սարքը կոչվում է կալորաչափ-ինտեգրատոր, գործընթացի տարբեր փուլերում ջերմության հզորությունը և դրա փոփոխությունը չափող սարքը՝ սցիլիոգրաֆ։ 
Ըստ կալորաչափման համակարգի կառուցվածքի և չափման եղանակի, տարբերում են հեղուկային ու զանգվածային կալորաչափ, եզակի (մի մասից կազմված) և կրկնակի (դիֆերենցիալ) կալորաչափ։ Իզոթերմ պատյանով փոփոխական ջերմաստիճանի հեղուկային կալորաչափ ինտեգրատորը օգտագործում են լուծման և քիմիական ռեակցիաների ջերմությունները չափելու համար։
Զանգվածային կալորաչափ ինտեգրատորը գլխավորապես օգտագործում են բարձր ջերմաստիճաններում (մինչև 2500 °C) նյութերի էնթալպիան որոշելու համար։ Հզորություն չափող կալորաչափ, ի տարբերություն կալորաչափ -ինտեգրատորի, պետք է օժտված լինի զգալի ջերմափոխանակությամբ, որպեսզի դրան արված ջերմության քանակությունն արագ հեռանա, և կալորաչափի վիճակը որոշվի ջերմային պրոցեսի հզորության ակնթարթային արժեքով։ Հզորությունը չափող կալորաչափի օրինակ է ֆրանսիացի գիտնական Է. Կալվեի (1895-1966) ստեղծած կալորաչափը։
Ադիաբատիկ կալորաչափի օգնությամբ որոշվում են պինդ և հեղուկ նյութերի ջերմությունները 0,1-ից մինչև 1000 K տիրույթում։ Սենյակային և ավելի ցածր ջերմաստիճաններում ադիաբատիկ կալորաչափը պաշտպանում է վակուումային պատյանով և տեղավորում Դյուարի անոթում, որը լցված է հեղուկ հելիումով, ջրածնով կամ ազոտով։ Բարձր ջերմաստիճաններում (100 °C-ից բարձր) կալորաչափը տեղավորում են ջերմակայունացված էլեկտրական վառարանում։


== Գրականություն ==
Dieter Meschede։ Gehrtsen Physik. 24 Auflage. Springer, Heidelberg, Dordrecht, London, New York 2010, ISBN 978-3-642-12893-6, S. 260.
Դրյուկովշչինա (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)

Դրյուկովշչինա (ուկրաիներեն՝ Дрюківщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դրյուկովշչինա գյուղում բնակվում էր 54 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,515 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 104,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)