ՀԶՀԹ

Հատուկ զենքի հարձակման թիմ կամ ՀԶՀԹ (անգլերեն՝ Special Weapons Attack Team կամ SWAT), ոստիկանության մարտավարական ստորաբաժանում թիմըէ, որն օգտագործում է մասնագիտացված կամ ռազմական տեխնիկա և մարտավարություն։ Թեև դրանք առաջին անգամ ստեղծվել են 1960-ականներին՝ խռովությունների վերահսկման կամ հանցագործների հետ դաժան առճակատման համար, ՀԶՀԹ թիմերի թիվն ու օգտագործումը մեծացել է 1980-ական և 1990-ական թվականներին թմրանյութերի դեմ պատերազմի ժամանակ, իսկ ավելի ուշ՝ սեպտեմբերի 11-ի հարձակումներից հետո։ Միացյալ Նահանգներում մինչև 2005 թվականը ՀԶՀԹ խմբերը տեղակայվում էին տարեկան 50,000 անգամ, ժամանակի գրեթե 80%-ը՝ հետախուզման հրամաններ տրամադրելու համար, առավել հաճախ՝ թմրամիջոցների համար։ Մինչև 2015 թվականը այդ թիվն աճել է մինչև տարեկան մոտ 80000 անգամ։ SWAT թիմերն ավելի ու ավելի են համալրվում ռազմական տիպի սարքավորումներով և ուսուցանում՝ տեղակայվելու ահաբեկչության սպառնալիքների դեմ, ամբոխի վերահսկման, պատանդ վերցնելու և սովորական իրավապահների հնարավորություններից դուրս իրավիճակներում, որոնք երբեմն համարվում են «բարձր ռիսկային»։
ՀԶՀԹ ստորաբաժանումները հաճախ հագեցված են ավտոմատ և մասնագիտացված հրազենով, այդ թվում՝ ավտոմատներով, գրոհային հրացաններով, հրացաններով, դիպուկահար հրացաններով, ապստամբության հրացաններով, խռովության վերահսկման գործակալներով, ծխով և ցնցող նռնակներով։ Բացի այդ, նրանք կարող են օգտագործել մասնագիտացված սարքավորումներ՝ ներառյալ ծանր զրահաբաճկոններ, բալիստիկ վահաններ, մուտքի գործիքներ, զրահամեքենաներ, ջերմային և գիշերային տեսողության սարքեր և շարժման դետեկտորներ՝ փակ կառույցներում պատանդների կամ պատանդառուների դիրքերը գաղտնի որոշելու համար։


== Պատմություն ==


=== 1960-ականների խռովություններ և քաղաքական հակամարտություններ ===
Իրավապահների պատմական բառարանի համաձայն, «SWAT» տերմինը օգտագործվել է որպես «Հատուկ զենքեր և մարտավարություն» բառի հապավումը, որը ստեղծվել է որպես 100 հոգուց բաղկացած մասնագիտացված ստորաբաժանում 1964 թվականին Ֆիլադելֆիայի ոստիկանության բաժանմունքի կողմից՝ ի պատասխան բանկի տագնապալի աճի։ կողոպուտներ. Այս ստորաբաժանման նպատակն էր արագ և վճռական արձագանքել բանկերի կողոպուտներին, երբ դրանք ընթացքի մեջ էին, օգտագործելով մեծ թվով հատուկ պատրաստվածություն ունեցող սպաներ, որոնք իրենց տրամադրության տակ ունեին մեծ քանակությամբ կրակային ուժ։ Մարտավարությունն աշխատեց և շուտով կարողացավ լուծել ծանր զինված հանցագործների հետ կապված այլ տեսակի միջադեպեր։ 
Լոս Անջելեսի ոստիկանական բաժանմունքի (LAPD) տեսուչ Դերիլ Գեյթսն ասել է, որ նա առաջին անգամ պատկերացրել է «SWAT»-ը՝ որպես «Special Weapons Attack Team»-ի հապավումը 1967 թվականին, սակայն ավելի ուշ ընդունել է «Հատուկ զենքեր և մարտավարություն»՝ իր փոխղեկավար Էդվարդի խորհրդով։ Մ.Դևիս։

LAPD-ն առաջ մղեց այն, ինչը հայտնի դարձավ որպես SWAT թիմեր տարբեր պատճառներով։ 1965թ.-ի օգոստոսին Լոս Անջելեսում ռասայական մեղադրանքով Վաթսի խռովություններից հետո, LAPD-ն սկսեց դիտարկել մարտավարությունը, որը կարող էր օգտագործել քաղաքային անկարգությունների, անկարգությունների կամ համատարած բռնության ժամանակ։ Դերիլ Գեյթսը, ով ղեկավարում էր LAPD-ի արձագանքը անկարգություններին, ավելի ուշ գրեց, որ ոստիկանությունն այն ժամանակ չի հանդիպել մեկ ամբոխի, այլ ավելի շուտ «բոլոր կողմերից հարձակվող մարդկանց»:" Նյու Յորքի համալսարանի պրոֆեսոր Քրիստիան Պարենտին գրել է, որ. SWAT թիմերը ի սկզբանե ընկալվել են որպես «քաղաքային հակաապստամբության պատվար»։
SWAT թիմերի ստեղծման մեկ այլ պատճառ էլ վախն էր միայնակ կամ բարիկադավորված զինված մարդկանցից, ովքեր կարող էին գերազանցել ոստիկաններին փոխհրաձգության ժամանակ, ինչպես եղավ Օսթինում Չարլզ Ուիթմենի հետ։
LAPD-ի կողմից իր SWAT թիմի ստեղծումից հետո Միացյալ Նահանգների բազմաթիվ իրավապահ մարմիններ հիմնեցին իրենց մասնագիտացված ստորաբաժանումները տարբեր անուններով։ Գեյթսը բացատրեց իր ինքնակենսագրության «Գլխավոր. Իմ կյանքը Լոս Անջելեսում» գրքում, որ նա ոչ SWAT մարտավարություն է մշակել, ոչ էլ դրա հետ կապված և հաճախ տարբերվող սարքավորումները. բայց որ նա աջակցում էր հիմքում ընկած հայեցակարգին, փորձում էր զորացնել իր ժողովրդին զարգացնելու այն և, ընդհանուր առմամբ, նրանց բարոյական աջակցություն ցուցաբերեց։


== Ծանոթագրություններ ==