armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լիպոտ Շուլհոֆ

Լիպոտ Շուլհոֆ (հունգ.՝ Lipót Schulhof, գերմ.՝ Léopold Schulhof, մարտի 12, 1847(1847-03-12), Բայա, Բաչ-Բադրոգ, Հունգարիայի թագավորություն, Ավստրիական կայսրություն - հոկտեմբերի 10, 1921(1921-10-10), Փարիզ), հունգարացի աստղագետ, Հունգարական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ։ Նա ավելի հայտնի է որպես Լեոպոլդ Շուլհոֆ, քանի որ նրա ժամանակներում գերմաներենը գերակայող լեզու էր Ավստրո-Հունգարիայում։ Շուլհոֆը հայտնաբերել է (147) Պրոտոգենեիա աստերոիդը, ինչպես նաև զբաղվել է մոլորակների, գիսաստղերի և նրանց ուղեծրերի հետազոտություններով։ Նրա պատվին է անվանվել (2384) Շուլհոֆ աստերոիդը։
Շուլհոֆը նախահաշվել է 15P/Ֆինլեյ գիսաստղի վերադարձը 1893 թվականին, և նույն տարում ստացել է Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի Լալանդի մրցանակը։


== Կենսագրություն ==
Նախնական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է իր հարազատ քաղաքում, իսկ աստղագիտությունը ուսուցանել է Փարիզի և Վիեննայի համալսարաններում։ 1869 թվականից աշխատել է Վիեննայի աստղադիտարանում որպես պրակտիկանտ։ 1871 թվականիս նա արդեն երկրորդ օգնական էր, իսկ երկու տարի անց արդեն առաջին օգնական։ 1875 Շուլհոֆը ուղևորվեց Փարիզ, որտեղ սկսեց աշխատել Փարիզի աստղադիտարանում, որպես օգնական։ 1878 թվականին ընդունվեց Լայնությունների բյուրո որպես օգնական, որտեղ հետագայում դարձավ տնօրենի տեղակալ։ Այստեղ նա աշխատել է մինչև մահը։


== Ծանոթագրություններ ==
(9840) 1988 RQ2

(9840) 1988 RQ2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Պոլ Յենսենի կողմից Բրորֆելդեում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,784136 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5942 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9741 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1696,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212162 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9840) 1988 RQ2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սոգյութլի (Վանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոգյութլի (այլ կիրառումներ)Սոգյութլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կլյուսովկա (գյուղ, Նովի Սանժարիի շրջան)

Կլյուսովկա (ուկրաիներեն՝ Клюсівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կլյուսովկա գյուղում բնակվում էր 570 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3871 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 147,25 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կաշվի արտադրական միավորում

Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան կաշվի արտադրական միավորում, խորհրդային շրջանի թեթև արդյունաբերության ձեռնարկությունների համախումբ Հայաստանում։ 
Հիմնադրվել է 1965 թվականին։ Ներառել է Երևանի կաշվի գործարանը (գլխամասային ձեռնարկություն) և կոշիկի հումքի ընդունման և նախնական մշակման Մասիս քտա-ի մասնաճյուղը։ 
Երևանի կաշվի գործարանը հիմնադրվել է 1894 թվականին։ Սկզբնական տարիներին կիսատնայնագործական եղանակով տարեկան մշակել է մոտ 3 հազար մորթի։ 1902-1903 թվականին ներդրվել են թմբկագլանման եղանակով կաշվի մշակման մեքենաներ։ Հայաստանի ժողկոմխորհի 1921 թվականի օգոստոսի 11-ի որոշմամբ գործարանը պետականացվել է։ 1928 թվականին մասնակիորեն վերակառուցվել է։ Դրա շնորհիվ 1940 թվականին, 1920 թվականի համեմատ, կաշվի արտադրության ծավալն աճել է 20 անգամ (ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի)։ 1961 թվականից սկսվել է գործարանի նոր վերակառուցումը. գործարկվում են արտադրական մասնաշենքը, օժանդակ և կենցաղային նշանակության մի շարք շինություններ, ներդրվում ներկող, մամլող, փայլեցնող բարձրարտադրողական մեքենաներ ու սարքավորումներ։ Գործարանն ունեցել է կրային դաբաղման և ներկման-հարդարման 2-ական, կոշտ կաշվի մշակման արաադրամասեր։ Թողարկել է կոշտ ու փափուկ կաշի (1977 թվականին, համապատասխանաբար՝ 50 և 247 միլիոն դմ2)։ Արտադրությունը կազմակերպվում է տեղական (քառորդ մասը) և ներմուծվող (Ուկրաինայից, Ղազախստանից, մերձբալթյան հանրապետություններից, նաև ոչ խորհրդային պետություններից) հումքի բազայի վրա։ Կոշտ կաշին ամբողջովին, փափուկ կաշվի 80%-ն առաքվում է կոշիկի տեղական (հիմնականում Երևանի կոշիկի «Մասիս» արտադրական միավորման), մնացածը՝ Ուկրաինայի, Վրաստանի և Ադրբեջանի ձեռնարկություններին։ 1953 թվականին կրել է բոլշևիկ Ստեփան Շահումյանի անունը։ 
Մասիսի մասնաճյուղը (հիմնադրվել է 1965 թվականին)։ իրականացրել է կաշվի հումքի ընդունման, նախնական մշակման, արտադրական խմբաքանակների կազմման և գլխամասային ձեռնարկությանը մատակարարման ֆունկցիաները։ 1971 թվականին միավորումը պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։
Զգոժելեց

Զգոժելեց (լեհ.՝ Zgorzelec, գերմ.՝ Görlitz, ստորին սորբերեն Zgórjelc, Upper Sorbian: Zhorjelc, рус. Сгорелец), քաղաք Լեհաստանի Ստորին Սիլեզյան վոևոդությունում, որի կազմի մեջ մտնող շրջաններից մեկի վարչական կենտրոնն է։ Ունի քաղաքային գմինայի (համայնքի) կարգավիճակ։ Ընկած է Լուժիկյան Նիսա գետի աջ ափին։ Զբաղեցնում է 15,88 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 31 280։


== Պատմություն ==
Մինչև 1945 թվականը պատկանել է Գերմանիային՝ հանդիսանալով Գյոռլից քաղաքի արևելյան մասը։ Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո անջատվել է Գյոռլիցից և հանձնվել Լեհաստանին։ Գերմանացի բնակիչներն արտագաղթել են Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն։ 1949 թվականին քաղաքում տեղավորել են շուրջ 15 000 հույն փախստականների, ովքեր լքել էին Հունաստանը 1948-1949 թթ. քաղաքացիական պատերազմի պատճառով։
1980-ական թվականներին հույների մեծ մասը վերադարձել է հայրենիք, Զգոժելեցում մնացել է շուրջ 200 հույն։ Քաղաքում գործում է լեհահույների ընկերության բաժանմունք։
1999 թվականից Զգոժելեցում անց է կացվում հունական երգի միջազգային փառատոն։


== Ժողովրդագրություն ==
2017 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 30 738։ Բնակչության միջին խտությունը կազմել է 1936 մարդ/կմ2։
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Գործընկեր քաղաքներ ==
Զգոժելեցի գործընկեր քաղաքներն են՝

 Ֆրանսիա, Ավիոն
 Գերմանիա, Գյոռլից
 Ուկրաինա, Միրգորոդ
 Հունաստան, Նաուսա


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Dobrzyński Zbyszek, Fokt Krzysztof - Pod stuletnią kopułą, 2003, Oficyna Wydawnicza „Obrzeża”, Zgorzelec, isbn 83-88380-28-1
Waack Christoph, Haslinger Peter - Historisch-topographischer Atlas schlesischer Städte / Historyczno-topograficzny atlas miast śląskich։ Herder-Institut, Marburg/Wrocław,  2010, tom=1, tytuł tomu = Görlitz/Zgorzelec, isbn 978-3-87969-361-0, yęzyk = de, pl


== Արտաքին հղումներ ==
Զգոժելեցի պաշտոնական կայքէջըArchived 2007-02-04 at the Wayback Machine.
Սմուրֆիկները 2

Սմուրֆիկները 2 (անգլ.՝ The Smurfs 2), ամերիկյան, կատակերգական և ընտանեկան ֆիլմ սմուրֆիկների մասին։ Նկարահանվել է համակարգչային անիմացիայի օգնությամբ։ Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆում կայացել է 2013 թվականի հուլիսի 31-ին, իսկ Ռուսաստանում, Ուկրաինայում և Ղազախստանում՝ 2013 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Այս մուլտֆիլմը 2011 թվականի «Սմուրֆիկները» ֆիլմի սիկվելն է։


== Սյուժե ==
Գարգամելը ստեղծում է Կրեպիշին և Զանոզային - մի քանի արատավոր արարածներ, որոնք շատ նման են սմուրֆիկներին։ Նա նրանց անվանում է «վատ տղաներ» և նրանք պետք է օգնեն տիրանալ կախարդական էությանը։ Սակայն Գարգամելը գիտակցում է, որ միայն իսկական սմուրֆիկը կարող է կառավարել գաղտնի բռնությունը և «վատ տղաներ»-ին «թարմացնել» կարող է միայն Սմուրֆետտան։ Նա առևանգում է Սմուրֆետային և տանում է Փարիզ, որտեղ նա հույս ունի Էյֆելյան աշտարակը օգտագործել տուն վերադառնալու համար։


== Կերպարներ ==


==== Սմուրֆիկներ ====
Պապա Սմուրֆ - ընտանիքի գլուխը։
Սմուրֆետտա - աղջիկ սմուրֆ, ում ստեղծել է Գարգամելը։ Շատ բարի և ուրախ սմուրֆ։ Փրկել է Զանոզային ու Կրեպիշին։
Խելացի - այնքան խելացի չէ, որքան ցույց է տալիս։
Խիզախ - հուսահատ սմուրֆիկ, կրում է միլտ և խոսում է շոտլանդական ակցենտով։
Ռաստյապա - սմուրֆիկ, ում ձեռքից ամեն ինչ ընկնում է։ Գրեյս Վինսլոուի սիրահար։
Բլոգեր - ամենախելացի սմուրֆիկը համացանցում։
Փնթփնթան - փնթփնթան, բայց բարի սմուրֆիկ։
Գեղեցիկ - Սմուրֆիկների աշխարհի «նարգիզ»ը։ Սիրում է նայել հայելու մեջ։


=== Չարագործներ ===
Գարգամել - չար և ճարտար հմայող։ Ցանկանում է սմուրֆիկների միջից հանել կախարդական ուժը։
Ազրայել - Գարգամելի չար կատուն։
Զանոզա և Կրեպիշ - մարդիկ, Գարգամելի կողմից ստեղծված նրա համար, որպեսզի առևանգեն Սմուրֆետային գյուղից։ Ֆիլմի վերջում ուղղվում են, բարիանում։


=== Մարդիկ ===
Պատրիկ և Գրեյս Ուինսլոուներ - երիտասարդ զույգ, սմուրֆիկներին ծանոթ են մեր աշխարհից։
Բլու Ուինսլոու - Պատրիկի և Գրեյսի տղան
Վիկտոր Դոյլ - Բլուի արտասովոր պապիկը


== Դերերում ==


=== Սմուրֆիկներ ===


== Դերերը կրկնօրինակեցին ==


== Ստեղծողները ==
Սցենարի հեղինակ - Դևիդ Սթեմ, դևիդ Ուեյս, Քերի Կիրկպատրիկ, Ջեյ Շերիկ, Դևիդ Ռոնն, Պեյո (կոմիքսներ)
Ռեժիսոր - Ռաջա Գոսնելլ
Պրոդյուսեր - Ջորդան Քերներ


== Սաունդթրեք ==
Music from and Inspired by The Smurfs 2 — ֆիլմի սաունդթրեք, թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 23-ին։ Բրիթնի Սփիրսը ձայնագրել է օրիգինալ երգը «Ooh La La», որը լսվում է տիտրերում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://smurfhappens.com/ Սմուրֆիկները 2. պաշտոնական կայք
The Smurfs 2(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«The Smurfs 2»(անգլ.) ֆիլմը Box Office Mojo  կայքում
The Smurfs 2(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
«The Smurfs 2»(անգլ.) ֆիլմը Metacritic կայքում:
Էլկի (նահանգ)

Էլկի (իսպ.՝ Provincia de Elqui), նահանգ Չիլիի Կոկիմբո տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Կոկիմբո քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Էլկին հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 6 համայնք.

Անդակոլյո
Կոկիմբո
Լա Իգերա
Լա Սերենա
Պայգուանո
Վիկունյա


== Աշխարհագրությունը և բնակչությունը ==
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 365 371 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 21,63 մարդ/կմ²։
Էլկի նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 16 895,1 կմ²։


== Տես նաև ==
Չիլիի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էլկի նահանգի պաշտոնական կայքը (իսպ.)
Պալուտայա

Պալուտայա (էստ․՝ Palutaja), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Կիլլեստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Փրխուս (Վանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փրխուս (այլ կիրառումներ)Փրխուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ներսես Շահբաղլյան

Ներսես Շահբաղլյան (1882, Վան - 5 սեպտեմբերի, 1915, Մուշ), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1882 թվականին Վանում։ Ծնողները հավանաբար եղել են Վանի մերձակա Շահբաղի գյուղից, որտեղից էլ ծագել է ազգանունը։
Նախնական ուսումն ստացել է ծննդավայրի նախակրթարանում։ Ավարտել է Վանի համբավավոր դաստիարակ Համբարձում Երամյանի բարձրագույն վարժարանը։ 1912 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական
բժշկական վարժարանը։
1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմն սկսվելուն պես, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Մու­շի զինվորական հիվանդանոցում ծառայել որպես զինվորական բժիշկ-վիրաբույժ։ 1915 թվականին միաժամանակ եղել է Մուշի թաղապետը։
1915 թվականի սեպտեմբերի 5-ին, երբ արդեն ընթանում էին Մուշի հայերի տեղահանությունն ու ջար­դը, աշխատանքային ընկեր, Մուշի քաղաքապետական հայատյաց թուրք բժիշկ Ասաֆը երեկոյան մաուզերը թիկունքում բռնած այցելել է Ներսեսին և երբ վերջինս նրան դիմավորելով պատրաստվել է հյուրասիրել, Ասաֆը մաուզերով դիմահար կրակել է սանդուղքին կանգնած բժշկի կրծքին ու սպանել նրան՝ 33 տարեկանում։ Այս դեպքին ականատես է եղել Մուշի զինվորական հիվանդանոցի վերատեսուչ, ազգությամբ հավանաբար հույն բժիշկ Փեթրաքի բեյը, որը սակայն որևէ կերպ չի արձագանքել տեղի ունեցածին։


== Գրականություն ==
Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
Կա­րո­յե­ան Գաս­պար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
Թէ­ո­դիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Սավերցի (գյուղ, Շեպետովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍավերցիՍավերցի (ուկրաիներեն՝ Саверці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սավերցի գյուղում բնակվում էր 167 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,051 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3274,51 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էվգլենա

Էվգլենա (լատ.՝ Euglena), միաբջիջ էվգլենային ջրիմուռների ցեղ։


== Տարածում ==

Տարածված է ՀՀ բոլոր մարզերում։ Բնակվում է քաղցրահամ ջրերում, լճակներում, խոնավ հողերում, որոշ տեսակներ՝ կեղտոտ ջրերում։ Զանգվածային բազմացման ժամանակ առաջացնում է ջրի «ծաղկում», թվում է՝ ջուրը ներկված է կանաչ, կարմիր կամ այլ գույնի։ Էվգլենաները բազմանոււմ են 2 ձևով՝ անսեռ և սեռական։


== Կառուցվածք ==
Բջիջները իլիկաձև, ժապավենաձև կամ գլանաձև են՝ 1 կամ 2 մտրակով, ըմպանին հարող ստիգմայով (կարմիր աչք)։ Ակտիվ լողում է ջրում, որոշ տեսակներ կարող են կորցնել մտրակը և անշարժ ապրել ջրի մակերեսին կամ հողում։ Որոշ տեսակներ (օրինակ՝ կանաչ էվգլենա) ջրավազանների աղտոտվածության աստիճանի ցուցիչներ են։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է մոտ 150, ՀՀ-ում՝ 2 տեսակ՝ 

էվգլենա կանաչ լատ.՝ E. viridis
Էվգլենա ասեղանման լատ.՝ E. acus։
Սոցիալական շերտավորում

Սոցիալական շերտավորվածությունը յուրաքանչյուր կազմակերպված հասարակության հիմնական բնութագիրն է։
Սոցիալական շերտավորումը բաժանվում է 3 ձևի՝ տնտեսական, քաղաքական, մասնագիտական։

Տնտեսական շերտավորման հիմքը տնտեսական անհավասարությունն է, որն արտահայտվում է եկամուտների, կյանքի մակարդակի տարբերությամբ, բնակչության հարուստ և աղքատ խավերի առկայությամբ։
Քաղաքական շերտավորում նշանակում է տարբեր աստիճանակարգերի առկայություն ըստ հեղինակության, վարկի կոչումների և մեծարանքների, ինչպես նաև կառավարողների և կառավարվողների գոյությունը անկախ եզրերից (միապետ, աստիճանավոր, տեր, պետ) և այլն։
Մասնագիտական շերտավորումը ենթադրում է մարդկանց բաժանումը ըստ գործունեության, զբաղմունքների ձևերի, երբ որոշ մասնագիտություններ համարվում են առավել հեղինակավոր, և այս կամ այն մասնագիտական խմբի անդամները բաժանվում են տարբեր կարգի ղեկավարների և ենթակաների։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոնտեն (Օբի գավառ)

Ֆոնտեն (ֆր.՝ Fontaine), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 296 մարդ, բնակչության խտությունը` 52.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.68 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 90 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 50 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 183 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 141-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 42։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,0 %։ 141 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 129 անձ (57 տղամարդ և 72 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (8 տղամարդ և 4 կին)։ 42 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 24-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Այոս Յորգիոս (Ֆամագուստայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այոս Յորգիոս (այլ կիրառումներ)Այոս Յորգիոս (հուն․՝ Άγιος Γεώργιος, թուրքերեն՝ Aygün), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանի արևելքում։ Գյուղը դե ֆակտո գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն կոչվող պետության վերահսկողության ներքո։ Տեղակայված է 5 կմ դեպի հարավ-արևմուտք Տրիկոմո քաղաքից։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 414 մարդ, մեծամասնությունը թուրք կիպրացիներ են։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Այտակտամակ

Այտակտամակ (ռուս.՝ Айтактамак, բաշկիրերեն՝ Әйтәктамаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 69 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուշոլթա

Ուշոլթա (վրաց.՝ უშოლთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Օնի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1740 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օնից հեռու է 23 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 15 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլգերա

Օլգերա (իսպ.՝ Holguera), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Կասերես նահանգի Էստրեմադուրա համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վեգաս դել Ալագոն շրջանի կազմում։ Զբաղեցրած տարածքը 37.19 կմ²: Բնակչությունը 765 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Սալվարդ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սալվարդ (այլ կիրառումներ)Սալվարդ, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, սկիզբ է առնում Զանգեզուրի լեռներից և Արևիս գյուղի մոտից ձախից միախառնվում Սիսիան գետին։ Երկարությունը 12 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուլյանովկա (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւլյանովկաՈւլյանովկա (ուկրաիներեն՝ Улянівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1754 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ուլյանովկա գյուղում բնակվում էր 107 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,61 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 175,41 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարբոնարա Սկրիվիա

Կարբոնարա Սկրիվիա (իտալերեն՝ Carbonara Scrivia, պիեմ.՝ Carbunera), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 1066 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 203 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0131։


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0131 892122
Էլեկտրոնային փոստ։ info@comune.carbonarascrivia.al.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.carbonarascrivia.al.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Գլխավոր էջ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Չերա (Վալենսիա)

Չերա (իսպ.՝ Chera, կատ.՝ Xera), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Վալենսիա պրովինցիայի մեջ՝ Վալենսիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ռեկենա ՈՒտեն շրջանում։ Տարածքի մեծությունը կազմում է 54,5 կմ²։ Այնտեղի բնակչությունը կազմում է 574 մարդ (2010)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է 20 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղում ==
Պաշտոնական կայք
Ռոնսուա

Ռոնսուա (ֆր.՝ Ronssoy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 554 մարդ, բնակչության խտությունը` 73.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.53 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս-արևելք, Ամյեն քաղաքից 65 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 350 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 229-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 121։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,4 %։ 229 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 194 անձ (100 տղամարդ և 94 կին)։ Գործազուրկ են եղել 35 անձ (16 տղամարդ և 19 կին)։ 121 անաշխատունակներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 54-ը` թոշակառուներ, իսկ 43-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
(5630) Բիլլշաֆեր

(5630) Բիլլշաֆեր (անգլ.՝ Billschaefer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 21-ին Ջեք Չայլդի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,243266 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9281 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5584 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1227,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293348 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5630) Բիլլշաֆեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կանաչ էվգլենա

Կանաչ էվգլենան (լատ. Euglenophyta). - միաբջիջ կենդանի է։


== Կենսակերպը, կառուցվածքը և շարժումը ==
Կանաչ Էվգլենան, ինչպես և սովորական ամեոբան, ապրում է նեխած տերևներով կեղտոտված լճակներում, ջրափոսերում և կանգնած ջրով այլ ջրամբարներում։ Նրա առջևի ծայրը բութ է, իսկ հետևինը՝ սուր։ Էվգլենայի ցիտոպլազմայի արտաքին շերտը խիտ է, այն մարմնի շուրջը առաջացնում է թաղանթ։ Թաղանթի շնորհիվ էվգլենայի մարմնի ձևը շարժման ժամանակ քիչ է փոխվում։ Էվգլենան կարող է միայն թեթևակի կծկվել, որի հետևանքով կարճանում ու լայնանում է։ Էվգլենայի մարմնի առջևի ծայրում գտնվում է ցիտոպլազմայի նուրբ թելանման ելուստ՝ մտրակ։ Մտրակը պտուտակաձև շարժելով՝ Էվգլենան խրվում է ջրի մեջ և դրա շնորհիվ լողում բութ ծայրով առաջ։
Մեկ կամ մի քանի մտրակներով տեղաշարժվող կենդանիները պատկանում են Մտրակավորների դասին։
Գիտնականները ենթադրում են, որ 1,5 միլիարդ տարի առաջ ապրած հնադարյան մտրակավորներից առաջացել են նախակենդանիների ժամանակակից դասերը։Կանաչ էվգլենան արագաշարժ է և իր գույն ստանում է լույի տակ ֆոտոզիթեզ կատարելիս


== Սննդառությունը ==
Էվգլենայի ցիտոպլազմայի մեջ կան 20-ից ավելի ձվաձև, կանաչ քլորոպլաստներ, որոնք նրան տալիս են կանաչ գույն։ Քլորոպլաստներում կա քլորոֆիլ։ Էվգլենան սնվում է լույսի պայմաններում, ինչպես կանաչ բույսերը, իր մարմինը կառուցելով օրգանական նյութերից, որոնք առաջանում են լույսի տակ ֆոտոսինթեզի միջոցով։ Ցիտոպլազմայում կուտակվում են օսլայի բաղադրությանը նման պաշարային սննդանյութերի մանր հատիկներ, որոնք ծախսվում են էվգլենայի սոված ժամանակ։ 
Եթե էվգլենային երկար ժամանակ տեղավորենք մթության մեջ, նրա քլորոֆիլը կանհետանա, նա կդառնա անգույն։ Դրա հետևանքով ֆոտոսինթեզը դադարում է, և էվգլենան սկսում է յուրացնել լուծված օրգանական նյութերը, որոնք առաջանում են մահացած տարբեր օրգանիզմների քայքայման ժամանակ։


== Շնչառությունը և արտաթորումը ==
Այն տեղի է ունենում այնպես, ինչպես Ամեոբայինը։ Կծկուն վակոուլը գտնվում է էվգլենայի մարմնի առջևի ծայրում։ Դրա միջոցով էվգլենայի օրգանիզմից հեռանում են ավելորդ ջուրն ու արտաթորության նյութերը։
Էմպորիոն

Էմպորիոն (նաև Էմպորի), (կատ.՝ Empúries, իսպ.՝ Ampurias), ամենահին, հին հունական գաղութն է Պիրենեյան թերակղզում։ Քաղաքի ավերակները գտնվում են Կատալոնիայի Սան Մարտի դ'Ամպուրիաս մունիցիպալիտետի տարածքում։


== Պատմություն ==

Քաղաքը հիմնադրվել է մոտավորապես Մ․թ․ա․ 575 թվականին հույներ գաղութատերերի կողմից, ովքեր հոնիական Փոկեյա (Ֆոկեյա) քաղաքից էին։ Մինչ Մ․թ․ա․ 500 թվականը քաղաքը գտնվում էր Մասիլիա (ներկայումս՝ Մարսել) գաղութի տիրապետության ներքո, իսկ հետ այն դարձավ առանձին քաղաք-պետություն։
Մ․թ․ա․ 218 թվականին Հին Հռոմը Իսպանիայի գրավումը սկսեց Էմպորիոն քաղաքից։ Երկրորդ Պունիկյան պատերազմի ժամանակ այստեղ են ներխուժել հռոմեական զորքերը՝ զորավար Պուբլիոս Կորնելիոս Սցիպիոնի գլխավորությամբ։
Գաղութի գլխավոր աստվածները եղել են Զևսը և Ասկլեպիոսը։
Քաղաքը գոյատևեց մինչև 16-րդ դար։ Էմպորիոնը Կատալոնիայի առաջին քաղաքն էր, որտեղ սկսեցին հատել տեղական մետաղադրամներ՝ դրախմներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Про Эмпорион на сайте Археологического музея Каталонии Archived 2008-04-10 at the Wayback Machine. (կատ.)
Раскопки на месте Эмпориона Archived 2006-02-06 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Археологический парк Эмпорион Archived 2008-12-12 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Մելիկյուլա

Մելիկյուլա (էստ․՝ Mäliküla), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վառբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ուիլյամ Նոուլզ

Ուիլյամ Նոուլզ (անգլ.՝ William  Knowles, հունիսի 1, 1917(1917-06-01), Taunton, Մասաչուսեթս - հունիսի 13, 2012(2012-06-13), Chesterfield, Սենտ Լուիս շրջան (Միսսուրի), Միսսուրի, ԱՄՆ), ,  ամերիկացի քիմիկոս, գիտնական, Ռեդզի Նոյերի և Բարրի Շարփլեսի հետ միասին 2001 թվականին արժանացել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակի՝ «դեղագործական արդյունաբերության մեջ օգտագործված հետազոտությունների համար՝ օքսիդավերականգնողական ռեակցիաների պարուրաձև կատալիզատորների ստեղծում» ձևակերպմամբ։ 
ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ է (2004)։


== Կենսագրություն ==
Ուիլյամ Նոուլզ սովորել է Մասաչուսեթս նահանգի Շեֆիլդ քաղաքի Բերքշիրի դպրոցում, որտեղ անցկացրել է ակադեմիական մակարդակի դասեր։ Քոլեջի խորհրդի քննությունները հանձնելուց հետո ընդունվել է Հարվարդի համալսարան։ 1939 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան և ուսումը շարունակել Կոլումբիայի համալսարանի ասպիրանտուրայում։
2001 թվականին արժանացել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակի։
Կնոջ՝ Նենսի հետ ապրել է 66 տարի, ուներ չորս երեխա, չորս թոռ։ Մահացել է 2012 թվականի հունիսի 13-ին, 95 տարեկանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Including the Nobel Lecture December 8, 2001 Asymmetric Hydrogenations
Knowles's  Nobel Lecture Asymmetric Hydrogenations
Center for Oral History։ «William S. Knowles»։ Science History Institute 
Grayson Michael A. (30 January 2008)։ William S. Knowles, Transcript of an Interview Conducted by Michael A. Grayson at St. Louis, Missouri on 30 January 2008։ Philadelphia, PA: Science History Institute
Ջինևրա դ՛Էստեի դիմանկարը

Արքայադստեր դիմանկարը ֆր.՝ Portrait d'une jeune princesse - նկարը վաղ կվատրոչենտոյի ներկայացուցիչ իտալացի գեղանկարիչ Պիզանելլոյի աշխատանքն է։ Հայտնի և նաև «Արքայադստեր պատկերը Էստե տանից» և վերագրվում է Պիզանելլոյին հիմնականում նրա համար, որ նա գտնվել է Ֆերարում այն ժամանակ և ստեղծել է դիմանկարը և հիշարժան շքանշանը, որ պատկերում է մարքիզ Լեոնելլո դե Էստեին։


== Պատմություն ==
Արքայադուստրը պատկերված է պրոֆիլ, թիթեռնիկների և ծաղիկների ֆոնի վրա։ Համարվում է, որ դա Ջինևրա դ՛Էստեի դիմանկարն է, չնայած նրան, որ սկզբում ենթադրում էին, որ նկարում պատկերված է Մարգարիտտա Գոնզագոն՝ Լեոնելլո դե Էստեի կինը։ Այս դիմանկարը դիտվում է ինչպես մի մաս, որ հանդիսանում էր Լեոնելլոի դիմանկարի երկրորդ մասը։ Այս տարբերակի կողմնակիցները պնդում են, որ սովորաբար նկարները, որ պատկերում են ամուսնական զույգի, ունեին նույնանման չափսեր և ֆոն։ Բացի այդ, նկարի վրայի ծաղիկները չեն պատկանում Գոնզագո ընտանիքի նշաններին, նրանում առկա է մաիյն ծաղկամանը - դե Էստեների խորհրդանիշը։
Ջինևրա դ՛Էստեն ամուսնացել է կառավարիչ Ռիմինի Սիդժիզմոնդո Պանդոլֆո Մալատեստայի հետ, և սպանվել է նրա կողմից, երբ հայտնի է դարձել նրա անպտղության մասին։ Նկարում թիթեռնիկների առկայությունը (ամուսնության խորհրդանիշ, ինչպես նաև մահվան խորհրդանիշը) հանգեցրել է այն վարկածին, որ Պիզանելլոն պատկերել է Ջենևրայի դիմանկարը նրա մահից հետը 1440 թվականին։ Ֆոնի պատկերման մանրամասն պատկերումը և կտավի գունավոր միջավայրը - ուշ գոթիկ շրջանի վկայությունն են, որի բացառիկ ներկայացուցիչներից էր հանդիսանում հյուսիսային Իտալիայի նկարիչ Պիզանելլոն։


== Նշանաբանություն ==
Թիթեռնիկ - հոգու խորհրդանիշ
Ծաղիկներ - ամուսնության խորհրդանիշ, պտղաբերության և կանացի մահվան խորհրդանիշ
Մեխակ - ամուսնության խորհրդանիշ, պտղաբերության
Ծաղկաման(Ջենևրայի հագուստի թևքերի վրա) - Էստե տան խորհրդանիշը, եթե դա լիներ հարսանեկան նկար, ապա նրա վրա պատկերված կլինեին Հարսնացուի և փեսայի տների խորհրդանիշները։
Գիհի ճյուղը - (իտալերեն՝  ginepro) ելնում է Ջենևրա անվանումից (իտալերեն՝  Ginevra) և քանի որ հանդիսանում է կնոջ մահվան խորհրդանիշը, վերաբերում է մահացած Ջենևրային։


== Գրականություն ==
Майская М.И., Пизанелло, М.1981, стр. 74-75.
Leandro Ventura, Art dossier n°113 Pisanello, 1996, Torino, Giunti.
Антонио Пизанелло
Մալամինո

Մալամինո (ռուս.՝ Маламино), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ուսպենսկոեի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
ԽՍՀՄ Գերագույն խորհուրդ

Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության (ԽՍՀՄ) Գերագույն խորհուրդ (ռուս.՝ Верховный Совет Союза Советских Социалистических Республик (СССР)), պետական իշխանության բարձրագույն ներկայացուցչական և միակ օրենսդիր մարմին նախկին Խորհրդային Միությունում։ որպես երկրի պետական իշխանության բարձրագույն օրգան ստեղծվել է 1936 թվականի դեկտեմբերի 5-ի սահմանադրությամբ, պետական իշխանության բարձրագույն մարմնի դերում փոխարինելով խորհուրդների համագումարին, իսկ նստաշրջանների միջև ընկած ժամանակամիջոցում՝ Կենտրոնական գործադիր կոմիտեին (ԿԳԿ)։
Գերագույն խորհրդի բացառիկ իրավասությանն է պատկանել Խորհրդային Միությունում օրենքների հրապարակումը, պլանային տնտեսության սահմանումը, պետական բյուջեի և դրա կատարման վերաբերյալ հաշվետվության հաստատումը, հողօգտագործման, հողի ընդերքից, անտառներից, ջրերից օգտվելու, լուսավորության և առողջապահության հիմունքնևրի, աշխատանքային օրենսդրության, դատարանակազմության և դատավարության օրենսդրության, ինչպես նաև քաղաքացիական ու քրեական, ամուսնության և ընտանիքի մասին օրենսդրության հիմունքների և այլ օրենսգրքերի ու օրենսդրության հիմունքների սահմանումը, համաներման մասին համամիութենական ակտերի հրապարակումը։ 
Գերագույն խորհրդի իրավասության մեջ կենտրոնական տեղ են գրավել պատերազմի և խաղաղության հարցերի լուծման հետ կապված լիազորությունները, հնարավորության դեպքում ԽՍՀՄ կազմում նոր միութենական հանրապետություն ընդունելու, միութենական հանրապետությունների միջև եղած սահմանները փոփոխելու, միութենական հանրապետության կազմում նոր ինքնավար հանրապետությունների և ինքնավար մարզերի կազմավորումը հասաատելու իրավունքները։ 
Գերագույն խորհուրդն իրավասու է եղել ընտրելու երկրի ղեկավարին, կազմավորել նախագահություն (նախագահի, նրա 15 տեղակալի (յուրաքանչյուր միութենական հանրապետության գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահները), քարտուղարի և 20 անդամի կազմով), Մինիստրների խորհուրդ, ընտրել գերագույն դատարան, նշանակել գլխավոր նախագահ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Մամուլա (Դմանիսի շրջան)

Մամուլա (վրաց.՝ მამულა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1400 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դմանիսից հեռու է 35 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 51 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տեկլինո (գյուղ, Կամեն-Կաշիրսկիի շրջան)

Տեկլինո (ուկրաիներեն՝ Теклине), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1769 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տեկլինո գյուղում բնակվում էր 531 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1544 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 343,91 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մուսիկի (գյուղ, Բոգոդուխովի շրջան)

Մուսիկի (ուկրաիներեն՝ Мусійки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1662 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մուսիկի գյուղում բնակվում էր 560 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,29 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 434,11 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օլիվիա Ուայլդ

Օլիվիա Ուայլդ (անգլ.՝ Olivia Wilde, ի ծնե՝ Օլիվիա Ջեյն Քոքբուրն (Olivia Jane Cockburn), մարտի 10, 1984(1984-03-10)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք), ամերիկացի դերասանուհի, պրոդյուսեր և մոդել։ Հանդիսատեսին առավել հայնտնի է «Միայնակ սրտեր», «Դոնելլի Եղբայրներ», «Հաուս» հեռուստասերիալներում և «Գահ. ժառանգություն», «Կովբոյներն ընդդեմ այլմոլորակայինների», «Ժամանակին», «Նա» և «Խմիչքի ընկերներ» ֆիլմերում ունեցած դերակատարումներից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը IMDb կայքում(անգլ.)
Պոպովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոպովոՊոպովո (ռուս.՝ Попово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռիբաչի (գյուղ, Զելենոգրադսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌիբաչիՌիբաչի (ռուս.՝ Рыбачий), գյուղ Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Զելենոգրադսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 839 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շուկայական գներ

Շուկայական գներ, շուկայում իրացվող ապրանքների արժեքի դրամական արտահայտություն։ Գինը արտադրանքի արժեքի դրամական ձևն է։ Շուկայական էկոնոմիկայում գինը որոշում է արտադրության ծավալը և կառուցվածքը, նյութական և դրամական հոսքերի շարժումը, վերջապես, հասարակության կյանքի մակարդակը։ Փաստացի գներ, որոնցով իրականացվում է ապրանքների առք ու վաճառքը։ Կապիտալիզմի պայմաններում ձևավորվում են տարերայնորեն և առաջարկի ու պահանջարկի ազդեցությամբ շեղվում շուկայական արժեքից վեր կամ վար։ Ներքին մեծածախ առևտրում որպես շուկայական գներ հանդես են գալիս այլ ձեռնարկություններին, մոնոպոլիաներին կամ միջնորդ-ֆիրմաներին արտադրանքի վաճառքի, իսկ մանրածախ առևտրում՝ բնակչությանը ապրանքների ու ծառայությունների իրացման գները։ Մոնոպոլիաների (այդ թվում միջազգային) ներսում արտադրանքի իրացման ժամանակ կիրառվող շուկայական գները կոչվում են տրանսֆերտային՝ փոխանցման գներ, օգտագործվում են հարկադրումից խուսափելու համար և առևտրական գաղտնիք են։ Շուկայական գների տարատեսակ են միջազգային առևտրում կնքվող գործարքների գները։ 
Տնտեսավարող սուբյեկտը ոչ միայն սահմանում է արտադրանքի գինը, այլ նաև ստեղծում գնագոյացման իր համակարգը, որտեղ ընդգրկվում են թողարկվող արտադրանքի ողջ անվանակարգը, հաշվի են առնվում արտադրության ծախսերի տարբերությունները, սպառողների գնողունակության հնարավորությունները, արտադրանքի սպառման սեզոնայնությունը և այլ գործոններ։Երբեմն ձեռնարկությունն ինքն է նախաձեռնություն դրսևորում փոխել գները, արձագանքում է մրցակիցների գործողություններին, շուկայական կոնյուկտուրային և այլն։
Փանոյան

Փանոյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Հրաչիկ Փանոյան (1922-2000), բժիշկ, հոգեբույժ, առողջապահության կազմակերպիչ։
Վրույր Մարտիրոսի Փանոյան (1907-1977), դերասան։


== Գրական հերոսներ ==
Արշակ Փանոյան, Վարդգես Պետրոսյանի «Հայկական էսքիզներ» վիպակի հերոսներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծաղկաձորի պար

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ծաղկոցաձոր (այլ կիրառումներ)
Ծաղկաձորի , հայկական ծիսական պար։ Կարելի է դասել այնպիսի պարանմուշների շարքին, որոնք դեռևս հնագույն սին հավատալիքների շրջանում կատարվել են ոչ միայն կոնկրետ ծեսերի ժամանակ, այլ գրեթե ամեն արարողության ժամանակ։ Ծաղկաձորի պարը հիմնականում պարել են Վասպուրականի շրջանում՝ ուխտագնացությունների ժամանակ։


== Ստուգաբանություն ==
«Ծաղկաձորի» անվանումն ամենայն հավանականությամբ ծագել է Վասպուրականի շրջանում շրջանի համանուն տեղանվան հետ, որտեղ կային մի քանի մատուռներ, սրբատեղիներ, և դեպի ուր ժամանում էին ուխտի գնացած վասպուրականցիները։


== Խորհուրդ ==
«Ծաղկաձորին» կապված է պտղաբերության աստվածությունների և բնության պտղաբերության, բուսական և կենդանական աշխարհի աճի վրա մոգական ազդեցություն ունեցող գործողությունների հետ։ Պարի կապը պտղաբերության հետ մատնանշում են նրանում տեղ գտած բարձր թռիչքները, որոնցով պարողները ուզում էին ստանալ մոգերի բարեհաճ վերաբերմունքն իրենց բերքի աճի նկատմամբ։


== Պարային քայլեր ==
Պարի ձախ և աջ կտրուկ դարձումները խորհրդանշում են կյանքի տատանողականության, բնության ոչ բարենպաստ փոփոխությունների՝ երաշտների, կարկուտների և այլնի ազդեցությունը պտղաբերության վրա։ Պարաքայլերը վերջանում են դեպի աջ գնացող թռիչքներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ծաղկաձորի պարը «Կարին» ավանդական երգի-պարի խմբի կատարմամբ
Ուսուցողական հոլովակ
Արեգակնային համակարգի մոդել Զագրեբում

Արեգակնային համակարգի մոդել Զագրեբում «Ինը տեսք» (խորվ.՝ Prizemljeni Sunčev sustav «Devet pogleda»), Արեգակնային համակարգի մոդել, որը գտնվում է Զագրեբ քաղաքում (Խորվաթիա)։


== Նկարագրություն ==
Հորինվածքի կենտրոնը «Վայրէջք կատարած արև» քանդակն է։ Այն ստեղծել է Իվան Կոժարիչը և առաջին անգամ ցուցադրել է 1971 թվականին Խորվաթիայի ազգային թատրոնի մոտ, որտեղ որոշ ժամանակ անց այն ենթարկվել է կրակի ազդեցությանը և էականորեն վնասվել։ Այդ ժամանակից ի վեր «Արևի» տեղակայման վայրը մի քանի անգամ փոխվել է, և 1994 թվականից այն, դեռևս վնասված տեսքով, գտնվում է Բոգովիչևայի փողոցում՝ Շվեյցարիայի դեսպանատան մոտ։ Դա մոտ երկու մետր տրամագծով սովորական բրոնզե գունդ է։
2004 թվականին նկարիչ Դավոր Պրեյսը Զագրեբում անցկացնում էր իր երկշաբաթյա ցուցահանդեսը, իսկ մեկնելուց առաջ քաղաքում տեղակայեց չժանգոտող պողպատից պատրաստված ինը ոլորտներ, որոնք խորհրդանշում էին Արեգակնային համակարգի մոլորակները։ «Մոլորակների» չափսերը և դրանց հեռավորությունը «Արեգակից» ունեն 1:680000000 մասշտաբ։ Այս աշխատանքը Պրեյսն իրականացրել է առանց հրապարակելու։ Այդ պատճառով այն, որ Զագրեբում գտնվում է ամբողջ Արեգակնային համակարգը, գիտեն շատ քչերը, նույնիսկ քաղաքացիներից շատերը տեղյակ չեն դրա մասին։ Բոլոր «ինը մոլորակները» գտնելու առաջին փորձը կատարվել է 2004 թվականի նոյեմբերին Խորվաթիայի ֆիզիկական ընկերության ուսանողների վեբ-ֆորումում։

Օբյեկտների գտնվելու վայրը

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Նախագծի պաշտոնական կայքը (անգլ.)(խորվ.)
Սուեմցի

Սուեմցի (ուկրաիներեն՝ Суємці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1571 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սուեմցի գյուղում բնակվում էր 888 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,22 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 210,43 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալեքսանդր Շուբին

Ալեքսանդր Շուբին (ռուս.՝ Александр Александрович Шубин, հուլիսի 14, 1983(1983-07-14), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս գեղասահորդ, հանդես է եկել տղամարդկանց մենասահք ձևում։ 2003 թվականի պատանիների կարգում Աշխարհի առաջնության չեմպիոն։ Ռուսաստանի սպորտի միջազգային վարպետ։


== Սպորտային կարիերա ==
Գեղասահքով սկսել է զբաղվել 1988 թվականին Մոսկվայում։ Մարզվել է Նատալյա Դուբինսկայայի, Ռաֆայել Հարությունյանի, Վիկտոր Կուդրյավցևի ղեկավարությամբ։
2001 թվականին առաջին անգամ նվաճեց Ռուսաստանի պատանիների առաջնության մեդալ (արծաթ), որից հետո իրավունք ստացավ Աշխարհի առաջնության պատանիների կարգում ներկայանալու, որտեղ  լավ հանդես չեկավ՝ գրավելով ընդամենը 11-րդ հորիզոնականը։
Հաջորդ մրցաշրջանում Ռուսաստանի «մեծահասակների» առաջնությունում նա դառնում է միայն 14-րդը և հնարավորություն չի ունենում մասնակցելու 2002 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությանը։ 2002-2003 մրցաշրջանում Ալեքսանդրը զբաղեցրեց 1-ին հորիզոնականը Ռուսաստանի պատանեկան առաջնությունում և կրկին իրավունք ստացավ մասնակցել Չեխիայի Օստրավայի պատանիների միջև 2003 թ. Աշխարհի առաջնությանը։ Առաջնության ժամանակ նա մասնակիցներից միակն էր, ով ազատ ծրագրի ժամանակ կատարեց չորս շրջադարձ։ Արդյունքում Ալեքսանդրը դարձավ չեմպիոն՝ առաջ անցնելով երկրորդը դարձած ամերիկացի Էվան Լայսաչեկից՝ ապագա օլիմպիական չեմպիոնից։


== Մարզչական կարիերա ==
2007 թվականին վնասվածքների պատճառով Ալեքսանդր Շուբինը ավարտեց մարզական կարիերան և դարձավ մարզիչ։ Առաջին սաներից մեկը ղազախ երիտասարդ գեղասահորդուհի Էլիզաբեթ Տուրսինբաևան էր։


== Արդյունքներ ==
WD = դուրս է եկել մրցումներից


== Ծանոթագրություններ ==
Ստեգնովո (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)

Ստեգնովո (ռուս.՝ Стегново), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 38 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լոպիտալ (Էն)

Լոպիտալ (ֆր.՝ Lhôpital), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Բելգորոդ Սյուր Բելզերին կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի կենտրոնը Նսնտյուան է։
Կոմունայի կոդը՝ 01221։


== Կլիմա ==
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 59 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики (ֆր.)
Բալեստրատե

Բալեստրատե  (իտալերեն՝ Balestrate) կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5853 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 1895 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 90041։ Հեռախոսային կոդը՝ 091։


== Ծանոթագրություններ ==
Օտտո Կուուսինեն

Օտտո Վիլհելմովիչ Կուուսինեն (ռուս.՝ Отто Вильгельмович Куусинен, հոկտեմբերի 4, 1881(1881-10-04), Laukaa, Կենտրոնական Ֆինլանդիա, Ֆինլանդիա - մայիսի 17, 1964(1964-05-17)[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), Ֆին կոմունիստ, հետագայում՝ խորհրդային քաղաքական գործիչ, գրական պատմաբան և բանաստեղծ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս, Կոմունիստական կուսակցության անդամ (1904)։
1904 թվականից ղեկավարել է ֆիննական սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ձախ թևը։ 1906-1908 թվականներին եղել է ՖՍԴԿ տեսական օրգան «Սոսիալիստինեն այկակաուսլեհտի», 1907-1916 թվականներին՝ կենտրոնական օրգան «Տյույոմիես»-ի խմբագիր, 1909-1910 թվականներին՝ ՖՍԴԿ ԳԿ անդամ, 1911-1917 թվականներին՝ նախագահ, 1908-1917 թվականներին՝ Ֆինլանդիայի սեյմի դեպուտատ։ 
1918 թվականի օգոստոսին մասնակցել է Ֆինլանդիայի կոմկուսի ստեղծմանը, եղել է Կոմինտերնի I, III-VII կոնգրեսների պատգամավոր, III կոնգրեսում, 1921 թվականին, ընտրվել է ԿԻԳԿ անդամ, 1921-1939 թվականներին՝ քարտուղար։ 1940-1958 թվականներին՝ Կարելա-Ֆիննական ԽՍՀ Գերագույն սովետի Նախագահության նախագահ։ Եղել է կուսակցության XII-XVII, XIX-XXII համագումարների պատգամավոր, 1941 թվականից՝ ԽՄԿԿ ԿԿ անդամ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի խորհրդա-ֆիննական ռազմաճակատում («Ձմեռային պատերազմ») կարմիրբանակայինների ջախջախումից հետո փախչել է Խորհրդային Միություն և մինչև կյանքի վերջն ապրել այնտեղ։
1952-1953 թվականներին և 1957 թվականից՝ ԽՄԿԿ ԿԿ նախագահության անդամ և ԽՄԿԿ ԿԿ քարտուղար։ ԽՍՀՄ I-VI գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ 1956-1962 թվականներն՝ ԽՍՀՄ պառլամենտական խմբի, ԽՍՀՄ Գերագույն սովետի Ազգությունների սովետի արտաքին գործերի հանձնաժողովի նախագահ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Գութանաթումբ

Գութանաթումբ, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Եռաբլրի սարավանդի արևմտյան մասում, Որոտանի գետի աջափնյակում, Որոտան գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը կազմում է 2271 մ։ Ունի արտահայտված խառնարան։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստավսկու պողոտա (Դոնի Ռոստով)

Ստավսկու պողոտա (ռուս.՝ Проспект Ставского),  ոչ մեծ պողոտա (երկարությունն ընդամենը 730 մետր է) Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Ժելեզնոդորոժնի շրջանի Լենգորոդոկում (Զատեմեռնիցկոյե բնակատեղի)։


== Նկարագրություն ==
Սկսվում է Երկաթուղայինների մշակույթի պալատից (Լենպալատ), որը գտնվում է Ապստամբության հրապարակում, և ձգվում է մինչև 1-ին Բարիկադնայա փողոցը։ Սկզբնամասում ունի թեքություն, այնուհետև, Պրոֆսոյուզնայա փողոցից հետո, հարթվում է։
Անվանվել է ի պատիվ 1902 թվականի Ռոստովի գործադուլի ղեկավար Իվան Իվանովիչ Ստավսկու։
Հին անվանումը տրվել էր ի պատիվ 1904-1910 թվականներին Ռոստովի քաղաքագլուխ, ազնվական ցեղի ներկայացուցիչ, բարոն Կոցեբուի` Ֆեոդոր Պելար ֆոն Պիլխաուի։ Պողոտան Լենգորոդոկի գլխավոր փողոցն էր։
Մինչև 1997 թվականը պողոտան ծածկված էր քարե սալահատակով։ Ավելի ուշ այն փոխարինվեց ասֆալտով։


== Պողոտայում գտնվում են ==
Շենք թիվ 1/5` Ռոստովի էլեկտրաքարշների նորոգման գործարան
Շենք թիվ 2` Լենինի անվան երկաթուղայինների մշակույթի պալատ


== Երթևեկություն ==
Ապստամբության հրապարակից մինչև Պրոֆսոյուզնայա պողոտա երթևեկությունը միակողմանի է։ Ուղղությունը դեպի վերև է` սկսած Տեմեռնիկի հովտից դեպի Պրոֆսոյուզնայա փողոց։ Պրոֆսոյուզնայա փողոցից մինչև 1-ին Բարիկադնայա փողոց երթևեկությունը երկկողմանի է։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Հայտնի է, որ 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո «հին ռեժիմի» անվանի մարդկանց պատվին անվանակոչված փողոցների մեծամասնությունը վերանվանվեց խորհրդային անունների։ Մինչդեռ Կոցեբուի պողոտան վերանվանվել է միայն Հայրենական մեծ պատերազմից հետո` գերմանական անվանումները և տեղանունները վերացնելու ալիքի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Проспект Ставского
Ուուեմաառահու

Ուուեմաառահու, էստոնական փոքր կղզի Բալթիկ ծովում։ Զբաղեցնում 0,0234 հա տարածք։ Այն գտնվում է Արևմտաէստոնական կղզեխմբում՝ Հելլամա կղզուց 1 կմ հարավ-արևելք։
Ենթարկվում է Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
Ուուեմաառահու կղզում բնակվում և ձվադրում են բազմատեսակ թռչուններ։


== Գրականություն ==
Eelis. Keskkonnainfo. Infoleht Archived 2013-05-28 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սամուրյան անտառ

Սամուրյան անտառ (լեզգիներեն՝ Самурдин там), մեղմ մերձարևադարձային մնացուկային լիանների անտառների զանգված Ռուսաստանում, որը գտնվում է Դաղստանի Մագարամկենտսկի շրջանում՝ Մախաչկալայից մոտ 200 կմ հարավ-արևելք, և Ադրբեջանի Խաչմազ շրջանում։ Անվանումը կապված է Սամուր գետի դելտայում գտնվելու հետ։


== Աշխարհագրություն ==

Անտառի տարածքը կիսվում է Ռուսաստանի և Ադրբեջանի հյուսիսային մասերի միջև։ Ռուսաստանում Սամուրյան անտառը գտնվում է Դաղստանի հարավ-արևելքում և 11200 հա տարածքով ներառված է Սամուրի պետական բնական արգելավայրում, որում կան գյուղական տիպի 7 բնակավայրեր և 3 սահմանային ուղեկալներ։ Ադրբեջանի տարածքում անտառը 11772,45 հեկտարով ներառված է Սամուր-Յալամայի ազգային պարկում, որում կան 9-10 բնակավայրեր։ Արևելյան կողմում ողողվում է Կասպից ծովով։

		


== Բնություն ==
Սամուրյան անտառը համարվում է մեղմ մերձարևադարձային լիանների անտառ՝ հիրկանյան տեսակի մնացուկային վերջին անտառներից մեկը։ Այնտեղ աճում են բույսերի հազարավոր տեսակներ, որոնց մի մասը գրանցված է ՌԴ Կարմիր գրքում։ Ողնաշարավոր կենդանիների թիվը հասնում է մոտ 450 տեսակի, անողնաշարավորներինը՝ տասը հազարների։ Գրանցված է թռչունների 51 հազվագյուտ և անհետացող տեսակ։
Հազվագյուտ մի քանի տեսակներ.

Բույսեր՝ Nelumbo nucifera, Pterocarya fraxinifolia, Sternbergia lutea, Orchis papilionacea, սարդակիր բոռակիր և կովկասյան սարդակիր։
Անողնաշարավորներ՝ երկարամատ և կասպիական խեցգետիններ, եղջերու բզեզ, երկարաբեղիկ, վառ դեղին մախաոն և նուրբ լիմոնագույն պոդալիրիուս, կարմրակետիկ արջաթիթեռ, Bolivaria brachyptera։
Կաթնասուններ՝ ջրասամույր, եղեգնակատու, եվրոպական լայնականջ չղջիկ, անտառային կատու,
Թռչուններ՝ սպիտակապոչ արծիվ, քաջահավ, գանգրափետուր հավալուսն, սապսան, օձակեր արծիվ, մարգագետնային ծիծառակտցար, տափաստանային ծիծառակտցար, սև արագիլ, ֆլամինգո, փոքր շահնարծիվ, սպիտակագլուխ բադ, սպիտակաաչք սուզաբադ, բզակտուց, սուլթանական հավ և այլն։
Սողուններ և երկկենցաղներ՝ միջերկրածովյան կրիա, շմիդտի սահնօձ, սիրիական սխտորագորտ։
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Страница заказника «Самурский» на сайте Государственного природного заповедника «Дагестанский»