armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
1988

1988 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1988 թվականն է, 
XX դարի 88-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Հունվարի 1 - Խորհրդային Միությունը սկսում է իր Վերակառուցման (ռուսերեն՝ перестройка) ծրագիրը։
Փետրվարի 12 - Ստեփանակերտում տեղի ունեցավ ժողովրդական առաջին զանգվածային ցույցը ԼՂԻՄ-ը Հայաստանի հետ վերամիավորվելու պահանջով։
Փետրվարի 13 - Փետրվարի 28 - Կանադայի Կալգարի քաղաքում անցկացվեցին XV Ձմեռային Օլիմպիական խաղերը։
Փետրվարի 20 - ԼՂԻՄ-ի ժողովրդական պատգամավորների մարզային խորհուրդը որոշում ընդունեց անջատվել Ադրբեջանից և վերամիավորվել Հայաստանի հետ։
Փետրվարի 20 - Արցախյան առաջին ցույցը Երևանում։
Փետրվարի 27 - Սկսվեց Սումգայիթյան ջարդերը։
Դեկտեմբեր 7 - Հայաստանում տեղի ունեցավ երկրաշարժ։ Մոտավորապես 30 000 մարդ զոհվեցին։


== Ծնունդներ ==
Հունվարի 2 - Ջոնի Էվանս, իռլանդացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան
Մարտի 10 - Իվան Ռակիտիչ, խորվաթ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
Մարտի 18 - Հովհաննես Գոհարյան, հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Մարտի 27 - Ջեսսի Ջեյ, բրիտանացի երգչուհի-երգահան
Ապրիլի 12 - Ռիկարդո Գաբրիել Ալվարես, արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Ապրիլի 13 - Անդերսոն Լուիս դե Աբրեու Օլիվեյրա, Բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
Ապրիլի 21 - Ռոբբի Ամելլ, կանադացի դերասան
Ապրիլի 27 - Մաուրո Գոյկոեչեա, ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
Ապրիլի 28 - Խուան Մատա, իսպանացի ֆուտբոլիստ
Մայիսի 12 - Մարսելո, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան
Մայիսի 19 - Եվգենի Բալայկին, ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
Հունիսի 1 - Միխալ Դյուրիշ, սլովակ ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Հունիսի 1 - Խավիեր Էռնանդես, մեքսիկացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Հունիսի 2 - Սերխիո Ագուերո, արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Հունիսի 9 - Տիգրան Գևորգի Մարտիրոսյան, հայ նշանավոր ծանրամարտիկ։
Հունիսի 11 - Խեսուս Ֆերնանդես, իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
Հուլիսի 13 - Քոլթոն Հեյնս, ամերիկացի դերասան, մոդել
Օգոստոսի 21 - Ռոբերտ Լևանդովսկի, լեհ ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Սեպտեմբերի 3 - Ժերոմ Բոատենգ, Գերմանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան
Դեկտեմբերի 16 - Փակ Սո Ջուն, հարավկորեացի դերասան


== Մահեր ==
Հունվարի 5 - Նորայր Ավագյան, դդատաբժիշկ, փորձագետ
Փետրվար 15 - Ռիչարդ Ֆայնման, ամերիկացի հանրաճանաչ ֆիզիկոս, Նոբելյան մրցանակակիր (1966)։
Փետրվարի 27 - Վախթանգ Վռոնսկի, խորհրդային բալետմեյստեր
Ապրիլի 16 - Հրանտ Հրահան, հայ գրող, արձակագիր
Հուլիսի 26 - Լևոն Աբրահամյան, հայ դերասան, ռեժիսոր
Օգոստոսի 31 - Էդգար Էլբակյան, Թատրոնի և կինոյի հայ դերասան
Ֆրանսիայի վիճակագրության և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ

Ֆրանսիայի վիճակագրության և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ (ֆր.՝ Institut national de la statistique et des études économiques, կրճատ. INSEE կամ Insee), կազմակերպություն, որը զբաղվում է Ֆրանսիայի պաշտոնական վիճակագրական տվյալների հաշվարկով և վերլուծությամբ: Հիմնվել է 1946 թվականին: Այն ենթարկվում է Ֆրանսիայի տնտեսության և ֆինանսների նախարարությանը: 2007 թվականից ինստիտուտը ղեկավարում է Ժան-Ֆիլիպ Կոտին:


== Նպատակներ ==
INSEE-ի հիմնական գործառույթներն են՝

մարդահամարների կազմակերպումը և անցկացումը, ինչպես նաև Ֆրանսիայի բնակչության վերաբերյալ տարաբնույթ վիճակագրության նախապատրաստումն ու հրապարակումը,
կազմակերպությունների և տնտեսության նկատմամբ բնակչության հետաքրքրության մասին պարբերական կամ թիրախային տեղեկությունների հավաքագրում,
Ֆրանսիայի ՀՆԱ-ին վերաբերվող հիմնական հասարակական և տնտեսական ցուցանիշների գնահատումը (գործազրկություն, աղքատության մակարդակ, և այլն),
տարաբնույթ ինդեքսների հրապարակում (գների և եկամուտների ինդեքս, սպառողական գների ինդեքս, ինֆլյացիայի հաշվարկ և այլն):


== Տես նաև ==
INSEE կոդ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE-ի պաշտոնական կայք(ֆր.)(անգլ.)
Սովետսկի շրջան (Կիրովի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սովետսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Սովետսկի շրջան (ռուս.՝ Советский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կիրովի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սովետսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2330 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 27305 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Լեսբոս (նոմոս)

Լեսբոսի նոմոս (հուն․՝ Λέσβος), տարածաշրջանային միավոր կամ նոմոս Հունաստանի Հյուսիսային Եգեյան կղզիներ պերիֆերիայում։
Նոմոսի վարչական կենտրոնն ու խոշորագույն քաղաքը Միտիլինին է։ Տարածաշրջանային միավորն ներառում է Եգեյան ծովի Լեսբոս, Լեմնոս և Այոս Էֆստրատոս կղզիները։


== Աշխարհագրություն ==
Լեսբոսի տարածաշրջանային միավորը կենտրոնական դիրք է գրավում Հունաստանի Հյուսիսային Եգեյան կղզիներ երկրամասի տարածքում՝ ընդհանուր հաշվով տեղակայված լինելով երկրի հյուսիսարևելյան հատվածում։ Ներառում է 22 դիմոսներ՝ այդ թվում և Միտիլինի քաղաքը։ Զբաղեցնում է 2154 կմ քառակուսի տարածք։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Հյուսիսային Եգեյան կղզիներ երկրամասի Լեսբոս տարածաշրջանային միավորի բնակչությունը կազմում է 109 118 մարդ։
Բնակչության խտությունը կազմում է 50,7 մարդ/կմ քառ.: Նոմոսի բնակչության հիմնական մասը հույներն են, որոնք դավանում են հույն ուղղափառություն։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը ձկնորսությունն ու սպասարկման ոլորտն է։


== Տես նաև ==
Լեսբոսի քարացած անտառ


== Ծանոթագրություններ ==
Կենտար (քաղաք)

Կենտար (իսպ.՝ Quéntar), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Անդալուզիա ինքնավար համայնքի Գրանադայի մարզի մեջ։
Համայնքը գտնվում է Վեգա դե Գրանադա շրջանում։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 1045 մարդ։ Հեռավորությունը մարզի վարչական կենտրոնից կազմում է 15 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Microweb turística de Quéntar realizada por el Patronato de Turismo de Granada Archived 2008-02-29 at the Wayback Machine.
www.quentar.tk
www.lacasablancadequentar.es Archived 2021-02-26 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Իվանկովցի (գյուղ, Նովոուշիցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանկովցիԻվանկովցի (ուկրաիներեն՝ Іванківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իվանկովցի գյուղում բնակվում էր 365 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,58 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 231,01 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ազատ արվեստներ

Ազատ արվեստներ (լատ.՝ artes liberales), հմտությունների կամ առարկաների ցանկ, որոնց իմացությունը ազատ մարդու (քաղաքացու) համար դասական հնադարում համարվում էր էական՝ քաղաքացիական կյանքին մասնակցելու համար։ Հին Հունաստանում սա ընդգրկում էր մասնակցությունը հասարակական քննարկումներին, պաշտպանությունը դատարանում, որպես երդվյալ ատենակալ հանդես գալը և ամենակարևորը՝ ռազմական ծառայությունը (ստրուկներին և օտարերկրացիներին քաղաքացու պարտականություններն ու պատասխանատվությունները չէին վերաբերում)։ Այս արվեստների ուսումնասիրության նպատակն էր ձևավորել առաքինի, գիտակ և մտքերը հստակ արտահայտելու ունակ անձնավորություն։ Քերականությունը, ճարտասանությունը և տրամաբանությունը հիմնական ազատ արվեստներն էին, որոնք կազմում էին արվեստների եռյակ (trivium)։ Միջին դարերում, երբ կրթությունը հայտնվեց Եկեղեցու ազդեցության ոլորտում, այս առարկաների ցանկը լրացվեց ևս չորսով (quadrivium), որոնք էին՝ թվաբանությունը, երկրաչափությունը, երաժշտությունը և աստղագիտությունը (որը ներառում էր նաև աստղագուշակությունը)։ Այս եռյակն ու քառյակը միասին կազմել են միջնադարյան համալսարանական կրթության յոթ ազատ արվեստները։
Արդի ժամանակներում ազատ արվեստների կրթությունը կարող է ընկալվել տարբեր իմաստներով։ Այն կարող է վերաբերել գրականության, լեզուների, փիլիսոփայության, պատմության, մաթեմատիկայի, հոգեբանության և այլ գիտությունների հատուկ բնագավառների ուսումնասիրությանը կամ ազատ արվեստների կոչման ծրագրի սահմաններում ուսմանը։ Օրինակ Հարվարդի համալսարանը ունի Ազատ Արվեստների Մագիստրոսի կոչման տանող ուսման ծրագիր, որն հումանիտար գիտությունների ոսումնասիրությանը մեկտեղ ընդգրկում է կենսաբանական և հասարակական գիտությունների ոսումնասիրությունը։ Երկու մեկնաբանումներով էլ եզրը սովորաբար արտահայտում է այնպիսի նյութերի ընդգրկումը, որոնք չեն վերաբերվում մասնագիտական, արհեստների կամ տեխնիկական ուսումնական ծրագրին։
Մ․Թ․ 5րդ դարում Մարցիանուս Կապելան յոթ Ազատ Արվեստները սահմանել է որպես քերականություն, դիալեկտիկա, ճարտասանություն, թվաբանություն, երկրաչափություն, երաժշտություն, և աստղաբաշխություն։ Միջնադարյան համալսարաններում յոթ ազատ արվեստները բաժանված էին երկու մասի․
Եռյակ (Trivium)քերականություն
տրամաբանություն
ճարտասանություն
քառյակ (Quadrivium)թվաբանություն
երկրաչափություն
երաժշտություն
աստղագիտություն


== Ծանոթագրություններ ==
Տիմո (գյուղ, Վեռիոռա շրջան)

Տիմո (էստ․՝ Timo), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գուլիելմո Մարկոնի

Գուլիելմո Մարկոնի (իտալերեն՝ Guglielmo Marchese Marconi, ապրիլի 25, 1874(1874-04-25)[…], Բոլոնիա, Իտալիայի թագավորություն - հուլիսի 20, 1937(1937-07-20)[…], Հռոմ, Իտալիայի թագավորություն), իտալացի ռադիոտեխնիկ, ձեռնարկատեր։
Զբաղվել է ֆիզիկայով։ 1896 թվականի հունիսին ներկայացրել է «Էլեկտրական իմպուլսների ու ազդանշանների հաղորդման և դրա ապարատների կատարելագործման» հայտ, իսկ 1897 թվականին ստացել անգլիական արտոնագիր։ 1897 թվականին կազմակերպել է խոշոր բաժնետիրական ընկերություն («Մարկոնի К°»), որտեղ աշխատելու է հրավիրել շատ նշանավոր գիտնականների և ինժեներների։ 1901 թվականին Մարկոմանին իրականացրել է ռադիոկապ՝ Ատլանտյան օվկիանոսի վրայով։ Արժանացել է նոբելյան մրցանակի (1909)։


== Ծանոթագրություններ ==
Աֆի Ազարատու Յակուբու

Աֆի Ազարատու Յակուբու (անգլ.՝ Afi Azaratu Yakubu), մեդիա ոլորտի վետերան, փաստավավերագրական կինոնկարների պրոդյուսեր, ակտիվիստ։ Աֆրիկայում և մասնավորապես Գանայում խաղաղության և կայուն զարգացման նպատակին ուղղված աշխատանքի համար 2006 թվականին արժանացել է Էդբերգ մրցանակի (Edberg Award, Շվեդիա), 2013-ին՝ Մարտին Լյութեր Քինգ Կրտսերի անվան՝ «Խաղաղության և սոցիալական արդարության համար» մրցանակի (Martin Luther King, Jr. Award for Peace and Social Justice):


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Գանայի Հյուսիսային երկրամասում։
1994 թվականից սկսած՝ աշխատել է որպես հետազոտող, կանանց իրավունքների պաշտպան։ «Միավորված կանայք ընդդեմ կոնֆլիկտների» (Women United Against Conflict) և «Սավաննայի կանանց զարգացման հիմնադրամ»-ի (Savanna Women Development Foundation) համահիմնադիրներից է։ Բացի այդ, հիմնադրել և ղեկավարում է «Աֆրիկայում անվտանգության և զարգացման հիմնադրամ»-ը (Foundation for Security and Development in Africa (FOSDA)՝ ոչ կառավարական, տեղական մի կազմակերպություն, որի միջոցով Յակուբուն Գանայում և արևմտաաֆրիկյան ենթատարածաշրջանում մարդկանց անվտանգությանն ու ապահովությանն ուղղված բազմաթիվ նախագծեր է իրագործել։ Այսպես. 2000 թվականից ի վեր FOSDA-ն պայքար է տանում Արևմտյան Աֆրիկայում փոքր զինատեսակների և թեթև զենքերի ապօրինի գործադրման դեմ։


== Պարգևներ ==
Կանանց իրավունքների և խաղաղության համար պայքարում զգալի ավանդ ներդնելու շնորհիվ Յակուբուն ստացել է մի շարք մրցանակներ, այդ թվում՝՝

2004 - ճանաչվել է Dagbon Personality of the year
2006 - Էդբերգ մրցանակ (Edberg Award, Շվեդիա)՝ Աֆրիկայում և մասնավորապես Գանայում խաղաղության և կայուն զարգացման նպատակին ուղղված աշխատանքի համար
2013 - Մարտին Լյութեր Քինգ Կրտսերի անվան՝ «Խաղաղության և սոցիալական արդարության համար» մրցանակ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դեսպանատան կողմից՝ Գանայի Հյուսիսային երկրամասում խաղաղության և անվտանգության ամրապնդման ուղղությամբ կատարած աշխատանքի համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիկա (Անգրապայի վտակ)

Վիկա (ռուս.՝ Вика), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալինինգրադի մարզում և Գուրևսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Անգրապա գետի աջ ափին 56 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 26 կմ է, ավազանի տարածքը 256 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթյան ավազանային շրջանին, գետային ավազանը Պրեգոլյա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի ջրատնտեսային տեղամասը Նեման գետն է և Բալթիկ ծովի ավազանը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01010000212104300010077
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 104301007
Ավազանի կոդը - 01.01.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 04
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բոշտյան Ցեսար

Բոշտյան Ցեսար (սլովեն.՝ Boštjan Cesar, հուլիսի 9, 1982(1982-07-09), Լյուբլյանա, ՀՍՖՀ), սլովենացի ֆուտբոլիստ, իտալական «Կիևո» ակումբի պաշտպան և թիմի ավագ։


== Ակումբի կարիերա ==
Բոշտյան Ցեարն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Զագրեբի «Դինամոյում», որտեղ անցկացրել է հինգ մրցաշրջան։ Այդ ընթացքում նա թիմի կազմում մեկ անգամ հաղթել է երկրի առաջնությունում, երկու անգամ նվաճել երկրի գավաթը և մեկ անգամ՝ Սուպերգավաթը։ «Դինամոյում» գտնվելու ընթացքում Բոշտյանը երկու անգամ վարձավճարով տեղափոխվել է այլ թիմ․ 2001 թվականին՝ «Կրոացիա», իսկ 2005 թվականին` Լյուբլյանայի «Օլիմպիա»։ 2005 թվականին Բոշտյան Ցեսարը եռամյա պայմանագիր է կնքել Մարսելի «Օլիմպիկի» հետ։ Նոր ակումբի կազմում նա 2006 թվականին նվաճել է Ինտերտոտոյի գավաթը։ 2007 թվականի օգոստոսին Ցեսարը մեկ տարի ժամկետով վարձավճարով տեղափոխվել է անգլիական «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն»։ Անգլիական ակումբի կազմում ֆուտբոլիստն անցկացրել է 20 հանդիպում, խփել 1 գոլ և թիմին օգնել է անցնել Անգլիայի Պրեմիեր լիգա։ 2009 թվականի հունվարին Ցեսարը կնքել է երկամյա պայմանագիր ֆրանսիական «Գրենոբլի» հետ։
2010 թվականի ամռանը Բոշտյան Ցեսարը տեղափոխվել է «Կիևո»։ 2012 թվականի հոկտեմբերի 24-ին նա «Չեզենայի» դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը մոր ակումբում։ Ընդհանուր առմամբ 2010/11 մրցաշրջանում Ցեսարն անցկացրել է 32 հանդիպում և խփել 3 գոլ։ Հաջորդ մրցաշրջանում նա մասնակցել է 29 խաղի, գոլ չի խփել, բայց եղել է հիմնական կազմի խաղացող։ Գավաթի խաղարկությունում անցկացրել է 2 խաղ՝ աչքի ընկնելով մեկ անգամ։ 2012/13 մրցաշրջանում Ցեսարն անցկացրել է 22 հանդիպում։


== Միջազգային կարիերա ==
2001 թվականից մինչև 2003 թվականը խաղացել է Սլովենիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում։ 2003 թվականի փետրվարի 12-ին կատարել է նորամուտը Սլովենիայի ազգային հավաքականում՝ մասնակցելով Շվեյցարիայի ընտրանու հետ խաղին (1:5)։ Ազգային հավաքականում առաջին գոլը խփել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Իտալիայի դեմ տնային խաղում, որն հաղթանակ է բերել իր թիմին։
2018 թվականի մարտի 25-ի դրությամբ՝ Բոշտյան Ցեսարը ռեկորդակիր է Սլովենիայի հավաքականում անցկացված հանդիպումների քանակով (100 խաղ)։


=== Գոլերը հավաքականում ===
Սլովենիայի հավաքականի հաշիվն ու արդյունքը նշված է առաջինը


== Ձեռքբերումներ ==
«Դինամո» (Զագրեբ)Խորվաթիայի չեմպիոն (1) – 2002/03
Խորվաթիայի գավաթակիր (2) – 2001/02, 2003/04
Խորվաթիայի Սուպերգավաթի դափնեկիր (2) – 2003, 2004«Օլիմպիկ Մարսել»Ֆրանսիայի գավաթի խաղարկության եզրափակիչ (1)․ 2005/06
Ինտերտոտոյի գավաթակիր (1)․ 2006 թվական«Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն»Անգլիայի ֆուտբոլային լիգայի առաջնության հաղթող (1) – 2008


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը ՍՖՖ կայքում(սլովեն.)
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)Ֆուտբոլիստի էջը «Գրենոբլի» պաշտոնական կայքում (ֆր.)
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Լենինսկոե (գյուղ, Սումիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼենինսկոեԼենինսկոե (ուկրաիներեն՝ Ленінське), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լենինսկոե գյուղում բնակվում էր 252 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոքադասպիդե

Ռոքադասպիդե (իտալերեն՝ Roccadaspide), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 7500 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 358 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 64 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84069, հեռախոսային կոդ՝ 0828։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարսյան դաշտ (Փարիզ)

Մարսյան դաշտ  (ֆր.՝ Champ de Mars), հանրային զբոսայգի Փարիզի 7֊րդ շրջանում, հյուսիս արևմուտքից Էյֆելյան աշտարակի, հարավ֊արևելքից զիվորական դպրոցի միջև։ Գտնվում է քաղաքի հյուսիսային հատվածում, Սեն գետի ձախ ափին։


== Պատմություն ==

1751 թվականին Լյուդովիկոս XV֊ը որոշում ընդունեց աղքատացած ազնվական  ընտանիքների տղաների համար զինվորական դպրոց բացելու մասին։
Դպրոցի առջևի բաց ընդհանուր տարածքն ստանում է Մարսյան դաշտ անվանումը, ի պատիվ պատերազմի աստծված Մարսի և սկսում է ծառայել որպես  հրապարակ զինվորական շքերթների համար։ 1790 թ֊ի հունիսի 14֊ին հենց այստեղ է տեղի ունեցել ֆրանսիական առաջին սահմանադրության ընդունման հանդիսավոր արարողությունը։ 1791 թվականի հուլիսի 17-ին Մարսյան դաշտում է տեղի ունեցել ժողովրդական ընդվզումների մասնակիցների գնդակահարությունը։
1783 թվականին ֆիզիկոսներ Ժակ Շարլը և Ռոբեր եղբայրները  Մարսյան դաշտում են կատարել աերոստատիկայի առաջին փորձերը։ 1784 թվականին օդագնաց Բլանշերն առաջինը որոշեց ստուգել օդապարիկով  թռիչք։
Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունից հետո, Մարսյան դաշտում տեղի են ունենում հանդիսություններ՝ նվիրված հայրենասիրական տոներին։
1833 թ.֊ից 1860 թվականներին Մարսյան դաշտում կազմակերպվում էին ձիարշավներ։ 1867 թվականից ի վեր այստեղ պարբերաբար կազմակերպվում են միջազգային ցուցահանդեսներ։ 1794 թվականի հունիսի 8-ին Մարսյան դաշտում, նկարիչ Ժակ Լուի Դավիդի նախաձեռնությամբ կազմակերպվեց մշակութային միջոցառումների փառատոն, որի պատվին Մարսյան դաշտը վերակառուցվեց։ Հեղափոխության պատմության մեջ փառատոնը համարվում է ամենահաջողվածներից մեկը։


== Գրականություն ==
«Марсово поле, в Париже»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 


== Ծանոթագրություններ ==
Համբուրգերագիտության համալսարան

Համբուրգերագիտության համալսարան (անգլ.՝ Hamburger University), կրթական հաստատություն, որը սննդի ոլորտի առաջին կորպորատիվ համալսարանն է աշխարհում։ Այն 1961 թվականին Օուք Բրուքում բացել է ՄաքԴոնալդս ընկերությունը։ 2018 թվականից Համբուրգերագիտության համալսարանը գտնվում է Չիկագոյում (Իլինոյս, ԱՄՆ)։ Աշխարհում կա համբուրգերագիտության 8 համալսարան՝ Չիկագոյում (ԱՄՆ), Լոնդոնում (Մեծ Բրիտանիա), Սան Պաուլոյում (Բրազիլիա), Շանհայում (Չինաստան), Տոկիոյում (Ճապոնիա), Մյունխենում (Գերմանիա), Սիդնեյում (Ավստրալիա), Մոսկվայում (Ռուսաստան)։


== Պատմություն ==
1961 թվականից Համբուրգերագիտության համալսարանում վերապատրաստվել են սննդի և ռեստորանային բիզնեսի ավելի քան 360000 տնօրեններ և կառավարիչներ, ինչպես նաև միջին օղակի մենեջերներ։ Համբուրգերագիտության համալսարանի ծրագրերն ունիվերսալ են և ճանաչվում են աշխարհի ցանկացած երկրի ՄաքԴոնալդսում։ Բացի այդ, Միացյալ Թագավորությունում և ԱՄՆ-ում Համբուրգերագիտության համալսարանի կրթական ծրագրերը ճանաչվում են որպես բարձրագույն և միջնակարգ ուսումնական հաստատություններ, որոնց հիման վրա կարելի է ստանալ գիտական աստիճան։


== Կամպուս ==
2016 թվականին ՄաքԴոնալդս ընկերությունը հայտարարեց, որ իր գլխավոր գրասենյակը, ներառյալ՝ Համբուրգերագիտության համալսարանը, Օուք Բրուքի իր վաղեմի տնից տեղափոխում է Չիկագոյում գտնվող նորակառույց համալիր, որի տարածքում նախկինում գտնվել է Օփրա Ուինֆրիի Harpo Productions ստուդիան։ Մինչև 2018 թվականը Համբուրգերագիտության համալսարանը գտնվում էր Օուք Բրուքում (Իլինոյս նահանգ)՝ 32 հեկտար տարածքով համալսարանական քաղաքում։


== Համբուրգերագիտության համալսարան Ռուսաստանում ==

Համբուրգերագիտության առաջին համալսարանն Արևելյան Եվրոպայում և 8-րդն աշխարհում բացվել է 2019 թվականի մայիսի 15-ին Մոսկվայում՝ Ռուսաստանում ՄաքԴոնալդսի ուսուցման և զարգացման կենտրոնի հիման վրա։


== Ժողովրդական մշակույթում ==
Համբուրգերագիտության համալսարանի նմանակումը տեղի է ունեցել 1986 թվականին նկարահանված Hamburger: The Motion Picture կատակերգական ֆիլմում։ Նույնն արվել է նաև հենց ՄաքԴոնալդսի հետ՝ Ռոնալդ Մաքդոնալդի մասնակցությամբ գովազդային հոլովակում, որտեղ ցուցադրվել են մի քանի անիմացիոն համբուրգերներ դպրոցն ավարտելուց հետո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Susan Saiter Anderson HAMBURGER U. OFFERS A BREAK; ELK GROVE VILLAGE, Ill.(անգլ.) // The New York Times. — 1981.
Alex Games Who let McDonald's into the classroom?(անգլ.) // The Guardian. — 2004.
Dave Serchuk Hamburger University(անգլ.) // Forbes. — 2006.
Emily Anne Epstein Chew on this: Inside McDonald's Hamburger University - the 'Harvard of the fast food biz'(անգլ.) // Daily Mail. — 2012.
Տալառուբիաս

Տալառուբիաս (իսպ.՝ Talarrubias), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բադախոս պրովինցիայում (Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Լա Սիբերիա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 120,98 կմ2։ Բնակչությունը 3617 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 172 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք Archived 2018-07-12 at the Wayback Machine.
Página sobre la comarca de la Siberia Extremeña a la que pertenece Talarrubias Archived 2016-01-10 at the Wayback Machine.
El Vespertino de Talarrubias, periódico digital de Talarrubias
Estado del Embalse de Garcia de Sola
Կարինե Գևորգյան (ազատամարտիկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարինե ԳևորգյանԳևորգյան Կարինե Վլադիմիրի (ծնվել է 1956 թվականին, գյուղ Խաչաղբյուր (ՀՀ Գեղարքունիքի մարզ), մահացել է 1993 թվականին Մաղավուզում (ԼՂՀ Մարտակերտի շրջան)), ազատամարտիկ։
Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1982)։ 1982-1992 թվականներին աշխատել է «Նաիրիտ» զիտարատադրական միավորումում։ 1992-1993 թվականներին մասնակցել է ԼՂՀ Մարտակերտի (Գետավան, Հաթերք, Մարաոնգի ջրամբար, Մեծշեն, Մաղավուզ և այլն), Քելբաջարի (Օմարի լեռնանցք) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, բուժօգնություն ցույց տվել ազատամարտիկներին և բռնագաղթածներին։ «Արցախ» հայրենակցական միության վարչության (1988), «Սահմանադրական իրավունք» (1989), «Կանաչներ» (1991) միությունների անդամ։
Թաղված է Եռաբլուրում։
Թեոդոր Հենշ

Թեոդոր Վոլֆգանգ Հենշ (գերմ.՝ Theodor Wolfgang Hänsch, հոկտեմբերի 30, 1941(1941-10-30), Հայդելբերգ, Բադենի Հանրապետություն, Նացիստական Գերմանիա), գերմանացի ֆիզիկոս, Մաքս Պլանկի միության քվանտային օպտիկայի ինստիտուտի տնօրեններից մեկը, աշխատել է Ստենֆորդի համալսարանում։ 2005 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է համատեղ Ջոն Հոլի հետ «լազերների վրա հիմնված ճշգրիտ սպեկտրոսկոպիայի զարգացման մեջ ներդրման համար, որը ներառում էր օպտիկական ստանդարտների հաճախությունների (օպտիկական սանրներ) բարձր ճշտության հաշվարկներ», այդ տարվա ընթացքում Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի մյուս կեսը ստացել է Ռոյ Գլաուբերը։
Դոկտորական դիսերտացիան պաշտպանել է Հայդելբերգի համալսարանում։


== Մրցանակներ ==
1983 — Կոմստոկի մրցանակ
1986 — Ալբերտ Մայքլսոնի մրցանակ.
1989 — Լեյբնիցի անվան մրցանակ
1989 — Թագավոր Ֆայսալի միջազգային մրցանակ
1996 — Արտուր Շավլովի լազերային ֆիզիկայի մրցանակ
2001 — Մատեուչիի մեդալ
2001 — Քվանտային էլեկտրոնիկայի և օպտիկայի մրցանակ
2005 — Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ
2005 — Ֆրեդերիկ Այվսի մեդալ
2005 — Օտտո Գանի մրցանակ
2006 — Ռուդոլֆ Դիզելի մեդալ
2012 — Վիլհելմ Էկսների մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թ. Վ. Հենշ. «Ճշգրտության կիրք». Նոբելյան դասախոսություն // «Ֆիզիկական գիտությունների հաջողություններ», հատոր 176, թողարկում 12, դեկտեմբեր 2006
Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում (անգլ.)
Մալի Լոգ (Զերնոգրադի շրջան)

Մալի Լոգ (ռուս.՝ Малый Лог), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Մտնում է Մանիչսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սոլնեչնոե (գյուղ, Ախտիրկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոլնեչնոեՍոլնեչնոե (ուկրաիներեն՝ Сонячне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոլնեչնոե գյուղում բնակվում էր 981 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հոսք (այլ կիրառումներ)

Հոսք, կարող է վերաբերել՝

Հոսք - ջրաբանության մեջ, որևէ ժամանակահատվածում ցամաքի տվյալ տարածությունից հոսող ջրի քանակը
Հոսք (Սև պատը) - 1997 թվականին «Հայֆիլմում» նկարահանված հայկական ֆիլմ
Նիկոնորովո

Նիկոնորովո (ռուս.՝ Никонорово), խուտոր Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Օդինցովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 29 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
2019. Նյու Յորքի անկումից հետո

«2019. Նյու Յորքի անկումից հետո» (իտալերեն՝ 2019 - Dopo la caduta di New York), ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Միջուկային պատերազմից հետո, որից հետո մոլորակի մի մասը վերածվել էր անապատի և մարդիկ չէին կարողանում բազմանալ, անցել էր 20 տարի։ Այս ընթացքում հասարակությունը բաժանվում է երկու հակադիր խմբերի՝ Եվրակական միապետության չար իշխանների և փոքրաթիվ ապստամբների։ Հակառակորդները միաժամանակ իմանում են, որ Նյու Յորքի ավերակներում մի աղջիկ է ապրում, որն ընդունակ է երեխա ունենալ։ Հակամարտող կողմերը միաժամանակ որոնումներ են սկսում։


== Դերերում ==
Մայքլ Սոփքիվ - Պարցիվալ
Վալենդինա Մոնի - Ջիարա
Աննա Կանաքիս - Անյայի տնօրենը
Ռումանո Պուպպո - Ռատչետ
Պաուլո Մարիա Սկալոնդրո - Բրոնքս


== Մրցանակներ ==
2005 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ԱՄՆ-ում ֆիլմը թողարկվեց DVD տարբերակով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«2019: После падения Нью-Йорка»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«2019. Նյու Յորքի անկումից հետո»(անգլ.) ֆիլմը allmovie կայքում:
«2019։ Dopo la caduta di New York» (անգլերեն)։ post-apocalypse.co.uk։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-20-ին։ Վերցված է 2012-08-20
Ստեփանավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 62 հուշարձան (32 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ստերեոխողովակ

Ստերեոխողովակ, երկփող շրջադիտակային օպտիկական սարք։ Բաղկացած է օկուլյարներ ունեցող երկու դիտակից, բռնիչից, լիմբից և եռոտանուց։ Ստերեոխողովակը կարող է խոշորացնել 10—20 անգամ։ Փոփոխական ստերեոբազիսը (օբյեկտիվների միջև եղած առավելագույն հեռավորությունը՝ մինչև 75 սմ) ապահովում է ստերեոսկոպիկ պատկերի ստացումը։ 
Ստերեոխողովակը նախատեսված է թաքստոցից հակառակորդին, հրաձգության ժամանակ արկերի պայթյունը դիտելու, տեղանքի ուսումնասիրման համար և այլն։ Ուղղաձիգ և հորիզոնական անկյունները չափում են անկյունաչափիչ ցանցի օգնությամբ, որը տեղավորված է աջ օկուլյարում։ Որոշ ստերեոխողովակներում դիտակների օկուլյարների վրա կա շարժական պահունակ, որը հնարավորություն է տալիս դիտում կատարել ինչպես հակագազով, այնպես Էլ առանց դրա։ Հագցնովի ոսպնյակի օգնությամբ ապահովվում է 20-ապատիկ խոշորացում։
Բլագոևո (քաղաքատիպ ավան, Ուսդորսկի շրջան)

Բլագոևո (ռուս.՝ Благоево), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Ուսդորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2442 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նուշար

Նուշար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալբերտ Ավդոլյան

Ալբերտ Ավդոլյան (ռուս.՝ Альберт Аликович Авдолян, նոյեմբերի 8, 1970(1970-11-08), Կրասնոդար, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս գործարար, աշխատում է հեռահաղորդակցության ոլորտում։ ՍԿԱՐՏԵԼ ընկերության հիմնադիր և սեփականատեր, որը զբաղվում է Mobile WiMAX հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների, ինչպես նաև Yota ընկերության բաժնետոմսերի սեփականատեր։ Նա և Սերգեյ Ադոնևը Ռուսաստանի շուկայում համարվում են  4G տեխնոլոգիայի առանցքային խաղացողներից։


== Վաղ կարիերա և անձնական կյանք ==
1999 թվականին Ավդոլյանը ձեռք է բերել «Ուսոլյեքիմպրոմ» ռուսական քիմիական ընկերության բաժնետոմսերի 15 %։ 2003 թվականից հանդիսանում է Գազպրոմի դուստր ձեռնարկության՝ Գազկոմպլեկտսերվիս արտադրական սարքավորումների ընկերության արտադրության  բաժնետերը։
Ավդոլյանը ամուսնացած է, ունի 4 երեխա։ Ըստ ամերիկյան լրատվամիջոցների,2009 թվականին  կնոջ հետ 13 մլն դոլարով ձեռք է բերել շքեղ առանձնատուն Բևեռլի Հիլզում։


== «Էքսպատել» ՍՊԸ ==
 2009 թվականի հոկտեմբերին Ալբերտ Ավդոլյանը  Իգոր Յուզեֆովիչի հետ միասին հիմնել է  Էքսպատել ընկերությունը, Mobile WiMAX (4G) ինտերնետ-տեխնոլոգիաների առաջնորդներից մեկը։
2010 թվականին «Էքսպատել» ընկերությունը ուներ վաճառքի ավելի քան 600 գրասենյակ ողջ Ռուսաստանում, այն առաջին ռուսական ընկերությունն էր, որը զբաղվում էր մեծածախ վաճառքով։ Այսօրվա դրությամբ ընկերության գործունեությունը ընդգրկում է երեք դաշնային օկրուգ՝ Կենտրոնական, Հարավային և Ուրալի։  2010 թվականին 6 ամսվա ընթացքում եթեր դուրս է բերվել  կապի և ՊՆ-ի ավելի քան 500 օբյեկտներ, կիրառվում են շահագործման նոր մեթոդներ, մեկնարկել է ծառայությունների մատուցման ֆիքսված կապի գործընթացը։


== Բարեգործություն ==
2013 թվականին հիմնել է հաշմանդամ երեխաներին, որբերին և ծանր հիվանդներին օգնության Նոր տուն բարեգործական հիմնադրամը, Իրկուտսկում հիմնում է Խելացի դպրոց կրթահամալիրը խնամատար ընտանիքների համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт «Экспател»
Ջոտտո դի Բոնդոնե

Ջոտտո դի Բոնդոնե (իտալերեն՝ Giotto di Bondone, 1267, 1276 կամ 1266, Վիկիո, Ֆլորենցիա, Տոսկանա, Իտալիա - հունվարի 8, 1337, Ֆլորենցիա), նախավերածննդյան շրջանի իտալացի նկարիչ և քանդակագործ։
Նա նոր մշակույթի ներկայացուցիչ էր։ Եղել է ճարտարապետ, քանդակագործ, պոետ, սակայն ամենանշանակալի ներդրումը կատարել է գեղանկարչության մեջ։ Նա առաջիններից է, որ ստեղծել է մարդու տիպական կերպարը` իր առջև խնդիր դնելով մոդելավորված լույսի և ստվերի միջոցով ստանալ պլաստիկ ծավալի կշռելիություն և ռեալ, հավասարաչափ տարածության վերարտադրություն։
Մոտավորապես 1309 թվականին Ջոտտոն զարդանկարում է Պադուա քաղաքում գտնվող Կապելլա դել Արենա եկեղեցու պատերը։ Որմնանկարները ներկայացնում են Քրիստոսի կյանքի ողջ ուղին՝ սկսած նրա նախնիների պատմությունից։ Ավելի նշանակալի նկարներից է «Հուդայի համբույրը»։ Նկարի կենտրոնում առաքյալներից ու զինվորներից առաջանում են դեպի դիտողը Քրիստոսը և Հուդան։ Քրիստոսը պատկերված է վեհ և գեղեցիկ։ Նրա լարված հայացքը լի է զայրույթով և կշտամբանքով։ Վանելու աստիճան այլանդակ է Հուդան։ Նույն կապելլայի որմնանկարներից է նաև «Հովակիմի վերադարձը հովիվների մոտ», «Սուրբ Ղազարի հարությունը» և «Ողբ առ Քրիստոս»-ը։
1307 թվականին նրան նշանակում են Ֆլորենցիայում կատարվող բոլոր գեղարվեստական աշխատանքների ղեկավար։ Լեոնարդո դա Վինչին ասել է նկարչի մասին հետևյալ խոսքերը. «Ջոտտոն գերազանցեց ոչ միայն իր ժամանակակիցներին, այլև մի քանի դար առաջ անցավ նրանցից»։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ակների պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Ակներ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 23 հուշարձան (13 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Աղա Դավա

Աղա Դավա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խամուրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(3032) Էվանս

(3032) Էվանս (անգլ.՝ Evans), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի փետրվարի 8-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,893416 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6483 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1386 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1797,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,200257 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,23° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3032) Էվանս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Օրոչներ

Օրոչներ (ինքնանվանումը՝ նանի), ժողովուրդ։ Բնակվում են հիմնականում Ռուսաստանի Դաշնության Խաբարովսկի երկրամասի հարավ–արևելքում։


== Թվաքանակ և վերաբնակեցում ==
Թիվը մոտ 1000 (2002)։ Լեզուն պատկանում է տունգուսա–մանջուրական ընտանիքին։ Օրոչների կազմում մտել են ոչ միայն տեղական, այլև եկվոր (գլխավորապես տունգուսական) տարրեր։ Նրանք աշխատում են կոլտնտեսություններում
Զբաղվում են ձկնորսությամբ, որսորդությամբ և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ադամակերտ

Ադամակերտը (այժմ՝ Բաշքալե, թուրքերեն՝ Başkale, քրդ.՝ Elbak) քաղաք է ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության արևելյան մասում, Վանի մարզում, Վանա լճից 78-80 կմ հարավ-արևելք, Տիգրիսի ձախակողմյան վտակ Մեծ Զավ (Զաբ) գետի վերին հոսանքում, ընդարձակ սարավանդի արևմտյան մասում, ծովի մակարդակից 2250 մ. բարձրության վրա։ Պատմագրության մեջ հիշատակվում է որպես ավան, գյուղաքաղաք և քաղաք։ Կլիման բարենպաստ է, հողն արգավանդ։ Նրա միջով է հոսում Մեծ Զավը։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Սեպագիր արձանագրություններում հիշատակվում է Adamma ձևով։ Ադամակերտ անվանումը ստուգաբանվում է եբրայերեն «Ադամ» և հայերեն «կերտ»։


== Պատմություն ==
Հնում Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Մեծ Աղբակ գավառի կենտրոնն էր, Արծրունիների ոստանը։ Նոր ժամանակներում՝ Վանի նահանգի Աղբակի գավառի կենտրոնը։
Քաղաքի մասին հիշատակվում է դեռևս սեպագիր արձանագրություններում։ Ադամակերտի մասին վկայություն ունեն նաև Մովսես Խորենացին, Ղազար Փարպեցին, Թովմա Արծրունին և այլ պատմիչներ։ Միջին դարերում Ադամակերտն ավելի շեն, մարդաշատ, նշանավոր կենտրոն է եղել, քան հետագայում։ XIX դարում և XX դարասկզբին այն փաստորեն սովորական գյուղական բնակավայրից ոչնչով չէր տարբերվում
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ադամակերտում և համանուն գավառում տեղի են ունեցել մարտեր, որոնցում կարևոր դեր է խաղացել զորավար Անդրանիկը։


== Բնակչություն ==
XIX դարի 70-ական թվականների սկզբին ուներ ընդամենը 100 տուն բնակիչ, որից 40-ը հայկական, իսկ 55–ը քրդական, թուրքական և հրեական։ 1885 թվականին ուներ 100 տուն մուսուլման և 150 տուն հրեա բնակչություն։ 1909 թ. քաղաքի տների թիվը մոտ 500 էր։ Ապրում էին հայեր, մուսուլմաններ (քրդեր ու թուրքեր) և հրեաներ։ Գրեթե նույնքան էր նրա տների թիվը նաև Մեծ եղեռնի նախօրյակին։ 1915 թվականին Ադամակերտի հայ բնակչությունը համանուն գավառի ողջ հայության հետ միասին՝ թվով 10 հազար մարդ, օգտվելով բարեպատեհ առիթից (այդ թվականին ռուսական զորքերը գրավել էին Ադամակերտը), գաղթել են Կովկաս՝ փրկվելով կոտորածից։


== Տնտեսություն ==
Ադամակերտի հայերը հիմնականում զբաղվում էին երկրագործությամբ և վաճառականությամբ, թուրքերն ու հրեաները՝ մանր առևտրով, իսկ քրդերը՝ խաշնարածությամբ։ Հին ժամանակներից ի վեր Ադամակերտով էր անցնում Թավրիզ-Վան-Բաղեշ (Բիթլիս) ճանապարհը։ Չնայած իր փոքրությանը՝ Ադամակերտը XIX դարում և XX դարի առաջին քառորդում առևտրի նշանակալի կենտրոն էր։ Քաղաքի խանութների և կրպակների թիվը հասնում էր 100–ի։


== Պատմամշակութային կոթողներ ==
Ադամակերտում եղել է համանուն վանքը, որի պատմությունը մեզ համար մնում է անծանոթ։ Թովմա Արծրունու վկայությամբ, այդ վանքում է հանգչում Վահան Մամիկոնյանի քեռու՝ Աղան Արծրունու (V դար) աճյունը։ Քաղաքը նոր ժամանակներում ուներ փայտաշեն եկեղեցի։
Ադամակերտն ուներ իր բերդը, որի պաշտպանական պարիսպներն ու մյուս կառուցվածքներն ավերել ու քարուքանդ են արել օսմանյան Իսմայիլ փաշայի զորքերը այն քրդերից գրավելու ժամանակ։
Ադամակերտի համար մշակութային առումով կարևոր նշանակություն է ունեցել ս. Բարդուղիմեոսի վանքը, որը գտնվում է 21 - 22 կմ հեռավորության վրա և մեծ դեր է խաղացել միջնադարյան Հայաստանի մտավոր կյանքում։
Քաղաքի տարածքում կար ավերակ հայկական եկեղեցի։


== Կրթություն ==
XIX դարի երկրորդ կեսին և XX դարասկզբին Ադամակերտի հայությունն ուներ դպրոց։


== Աղբյուրներ ==
Կոսովոյի աշխարհագրություն

Մասամբ ճանաչված Կոսովոյի Հանրապետությունը Եվրոպայի հարավում գտնվող Բալկանյան թերակղզում է։ Կոսովոյի Հանրապետությունը միակողմանի հայտարարել է իր անկախությունը Սերբիայից 2008 թվականի փետրվարի 17-ին։ 2014 թվականի փետրվարի 11-ին ճանաչվել է ՄԱԿ-ի 108 անդամ երկրների կողմից։ Սերբիան հրաժարվել է ճանաչել Կոսովոյի անկախությունը և համարում է այդ տարածքը իր՝ Կոսովոյի և Մետոխիայի ինքնավար երկրամաս։


== Տեղագրություն ==
Տարածքը, որը մեկ պետություն դիտարկում է որպես Կոսովոյի մասամբ ճանաչված հանրապետություն, մյուսը՝ Սերբիայի Կոսովոյի և Մետոխիայի ինքնավար երկրամաս, իրենից ներկայացնում է հավասար զուգահեռակողմ քառանկյունի, որը բաժանված է երկու հարթավայրերի՝ Մետոխիայի արևմուտքից Սպիտակ Դրին գետի երկայնությամբ, արևելքում հենց Կոսովոյի, Սիտնիցա գետի երկայնքով, որը բլրավոր բարձունքներով հոսում է հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք։ Միջին հաշվարկով Կոսովոյի դաշտավայրը բարձր է Մետոխիայի դաշտավայրից 100 մետրով (բարձրությունները մոտավորապես 550 և 450 մետր է համապատասխանաբար)։ Տարածքի մակերեսը կազմում է 10 887 կմ², բնակչությունը՝ մոտ 2,2 մլն մարդ։ Կոսովոն հիմնականում ծածկված է լեռներով, ամենաբարձր կետը Ջյարավիցա (2656 մ) լեռն է, որը գտնվում է Ալբանիայի հետ սահմանին։
Կոսովոյի և Մետոխիայի տարածքի մեծ մասը գտնվում է լեռնային շրջանում։ Շար Պլանինա լեռնաշղթան գտնվում է հարավում և հարավ-արևելքում, Մակեդոնիայի Հանրապետության հետ սահմանին։ Հիմնականում կենտրոնական Սերբիայում գտնվող Կոպաոնիկ լեռնազանգվածի ոչ մեծ հատվածը Կոսովոյի հյուսիսային մասում է։ Բլրաշատ Դրենիցա շրջանը, որը Պրիշտինայից արևմուտք է, սահման է ծառայում Կոսովոյի և Մետոխիայի միջև։


== Ջրագրություն ==
Կոսովոյի և Մետոխիայի կողմերը ելք չունեն դեպի ծով, բայց նրա տարածքում կան մի շարք խոշոր գետեր՝ Սպիտակ Դրին, Սիտնիցա, Հարավային Մորավիա և Իբար։ Ամենամեծ լճերը Գազիվոդան, Ռադոնիչը, Բատլավան և Բադովացն են։ Դրանցից ամենամեծը Սպիտակ Դրին գետն է (երկարությունը՝ 175 կմ)։ Կուկաս (Ալբանիա) քաղաքից ոչ հեռու Սպիտակ Դրինը, միախառնվելով Սև Դրինի հետ, ձևավորում է Դրին գետը։ Սպիտակ Դրին գետի ավազանի մակերեսը կազմում է 4964 կմ²։ Կոսովոյի և Մետոխիայի ամենամեծ ջրամբարը Գազիվոդեն է, որն արհեստական է (380 մլն մ³), գտնվում է Կոսովոյի ու Մետոխիայի և Սերբիայի սահմանին։ Մեծությամբ երկրորդ ջրամբարը Ռադոնիչն է (113 մլն մ³), գտնվում է Մետոխիայում։ Բատլավայի (40 մլն մ³) և Գրաչանիցայի (26 մլն մ³) լճերը գտնվում են Կոսովոյում։
Կոսովոյի և Մետոխիայի ջրվեժներն են՝

Սպիտակ Դրին գետի ջրվեժը, որի բարձրությունը 25 մ է, գտնվում է Ռադովից գյուղից ոչ հեռու,
Միրուշի ջրվեժը, որը գտնվում է Մետոխիայի շրջանում։


== Կլիմա ==

Կոսովոն և Մետոխիան գտնվում են Հարավ-արևելյան Եվրոպայի Բալկանյան թերակղզու լեռնային շրջաններում, Ադրիատիկ ծովից ոչ հեռու։ Ամռանը առավելագույն ջերմաստիճանը +30 °C է, ձմռանը նվազագույնը՝ −10 °C։ Կոսովոյի և Մետոխիայի կլիման դասակարգվում է որպես խոնավ մայրցամաքային։ Այդ շրջանում տաք ամառ է և սառը, ձյունառատ ձմեռ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Visit Kosovo - Tourism Website
Kosovo Caves Gadimje Archived 2009-03-26 at the Wayback Machine.
Ներքին Մակվանեթ

Ներքին Մակվանեթ (վրաց.՝ ქვემო მაკვანეთი` քվեմո մակվանեթի), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 130 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 4 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմել է 797 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով։
Գյուղում գործում է դպրոց, եկեղեցի, կան ճենակավի, հանքաքարի պաշարներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։


== Տես նաև ==
Վերին Մակվանեթ


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Ավետարան մատուռ (Չեչերեք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Ավետարան մատուռ (այլ կիրառումներ)Սուրբ Ավետարան մատուռ, Հայ Առաքելական, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանում, Ախալցխայից 3 կմ դեպի հարավ-արևելք,  հայաբնակ Չեչերեք գյուղում, կառուցվել է 21-րդ դարում։ 
Չեչերեք գյուղի Սուրբ Ավետարան մատուռ հիմնադրվել է 2005 թվականին, մատուռը նաև հայտնի է որպես գյուղի ուխտատեղի, այնտեղ է պահվում 1745 թվականի պատկերազարդ ձեռագիր Ավետարանը և դա է պատճառը որ այս մատուռը ունի մեծ համբավ։  
2005 թվականին Էդվարդ Հակոբյանի նախաձեռնությամբ վերականգնվում է  մատուռը։ 


== Ճարտարապետություն ==
Սուրբ Ավետարան մատուռը քառակուսի ձև ունեցող կառույց է չափսերն են (5․7 x 4․6) մետր։  
Ունի մեկ մուտք արևմտյան պատին, իսկ մուտքի վերևում տեղադրված է ծածկոց։  
Արևմտյան պատի աջ հատվածում կա հայատառ արձանագրություն և ագուցված է խաչքար։  
Պատի ձախ հատվածում տեղադրված է խաչքար և կա արձանագրություն․ 


== Ծանոթագրություններ ==
Յակովլևսկի շրջան (Բելգորոդի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յակովլևսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Յակովլևսկի շրջան (ռուս.՝ Яковлевский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ստրոիտել։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1089 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 55835 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 51,27 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Սոլերո

Սոլերո  (իտալերեն՝ Solero), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1643 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 72 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 23 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15029։ Հեռախոսային կոդ՝ 0131։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ոչ մետաղներ

Ոչ մետաղներ, քիմիական տարրեր, որոնք առաջացնում են մետաղներին ոչ բնորոշ հատկություններով պարզ նյութեր։ Մետաղական փայլ չունեն, էլեկտրականության և ջերմության վատ հաղորդիչներ են, կռելի չեն։ Հայտնի քիմիական տարրերից բնորոշ ոչ մետաղներ են միայն 22-ը, որոնցից ջրածինը, ազոտը, թթվածինը, ֆտորը, քլորը և ազնիվ գազերը սովորական պայմաններում գազեր են, բրոմը հեղուկ է, իսկ  ածխածինը, սիլիցիումը, ֆոսֆորը, ծծումբը, սելենը, յոդը և ՝ պինդ նյութեր։ Տարրերի պարբերական համակարգում ոչ մետաղները գտնվում են միայն գլխավոր ենթախմբերում (2-րդ խմբում ոչ մետաղներ չկան)։


== Ոչ մետաղները տարբեր ժամանակաշրջաններում ==
Հին դարերում հայտնի էին միայն երկու ոչ մետաղ՝ ածխածինը և ծծումբը։ 13-րդ դարում հայտնաբերվեց արսենը, 17-րդ դարում՝ ջրածինը և ֆոսֆորը, 18-րդ դարում՝ թթվածինը, ազոտը, քլորը, տելուրը։ Քլորը այդ ժամանակ համարվում էր օքսիդացված աղաթթու և այդ պատճառով չի նշվում Անտուան Լավուազիեի կազմած (1789 թվական) պարզ նյութերի ցուցակում։ Մյուս ոչ մետաղները հայտնաբերվեցին 19-րդ դարում (աստատը արհեստականորեն ստացվել է 1940 թվականին)։ Ըստ դասական սահմանման ոչ մետաղներ են այն քիմիական տարրերը, որոնց հիդրօքսիդները թթուներ են։ Ամֆոտեր հիդրօքսիդների գոյությունից բխում է, որ տարրերի բաժանումը մետաղների և ոչ մետաղների բացարձակ չէ։


== Հատկությունները և առաջացրած միացությունները ==
Ոչ մետաղները մեծ էլեկտրաբացասականություն ունեցող տարրեր են, որոնք ատոմների արտաքին էլեկտրոնային թաղանթներում ունեն 4 և ավելի (բորի ատոմը՝ 3) էլեկտրոն։ Ամենամեծ էլեկտրաբացասականություն ունի ֆտորը։ Միացություններում ոչ մետաղներին բնորոշ են բացասական օքսիդացման աստիճանները։ Նրանց ատոմները կարող են միացնել էլեկտրոններ և առաջացնել անիոններ (F-, Сl-, Օ2 - և այլն)։ Իոնական միացություններ են առաջանում բնորոշ ոչ մետաղների և մետաղների միջև (КСl, CaO, MgBr2 և այլն)։ Ոչ մետաղները առաջացնում են նաև բարդ անիոններ (СlO4 -, JO3 -, ՏO4 2-, PO4 3- և այլն), որոնցում ունեն դրական օքսիդացման աստիճաններ։ Միանալով թթվածնին՝ ոչ մետաղները առաջացնում են օքսիդներ (ֆտորը՝ ֆտորիդներ O2F2, OF2), որոնց հիդրատները թթուներ են։ Ոչ մետաղների պարզագույն ջրածնական միացությունները սովորական պայմաններում անգույն գազեր են (բացառություն է ջուրը), որոնցից շատերը թունավոր են։ Հալոգենաջրածինների և հալկոգենաջրածինների ջրային լուծույթները թթուներ են, ամոնիակինը՝ հիմք։ Ածխաջրածինները ջրում գործնականում չեն լուծվում։ Ոչ մետաղների ատոմները միանում են իրար կովալենտային կապերով (Cl2, N2, C1F, NC13, CS2) և այլն։ Հայտնի միացություններում KrF2, KrF4, XeO3, XeF6, Н4ХеО6, XePtF6 և այլն) իներտ գազերն ունեն դրական օքսիդացման աստիճաններ (1+, 2+, 4+, 6+, և 8+)։ Մետաղների, ջրածնի և բազմաթիվ այլ տարրերի հետ իներտ գազերի միացությունները չեն ստացվել։ Տեսականորեն ենթադրվում է հելիումի և նեոնի միացությունների ստացման անհնարու¬ թյունը։ Հայտնի են նաև իներտ գազերի կլաստերային (ներդրման) միացությունները ջրի հետ (Ar*6H2O, Хе*6H2O և այլն)։
(2483) Գվինևրա

(2483) Գվինևրա (անգլ.՝ Guinevere), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1928 թվականի օգոստոսի 17-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,971533 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8649 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,0782 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2890,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,124528 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,5° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2483) Գվինևրա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վարդարան

Վարդարան (լատ.՝ rosarium — բառացի՝ վարդաշղթա),  համրիչ, որն օգտագործվում է Աստվածամորը նվիրված «Վարդարանի աղօթքը» կատարելու համար։


== Պատմություն ==

Առաջին հիշատակությունները Վարդարանի վերաբերյալ սկսվում են 11-րդ դարից։ Նախապես այն օգտագործվել է Սաղմոսարանի 150 սաղմոսները կարդալու համար և միայն 13-րդ դարից սկսած է, որ ստացել է այժմյան տեսքն ու նշանակությունը։ Ընդհանրական Եկեղեցում Վարդարանի կիրառությունը կապվում է Սուրբ Դոմենիկի տեսիլքի հետ, որում Աստվածամայրը նրան հանձնում էր Վարդարանը։ Վարդարանով աղոթելու ավանդությունը մեծ տարածում է գտել հատկապես 15-րդ դարից՝ շնորհիվ Դոմինիկյան վանականների։ Ավանդաբար Վարդարանի աղոթքի հետ է կապվում  Եվրոպայի հաղթանակը Օսմանյան կայսրության նկատմամբ՝ 1571 թվականի Լեպանտոյի ճակատամարտում, որի կապակցությամբ Կաթոլիկ Եկեղեցում կարգվել է «Կույս Մարիամ՝ Վարդարանի թագուհի» տոնը։ Ըստ Ընդհանրական Եկեղեցու՝ Վարդարանի աղոթքի անհրաժեշտությունը վերստին շեշտվել է 1858 թվականին Լուրդում և 1917 թվականին Ֆաթիմայում Աստվածամոր հայտնությամբ։


== Նկարագրություն ==


== Գրականություն ==
 Beads and Prayers: The Rosary in History and Devotion by John D Miller, Continuum, 2001, ISBN 0860123200.
Five for Sorrow, Ten for Joy: A Consideration of the Rosary by J. Neville Ward (Doubleday, 1973); revised as Five for Sorrow, Ten for Joy: Meditations on the Rosary (Seabury Classics, 2005) - an ecumenical Methodist minister's book on the Rosary. ISBN 1-59628-012-3
Rosary of Our Lady of Sorrows, Friar Servants of Mary, Chicago, Illinois, 1990.
The Lourdes Pilgrim, by Oliver Todd, Matthew James Publishing, 2003, p. 41.
God Alone: The Collected Writings of St. Louis Marie De Montfort, by Saint Louis de Montfort, Montfort Publications, 1995 ISBN 0-910984-55-7


== Ծանոթագրություններ ==
Կազմակերպության ռեսուրսների պլանավորման համակարգ

Կազմակերպության ռեսուրսների պլանավորման համակարգը (Enterprise Resource Planning System, ERP) ՏՏ բազայի վրա կառուցված համակարգ է, որը թույլ է տալիս հաշվառել և կարգավորել կազմակերպության տրամադրության տակ եղած ռեսուրսներն (նյութական և ֆինանսական ակտիվները, նյութատեխնիկական և մարդկային ռեսուրսները և այլն) ու դրանց շարժը։
Մ.թ.ա. 29


== Դեպքեր ==
Թամիլները հարձակվել են Ցեյլոնի վրա։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կուրտ (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կուրտ (այլ կիրառումներ)Կուրտ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն կուրտ՝ «ներքինի» բառից։ Ըստ Հրաչյա Աճառյանի՝ հավանաբար անձնանուն չէ։ Մեկ անգամ հիշատակվել է 1057-1063 թվականներին՝ որպես Անիի Մխիթար հյուպատոսի հայրանուն՝ Մխիթար իպատոսն Կրտին որդին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծղուկ (այլ կիրառումներ)

Ծղուկ կարող է վերաբերել՝

Ծղուկ - Սյունիք նահանգի Ծղուկք գավառի անվանումներից։
Ծղուկ - լեռնազանգված Սյունիքի բարձրավանդակում։
Ծղուկի լեռներ - լեռներ Սյունիքի մարզի և Արցախի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակում
Ծղուկ - կամ Դալի, գետ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, Որոտանի ձախ վտակը
Ծղուկ - գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, Սիսիանի շրջանում
Մոնգրասանո

Մոնգրասանո (իտալերեն՝ Mongrassano), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1763 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 52 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87040։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0984։


== Ծանոթագրություններ ==