Լյուֆտվաֆե

Լյուֆտվաֆե (գերմ.՝ Luftwaffe - օդային ուժեր), գերմանական ռազմա-օդային ուժերի անվանումը ռեյխսվերի, վերմախտի և բունդեսվերի կազմում, հիմնականում այս եզրը օգտագործվում է Երրորդ Ռեյխի օդային ուժերի դեպքում (1933—1945)։


== Լյուֆտվաֆեն վերմախտի կազմում ==
Այս ռազմական ուժերի կազմավորումը սկսվել է 1933 թվականին։ Լյուֆտվաֆեյի ուժերի գլխավոր հրամանատարն էր Հերման Գյորինգը (9 մարտի 1935 - 23 ապրիլի 1945), հետագայում նա դարձավ գեներալ ֆելդմարշալ և ռեյխսմարշալ, նա միևնույն ժամանակ ղեկավարում էր նաև Ավիացիայի ռեյխսնախարարությունը։ Վերջինը իրականացնում էր ավիացիոն արդյունաբերության, քաղաքացիական ավիացիայի և սպորտային ավիացիայի ղեկավարությունը։


=== Լյուֆտվաֆեյի կառուցվածքը ===
Նախապատերազմյան տարիներին Գերմանիայի օդուժը բաժանված էր օդային շրջանների (գերմ.՝ Luftkreiskommando), որոնց հրամանատարներին էին ենթարկվում տարածքում ընկած բոլոր ՌՕՈւ ստորաբաժանումները։
Ի սկզբանե ստեղծման օրից Լյուֆտվաֆեն ղեկավարվում էր երկու ղեկավար շտաբներով. Գերագույն շտաբ (գերմ.՝ Generalstab der Luftwaffe) և Գլխավոր շտաբ (գերմ.՝ Luftwaffenführungsstab)։ 1942 թվականի գարնանը այս երկու շտաբները միավորվեցին Լյուֆտվաֆեյի գլխավոր հրամանատարության(գերմ.՝ Oberkommando der Luftwaffe տակ։
1939 թվականին Լյուֆտվաֆեյի կազմվածքը վերջնականապես հաստատվեց (նախագծվել էր Հերման Գյորինգի և Էրխարդ Միլխի կողմից), և պահպանվեց մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։


== Օդանավերի տարբերանշաններ ==

		
		


== Անձնակազմի տարբերանշաններ ==


== Տես նաև ==
ժամանակակից Գերմանիայի Ռազմա-օդային ուժերՀայտնի օդաչուներՀերման Գյորինգ
Էրիխ Հարտման
Էրխարդ Միլխ
Հանս-Յոախիմ Մարսել
Վալտեր Նովոտնի
Հանս-Ուլրիխ Ռուդել
Հելմուտ Լիպֆերտ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Bekkerm Cajus. Angriffshohe 4000 (in German). Munich, Germany: Heyne, 1964.
Bergström, Christer, Barbarossa: The Air Battle: July-December 1941. London: Chevron/Ian Allan, 2007. ISBN 978-1-85780-270-2.
Bergstrom, Christer. Stalingrad: The Air Battle: November 1942 - February 1943. London: Chevron/Ian Allan, 2008. ISBN 978-1-85780-276-4.
Bergström, Christer, Kursk: The Air Battle: July 1943. London: Chevron/Ian Allan, 2008. ISBN 978-1-903223-88-8.
Bergström, Christer and Andrey Mikhailov. Black Cross/Red Star-Vol. 1, Operation Barbarossa 1941. London: Classic Colours, 2003. ISBN 978-0-935553-48-2.
Bergström, Christer and Martin Pegg. Jagdwaffe: The War in Russia: January-October 1942. London: Classic Colours, 2003. ISBN 1-903223-23-7.
Bowmen, Martin and Theo Boiten. Battles with the Luftwaffe: The Air War Over Germany 1942-1945. London: Collins, 2001. ISBN 978-0-00-711363-7.
Buckley, John. Air Power in the Age of Total War. West Midlands, UK: UCL Press,1999. ISBN 1-85728-589-1.
Bungay, Stephen. The Most Dangerous Enemy: A History of the Battle of Britain. London: Aurum Press, 2000.ISBN 1-85410-721-6.
Caldwell, Donald and Richard Muller. The Luftwaffe over Germany: Defense of the Reich. London: Greenhill Books, 2007. ISBN 978-1-85367-712-0.
Cockburn, Alexander and Jeffrey St. Clair. Whiteout: The CIA, Drugs, and the Press. Brooklyn, New York: Verso, 1999. ISBN 1-85984-139-2.
Cooper, Matthew. The German Air Force 1933-1945: An Anatomy of Failure. New York: Jane's Publishing Incorporated, 1981. ISBN 0-531-03733-9.
Corum, James. "The Luftwaffe's Army Support Doctrine, 1918-1941". The Journal of Military History, Vol. 59, No. 1, January 1995, pp. 53–76.
Corum, James. The Luftwaffe: Creating the Operational Air War, 1918-1940. Lawrence, Kansas: University Press of Kansas, 1997. ISBN 978-0-7006-0836-2.
Corum, James. The Roots of Blitzkrieg: Hans von Seeckt and German Military Reform. Modern War Studies. Lawrence: University Press of Kansas. 1992. ISBN 0-7006-0541-X.
Corum, James F. (Mueller, R. and H.E. Volkmann, eds.). "Staerken und Schwaechen der Luftwaffe".  Die Wehrmacht: Mythos und Realitaet (in German). Munich, Germany: Oldenbourg Verlag, 1999.
Crawford, Steve. Eastern Front, Day by Day. London: Spellmount Publications, 2006. ISBN 1-86227-359-6.
de Zeng IV, Henry L. and Douglas G. Stankey. Bomber Units of the Luftwaffe 1933-1945: A Reference Source: Volume 1. London: Midland Publishing, 2007. ISBN 978-1-90653-708-1.
Drabkin, Artem.The Red Air Force at War: Barbarossa and the Retreat to Moscow: Recollections of Soviet Fighter Pilots on the Eastern Front. Barnsley, South Yorkshire, UK: Pen & Sword Books, 2007.ISBN 978-1-84415-563-7.
Dressel Joachim and Manfred Griehl. Bombers of the Luftwaffe. London: Arms and Armour:DAG Publications, 1994.ISBN 1-85409-140-9.
Dye, Peter J. "Logistics in the Battle of Britain". Air Force Journal of Logistics, Winter 2000.
Faber, Harold. Luftwaffe: An analysis by Former Luftwaffe Generals. London: Sidgwick & Jackson, 1979. ISBN 0-283-98516-X.
Goss, Chris. Dornier 17 (In Focus). Surrey, UK: Red Kite, 2005. ISBN 0-9546201-4-3.
Goss, Chris. The Bombers' Battle: Personal Accounts of the Battle of Britain by Luftwaffe Bomber Crews July-October 1940. London: Crécy Publishing, 2000. ISBN 978-0-947554-82-8.
Griehl, Manfred and Joachim Dressel. Heinkel He 177 - 277 - 274. Shrewsbury, UK: Airlife Publishing, 1998. ISBN 1-85310-364-0.
Hayward, Joel S. Stopped At Stalingrad: The Luftwaffe and Hitler's Defeat in the East 1942-1943. Lawrence, Kansas: University Press of Kansas, 2001. ISBN 0-7006-1146-0.
Hall, Steve and Lionel Quinlan.KG55. Surrey, UK: Red Kite, 2000. ISBN 0-9538061-0-3.
Hess, William N. B-17 Flying Fortress: Combat and Development History. St. Paul, Minnesota: Motorbook International, 1994. ISBN 0-87938-881-1
Holmes, Tony. Spitfire vs Bf 109: Battle of Britain. Oxford, UK: Osprey Publishing, 2007. ISBN 978-1-84603-190-8.
Homze, Edward. Arming the Luftwaffe. Lincoln, Nebraska: University of Nebraska, 1976. ISBN 0-8032-0872-3.
Hooton, E.R. Phoenix Triumphant: The Rise and Rise of the Luftwaffe. London: Brockhampton Press, 1994. ISBN 1-86019-964-X.
Hooton, E.R. The Luftwaffe: A Study in Air Power, 1933-1945. London: Classic Publications, 2010. ISBN 978-1-906537-18-0.
Hooton, E.R. Luftwaffe at War: Gathering Storm 1933-39: Volume 1. London: Chevron/Ian Allan, 2007. ISBN 978-1-903223-71-0.
Hooton, E.R. Luftwaffe at War: Blitzkrieg in the West: Volume 2 . London: Chevron/Ian Allan, 2007. ISBN 978-1-85780-272-6.
Hooton, E.R. Eagle in Flames: The Fall of the Luftwaffe. London: Weidenfeld Military, 1997. ISBN 978-1-85409-343-1.
Irving, David. The Rise and Fall of the Luftwaffe: The Life of Field Marshal Erhard Milch. London: Little, Brown, 1974. ISBN 978-0-316-43238-2.
Just, Gunther. J. Stuka Pilot Hans Ulrich Rudel. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Military History, 1986.ISBN 0-88740-252-6
Kaplan, Philip. Fighter Aces of the Luftwaffe in World War II. Barnsley, South Yorkshire, UK: Pen & Sword Books, 2007. ISBN 1-84415-460-2.
Ketley, Barry, and Mark Rolfe. Luftwaffe Fledglings 1935-1945: Luftwaffe Training Units and their Aircraft. Aldershot, GB: Hikoki Publications, 1996. ISBN 0-9519899-2-8.
Killen, John. The Luftwaffe: A History. Barnsley, South Yorkshire: Pen & Sword Books, 2003. ISBN 978-0-85052-925-8.
Manrho, John and Ron Putz. Bodenplatte: The Luftwaffe's Last Hope-The Attack on Allied Airfields, New Year's Day 1945. Aldershot, UK: Hikoki Publications, 2004. ISBN 1-902109-40-6.
Macksey, K. The Memoirs of Field-Marshal Kesselring. London: Greenhill Books, 2006. ISBN 978-1-85367-287-3.
Nowarra, Heinz. J. The Flying Pencil. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Military History. 1990. ISBN 0-88740-236-4.
Neitzel, Söhnke. Der Einsatz der Deutschen Luftwaffe über der Nordsee und dem Atlantik: 1939-45 (in German). Bonn, Germany: Bernard & Graefe, 1995. ISBN 978-3-76375-938-5.
Neitzel, Söhnke and Harald Weltzer. Soldaten: On Fighting, Killing and Dying: The Secret Second World War Tapes of German POWs. New York: Simon & Schuster, 2012. ISBN 978-1-84983-948-8.
Pegg, M. Transporter Vol. 1: Luftwaffe Transport Units 1937-1943. London: Classic Publications, 2007. ISBN 978-1-90322-363-5.
Price, Alfred. The Last Year of the Luftwaffe: May 1944 - May 1945. London: Greenhill Books, 2001. ISBN 978-1-85367-440-2.
Probert, H. A. The Rise and Fall of the German Air Force 1933-1945. Arms & Armour, 1987. ISBN 978-0-85368-560-9.
Ruffner, Kevin. Luftwaffe Field Divisions, 1941-45. Oxford, UK: Osprey, 1997. ISBN 1-85532-100-9
Scutts, Jerry. Mustang Aces of the Eighth Air Force. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1994. ISBN 1-85532-447-4.
Scutts, Jerry. Bf 109 Aces of North Africa and the Mediterranean. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1994. ISBN 1-85532-448-2.
Smith, Peter. Luftwaffe at War: Defeat in the West 1943-1945 (Luftwaffe at War, Vol. 6). London: Greenhill Books, 1998. ISBN 978-1-85367-318-4.
Smith, Peter. Luftwaffe at War: The Sea Eagles: The Luftwaffe's Maritime Operations. London: Greenhill Books, 2001. ISBN 978-1-85367-442-6.
Smith, Peter. Luftwaffe at War: Stukas Over Steppe, Blitzkrieg in the East 1941-1944 (Luftwaffe at War Series, Vol. 9). London: Greenhill Books, 1999. ISBN 978-1-85367-355-9.
Smith, Peter and E.J. Creek. Kampfflieger: Bombers of the Luftwaffe: 1942-1943. London: Classic Publications, 2004. ISBN 978-1-903223-49-9.
Stenman, K. Luftwaffe Over Finland (Luftwaffe at War Series, Vol. 18). London: Greenhill Books, 2002. ISBN 978-1-85367-469-3.
Taylor, A.J.P. and S.L. Mayer. History of World War II. London: Octopus Books, 1974. ISBN 978-0-7064-0399-2.
Tooze, Adam. The Wages of Destruction: The Making and Breaking of the Nazi Economy. London: Allen Lane, 2006. ISBN 0-7139-9566-1.
"US Strategic Bombing Survey". Maxwell Air Force Base, Alabama: Air University Press (US Air Force), 1987. (Reprint of the Summary Reports (Europe and the Pacific) of the strategic bombing surveys conducted near the close of World War II.)
van Creveld, M., S. Cranby and K. Brower. Airpower and Maneuver Warfare Air. Maxwell Air Force Base, Alabama: Air University Press (US Air Force), 1994.
Vasco, John. Zerstorer: Luftwaffe Fighter Bombers and Destroyers 1939-1945: Volume 1. London: Classic Publications, 2005. ISBN 978-1-903223-57-4.
Weal, John. Bf 109 Aces of the Russian Front. Oxford, UK: Osprey, 2003a. ISBN 1-84176-084-6.
Weal, John. Bf 109 Defence of the Reich Aces. Oxford, UK: Osprey, 2006. ISBN 1-84176-879-0.
Weal, John. Focke-Wulf Fw 190 Aces of the Russian Front. Oxford, UK: Osprey, 1998. ISBN 1-85532-518-7.
Weal, John. Junkers Ju 87 Stukageschwader of North Africa and the Mediterranean. Oxford, UK: Osprey, 2003b. ISBN 1-84176-538-4.
Weal, John. Junkers Ju 87 Stukageschwader 1937-41. Oxford, UK: Osprey, 1997. ISBN 1-85532-636-1.
Weal, John. Messerschmitt Bf 110 Zerstörer Aces World War Two. Oxford, UK: Osprey, 1998. ISBN 1-85532-753-8.
Weal, John. Jagdgeschwader 27 'Afrika'.Oxford, UK: Osprey, 2003. ISBN 1-84176-538-4.
Williamson, Murray. Strategy for Defeat: The Luftwaffe 1933-1945. Maxwell AFB, Alabama: Air University Press (US Air Force), 1983. ISBN 978-1-58566-010-0.


== Արտաքին հղումներ ==
The Luftwaffe, 1933-45
Լյուֆտվաֆեյի արխիվ, բոլոր հայտնի օդաչուները 1939 - 1945 Archived 2013-10-19 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Լյուֆտվաֆեյի օդաչուների բառարան (անգլ.)
Լյուֆտվաֆեյի տարբերանշաններ (անգլ.)
Լյուֆտվաֆեյի քայլերգը (աուդիո)
Պատերազմը գերմանական օդաչուների աչքերով baursak.info կայքում (անգլ.)
Գերմանական Լյուֆտվաֆեյի ասերը airwar.ru կայքում (ռուս.)
Լյուֆտվաֆեն allaces.ru կայքում (ռուս.)
«The Marshal’s Baton» (անգլ.)