Ալֆոնսինա Ստորնի

Ալֆոնսինա Ստորնի (իսպ.՝ Alfonsina Storni, մայիսի 29, 1892(1892-05-29)[…], Capriasca, Subdistrict Capriasca, Լուգանո շրջան, Տիչինո, Շվեյցարիա - հոկտեմբերի 25, 1938(1938-10-25)[…], Մար-դել-Պլատա, Բուենոս Այրես, Արգենտինա), լատինամերիկյան բանաստեղծուհի և գրող, լատինամերիկյան մոդեռնիզմի և ֆեմինիզմի առավել նշանավոր դեմքերից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Ստորնին ծնվել է Սալա Կապրիասկայում (Շվեյցարիա), արգենտինացի ձեռնարկատիրոջ ընտանիքում, որը որոշ ժամանակ ապրել է Շվեյցարիայում։ Դրա շնորհիվ Ալֆոնսինան սովորել է իտալերեն։ Ընտանեկան բիզնեսը Եվրոպայում չի ստացվել և Ստորնին տեղափոխվել է Արգենտինա, որտեղ Ռոսարիո քաղաքում բացել է հյուրանոց։
1907 թվականին Ալֆոնսինան միացել է թափառական թատերախմբի, որի հետ ճանապարհորդել է ողջ երկրով մեկ։ Թատրոնում նա խաղացել է բազմաթիվ դերեր, մասնավորապես Հենրիկ Իբսենի, Պերես Գալդոսի և Ֆլորենսիո Սանչեսի պիեսներում։
Վերադառնալով Ռոսարիո նա վերապատրաստվում է որպես տարրական դասարանի ուսուցիչ, ինչպես նաև համագործակցում է տեղական Mundo Rosarino, Monos y Monadas և Mundo Argentino ամսագրերի հետ։
1911 թվականին նա տեղափոխում է Բուենոս Այրես և կորչում մեծ քաղաքում։ Հաջորդ տարի ծնվում է Ալֆոնսիայի և լրագրող Կորոնդայի ապորինածին որդին՝ Ալեխանդրոն։

Չնայած ֆինանսական դժվարությունների նա 1916 թվականին կարողանում է հրատարակել «La inquietud del rosal» գիրքը, իսկ ավելի ուշ սկսել է համագործակցել Caras y Caretas ամսագրի հետ։
Որոշ ժամանակ անց Ստորնին ծանոթացել է այնպիսի գրողների հետ, ինչպիսիք են Խոսե Էնրիկե Ռոդոն (իսպ.՝ José Enrique Rodó) և Ամադո Ներվոն (իսպ.՝ Amado Nervo):
Բարելավելով իր ֆինանսական վիճակը, Ալֆոնսինան կատարել է ուղևորություն դեպի Մոնտեվիդեո (Ուրուգվայ)։ Այստեղ նա հանդիպել է բանաստեղծուհի Խուանա դե Իբարբուրոյին և բանաստեղծ Օրասիո Կիրոգայի հետ, որոնց հետ մտերիմ է մնացել երկար տարիներ։ 1920 թվականին լույս է տեսել նրա «Languidez» գիրքը, որը նրան բերեց Մունիցիպալ բանաստեղծական (Municipal Poetry Prize) և Ազգային գրական մրցանակները (National Literature Prize):
Ալֆոնսինա Ստորնին Escuela Normal de Lenguas Vivas դպրոցում դասավանդել է գրականություն, շարունակել է բանաստեղծական փորձերը։ Նրա պոեզիան ձեռք է բերել ֆեմինիզմ ուղղվածություն։
Անկարգվածությունը և միայնությունը ազդել են բանաստեղծուհու առողջության վրա։ Առաջացած խնդիրները նրան ստիպել են թողնել ուսուցչական գործունեությունը։
Ստորնին մեկնել է Եվրոպա, ինչը ազդել է նրա բանաստեղծական ոճի վրա՝ պոեզիային հաղորդելով լիրիզմ։


=== Ինքնասպանություն ===
1937 թվականին Ալֆոնսինա Ստորնիի ընկերը՝ բանաստեղծ Օրասիո Կիրոգը, ինքնասպան է եղել։ Այս դեպքը, ինչպես նաև բանաստեղծուհու մոտ հայտնաբերված կրծքագեղծի քաղցկեղը Ալֆոնսինային դրդել են գրելու իր վերջին բանաստեղծությունը՝ «Voy a dormir», որը 1938 թվականի հոկտեմբերին ուղարկվել է La Nación խմբագրություն։ Հոկտեմբերի 25-ին Ալֆոնսինա Ստորնին լքել է իր սենյակը և ուղղվել է դեպի Մար դել Պլատայի La Perla ծովախորշ։ Նույն առավոտյան երկու աշխատողներ Ալֆոնսինային գտել են ափին։ 1942 թվականին բանաստեղծուհու մահվան վայրում տեղադրվել է հուշարձան, որի քանդակագործը Լուիս Պերլոտտին է (իսպ.՝ Luis Perlotti):


== Ստեղծագործություններ ==
1916 La inquietud del rosal
1918 El dulce daño
1919 Irremediablemente
1920 Languidez
1925 Ocre
1926 Poemas de amor («Սիրային լիրիկա»)
1927 El amo del mundo: comedia en tres actos - պիես
1932 Dos farsas pirotécnicas - պիես
1934 Mundo de siete pozos («Յոթ ջրհորների աշխարհ»)
1938 Mascarilla y trébol («Դիմակ և երեքնուկ»)


=== Հետմահու հրատարակություն ===
1938 Antología poética («Պոեզիայի անթոլոգի»)
1968 Poesías completas
1998 Nosotras y la piel: selección de ensayos


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ana Silvia Galán, Graciela Gliemmo La otra Alfonsina. — Buenos Aires: Aguilar, 2002. — 391 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Альфонсина Сторни в Виртуальной Библиотеке Сервантеса (իսպ.)
«Alfonsina», биографический фильм 1957 года