Արշալույս Տեր-Հովնանյան

Արշալույս Տեր-Հովնանյան (մարտի 5, 1890(1890-03-05), Բաշգյուղ, Հայաստան - սեպտեմբերի 25, 1958(1958-09-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ, դրամատուրգ, արձակագիր, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Բաշգյուղ (հետո՝ ՀԽՍՀ Աբովյանի շրջանի Ակունք) գյուղում։ Ավարտել է Երևանի սեմինարիան։ Երկար տարիներ եղել է հեղինակների իրավունքների պաշտպանության միության կոմիտեի հայկական բաժանմունքի տնօրենը։ Գրել է «Դավիթ Բեկ», «Սոս և Վարդիթեր» օպերաների լիբրետոները։
Մահացել է 1958 թվականի սեպտեմբերին, Երևանում։


== Երկերի մատենագրությունը ==
Տանջանքի լարեր, Ա տետրակ, Թիֆլիս, տպարան օր. Ն. Աղանյանի, 1911, 32 էջ։
Կարոտի երգեր (բանաստեղծություններ), Երևան, խորհրդային կենտրոնական առաջին տպարան, 1922, 32 էջ։
Դեպի ապագան, Երևան, Պետհրատ, 1923, 64 էջ։
Նախօրյակը (կինո-լենտ), Երևան, Պետհրատ, 1923, 108 էջ։
Հորձանք, Երևան, Պետհրատ, 1925, 273 էջ։
Ուղիներ (պիես), Երևան, Պետհրատ, 1931, 73 էջ։
Բրիգադիր Վաչիկը, Երևան, Պետհրատ, 1932, 27 էջ։
Էսքիզներ, Երևան, Պետհրատ, 1933, 67 էջ։
Խաս-փուշ (սցենար), առանց թվականի և տպարանի նշման, 12 էջ։


== Թարգմանությունները (ռուսերենից) ==
Ալեքսանդր Նևերով, Ինչպես էին ապրում տիկնիկները և ինչ արեց արճիճե զինվորը, Մոսկվա, ետհրատ, 1925, 22 էջ։
Մաքսիմ Գորկի, Հեքիաթներ (արտատպված «Պայքար» շաբաթաթերթից (1915-16 թթ.), գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Ա. Տեր-Հովնանյանը), Երևան, Պետհրատ, 1928, 48 էջ։
Լեո Միրեանին, Ա-չո և Ա-չոու (պիես), Երևան, Պետհրատ, 1929, 25 էջ։
Յուրի Բոլոտով, Երրորդ ամենա (պիես), Երևան, Պետհրատ, 1931, 58 էջ։
Ա. Գ. Գլեբով, Իր ուժերով (պիես), Երևան, Պետհրատ, 1931, 48 էջ։
Ալեքսանդր Դրոզդով, Եփրաիմ Լոյտեր, Կոմունարի թոռը (պիես), Երևան, Պետհրատ, 1931, 50 էջ։
Ա. Կրոն, Հրացան համար չորս հարյուր իննսուներկու հազար հարյուր տասնվեց (պիես), Երևան, Պետհրատ, 1931, 70 էջ։
Ի. Մոյորով, ԹալիսմանԹալիսման (պիես), Երևան, Պետհրատ, 1931, Երևան, 46 էջ։
Ի. Մայսկի, Վերահսկիչ բուդկա (պիես), Երևան, Պետհրատ, 1931, 23 էջ։
Դ. Միխայլով, Կանաչ քաղաք (պատմվածք), Երևան, Պետհրատ, 1932, 21 էջ։
Վլադիմիր Ստավսկի, Թափը (վիպակ), Երևան, Պետհրատ, 1932, 252 էջ։
Եվգենի Շվարց, Կրեյսեր Ավրորա (պատմվածք), Երևան, Պետհրատ, 1932, 10 էջ։
Միրկո Մարկովիչ, Բրոդարկա, Երևան, Պետհրատ, 1933, 239 էջ։
Վ. Զաբայկալսկի, Փոքրիկ կարմիրբանակակայինները, Երևան, Պետհրատ, 1934, 128 էջ։
Մ. Ե. Սալտիկով Շչեդրին, Ընտիր երկեր 2 հատորով, հատոր 1 («մի քաղաքի պատմություն»), Մոսկվա, Պետհրատ, 1934, 225 էջ։
Մ. Ե. Սալտիկով Շչեդրին, Ընտիր երկեր 2 հատորով, հատոր 2 (Հեքիաթներ), Մոսկվա, Պետհրատ, 1935, 323 էջ։
Ալեքսանդր Ավդեենկո, Սիրում եմ (վեպ), Երևան, Պետհրատ, 1935, 194 էջ։
Լեոնիդ Լեոնով, Սոտ (վեպ), Երևան-Մոսկվա, Պետհրատ, 1935, 333 էջ։
Հերկած խոպան (պիես, ըստ Միխայիլ Շոլոխովի համանուն վեպի), Երևան, Պետհրատ, 1935, 59 էջ։
Գ. Պավլով, Բրոնզյա կուռք (դրամա), Երևան, Պետհրատ, 1935, 68 էջ։
Ֆրիդրիխ Վոլֆ, Գյուղացու ողբերգությունը (պիես), Երևան, Պետհրատ, 1936, 83 էջ։
Մաքսիմ Գորկի, Պիեսներ (գրքի մեջ մտնող «Թշնամիներ» և «Քաղաքացիներ» պիեսները թարգմանել է Ա. Տեր-Հովնանյանը), Երևան, Պետհրատ, 1937, 396 էջ։
Ալեքսեյ Տոլստոյ, Պետրոս Առաջին (վեպ), գիրք առաջին, Երևան, Պետհրատ, 1937, 410 էջ։
Կ. Լևին, Պատմվածքներ գնդապետ Ռակովի մասին, Երևան, Հայպետհրատ, 1941, 40 էջ։
Ալեքսանդր Օստրովսկի, Ընտիր երկեր (գրքի մեջ մտնող «Անօժիտը» երկը թարգմանել են Ա. Տեր-Հովնանյանը և Մ. Գևորգյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1948, 420 էջ։
Անտոն Չեխով, Ընտիր երկեր (պատմվածքներ, պիեսներ, գրքի մեջ մտնող «Բալենու այգին» պիեսը թարգմանել է Ա. Տեր-Հովնանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1948, 540 էջ։
Մաքսիմ Գորկի, Ընտիր երկեր 10 հատորով, հատոր 4 (գրքի մեջ մտնող «Քաղքենիներ», «Բարբարոսներ», «Թշնամիներ» գործերը թարգմանել է Ա. Տեր-Հովնանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 576 էջ։
Մ. Ե. Սալտիկով Շչեդրին, Ընմտիր երկեր 3 հատորով, հատոր 1, Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 654 էջ։
Մ. Ե. Սալտիկով Շչեդրին, Ընմտիր երկեր 3 հատորով, հատոր 2, Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 823 էջ։
Մ. Ե. Սալտիկով Շչեդրին, Ընմտիր երկեր 3 հատորով, հատոր 3, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 629 էջ։
Անտոն Չեխով, Ընտիր երկեր 3 հատորով, հատոր 3 (մի մասը թարգմանել է Ա. Տեր-Հովնանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 510 էջ։
Կոնստանտին Ֆեդին, Առաջին բերկրանք (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 447 էջ։
Անտոն Չեխով, Ընտիր երկեր 5 հատորով, հատոր 5 (գրքի մեջ մտնող «Իվանով», «Քեռի Վանյա», «Բալենու այգին» գործերը թարգմանել է Ա. Տեր-Հովնանյան), Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 500 էջ։
Մ. Ե. Սալտիկով Շչեդրին, Պարոնայք Գոլովյովները (վեպ, հեքիաթներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 717 էջ։


== Աղբյուրներ ==