armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Թեոդորոս Պապալուկաս

Թեոդորոս «Թեո» Պապալուկաս (հուն.` Θεόδωρος "Τεό" Παπαλουκάς, մայիսի 8, 1977(1977-05-08), Աթենք, Հունաստան), հույն նախկին բասկետբոլիստ, խաղարկող։
Պրոֆեսիոնալ կարիերան Պապալուկասն սկսել է 1995 թ.-ին` հանդես գալով տեղական մի շարք երկրորդ դիվիզիոնային ակումբներում, որից հետո՝ 2001 թ.-ին, նրան ձեռք է բերում Հունաստանի առաջատար ակումբ համարվող «Օլիմպիակոսը», որի կազմում 2002 թ.-ին դառնում է Հունաստանի գավաթակիր։ «Օլիմպիակոսի» կազմում, սակայն, Պապլուկասն անցկացնում է միայն մեկ մրցաշրջան, որից հետո տեղափոխվում է «ԲԿՄԱ»։ «Կարմիր ակումբում» Պապալուկասի կարիերան թևակոխում նոր փուլ՝ նրան բերելով համընդհանուր ճանաչման Եվրոպայոմ։ 2004–05 մրցաշրջանում Պապալուկասը թիմում կատարում էր առաջնային պահեստայինի դեր։ Սակայն Պապալուկասը ստանձնում է կարևոր մեկնարկային խաղացողի դեր 2006 թ.-ին, երբ նա 35 տարի անց ԲԿՄԱ-ին առաջնորդում է Եվրալիգայի եզրափակիչ ռաունդ (Euroleague Final Four)։ Պապալուկասին հետագայում շնորհվում է եզրափակչի ամենաարժեքավոր խաղացողի մրցանակը։ Հաջորդ տարի նրան շնորհվում է առաջնության ամենաարժեքավոր խաղացողի մրցանակը, սակային նրա թիմն այդ տարի չի կարողանում հաղթող դուրս գալ եզրափակիչ ռաունդում։ 2008 թ.-ին՝ Պապալուկասը երկրորդ անգամ հաղթում է Եվրալիգայի տիտղոսը «ԲԿՄԱ»-ի կազմում։ Նույն թվականի ամռանը Պապլուկասն ավարտում է կարիերան մոսկովյան ակումբում և վերադառնում «Օլիմպիակոս»՝ անցկացնելով այնտեղ երեք մրցաշրջան։
Հանդես է եկել նաև նաև Հունաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականում։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2020-08-03 at the Wayback Machine.
Euroleague.net էջ
Eurobasket.com էջ
Զադեյկա

Զադեյկա (ռուս.՝ Задейка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օրիստի

Օրիստի (ռուս.՝ Ористы), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բոգուտի գետի աջ ափով՝ 291 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100005117
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100511
Ավազանի կոդը - 13.01.02.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ստարոսելե (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտարոսելեՍտարոսելե (ռուս.՝ Староселье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սուբոր (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)

Սուբոր (ռուս.՝ Суборь), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
1932

1932 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1932 թվականն է, 
XX դարի 32-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Փետրվարի 4 - Փետրվարի 15 - Ամերիկյան Լեյք Փլեսիդ քաղաքում անցկացվեցին երրորդ Ձմեռային Օլիմպիական խաղերը


== Ծնունդներ ==
Հունվարի 29 - Հրաչյա Անդրեասյան, ռազմական գործիչ։ ՀՀ բանակի գեներալ-լեյտենանտ
Փետրվարի 18 - Վիլեն Ասլանյան,  ֆիզիկոս։ ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1973), պրոֆեսոր՝ (1975)
Փետրվար 24 - Միշել Լեգրան, ազգությամբ հայ ֆրանսիական կոմպոզիտոր, դաշնակահար, դիրիժոր, երգիչ
Մարտի 7 - Կարապետ Եղիազարյան, հայ նկարիչ, գոբելենագործ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (1983)
Մարտի 8 - Մեդեա Աբրահամյան, թավջութակահարուհի
Մարտ 24 - Վլադիմիր Ենգիբարյան, աշխարհահռչակ բռնցքամարտիկ, Եվրոպայի աշխարհի և օլիմպիական խաղերի չեմպիոն, միջազգային կարգի մրցավար
Ապրիլի 1 - Ժորժ Կառվարենց, կոմպոզիտոր, կինոկոմպոզիտոր
Ապրիլի 4 - Անդրեյ Տարկովսկի, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, ռեժիսոր, սցենարիստ
Ապրիլի 19 - Ֆեռնանդո Բոտերո, կոլումբիացի նկարիչ և քանդակագործ
Մայիսի 23 - Գևորգ Աճեմյան, հայ գրող, հրապարակախոս, Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի հիմնադիր (վ. 1998)
Հունիսի 6 - Դևիդ Սկոտ, ամերիկացի տիեզերագնաց-օդաչու, ռազմաօդային ուժերի գնդապետ
Հուլիսի 16 - Վիլեն Նիկողոսյան, մանրէաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1998), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ
Հունիսի 19- Սուրեն Գյանջումյան, պարուսույց, ՀՀ մշակույթի վաստակ. գործիչ, Երևանի պատվավոր քաղաքացի, ՀՀ ժողովրդական արտիստ։ Մահացել է՝ 2019 թվականին։

Օգոստոսի 9 - Վարդգես Պետրոսյան-հայ գրող
Նոյեմբեր 29 - Ժակ Շիրակ, Ֆրանսիայի նախագահ
Ապրիլի 17 - Կարեն Դեմիրճյան, հայ քաղաքական և պետական գործիչ (վ. 1999)
Ժորժ Կառավարենց-Հունահայ կոմպոզիտոր (վ.1993)
Դեկտեմբերի 11 - Արման Քուչուկյան, ՀԽՍՀ և ՀՀ գիտության գործիչ, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996)։


== Մահեր ==
Փետրվարի 28 - Գիյոմ Բիգուրդան, , ֆրանսիացի աստղագետ, գիտության պատմաբան և օդերևութաբան
Մայիսի 11 - Ֆելիքս Բոա, իսպանացի ճանապարհային ինժեներ
Հուլիսի 6 - Քենեթ Գրեհեմ, բրիտանացի արձակագիր, որին համաշխարհային հռչակ է բերել «Քամին ուռիների մեջ» գիրքը
Ալեքսանդր Ստոպանի, խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ
Հունիս 10 - Սիրանույշ (Մերոպե Գանթարճյան), դերասանուհի, հայ բեմի տաղանդավոր դեմքերից և հայ թատերական մշակույթի գագաթներից մեկը (ծ. 1857)
Հոկտեմբերի 3 - Մաքսիմելիան Ֆրանց Յոզեֆ Կորնելիուս Վոլֆ, գերմանացի աստղագետ, աստղալուսանկարչության առաջին օգտագործողը
Նոյեմբերի 14 - Լեո (Առաքել Գրիգորի Բաբախանյան), հայ նշանավոր պատմաբան, հասարակական գործիչ, հրապարակախոս և գրող (ծ. 1860)
Բիստրի (Կոստինո-Բիստրյանսկի գյուղական համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բիստրի (այլ կիրառումներ)Բիստրի (ռուս.՝ Быстрый), անցակետ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Կոստինո-Բիստրյանսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կեռիտա

Կեռիտա (էստ․՝ Kerita), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սուուռե-Յաանի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մաչետե

Մաչետե (իսպ.՝ machete), երկար (հաճախ 50 սմ-ից ավելի), սովորաբար բարակ (մինչև 3 մմ) և լայն դանակ։ Շեղբն ունի միակողմանի սրվածք, ուռուցիկ սայր, երբեմն սայրի կողմը թեքված ծայրով։


== Կիրառում ==
Լատինական Ամերիկայում և այլ արևադարձային երկրներում մաչետեն կիրառվում է որպես գյուղատնտեսական գործիք շաքարեղեգի, բանանի և այլն հավաքման համար, ինչպես նաև որպես ունիվերսալ գործիք ջունգլիներում, մասնավորապես խիտ թփուտներում արահետ բացելու համար։ Այս տարածաշրջանում շաքարեղեգի հատմամբ զբաղվով մարդկանց անվանում են մաչետերո (իսպ.՝ machetero): Տարբեր երկրներում կան ավելի հաճախ օգտագործվող մաչետեի ձևեր և տարատեսակներ։
Մաչետեն կարող է օգտագործվել նաև որպես զենք, այն հաճախ օգտագործվել է քաղաքացիական պատերազմներում և զանգվածային անկարգությունների ժամանակ։ Մաչետեի որոշ տարատեսակներ համալրված են տարբեր երկրների բանակների սպառազինության մեջ։ Մաչետեի բանակում կիրառության գագաթնակետն Երկրորդ համաշխարհային և Վիետնամի պատերազմն է։
Գոյություն ունեն դանակի պատրաստման տարբերակներ ընդլայնված գործառնությամբ։ Այսպես, դանակի որոշ մոդելներում ավելացված է սղոցելու կամ փորելու ունակությունը (սղոցը տեղադրված է կռնակի մոտ), կարող է ունենալ տարբեր գործիքներ և հարմարանքներ, իսկ բռնակում կարող է գտնվել գոյատևման հավաքածուն։


== Հերալդիկա ==
Մաչետեն պատկերված է Անգոլայի զինանշանի և դրոշի վրա։ 

		


== Մաչետե դանակը մշակույթում և արվեստում ==
Մաչետեն լայնորեն ներկայացված է կինեմատոգրաֆիայում։ Այն հաճախ հանդես է գալիս «սլեշեր» ոճի սարսափ կինոնկարներում, ինչպիսին է «Ուրբաթ 13» և «Ջեյսոն X» կինոնկարները, ինչպես նաև մարտաֆիլմերում և արկածային կինոնկարներում, ինչպիսին է «Կոմանդո» կինոնկարը, որտեղ Առնոլդ Շվարցենեգերի հերոսը մաչետե դանակով կտրում է հակառակորդի ձեռքը։ Դանակը հանդես է գալիս նաև Ռոբերտ Ռոդրիգեսի «Մաչետեն սպանում է» սիկվելում։


== Մաչետե դանակի արտադրողներ ==
Մաչետե արտադրող զինագործական ընկերություններից առավել հայտնիներն են. 

Tramontina (Բրազիլիա)
Desperado (Castell, Իսպանիա)
Condor (ԱՄՆ)
Cold steel (ԱՄՆ)
SOG (ԱՄՆ)


== Տես նաև ==
Դանակ
Պուուկո
Յաթաղան


== Ծանոթագրություններ ==
Թաթերքի բերդ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թաթերք (այլ կիրառումներ)Թաթերքի բերդ, հին բերդ պատմական Մեծ Հայքի Ճահուկ գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Բաբեկի շրջանի Թաթերք (այժմ՝ Թրքեշ)) գյուղից 4 - 5 կմ հյուսիս-արևմուտք, լեռան վրա։
Բերդը այժմ ավերված է։


== Պատմություն ==
Թաթերք բերդը կառուցվել է բրոնզե դարում անմշակ և ճեղքված քարից։ Պարիսպները քարաշեն են։ Լեռնագագաթին և պարիսպների մերձակայքում գտնվում են բերդի այլ ավերակները։ 


== Տես նաև ==
Բաբեկի շրջան
Ճահուկ (Սյունիքի գավառ)


== Ծանոթագրություններ ==
Արտյոմ Ծառուկյան

Արտյոմ Ռաֆայելի Ծառուկյան (մայիսի 28, 1987(1987-05-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական գործիչ,  Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության անդամ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1987 թվականին մայիսի 28-ին Երևանում։ 2008 թվականին ավարտել է Հայաստանի Պետական Ճարտարագիտական Համալսարանի քոմփյութերային համակարգերի և ինֆորմատիկայի ֆակուլտետը։ 2016 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի մագիստրատուրան։ Ամուսնացած չէ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
2008 թվականին աշխատել է «ԱրմենՏել» ՓԲԸ խոշոր բիզնեսի հետ զբաղվող բաժնի ավագ մասնագետ։ 2013-2017թ թվական՝ ՀՀ վերահսկիչ պալատի առաջատար մասնագետ։ 2018 թվականի հունվարից մինչև  2019 թվականի հունվարը եղել է   «Սոֆթկոնստրակտ» ՍՊԸ-ում  ապրանքատեր։ 2017 թվականին եղել է «Հավասարություն» հկ նախագահ։ 2010 թվականից եղել է  Հայաստանի հրաձգության ֆեդերացիայի (ՀՀՖ) նախագահության անդամ։ 2018 թվականի  դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության համապետական ընտրական ցուցակով։ Պարգևատրվել է ՀՀՖ ոսկյա կրծքանշանով (2013 թվական), ՀՀ ՊՆ շնորհակալագրով (2016 թվական)։ Մեկ տասնյակից ավելի գիտական հոդվածների հեղինակ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Միջնագանգություն

Միջնագանգություն, մարդաբանության մեջ գանգի երկարության ու լայնության այնպիսի հարաբերությունը, որի դեպքում լայնությունը կազմում է երկարության 0,75—0,80 մասը։
Գլխասունկ

Գլխասունկ (լատ.՝ Calvatia), անձրևասնկայինների ընտանիքի ցեղ։
ՀՀ-ում հայտնի է 11 տեսակ։ Առավել տարածված է գլխասունկ պարկանմանը լատ.՝ C. utriformis. հանդիպում է բոլոր մարզերում։ Աճում է սաղարթավոր անտառներում, այգիներում, բացատներում, տափաստաններում, ալպյան մարգագետիններում, հողի վրա՝ ամռանը և աշնանը՝ միայնակ կամ խմբերով (1600- 3300 մ բարձրություններում)։ Պտղամարմինը (տրամագիծը՝ 5 - 18 սմ) պարկանման է, լայն տանձանման, կեղծ ոտիկով (սկզբում՝ սպիտակ, հետագայում՝ մոխրադարչնագույն), խավոտ՝ պատված մանր հատիկավոր թեփուկներով։ Պտղամիսը փափուկ է, սկզբում՝ սպիտակ, սպունգանման, հաճելի սնկային հոտով և համով, ապա՝ կանաչամոխրագույն, ձիթապտղագույն, հասունանալուց հետո՝ գորշ։ Միջուկը փոշիանում, դուրս է թափվում, և պտղամարմնից մնում է դատարկ, գավաթաձև հիմքը։ Հաստ միցելիումային ձգաններով ամրանում է հիմնանյութին։ Ուտելի է։ Օգտագործում են միայն թարմ, երիտասարդ պտղամարմինները (երբ պտղամիսը սպիտակ է)։ Գլխասնկից ստացվում է կալվացին հակաբիոտիկը, որն օգտագործվում է որպես հակաուռուցքային դեղամիջոց։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուստավ Վիգելանդ

Ադոլֆ Գուստավ Վիգելանդ (նորվ.՝ Adolf Gustav Vigeland, ապրիլի 11, 1869(1869-04-11)[…], Հալսե օգ Հարկմարկ, Վեստ-Ագդեր, Նորվեգիա - մարտի 12, 1943(1943-03-12)[…], Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի քանդակագործ։
Սովորել է Օսլոյում և Կոպենհագենում։ Վաղ շրջանում կրել է Օգյուստ Ռոդենի ազդեցությունը («Դժոխք» ռելիեֆը, բրոնզ, 1893 թ., Ազգային պատկերասրահ, Օսլո)։ Հեղինակը սուր բնութագրումներով դիմաքանդակների («Հ․ Իբսեն», մարմար, 1903 թ., Ազգային պատկերասրահ, Օսլո), հուշարձանների [մաթեմատիկոս Նիլս Աբելի (բրոնզ, 1908 թ.), կին գրող Սիդոն Գաբրիել Կոլետտի (բրոնզ, 1911 թ.), կոմպոզիտոր Ռիկարդ Նուրդրոկի (բրոնզ, 1911 թ.), բոլորը՝ Օսլոյում]։ Ստեղծել է Օսլոյի Ֆրոգներ զբոսայգու վիթխարի անսամբլը։ Զբոսայգու կողքին է Վիդելանգի թանգարանը (նրա նախկին արվեստանոցը)։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլաս Ասևեդո

Նիկոլաս Բրիան Ասևեդո Տաբարես (անգլ. Nicolás Brian Acevedo Tabárez, ապրիլի 14, 1999(1999-04-14), Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ),  ուրուգվայական ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան «Լիվերպուլ(Մոնտեվիդեո)» խմբի և Ուրուգվայի մինչև 20 տարեկանների թիմում։


== Ակումբի կարիերան ==
Եղել է «Լիվերպուլ» ֆուտբոլային ակադեմիայի սան։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 14 առաջին ելույթը կատարել է «Լիվերպուլի» հիմնական կազմում ընդդեմ «Դեֆեսոր սպորտինգ» թիմի:.
2019 թվականի հունվարին բրիտանական Daily Mirror թերթը տեղեկացնում էր Ասևեդոյի հանդեպ հետաքրքրությունը «Լիվերպուլ», «Մանչեստր Յունայթեդ», «Նորվիչ Սիթի» անգլիական և «Ուդինեզե» իտալական թիմերի կողմից:.


== Կարիերան ազգային հավաքականում ==
2019 թվականի սկզբին մասնակցել է Ուրուգվայի մինչև 20 տարեկանների թիմին և մասնակցել Հարավային Ամերիկայի չեմպիոնատին։ Մրցաշարում անցկացրել է 9 հանդիպում, բոլորը որպես պաշտպանողական ոճի կիսապաշտպան։ Հունվարի 30-ին խփել է իր առաջին գոլը ընդդեմ Վենեսուելայի հավաքականի։


== Ծանոթագրություններ ==
Մթնասարի լեռնաշղթա

Մթնասարի լեռնաշղթա, լեռներ Տավուշի մարզում, Գուգարաց լեռների հյուսիսարևելյան ճյուղավորությունը։ Ձգվում են Պաղակն լեռնագագաթից մինչև Ադրբեջանի տարածք։ Երկարությունը 38 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Դենի Ուորսնոպ

Դենիել Ռոբերտ Ուորսնոպ (սեպտեմբերի 4, 1990(1990-09-04), Beverley, Յորքշիր և Համբեր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի երաժիշտ, առավել հայտնի է որպես Asking Alexandria և We Are Harlot խմբերի վոկալիստ։ Վարում է սոլո կարիերա։ Իր "The Long Road Home" ալբոմը թողարկել է 2017 թվականին։
Դենին 2008 թվականին միացել էր Asking Alexandria խմբին, որը հիմնադրվել էր կիթառահար Բեն Բրյուսի կողմից։ Նրա հետ խումբը թողարկել է չորս ստուդիական ալբոմ, 2 մինի ալբոմ, ռեմիքսների մեկ ալբոմ և մեկ կարճամետրաժ ֆիլմ։ Ուորսնոպը աշխատել է այնպիսի խմբերի հետ, ինչպիսիք են՝ I See Stars-ը, Breathe Carolina-ն, With One Last Breath-ը և Memphis May Fire-ը՝ որոշ երգերում կատարելով վոկալային հատվածներ։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Դենին ծնվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Յորքշիրում, Անգլիա։ Նա ունի մեկ քույր Քելի անունով։ Նա ապրել և մեծացել է Արևելյան Յորքշիրի փոքրիկ գյուղերից մեկում։ 2007 թվականին Դենին ընդունվել է քոլեջ։
6 տարեկանից նա սկսել է հետաքրքրվել երաժշտությամբ։ Երկար տարիներ Դենին սովորել է կիթառ ու ջութակ նվագել։


=== Asking Alexandria ===
Դենի Ուորսնոպը և Բեն Բրյուսը ծանոթացել են համացանցի միջոցով։ Այդ ժամանակ երկուսն էլ բնակվելիս են եղել Նոթինգհեմում։ Նրանք այնտեղ սկսել են գրել երգեր՝ սկսելով կազմավորել Asking Alexandria խումբը։ Խմբի ստեղծողը՝ Բեն Բրյուսն է, ով վերցրել է Դենի Ուորսնոպին իր խումբ՝ որպես ռիթմ կիթառահար։ Սակայն ավելի ուշ որոշվոց, որ Ուորսնոպը հանդես է գալու, որպես վոկալիստ։
Asking Alexandria-ի դեբյուտային ալբոմը Stand Up and Scream վերնագրով թողարկվել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։ Ալբոմի անունը գալիս է երկրորդ երգից՝ «The Final Episode» («Let’s Change the Channel»)։
Asking Alexandria-ի երկրորդ ալբոմը Reckless & Relentless վերնագրով թողարկվել է 2011 թվականի ապրիլի 5-ին։ Ալբոմի անունը գալիս է գլխավոր երգից՝ «Reckless & Relentless»։ Ալբոմը  Billboard 200-ում զբաղեցրել է 9-րդ հորիզոնականը։
Երրորդ ստուդիային ալբոմը «From Death To Destiny» վերնագրով թողարկվել է 2013 թվականի օգոստոսի 6-ին։
2015 թվականի հունվարի 23-ին, Դենին իր անձնական Twitter-յան էջում հայտնել է, որ հեռանում է խմբից իր նոր We Are Harlot նախագծի պատճառով։
2016 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Դենիս Շաֆորոստովը թողնում է Asking Alexandria-ն։ Դենին նորից դառնում է խմբի վոկալիստը։
2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին թողարկվում է Asking Alexandria ալբոմը, որտեղ մասնակցություն է ունենում նաև Դենին։


=== Asking Alexandria ===
Ստուդիային ալբոմներStand Up and Scream (2009)
Reckless & Relentless (2011)
From Death to Destiny (2013)
Asking Alexandria (2017)


=== We Are Harlot ===
Ստուդիային ալբոմներWe Are Harlot (2015)


=== Որպես սոլ երաժիշտ ===
Ստուդիային ալբոմներThe Long Road Home (2017)


=== Հայտնի նվագողներ ===
Ուորսնոպը նույնպես մասնակցել է այլ կատարողների երգերին՝


== Ծանոթագրություններ ==
Պարկ դել Պլատա

Պարկ դել Պլատա (իսպ.՝ Parque del Plata), առողջարանային քաղաք Ուրուգվայի հարավային մասում՝ Կանելոնես դեպարտամենտում, Costa de Oro (Ոսկե ափ) առողջարանային շրջանում։ Նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Ruta Interbalnearia ավտոմայրուղու եզրերին՝ երկրի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյից մոտավորապես հիսուն կիլոմետր դեպի արևելք։ Քաղաքն իսկապես պարկի՝ ծառաշատ զբոսայգու տպավորություն է թողնում. մեծ տարածքներ են գրավում փշատերև ծառերը, էվկալիպտները, ակացիաները։ Պարկ դել Պլատայում լավ պայմաններ են ստեղծված հետիոտնային ու հեծանվային արշավներ կազմակերպելու, առագաստանավային սպորտով, ձկնորսությամբ, սերֆինգով զբաղվելու համար։ Քաղաքն ունի հասարակական երկու ակումբ։ 


== Պատմություն ==
1969 թվականի դեկտեմբերի 9-ին բնակավայրի կարգավիճակը Balneario-ից (առոջարան) բարձրացվել, հասցվել է Ciudad-ի (քաղաքի)։


== Բնակչություն ==
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Պարկ դել Պլատայում ապրում էր 7.896 մարդ։ Իսկ ամբողջ համայնքի բնակչության թվաքանակը Intendencia de Canelones-ի տվյալներով կազմել է 8.122: Ամռան ամիսներին, հատկապես շաբաթավերջերին՝ ուիքենդներին, քաղաքի բնակչության թվաքանակը կրկնապատկվում և նույնիսկ եռապատկվում է։

Աղբյուրը՝ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
INE map of Parque del Plata, La Floresta, Estación La Floresta, Costa Azul and Bello Horizonte
Երկրագիտություն

Երկրագիտություն (հին հունարեն՝ ἀρχαῖος — հնագույն և λόγος — բառ, ուսմունք)։ 

Ընդհանուր երկրագիտության՝ աշխարհագրական թաղանթի առավել ընդհանուր օրենքների մասին գիտության կրճատ անվանումը։
Երկրագնդի՝ որպես ամբողջական մոլորակի, նրա ինքնազարգացման ամբողջական պատկերի ստեղծման, ժամանակակից կառուցվածքի, գեոսֆերաների միջև փոխադարձ կապի և հետագա պրոցեսների կանխագուշակման ու դրանց կազմավորված ձևերի ճանաչումը։
Ֆիզիկական աշխարհագրության հոմանիշը։Տերմինն առավել օգտագործելի է առաջին նշանակությամբ։


== Հիմնական վայրեր ==
Ալտամիրա (քարանձավ)
Կամար
Դենիսովան Քարանձավ
Հովիտ արքաների
Մաչու Պիկչու
սկյութացի Նեապոլ
Լասկո քարանձավ
Պոմպեի
Ուկոկա թագուհի
Թամգալի
Տրոյի


== Նկարներ ==

		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Հնէաբանական ​​​​տերմինաբանության
Հնէաբանական ​​մշակույթ
Հնէաբանական ​​հուշարձան


== Արտաքին հղումներ ==
400,000 records of archaeological sites and architecture in England
Archaeolog.org Archived 2012-12-09 at Archive.is
Archaeological news updated daily
Archaeology Daily News Archived 2012-12-08 at Archive.is
Archaeology Times | The top archaeology news from around the world Archived 2011-05-24 at the Wayback Machine.
Council for British Archaeology
Estudio de Museología Rosario
Fasti Online - an online database of archaeological sites
Great Archaeology
Kite Aerial Photographers - Archaeology
NPS Archeology Program: Visit Archeology (Archeology travel guides)
Sri Lanka Archaeology - New Knowledge in Archaeology in Sri Lanka
The Archaeological Institute of America
The Archaeology Channel
The Archaeology Data Service - Open access online archive for UK and global archaeology
The Archaeology Division of the American Anthropological Association
The Canadian Museum of Civilization - Archaeology
The Society for American Archaeology
The World Archaeological Congress Archived 2007-10-22 at the Wayback Machine.
US Forest Service Volunteer program Passport in Time
World Archaeology News - weekly update from BBC Radio archaeologist, Win Scutt


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Կրուբեր Ա․ Ա․, Ընդհանուր երկրագիտություն, մաս 1-2, Երկրագիտություն, 1937-1940։
Калесник С․ В․, Общие географические закономерности Земли, М․, 1970․
Ստեչնա

Ստեչնա (ռուս.՝ Стечна), գյուղ Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Պոգարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 353 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործում նշանակալի ավանդ ներդրած անձանց շնորհվող մրցանակ

Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործում նշանակալի ավանդ ներդրած անձանց շնորհվող մրցանակ - հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործում նշանակալի ավանդ ներդրած անձանց շնորհվող ամենամյա մրցանակ։


== Մրցանակի շնորհման կարգը ==
Մրցանակը հիմնվել է ՀՀ Նախագահի 2005 թվականի նոյեմբերի 26-ի հրամանագրով։ Շնորհվում է յուրաքանչյուր տարի՝
ա) Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի կամ ծագումով հայ գործչի կամ Հայաստանի Հանրապետության կազմակերպության՝ մեկ մրցանակ.
բ) օտարազգի գործչի կամ օտարերկրյա կազմակերպության՝ մեկ մրցանակ։
Մրցանակը շնորհվում է համանուն վկայագրի, շքանշանի և դրամական պարգևի ձևով։
Մրցանակի թեկնածուներին ներկայացվող պահանջների սահմանումը, նրանց ընտրությունը և առաջադրումը կատարվում է «Ռոբերտ Պողոսյան և որդիներ» հիմնադրամի անդամներ Ժան և Ալբերտ Պողոսյանների և «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի միջև կնքված պայմանագրի համաձայն.
Մրցանակի մաս կազմող դրամական պարգևները հատկացվում են «Ռոբերտ Պողոսյան և որդիներ» հիմնադրամի անդամներ Ժան և Ալբերտ Պողոսյանների կողմից։


== Մրցանակակիրներ ==
Ստորև ներկայացված է մրցանակակիրների ցանկը։


=== 2005 թվական ===


=== 2006 թվական ===


=== 2007 թվական ===


=== 2008 թվական ===


=== 2009 թվական ===


=== 2010 թվական ===


=== 2011 թվական ===


=== 2012 թվական ===


=== 2013 թվական ===


=== 2014 թվական ===


=== 2015 թվական ===


== Ծանոթագրություններ ==
Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ II։ Կլոնների հարձակումը

«Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ II: Կլոնների հարձակումը» (անգլ.՝ Star Wars: Episode II - Attack of the Clones), ռեժիսոր Ջորջ Լուկասի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Էվան Մաքգրեգորը, Հեյդեն Քրիստենսենը, Նատալի Փորտմանը, Քրիստոֆեր Լին, Սեմյուել Ջեքսոնը, Ֆրենկ Օզը, Յեն ՄակԴայարմիդը, Պերնիլա Աուգուսթը, Տեմուերա Մորիսոնը, Դենիել Լոգանը։


== Սյուժե ==
Առաջին էպիզոդի դեպքերից հետո արդեն 10 տարի անցել է։ Հանրապետությունն ավելի ու ավելի է խորանում հակասությունների և քաոսի մեջ։ Անջատողականների շարժումները մեծ խնդիրներ են բարձրացրել։ Վերջիններս կարողացել են իրենց կողմնակից դարձնել հարյուրավոր մոլորակների այլանսներ, որը նոր սպառնալիք է դարձել Գալակտիկայի համար։ Նույնիսկ ջեդայները նրանց հաղթահարել չեն կարող։ Ծագած կոնֆլիկտը, որը նախօրոք մտածված էր ուժեղ, բայց դեռևս անհայտ ուժերի կողմից, բերում է Կլոնների պատերազմի սկսվելուն և հանրապետության մայրամուտին։ Դրա դեմն առնելու համար գերագույն կանցլեր Պալատինը դառնում է երկրի ղեկավարությունը վերցնում է իր ձեռքը և հանրապետական բանակ ստեղծելու հրաման է տալիս։ Բանակը պետք է օգնի փոքրաթիվ ջեդայներին, որպեսզի վերջիններս կարողանան պայքարել ուժերով իրենց գերազանցող հակառակորդի դեմ։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ II: Կլոնների հարձակումը»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Եղիցի լույս (մրցանակ)

Եղիցի լույս,  Հայ Առաքելական եկեղեցու մրցանակ, շնորհվում է Ոսկե ծիրան միջազգային կինոփառատոնի շրջանակներում, 2012 թվականից։ Հեղինակն է Արման Նուռը։


== Պատմություն ==
Մրցանակը հանձնվում է «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի շրջանակներում։ Սահմանվել է  Հայ Առաքելական եկեղեցու  կողմից  2012 թվականի հուլիսին՝  Երևանում  9-րդ միջազգային «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի անցկացման ժամանակ։


== Պարգև ==
Մրցանակն իրենից ներկայացնում է արձանիկ, որն իր մեջ ներառում է քրիստոնեական և կինեմատոգրաֆիական խորհրդանիշեր։ Նրա վերևի մասը պատրաստված է  ձկան տեսքով, որը քրիստոնեության խորհրդանիշն է, իսկ ներքևի մասը երեք կիսագնդերի ձև ունի, ինչը խորհրդանշում է եռամիասնությունը։ Ձկան աչքը հիշեցնում է տեսախցիկի օբյեկտիվը։ Արձանիկն ունի նաև  խաչի և լուսատուի պատկեր։


== Պարգևատրվածներ ==
2012 թվական,  Ալեքսանդր Սոկուրով (Ռուսաստան)
2013 թվական, Արտավազդ Փելեշյան
2014 թվական,  Քշիշտոֆ Զանուսի
2015 թվական, Ռոբեր Կետիկյան
2016 թվական, Ռոման Բալայան
2017 թվական, Տիգրան Մանսուրյան
2018 թվական, Արմեն Մեդվեդև
2019 թվական, Ալեքսանդր Մինդաձե


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիջան (այլ կիրառումներ)

Ալիջան, կարող է վերաբերել՝

Ալիջան - գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում
Ալիջան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, Մուշ քաղաքից հյուսիս
Ալիջան - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում
Սարգիս Աբովյան (գյուղատնտես)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սարգիս Աբովյան (այլ կիրառումներ)Սարգիս Եսայու Աբովյան (հունվարի 2, 1869(1869-01-02), Ստեփանավան, Հայաստան - հունիսի 21, 1942(1942-06-21)), հայ գյուղատնտեսական կաթի մշակման տեխնոլոգիայի և կաթնամթերքների արտադրության մասնագետ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հունվարի 2-ին, Ջալալօղլիում (այժմ՝ Ստեփանավան)։
1883 թվականին ավարտել է տեղի ծխական դպրոցը։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում։ Մեկ տարի սովորել է Գևորգյան ճեմարանում։ 1892 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի հողաչափների դպրոցը, 1895 թվականին Լայպցիգի համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը, իսկ ավելի ուշ՝ Հալլեի համալսարան] ընդհանուր ագրոքիմիայի ֆակուլտետի լրիվ դասընթացները և մասնագիտացել կաթի տեխնոլոգիայի գծով։ Լինելով եվրոպական տարբեր երկրներում (Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Հոլանդիա, Նորվեգիա) ծանոթացել է անասնապահական, անասնաբուժական գործին։
1897 թվականին վերադառնալով Ջալալօղլի՝ երկար ժամանակ մեծ խանքեր է գործադրել Լոռու գյուղերում կաթնագործական ընկերություններ կազմակերպելու, անասնապահության ու անասնաբուծության նորագույն մեթոդներ ներդնելու ուղղությամբ։ Նրան հաջողվել է 1890-ական թվականների վերջերին Շուլավերում բացել պանրագործարան, որը գոյատևել է մի քանի տարի։ 1898 թվականին Լոռիում և Ախալքալաքում ստեղծել Է կաթնատնտեսական ֆերմաներ։
1906-1921 թվականներին Թիֆլիսում պաշտոնավարել է որպես ուսուցիչ, Գայանյան օրիորդաց դպրոցի տեսուչ։ 1921-1923 թվականներին աշխատել է Երևանում որպես Հայաստանի հողժողկոմի տեղակալ։ 1923-1930 թվականներին եղել է Երևանի համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետի դասախոս, ամբիոնի վարիչ, դեկան։ Համալսարանի վերակառուցումից հետո Աբովյանը դառնում է նորաստեղծ գյուղատնտեսական ինստիտուտի առաջին տնօրենը (1930—1937)։ Աբովյանի գիտական աշխատությունները նվիրված են կաթի վերամշակման հարցերին։ Մահացել է հունիսի 21-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Տեմնիկի

Տեմնիկի (ռուս.՝ Темники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոռնելիոս Տակիտոս

Պուբլիոս Կորնելիոս Տակիտոս (լատ.՝ Publius Cornelius Tacitus, մոտ 54 կամ ոչ վաղ քան 54 և ոչ ուշ քան 56, Գալիա Նարբոնենսիս, Հին Հռոմ - մոտ 120, Հռոմեական կայսրություն), հին հռոմեացի պատմիչ (շուրջ 50 - շուրջ 120 թթ.).
Ծնվել է հարավային Գալլիայի ունևոր ընտանիքում։ Զբաղեցրել է հաջորդաբար կվեստորի, պրետորի և հյուպատոսի պետական պաշտոններ։ 98 թ. հրատարակել է «Գերմանացիների ծագման և Գերմանիայի տեղագրության մասին» (De origine, moribus ac situ Germanorum) երկասիրությունը։ 98-ից առ 116 թթ. ստեղծել է իր երկու հիմնական աշխատությունները՝ «Պատմություն » (Historiae) (14 գիրք, շարադրված է 69 առ 96 թթ. պատմությունը, պահպանվել են I - IV գրքերը և V գրքի սկիզբը) և «Տարեգրություններ» (Annalium ab excessu divi Augusti, 16 գիրք, ներառում է 14 առ 68 թթ. ընկած ժամանակաշրջանի պատմությունը. պահպանվել են I - IV, XI-XV և մասամբ V, VI ու XVI գրքերը)։
Տակիտոսի երկերը կարևորագույն աղբյուր են մ.թ.I դարի Հայոց պատմության ուսումնասիրության համար։


== Ստեղծագործություններ ==
Գրել է «Ագրիկոլա» (97-98 թթ.), «Գերմանիա» (98 թ.), «Երկխոսություն հռետորների մասին» (101-107 թթ. ընթացքում), «Պատմություն» (մոտ 105-111 թթ.), «Աննալներ» («Տարեգրություններ», որի վրա աշխատել է մինչև մահը) երկերը։ «Ագրիկոլայում» նկարագրում է զինվորական նոր ավագանու բնորոշ ներկայացուցիչ զորավար Հուլիոս Ագրիկոլայի կենսագրությունը, նրա ռազմական և քաղաքական գործունեությունը Բրիտանիայում։ «Գերմանիա» աշխատությունը գերմանական ցեղերի հասարակական կառուցվածքի, կրոնի, կենցաղի ու սովորույթների ակնարկ է և կարևոր սկզբնաղբյուր գերմանական ցեղերի հին պատմության ուսումնասիրության համար։ «Երկխոսություն հռետորների մասին» երկում Պուբլիոսը պարզաբանում է քաղաքական պերճախոսության անկման պատճառները Փչավիոսների ժամանակաշրջանում։ Պուբլիոսին համաշխարհային փառք են բերել նրա պատմական երկու ստեղծագործությունները՝ «Պատմությունը» և «Աննալները»։


=== «Պատմության» ===
«Պատմության» մեջ շարադրել է Հռոմի և Հռոմեական կայսրության մ․թ.ա. 69-96 թթ. պատմությունը։ Գործը, հավանաբար, կազմված էր 14 գրքից, պահպանվել են 1-4-րդ գրքերը և 5-րդի սկիզբը (պարունակում են 69-70 թթ. իրադարձությունները) «Աննալները», որոնք ընդգրկում են Հին Հռոմի պատմության 14-68 թթ. իրադարձությունները, անավարտ են։ 16 գրքից ամբողջությամբ պահպանվել են 1-4-րդ և 12-15-րդ գրքերը,8-9-րդ գրքերն ընդհանրապես չեն պահաանվել։ Պուբլիոսը իր ստեղծագործություններում ձգտել է խորանալ երևույթների էության ու պատճառների մեջ, իմաստավորել իր ապրած ժամանակաշրջանը, որը բնորոշվում էր իրեն սպառած հանրապետական կարգի օրինաչափ անկմամբ և կառավարման միապետական ձևի հաստատմամբ։ Պուբլիոսը դատապարտել է ծերակուտական արիստոկրատիայի ընդդիմությունը և առավել ևս ժողովրդական զանգվածների դիմադրությունը նոր կարգին, սակայն, միաժամանակ, պետական կառուցվածքի ավանդական ձևերի վերացումը կայսրերի կողմից դիտել է իբրև հասարակական և բարոյական առկա նորմերի ոչնչացում, իբրև բռնապետական կամայականություն։ Պատմության դիալեկտիկական ըմբռնումը, դրա հակասություններով հանդերձ, կազմում է Պուբլիոսի, իբրև պատմագրի, ամենաարժեքավոր գիծը։ Պուբլիոսը կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում Հայաստանի պատմության, մասնավորապես՝ Հայաստանի հռոմեական դրածո թագավորների, Տրդատ Ա-ի գահակալման, մ․թ․ա. 54-63 թթ. հռոմա-պարթևա-հայկական տասնամյա պատերազմի են իրադարձությունների վերաբերյալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Յուրիևկա (գյուղ, Ձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅուրիևկաՅուրիևկա (ուկրաիներեն՝ Юрївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Յուրիևկա գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մասթերս (սնուկեր)

Մասթերս (անգլ.՝ The Masters), պրոֆեսիոնալ սնուկերի ոչ վարկանշային մրցաշար է։ Համարվում է ամենահեղինակավոր ոչ վարկանշային մրցաշարը, և ամենահեղինակավոր սնուկերի մրցաշարերից մեկը ընդհանրապես։ Սկսած 1974/1975 մրցաշրջանից մտել է պրոֆեսիոնալ մրցաշարերի ցուցակ։ Անցկացվում է ամեն տարի Ալեքսանդրա պալատում, Լոնդոն (1979-ից 2011 թվականները Ուեմբլի սպորտկոմպլեքսում)։ Եռակի թագի մրցաշարերից մեկն է։


== Հաղթողներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Մասթերսը Top-snooker կայքում Archived 2011-10-21 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Մրցաշարի մասին Քրիս Թորների արխիվում Archived 2012-01-07 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Պետրովսկոե (այլ կիրառումներ)

Պետրովսկոե, կարող է վերաբերել՝

Պետրովսկոե - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում
Պետրովսկոե - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում
Պետրովսկոե - ավան, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Շառգորոդի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոբրոպոլսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոբրոպոլսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհրդում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Ստարոբելսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչևի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգուևի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Պետրովսկի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզնեգովատոեի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Ժովտնևի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում
Պետրովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում
Պետրովսկոե - քաղաք, Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրասնի Լուչի քաղաքային խորհրդում
Հայրենական պատերազմ (այլ կիրառումներ)

Հայրենական պատերազմ եզրը կարող է վերաբերել՝

Հայրենական պատերազմ (1812)
Հայրենական Մեծ պատերազմ
Մարինա Բաբեշինա

Մարինա Բաբեշինա, օրիորդական ազգանունը՝ Շեշենինա (ռուս.՝ Мари́на И́горевна Бабе́шина/Шеше́нина, հունիսի 26, 1985(1985-06-26), Եկատերինբուրգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսական վոլեյբոլիստ, 2006 թվականի չեմպիոն։ Արժանացել է սպորտի վաստակավոր վարպետի տիտղոսին։ Ռուսաստանի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է 2004 և 2008 թվականների ամառային օլիմպիական խաղերին։


== Մարզական նվաճումներ ==
Ռուսաստանի վոլեյբոլի բարձրագույն խմբի առաջնության 5-ակի չեմպիոն — 2003, 2005, 2012, 2018, 2019 թթ. և եռակի փոխչեմպիոն 2004, 2016, 2021) ու եռակի բրոնզե մեդալակիր (2008, 2009, 2014)
Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության հաղթող - 2018 թ. և քառակի արծաթե մրցանակակիր — 2011, 2014, 2019, 2020 թթ.
Ռուսաստանի կրկնակի սուպերգավաթակիր — 2017, 2018 թթ.
Եվրոպայի չեմպիոնների լիգայի բրոնզե մրցանակակիր - 2012 թ.Ռուսաստանի հավաքականի կազմում՝

2004 թ. ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր
աշխարհի 2006 թ. առաջնության հաղթող
համաշխարհային գրան-պրի մրցաշարերի եռակի արծաթե մեդալակիր - 2003, 2006, 2009 թթ.)
Եվրոպայի 2005 թվականի առաջնության բրոնզե մրցանակակիրՄարինա Բաբեշինան պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։


== Արտաքին հղումներ ==
Անձի պրոֆիլը Archived 2014-11-01 at the Wayback Machine.
պրոֆիլը sbvolley.ru կայքում Archived 2017-04-16 at the Wayback Machine.
Մարինա Բաբեշինան ОКР կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Օստուժև

Ալեքսանդր Ալեքսեևիչ Օստուժև (իսկական ազգանունը՝ Պոժարով, ապրիլի 16 (28), 1874, Վորոնեժ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 1, 1953(1953-03-01), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1937)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1874 թվականի ապրիլի 16-ին Վորոնեժում։ Բեմական գործունեությունը սկսել է 1895 թվականին։ 1896 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի թատերական ուսումնարանի դրամատիկական դասընթացները (Ա․ Պ․ Լենսկու աշակերտը)։ 1898 թվականից Օստուժևը ստեղծագործել է Փոքր թատրոնում, դարձել նրա հերոսա-ռոմանտիկական ուղղության նշանավոր ներկայացուցիչը, Պ․ Մոչալովի և Մ․ Երմոլովայի հերոսա-գաղափարական արվեստի ավանդույթների հետևորդը։ Դերերից են՝ Ռոմեո (Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետ»), Չացկի (Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհաս»), Ժադով, Նեզնամով (Ալեքսանդր Օստրովսկու «Եկամտաբեր պաշտոն», «Անմեղ մեղավորներ»)։ 1910 թվականին Օստուժևը կորցրել է լսողությունը, այդ իսկ պատճառով մշակել է հնարքների համակարգ, որն օգնել է նրան շարունակել աշխատանքը թատրոնում։ Հոկտեմբերյան մեծ հեղափոխությունը Օստուժևի արվեստին, հաղորդել է նոր բովանդակություն։ Օթելլոյի (Շեքսպիրի «Օթելլո»), Ուրիել Ակոստայի (Դուցկովի «Ուրիել Ակոստա») նրա անձնավորումներն այդ ներկայացումները խորհրդային թատրոնի պատմության մեջ դարձրել են էտապային։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1943)։
Պարգևատրվել է Լենինի 2 շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեներալ Մոթորս

«Ջեներալ մոթորս ընկերություն» (անգլ.՝ General Motors Company, նախկինում հայտնի որպես` General Motors Corporation), լայնորեն հայտնի որպես «General Motors» կամ պարզապես «GM», ամերիկյան ավտոմոբիլային անդրազգային ընկերություն, որի գլխամասը գտնվում է ԱՄՆ Միչիգան նահանգի կենտրոն՝ Դետրոյթ քաղաքում։ Տվյալ պահին աշխարհի երկրորդ խոշորագույն մեքենա արտադրող ձեռնարկությունն է՝ զիջելով «Տոյոտային»։
GM-ը ներկա պահին ունի մոտ 209 000 աշխատակից և բիզնես-գործունեություն է ծավալում 157 երկրներում, իսկ մեքենաներ և բեռնատարեր արատադրում 31 երկրներում։ Ջեներալ մոթորսին են պատկանոմ (և համարվում դրա դիվիզիաները) Buick, Cadillac, Chevrolet, GMC, Opel, Vauxhall, Holden և այլ ավտոմեքենաների ֆիրմաներ։


== Պատմություն ==
Ընկերությունը ստեղծվել է 1908 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ Միչիգանի Ֆլինտ քաղաքում՝ որպես Buick ֆիրմայի հոլդինգային ընկերություն։ Buick-ի այն ժամանակվա կառավարիչն էր Ուիլյամ Դյուրանտը, ով արդեն հաջողություններ ունեցել էր ձիաքարշ մեքենաների ասպարեզում, երբ իր ուղին հարթեց դեպի ավտոմոբիլային արդյունաբերություն։ GM-ի ստեղծողներից էր նաև Չարլզ Սթյուարթ Մոտտը, ով իր "Մոտտ հիմնադրամի" միջոցով բավականին լուրջ ներդրումներ կատարեց ընկերության հետագա զարգացման համար։ Տարիների ընթացքում Մոտտը դարձավ ընկերության ամենախոշոր բաժնետերը։ 1908 թ.-ի վերջում Մոտտը ձեռք է բերում Oldsmobile մեքենաների ընկերությունը (այժմ այլևս չի գործում)։ Իսկ 1909 թ.-ին Դյուրանտը ընկերությանն է միացնում նաև Cadillac, Elmore, Oakland և այլ ընկերություններ։ Բացի այդ, նույն տարում Դյուրանտը ձեռք է բերում միչիգանյան մի քանի բեռնատար արտադրող կոնցեռներ, որոնք դառնում են GMC մեքենաների նախատիպերը։ Սակայն 1910 թ.-ին Դյուրանտը կորցնում է իր պաշտոնը, քանի որ իր գնումների համար չափից դուրս մեծ պարտքեր էր վերցրել բանկերից, երբ մեքենաների վաճառքի շուկայում գների խիստ անկում էր գրանցվել։

Հաջորդ տարի Դյուրնատը հիմնում է «Շեվռոլե ընկերությունը» (Chevrolet Motor Car Company), և գաղտնիօրեն ձեռք բերում Ջեներալ մոթորսում հսկողական փաթեթ, և, փաստորեն, նորից վերականգնում դիրքերը։ 1916 թ.-ին Դյուրանտը ընկերությունը անվանափոխում է General Motors Company-ից General Motors Corporation։ Սակայն շուտով նորից է կորցնում պաշտոնը և այս անգամ՝ ընդմիշտ։ Դյուրանտին փոխարինելու է գալիս Ալֆրեդ Սլոունը, ում միջոցով ընկերությունը ժամանակի ընթացքում շուկայում գրավում է դոմինանտ դիրք։ 1980-ականներին Ջեներալ մոթորսը ուներ 349 000 աշխատակից։
1931-2007 թթ.-ը՝ 77 տարի շարունակ Ջեներալ մոթորսը գլխավորում էր ավտոմեքենաների համաշխարհային վաճառքը։ Չնայած 2008 և 2009 թվականներին այն դիրքերը զիջեց Տոյոտային, սակայն 2011-ին այն կրկին վերականգնեց դիրքերը։


== Գործող ապրանքանիշները ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղում ==
պաշտոնական կայք
Car for sale Vietnam Archived 2021-05-10 at the Wayback Machine.
(9642) Տակատահիրո

(9642) Տակատահիրո (անգլ.՝ Takatahiro), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,426554 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9586 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8945 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1380,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260747 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,01° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9642) Տակատահիրո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ադելաիդենո

Ադելաիդենո (ռուս.՝ Аделаидено), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շոֆար

Շոֆար (եբրայերեն՝ שופר‎), կենդանու եղջյուրից պատրաստված հրեական ծիսական փողային երաժշտական գործիք։ Համաձայն սովորության շոֆարի կիրառման ավանդույթը ունի հին պատմություն և սկիզբ է առնում դեռ Մովսեսից։ Շոֆար են փչում Ռոշ Հա-Շանայի (հրեական Նոր տարվա), Յոմ Քիփուրի (Դատաստանի օր, կամ (Մեղքերի) Թողության օր) և մի շարք այլ դեպքերում սինագոգային ժամերգության ընթացքում։


== Արտաքին հղումներ ==
Shulkhan Arukh limited English translation includes Rosh Hashanah chapters 585-590 regarding the shofar.
Ռոբերտո Բենինյի

Ռոբերտո Բենինյի (իտալերեն՝ Roberto Benigni, հոկտեմբերի 27, 1952(1952-10-27)[…], Կաստիլիոն Ֆորենտինո, Արեցո, Տոսկանա, Իտալիա), իտալացի դերասան, ռեժիսոր և սցենարիստ։ 1999 թ.-ին 2 Օսկար մրցանակ է շահել իր նկարահանած «Կյանքը հիանալի է» ֆիլմով՝ «Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ» և «Լավագույն տղամարդկային դեր» անվանակարգերում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերակատարումներ ===


=== Սցենարիստ ===


=== Ռեժիսոր ===


=== Պրոդյուսեր ===


== Ծանոթագրություններ ==
Կուպսարտ

Կուպսարտ (ֆր.՝ Coupesarte), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 41 մարդ, բնակչության խտությունը` 9.17 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.47 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Մեզիդոն Կանոն, Լեզ Օտիե Պապիոն, Կրևեկեր ան Օժ, Կրուասանվիլ, Գրանշան լը Շատո, Լեկոդ, Մանի լա Կամպան, Մանի լը Ֆրել, Լը Մենիլ Մոժե, Մոնտեյ, Պերսի ան Օժ, Սեն Ժյուլեն լը Ֆոկոն և Վիե Ֆյումե համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Մեզիդոն Վալե դ'Օժ համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 38 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 21 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 18-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 3։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 85,7 %։ 18 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 18 անձ (12 տղամարդ և 6 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 3 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 2-ը` թոշակառուներ, իսկ 0-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Լիդիա

Լիդիա, (մ.թ.ա.12-րդ դարից-մ.թ.ա.546), Հին աշխարհում պետություն Փոքր Ասիա թերակղզում, տարածվում էր Էգեյան ծովից մինչև թերակղզու խորքը։ Մայրաքաղաքը Սարդիսն էր։


== Բնակչություն ==
Լիդիայի բնակչության ռասայական պատկանելությունը դեռևս անհայտ է։ Ընդհանրապես Լիդիայի բնակչության վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել խեթերը. ինչպես ենթադրվում է, Լիդիայի թագավորական դինաստիաներից մեկը ունեցել է խեթթական ծագում։ Բնակչության խոսակցական լեզուն եղել է լիդիերենը, որը պատկանել է հնդեվրոպական լեզվաընտանքի անատոլիական խմբին։ Գրագրությունը կատարվել է լիդիական այբուբենով, որը նման է եղել հունականին։


== Մշակույթը ==
Լիդիական մշակույթը իրենից ներկայացնոմ է շատ բազմազան ու բարդ երևույթ։ Իրենց այբբենական գրությունը լիդիացիները վերցրել են Փոքր Ասիայի հույներից։ Լիդիայում զարգացած է եղել բժշկությունը և դեղագործությունը։
Լիդիացիները կառուցել են անառիկ ամրոցներ, թագավորական դամբարաններ, բարդ արհեստական ջրամբարներ։


== Պատմություն ==

Լիդիական պետության պատմությունը մեզ է հասել անտիկ գրականությանը բնորոշ կիսաառասպելական տեսքով, ինչպես նաև դրվագային տեղեկություններ արևելյան, հատկապես ասորեստանյան աղբյուրներից։ Բայց ամենահավաստի տեղեկությունները Լիդիական թագավորության մասին մեզ են հասել հնագիտական պեղումների արդյունքում, որոնք իրականացվել են 1958 թվականից՝ Լիդիայի մայրաքաղաք Սարդի տեղանքում։
Քաղաքական կառավարման առումով Լիդիան միապետություն էր. պետության գլխավորը համարվում էր թագավորը։ Թագավորի իշխանության հենքը նրա թիկնազորն էր ու բանակը, հատկապես մեծ դեր ունեին լիդիական այրուձին և հանրահայտ մարտակառքերը։ Արտաքին և ներքին կարևոր հարցերում որոշումներ կայացնելու համար հավաքվում էր ազգային ժողովը, բայց թագավորական իշխանության ամրապնդման հետ աստիճանաբար այն կորցնում է իր նշանակությունը։
Լիդիական պետության ծաղկման սկիզբը համարվում է մ.թ.ա. 7-6-րդ դարերը, երբ իշխանության գլուխ անցավ Մերմնադների դինաստիան, որի հիմնադիրը համարվում է Գիգեսը։ Նա ծագում էր նշանավոր, բայց ոչ թագավորական տոհմից և իշխանությունը զավթել էր պալատական հեղաշրջման արդյունքում։


== Տնտեսություն ==

Լիդիայի տնտեսության հիմնական ուղղությունը հողագործությունն էր, քանի որ նրա աշխարհագրական դիրքը և կլիմայական պայմանները նպաստավոր էին հողագործությամբ զբաղվելու համար։ Անծայրածիր արոտավայրերը հնարավորություն էին տալիս զբաղվել նաև անասնապահությամբ, և հատկապես ձիաբուծությամբ։ 
Գտնվելով հունական և հին արևելյան մշակույթների հատման օղակում՝ Լիդիական պետությունը վարում էր ակտիվ առևտրական գործունեություն։
Համաձայն անտիկ աղբյուրների՝ Լիդիան համարվում է մետաղադրամի հայրենիքը։ Հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են մեր թվականությունից առաջ 7-րդ դարի լիդիական մետաղադրամներ։


== Ծանոթագրություններ ==
.срб

.срб, Սերբիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է կիրիլիկ տառերով։ Ակտիվ է 2011 թվականի մայիսի 3-ից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գյովջեքյոյ

Գյովջեքյոյ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Սուդեմյաե

Սուդեմյաե (էստ․՝ Sudemäe), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ալացկիվի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պատագոնական մարա

Պատագոնյան մարան (կոչվում է նաև պատագոնյան նապաստակ) (լատ․՝ Dolichotis patagonum) աշխարհում խոշորագույն կրծողներից մեկն է։ Պատագոնյան մարան մարաների ցեղի ներկայացուցիչ է։ Մարաների ցեղի մյուս ներկայացուցիչի չակոյան մարան է։ Պատագոնյան մարան ունի երկու ենթատեսակ՝ Dolichotis patagonum patagonum և Dolichotis patagonum centricola։


== Բնութագիրը ==
Պատագոնյան մարաին բնորոշ են երկար ականջներ և երկար վերջույթներ։ Առջևի վերջույթները կարճ են, ունեն չորս սուր ճանկեր, որոնք օգնում են մարային փորել բները։ Հետին վերջույթներն ունեն երեք մատներ, որոնք շագանակագույն են, ստորին մասը` սպիտակ, իսկ հետին մասը՝ սպիտակ բծերով։ Ունի գլուխ։ Մեծ, սև աչքերը շրջապատված են խիտ թարթիչներով։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 69-75սմ։ Պոչը կարճ է, մազազուրկ, 4-5 սմ երկարությամբ։ Այս կենդանու կշիռում է 8 կգ-ից մինչև 16 կգ։ Մորթին խիտ է և փափուկ։
Ապրում է 10-15 տարի։ Անազատության մեջ կարող է ապրել ավելի քան 15 տարի։


== Տարածումը և բնական միջավայրը ==
Էնդեմիկ տեսակ է։ Հանդիպում է Արգենտինայի Կենտրոնական և Հարավային շրջաններում։ Բնակվում է բաց խոտհարքներում, թփուտային տափաստաններում և ամուլ հողերում։


== Վարքը ==
Սովորաբար ապրում է ընտանիքով՝ երկու ծնողներ և նրանց ձագեր։ Ընտանիք կազմում է կյանքի ընթացքում մեկ անգամ, իսկ զույգը՝ մնում է հավատարիմ։ Մարաները վարում են ցերեկային կենսակերպ։ Մեկ խմբում կարող են լինել 5-40 կենդանիներ, որոնք ցերեկային ժամերին միասին հավաքվում են համատեղ կերակրման համար, իսկ գիշերը թաքնվում են առանձին-առանձին ժամանակավոր թաքստոցներում։ Վտանգի դեպքում մարաները կարող են զգուշացնել մյուսնեերին և փախչելով տարբեր կողմեր խուսափելու գիշատիչների կողմից հարձակմանը։


== Սննդակարգը ==
Բուսակեր տեսակ է։ Սննդակարգի հիմնական մասը կազմում է խոտը, նաև կեղևը, թափված տերևները, պտուղները և հատապտուղները։ Հեղուկի հիմնական մասը ստանում է սննդի հետ միասին, և այդ պատճառով այս կրծողը կարող է դիմանալ առանց ջրի երկար ժամանակ։


== Բազմացումը ==
Մարան մոնոգամ է։ Զուգավորումը տեղի ունի օգոստոսից մինչև հունվար ամիսները։ Ծնելիության ժամանակ էգը բոլորի համար փորում է ընդհանուր փոս, որը դառնում է տուն բազմաթիվ չափահաս զույգերի սերունդների համար։ Բեղմնավորումից 90-100 օր անց, էգը կարող է ծնել 1-3 ձագ, որոնք ծնվում են լավ զարգացած և բաց աչքերով։ Արուն իր ժամանակի մեծ մասը ծախսում է գիշատիչներին հետևելուն։


== Պահպանման կարգավիճակը ==
Տեսակն ընդգրկված է ԲՊՄՄ (Բնության պահպանության միջազգային միություն) (IUCN) Կարմիր Էջում «քիչ վտանգված» (Near Threatened) կարգավիճակ։


== Գրականություն ==
http://www.yerevanzoo.am/index.php?id=184&L=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=1696&cHash=2a372841778cfa9a598bc67b9f0e4b75
Կենդանիների հանրագիտարան