Ֆիլիպինների տնտեսություն

Ֆիլիպիններ՝ զարգացող, ագրարային-արդյունաբերական երկիր։ ՀՆԱ-ն (ընթացիկ փոխարժեքով, մլն դոլար)՝ 166 909, համաշխարհային ՀՆԱ-ի մասնաբաժինը 0,3% է, մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն՝ 3900 ԱՄՆ դոլար։ Արտահանման մեջ մշակող արդյունաբերության արտադրանքի մասնաբաժինը 51% է։ Բարձրտեխնոլոգիական արտադրանքի մասնաբաժինը մշակող արդյունաբերության արտադրանքի արտահանման մեջ 54% է: Մեկ շնչի հաշվով ապրանքների արտահանումը՝ 544,72 դոլար է։  Հիմնական արտահանման մշակաբույսերն են՝ կոկոսի արմավենիները, քնջութը և ագավան (աշխարհի առաջին վայրերից մեկը, որն արտադրում և արտահանում է կոփրա և Մանիլայի կանեփ):


== Տնտեսության պատմություն ==
Մինչև անկախություն ստանալը, Ֆիլիպինների տնտեսությունը հիմնականում հիմնված է եղել գյուղատնտեսության և անտառային տնտեսության վրա: Այնուհետև սկսվել է տնտեսության արդիականացումը, սկսել են զարգանալ տեղեկատվական տեխնոլոգիաները։
Շուկան պահպանել է իր արտահանման կախվածությունը։ Անկախությունից ի վեր գյուղատնտեսության և անտառային տնտեսության, ինչպես նաև ձկնորսության մասնաբաժինը նվազել է, իսկ արդյունաբերության և ծառայությունների ոլորտի մասնաբաժինը աճել է: 1990 թվականին գյուղատնտեսական արտադրանքի մասնաբաժինը երկրի արտահանման մեջ հասել է 20 տոկոսի, 2001 թվականին՝  6 տոկոսի։
1997 թվականին երկրում կրկին խիստ ճգնաժամ է եղել։


== Արդյունաբերություն ==
Երկիրը համեմատաբար հարուստ է օգտակար հանածոներով: Արդյունահանվում են պղինձ, ոսկի, քրոմ, նիկել։ 1979 թվականից սկսվել է նավթի լայնածավալ արդյունահանումը, որը հայտնաբերվել է Պալավան կղզու ափին։
Զարգացած է մշակող արդյունաբերությունը, Ֆիլիպինների արտահանման մասնաբաժինը հասնում է 75%-ի ։ Արտադրվում է հագուստ, էլեկտրոնիկա, կենցաղային ապրանքներ և սննդի արդյունաբերության արտադրանք:


== Գյուղատնտեսություն ==
Ֆիլիպիններում վերամշակված հողերի տարածքը կազմում է շուրջ 8 միլիոն հեկտար։ Ֆիլիպիններում գյուղատնտեսական գլխավոր մշակույթը բրինձն է (2002 թվականին հավաքվել է 13,3 միլիոն տոննա)։ Աճեցվում է եգիպտացորեն, որը զբաղեցնում է ցանքսատարածությունների մեկ երրորդ մասը։ 2002 թվականին հավաքվել է 4,3 միլիոն տոննա եգիպտացորեն։ Ֆիլիպինները հանդիսանում են արքայանարնջի և բանանի խոշոր արտադրող և նաև շաքարի՝ արտադրված շաքարեղեգից (25,8 միլիոն տոննա֊2002 թվականին)։ Գլխավոր դեր ունի սուրճը (132 000 տոննա՝ համաշխարհային արտադրության 1,8%) և բնական կաուչուկը (73,3 հազ. տոննա՝ աշխարհում 12 տեղը)։ 2002 թվականին ձկան որսը կազմում է 2,2 միլիոն տոննա։


== Էներգետիկա ==
Երկրի էլեկտրաէներգիայի կեսից ավելին արտադրվում է ջերմային էլեկտրակայաններում։ Զարգանում է երկրաջերմային Էներգետիկան: Մեկ շնչի հաշվով էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը կազմում է 389 Կիլովատտ-ժամ։


== Տրանսպորտ ==


=== Ավտոմոբիլային ճանապարհներ ===
Ընդամենը՝ 200 037 կմ
Ծածկույթով՝ 19 804 կմ
Առանց ծածկույթի՝ 180 233 կմ


=== Երկաթուղիներ ===
Ավելի քան 1000 կմ


=== Օդանավակայաններ ===
Ընդամենը՝ 256


=== Առևտրի նավատորմ ===
Ընդհանուր նավեր՝ 403
Օտարերկրյա սեփականատերերին պատկանող՝ 66
Գրանցված է այլ երկրներում՝ 41 (Ավստրալիա 1, Բահամներ 1, Կամբոջա 1, Կայմանյան կղզիներ 1, Կիպրոս 1, Հոնկոնգ 16, Ինդոնեզիա 1, Պանամա 13, Սինգապուր 5)


== Արտաքին առևտուր ==
2017 թվականի տվյալներոր՝ Ֆիլիպինների արտահանումը կազմել է 99 մլրդ դոլար։ ԱՄՆ-ն ներմուծոել է 105 մլրդ դոլար, արտաքին առևտրի բացասական սալդոն՝ 5,9 մլրդ դոլար։
Արտահանման հիմնական նյութեր

Ինտեգրալ սխեմաներ (32,2 մլրդ ԱՄՆ դոլար)
Գրասենյակային մեքենաներ և մասեր (10 մլրդ ԱՄՆ դոլար)
Համակարգիչներ (5,19 մլրդ դոլար, ԱՄՆ)
Կիսահաղորդչային սարքեր (3,34 մլրդ դոլար, ԱՄՆ)
Մեկուսացված լարերը (2,42 մլրդ ԱՄՆ դոլար)Այսպիսով, արտահանման մոտ 69 %-ը բաժին է ընկնում մեքենաներին, էլեկտրոնիկային և սարքավորումներին: Գյուղատնտեսական ապրանքների առավել կարևոր են՝ բանանը (1,6%) և այլ մրգեր, կոկոսի յուղ (1,5%)․
Ներմուծման հիմնական նյութեր

Ինտեգրալ սխեմաներ (12,1 մլրդ դոլար, ԱՄՆ)
Նավթամթերք (5,64 մլրդ դոլար, ԱՄՆ)
Ավտոմեքենաներ (4,77 մլրդ ԱՄՆ դոլար)
Հում նավթ (3,15 մլրդ դոլար, ԱՄՆ)Հիմնական արտաքին առևտրային գործընկերներն են Չինաստանը (20% արտահանման և 21% ներմուծման), Ճապոնիան (12% արտահանման և 11% ներմուծման), ԱՄՆ-ը (13% արտահանման և 7,9% ներմուծման), ինչպես նաև Հոնկոնգը, Գերմանիան, Ինդոնեզիան և Հարավային Կորեան:


== Բնակչության եկամուտները ==
Ֆիլիպիններում միասնական նվազագույն աշխատավարձ չկա, այն առանձին սահմանվում է ըստ մարզերի և տնտեսական գործունեության տեսակների: 2019 թվականի դրությամբ նվազագույն աշխատավարձը տատանվում է 270 պեսո (5,18 դոլար) մեկ օրվա համար, Իլոկոսի շրջանի գյուղատնտեսական հատվածում մինչև 537 պեսո (10,30 դոլար)։


== Ծանոթագրություններ ==