armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ագարակ Շրզուի

Ագարակ Շրզուի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Ակնի գավառակում։ Գյուղում բնակվում էին թուրքեր և թուրքախոս հայեր։ Գյուղն այժմ գոյություն չունի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կատերինա Սակելարոպուլու

Կատերինա Սակելարոպուլու (հուն․՝ Κατερίνα Σακελλαροπούλου, Եկատերինա Սակելարոպուլու, մայիսի 30, 1956(1956-05-30), Սալոնիկ, Հունաստան), Հունաստանի նախագահ, ով պաշտոնը կստանձնի 2020 թվականի մարտի 13-ին։ 2020 թվականի հունվարի 22-ին Խորհրդարանը ընտրել է նրան՝ փոխարինելու  Պրոկոպիս Պավլոպուլոսին։  Նախքան երկրի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնելը, 2018 թվականի հոկտեմբերից եղել է Հունաստանի պետական խորհրդի՝ Գերագույն վարչական դատարանի առաջին կին նախագահը։
Պաշտոնը ստանձնելով՝ Սակելարոպուլուն կլինի Հունաստանի 13-րդ նախագահը (8-րդը Հելլենական Երրորդ Հանրապետության պատմության մեջ) և առաջին կինն այս պաշտոնում։


== Կենսագրություն ==
Սակելարոպուլուն ծնվել է Սալոնիկում։ Նրա ընտանիքը սերում է Քսանտի պրեֆեկտուրայի Ստավրուպոլի քաղաքից։ Իրավաբանություն է ուսանել Կապոդիստրիայի անվան Աթենքի ազգային համալսարանում, այնուհետև հանրային իրավունք է ուսումնասիրել Փարիզի II համալսարանում։ 1980-ականների կեսերին ընդունվել է Պետական խորհրդի շարքերում և 2000 թվականին դարձել է խորհրդական։ 2015 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է Պետական խորհրդի փոխնախագահ, իսկ 2018 թվականի հոկտեմբերին միաձայն ընտրվել է Խորհրդի նախագահի պաշտոնում։
Սակելարոպուլուն եղել է Պետական խորհրդի դատական գործառույթների ասոցիացիայի անդամ, ասոցիացիայում զբաղեցրել է բազմաթիվ պաշտոններ՝ գլխավոր քարտուղար (1985-1986), փոխնախագահ (2006-2008) և նախագահ (1993-1995, 2000-2001)։
Ֆրանսիական կրթությամբ դատավորը 2018 թվականի հոկտեմբերին դարձել է երկրի առաջին կինը, որ զբաղեցնում է բարձրագույն դատարանի ղեկավարի պաշտոնը։ Այս պաշտոնը նրան առաջ է մղել այն ժամանակվա ձախակողմյան Սիրիզա կուսակցության վարչակազմը՝ հենվելով Սակելարոպուլուի քաղաքացիական ազատությունների, էկոլոգիական և փոքրամասնությունների խնդիրների, փախստականների իրավունքների նկատմամբ զգայունությունից։
Սակելարոպուլուն պարբերաբար հրատարակվում է գիտական ամսագրերում։ Նա նաև իր ներդրումն է ունեցել «Ֆինանսական ճգնաժամը և շրջակա միջավայրի պաշտպանությունը պետական խորհրդի իրավասության շրջանակներում» գրքում (հուն․՝ Οικονομική κρίση και προστασία του περιβάλλοντος στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας), Փափազիսիս հրատարակություն։
«Արիս Սալոնիկի»-ի աջակիցներից է։


== Առաջադրում նախագահի պաշտոնում ==
2020 թվականի հունվարի 15-ին Հունաստանի վարչապետ  Կիրիակոս Միցոտակիսը Կատերինա Սակելարոպուլուին առաջադրել է Հունաստանի նախագահի պաշտոնում։


== Ծանոթագրություններ ==
Միկի Մաուսի գավաթ

Միկի Մաուսի գավաթ (անգլ.՝ Mickey Mouse Cup), արհամարհական արտահայտություն, որը կիրառվում է գերազանցապես անգլիական ֆուտբոլում՝ նկարագրելու ֆուտբոլային քիչ կարևոր և ոչ հեղինակավոր ձեռքբերումները, որոնք  նվաճում է որևէ թիմ։ Արտահայտությունը կարող է կրել նվաստացուցիչ և նույնիսկ վիրավորական բնույթ, ինչպես նաև ունենալ հումորային երանգ։


== Տերմինի նշանակություն ==


=== Քիչ կարևոր նվաճում ===
Առաջին անգամ նման տերմին հնչել է «Լիվերպուլի» երկրպագուների շուրթերից իրենց սկզբունքային հակառակորդ «Էվերթոնի» հասցեին։ 1977 թվականին «Էվերթոնը» դուրս է եկել Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ, ինչն արժանացել է լիվերպուլցիների ծաղրանքին, որոնք այդ ժամանակ «եվրոպական տրեբլ (երեք գլխավոր հաղթանակներ)» ունեին և դրանով նվաստացրել են «Էվերթոնի» նվաճումը։ Այդ տերմինով եբեմն անվանել են նաև միջազգային ակումբային մրցումները, օրինակ՝ ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթը։ Ամեն դեպքում, տերմինի ծագումը մնում է անհասկանալի։
Ներկայումս ևս Անգլիական լիգայի գավաթը երբեմն անվանում են «Միկի Մաուսի գավաթ». դրա մասին այդպես արհամարհական վերաբերմունք ունեն անգլիական Պրեմիեր լիգայի գրեթե բոլոր ֆուտբոլային ակումբները։ Պատճառ կարող է լինել այն փաստը, որ Լիգայի գավաթի խաղերը պաշտոնապես վերահսկում է Անգլիայի ֆուտբոլային միավորումը, սակայն թույլ ակումբները այնտեղ են ուղարկում իրենց հիմնական կազմը, իսկ ուժեղ ակումբներն այնտեղ ուղարկում են իրենց պահեստային կազմը և այդպես իջեցնում են մրցակցության հեղինակությունը։ Ակումբների նման քաղաքականությանը գումարվում է նաև երիտասարդական կազմի խաղացողներին կամ թիմի հիմնական կազմում հաճախ հանդես չեկող լիարժեք խաղացողներին հնարավորություն տալը։


=== Իրական անվանում ===
2010 թվականին հաստատվել է Walt Disney World Pro Soccer Classic ֆուտբոլային մրցաշարը, որն անցկացվել է Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայի ակումբների միջև մրցաշրջանի սկզբից առաջ։ Հաճախ այն կիսապաշտոնական անվանում են Mickey Mouse League:


=== Վիրավորական երանգով կիրառում ===
«Միկի Մաուսի գավաթ» երբեմն երկրպագուներն անվանում են բացառապես ամեն գավաթ, որը նվաճում է իրենց սկզբունքային մրցակիցը. զգացմունքները, որոնք ունենում են երկրպագուները, երբ իրենց թիմը գավաթի պայքարում անհաջողության է մատնվում, իսկ նվաճումը հասնում է «անիծյալ թշնամուն», երբեմն այնքան ուժեղ է լինում, որ երկրպագուները կարող են նույնիսկ դա պնդել։ Երբեմն արվում է, որպեսզի փորձեն բարձրացնել իրենց թիմի մարտական ոգին կամ իջեցնեն մրցակցինը։


=== Ոչ թե քանակ, այլ որակ ===
Երբեմն կիրառվում են նաև «Միկի Մաուսի դուբլ» (անգլ.՝ Mickey Mouse Double) կամ «Միկի Մաուսի տրեբլ» (անգլ.՝ Mickey Mouse Treble) տերմինները, որոնք բնութագրում են մրցաշրջանի ընթացքում թիմի նվաճած փոքր գավաթների խումբը։ Երբեմն ասում են «պլաստմասե տրեբլ»՝ ընդգծելով հակադրությունը «ոսկե տրեբլի» հետ։ 2001 թվականին «Մանչեսթեր Յունայթեդի» երկրպագուները այդպես արհամարհաբար են արտահայտվել Լիգայի գավաթում, Անգլիայի գավաթի և ՈՒԵՖԱ-յի գավաթում «Լիվերպուլի» նվաճումների մասին։


== Այլ նշանակություն ==
«Դատավորին՝ Միկի Մաուս» ֆուտբոլում կարող են անվանել մրցավարին, որը խաղը վարել է սկանդալներով՝ մի շարք վիճահարույց որոշումներ իրականացնելով։ Այսպես, «Նյուքասլ Յունայթեդ» ակումբի մարզիչ Ջո Քինիրը այդպես է արտահայտվել մրցավարի մասին իր թիմի անհաջող հանդիպումներից մեկից հետո՝ ասելով, որ այդ մրցավարն ընդհանրապես չի կատարել իր պարտականությունները դաշտում։


== Ծանոթագրություններ ==
(6087) Լուպո

(6087) Լուպո (անգլ.՝ Lupo), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի մարտի 19-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,930074 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7828 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0774 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 979,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,367573 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,61° անկյուն։
Լուպո աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6087) Լուպո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Rare (երգ)

Rare, ամերիկացի երգչուհի Սելենա Գոմեսի երգը, որը թողարկվել է որպես համանուն ալբոմի երրորդ սինգլ։ Տեսահոլովակը թողարկվել է երգի և ալբոմի հետ միասին։


== Տեղեկություն երգի մասին ==
Առաջին անգամ երգը հայտնվել է 2018 թվականի օգոստոսի 15-ին` երգչուհի ինստագրամյան տեսահոլովակում, նույն օրը երգիչ Leland հայտարարեց, որ նա մասնակցություն է ունեցել երգի ստեղծման մեջ։ Սելենա Գոմեսը կիսվել էր երգի որոշ բառերով Elle ամսագրին 2018 թվականի սեպտեմբերին տված իր հարցազրույցում։ Ավելի ուշ երգն օգտագործվել էր Rare ալբոմի թրեյլերի համար։ Billboard-ին տված իր հարցազրույցում երգչուհին պարզաբանեց, որ միշտ սիրել է այդ երգը և ցանկացել է, որ այն դառնա ալբոմի գլխավոր միտքը։
«Rare»-ը գրված է 4/4 չափով, Ֆա մաժոր տոնայնությամբ, 112 բիթ րոպեում տեմպով։ Գոմեսի վոկալը ներառում է մեկ օկտավա` Դո 4-ից մինչև Ռե 5։


== Հիթ-շքերթներ ==
Illegal chart entered Ireland4|17


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Օսկարի 91-րդ մրցանակաբաշխություն

«Օսկարի» 91-րդ մրցանակաբաշխություն, Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի ամենամյա ազգային մրցանակի հանձնման արարողություն, որը կայացել է 2019 թվականի փետրվարի 24-ին Դոլբի թատրոնում (Հոլիվուդ, Լոս Անջելես): Անվանակարգերը հայտարարվել են 2019 թվականի հունվարի 22-ին։
2018 թվականի օգոստոսի 8-ին հայտարարվել է կանոնների որոշակի փոփոխությունների մասին, որոնք սկսելու են գործել 2019 թվականից։ Արարողության հեռարձակումը տևելու է 3 ժամից ոչ ավելի, ինչը վերջին տարիների հեռարձակումների ռեյտինգների անկման հետևանք է։ Նաև պետք է ավելանար նոր կատեգորիա լավագույն հանրաճանաչ ֆիլմի համար, որում ներկայացվելու էին մեծ շահույթ ունեցող ֆիլմերը։ Փոփոխություններն անմիջապես քննադատաբար ընդունվեցին բազմաթիվ հոլիվուդյան կինոգործիչների կողմից։
Քննադատությունն իր ազդեցությունն ունեցավ, և արդյունքում 2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին հայտարարվեց Կինոարվեստի ակադեմիայի խորհրդի որոշումը՝ 2019 թվականին չներմուծել նոր «Լավագույն հանրաճանաչ ֆիլմ» կատեգորիան։ Ընդ որում նոր անվանակարգից ակադեմիան մտադիր չէ լիովին հրաժարվել, այլ որոշվել է նախագիծը դնել քննարկման ու մշակել այն։
2018 թվականի դեկտեմբերի 4-ին հայտարարվեց, որ արարողության հաղորդավարն է լինելու հումորիստ Քևին Հարթը, սակայն երկու օր անց՝ դեկտեմբերի 6-ին, ծավալվեցին հասարակական քննարկումներ Հարթի նախկինում արված կատակների և մեկնաբանությունների առթիվ, որոնցում նա վիրավորանք էր թույլ տվել ԼԳԲՏ համայնքի հասցեին։ Այսպիսով նա հրաժարվեց վարել արարողությունը։


== Իրադարձությունների ցանկ ==


== Մրցանակակիրների և առաջադրվածների ցանկ ==
Մրցանակների/առաջադրումների թիվ.

10: «Ռոմա», «Ֆավորիտուհին»
8: «Աստղ է ծնվել», «Իշխանություն»
7: «Սև Հովազ»
6: «Սև կլանականը»
5: «Բոհեմական ռապսոդիա», «Կանաչ գիրք»
4: «Մերի Փոփինսը վերադառնում է», «Առաջին մարդը»
3: «Կարող ե՞ք ներել ինձ», «Եթե Բիլ սթրիթը կարողանար խոսել», «Բաստեր Սքրագսի բալլադը», «Սառը պատերազմ»
2: «Շների կղզի», «Երկու թագուհի», «Առանց հեղինակի աշխատանք», «RBG»


=== Հիմնական կատեգորիաներ ===


== Հատուկ մրցանակներ ==
Հատուկ մրցանակների հանձնման արարողությունը տեղի է ունեցել 2018 թվականի նոյեմբերի 18-ին Hollywood & Highland Center կենտրոնում 10-րդ Governors Awards արարողութան ժամանակ։ Դափնեկիրներն ընտրվել և հայտարարվել են 2018 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Կինոակադեմիայի խորհրդի քվեարկության արդյունքներով։


=== Կինոարվեստում բացառիկ նվաճումների համար ===
Մարվին Լևի - ամերիկացի հրատարակիչ
Լալո Շիֆրին - արգենտինա-ամերիկացի կոմպոզիտոր
Սիսելի Թայսոն - ամերիկացի դերասանուհի


=== Իրվինգ Թալբերգի անվան մրցանակ ===
Քեթլին Քենեդի
Ֆրենկ Մարշալ


== Տես նաև ==
Ոսկե գլոբուս 2019


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Առաջադրվածների ցանկը պաշտոնական կայքում
«Օսկար»-2019 IMDb կայքում
Ֆեդորովկա (գյուղ, Կառլովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՖեդորովկաՖեդորովկա (ուկրաիներեն՝ Федорівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Ֆեդորովկա գյուղում բնակվում էր 2 258 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բենինի հանրապետություն (1967)

Բենինի հանրապետություն (անգլ.՝ Republic of Benin), 1967 թվականին Նիգերիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ ստեղծված հանրապետություն Արևմտյան Աֆրիկայում, ներկայիս Նիգերիայի տարածքում, անվանումը ստացել է մայրաքաղաք Բենին սիթիի անունից։
1967 թվականի օգոստոսի 9-ին այս տարածքը օկուպացվեց Բիաֆրայի կողմից, որի ռազմական ղեկավար նշանակվեց Ալբերտ Օկոնկվոն, իսկ նույն թվականի սեպտեմբերի 19-ին հայտարարվեց տարածքի անկախություն Նիգերիայից։
Սակայն այս հանրապետությունը գոյատևեց ընդամենը 1 օր, երբ սեպտեմբերի 20-ին Նիգերիայի զինված ուժերը գրավեցին պետության տարածքը։


== Արտաքին հղումներ ==
Major Okonkwo Announces Establishment of the Republic of Benin (անգլ.)
Բենինի հանրապետության ժամանակագրություն (անգլ.)
Վիոլետ Գրիգորյան

Վիոլետ Խաչատուրի Գրիգորյան (դեկտեմբերի 23, 1963, Թեհրան, Իրան), հայ բանաստեղծ, էսսեիստ, «Ինքնագիր» գրական հանդեսի խմբագիր, «Ինքնագիր» գրական ակումբի և Հայաստանի գրողների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Վիոլետ Գրիգորյանը ծնվել է 1963 թ. դեկտեմբերի 23-ին Թեհրանում բանվորի ընտանիքում։ 1975 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Խորհրդային Հայաստան և բնակություն հաստատել Աբովյան քաղաքում։ 1982-1987 թթ. սովորել և ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտը (այժմ Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան) ։ Համախոհների հետ 2001 թ. հիմնադրել է «Բնագիր» գրական հանդեսը ու եղել նրա համախմբագիրը։ Ինը համար հրատարակվելուց հետո «Բնագիրը» փակվել է։ 2005 թ. հիմնադրել է «Ինքնագիր» գրական հանդեսը, որի խմբագիրն է այժմ։ 2001 թ.-ին համախոհների հետ ստեղծել է գրական ակումբ, իսկ 2007 թ.-ին այն ներառվել է «Ինքնագիր գրական ակումբ» հասարակական կազմակերպության մեջ։
Բանաստեղծությունները և էսսեները հրապարակվել են Երևանում «Գարուն», «Բնագիր» , «Ինքնագիր» ամսագրերում, «Գրական թերթ», «Ժամանակ-Երևան» Archived 2008-04-09 at the Wayback Machine., «Անկախ», «Հայկական ժամանակ», tert.am Archived 2013-01-16 at the Wayback Machine., Թեհրանի «Ալիք» թերթերում։ Վիոլետ Գրիգորյանի գործերը անգլերեն հրատարակվել են Նյու Յորքի Ararat թերթում, "makukachu: Anthology of Contemporary Armenian Literature",  inknagir literary club,Yerevan, 2016,   "Deviation. Anthology of Contemporary Armenian Literature" inknagir literary club, Yerevan, 2008, ISBN 978-99941-2-188-5 Էմիլի Արթինյանի հրատարակած "From Ararat to Angeltown" գրքում (Լոնդոն, 2005 թ.), ֆրանսերեն՝ "Arménie(s)։ texts et images" գրքում (paris 2006 թ.), "Avis de recherché" Anthology of contemporary Armenian poetry" (Parentheses, Marselle, 2006, ISBN 2-86364-167-0/972-2-86364-167-5)։


== Հրատարակած գրքերը ==
«Կամուրջ դեպի Տանյան», Էսսեներ- Երևան, Անտարես 2012, ISBN 978-9939-51-397-3
«Հարեմի Վարդը»- "Harem rose", բանաստեղծություններ, հայերեն-անգլերեն, L.A. California 2009, I-BEN 818-246-5553
«Սեր»-"Amour", բանաստեղծություն, հայերեն-ֆրանսերեն (ֆրանսերեն թարգմանեց Դընի Դոնիկյանը), Ակտուալ արվեստ, Երևան 2006, ISBN 99941-801-2-6
«Սեր»-Love, բանաստեղծություն (Արարատ Սարգսյանի նկարների հետ), հայերեն և անգլերեն, Երևան 2002 թ.
"Que cet hiver est rude"-«Այս ինչ դժվար ձմեռ է», բանաստեղծություններ, հայերեն-ֆրանսերեն, et editions A Die, Die 2000, ISBN 2-908730-66-9
«Քաղաքը», բանաստեղծություն, Լոս Անջելես 1998 թ
«Ճշմարիտ ճշմարիտ եմ ասում», բանաստեղծություններ Երևան 1991, Լոս Անջելես 1998


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
Հայաստանի գրողների միության ամենամյա լավագույն գրքի մրցանակ (1991 թ., «Ճշմարիտ, ճշմարիտ եմ ասում» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար),
«Ոսկե եղեգ» մրցանակ (2000 թ., «Քաղաքը» բանաստեղծության գրքի համար)


== Արտաքին հղումներ ==
Վիոլետ Գրիգորյանը Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում
Բանաստեղծությունների անգլերեն թարգմանությունները Այովայի համալսարանի կայքում
International Writing Program The University of Iowa
Վիոլետ Գրիգորյանի Սեր պոեմը Գրանիշում
Վիոլետ Գրիգորյանը ընթերցում է իր «Քաղաքը» բանաստեղծությունը
Յուրի Զեզուլկին

Յուրի Զեզուլկին (օգոստոսի 16, 1971, Մինսկ), լեհ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ Յուրին սկսել է հանդես գալ Լեհաստանի շախմատի հավաքականում սկսած 2010 թվականից։ 1989 թվականին դարձել է մինչև 18 տարեկանների Շախմատի առաջնության չեմպիոն։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Յուրի Զեզուլկինի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Յուրի Զեզուլկինի անձնական քարտը 365chess.com կայքում
Չաստա

Չաստա (ռուս.՝ Часта), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ույմեն ձախ ափով՝ 17 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100212115100000366
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100036
Ավազանի կոդը - 13.01.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նոր ալիք (Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նոր ալիք (այլ կիրառումներ)Նոր ալիք (ուկրաիներեն՝ Новий канал), Ուկրաինայի համազգային հեռուստաալիք, հիմնվել է 1998 թվականի փետրվարի 27-ին։ Պատկանում է երկրի խոշորագույն «StarLightMedia» մեդիաընկերությանը։
Սկզբնական շրջանում հեռարձակվում էր միայն Կիևում։ 1999 թվականին՝ Ուկրաինայի ևս վեց մարզկենտրոններում, իսկ 2000 թվականից արդեն հասանելի էր Ուկրաինայի 17 մեծագույն քաղաքներում։ 2000 թվականի դեկտեմբերի 20-ից սկսվեց արբանյակային հեռարձակումը։ Հեռուստաալիքը ուղղված է 14-30 տարեկան երիտասարդ լսարանի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ուկր.)
Նիկողայոս Արղության-Երկայնաբազուկ

Նիկողայոս Բարսեղյան Արղության-Երկայնաբազուկ (1845, Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մարտի 30, 1916(1916-03-30), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն), հայազգի պետական, քաղաքական, հասարակական հայտնի գործիչ, ակնառու մտավորական, Թիֆլիսի քաղաքապետ։


== Պետական - հասարակական գործունեություն ==
Իշխան Ն. Արղության-Երկայնաբազուկը քաղաքական ներքին հակամարտության պայմաններում 1891 թվականի ապրիլի 25-ին ստանձնում է Թիֆլիսի քաղաքագլխի պաշտոնը՝ ղեկավարելով քաղաքը մինչև 1893 թվականի հուլիսի 10-ը։
Ի դեպ 1892 թվականին ընտրվել է Զրկինյանց Սուրբ Կարապետ եկեղեցու հոգաբարձու։
Հրաժարականից հետո Ն. Արղության-Երկայնաբազուկը երկրորդ անգամ քաղաքագլխի պաշտոնում ընտրվել է քաղաքագլուխ Պողոս Իզմայիլյանի մահից հետո՝ 1895 թվականին 54 կողմ և 10 դեմ ձայների հարաբերությամբ։
Երկու տարի և երկու ամիս պաշտոնավարելուց հետո Ն. Արղության-Երկայնաբազուկը, առանց սահմանված ժամկետը (4 տարի) լրանալու, 1896 թվականի հուլիսի 12-ին հրաժարական է տալիս խորհրդարանի պատգամավորների միմյանց հետ վեճերի պատճառով։ Մինչև հրաժարականի դիմումի հաստատումը (1896 թվականի նոյեմբերի 5) 1896 թվականի հուլիսի 31-ին Թիֆլիսի նահանգապետի կողմից պարգևատրվել է արծաթե մեդալով և կրծքանշանով։
1900 թվականին Ն. Արղության-Երկայնաբազուկի 300 ռուբլի նվիրատվությամբ աջակցել է Թիֆլիսի «Ժողովրդական տան» շինարարությանը։
Ն. Արղության-Երկայնաբազուկը 1903 թվականի փետրվարի 24-ին Թիֆլիսի քաղաքագլուխ է ընտրվել նաև երրորդ անգամ՝ պաշտոնավարելով մինչև 1904 թվականի մարտի 3-ը։ Պաշտոնավարման ժամկետի ավարտին չսպասելով՝ վաղաժամկետ հրաժարական է տվել։
Ն. Արղության-Երկայնաբազուկի Թիֆլիսի քաղաքագլուխ եղած ժամանակ՝ 1903 թվականին, նրա ակտիվ մասնակցությամբ իրականացվել է ֆինանսական մեծ ներդրումներ պահանջող շինարարություններից մեկը՝ Երևանյան հրապարակում գտնվող «Քաղաքային տան» շինարարությունը։ Երրորդ հրաժարականից հետո Ն. Արղության-Երկայնաբազուկը սեփական միջոցներով նպաստել է հատկապես կրթական ոլորտի զարգացմանը։ Մինչև իր մահը նա հանդիսացել է Թիֆլիսի արական գիմնազիայի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։ Խուլ-համր երեխաների համար քաղաքում հիմնել է դպրոց, որի նախագահն էր մինչև կյանքի վերջը։
Իշխան Արղության-Երկայնաբազուկը ակնառու մտավորական էր։ Նրա հարուստ գրադարանը, որը կազմված էր 10.000 հատորից, կովկասագիտության բացառիկ արժեք էր ներկայացնում։ Չնայած տվյալ ժամանակի դժվարին քաղաքական, ազգային իրադրության՝ նրա ընտանիքին հաջողվեց արժեքավոր գրադարանը փոխադրել նորանկախ Հայաստանի մայրաքաղաք Երևան։


== Ընտանիք ==
Նիկողայոս Արղության-Երկայնաբազուկը ամուսնացած էր Մարիամ Հովհաննիսյան Արղությանցի (ծննդյան ազգանունը՝ Միրզայանց) հետ։ Վերջինս հայտնի էր իր բարեգործություններով։ Վախճանվել է 1919 թվականին։
Ունեցել է 5 երեխա՝ 3 տղա, 2 աղջիկ, որոնք 1920 թվականին տեղափոխվել են Փարիզ։


== Մահ և հուղարկավորություն ==
Իշխան Նիկողայոս Արղության-Երկայնաբազուկը վախճանվել է 1916 թվականի մարտի 30-ին։ Ապրիլի 7-ին Թիֆլիսի հայկական Մայր տաճարում կատարվեց պատարագ և աճյունը տեղափոխվեց Սանահինի վանք, որտեղ ամփոփվեց տոհմական գերեզմանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնտերենցիո

Մոնտերենցիո (իտալերեն՝ Monterenzio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Բոլոնյա գավառում։
Բնակչությունը՝ 5478 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 49 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 105 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 40050։ Հեռախոսային կոդը՝ 051։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Պետրոնիուսը։ Տոնը նշվում է հոկտեմբերի 4-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Դիբրովկա (գյուղ, Չուդնևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴիբրովկաԴիբրովկա (ուկրաիներեն՝ Дібрівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դիբրովկա գյուղում բնակվում էր 247 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,9 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 274,44 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տերմին

Տերմին ( լատ.՝ terminus — սահման, եզր), եզր,

բառ կամ բառակապակցություն, որ արտահայտում է գիտության, տեխնիկայի, մշակույթի, հասարակական կյանքի որևէ բնագավառի մեկ հասկացություն։ Կատարելատիպ տերմին իմաստով եզրավորված է, այսինքն՝ մենիմաստ է (ոչ բազմիմաստ) և տվյալ հասկացությունն արտահայտում է ճշգրտորեն, որոշակի կերպով, առանց ոճազգացմունքային տարրի (թթվածին, ողնուղեղ, ձևույթ)։ Որևէ լեզվի տերմինները նրա բառապաշարի մի մասն են, ենթարկվում են այդ լեզվի բառակազմական ու քերականական կանոններին։ Միաժամանակ՝ տերմինային ամեն մի համակարգ կապված է զարգացող գիտության, մշակույթի և հասարակական կյանքի տվյալ բնագավառի հասկացությունների համակարգի հետ․ օրինակ, թոքաբորբ բժշկական տերմին մտնում է հայոց լեզվի բառապաշարի կազմի մեջ և միաժամանակ բժշկության մեջ հիվանդություններից մեկի անվանումն է։ Տերմինների և սովորական բառերի միջև անջրպետ չկա․ սովորական բառը կարող է իմաստով եզրավորվել, դառնալ տերմին» և՝ ընդհակառակը։ Այսպես, ջուր սովորական բառը քիմիայում տերմին է և նշանակում է H2O։ Որևէ բնագավառի տերմինն իր հերթին կարող է գործածվել իբրև սովորական բառ, օրինակ, ուղեղ, մոլեկուլ։ Տարբեր լեզուներում գիտատեխնիկական առաջադիմությանը համընթաց ստեղծվում են նոր տերմիններ․ այդ երևույթը կոչվում է տերմինաշինություն (եզրաշինություն)։ Հայերեն տերմիններ սկսել են ստեղծվել 5-րդ դարից, երբ սկզբնավորվեց օտար բոլոր բառերն ու բառակապակցությունները հայերեն համարժեքով արտահայտելու ավանդույթը։ Նոր տերմինները կազմվում են հայերենի բառակազմական օրենքներով՝ բառաբարդումով (բազմամարտ, կիսահաղորդիչ) և ածանցումով (լցոն, իջույթ), այլև հին, «մեռած» բառերին նոր իմաստ հաղորդելով (հաստոց, խոտան), բարբառային բառերի իմաստային եզրավոր մամբ (աղաթթու, արաժան), նոր բառակապակցություններ կազմելով (գերնոր աստղեր, տեսակարար ջերմունակություն)․ կատարվում են նաև տերմինների փոխառություններ (լագեր, նեյտրոն)։Սիլլոգիստիկայում և ավանդական տրամաբանության մեջ տերմինը սիլլոգիզմի եզրակացության և նախադրյալների սուբյեկտն ու պրեդիկատն է։ Եզրակացության սուբյեկտը կոչվում է փոքր տերմին, պրեդիկատը՝ մեծ տերմին, իսկ նախադրյալների ընդհանուր տերմինը՝ միջին տերմին։
Սերգեյ Գասպարյան (այլ կիրառումներ)

Սերգեյ Գասպարյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

Սերգեյ Գասպարյան (19-րդ դար-1927), թղթակից։
Սերգեյ Գևորգի Գասպարյան (ծ. 1937), նկարիչ։
Սերգեյ Գասպարյան (մանկավարժ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Ծանոթագրություններ ==
Եպսեկ

Եպսեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Շյովդե

Շյովդե (շվեդերեն՝ Skövde, հին անունը՝ Sköfde), քաղաք Շվեդիայի հարավային մասում՝ Վեստրա Գյոտլանդ  լենում՝ Վեստերգյոտլանդ  պրովինցիայում։ Նույնանուն կոմունայի վարչական կենտրոնն է։
Քաղաքը գտնվում Վեներն և Վետտերն լճերի միջև։


== Պատմություն ==

Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1413 թվականին։ 1759 թվականին զգալիորեն տուժել է ավերիչ հրդեհից։ 1859 թվականին քաղաքի միջով անցկացվել է Ստոկհոլմ-Գյոթեբորգ երկաթգիծը (շվեդերեն՝ Västra stambanan), որը դրական ազդեցություն է ունեցել քաղաքի զարգացման վրա։
Քաղաքում գործում է երկաթուղային կայարանը։ Քաղաքից 13 կմ հեռավորության վրա կա օդանավակայան։ Շյովդեից 37 կմ դեպի հյուսիս է գտնվում Մարիեստադը, որը հայտնի է իր Մայր տաճարով։
Շյովդեյում կա համալսարան, որտեղ սովորում է մոտ 8000 ուսանող։
Քաղաքում է գտնվում նաև Volvo Penta ընկերության շարժիչների գործարանը, որն արտադրում է շարժիչներ Volvo AB-ի այլ ստորաբաժանումների և Volvo մակնիշի ավտոմեքենաների համար, որտեղ աշխատում է մոտ 5000 մարդ։ Շյովդեից մի քանի կմ դեպի հարավ-արևմուտք գտնվում է Ռանսթադ ուրանի հանքավայրը։
Քաղաքում տեղակայված է կայազոր, որը ներառում է Սկարաբորգի տանկային գունդը (P 4), լոգիստիկ գունդ, բանակային դպրոց։
Քաղաքում գործում է «Շյովդե ԱԻԿ» ֆուտբոլային ակումբ, որը հանդես է գալիս Շվեդիայի երրորդ դիվիզիոնում։


== Քույր-քաղաքներ ==

 Կուռեսաառե, Էստոնիա
 Ռինգստեդ, Դանիա
 Սաստամալա, Ֆինլանդիա
 Սաութ Դերբիշիր, Մեծ Բրիտանիա
 Հալդեն, Նորվեգիա
 Էլեկտրենայ, Լիտվա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շյովդե կոմունայի պաշտոնական կայքը(շվեդ.)
Շյովդե հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում 
«Skövde» (շվեդերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-04-25-ին   Статья в Nationalencyklopedin
Sköfde - հոդված Nordisk familjebok-ում(շվեդ.)
Մեղրաձոր (այլ կիրառումներ)

Մեղրաձոր եզրը կարող է վերաբերել՝

Մեղրաձոր - համայնք Կոտայքի մարզում
Մեղրաձոր - գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում։
Մեղրաձոր կամ Գոմուր - գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Մարմարիկի ձախ վտակը։
Ֆիրովսկի շրջան (Տվերի մարզ)

Ֆիրովսկի շրջան (ռուս.՝ Фировский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տվերի մարզում։
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ֆիրովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1747 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 10289 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,89 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Royal Flight

Royal Flight, ռուսական ավիաընկերություն, իրականացնում է չարտերային թռիչքներ։ Ավիաընկերության գրասենյակը գտնվում է Աբականում։ Մինչև 2014 թվականի հուլիսի 11-ը ավիաընկերությունը հայտնի էր Աբական Ավիա անվանումով, և հիմնականում իրականացնում էր բեռնափոխադրումներ ներքին և միջազգային չվերթներով։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1992 թվականին և սկսել է գործունեությունը 2014 թվականի հուլիսի 11-ից։


== Պատմություն ==
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1992 թվականին Աբական Ավիա անվանմամբ, այնուհետև անվանումը փոխվել է՝ Royal Flight։ 1993 թվականի ավիաընկերությունը ստացավ վկայական, որով իրականացրեց իր առաջին թռիչքը։ Մինչև 2003 թվականը ավիաընկերությունը իրականացրել է բեռնափոխադրումներ Չինաստանից դեպի Ռուսաստան։ 2014 թվականին ավիաընկերությունը ստացել է նոր անվանում «Royal Flight», որը մինչ այժմ պահպանվել է։ Ավիաընկերությունը առաջինը շահագործել է Boeing 757-200 ինքնաթիռը։ 2014 թվականի մարտի 8-ին Դոմոդեդովո օդանավակայանից իրականացվել է իր առաջին թռիչքը դեպի՝ Մոսկվա - Ստամբուլ։ 2015 թվականի մայիսի 25-ից ավիաընկերությունը իր չվերթները Դոմոդեդովո օդանավակայանից տեղափոխել է Շերեմետևո օդանավակայան։ Նոր օդանավակայանից ավիաընկերությունը թռիչքներ է իրականացրել դեպի՝ Պրահա, Ճապոնիա, Բարսելոնա, և Կրետե։ Ավիաընկերությունը չվերթները իրականցրել է E և F տերմինալներից։


== Չվերթը ==
2015 թվականի փետրվարին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից՝։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ավիաընկերության պաշտոնական կայք
Մարձաբոտո

Մարձաբոտո (իտալերեն՝ Marzabotto), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Բոլոնյա գավառում։
Բնակչությունը՝ 6491 (2004) մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 85 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 74 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 40043։ Հեռախոսային կոդը՝ 051։
Բնակավայրի տոնը նշվում է մարտի 19-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Պոցելուև ձորակի գետ

Պոցելուև ձորակի գետ (ռուս.՝ Река в овраге Поцелуев), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շչելկա գետի ձախ ափին՝ 91 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010300212107000008886
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000888
Ավազանի կոդը - 05.01.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պեսոչնայա (այլ կիրառումներ)

Պեսոչնայա, կարող է վերաբերել՝

Պեսոչնայա - գետ Ռուսաստանում, Գրյազնայի վտակը
Պեսոչնայա - գետ Ռուսաստանում, Ժիզդրայի վտակը
Պեսոչնայա - գետ Ռուսաստանում, Պոպոլտայի վտակը
Պեսոչնայա - գետ Ռուսաստանում, Ռեսսետայի վտակը
Պեսոչնայա - գետ Ռուսաստանում, Սուխոդրևի վտակը
Պեսոչնայա - գետ Ռուսաստանում, Վիտեբետի վտակը
Աստերոիդների ցանկ (204501-204600)

Աստերոիդների ցանկ (204401-204500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (204601-204700)
 Աստերոիդների ցանկ (204401-204500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (204601-204700)
Ռայներ Վայս

Ռայներ Վայս (անգլ.՝ Rainer Weiss, սեպտեմբերի 29, 1932(1932-09-29)[…], Բեռլին, Վայմարյան Հանրապետություն), ամերիկացի ֆիզիկոս, լազերներների և լազերային ինտերֆերոմետրիայի բնագավառի մասնագետ։ LIGO գիտական ​​համագործակցության հիմնադիրներից մեկը, գրավիտացիոն ալիքների գրանցման ոլորտի մասնագետ։ Ներկայումս Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի 2017 թվականի մրցանակակիր։


== Կենսագրություն ==
Վայսը ծնվել է Բեռլինում 1932 թվականին և նույն թվականին՝ հոր ձերբակալությունից հետո, նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Պրահա։ Հոր կոմունիստական հայացքների և. հրեաական ծագման պատճառով 1938 թվականին ընտանիքը լքել էնացիստական ​​գերմանիայի օկուպացրած Չեխոսլովակիան, և 1939 թվականի հունվարին հասել են ԱՄՆ ։
Նյու Յորքում հայրը՝ Ֆրեդերիկ Վայսը (անգլ.՝ Frederick A. Weiss), մասնագիտությամբ նյարդաբան, դարձել է հոգեվերլուծաբան, սկսել է մասնավոր պրակտիկա և հրապարակել է մի շարք աշխատություններ այդ ոլորտում։ Մայրը՝ Գերտրուդ Լոսները (անգլ.՝ Gertrude Loesner), նախքան արտագաղթելը սկսնակ դերասանուհի է եղել, և Նյու Յորքում նա աշխատել է վաճառողուհի հանրախանութում։
Վայսն իր երիտասարդությունն անցկացրել է Վերին Վեսթսայդում։ Սովորել է սկզբում պետական ​​դպրոցում, այնուհետև հեղինակավոր Կոլումբիայի քերականական մասնավոր դպրոցում (անգլ.՝ Columbia Grammar School) որից հետո 1950 թվականին ընդունվել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ։ Մասնագիտացել է ճարտարագիտության մեջ, երկրորդ կուրսում տեղափոխվել է ֆիզիկայի բաժին։ 1953 թվականին թողել է ուսումը, բայց շուտով վերադարձել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ որպես տեխնիկ Ջերոլդ Ռ․ Զաքարիայի լաբորատորիայում՝ զբաղվել է առոմային ժամացույցի նախագծմամբ, համարյա երկու տարի անց նա կրկին դարձել է ուսանող՝ համատեղելով ուսումը լաբորատորիայում աշխատանքի հետ։ 1955 թվականին ստացել է բակալավրի կոչում, իսկ 1962 թվականին՝ ֆիզիկայի դոկտորի կոչում Թաֆթս համալսարանից։ 1962-1964 թվականներին հետդոկտորական ասպիրանտուրա է անցել Փրինսթոնի համալսարանում՝ Ջերոլդ Ռ Զաքարիայի լաբորատորիայում։ 1964 թվականից աշխատել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ 1973 թվականին դարձել է պրոֆեսոր։
1970-ականներին Վայսը տիեզերական միկրոալիքային ֆոնային ճառագայթման սպեկտրը չափելու ռահվիրաներից մեկն էր, իսկ ավելի ուշ՝ COBE արբանյակային գիտական ​​թիմի խորհրդատուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիդ (քաղաք)

Դավիդ (քաղաք) (իսպ.՝ San José de David), Պանամայի արևմուքում տեղակայված քաղաք։ Հիմնադրվել է 1602 թվականին։ Նահանգի վարչական կենտրոնը Չիրիկին է։ Բնակչությունը 124500 մարդ է։ Քաղաքի միջով է  անցնում  Պանամերիկյան մայրուղին։


== Տնտեսություն ==
Դավիդը Պանամայի երրորդ մեծ քաղաքն է։ Սա երկրի առավել ինդուստրացված քաղաքներից մեկն է և հանդիսանում է ծանր արդյունաբերության, հաղորդակցության և բարձր տեխնոլոգիաների արտադրության կենտրոն։ Քաղաքը ակտիվ առևտրային կապերի մեջ է հարևան Կոստա - Ռիկայի և Կենտրոնական Ամերիկայի այլ երկրների հետ։  Քաղաքը երկրի մյուս մասի հետ կապված է պանամաամերիկյան մայրուողու միջոցով։ Քաղաքում կա միջազգային օդանավակայան։ Լավ զարգացած է զբոսաշրջությունը։


== Աշխարհագրություն ==
Դավիդը գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի և Կորդիլեռների միջև գտնվող Չիրիկայի նահանգի կենտրոնական մասում գտնվող հարթավայրում։  Քաղաքի միջով է անցնում Դավիդ գետը։ Քաղաքից հյուսիս՝ 40կմ հեռավորության վրա է գտնվում Բարու չգործող հրաբուխը, որը Պանամայի ամենաբարձր լեռն է։ Խաղաղ օվկիանոսի Չիրիկայի ծոցի արևելյան մասում է գտնվում Կոյբա կղզին, որտեղ էլ տեղակայված է ազգային ծովային պարկը։ Կոստա-Ռիկայի միջև սահմանը 30կմ է։ Դավիդը Պանամայի մայրաքաղաքից  գտնվում է 434 մետր հեռավորության վրա։


== Ներքին տեղանք ==
Դավիթի բնակչության խտությունը բավականին ցածր է, ընտանիքների մեծ մասը ապրում է առանձին մեկհարկանի տներում։ Քաղաքի շրջանների մեծ մասը, ներառյալ կենտրոնական, գործարար շրջանը, ներկայացված են մի քանի բարձրահարկ շենքերով։  Քաղաքի մի քանի հյուրանոցներ, բանկեր, խաղատեր և բնակելի տներ ունեն երկուսից հինգ հարկանի շենքեր։ Առավել հայտնի շրջանները գտնվում են քաղաքի հյուսիսային և հյուսիս-արևմտյան շրջաններում։ Քաղաքում կա նաև առևտրային մեծ կենտրոն։ Քանի դեռ Չիրիկի շրջանը շարունակում է գրավել զբոսաշրջիկների ուշադրությունը՝  առավել զարգացած է զբոսաշրջության ենթակառուցվածքը։


=== Կլիմա ===
Քաղաքն ունի Կենտրոնական Ամերիկայի ամենատաք կլիման, բայց ծայրամասերում ջերմաստիճանը կտրուկ նվազում է։ Դավիթի կլիման արևադարձային մուսսոնային է՝ տոթ։ Դեկտեմբերի կեսերից մինչև ապրիլի կեսերը և ավելի երկար կլիման չորային է, ապրիլի կեսերից մինչև դեկտեմբեր խոնավ է ու շոգ:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Պյատիրիչկա (գյուղ, Բարանովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊյատիրիչկաՊյատիրիչկա (ուկրաիներեն՝ Пятирічка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պյատիրիչկա գյուղում բնակվում էր 212 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 35,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ատլանտյան շեմք

Ատլանտյան շեմք, բարձրություն Ատլանտյան օվկիանոսի հատակում, ձգվում է Գրենլանդիայի, Իսլանդիայի, Ֆարերյան և Շետլանդական կղզիների միջև։ Օվկիանոսի խորությունը Ատլանտյան շեմքի վրա չի անցնում 600 մ–ից։ 
Շեմքը խոչընդոտում է խորքային ջրերի փոխանակությանը Ատլանտյան և Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսների միջև։ 700–800 մ խորության վրա շեմքի հարավային լանջին ջրի ջերմաստիճանը 3°C–ից 5°C է, հս. լանջին՝ 0°C–ից ցածր։
Բովնոց

Բովնոց, լեռ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Վարդենիսի լեռների հյուսիսային փեշերին, Ակունք գյուղից 4,5 կմ հարավ-արևելք։ Ունի 2481 մ բարձրություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Chains on You

«Chains on You» (հայերեն՝ «Շղթաներ քեզ վրա»), հունահայ երգչուհի Աթենա Մանուկյանի երգը, որով ներկայացնելու է Հայաստանը Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում։ Երգը թողարկվել է 2020 թվականի փետրվարի 14-ին։


== Եվրատեսիլ երգի մրցույթ ==
Աթենա Մանուկյանը այս երգով ներկայացնելու է Հայաստանը Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում։ 2020 թվականի հունվարի 28-ին տեղի է ունեցել վիճակահանությունը, որի արդյունքում պարզվել է, որ Հայաստանը ելույթ է ունենալու երկրորդ կիսաեզրափակչում մայիսի 14-ին և պետք է ելույթ ունենա մրցույթի երկրորդ կեսում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Chains on You երգը ՅուԹյուբում
Բասմա

Բասմա (թուրք.` մատնահետք), հատուկ մատրիցայի՝ բասմանե տախտակների օգնությամբ ծավալավոր նկարների դրոշմավորման տեխնիկայի տեսակներից մեկը։ Բասմա են անվանում նաև բարակ մետաղե կամ կաշվե նախշերով թերթեր՝ դրոշմված նույն տարբերակով։ Ի տարբերություն քանդակադրոշմանը՝ բասմայի տեխնիկայով արված ծավալային նկարները թույլ են տալիս խնայել ժամանակ և բարձրացնել աշխատանքի արտադրողականությունը։
Բասմա էին անվանում հատուկ նշանը, կամ այն թիթեղիկը, որը տրվում էր թաթար-մոնղոլական խաների կողմից XIII—XV դարերում որպես հավատարմագիր։ Վաղ ժամանակում այդ նշանը Չինաստանում անվանվում էր Պայցզա։
Բասմայով աշխատանքը (բասմայից) բարակ, թեթև, թերթավոր արծաթ, որի վրա դրոշմում էին տարբեր նախշեր (բույսեր)։ Սրբապատկերների վրա բասմաով էր արվում միայն եզրագիծը, այսինքն կերպարների երիզները։ Թեթևությամբ և էժանությամբ բասմայով աշխատանքը եղել է շատ տարածված։ Մոսկվայում կար հատուկ բասմաչիների գյուղարվարձան, իսկ հիմա՝ Բասմաննի։


== Պատմություն ==
Ռուսիայում բասման հանդիպում է XI դարից. այն տարածվեց սուրբ իրերը թանկարժեք թիթեղով ծածկելու բյուզանդական ավանդության ազդեցության տակ։ Այդպիսի դրոշմումը թիթեղի վրա տարածված էր ամբողջ ուղղափառ երկրում։


== Բասման սրբանկարչությունում ==

Հին ռուսական արվեստում բասման գործածվում էր սրբապատկերների, պատկերախորշերի և պատկերասրահի զարդարանքի համար։ 14-16-րդ դարերում սրբանկարչությունում  մեծ տարածում ունեին հատկապես բասմանային եզրագծերը, կամ մետաղե մակադրվագները։ Բասմաով արված եզրագծերը փակում են միայն այն մասերը, որտեղ չկան սրբանկարչության պատկերներ՝ օրգանապես լրացնելով սրբապատկերի գեղարվեստական մասը։
Չի կարելի շփոթել բասմաով արված եզրագծերը դրվագադիր եզրագծերի հետ, որը գործնականում փակում է գեղանկարչությունը ամբողջությամբ՝ թողնելով անցքեր սրբերի երեսի և ձեռքերի համար։ Այդպիսի եզրագծերը հաճախ կարող հանդիպում են XVII-րդ դարում։ Հետագայում այդպիսի եզրագծերը դառնում են գերակշռող։
Բասմային եզրագծերը լինում են կամ սրբապատկերի դաշտում կամ ֆոնի վրա։ Բասմայից նաև պատրաստում էին պսակներ, որոնք դնում էին սրբապատկերի լուսապսակի վրա։ Պսակները ծավալով էին պատրաստում։ Ոսկեզօծ և արծաթազօծ բասմաները համադրում էին մի նկարչական ստեղծագործության մեջ։


== Կատարման տեխնիկան ==
Պատրաստվում է բասմայի տախտակ (մատրիցա)։
Դրոշմամայրի վրա դրվում է բարակ մետաղե թիթեղ, որի վրա անհրաժեշտ է ստանալ ռելիեֆ։
Վերևից դրվում է կապարի շերտը, որը հանդիսանում է միջին շերտ նյութի և հարվածող գործիքի միջև։
Դրոշմումն իրականացվում է կապարի վրա փայտե մուրճի (թակ) հարվածների օգնությամբ։ Գործիքի փոխարեն կարելի է օգտագործել նաև մամլիչ։ Ուժի ազդեցության տակ կապարե հենարանը (նյութերի հետ միասին) ներթափանցում է դրոշմամայրի բոլոր խորությունները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Басма»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Гордиенко Э. А., Трифонова А. Н. Каталог серебряных окладов Новгородского музея-заповедника/ Музеи: Художественные собрания СССР. — М., 1986.


== Աղբյուրներ ==
По материалам: Е. В. Гладышева, Л. В. Нерсесян. «Словарь-указатель имен и понятий по древнерусскому искусству»
Басма—Технологии, секреты, рецепты — Project X51
Սընդըխ

Սընդըխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օրգանական հանածո վառելիք

Օրգանական հանածո վառելիք. վառելիքի և էներգիայի հիմնախնդիրը մարդկության առջև ծառացած կարևոր հարցերից մեկն է։ Արդյունաբերության և գյուղատնտեսության արտադրական կարողությունների ընդարձակման, նոր արտադրաեղանակների ներդրման, ձեռքի ծանր աշխատանքի վերացման համար անհրաժեշտ է վառելիքի և էլեկտրաէներգիայի արտադրության մշտական աճ։ Հազարամյակներ առաջ իրար հետ շփելով փայտի երկու կտոր՝ մարդն առաջին անգամ կրակ ստացավ, խորհրդավոր կրակ, որից այնուհետև մնաց անբաժան։ Դրանից սկսած՝ մինչև ժամանակակից գերհզոր հրթիռային շարժիչների ստեղծումը, մարդն անընդհատ փնտրել է ուժի և էներգիայի աղբյուրներ։ Դարեր շարունակ պարզագույն սարքերում որպես բանող ուժ օգտագործվել է մարդկանց և կենդանիների մկանային ուժը։ Այնուհետև մարդը կարողացել է իրեն ծառայեցնել շարժվող ջրի էներգիան։ Որպես առաջին ջրամեքենա կարելի է հիշատակել ոռոգման նպատակով օգտագործվող ասորեստանյան և եգիպտական շերեփանիվները։ 11-րդ դարից սկսած՝ հատկապես եվրոպական երկրներում հողմաղացների ձևով օգտագործվել է քամու ուժը, որը մինչ այդ ծառայում էր որպես առագաստանավերի շարժման միջոց։ Շոգեմեքենայի գյուտը 18-րդ դարի կեսերին (Ջ. Ուատտ) շրջադարձային եղավ քաղաքակրթության համար։ Ջերմային շարժիչների մյուս խումբը ներքին այրման շարժիչներն են, որոնցով համալրված են ավտոմեքենաները։ Այդ շարժիչում վառելիքի այրման ջերմությունը վերածվում է մեխանիկական աշխատանքի։ Ինքնաթիռների, նավերի և հրթիռների շարժման համար ևս օգտագործվում է քիմիական վառելիքի էներգիան։ Որպես էներգիայի հիմնական աղբյուր մինչև այժմ ծառայում է վառելիքի, հատկապես օրգանական վառելիքի այրման ջերմությունը։
Ջերմությունը էներգիայի այլ տեսակների, մասնավորապես աշխատանքի փոխարկվելու մասին գիտությունը կոչվում է ջերմադինամիկա։ Ըստ այս ուսմունքի առաջին սկզբունքի, որը միաժամանակ էներգիայի պահպանման օրենքն է, էներգիան չի կարող առաջանալ ոչնչից և չի կարող անհետանալ։ Քարածխի նստվածքները Երկրի ընդերքի ոչ մեծ խորություններում են, այդ պատճառով առաջինը հենց այդ վառելիքն է սկսել օգտագործվել։ Նավթը և գազը ավելի մեծ խորություններում են (3000 մ և ավելի) և, բնականաբար, հայտնաբերվել ու օգտագործվել են ավելի ուշ։ Հարկ է իմանալ, որ վերջիններիս բաժինը օրգանական հանածո վառելիքի ընդհանուր պաշարի մեջ մեծ չէ։
Յուրաքանչյուր վառելիքի բաժինն ընդհանուր պաշարում.


== Աղբյուրներ ==
Քիմիայի 12-րդ դասարանի ընդհանուր և բնագիտամաթեմատիկական հոսքերի դասագիրք (Առլիկ Խաչատրյան, Լիդա Սահակյան)
Բորիսովկա (գյուղ, Ստերլիբաշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲորիսովկաԲորիսովկա (ռուս.՝ Борисовка, բաշկիրերեն՝ Борисовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 39 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մագելանյան անտառներ

Մագելանյան անտառներ (իսպ՝. Bosque Subpolar Magallánico),  էկոտարածաշրջան, որը ներառում է Արգենտինայի և Չիլիի հարավային տարածքները՝ Հարավային Պատագոնիան և Հրո երկիր կղզեխումբը։ Դրանք Երկիր մոլորակի ծայրհարավային անտառազանգվածն են, որից հյուսիս տարածվում են Վալդիվյան անտառներն ու Պատագոնական անապատը։ Մերձբևեռային այդ անտառները նեոտրոպիկ էկոգոտու մի մասն են հանդիսանում։ Դրանցում գերակշռում են բարեխառն գոտուն բնորոշ լայնատերև ու խառը անտառները;


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==
Մագելանյան անտառների զբաղեցրած ընդհանուր տարածքը 150 հազար քառակուսի կիլոմետր է; Կլիման խոնավ է, ծովային, սառնավուն ամառներով (օդի միջին ջերմաստիճանը +10 է կազմում) և մեղմ ձմեռներով (միջինը՝ մոտավորապես 0 աստիճան)։ Տեղումներ լինում են ողջ տարվա ընթացքում, ձմռանը՝ գերազանցապես թաց ձյան, ամռանը՝ անձրևների, հազվադեպ՝ նաև ձյան տեսքով։ Տեղումների տարեկան քանակությունը արևմտյան մասում միջին հաշվով կազմում է 4 հազար, արևելքում՝ 500 միլիմետր։
Ուժեղ քամիների պատճառով անտառներում մեծ տոկոս են կազմում ծռված բներով ծառերը։ Բուսական աշխարհի տիպական ներկայացուցիչներն են մագելանյան մայտենուսը, նոտոֆագուսի հարավամերիկյան տարատեսակները, Վինտերի դրիմիսը, Misodendrum punctulatum-ը, պիլգերոդենդրոնը, չիլիական գետնամորին, սամշիտատերև ծորենին։
Կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներից են աշխարհի ամենափոքրաչափ եղնիկները՝ պուդուները, հարավային ջրասամույրները (Lontra provocax), հյուսիսային կողմերում հանդիպում են կատվառյուծներ՝ պումաներ։ Թռչնաշխարհը ներկայացնում են մագելանյան փայրփորիկը (Campephilus magellanicus), պատագոնյան ծաղրասարյակը (Mimus patagonicus), Phrygilus patagonicus-ը։ Ծովափերին հանդիպում են ճայեր, մրրկահավեր, ալբատրոսներ, պինգվիններ, ջրածիծառներ։
Արգենտինայի և Չիլիի Մագելանյան անտառներում առանձնացված են մեկ տասնյակից ավելի ազգային պարկեր և հատուկ պահպանության ենթակա գոտիներ։


== Հատուկ պահպանվող տարածքներ ==


=== Արգենտինայում ===
Los Glaciares ազգային պարկ
Հրո երկիր ազգային պարկ


=== Չիլիում ===
Katalalixar ազգային արգելոց
Bernardo O'Higgins ազգային պարկ
Torres del Paine ազգային պարկ
Alacalufes ազգային արգելոց
Alberto de Agostini ազգային պարկ
Cabo de Hornos ազգային պարկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Magellanic subpolar forests (World Wildlife Fund)
Աստերոիդների ցանկ (303401-303500)

Աստերոիդների ցանկ (303301-303400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (303501-303600)
 Աստերոիդների ցանկ (303301-303400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (303501-303600)
Գնիշիկի ձոր

Գնիշիկի ձոր, Գնեշիկաձոր, Գինիշիկաձոր, Գնիշիկ, Գնիշին, Գնիշիկի կիրճ, Թմաձոր, Քթմաձոր, ձոր, ձորահովիտ, կիրճ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Արփա գետի ավազանում, սրա ձախակողմյան վտակ Գնիշիկ գետի հովտում։ Ունի 200-300 մ լայնություն հովտի վերին հատվածում, 50-80 մ լայնություն՝ ստորին հատվածում։ Այս ձորը ստորին հոսանքում (մինչև Արփա գետի կիրճին` Քարափաձորին միանալը) առաջացնում է  խորը կիրճ՝ 150-200 մ խորությամբ և 20-40 մ լայնությամբ։ Պարսպի պես կան դեղնա-կարմրագույն ժայռերն ու քարափները։ Կիրճի հատակով ասֆալտապատ ճանապարհ տանում է դեպի Ամաղուի Նորավանքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Hiking to Gnishik Canyon / Արշավ դեպի Գնիշիկի կիրճ - / Armenian Geographic
Ալ-Ազհարի մզկիթ (Կահիրե)

Ալ-Ազհարի մզկիթ (արաբ․՝ جامع الأزهر الشريف‎‎), Եգիպտոսի և իսլամական աշխարհի հռչակավոր մզկիթներից մեկը։


== Պատմություն ==
Մզկիթի շինարարական աշխատանքներն ընթացել են 970-972 թվականներին՝ ֆաթիմյան ռազմահրամանատար Ջաուհարի կարգադրությամբ։
Ֆաթիմյանների օգնությամբ Ալ-Ազհարի մզկիթը ծաղկել է։ Սալահ ադ-Դինի կողմից Եգիպտոսի մայրաքաղաքի՝ Կահիրեի գրավումից հետո՝ 1171 թվականին Ալ-Ազհարի մզկիթը վերածվել է սովորական շարքային կրոնական կառույցի։
Ալ-Ազհարին պատկանում է իսլամի սուննի ուղղությանը։ Մամլուքյան Եգիպտոսի սուլթան ազ-Զահիրե Բայբարսը (1260-1277) վերանորոգել է խաչակրաց արշավանքների ժամանակ վնասված մզկիթի կիսաքանդ շենքը։ 1266 թվականին մզկիթում վերսկսվել է քարոզչական ընթերացությունը։
Ալ-Ազհարի մզկիթը դարեր շարունակ ծառայել է, որպես վտարանդիների և թափառականների ապաստարան։ Այստեղ սովորել են նաև օտարերկրյա աշակերտներ։ 19-րդ դարում մզկիթում անցկացվել են դասախոսություններ՝ ընդդեմ Ֆրանսիայի կողմից Եգիպտոսում մղված զավթողական մարտերի։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարք հավերժության (քանդակ, Երևան)

Վարք հավերժության քանդակ, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Օղակաձև զբոսայգում, Մոսկովյան ու Տերյան փողոցների խաչմերուկին հարակից տարածքում, տեղադրվել է 2012 թվականի ապրիլի 23-ին։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Դավիթ Երևանցի
Ճարտարապետ` Ռուբեն Հասրաթյան


== Տվյալներ ==
Քանդակը կառուցված է բրոնզից,  բարձրությունը 3 մետր է։
Քանդակը խորհրդանշում է Մատենադարանի ամենամեծ ձեռագիրը` «Մշո ճառընտիրը» փրկելու պատմությունը։ Քանդակը պատկերում է այն երկու կանանց, ովքեր հայերեն ամենամեծ մագաղաթյա գիրքը՝ «Մշո ճառընտիրը», երկու մասի են բաժանել և փրկել թուրքական յաթաղանից։ «Մշո ճառընտիրն» ունի 660 էջ, ընդհանուր կշռում է 28 կիլոգրամ, և պատրաստված է հորթի կաշվից։
Մագաղաթը գրվել է 1200-1202 թթ.՝ Երզնկայի Ավագ վանքում, Բաբերդի տանուտեր Աստվածատուրի պատվերով։ Մատյանն այժմ գտնվում է Երևանի Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ Մատենադարանում։
Արձանը Դավիթ Երևանցու նվերն է Հայաստանին՝ Հայ գրատպության 500-ամյակի և Երևանը գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք հռչակվելու առիթով։ Քանդակը ձուլվել է Պրահայում` մոսկվաբնակ գործարար Արթուր Ջանիբեկյանի հովանավորությամբ։


== Պատմություն ==
«Վարք հավերժության» քանդակի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2012 թվականի ապրիլի 23-ին՝ Օղակաձև զբոսայգում, Մոսկովյան-Տերյան փողոցների խաչմերուկին հարակից տարածքում։
Հանդիսավոր բացմանը ներկա էին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, ՀՀ մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը, բարձրաստիճան այլ այրեր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Խլևնոե (գյուղ, Խլևենսկի շրջան)

Խլևնոե (ռուս.՝ Хлевное), գյուղ Ռուսաստանի, Լիպեցկի մարզի Խլևենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 6500 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)