Քլորիդներ

Քլորիդներ, քիմիական միացություններ, աղաթթվի աղեր։
Իոնային քլորիդները պինդ բյուրեղային նյութեր են, ունեն հալման բարձր ջերմաստիճան, ցուցաբերում են հիմնային հատկություններ։ Կովալենտային քլորիդները բնութագրվում են թթվային հատկություններով, գազեր, հեղուկներ կամ ցածր հալվող պինդ նյութեր։ Միջանկյալ (իոնային-կովալենտային բնույթով) քլորիդները ցուցաբերում են ամֆոտեր հատկություններ։


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Մետաղների քլորիդների մեծ մասը (բացի արծաթի՝ AgCl, ոսկու՝ AuCl, պղնձի (I)՝ CuCl, սնդիկի՝ Hg2Cl2]], թալիումի՝ TlCl և կապարի՝ PbCl2 քլորդներից ) ջրում լավ են լուծվում։


== Քիմիական հատկություններ ==
Հիմնային քլորիդները գործնականում հիդրոլիզի չեն ենթարկվում, իսկ թթվայինները հիդրոլիզվում են մինչև վերջ, անդարձելի առաջացնելով թթուներ.

  
    
      
        
          
            S
            e
            C
            
              l
              
                6
              
            
            +
            4
            
              H
              
                2
              
            
            O
            →
            
              H
              
                2
              
            
            S
            e
            
              O
              
                4
              
            
            +
            6
            H
            C
            l
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {SeCl_{6}+4H_{2}O\rightarrow H_{2}SeO_{4}+6HCl}}}
  Տարբեր տեսակի քլորդները կարող են փոխազդել միմյանց հետ.

  
    
      
        
          
            2
            K
            C
            l
            +
            T
            e
            C
            
              l
              
                4
              
            
            →
            
              K
              
                2
              
            
            [
            T
            e
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2KCl+TeCl_{4}\rightarrow K_{2}[TeCl_{6}]}}}
  Քլորիդներում քլորի օքսիդացման աստիճանը −1 է


== Ստացում ==
Պարզ նյութերի և քլորի փոխազդեցությունից.
  
    
      
        
          
            2
            N
            a
            +
            C
            
              l
              
                2
              
            
            →
            2
            N
            a
            C
            l
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2Na+Cl_{2}\rightarrow 2NaCl}}}
  Չոր քլորաջրածնի հետ փոխազդեցությունից.
  
    
      
        
          
            C
            r
            +
            2
            H
            C
            l
            
              
                →
                
                  

                  
                
                
                  
                    600
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
            C
            r
            C
            
              l
              
                2
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Cr+2HCl{\xrightarrow[{}]{600^{o}C}}CrCl_{2}+H_{2}}}}
  Օքսիդները կամ հիդրօքսիդները քլորաջրածնով կամ աղաթթվով մշակելիս.
  
    
      
        
          
            M
            n
            
              O
              
                2
              
            
            +
            4
            H
            C
            l
            →
            M
            n
            C
            
              l
              
                2
              
            
            +
            C
            
              l
              
                2
              
            
            ↑
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {MnO_{2}+4HCl\rightarrow MnCl_{2}+Cl_{2}\uparrow +2H_{2}O}}}
  
  
    
      
        
          
            A
            
              g
              
                2
              
            
            O
            +
            H
            C
            l
            →
            A
            g
            C
            l
            ↓
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Ag_{2}O+HCl\rightarrow AgCl\downarrow +H_{2}O}}}
  Ածխի առկայությամբ օքսիդների և քլորի փոխազդեցությունից.
  
    
      
        
          
            T
            i
            
              O
              
                2
              
            
            +
            2
            C
            
              l
              
                2
              
            
            +
            C
            →
            T
            i
            C
            
              l
              
                4
              
            
            +
            C
            
              O
              
                2
              
            
            ↑
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {TiO_{2}+2Cl_{2}+C\rightarrow TiCl_{4}+CO_{2}\uparrow }}}
  


== Դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում ==
Նատրիումի քլորիդ (NaCl)՝ հայտնի է որպես կերակրի աղ, ծովի աղի հիմնական բաղադրիչն է։
Բարիումի քլորիդ (BaCl2)՝ օգտագործվում է որպես միջատասպան նյութ։
Սնդիկի (II) քլորիդ (HgCl2, սուլեմա, սուբլիմատ)՝ ամենաուժեղ թույներից է, որն օգտագործվում է բժշկության մեջ որպես ախտահանիչ նյութ։
Սնդիկի(I) (Hg2Cl2, կոլոմել)՝ որպես լուծողական օգտագործվում է բժշկության մեջ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Գ.Պ. Խոմչենկո, Քիմիայի ձեռնարկ ԲՈւՀ ընդունվողների համար, 2005թ., Երևան
Մ. Մ. Պետրով, Լ.Ա. Միխաիլով, Յու. Ն. Կուկուշկին, Անօրգանական քիմիա, Լույս, 1979թ., Երևան
Կ. Սահակյան, Մ. Սարգսյան, Ս. Ալեքսանյան, Փոքր պարբերությունների քիմիական տարրերի տեղեկագիրք, Նահապետ, 2009թ., Երևան
Կ. Սահակյան, Մ. Սարգսյան, Ս. Ալեքսանյան, Մեծ պարբերությունների քիմիական տարրերի տեղեկագիրք, Նահապետ, 2009թ., Երևան


== Ծանոթագրություններ ==