armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սաբայիլյան ամրոց

Սաբայիլյան ամրոցը (ադրբ.՝ Bayıl qalası), կառույց, որը գտնվում է Բայիլյան ծովածոցի ափին (Բաքու, Ադրբեջան)։ Հետագայում կոչվել է նաև Սաբայիլյան ամրոց, Շահրի Սաբա, Շահրի Նայ, ստորջրյա քաղաք, բայիլյան քարեր, քարվանսարա և այլն։


== Պատմություն ==
Ամրոցը կառուցել է Ֆարիբուս III շիրվանշահի կողմից 1234 թվականին։ Ըստ լեգենդի՝ մինչև վերջերս ամրոցը ամբողջովին ջրի տակ է եղել և ափից գտնվել 350 մետր հեռավորության վրա։ Ուղղանկյունաձև սալաքարերի չափերը 70×25-50 սմ են, որոնք հայտնաբերվել են 1939 թվականին՝ հնագիտական արշավախմբի կողմից։
2000-ականների վերջերին, ջրի իջեցումների շնորհիվ, ի հայտ է գալիս ամրոցի վերին հատվածը։ Հնագետներին հատկապես հետաքրքրեց ամրոցի ֆրիզի մի մասը, որը ցուցադրվեց «Շիրվանշահերի ամրոցի» թանգարանում։ Ծովի հատակում հայտնաբերվել են շուրջ 706 սալաքարեր` կենդանիների, բույսերի պատկերներով, ինչպես նաև արաբական տառեր։ Գտնվել են 12 դիմանկարներ, որտեղ ներկայացված են տվյալ ժամանակաշրջանի հայտնի անձիք։ Քարերից մեկին պատկերված է Շիրվանշահը, ում օրոք էլ կառուցվել է ամրոցը։


== Ճարտարապետություն ==
Ամրոցը կառուցվել է ճարտարապետ Զեյնադին իբն Աբու Ռաշիդ Շիրվանի նախագծով։ Կառույցը հյուսիսից հարավ ուժեղ ձգվածություն ունեցող անկանոն քառանկյան տեսք ունի՝ 180 մետր երկարությամբ և 40 մետր լայնությամբ։ Այդ ձևը համապատասխանում է կղզու ուրվագծին, որի վրա էլ հիմնված էր ամրոցը։ Այն շրջապատված էր պարսպով, որի պատերի հաստությունը կազմում էր 1,5-2 մետր, կային նաև 15 աշտարակներ, որոնցից 3-ը շրջանաձև, իսկ 12-ը կիսաշրջանաձև էին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Jonathan M. Bloom, Sheila Blair.,  The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture, հ. 2, «Oxford University Press», 2009 — 513, էջ 240, էջեր 513 — 513 էջ, ISBN 9780195309911։
Յահ

Յահ (կամ Աահ, եգիպտերեն՝ Jˁḥ - լուսին), հին եգիպտական լուսնի աստված։


== Պաշտամունք ==
Լուսինը, որը լուսավորում էր երկիրը գիշերը, համարվում էր արև հակապատկերը։ Նրան փոխաբերական իմաստով անվանել են «Ժամանակի հաշվիչ», ով «բաժանում էր ամիսները և տարիները»։ Լուսինն ու Արևը համարվում էին Գոռի աջ  ձախ աչքերը։ Դրանց իշխանության համար հակամարտության համար Սեթը պոկում է լուսնին ու արևին և թաղում։ Մեկ այլ տարբերակում արևին անվանում էին «Ռա աչք», իսկ լուսնին «Հորուսի աչք»։ Խնումը, Թոթը  Մինը դուրս եկան Լուսնի տնից, ինչը միավորեց նրանց Յահի հետ։ Այդ պատճառով Յահի երկրպագությունը սովորական էր այս աստվածների ավանդական կենտրոններում `Թեբեում և Հերմոպոլիսում։ Մադամունդում, որտեղ Մոնտի տաճար կար, պահպանվել է «Յահի տունը»։


== Նկարագրություն ==
Նա նկարագրված է փարավոնի փաթաթաններում նեղ գլխարկով և Լուսնային սկավառակով։ Երբեմն պակերված է որպես անափահաս, խոպոպներով պատանի։


== Սինկրետիզմ ==
Հին Թագավորությունում ավելի շատ երկրպագող է ունեցել, քան հաջորդ դարերում, քանի որ գյուղացիները սահմանել էին լուսնի տակ աշխատելու ժամեր։ 

Համաձայն Ամդուատի գրքի` ինչ-որ ժամանակ, Լուսնի աստվածը համարվել է Օսիրիսը, սակայն Դիոդորը սխալմամբ նրան անվանել է արև, իսկ Իսիդին՝ լուսին։ Որպես հանդերձյալ աշխարհի աստված Օսիրիսը կարող է ստանձնել լուսնի աստծո պաշտոնը` փոխաբերական իմաստով «մահացածների արևը»։ Պլուտարքոսին համաձայն, Օսիրիսի սգո փառատոնի համար, քուրմերը ամենամսյա ծեսերի ժամանակ հողից ծեփում էին Օսիրիսի քանդակը։ Քանդակը մեծարում և զարդարում էին, ցույց տալով, որ աստվածները նույնպես ջրից ու հողից են ստեղծված։
Յահը կարեւոր դերակատարում ունեցավ XVII դինաստիայի վերջում, Յահմոնսիդերում, որոնք իրենց անունները ստացել են այս աստծո անունից։ Օրինակ՝ Ահմոս (Ծնված Յահը), Ահհոտեպ (Յահը գոհ է), Ահմոս-Նեֆերտարի։ Միևնույն ժամանակ Յահը և Թոթը միավորվում են Յահ-Թոթ անունով, որտեղ նրան կամ Թոթին նկարագրում են լուսնի ձևով։ Արդյունքում, Թոթի պաշտամունքը, կարևոր դերի համար, դիցաբանության մեջ իշխում է։ Այն ներկայացվում է հետագա 18-րդ Թութմազիդների դինաստիայի անուններով։
Տանիս քաղաքի Նեղոսի դելտայում տարածված էր լուսնի աստվածուհի Ատստարտի պաշտամունքը, որը անձնավորում էր Յահին կամ իր հետ հարաբերությունների մեջ գտնվող եգիպտական  Հաթոր Աստվածուհուն։
Այս ամենը ցույց է տալիս Յահի աստիճանաբար միաձուլումը լուսնի հետ կապված տարբեր աստվածությունների հետ։ Սակայն Յահի պաշտամունքը ամբողջությամբ չվերացավ, և փոքր-ինչ վերականգնվեց Ամասիսի XXVI դինաստիայի ժամանակ։


== Տես նաև ==
Խոնսու - հյուսիս-արևմտյան սեմական լուսնի աստված


== Ծանոթագրություններ ==
Պումա (այլ կիրառումներ)

Պումա, կարող է վերաբերել՝

Պումա - սպորտային հագուստ և պարագաներ արտադրող գերմանական ընկերություն
Պումա - գիշատիչ կենդանիների տեսակների ցեղ կատվազգիների ընտանիքից
Պումա - կատվազգի կենդանի կատվազգիների ընտանիքից նաև պումա ցեղից
Ալան Բին

Ալան Բին (անգլ.՝ Alan Bean, մարտի 15, 1932(1932-03-15)[…], Ուիլեր, Տեխաս, ԱՄՆ - մայիսի 26, 2018(2018-05-26)[…], Հյուստոն), ամերիկացի տիեզերագնաց–օդաչու, ռազմածովային նավատորմի առաջին կարգի կապիտան։
Ավարտել է Տեխասի համալսարանը (1955 թվականին)։ Ամերիկյան տիեզերագնացների խմբում է ընդգրկվել 1963 թվականին։ 1969 թվականի նոյեմբերի 14-24-ին, որպես «Ապոլլոն–12» տիեզերանավի լուսնախցիկի օդաչու, Չարլզ Կոնրադի և Ռիչարդ Գորդոնի հետ մասնակցել է դեպի Լուսին կատարված երկրորդ թռիչքին։ 1969 թվականի նոյեմբերի 19-ին Կոնրադի հետ վայրէջք է կատարել փոթորիկների օվկիանոսում։ Լուսնի վրա մնացել է 31 ժ 31,5 ր, երկու անգամ դուրս եկել Լուսնի մակերևույթ։ 1973 թվականի հուլիսի 28-ից սեպտեմբերի 26-ը Օուեն Գերիոտի և Ջեք Լաուսմայի հետ մասնակցել է «Սքայլեբ» ուղեծրակայանով կատարված երկրորդ թռիչքին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կեմերն

Կեմերն (գերմ.՝ Kemmern), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բամբերգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2578 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 8,27 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 71 150։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
(8754) Լիուկորդիա

(8754) Լիուկորդիա (անգլ.՝ Leucorodia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,901434 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,663 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1399 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1805,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,199428 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,24° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8754) Լիուկորդիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բացարձակ բարձրություն

Բացարձակ բարձրություն է համարվում երկրի մակերևույթի որևէ կետի բարձրությունը հաշվված համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակից։
Ծովի մակարդակը Համաշխարհային օվկիանոսի ազատ մակերևույթի դիքն է, որը բնորոշվում է ձգողականության օրենքով, Երկրի իներցիայի մոմենտը, ջերմաստիճամբ, մակընթացությամբ և այլ գործոններով։ Տարբերում են «վայրկենական», մակընթացային, միջին օրական, միջին ամսական, միջին տարեկան և միջին բազմամյա ծովի մակարդակներ։
Քամիների հոսանքի, մակընթացության, ծովի մակերևույթի տաքացման և սառեցման, մթնոլորտային ճնշման տատանումների, տեղումների և գոլորշացման, գետային և սառցային հոսքից ծովի մակարդակը անընդհատ փոփոխվում է։ Միջին բազմամյա ծովի մակարդակը կախված չէ ծովի մակարդակի այդ տատանումներից։ Ծովի մակարդակի միջին բազմամյա դիրքը որոշվում է հիդրոօդերևութաբանական բնութագրերի ծանրության ուժի և տարածական անհամաչափության բաշխմամբ (ջրի խտություն, մթնոլորտային ճնշում և այլն)։
Յուրաքանչյուր կետում մշտական միջին բազմամյա ծովի մակարդակը ընկալվում է որպես ելակետային մակարդակ, որտեղից ցամաքի վրա հաշվարկվում են բարձրությունները։ Փոքր մակընթացություն ունեցող ծովերի խորությունները հաշվելու համար այդ մակարդակը հաշվվում է որպես զրոյական խորություն՝ ջրի մակարդակի ցուցանիշը, ըստ որի հաշվում են խորությունները՝ նավարկության պահանջներին համապատասխան։ Ռուսաստանում և նախկին ԽՍՀՄ երկրների մեծ մասում, Հայաստանում, ինչպես նաև Լեհաստանում, երկրի մակերևույթի բացարձակ բարձրությունները հաշվում են Բալթիկ ծովի միջին բազմամյա մակարդակից՝ սահմանված զրոյական Կրոնշտադտի ֆուտշտոկից։ Կրոնշտադտը նավահանգստային քաղաք է Ֆիննական ծոցում՝ Կոտլին կղզու վրա։ Կրոնշտադտի ֆուտշտոկը նաև կոչվում է Կրոնշտադտի զրո։ Արևմտաեվրոպական երկրներում խորությունները և բարձրությունները հաշվում են ըստ Ամստերդամի ֆունշտոկի (Միջերկրական ծովի մակարդակի չափումն իրականացվում է Մարսելի ֆուտշտոկով)։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից բարձր լինելիս համարվում է դրական, իսկ ցածր բացասական։ Ցամաքում հիմնականում դրական է, սակայն ցամաքում լինում է նաև բացասական բացարձակ բարձրություն, որոնցից ամենամեծը Մեռյալ ծովի ափն է։


== Ծովային մակերևույթի բարձրություն ==
Ծովային մակերևույթի բարձրությունը դա օվկիանոսի մակերևույթի բարձրությունն է (կամ տեղագրություն կամ ռելիեֆ)։ Օրվա ընթացքում այն, հավանաբար, գտնվում է Լուսնի և Արեգակի մակընթացային ազդեցության տակ։ Ծովային մակերևույթի բարձրության վրա հիմնականում ազդում է օվկիանոսի շրջապտույտը։ Սովորաբար օվկիանոսի շրջապտույտը առաջացնում է տեղագրության շեղում ±1 մետրով առավելագույնի միջին մակարդակից։ Ծովային մակերևույթի բարձրության ամենադանդաղ փոփոխությունները տեղի են ունենում Երկրի գրավիտացիոն դաշտում փոփոխության շնորհիվ մայրցամաքների վերաբաշխման, ստորջրյա լեռների առաջացման և այլնի արդյունքում։


== Տես նաև ==
Բարձրություն ծովի մակարդակից


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ալ-Շուբաք

Ալ-Շուբաք կամ պարզապես Շուբաք (արաբ․՝ الشوبك‎‎‎‎), քաղաք Հորդանանի թագավորության հյուսիսարևելյան հատվածում՝ Մաանի մարզում։
Ըստ 2004 թվականի մարդահամարի՝ արաբական այս քաղաքի բնակչությունը կազմում է 12,500 մարդ, հիմնականում՝ արաբներ։
Համարվում է Հորդանանի տարածքում գտնվող ամենաբարձրադիր բնակավայրերից մեկը։ Ալ-Շուբաթը հայտնի է իր խնձորի և այլ մրքերի ագրո-տնտեսություններով։ Քաղաքում մինչ օրս պահպանվել է խաչակիրների կողմից կառուցված Մոնրեալ ամրոցը։


== Աշխարհագրություն ==
Ալ-Շուբաթը հյուսիսում սահմանակցում է Ալ-Տաֆիլայի, իսկ արևմուտքում՝ Ակաբայի մարզերին։ Վարչականորեն գտնվում է Մաանի մարզում։
Շնորհիվ իր բարձրադիր աշխարհագրական դիրքի (Ալ-Շուբաթը գտնվում է ծովի մակարդակից 1,330 մետր բարձրության վրա)` քաղաքին բնորոշ են ցուրտ ձմեռները։ Տարվա ամենացուրտ եղանակի հունվարն է։
Չնայած այս հանգամանքի, Ալ-Շուբաթը ունի նաև բավականին չոր կլիմա և դա պայմանավորված է նրանով, որ Հորդանանը գտնվում է Արաբական թերակղզում։
Տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է 150-350 մմ։


== Պատմություն ==

Քաղաքի առաջին բնակիչները եղել են եդոմայեցիները։ Շուբաթը լիարժեք նահիյայի կարգավիճակ է ստացել 1894 թվականին՝ Օսմանյան կայսրության կազմում և միավորվել է Քերեբի վարչական միավորի մեջ։
Ալ-Շուբաքը առավել հայտնի դարձավ այն ժամանակ, երբ խաչակիրները այստեղ կառուցեցին Մոնրեալ անառիկ ամրոցը։ Պետրայի և Ակաբայի հետ միասին Շուբաթը կազմում է հորդանանյան եռանկյունին, որը գտնվում է Սիրիայի, Սաուդյան Արաբիայի և Եգիպտոսի խաչմերուկում։
Քաղաքի բարձրադիր աշխարհագրական դիրքը վերջինիս տալիս է կաևոր ռազմավարական նշանակություն։ Շուբաթը հասել է իր կարևորության գագաթնակետին այն ժամանակ, երբ Բալդուինը գրավեց Հորդանանը և բլրի գագաթին կառուցեց Մոնրեալի ամրոցը։ Ալ-Շուբաթը ազատագրվել է խաչակիրներից Այուբյանների ներկայացուցիչ Սալահ ալ-Դինի կողմից՝ 1187 թվականին։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 12,590 մարդ, որոնցից 5,666-ը տղամարդիկ են (45 %), իսկ 6924-ը՝ կանայք (55 %)։
Ալ-Շուբաթում ընդհանուր առմամբ գոյություն ունի միջինում 5 անձից բաղկացած 1,663 տնային տնտեսություններ։ Գրեթե ամբողջ բնակչությունը զբաղեցնում են իսլամադավան արաբները։


== Տե՛ս նաև ==
Մաանի մարզ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-05-22 at the Wayback Machine.
Կոմիտաս ինստիտուտ

Կոմիտաս ինստիտուտ, հիմնվել է 1992 թվականին, Փրինսթոնում։ Տնօրեն՝ Վ. Լիմա։ Մասնաճյուղ ունի Լոնդոնում (տնօրեն՝ Ա. Սարաֆյան)։ Հրատարակում և տարածում է հայոց նոր պատմության վերաբերյալ աշխատություններ, Հայաստանի և հայերի մասին փաստաթղթերի ժողովածուներ, քարտեզներ են։ Կազմակերպում է ցուցահանդեսներ, դասախոսություններ, գիտաժողովներ։ 1998 թվականից հրատարակում է «Armenian Forum» հանդեսը։
Շոգետուրբին

Շոգետուրբին, անընդհատ գործողության ջերմային թիակավոր շարժիչ։ Ծառայում է գոլորշու ջերմային Էներգիան մեխանիկական աշխատանքի փոխակերպելու համար։ Այս փոխակերպումը կատարվում է երկու հաջորդական պրոցեսներով․ սկզբում գոլորշու ճնշման պոտենցիալ Էներգիան փողրակում փոխակերպվում է սկավառակի, այնուհետև՝ լիսեռի պտտական շարժման Էներգիայի։ Աշխատող անիվը փողրակների հետ միասին կազմում է տուրբինի աստիճանը, որի թվից կախված Էլ տարբերում են միաստիճան և բազմաստիճան շոգետուրբին։ Երբ գոլորշու ընդարձակումը լրիվ կամ մեծ մասամբ տեղի է ունենում փողրակի մեջ, ապա այդ շոգետուրբինն անվանում են ակտիվ։ Առաջին ակտիվ շոգետուրբինը ստեղծել է շվեդ ինժեներ Գ. Լավալը (1890 թվական)։ Կան նաև ռեակտիվ շոգետուրբիններ, որտեղ գոլորշու ընդարձակումը տեղի է ունենում և՝ փողրակների մեջ, և՝ աշխատող թիակների միջև։ Առաջին ռեակտիվ շոգետուրբինը ստեղծել է անգլիացի ինժեներ Չարլզ Պարսոնսը (1884 թվական)։ Լայն կիրառություն ունեն բազմաստիճան ակտիվ շոգետուրբինները, որոնք լինում են արագության և ճնշման աստիճաններով։ Արագության աստիճաններով ակտիվ շոգետուրբիններում գոլորշին փողրակների մեջ ընդարձակվում է P0 ճնշումից մինչև P4, որի հետևանքով արագությունը շոգետուրբինից հասնում է C1, այսինքն՝ աճում է նրա հոսքի կինետիկ էներգիան։ Վերջինս մասամբ փոխակերպվում է լիսեռի պտտման մեխանիկական էներգիայի, որի պատճառով արագությունը նվազում է մինչև C2։ Գոլորշին ի վերջո տուրբինից դուրս է գալիս C2 արագությամբ և անցնում դեպի կոնդենսատոր։ Այս շոգետուրբինների առավելություններն են՝ պարզ կառուցվածքը, կոմպակտությունը, էժանությունը, աշխատանքի հուսալիությունը, շահագործման հարմարությունը։ Թերությունը ցածր օգտակար գործողության գործակիցն Է, որի պատճառով Էլ օգտագործումը սահմանափակ է։ Ճնշման աստիճաններով շոգետուրբիններում գոլորշու ընդարձակումը սկզբնական P0 ճնշումից մինչև վերջնական P4 տեղի է ունենում փողրակային ակոսներում։ Հաջորդաբար անցնելով փողրակների միջով՝ գոլորշու արագությունը փոխվում է C1-ից C2 և C3 իսկ ճնշումը նվազում P0-ից Р1 Р2։ Գոլորշու ձեռք բերած կինետիկ Էներգիան ծախսվում է թիակների բանեցման վրա, որի պատճառով Էլ գոլորշու արագությունները նվագում են C1-ից С, С2-ից С՝ 2, Сз-ից С3։ Այս \ոգետուրբիններն ունեն ավելի բարձր օ․ գ․ գ․, քան արագության աստիճաններովը և կարող են կառուցվել շատ մեծ հզորությունների համար։ Լայնորեն օգտագործվում են ՀԷԿ-երում (հիդրոէլեկտրականյաններ) և ԱԷԿ-երում (ատոմային էլեկտրակայաններ)։ Ջերմային պրոցեսի բնույթից կախված Շոգետուրբինները լինում են կոնդենսացիոն, հակաճնշումային գոլորշու կարգավորվող առումներով։ Կոնդենսացիոն շոգետուրբինը նախատեսվում է միայն էլեկտրական էներգիա արտադրելու, իսկ հակաճնշումայինը՝ արտադրությանը գոլորշի մատակարարելու և այդ գոլորշու քանակից կախված համապատասխան քանակության էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար։ Գոլորշու կարգավորվող առումներով կոնդենսացիոն շոգետուրբինները ծառայում են ոչ միայն էլեկտրաէներգիա արտադրելու, այլև սպառողներին գոլորշի մատակարարելու համար։ ԱԷԿ-ներում շոգետուրբինների մեծ մասն աշխատում է համեմատաբար ցածր ճնշման հագեցած գոլորշով, որի պատճառով շոգետուրբինային կայանքներում նախատեսում են գոլորշու խոնավությունը փոքրացնող հատուկ միջոցներ՝ ներտուրբինային և արտատուրբինային սեպարացիոն սարքեր։
(1581) Աբանդերադա

(1581) Աբանդերադա (անգլ.՝ Abanderada), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի հունիսի 15-ին Միգել Իցիգսոնի կողմից Լա Պլատայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,15792 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7687 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5471 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2049,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175632 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,54° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է B դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1581) Աբանդերադա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դերիք Ռոուզ

Դերիք Մարտել Ռոուզ (անգլ.՝ Derrick Martell Rose, հոկտեմբերի 4, 1988(1988-10-04), Չիկագո), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Նյու Յորք Նիքս» ակումբում։
Ծնվել է Չիկագո քաղաքում։ Ընտրվել է NBA-ի 2008 թվականի դրաֆթի առաջին ընտրությամբ՝ ծննդավայրը ներկայացնող «Չիկագո Բուլս» ակումբի կողմից։ 2010 թվականին դարձել է աշխարհի չեմպիոն, 2009 թվականին արժանացել NBA-ի լավագույն նորեկի կոչմանը, 2010-2011 թթ. ճանաչվել է որպես ամենաարժեքավոր խաղացող (MVP), դառնալով տվյալ տիտղոսին արժանացած ամենաերիտասարդ մարզիկը (22 տարեկանում)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել և մեծացել է Չիկագոյում և մանկուց երկրպագել է տեղի ակումբին՝ «Չիկագո Բուլսին»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ (կենսագրություններ) ==
Էջը NBA.com կայքում (անգլ.)
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Archived 2012-05-27 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Էջը Մեմֆիսի համալսարանի սպորտային բաժնում Archived 2012-04-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Էջը ԱՄՆ բասկետբոլի ֆեդերացիայի կայքում Archived 2007-11-08 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Նիկոլո Միծիշվիլի

Նիկոլո Միծիշվիլի (վրաց.՝ ნიკოლო მიწიშვილი, ինչպես նաև Նիկոլո Միցիշվիլի, իրական ազգանուն՝ Սիրբիլաձե, նոյեմբերի 8 (20), 1896, Ջվարիսա (Տղիբուլի շրջան), Քութայիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 13, 1937(1937-07-13)), վրացի բանաստեղծ և գրող։


== Կենսագրություն ==
Նիկոլո Միծիշվիլին ծնվել է 1894 թվականի նոյեմբերի 8-ին Վրաստանի Չինական նահանգի գյուղացիական ընտանիքում։
Նախնական կրթությունը ստացել է Քութայիսի դպրոցում։ Ավարտելուց հետո աշխատել է որպես ուսուցիչ։ Նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են 1912 թվականին։
1917 թվականին նա եղել է «Զինվորի Ձայնը» թերթի գլխավոր խմբագիրը։ 1922 թվականաին ռուսական «Ֆիգարո» թերթի խմբագիր։
1922 թվականին ստեղծեց և հրատարակեց «Վրաստանի պոետներ» ռուսերեն լեզվով գիրքը։ Թարգմանությունների հարցում նրան օգնել է ռուս բանաստեղծ, թարգմանիչ Օսիպ Մանդելշտամը։ Նույն թվականին նա ուղևորվում է Ֆրանսիա։ Երեք տարի անց՝ 1925 թվականին, նա վերադառնում է հայերենի պետություն։ Այնուհետև դառնում է Զարյա Վոստոկա օրաթերթի գլխավոր խմբագիրը։
1937 թվականին նրան ձերբակալում են։ Ազատություն է ձեռք բերում հետմահու։


== Ստեղծագործություններ ==
«Սև աստղեր» («Շավի վարսկլավի») 1922
«Թռչնի շոգը» («Ցմինդանիանի», 1926) բանաստեղծությունների գիրք
«Փետրվար» («Թեբերվալի», 1927) պատմություն
«Սոցիալական հարցեր» (1927) հոդվածների ժողովածու
«Փորձ» (1929), ռուսերեն լեզվով թարգմանվել է 1930 թվականին, պատմվածք
«Դեպքեր Աֆղանստանում» (1929)
«Գործը մեկ գիշերվա ընթացքում» (1931)
«Նովելներ» (1931)
Հրատարակություններ. «փորձառություններ։ Բանաստեղծություններ։ Նովելներ. Հիշողություննեեր», Թբիլիսի, (1963) ռուսերեն թարգմանությամբ։


== Գրականություն ==
ავალიანი, ლ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, გვ. 45-46, თბ., 1984 წელი.


== Արտաքին հղումներ ==
Николоз Мицишвили на Wikilivres
Վելիկի Տրոստյանեց (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)

Վելիկիյ Տրոստյանեց (ուկրաիներեն՝ Великий Тростянець), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկիյ Տրոստյանեց գյուղում բնակվում էր 1 137 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յաման (գյուղ, Իլեկսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅամանՅաման (ռուս.՝ Яман), գյուղ Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Իլեկսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 746 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պետինո (գյուղ, Խոխոլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊետինոՊետինո (ռուս.՝ Петино), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Խոխոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 961 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տոնանտինս

Տոնանտինս (պորտ.՝ Tonantins), համայնք Բրազիլիայում՝ Ամազոնաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ամազոնաս նահանգի հարավ-արևմտայն մարզում։ Մտնում է Ալտու Սոլիմոյնս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 19 858 (2008 թվականի տվյալներով)։ Գրավում է 6433 կմ2 տարածք։
Կարմրան

Կարմրան, մոշա, իրղուն (լատ.՝ Támarix), կարմրանազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրձրությունը՝ 6 մ, ընձյուղները՝ բարակ, կարմրավուն։ Տերևները թեփուկանման են, հերթադիր, նստադիր, կապտականաչավուն կամ մոխրագույն։ Ծաղկաբույլը կողային պարզ ողկույզ է կամ գագաթնային խոշոր հուրան, ծաղիկները՝ երկսեռ (հազվադեպ՝ երկտուն), սպիտակ, վարդագույն կամ մանուշակագույն։ Ծաղկում է ապրիլից մինչև ուշ աշուն։ Պտուղը բազմասերմ, եռակող տուփիկ է։ Սերմերը մանր են, հակառակ ձվաձև։
Ծառեր կամ թփեր են, բարձրությունը՝ 6-10, երկար, բարակ, կարմիր ընձյուղներով։ Տերևները մանր են, թեփուկանման. կապտականաչավուն կամ մոխրագույն։ Ծաղիկները մանր են, սպիտակ, վարդագույն կամ մանուշակագույն։ Բազմաճյուղ կարմրան Ծաղկափթթությունները կողային պարզ ողկույզներ են կամ գագաթնային խոշոր հուրաններ։ Աճում է արագ, լուսասեր է, երաշտակայուն, պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ, որոշ տեսակներ աղադիմացկուն են։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով, արմատային մացառներով։


== Տարածում ==
Տարածված է Արարատի, Տավուշի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում։ Աճում է աղուտ-ալկալի հողերում, չորացած գետերի հուներում, գետափերին, խոնավ վայրերում և այլն։


== Նշանակություն և կիրառում ==
Որոշ տեսակներ պարունակում են աղաղանյութեր, տոկոֆերոլներ, կարոտին (A-նախավիտամին), ներկանյութ ևև, որոշները օգտագործվում են ժողովրդական բժշկության մեջ՝
դեղնախտի, ռևմատիզմի, փայծաղի հիվանդությունների բուժման ժամանակ և որպես արյունահոսությունը դադարեցնող միջոց։ Բազմանում է
սերմերով, կտրոններով, արմատային մացառներով։ Լուսասեր է, երաշտակայուն, գեղազարդիչ և մեղրատու։ Կարելի է օգտագործել աղուտ և ալկալի հողերի և ավազուտների կանաչապատման նպատակով։


== Դասակարգում ==


=== Տեսակներ ===
Հայտնի 35,հետագայում նրանց թիվը հասավ մոտ 90-ի,նրանցից մի քանիսը՝ (այլ տվյալներով՝ 54) տեսակը, աճում է Հարավային Եվրոպայի, Աֆրիկայի, Ասիայի անապատներում, կիսաանապատներում ու տափաստաններում։ ԽՍՀՄ նախկին տարածքում տարածված է 24, ՀՀ-ում՝ 6 տեսակ, հիմնականում կենտրոնացված է Արարատյան դաշտում; Հայաստանում ամենատարածված տեսակը բազմաճյուղ կարմրանն է (T. ramosissima), որը հանդիպում է նաև Մեղրիում, Իջևանում։ Մեղրատու է, ունի նաև դեկորատիվ նշանակություն։ 
ՀՀ-ում՝ 8 (9) տեսակ՝

կարմրան ճյուղառատ (T. ramosissima),
կարմրան Արարատի (T. araratica),
կարմրան քառ առէջ (T.tetrandra),
կարմրան Մեյերի (T. meyeri) և այլն։Կարմրան պայծառը (T. florida) հանդիպում է միայն Սյունիքի մարզում (Մեղրի), աճում է գետափերին, կավոտ և ավազոտ վայրերում), Մեյերի կարմրան՝ Արարատի (գյուղ Ծրասխ), Արմավիրի (գյուղ Եղեգնուտ) և Սյունիքի (Ագարակ, Մեղրի) մարզերում՝ փուխր աղուտներում և առափնյա ավազուտներում։
Կարմրան ութառէջը (T. octandra)՝ Արարատի (Երասխ, Արարատ), Արմավիրի (գյուղ Մարգարա) մարզերում՝ աղուտներում և գետափերին։ Այս հազվագյուտ տեսակները գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Գերվասիա Վարդանյան

Գերվասիա Ալեքսեյի Վարդանյան (Գերվասյա Վարդանյան, Կաղապար:1927, Ղարաքիլիսա, Լոռի-Փամբակի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 14, 2018), հայ նկարիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1987)։


== Կենսագրություն ==
1950 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1956 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Վարդանյանի բազմաժանր գեղանկարչական գործերին բնորոշ է վառ կոլորիտը։ 1956 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Գործերից են՝ «Կենդանաբանական այգում», «Քաջարանի բաց հանքերում», «Ձուլողը», «Անձրևից հետո», «Կոլտնտեսուհու դիմանկարը», «Հորատողները»։
Գերվասիա Վարդանյանի ստեղծագործություններից գտնվում են Հայաստանի նկարիչների միության ֆոնդերում և մասնավոր հավաքածուներում
«Կենդանաբանական այգում», 1966
«Երեկոյան ղողանջներ», 1969, ՀՀ Սահմանադրական դատարան
«Գութանի երգը», 1985
«Հիշողություններ պատերազմից», 1993
«Թրաշուշաններ», 2003
«Եղրևանիներ», 2005


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
Կիրովական, 1985
Չարենցավան, 1986


== Ծանոթագրություններ ==
Բարա դու Ռիու Ազուլ

Բարա դու Ռիու Ազուլ (պորտ.՝ Barra do Rio Azul) համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մարզը։ Մտնում է տնտեսական կարգավիճակ ունեցող Էրեշինի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2 035 մարդ, ըստ 2006 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 147,571 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 14,6 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 24 653 129,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 10 855,63 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,784։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1992 թվականի մարտի 7-ին։
Ալեքսանդր Տրուսով

Ալեքսանդր Տրուսով (ռուս.՝ Трусов, Александр Ефимович, սեպտեմբերի 25, 1912(1912-09-25) - մարտի 5, 1988(1988-03-05)), խորհրդային և ռուս բեմադրող նկարիչ և մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի ռեժիսոր։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
1928 թվականին ավարտել է Բաքվի գեղարվեստական տեխնիկումը։ Եղել է Ֆ. Ռեբերգի գեղարվեստական ստուդիայի աշակերտ։
1930-ական թվականների սկզբին որպես նկարիչ է աշխատել «Մոսֆիլմ»ի մուլտիպլիկացիոն արտադրամասում։ 1936 թվականից աշխատել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից է։
Մուլտֆիլմեր ստեղծելիս սերտ համագործակցել է Իվան Իվանով-Վանոյի, Լեոնիդ Ամալրիկի, Վլադիմիր Պոլկովնիկովի, Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի, Ռ. Դավիդովի և այլ մարդկանց հետ։
«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի ԽՍՀՄ գեղարվեստական խորհրդի անդամ է։ Նաև ստուդիայի` ԽՍՀՄ շրջաններում առաջին փառատոնների կազմակերպիչներից է։


== Ֆիլմագրություն ==


===== Բեմադրող նկարիչ =====


===== Ռեժիսոր =====
«Ահա թե վագր» (1963)
«Ճանափարհորդ գորտը» (1965, Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինի հետ համատեղ)
«Իվան Իվանիչը հիվանդացել է» (1966)
«Մատնաչափիկը» (1977, Ռ. Դավիդովի հետ համատեղ)։


== Մրցանակներ ==
1963` «Ահա թե վագր»` Մանկական ֆիլմերի միջազգային փառատոն Նիկոչեաում (Արգենտինա)։ Արժանացել է «Արծաթե խորանարդ» երկրորդ մրցանակին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Все проходит…», Марина Прозорова, стр. 124-125.
«Ну, Котëночкин, погоды!», Вячеслав Котëночкин, ALGORITM, 1999, стр. 157.
Киноведческие записки, Выпуски 50-52, Всесоюзный научно-исследовательский институт киноискусства, Госкино СССР, 2001, стр. 197.


== Արտաքին հղումներ ==
Ալեքսանդր Տրուսով Internet Movie Database կայքում
Ալեքսանդր Տրուսովը Аниматор.ру կայքում
Трусов Александр Ефимович — Энциклопедия отечественного кино(չաշխատող հղում)
Ագունդիր

Ագունդիր, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Զանգվածային սպանություն Ռոզբերգում

Զանգվածային սպանություն Ռոզբերգում տեղի է ունեցել 2015 թվականի հոկտեմբերի 1-ին ԱՄՆ Օրեգոն նահանգի Ռոզբերգ քաղաքի Ամպկվա քոլեջի տարածքում։ 20-ամյա երիտասարդը ուսումնական հաստատության տարածքում հրազենով սպանել է ինը մարդու և վիրավորել յոթին, որից հետո սպանվել է ոստիկանության կրակից։


== Նախադեպ Ռոզբերգում ==
Նման դեպք արդեն տեղի էր ունեցել Ռոզբերգում։ 2006 թվականի փետրվարին միջնակարգ դպրոցում ուսանողներից մեկը սպանվել էր, իսկ մեկ այլը վիրավորվել։


== Դեպքի մանրամասներ ==
Խաղաղօվկիանոսյան ժամով 10:38-ին 911 ծառայության հեռախոսին զանգել են ուսումնական հաստատությունից։ Զանգողը հայտնել է, որ ուսումնական հաստատության տարածքում մարդ կա, ով առանց առանց խտրականության կրակում է մարդկանց։ Կասկածյալը սպանվել է ոստիկանության հետ հրաձգության արդյունքումԱլկոհոլի, ծխախոտի, հրազենի և պայթուցիկ նյութերի գործակալության (ATF) աշխատակիցները սկսել են տարածքի ուսումնասիրությունը; հանցագործության վայրում գտնվել է չորս միավոր հրազեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Թղթե նախշեր

Թղթե նախշեր (բելառուս․՝ «Выцінанка-выразанка»), բելառուսական կարճամետրաժ երաժշտական մուլտֆիլմ, որը հեռարձակվել 2010 թվականին «Բելառուսֆիլմ» (Беларусьфильм) կինոստուդիայում։ Բեմադրող ռեժիսորը և սցենարի հեղինակը Միխայիլ Թումելյան է։


== Պատմություն ==
Մուլտֆիլմը նկարահանված է վիտինանկա ոճով։ Վիտինանկան (բելառուս․՝ выцінанка), (ուկրաիներեն՝ вытынанка) ժողովրդական դեկորատիվ արվեստի տեսակ է, երբ սպիտակ կամ գունավոր թղթից դանակով կամ մկրատով կտրում են դեկորատիվ զարդանախշեր, ցանցկեն կամ ուրվագծային կոմպոզիցիաներ։
Մուլտֆիլմում օգտագործվել է բելառուս վիտինանկայի վարպետ Վյաչեսլավ Դուբինկայի մասին 1972 թվականի փաստագրական սյուժեից կադրեր։ Մուլտֆիլմում հենց իր դերում հայտնվում է ինքը՝ Վյաչեսլավ Դուբինկան (1941-2010)։
Մուլտֆիլմի հիմքում ընկած է «Жар-Жар» երգը՝  «Троица» էթնո-եռյակի կատարմամբ։


== Սյուժե ==
Ծերունին և պառավը բոլորովին ծերացել են և մահից առաջ ցանկանում են ամուսանցնել որդուն։ Այդ ժամանակ նրանք ուղարկում են տղային հարսնացու փնտրելու։ Անտառով անցնելիս երիտասարդը հանդիպում է նապաստակին, որն ասում է, որ գիտի, թե որտեղ է լավ աղջիկ ապրում։ Նապաստակն իր վրա է վերցնում խնամախոսի դերը և գնում է հարսնացուի մոր մոտ։ Այդ կինը ագահ էր և համաձայնում է տալ աղջկան, միայն այն դեպքում, եթե իր բակը կլինի կենդանիներով լի։ Այդ ժամանակ նապաստակը գնում է կալվածատիրոջ բակ և բոլոր կենդանիներին հրավիրում հարսանիք։ Կենդանիները հավաքվում են կնոջ բակում և տեղի է ունենում մեծ հարսանիք։ Չորրորդ օրը կինը դուրս է գալիս բակ. երիտասարդները գնացել էին, կենդանիները վերադարձել էին կալվածատիրոջ մոտ, իսկ նա մնացել էր մենակ։ Այդ ընթացքում նապաստակն արդեն մեկ այլ տեղ էր «խնամախոս»  աշխատում…


== Նկարահանող խումբ ==


== Մրցանակներ ==
Բելառուսական ֆիլմերի 7-րդ Հանրապետական փառատոնին (Բրեստ)՝ «Ազգային սովորույթների հավատարմության համար» վկայական։
Թվային արվեստիի Մինսկի 2-րդ միջազգային «Terra Nova» (Մինսկ) փառատոնին՝ մրցանակ «Լավագույն անիմացիա» անվանակարգում։
Tindirindis-ի (Վիլնյուս) անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնին՝ մրցանակ «Բանահյուսության կիրառման համար» անվանակարգում։
«Анимаёвка-2010» (Մոգիլյով) անիմացիոն ֆիլմերի 13-րդ միջազգային փառատոնին՝ դիպլոմ «Լավագույն պատկերային լուծում» անվանակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
«Бумажные узоры» Archived 2014-10-12 at the Wayback Machine. — «Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի կայքից։
 Трейлер мультфильма «Бумажные узоры» .
 «Бумажные узоры»  — մուլտֆիլմը Միքայել Թումելյայի կանալից։
 Сюжет о мастере вытинанки Вячеславе Дубинке (1972) .
«Мультипликатор Михаил Тумеля: Послевоенная анимация формировалась как оппозиция Диснею» Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. — հոտվածը TUT.BY կայքից։
Կուդրիխա

Կուդրիխա (ռուս.՝ Кудриха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Անուի գետի ձախ ափով՝ 116 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 42 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200312115100008658
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100865
Ավազանի կոդը - 13.01.02.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կզըլջյորեն

Կզըլջյորեն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Սագոլ

Սագոլ (ռուս.՝ Сагол), գյուղ Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Old Friends from Young Years

Old Friends from Young Years, կալիֆորնիական Papa Roach խմբի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 1997 թվականին։


== Ալբոմի մասին ==
Old Friends From Young Year-ը ձայնագրվել է միայն 700$-ով, որոնք տրամադրել է Տոնի Էսպերանսը՝ Տոբիի հայրը։ «Orange Drive Palms» և «Liquid Diet» երգերը տեղի ոչ մեծ ռադիոընկերություններում շատ հայտնի էին։


== Երաժշտական երկերի ցուցակ ==

Ջեկոբի Շեդդկոբի - վոկալ
Ջերրի Հորտոն - Էլեկտրակիթառ, բեք-վոկալ
Ուիլլ Ջեյմս - բաս-կիթար, բեք-վոկալ
Դեյվ Բակնետ - հարվածային գործիքներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Тексты песен альбома
Old Friends From Young Years на discogs.com
Վելիկայա Կիրեևկա

Վելիկայա Կիրեևկա (ուկրաիներեն՝ Велика Киріївка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1651 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Կիրեևկա գյուղում բնակվում էր 1 993 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 36,16 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 55,12 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քիրաչ Մուղանլո

Քիրաչ Մուղանլո (վրաց.՝ ქირაჩ-მუღანლო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 280 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 40 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1102 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հիպսոգրաֆիկ կորագիծ

Հիպոգրաֆիկ կորագիծ , Երկրի մակերևույթի վրա տարբեր բարձրությունների և խորությունների տեղաբաշխումն արտահայտող կորագիծ՝ ուղղանկյուն կոորդինատների համակարգում։ Հիպոգրաֆիկ կորագիծ ստացվում է, երբ օրդինատնետի առանցքի վրա տեղադրվում են բարձրությունները (ծովի մակարդակից վերև) և խորությունները (ծովի մակարդակից ներքև), իսկ աբսցիսների առանցքի վրա՝ Երկրի հիպոգրաֆիկ կորագիծը տվյալ բարձրությունների և խորությունների զբաղեցրած մակերեսները։ Հիպոգրաֆիկ կորագիծ առաջին անգամ կազմել է ֆրանսիացի երկրաբան Ա. Լապարանը 1883 թվականին։ Հիպոգրաֆիկ կորագծի միջոցով հնարավոր է որոշել Երկրի ամբողջ մակերևույթի, նրա առանձին միավորների միջին բարձրությունները և ծովերի միջին խորությունները։ Օվկիանոսի հատակի կտրվածքն արտահայտող կորագիծը կոչվում Է բաթիգրաֆիկ կորագիծ։
Դեֆեկտասկոպ

Դեֆեկտասկոպ (լատ.՝ defectus «թերություն» + հին հունարեն՝ σκοπέω «հետևում եմ»), սարք, որն օգտագործում են սարքերում և սարքավորումներում անհամասեռությունների հայտնաբերման, նրանց կոորդինատների և չափերի որոշման համար։ Սարքի աշխատանքի հիմքում ընկած է անհամասեռություններից անդրադարձած ակուստիկ ալիքների գրանցումը, այսինքն՝ անդրադարձ-ազդանշանների գրանցումը։
Մատալեբրերաս

Մատալեբրերաս (իսպ.՝ Matalebreras), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Սորիա շրջանի մեջ, Կաստիլիա և Լեոն երկրամասի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո դե Գոմարա համայնքում։ Զբաղեցնում է 41,63 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 99 մարդ։ 


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
(1335) Դեմուլինա

(1335) Դեմուլինա (անգլ.՝ Demoulina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1934 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,240149 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,894 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5863 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1224,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29396 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,55° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1335) Դեմուլինա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ելանի շրջան

Ելանի շրջան (ռուս.՝ Еланский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլգոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ելան։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2672 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 33713 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,62 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Այոս Յորգիոս (Նիկոսիայի շրջան, լքված գյուղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այոս Եորգիոս (այլ կիրառումներ)Այոս Յորգիոս (հուն․՝ Άγιος Γεώργιος) կամ Այոս Յորգիոս Լեֆկաս (հուն․՝ Λεύκας), լքված գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Նիկոսիայի շրջանում։ Գյուղը մոտ է գտնվում Կիպրոսի Հանրապետության և Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության (ՀԿԹՀ) բաժանման սահմանին։


== Բնակչություն ==
1960-ական թվականներին գյուղն ուներ 460 բնակիչ։ 312-ը հույն կիպրացիներ էին, 143-ը թուրք կիպրացիներ, իսկ մնացածը այլ ազգիներ։ Սակայն ներհամայնքային բախումների պատճառով գյուղը լքվեց (2001)։ ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ելինսկի

Ելինսկի (ռուս.՝ Елинский), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կիզիլջա

Կիզիլջա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 950 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սահմանափակիչ

Սահմանափակիչ էլեկտրոնային տեխնիկայում, սարք, որն ապահովում է ելքի լարման հաստատուն մակարդակը, երբ մուտքի լարման արժեքը գերազանցում է այսպես կոչված սահմանափակման շեմքի սահմանը։ Սահմանափակիչը լայնորեն կիրառում են իմպուլսային տեխնիկայում՝ իմպուլսների ձևավորման և փոխակերպման համար, ռադիոհաղորդման և բազմականալային կապի հարմարանքներում՝ ազդանշանների մակարդակի սահմանափակման համար և այլն։
Ամպլիտուդային սահմանափակիչներն ապահովում են հիմնական տատանման ամպլիտուդի տրված սահմանային մակարդակը։ Սահմանափակիչի գործողությունը հիմնված է ոչ գծային տարրի (տրանզիստոր, կիսահաղորդչային դիող, Էլեկտրոնային լամպ են) հաղորդականության կտրուկ փոփոխության վրա այն բանից հետո, երբ մուտքի լարման ամպլիտուդը (կամ ակնթարթային արժեքը) հասնում է սահմանափակման շեմքին։ Դրա շնորհիվ ելքի լարման ամպլիտուդի (կամ ակնթարթային արժեքի) հետագա աճը դադարում Է։ Տարբերում են միակողմանի (միայն վերին կամ միայն ստորին սահմանափակման շեմքով) և երկկողմանի գործողության սահմանափակիչներ։
(3023) Հիրդ

(3023) Հիրդ (անգլ.՝ Heard), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մայիսի 5-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,216896 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0292 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4046 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1205,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,298597 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,99° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3023) Հիրդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մաշկոտանիներ

Մաշկոտանիների կարգը ներառում է ջրաբնակ շուրջն 40 տեսակի կաթնասուններ փոկեր և ծովացլեր։ Ներկայում մաշկոտանիներին ներառում են կաթնասունների դասի գիշատիչների կարգում։ Հայտնի է ծովացուլերի 1 տեսակ, իսկ փոկերը բաժանվում են 2 ընտանիքների իսկական փոկեր և ականջավոր փոկեր։ Ենթադրում են, որ ծովացուլը և ականջավոր փոկերը առաջացել են արջանմաներից, իսկ իսկական փոկերը կզաքիսներից։


== Ծովացուլ ==
Ծովացուլը խոշոր կենդանի է մինչև 5 մետր երկարությամբ և 1-1,5 տոննա քաշով։ Մաշկոտանիների մեջ չափերով զիջում է միայն ծովափղին։ Ծովացլին կարելի է ճանաչել վերին մեծ ժանիքների միջոցով ժանիքները դեպի ներքև են որոնք ունեն 80-60սմ երկարություն։
Սառա Սիդդոնս

Սառա Սիդդոնս (անգլ.՝ Sarah Siddons, իսկական ազգանունը՝ Քեմբլ, անգլ.՝ Sarah Kemble, հուլիսի 5, 1755(1755-07-05)[…], Բրեկոն, Brecon, Պոուիս, Ուելս, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - հունիսի 8, 1831(1831-06-08), Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի դերասանուհի։ Ուշ կլասիցիզմի նշանավոր ներկայացուցիչներից։ Համբավվել է հատկատես շեքսպիրյան կերպարներից լեդի Մաքբեթի կերպարի տպավորիչ մարմնավորմամբ։ Անգլիական էսսեիստիկայր դասական, քննադատ Ուիլյամ Հեզլիթի բնորոշմամբ՝ համարվել է «ողբերգության մարմնավորում»:
Ծնվել է Քեմբլ դերասանական ընտանիքում։ Ճանաչվել է առաջին ելույթներից (հոր թատերախմբում)։ 1775 թվականին Դ․ Գարրիկը Սիդդոնսին հրավիրել է «Դրուրի-Լեյն» թատրոն՝ կատարելու Պորցիա և լեդի Աննայի (Շեքսպիրի «Վենետիկի վաճառականը», «Ռիչարդ III») դերերը։ 1776—1782 թվականներին կրկին խաղացել է գավառային թատրոններում։ 1782 թվականին «Դրուրի-Լեյնում» կատարել է Իզաբելլայի դերը (Սաուտերնի «Ճակատագրական ամուսնություն»), որով և հռչակվել է որպես Անգլիայի առաջին ողբերգակ դերասանուհի։ Սիդդոնսի լավագույն դերակատարումն այդ թատրոնում եղել է լեդի Մակբեթը (Շեքսպիրի «Մակբեթ»։ Սիդդոնսի շեքսպիրյան խաղացանկի այլ դերերից են Կոնստանցա («Ջոն արքա»), Օֆելյա («Համլետ»)։ Վերջին դերը՝ Ռանդոլֆ (Ջ․ Հոումի «Դուգլաս»), խաղացել է 1819 թվականին։
1952 թվականին ամերիկյան Չիկագո քաղաքում հիմնադրվել է Սառա Սիդոնսի բարեկամների ընկերություն և սահմանվել է Սառա Սիդոնսի անվան թատերական ամենամյա մրցանակ։


== Ծանոթագրություններ ==
«Բուբա-կիկի» էֆեկտ

«Բուբա-կիկի» էֆեկտ, համապատասխանություն, որը մարդկային բանականությունը սահմանում է բառի ձայնային պատյանի և առարկայի երկրաչափական ձևի միջև։ Ձայնի և ձևի սինեսթեզիայի օրինակ է։


== Պատմություն ==
Էֆեկտը 1929 թվականին հայտնաբերել է գերմանա-ամերիկացի հոգեբան Վոլֆգանգ Կյոլերը Տեներիֆե կղզում անցկացված գիտափորձի արդյունքում։ Կյոլերը մասնակիցներին ցույց է տվել երկու պատկեր՝ կլորավուն և սուր անկյուններով, և առաջարկել է որոշել, թե դրանցից որն է կոչվում «տակետե», իսկ որը՝ «բալուբա»։ Գիտափորձը հաստատել է Կյոլերի ենթադրությունը, որ մարդկանց մեծամասնությունը կլորավուն պատկերն անվանել է «բալուբա», իսկ սուր անկյուններովը՝ «տակետե»։
2001 թվականին նյարդաբաններ Վիլեյանուր Ռամաչանդրանը և Էդվարդ Հաբարդը կրկնել են Կյոլերի փորձը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում (անգլերեն) և Հնդկաստանում (թամիլերեն)՝ պատկերների անունները փոխարինելով «կիկի» և «բուբա» բառերով։ Հարցը հետևյալն էր. «Ներկայացված պատկերներից ո՞րն է «բուբա», ո՞րը «կիկի»»։ Հարցվածների 95 տոկոսը կլորավուն պատկերն անվանել է «բուբա», իսկ սուր անկյուններովը՝ «կիկի»։ Այսպիսով, հաստատվել է այն վարկածը, որ մարդը վերացական իմաստներ վերագրում է պատկերներին և հնչյուններին նույն կերպ։ 
Կանադացի գիտնական Դաֆնի Մորերի և նրա գործընկերների աշխատանքը ցույց է տվել, որ նույնիսկ 2 տարեկան երեխաները, որոնք կարդալ չգիտեն, բառի իմաստը նույն կերպ են բխեցնում նրա ձայնային պատյանից և այն վերագրում նրա ձևին համապատասխանող պատկերին։
Ռամաչանդրանը և Հաբարդը ենթադրում են, որ «բուբա-կիկիի» էֆեկտը ցուցադրում է այն, որ առարկաների անվանումները լեզվում ամենևին կամայական չեն։ Մարդկանց մեծամասնությունը կլորավուն պատկերը կանվանի «բուբա», քանի որ այս բառն արտասանելու համար հարկավոր է շուրթերը ձգել փողիկի տեսքով։ «Կիկի» բառն արտասանելու համար հարկավոր է «ծռմռել» շուրթերը։ Բացի այդ, [կ] հնչյունի արտասանումը շատ ավելի մեծ ջանքեր է պահանջում, քան [բ] հնչյունինը։ Ձայնի և երկրաչափական ձևի դիտվող սինեսթեզիան հաստատում է հնչյունաբանության հիմնական թեզը՝ հնչյունները կարող են ինքնուրույն իմաստ կրել։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուզբյակովո

Ուզբյակովո (ռուս.՝ Узбяково, բաշկիրերեն՝ Үзбәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 433 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աշտիշատի եկեղեցական ժողով (435)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշտիշատի եկեղեցական ժողովներ435 թվականի Աշտիշատի եկեղեցական ժողով, Աշտիշատ ավանում հավաքված երկրորդ եկեղեցական ժողովը, որը տեղի է ունեցել 435 թվականին։
Երրորդ ժողովը գումարվել է Սահակ Ա Պարթև կաթողիկոսի և Մեսրոպ Մաշտոցի նախաձեռնությամբ՝ Եփեսոսի Գ տիեզերական ժողովի (431 թ.) որոշումները պաշտոնապես ընդունելու, ինչպես նաև Հայոց մարզպանությունում տարածվող նեստորականության հետ կապված մի շարք խնդիրներ լուծելու համար։ Ըստ Կորյունի, Սահակ Ա Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտները Եփեսոսից իրենց հետ բերել են ժողովի որոշումներն ու կանոնները, Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանության օրինակը և ներկայացրել ժողովին։ Ժողովը նախ ընդունել է Եփեսոսի Գ տիեզերական ժողովի դավանական որոշումներն ու վեց կանոնները, ապա զբաղվել նեստորականության խնդրով։ Եփեսոսի ժողովում բանադրված նեստորականները, Բյուզանդական կայսրությունում հալածվելով, ամրապնդվել էին Սասանյան Պարսկաստանում, որտեղ շուտով նեստորականությունը հռչակվել է Պարսից եկեղեցու պաշտոնական դավանանք։ Նեստորի կողմնակիցները եռանդուն գործունեություն են ծավալել նաև Հայոց մարզպանությունում նեստորականության հիմնադիր հայրեր համարվող Դիոդորոս Տարսոնացու և Թեոդորոս Մոպսուեստացու գրվածքները թարգմանել են հայերեն, ասորերեն, պարսկերեն և տարածել։ Մալաթիայի Ակակիոս և Եդեսիայի Ռաբուլաս եպիսկոպոսները գրով զգուշացրել են Հայոց կաթողիկոսին, եպիսկոպոսներին ու նախարարներին չընդունել հերձվածող և ﻿նեստորական վարդապետության ուսուցիչ Մոպսուեստացու գրքերը։ Մինչդեռ Կիլիկիայի եպիսկոպոսներն ամբաստանել են Ակակիոսին և Ռաբուլասին՝ նրանց այդ վարվելակերպը համարելով ոչ ճշմարիտ և անձնական վրեժխնդրությունից մղվող արարք։ 435 թ.-ի ժողովը որոշել է դիմել Կ․ Պոլսի Պրոկղ պատրիարքին և կաթողիկոսի թղթով ու Մոպսուեստացու գրվածքներով նրա մոտ ուղարկել երեցներ Ղևոնդին ու Աբելին՝ կամենալով պարզել ճշմարտությունը։ Պրոկղը նույն թվին Անտիոքի Հովհաննես պատրիարքի նամակի հետ ուղարկել է նեստորական վարդապետությունը դատապարտող և եփեսոսյան դավանությունը պաշտպանող իր պատասխան թուղթը, որն էլ ընդունել են հայերը։
Աշտիշատի 435 թ.-ի ժողովը մեծ նշանակություն է ունեցել Հայաստանում նեստորականությունը պաշտոնապես մերժելու և կյուրեղ-եփեսոսյան դավանության դիրքերի վրա կանգնելու գործում։


== Գրականություն ==
Գիրք թղթոց, Երուսաղեմ, 1994։
Փավստոս Բուզանդ, Պատմություն Հայոց, Ե․, 1987։
Մովսես Խորենացի, Պատմություն Հայոց, Ե․, 1997։
Կորյուն, Վարք Մեսրոպ Մաշտոցի, Ե․, 1994։
Ադոնց Ն․, Մաշտոց և նրա աշակերտները․ ըստ օտար աղբյուրների, Վնն․, 1925։
Տեր-Մինասյան Ե․, Պատմա-բանասիրական հետազոտություններ, Ե․, 1971, էջ 331–345։
Օնիկ Անդրյան

Օնիկ Անդրյան (3 հունիսի, 1962, Մարտակերտ - 20 նոյեմբերի, 1992, Կիչան, Մարտակերտի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Օնիկ Անդրյանը ծնվել է 1962 թ. հունիսի 4-ին Մարտակերտ քաղաքում։ Ավարտել է Մարտակերտի միջնակարգ գիշերօթիկ դպրոցը։ Դիլիջանի պրոֆտեխուսումնարանում ստացել է դերձակի մասնագիտություն։ 1982 թ. աշխատել է Մարտակերտի կենցաղսպասարկման կոմբինատում։ Ծառայել է Խաբարովսկ քաղաքում տեղակայված տանկային զորամասում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Մարտակերտի ավտոշարասյան բազայում, սովորել Ստեփանակերտի ավտոդպրոցում։ Մասնակցել է Ղարաբաղյան շարժմանը։ Զոհվել է 1992 թ-ի նոյեմբերի 20-ին Մարտակերտի շրջանի Կիչան գյուղում։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Ստեփանակերտի Հուշահամալիրում։ 


== Ծանոթագրություններ ==