armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ասյա Պեկուրովսկայա

Ասյա Մարկովնա Պեկուրովսկայա (ռուս.՝ Ася Марковна Пекуровская, անգլ.՝ Asya Pekurovskaya, փետրվարի 29, 1940(1940-02-29), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս և ամերիկացի արձակագիր, բանասեր, հուշագիր։


== Կենսագրություն ==
Ասյա Պեկուրովսկայան ծնվել է 1940 թվականի փետրվարի 29-ին Լենինգրադում։ Ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը 1966 թվականին։ Ապագա ամուսնու՝ գրող Սերգեյ Դովլաթովի հետ ծանոթացել է ԼՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի երկրորդ կուրսում սովորելու ժամանակ՝ 1959 թվականի դեկտեմբերին (Դովլաթովը սովորել է ֆինն-ուգորյան բաժնում)։ 
1973 թվականին դստեր, մոր և քրոջ ընտանիքի հետ արտագաղթել է ԱՄՆ։ Անցել է Ստենֆորդի համալսարանում գրականագիտության դոկտորանտուրա (ABD): 1976-1983 թվականներին Ռիդ քոլեջում դասավանդել է գրականություն։ Բնակվել է Պալո Ալտոյում և Գերմանիայում։
Սերգեյ Դովլաթովի և Իոսիֆ Բրոդսկու մասին հուշերի, «Կրքեր ըստ Դոստոևսկու» (ռուս.՝ «Страсти по Достоевскому», 2004) և «Էմմանուել Կանտի հերմետիկ աշխարհը» (2010) բանասիրական արձակի երկու գրքերի, «Spark the Stone Man» երեխաների համար գրքերի շարքի հեղինակ է։ Դովլաթովի «Մասնաճյուղ»  (ռուս.՝ «Филиал») վեպի հերոսուհի Տասյայի նախատիպն է։


== Ընտանիք ==
Ծնողները՝ Մոտել Գերլովիչ Պեկուրովսկի(1906-1970) և Աննա Դավիդովնա Պեկուրովսկայա,
Քույրը՝ Գալինա Մարկովնա Պեկուրովսկայա (ծնվ.՝ 1950), Լենինգրադի էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտի և Ֆինանսական ծառայությունների ամերիկյան քոլեջի շրջանավարտ, ֆինանսիստ,
Առաջին ամուսինը (1960-1968)՝ Սերգեյ Դովլաթով, գրող, ամուսնությունը, ըստ էության, փլուզվել է 1962 թվականին,
Դուստրը՝ Մարիա Պեկուրովսկայա (ծնվ.՝ 1970).
Երկրորդ ամուսինը՝ Յոահիմ Լաուբշ (անգլ.՝ Joachim H. Laubsch, ծնվ.՝ 1939), ինֆորմատիկայի բնագավառի գիտնական։


== Գրքեր ==
Когда случилось петь С. Д. и мне (Сергей Довлатов глазами первой жены). СПб.: Symposium, 2001. — 430 с.
Страсти по Достоевскому: механизм желаний сочинителя. М.: Новое литературное обозрение, 2004. — 601 с.
Герметический мир Иммануила Канта: по ту сторону зрения и слуха. СПб.: Алетейя, 2010. — 566 с.
Spark the Stone Man: Books 1—3. Pekasus, 2011.
Спарк — каменный мальчик (книги 1—3). Pekasus, 2011.
Непредсказуемый Бродский (из цикла Laterna Magica). СПб.: Алетейя, 2017. — 254 с.


== Հրապարակումներ ==
The Nature of Referentiality in The Double // In: Dostoevski and the Human Condition after a Century. Edited by Alexej Ugrinsky, Frank S. Lambasa, Valija K. Ozolins. New York: Greenwood Press, 1986.
Довлатов (плюс минус) миф. Исповедь // Грани. — 1999. — № 192. — С. 52—93.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Самый страшный «ночной кошмар» Иосифа Бродского. Рецензия на книгу Аси Пекуровской «„Непредсказуемый“ Бродский». Журнал «Дружба народов» № 1, 2018.
Վյունիցա (Վոյմեգայի վտակ)

Վյունիցա (ռուս.՝ Вьюница), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոյմեգա գետի աջ ափում՝ 9,5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կլյազմա գետն է։ Գետի ենթաավազանը Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010300712110000031986
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110003198
Ավազանի կոդը - 09.01.03.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գժեգոժ Կրիխովյակ

Գժեգոժ Կրիխովյակ (լեհ.՝ Grzegorz Krychowiak, հունվարի 29, 1990(1990-01-29), Գրիֆիցե, Արևմտյան Պոմորիեի վոեվոդություն, Լեհաստան), լեհ կիսապաշտպան, ով հանդես է գալիս իսպանական «Սևիլյայում» և Լեհաստանի հավաքականում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Սևիլյա» ===
2014 թվականի հուլիսի 23-ին Գժեգոժը 4 տարվա պայմանագիր է կնքել իսպանական «Սևիլյայի» հետ։


== Միջազգային կարիերա ==
2008 թվականի դեկտեմբերի 28-ին իր դեբյուտն է նշել Լեհաստանի հավաքականի կազմում Սերբիայի դեմ խաղում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը ՖԻՖԱ-ի կայքում Archived 2015-01-24 at Archive.is
Ցոլակ Ղանդիլյան

Ցոլակ Ղանդիլյան (Ցոլակ Կանթեղ, հունիսի 24, 1943(1943-06-24), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրաֆիկ, ծաղրանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ցոլակ Ղանդիլյանը ծնվել է 1943 թվականի հունիսի 24-ին, Լենինականում։ Սովորել է Գյումրու նկարչական դպրոցում, աշակերտել է գեղանկարիչ Հակոբ Անանիկյանին, այնուհետև ուսումը շարունակել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ Աշխատել է «Գրական թերթ», «Ավանգարդ», «Խորհրդային Հայաստան», «Դպրություն», «Ոզնի», «Կանչ» (նախկինում՝ «Պիոներ կանչ») և այլ պարբերականներում, ձևավորել գրքեր, թերթեր (շուրջ 500), Ֆիդայական շարժման «Զորավար Անդրանիկ» թանգարանը (1995)։ Ծաղրանկարների, բնանկարների, դիմանկարների, «Ճանաչիր քո հայրենիքը» խաչբառերի, գլուխկոտրուկների, բառախաղերի, գաղտնագրեր պարունակող խաղ-գրքի, Ավետիք Իսահակյանին, Հովհաննես Թումանյանին, Եղիշե Չարենցին, Պարույր Սևակին, Հովհաննես Շիրազին նվիրված ժողովածուների շարքի հեղինակն է։


== Պարգևներ ==
Հայաստանի ժուռնալիստների միության ոսկե մեդալ, 2013
Հայաստանի մշակույթի նախարարության «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալ


== Գրքեր ==
Թումանյանը խաղերի մեջ։ [Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր, գաղտնանկարներ, գլուխկոտրուկներ, թվաբանական խնդիրներ, վիկտորինա]։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2003։
Սասունցի Դավիթ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր։ [Խաղ-գիրք], Երևան։ Ծիծեռնակ, 2004։
Չարենցը խաղերի մեջ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր, գաղտնանկարներ, գլուխկոտրուկներ, թվաբանական խնդիրներ, վիկտորինա։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2009։
Շիրազը խաղերի մեջ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր, գաղտնանկարներ, գլուխկոտրուկներ, թվաբանական խնդիրներ, վիկտորինա։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2010։
Սևակը խաղերի մեջ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր, գաղտնանկարներ, գլուխկոտրուկներ, թվաբանական խնդիրներ, վիկտորինա։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2011։
Հայ դասականները խաղերի մեջ։ [Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր]։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2012։
Սասունցի Դավիթ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր։ [Խաղ-գիրք] Երևան։ Ծիծեռնակ, 2016։


== Ծանոթագրություններ ==
Է-Կառավարում

Էլեկտրոնային կառավարում կամ Է-Կառավարում, տեղեկատվական և հեռահաղորդակցային տեխնոլոգիաների կիրառումն է պետական ծառայությունների իրականացման տարբեր տեղեկատվական-հեռահաղորդակցական համակարգերի՝ կառավարություն-այցելու, կառավարություն-կառավարություն և ներքին գրասենյակային գործընթացների կառավարում,  գործարքների փոխանակումն և կառավարական կառույցների գործընթացի ինտեգրման ապահովումն է։ Էլեկտրոնային կառավարման միջոցով քաղաքացիների սպասարկման ծառայությունները դառնում են մատչելի, հարմար և թափանցիկ։
Ընդհանուր առմամբ հիմնական մոդելները հասանելի են՝ կառավարություն-քաղաքացի այցելու կառավարություն-աշխատողներ, կառավարություն-կառավարություն, կառավարություն-գործարար։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիվա (գյուղ, Վիհուլա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կիվա (այլ կիրառումներ)Կիվա (էստ․՝ Kiva), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ֆեդե Վիկո

Ֆեդերիկո Վիկո Վելիեգաս (իսպ.՝  Federico Vico Villegas, հուլիսի 4, 1994(1994-07-04), Կորդովա), իսպանացի կիսապաշտպան, ով հանդես է գալիս բելգիական «Անդերլեխտում»։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Կորդովա» ===
Ֆեդերիկոն հանդիսանում է «Կորդովա» ֆուտբոլային ակումբի սան։ Իր դեբյուտը նշել է 2011 թվականի հունվարի 23-ին՝ «Խերոնա» ֆուտբոլային ակումբի դեմ խաղում։


=== «Անդերլեխտ» ===
2013 թվականի հունիսի 13-ին Ֆեդեն տեղափոխվել է բելգիական «Անդերլեխտ»։


=== «Օստենդե» ===
2014 թվականի հունվարին Ֆեդեն վարձավճարով տեղափոխվել է «Օստենդե»։ Թիմի կազմում անցկացրել է 1 հանդիպում և դարձել 1 գոլի հեղինակ։


=== «Կորդոբա» ===
2014/2015 մրցաշրջանը Վիկոն վարձավճարով անցկացրել է իսպանական «Կորդոբայում»։


== Ազգային հավաքական ==
2012-2014 թվականների ընթացքում Ֆեդեն հանդես է եկել Իսպանիայի Մ20 հավաքականում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը BDFutbol կայքում (անգլ.՝ )
Ինչպե՞ս դա պատահեց

Գոտեմարտ, 1982 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ֆիլմը նկարահանվել է ՀԽՍՀ Պետավտոտեսչության պատվերով։


== Սյուժե ==
Փոքրիկ Դավիթը տոկունորեն է հաղթահարում սեփական անզգուշության հետևանքները, որոնք նրա ընկերների համար յուրօրինակ նախազգուշացում են դառնում։


== Դերերում ==
Դ. Դովլաթյան


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ - Ե. Վարդանյան, Վ. Մուրադով
Բեմադրող ռեժիսոր - Լևոն Իսահակյան
Բեմադրող օպերատոր - Մ. Խանամիրյան
Բեմադրող նկարիչ - Ռ. Պ. Բաբայան
Խմբագիր - Էվերտ Պայազատյան (Պայազատ)


== Ծանոթագրություններ ==
Պետորկա (նահանգ)

Պետորկա (իսպ.՝ Provincia de Petorca), նահանգ Չիլիի Վալպարաիսո տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Լա Լիգուա քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Պետորկան հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 5 համայնք.

Լա Լիգուա
Կաբիլդո
Սապալյար
Պապուդո
Պետորկա


== Աշխարհագրությունը և բնակչություն ==
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 70 610 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 15,39 մարդ/կմ²։
Պետորկա նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 4 588,9 կմ²։


== Տես նաև ==
Չիլիի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պետորկա նահանգի պաշտոնական կայքը (իսպ.)
Գևորգ Քանանյան

Գևորգ Քանանյան Եղիայի (Իլյայի) (1836 Ղզլար,-1897 Մոսկվա), հայ մանկավարժ, պատմաբան, հասարակական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Ստավրոպոլի գիմնազիան (1854), Մոսկվայի համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետը (1858)։ 1861 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ 1861-1881 թվականներին եղել է Լազարյան ճեմարանի տեսուչ, 1881-1897 թվականներին՝ վերատեսուչ (ռեկտոր)։ Դասավանդել է Մոսկվայի համալսարանում, Լազարյան ճեմարանում, ինչպես նաև Ցիմերմանի արական գիմնազիայում։ Քանանյանի գործունեության շրջանում ճեմարանը վերածվել է բարձրագույն դպրոցի։ Նրա նախաձեռնությամբ կառուցվել են մարմնամարզական դահլիճ, ննջարաններ՝ գիշերօթիկ սաների, ինչպես նաև առանձին մասնաշենք՝ մասնագիտական դասարանների ու գրադարանի համար։ Քանանյանի Գամառ–Քաթիպա գրական ընկերության հիմնադիրներից է (1854)։ Քանանյանի «Եղբայրական օգնություն Թուրքիայի տառապյալ հայերին» ժողովածուում և հայ պարբերականներում հոդվածներ է հրատարակել արևմտահայերի կյանքի, ինչպես նաև Լազարյան ճեմարանի պատմության վերաբերյալ։ Քանանյանի կտակի համաձայն 1901 թվականին Նոր Ջուղայում հիմնվել է Գևորգ Քանանյան երկսեռ դպրոցը, որը 1915-1916 ուսումնական տարում վերածվել է Օրիորդաց դպրոցի։


== Երկեր ==
Семидесятилетие Лазаревского института восточных языков (1815-1890), М.,1891.
Ջեքսոնի շրջան (Արկանզաս)

Ջեքսոն (անգլ.՝ Jackson County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.642 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.997 մարդ (2007 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նյուպորտ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1829 թվականին։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում(չաշխատող հղում)
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1924/1925

1924/1925 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը երեսունյոթերորդն էր։ Կրկին միանձնյա հաղթող դարձավ  Շոտլանդիայի հավաքականը՝ հաղթելով բոլոր հանդիպումներում։
Մրցաշարը մեկնարկեց 1924 թ. հոկտեմբերին  Անգլիա- Իռլանդիա խաղով, որում անգլիացիները վստահ հաղթանակ տարան 3։1 հաշվով։ Մրցաշարը շարունակվեց 1923 թ. մարտին՝ շոտլանդացիները հաղթանակներ տարան իռլանդացիների, ապա և ուելսցիների նկատմամբ։ Անգլիացիները հաղթեցին ուելսցիներին և հասան շոտլանդացիներին։ Մրցաշարի ելքը վճռվեց  Շոտլանդիա- Անգլիա խաղում, որում շոտլանդացիները վստահ հաղթանակ տարան 2։0 հաշվով և նվաճեցին չեմպիոնի տիտղոսը։ Երրորդ մրցանակակրին որոշող խաղում իռլանդացիներն ու ուելսցիներիը գրանցեցին գոլազուրկ ոչ-ոքի։


== Մրցաշարային աղյուսակ ==
Խ = Խաղ; Հ = Հաղթանակ; Ո = Ոչ-ոքի; Պ = Պարտություն; ԽԳ = Խփած Գնդակ; ԲԳ = Բաց Թողած Գնդակ; ԳՏ = Գնդակների Տարբերություն; Մ = ՄիավորԱղբյուր. 

Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։


== Արդյունքներ ==


== Հաղթող ==


== Ռմբարկուներ ==
Աղայի լիճ (ճանապարհային կայան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղայի լիճ (այլ կիրառումներ)Աղայի լիճ, ճանապարհային կայան Էրզրում Դիարբերքիր ուղու վրա, Աղայի լճի մոտ։ Հիշատակում է Քյաթիբ Զելեբին։


== Ծանոթագրություններ ==
Երևանի տեղական շինանյութերի կոմբինատ

Երևանի տեղական Շինանյութերի Կոմբինատ, խորհրդային շրջանի արդյունաբերական շինարարության ձեռնարկություն։ 
Հիմնադրվել է 1930 թվականին, կոչվել Երևանի քաղսովետի գաջի գործարան։ Եղել է ԽՍՀՄ-ում գաջի մեքենայացված արտադրության առաջնեկը։ 1930 թվականին գործարկվել է գաջի պատրաստման առաջին վառարանը, 1935 թվականին՝ երկրորդը։ 1950-ական թվականներին գործարանի ենթակայությանն են հանձնվել Ավանի, Ջրվեժի և Արտաշատի ավազահանքերը, կազմակերպվել է խեցե, երկաթբետոնե և գիպսե իրերի արտադրություն։ 1956 թվականին գործարանը վերանվանվել է Տեղական Շինանյութերի Կոմբինատ։ 1957 թվականին գործող վառարանները վերակառուցվել են, տեղադրվել 3-րդ, 4-րդ, իսկ 1959 թվականից 1973 թվականին՝3-6-րդ տեխնոլոգիական գծերը։ 1984 թվականին կոմբինատն արտադրել է 141 հազար տոննա գաջ, 138 հազար մ2 մանրահատակ, 67 հազար մ2 միջնորմային և 5 հազար մ2 բազալտե ու տուֆե երեսպատման սալեր։
Թերթիլան

Թերթիլան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։ Գտնվում էր Սղերդ քաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք՝ սարահարթին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռազմական ապաստարան

Ռազմական ապաստարան, փակ տիպի ամրաշինություն դիրքերում, զորքերի տեղաբաշխման շրջաններում, ղեկավարման կետերում և թիկունքում՝ ոչնչացման զանազան միջոցների (արկերի, ավիառումբերի, թունավոր նյութերի, ատոմային զենքի և այլնի) ներգործությունից պաշտպանվելու համար։
Քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության համար նույնպես կառուցվում են ապաստարաններ՝ առանձին կամ բնակելի և արդյունաբերական շենքերի ներսում։ Որպես ապաստարաններ կարող են ծառայել շենքերի նկուղային հարկերը, թունելները, մետրոները և այլն։ Ռազմական ապաստարաններում տեղադրվում են սարքավորումներ՝ շտաբների, ղեկավարման կետերի, կապի հանգույցների, բուժական կետերի, պահեստների և այլնի տևական աշխատանքի համար։
Ուման

Ուման (ուկրաիներեն՝ Умань), քաղաք Ուկրաինայի Չերկասիի մարզի Ումանի շրջանում, շրջկենտրոն։
2012 թվականի տվյալներով Ուման քաղաքում բնակվում էր 87 113 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 44,87 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լուկով (գյուղ, Ռոժիշչեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼուկովԼուկով (ուկրաիներեն՝ Луків), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լուկով գյուղում բնակվում էր 449 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,015 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2993333 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վերազա

Վերազա (ֆր.՝ Véraza), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 39 մարդ, բնակչության խտությունը` 2.66 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14.66 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 145 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 26 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 24 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 18-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 6։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 18 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 15 անձ (10 տղամարդ և 5 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (1 տղամարդ և 2 կին)։ 6 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 0-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնդրագոնի հրացան

Մոնդրագոնի հրացան (իսպ.՝ Fusil Mondragón)։ Ախարհի առաջին ինքնալից հրացաններից մեկը՝ Մեքսիկայում գեներալ Մանուել Մոնդրագոնի կողմից մշակված։


== Պատմություն ==
Մոնդրագոնի կողմից հրացանի մշակումն սկսվել է 1882 թվականին, իսկ արտոնագրվել է 1887 թվականին։ Դա սպրդուն փակաղակով հրացան էր, որը վերալիցքավորվում էր ձեռքով։ Այնուհետև մշակվել են ոչ ավտոմատ հրացանների նմուշներ։ Վերջապես, 1903 թվականի փետրվարի 3-ին նա ներկայացրեց արտոնագրային հայտ` հրացանի բազմալիցք պահեստատուփի համար՝ ավտոմատ և ձեռքով վերալիցքավորվող, իսկ 1904 թվականի օգոստոսի 8-ին նրանց արտոնագրվեց ինքնալից հրացան՝ գծագրերի ամբողջական փաթեթով։ 1911 թվականի հունվարի 26-ին նա ներկայացրեց արտոնագրային հայտ՝ իր կատարելագործված ինքնալից հրացանի համար։
Ի սկզբանե հրացանը մշակվել է փորձարարական մեծ հզորության փոքր տրամաչափի փամփուշտով` մայոր Էդուարդ Ռուբինայի կողմից։ 1900 թվականին Մոնդրագոնն անցավ 7×57 մմ տրամաչափով փամփուշտներին, որոնք գտնվում էին մեքսիկական բանակի սպառազինության մեջ և 1907 թվականին մշակեց իր ժամանակների համար միանգամայն կատարյալ ինքնալից հրացան, որն անվանակոչեց Դիաս՝ ի պատիվ Մեքսիկայի նախագահ Պ. Դիասի։
1903 թվականին հրացանը փորձարկվել է Մեծ Բրիտանիայում և Ռուսաստանում, սակայն փորձերի արդյունքների համաձայն գնումներ չեն եղել։ Քանի որ Մեքսիկայում զենքի արդյունաբերություն գրեթե չի եղել, զենքի արտադրությունը փոխանցվել է շվեյցարական SIG ընկերությանը։
SIG ընկերության հրացանները ձեռք էր բերում մեքսիկական բանակը, սակայն 1911 թվականին գնումները դադարել են։ Դրանից հետո SIG ընկերությունը էժան գնով Գերմանիային է վաճառել 3000 հրացանների խմբաքանակը։ Այս հրացանները օգտագործվում էին Գերմանիայի հետևակի սպառազինության մեջ՝ որպես ձեռքի գնդացիրներ, որի համար մշակվել են 30 փամփուշտանոց սկավառակային պահեստատուփեր։
Հրացանը ծառայել է մեքսիկական բանակում մինչև 1950-ական թվականների սկիզբը։


== Նկարագրություն ==
Մեր օրերում հրացանի օգտագործումը սովորական է, սակայն անսովոր՝ 19-րդ դարում՝ վառոդի գազերի դուրս մղման և շրջվող փակաղակի ավտոմատ համակարգով։
Հրացանի ավտոմատ համակարգը աշխատում է վառոդի գազի գազային մխոցով, որը դեն է նետում պարկուճը և սեղմում է զսպանակը։ Հակառակ շարժման ժամանակ վերադառնող զսպանակի միջոցով փամփուշտը դուրս է գալիս պահեստատուփից և անցնում փամփշտանոց։ Փողը պտույտով կողպվում է գլանային փակաղակում։     


== Շահագործող երկրներ ==
 Մեքսիկա
 Ավստրո-Հունգարիա
 Բրազիլիա
 Չիլի
 Ֆրանսիա
 Գերմանական կայսրություն
 Գերմանիա
 Երրորդ Ռայխ
 Հարավային Կորեա
 Ճապոնական կայսրություն
 Պերու
 Չինաստանի Հանրապետություն
 Չինաստան
 Վիետնամ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Самозарядная винтовка Mondragon 1908
Самозарядная винтовка Mondragon (Мексика / Швейцария) на сайте modernfirearms.net/ru
Historic firearm (Историческое огнестрельное оружие) of the month, March 2001
Patent Manuel Mondragon 14 may 1907 (Патент М. Мондрагона A №853 715. 14 мая 1907)
Լուկաշին

Լուկաշին, գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Արմավիրի տարածաշրջանում։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 870 մ բարձրության վրա, մարզկենտրոնից 5 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակիչները եկել են Ախուրյանի, Ապարանի, Գորիսի, Թալինի, Ղափանի, Սպիտակի տարածաշրջաններից, ինչպես նաև՝ Իրանից, Լիբանանից և Սիրիայից։
Լուկաշինի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է պտղաբուծությամբ, անասնապահությամբ և մեղվաբուծությամբ։


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==
Էնգի-Արխ

Էնգի-Արխ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 225 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վալինի

Վալինի (ֆր.՝ Valigny), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն երկրամասի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Սերիյի կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Մոնլյուսոնն է։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 03296։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 397 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 238 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 154-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 84-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 64,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 58,9 %)։ 154 աշխատունակ բնակիչներից 134-ը աշխատում էին (72 տղամարդ և 62 կին), անաշխատանք էին 20-ը (8 տղամարդ և 12 կին)։ 84 անգործունակ մարդկանցից 7-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 43-ը թոշակառու, 34-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Նոտր դամ մենաստան և եկեղեցի (XIV դար)
Գուլ լճակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Վալինի» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-29-ին։ Վերցված է 2012-7-15 
«Վալինի» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Վալերի Տրիերվեյլեր

Վալերի Տրիերվեյլեր (ֆր.՝ Valérie Trierweiler),  ծննդյամբ՝ Վալերի Մասսոննո (ֆր.՝ Valérie Massonneau փետրվարի 16, 1965(1965-02-16), Անժե, Ֆրանսիա),  ֆրանսիացի հեռուստահաղորդավար և լրագրող։ Ֆրանսիայի առաջին տիկին, Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի փաստացի կինը՝ 2007 թվականից մինչև 2014 թվականի հունվարը։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Վալերի Մասսոննոն ծնվել է Անժե քաղաքում։ Նա ընտանիքի վեց երեխաներից հինգերորդն է։ Նրա հայրը՝ Ժան Նոել Մասսոննոն, 13 տարեկանում, Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ  ականի պայթունից   կորցնում է ոտքը և մահանում 53 տարեկանում։  Վալերիի պապին ու նախապապին էին պատկանում « Massonneau & Co» բանկեր, որոնք 1950 թվականին վաճառեցին ֆրանսիական «Crédit de l’Ouest» բանկերին։ Վալերիի մայրը մինչև իր ամուսնու մահն աշխատել է Անժեի սահադաշտում։ Վալերի Մասսոննոն ուսումնասիրել է պատմություն և քաղաքագիտություն, իսկ 1988 թվականին Սորբոնում ստացել է քաղաքագիտության մագիստրոսի  կոչում։


=== Լրագրողական կարիերա ===
2005 թվականին «Direct 8» հեռուստաալիքում Վալերին վարել է  քաղաքական թոք-շոու ծրագրի, իսկ 2007 թվականին՝ Le Grand 8 հեռուստաալիքում վարել է  ամենշաբաթյա   թոք-շոու ծրագիր։ 2012 թվականին իր ամուսնու նախագահ ընտրվելուց հետո, Վալերին հայտարարեց, որ «Paris Match» ամսագրի հետ կշարունակի իր պայմանագիրը։


== Անձնական կյանք ==
Վալերիի առաջին ամուսնությունն իր մանկության ընկեր Ֆրանկոմի հետ ավարտվել է ամուսնալուծությամբ։ Նրանք երեխաներ չեն ունեցել։ Երկրորդ ամուսնությունը՝ «Paris Match» ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալի հետ էր,  և նրանք ունեցել են  3 երեխաներ։ Նրանց ամուսնալուծության դատավարության  գործընթացը տևել է 3 տարի՝ (2007-2010 թթ.):
Ֆրանսուա Օլանդի  հետ  Վալերին ծանոթացել է 1988 թվականին, երբ տեղի էին ունենում խորհրդարանական ընտրությունները։ Օլանդն այդ ժամանակ քաղաքացիական հարաբերությունների մեջ էր Սեգոլեն Ռուայալի հետ։ Նրանց  հարաբերությունները սկսվել է  2005 թվականին, երբ Վալերին դեռ ամուսնացած էր, սակայն նրանք այդ մասին պատմեցին միայն 2010 թվականին, Օլանդի ամուսալուծության պաշտոնական հայտարարությունից հետո։
2014 թվականի հունվարի 10-ին,  «Closer» ամսագրի սկանդալային հայտարարությունից հետո (Ֆրանսուա Օլանդի և Ժյուլի Գայեի սիրային կապի մասին)  Վալերի Տրիերվեյլերը հոսպիտացվել է Փարիզի հիվանդանոցներից մեկում։ 
2014 թվականի հունվարի 25-ին Ֆրանսուա Օլանդը հայտարարել է իր և Վալերի Տրիերվեյլերի հարաբերությունների ավարտի մասին։


== Մատենագրություն ==
Триервейлер, Валери. Благодарю за этот миг / Перевод с французского Ирины Волевич и Елены Тарусиной. М.: Издательство «Corpus», 2015. — 320 с. — ISBN 978-5-17-089172-6.


== Ծանոթագրություններ ==
Սիփաններ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սիփան (այլ կիրառումներ)Սիփաններ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ալջավազ գավառում։ 1909 թվականին ուներ 534 հայ բնակիչ (78 տուն)։ Զբաղվում էին հացահատիկի մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ։ Սիփանը ուներ եկեղեցի կից դպրոցով։ Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։
Օ՜, Գևորգ

Օ՜, Գևորգ, 1979 թվականին «Հայֆիլմ» («Մոսֆիլմ» կ/ս «Դեբյուտ» ս/մ հետ համատեղ) կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը սիրային հարաբերությունների մեջ խճճված մի կնամոլի մասին է։


== Դերերում ==
Մհեր Մկրտչյան, Ժենյա Ավետիսյան, Էվելինա Շահիրյան, Մարի Աբուսեֆյան, Մ. Ավետիսյան, Հենրիկ Ալավերդյան


== Ծանոթագրություններ ==
Քաղաքական ինժինիրինգ

Քաղաքական ինժինիրինգ, քաղաքագիտության մեջ՝ հասարակությունում քաղաքական ինստիտուտների ձևավորումը, որը հաճախ ընդգրկում է իր մեջ նորմատիվ ակտեր, այդ թվում նաև օրենքներ, որոշումներ և այլ միջոցներ ցանկալի արդյունքին հասնելու համար։
Սոցիալական ոլորտում քաղաքական ինժինիրինգի համանմանն է սոցիալական ինժինիրինգը։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիպնո (գյուղ, Կիվերցիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼիպնոԼիպնո (ուկրաիներեն՝ Липне), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լիպնո գյուղում բնակվում էր 1 976 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 43053 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 45,9 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նուցի Ագոնց

Նուցի Գեորգեի Ագոնց  (Անա֊Փոփովիչ) (ռումիներեն՝ Nutzi Acontz, նոյեմբերի 16, 1894(1894-11-16), Ֆոքշանի, Ռումինիա - դեկտեմբերի 19, 1957(1957-12-19), Յասի, Ռումինիա), ծագումով հայ ռումինացի նկարչուհի։
Ծնվել է նոյեմբերի 19-ին, Ֆոկշանում։ 1909–1917 թվականներին հետևել է Յասսիի Գեղեցիկ արվեստների դպրոցի դասընթացներին։ 1931 թվականին Բուխարեստում կազմակերպվել է Ագոնցի  առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ Մասնակցել է Հունաստանում, Ֆրանսիայում, Բուլղարիայում կազմակերպված մի շարք ցուցահանդեսների։ 1947 թվականին Փարիզում կայացած կին նկարիչների և քանդակագործների 63-րդ ցուցահանդեսում Ագոնցի գործերը դրվատանքի են արժանացել ֆրանսիական արվեստաբանների կողմից։ Ուշագրավ են Ագոնցի «Բնանկար Տուլչեայի մոտ», «Լճափին», «Քարհանք» երփնագիր աշխատանքները։ Մահացել է դեկտեմբերի 19-ին, Յասսիում։ 1967 թվականին Յասսիի Արվեստի թանգարանը կազմակերպեց Ագոնցի ետմահու ցուցահանդեսը, որը 1968 թվականին կրկնվեց ՌՍՀ արվեստների թանգարանում (Բուխարեստ)։


== Գրականություն ==
Anaýïs Nersesian - "Nutzi Acontz" - "Ararat" nr. 16/1991


== Ծանոթագրություններ ==
Մեչնիկովո (գյուղ, Կրասնոգորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄեչնիկովոՄեչնիկովո (ռուս.՝ Мечниково), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կրասնոգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2468 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հրորք (այլ կիրառումներ)

Հրորք, կարող է վերաբերել՝

Հրորք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Հազզո-Խաբլջոզի գավառակում
Հրորք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառակում
Ահոլմինգ

Ահոլմինգ (գերմ.՝ Aholming), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2297 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 29,35 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 111։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 14 գյուղական համայնքների։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Թոֆիկ Թաղիզադե

Թոֆիկ Մեհդիկուլի օղլի Թաղիզադե (ադրբ.՝ Tofiq Mehdiqulu oğlu Tağızadə, փետրվարի 7, 1919(1919-02-07), Բաքու, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն - օգոստոսի 27, 1998(1998-08-27), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան, Ադրբեջանի (1960) և Չեչնիայի (1964) արվեստի վաստակավոր գործիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976);


== Կենսագրություն ==
Թոֆիկ Թաղիզադեն ծնվել է 1919 թվականի փետրվարի 7-ին Բաքվում։ 1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Համամիութենական պետական կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։ Ավարտելուց հետո աշխատել է «Ադրբեջանֆիլմ» ստուդիայում։ 1944 թվականից հանտիսանում է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամը։ Եղել է Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցը։
1955 թվականին նա կատարել է իր առաջին լիամերտրաժ գեղարվեստական ֆիլմը («Հանդիպում»)։
1960 թվականին դարձել է Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի արվեստի վաստակավոր գործիչ, իսկ 1964-ին `Չեչեն-Ինգուշ Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության։ 1976 թվականին արժանացել է Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը։ 1970 թվականին  պարգևատրվել է Ադրբեջանի Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակով։


== Ֆիլմեր ==


== Տես նաև ==
Ադրբեջանական կինո
Քյամիլ Ռուստամբեկով


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեյմս Ուորթի

Ջեյմս Էժեր Ուորթի (անգլ.՝ James Ager Worthy, փետրվարի 27, 1961(1961-02-27), Gastonia, Հյուսիսային Կարոլինա, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբի կազմում։ Խաղացել է թեթև հարձակվողի դիրքում։ Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ։


== Վաղ տարիներ ==
Ջեյմս Ուորթին ծնվել է 1961 թվականի փետրվարի 27-ին Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի Գաստոնիա քաղաքում։ Սովորել է Էշբրուկի դպրոցում, որտեղ հանդես է եկել տեղի բասկետբոլային ակումբի կազմում։ 1979 թվականին մասնակցել է McDonald's All-American խաղին, որին մասնակցել են ԱՄՆ-ի և Կանադայի դպրոցների լավագույն շրջանավարտները։


== Ուսանողական կարիերա ==
1982 թվականին ավարտել է Չապել Հիլի Հյուսիային Կարոլինայի համալսարանը, որտեղ երեք տարվա ընթացքում հանդես է եկել «Հյուսիսային Կարոլինա Թար Հիլս» ակումբի կազմում, որում անցկացրել է հաջող կարիերա։ Ուորթիի ուսման տարիներին «Թար Հիլս»-ը երկու տարի շարունակ դուրս է եկել NCAA առաջնության քառորդ եզրափակիչ։ 1981 թվականին «Թար Հիլս»-ը եզրափակչում 50-63 հաշվով պարտվել է «Ինդիանա Հուզերս» ակումբին, որի կազմում այդ տարիներին հանդես էր գալիս Այզեա Թոմասը։ «Թար Հիլս»-ը հաջորդ տարի դարձել է Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիա (NCAA) չեմպիոն, իսկ Ջեյմս Ուորթին ճանաչվել է այդ բասկետբոլային առաջնության ամենանշանավոր խաղացող։ «Թար Հիլս»-ը որոշիչ խաղում 63-62 հաշվով հաղթել է «Ջորջթաուն Հոյաս»-ին, որի կազմում այդ տարիներին հանդես է եկել Պատրիկ Յուինգը։ Ուորթին այդ խաղում ճանաչվել է թմի լավագույն խաղացող՝ հավաքելով 28 միավոր։ Ըստ մրցաշրջանի արդյունքների Ուորթին ընդգրկվել է NCAA առաջին համաամերիկյան հավաքականի կազմում։ 52-րդ համարի մարզաշապիկը, որը կրում էր Ջեյմս Ուորթին, անմահացվել է նրա հեռացումից հետո։


== Պրոֆեսիոնալ կարիերա ==
Ուորթին իր ամբողջ կարիերան հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբի կազմում։ 1982 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբի կողմից՝ ընդհանուր առաջին համարի ներքո։ Հայտնի էր նրանով, որ հանդես է եկել հատուկ պլաստիկ ակնոցներով։ Երեք անգամ դարձել է ասոցիացիայի չեմպիոն, իսկ 1988 թվականին ճանաչվել է եզրափակչի ամենաարժեքավոր խաղացող։ Իր դեբյուտային մրցաշրջանում ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում։ Յոթ անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1986-1992), բացի դրանից երկու անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի սիմվոլիկ հավաքականի կազմում (1990-1991)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 926 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 16320 միավոր (17,6 մ/խ), կատարել 4708 անդրադարձ, 2791 փոխանցում, 1041 խլում և 624 բլոկշոտ։
«Լեյքերս»-ում նրա կողմից անմահացված է 42-րդ համարը։ 1996 թվականին ընդգրկվել է NBA-ի պատմության 50 մեծագույն բասկետբոլիստների ցանկի կազմում, իսկ 2003 թվականին նրա անունը տեղ է գտել Բասկետբոլի փառքի սրահում։


== NBA կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== NBA ===


==== Ամենամյա մրցաշրջան ====


==== Փլեյ օֆ ====


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website
Կարիերա NBA Stats Archived 2012-05-31 at the Wayback Machine.
Basketball Hall of Fame biography
James Worthy Profile and Stats at LakersWeb.com Archived 2019-03-13 at the Wayback Machine.
Սկուբի Դու։ Վայրի Արևմուտքում

«Սկուբի Դու։ Վայրի Արևմուտքում» (անգլ.՝ Scooby-Doo! Shaggy’s Showdown), ամերիկյան անիմացիոն ֆիլմ Warner Bros. Animation ստուդիայի՝ «Սկուբի Դու» ֆրանշիզից։ Պրեմիերան թվային ձևաչափով կայացել է 2017 թվականի հունվարի 31-ին։  DVD-ով մուլտֆիլմը թողարկվել է 2017 թվականի փետրվարի 14-ին։ Բնօրինակում մուլտֆիլմը կոչվել է «Սկուբի Դու։ Շեգիի պարզաբանումները»։


== Սյուժե ==
Բանդան ուղևորվում է արևմտյան գյուղ Շեգիի զարմիկի մոտ հյուր։ Բայց քաղաքը դատարկվել է, քանի որ ուրվական կովբոյը, որը պարզվում է Շեգիի նախահայրն է, հետևում է նրան։ Այդ ժամանակ Շեգին բացահայտում է, որ նա ձիավարության բնատուր տաղանդ ունի։ Բայց Վելմայի ալերգիայով պայմանավորված՝ այդ հանելուկը լուծելը ավելի է դժվարանում։


== Դերերը հնչյունավորել են ==


== Ծանոթագրություններ ==
(1393) Սոֆալիա

(1393) Սոֆալիա (անգլ.՝ Sofala), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի մայիսի 25-ին Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,433404 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1646 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7022 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1386,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259647 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,85° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1393) Սոֆալիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նազիկ Բաղդասարյան

Նազիկ Բաղդասարյան (հուլիսի 3, 1988(1988-07-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Նազիկ Բաղդասարյանը ծնվել է 1988 թվականի հուլիսի 3-ին, Երևան քաղաքում։ Նրա քույրը պարուհի Աննա Քալաշյանն է, ամուսինը՝ դերասան Արթուր Գեղամյանը։
Միջնակարգ կրթությունը ստացել է 2005 թվականին՝ Երևանի Նիկոլ Աղբալյանի անվան թիվ 19 միջնակարգ դպրոցում։ 2006-2010 թվականներին կրթությունը շարունակել է  Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում` Տիգրան Գևորգյանի արվեստանոցում։
2010 թվականից որպես դերասանուհի աշխատանքի է անցել  Երևանի Պատանի հանդիսատեսի պետական թատրոնում։ Նկարահանվել է ֆիլմերում, գովազդային հոլովակներում, ելույթ է ունեցել ներկայացումներում։


== Դերեր ==
Լև Տոլստոյի «Ոսկե բանալին»
Բենեդետտիի «Ես քեզ այլևս չեմ ճանաչում»
Ժան Պոլ Սարտր «Ճանճերը»
Ա.Շահբազյանի «Չնչիկ»
Վ.Ստեփանյանի «Հանճարի անճարակները» (Աղջիկ)
Հ.Թումանյանի «Տերն ու ծառան» (Մրգավաճառ)
«Բրեմենյան երաժիշտները» (Կատու)
Ա.Տոլստոյի «Ոսկե բանալի» (Պիերո)
Ֆ.Սագանի «Բարև թախիծ» (Սեսիլ)
Ռ.Կալինսկու «Հրեշը լուսնի վրա» (Սեդա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նազիկ Բաղդասարյան. «Արձագանքներից շատ էինք վախենում»
Հոգեբանական ստուգարք. Նազիկ Բաղդասարյան
«22-ից հետո չեմ հաշվում՝ քանի տարեկան եմ, որովհետև ես այդ տարիքում էլ մնացել եմ»․ Նազիկ Բաղդասարյանը նշում է ծննդյան օրը
Դերևնյա Լեսնիչեստվա

Դերևնյա Լեսնիչեստվա (ռուս.՝ Деревня Лесничества), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 46 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Lollipop (երգ)

«Lollipop» (անգլ.՝ Սառնաշաքար), ռուս հիփ-հոփ կատարողներ Մորգենշտերնի և Էլջեյի երգը, թողարկված 2020 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Effective Records լեյբլում։


== Նախապատմություն ==
Արտիստների առաջին համագործակցությունը սկսվել է «Cadillac» երգից, որը թողարկվել է 2020 թվականի հունիսի 9-ին։
Երգի մեջ օգտագործվել է Руки Вверх! խմբի «Песенка» երգի սեմփլը, ինչպես նաև Մորգենշտերնը փորձել է իր համար երգելու նոր ոճով՝ «բեյբի վոյս» տարբերակով հանդես գալ։


== Տեսահոլովակ ==
Երաժշտության 1970-ականների դիսկո ոճով տեսահոլովակը  թողարկվել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Էլջեյի Յություբյան ալիքում։ Տեսահոլովակի ոճաբանությունը մոտիկ է Միգոսի և Դրեյքի մասնակցությամբ «Walk It Talk It» երգի տեսահոլովակին։


== Շքերթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բոնդարցի (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)

Բոնդարցի (ուկրաիներեն՝ Бондарці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոնդարցի գյուղում բնակվում էր 48 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,219 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 219,18 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դողար

Դողար, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ 
Որոտան քաղաքի, Բարկուշատ, Անդոկաբերդ, Վանանդ գյուղերի հետ միասին մտնում է Որոտան համայնքի մեջ։


== Պատմություն ==
Դողար գյուղը գտնվում է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում նախկինում Սյունիքի Բաղք գավառում։ Գյուղի տարածքը տեղաբաշխված է Որոտանի աջափնյա ձորալանջին վերոհիշյալ գետի և Վարարակնի հատման մասում։ Շահեն Մկրտչյանի կարծիքով Դողարը Սյունիքի նույն Դավթաշեն գյուղն է, որը, ըստ ոմանց կարծիքի` կապ ունի Դավիթ Բեկի անվան հետ։ 
Հայ գրող Սերո Խանզադյանը բնակավայրում պահպանված մի տապանաքարի վրա կարդացել է․ «ԱՅՍ Է ՀԱՆԳԻՍՏ ԴԱՎԻԹ ՔԱՋ ԶՈՐԱՎԱՐԻՆ, ԹՎՆ․ ՌԾՀ (1609)»։ Գրողը ակնարկել է նաև, որ Դողարը պատմական Մարգաձոր գյուղն է։ Դողարը գյուղից ոչ հեռու գտնվող միջնադարյան գերեզմանոցի տապանաքարերը և ջրաղացի ավերակները ապացուցում են, որ այստեղ հնում եղել է հայկական բնակավայր։
1722-1730 թվականներին Որոտանի ստորին հոսանքի վերոհիշյալ տարածքներում Դավիթ Բեկը և Մխիթար սպարապետը դաժան մարտեր են մղել Բարկուշատի և շրջակա խաների դեմ։
Իրար հետևից կրկնվող պատերազմների և դրանց հաջորդած սովի ու համաճարակի պատճառով 18-րդ դարի երկրորդ կեսին տեղի հայությունը ստիպված է եղել լքել հարազատ բնակավայրը։
Արդեն 19-րդ դարի սկզբներին Դավթաշենում հայտնվել էին թրքախոս քուրդ-քոչվոր մի քանի ընտանիքներ, որոնց համար հայկական գյուղը ժամանակավոր կացարան էր դարձել։
20-րդ դարի սկզբներին նրանց նոր ընտանիքներ են միանում, որոնք անցան նստակյաց ապրելակերպի և հիմնավորվեցին հին հայկական գյուղում։ Բնակավայրը նրանք համապատասխանեցրին իրենց լեզվի հնչունային համակարգին և այն անվանեցին Դողար։
Մի քանի տասնամյակի ընթացքում գյուղում հաստատված եկվորները հիմնահատակ կործանել են հայկական պատմամշակութային արժեքները։ Իսկ խորհրդային տարիներին նման երևույթները առավել ծրագրված բնույթ ստացան։
Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո պատմական Բաղքի բարեբեր այս շրջանները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ-ին։ Դողարը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, 1930 թվականին Զանգելանի, իսկ 1964 թվականին նորաստեղծ Կուբաթլուի շրջանի կազմում։
1993 թվականին ԱՀ Պաշտպանության բանակի հարվածների տակ Դողարը ազատագրվում է։ 2000 թվականին այստեղ վերաբնակություն են հաստատում ՀՀ բնակավայրերից մի քանի ընտանիքներ։ 
2020 թվականին տեղի ունեցած 44-օրյա պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Բնակչություն ==
2015 թվականին Դողար գյուղում բնակվում է 8 մարդ, կար 4 տնտեսություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրիտանական ներխուժում

Բրիտանական ներխուժում (անգլ.՝ British Invasion), տերմին, որը վերաբերում է վաթսունականների երկրորդ կեսի երաժշտական երևույթին, երբ բրիտանական ռոք երաժշտությունը սկսել է գերիշխել ինչպես ազգային, այնպես էլ միջազգային (հիմնականում ամերիկյան) չարթերում։ Երևույթի սկիզբը համարվում է The Beatles-ի «I Want To Hold Your Hand» սինգլի ամերիկյան հաջողությունը և խմբի հետագա այցն Ամերիկա (այդ թվում՝ մասնակցությունն Էդ Սալիվանի շոուին)։ «Բրիտանական ներխուժման» վերջը կարելի է համարել պսիխոդելիկ ռոքի ժողովրդականության աճը 1966-1967 թվականներին, երբ ամերիկյան խոշորագույն պսիխոդելիկ խմբերը՝ The Byrds-ը, The Doors-ը, Grateful Dead-ը, Jefferson Airplane-ը կարողացել են արժանի մրցակցություն ցուցաբերել բրիտանացիներին։


== Կարևորագույն խմբեր ==
The Beatles՝ 1960-ական թվականների գլխավոր խումբ, որի ազդեցությունն անչափ է ռոք երաժշտության վրա, «բրիտանական ներխուժման» ժամանակ ձայնագրում էին մերսիբիթ և փոփ ռոք։
The Zombies՝ կարողացել է բրիտանական բիթի ագրեսիվությունը, որը ներկայացվել է նույն ժամանակներում Beatles-ի կողմից, վերածել գեղեցիկ մեղեդիների և գրգռող նվագակցումների։ Երաժշտական քննադատ Ռ. Մելթցերի խոսքով՝ նրանք եղել են «անցումային փուլ Beatles-ի և Doors-ի միջև»։
The Rolling Stones՝ 1960-ական թվականների կարևորագույն ռիթմ ընդ բլյուզ խումբ։
The Who՝ 1960-ական թվականների կեսերին «ամենածանր» խմբերից մեկը, տասնամյակի վերջին նրանք մոտեցել են դասական ռոքին՝ ձայնագրելով «Tommy» ռոք օպերան։
The Kinks՝ առաջին երկու հարդ ռոք (կամ պրոթո հարդ ռոք) հիթերի հեղինակներ, ստեղծագործական հասուն շրջանում՝ բրիտփոփի հիմնադիրները։
The Small Faces՝ մոդ գաղափարախոսության հիմնադիրները՝ The Who-ի և The Kinks-ի հետ միասին։
The Pretty Things՝ սկսելով սուր սոցիալական ռիթմ ընդ բլյուզից և մոդ գաղափարախոսությունից, 1960-ական թվականների վերջին անցել են պսիխոդելիային՝ ձայնագրելով նաև առաջին ռոք օպերան։
The Yardbirds՝ 1960-ական թվականների առանցքային կիթառային խմբերից մեկը, որից դուրս են եկել խոշորագույն կիթառահարներ՝ Էրիկ Կլեպտոնը, Ջեֆ Բեքը և Ջիմի Փեյջը։
Cream՝ The Yardbirds-ի հետ միասին, որտեղից Cream-ը փոխառնել է Էրիկ Կլեպտոնին, նրանք համարվում են հևի մետալի (հարդ ռոքի) հիմնադիրներից մեկը։
Herman’s Hermits՝ «բրիտանական ներխուժման» ամենափափուկ խմբերից մեկն՝ ըստ հնչողության, մեղեդիական վոկալային փոփ։
The Searchers՝ «ներխուժման» սկզբում համարվում էին երկրորդ մերսիբիթ խումբը՝ The Beatles-ից հետո։
The Hollies՝ մերսիբիթի ևս մեկ ներկայացուցիչներ։
The Animals՝ ռիթմ ընդ բլյուզ հնչողությամբ խումբ, որը 1964 թվականի ամռանը (The Beatles-ից հետո) բարձրացել է ԱՄՆ-ի առաջին հորիզոնականին «The House of the Rising Sun» երգի իր տարբերակով։


== Մշակույթում ==
Ներառվել է «Ռոկ ալիք» (2009) ֆիլմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կայք «բրիտանական ներխուժման» խմբերի մասին
60-70-ական թվականների ռոք երաժշտություն
Գավրիկի (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գավրիկի (այլ կիրառումներ)Գավրիկի (ուկրաիներեն՝ Гаврики), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գավրիկի գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պաստիս

Պաստիս (ֆր.՝ Pastis), ալկոհոլային խմիչք, ստեղծված և տարածված Ֆրանսիայում։ Իրենից ներկայացնում է անիսային թրմօղի, օգտագործում են որպես նախուտեստ։ 19-րդ դարում պաստիսը օգտագործում դեղատներում որպես դեղ։
Նրա հայտնվելուն պես սկսեցին արգելել աբսենտի առքն ու վաճառքը։ Երբ 20-րդ դարում եվրոպական շատ երկրներում արգելվեց աբսենտը, այն արտադրող ընկերություններից մեկը՝ «Pernod Ricard», փոփոխում է բաղադրությունը, հրաժարվելով օշինդրից, և այսպես 1915 տարի և հայտնվեց պաստիտը։ Առավելագույն ալկոհոլի քանակը սկզբում եղել է 30%։ 1992 թվականին թույլ էր տրվում այն բարձրացնել մինչև 40%, իսկ 1938 թվականին մինչև 45%։
Պաստիսի հիմքով պատրաստվում են մի շարք կոկտեյլներ, որոնցից կարելի է դուրս գրել հետևյալները.

«Թութակ» — պաստիսի և կանաչ անանուխի մրգահյութի խառնուրդ,
«Լոլիկ» — պաստիս և նռան հյութ,
«Կորնիշոն» — պաստիս և ավելացրած բանանի մրգահյութ և շատ ուրիշ բաներ։


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրանսիական պաստիս Archived 2010-12-20 at the Wayback Machine.
Պաստիս (Pastis)
Պաստիսի պատմություն Archived 2015-05-09 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Lada Priora

Lada Priora, ռուսական ավտոմեքենա, մեքենան արտադրվել է Ռուսաստանում, 2007 թվականին։ 2007 թվականի ապրիլի 21-ին սկսեցին վաճառել ավտոմեքենան։ Մեքենայի տարբեր մոդելները թողարկվել են 2008 թվականից։ 2008 թվականի հոկտեմբերին մեքենան առաջին անգամ ցուցադրվեց Կրասնոդարի ավտոսրահում։ 2012 թվականի մայիսի 16-ին արտադրվել է ավելի քան 650 000 մեքենա։ Ավտոմեքենան անվտանգ է համարվում, և ունի բազմաթիվ առավելություններ։


== Վաճառք ==
2009-2012 թվականներին մեքենան ճանաչվել է լավագույն վաճառվող ավտոմեքենաներից ռուսական շուկայում.


== Լուսանկարներ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Հարիսոն շրջան (Միսսիսիպի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հարիսոն շրջան (այլ կիրառումներ)Հարիսոն շրջան (անգլ.՝ Harrison County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.505 կմ² է, բնակչությունը՝ 187.105 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գալֆպորտ և Բիլոքսի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1841 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Սև վարդակակաչ (Եկատերինբուրգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սև վարդակակաչ (այլ կիրառումներ)«Սև վարդակակաչ» (ռուս.՝ «Чёрный тюльпан»), հուշահամալիր Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը նվիրված է Աֆղանստանում և Չեչնիայում զոհված զինվորների հիշատակին։ Գտնվում է Խորհրդային բանակի հրապարակի Լունաչարսկու, Մայիսմեկյան, Մամին-Սիբիրյակի և Շարտաշսկայա փողոցների քառակուսու մեջ։


== Նախագծի հեղինակներ ==
Ստեղծման գաղափարը` Աֆղանստանի վետերանների Ռուսաստանի միության Սվերդլովսկի մարզային բաժանմունքի (ԱՎՌՄ ՍՄԲ)
Քանդակագործ` Կոնստանտին Գրյունբերգ
Հուշարձանի երկրորդ մասի հեղինակ` Ալեքսանդր Սերով


== Ստեղծման պատմություն ==
1991 թվականին ԱՎՌՄ ՍՄԲ-ն այլ պետությունների տարածքում լոկալ ռազմական հակամարտություններում Եկատերինբուրգի և Սվերդլովսկի մարզի զոհված բնակիչների հիշատակին հուշարձան ստեղծելու նախագծերի մրցույթ հայտարարեց։
Մրցույթին մասնակցեց 15 նախագիծ, որոնք ներկայացրել էին ստեղծագործական տարբեր կազմակերպություններ, խմբեր, անհատ հեղինակներ։ Մի քանի ընտրական փուլից հետո մրցույթի հաղթող ճանաչվեց ճարտարապետ Անդրեյ Սերովի և քանդակագործ Կոնստանտին Գրյունբերգի նախագիծը։
Միջոցները հավաքագրվեցին հասարակական և առևտրային կազմակերպությունների, ձեռնարկությունների և մասնավոր անձանց կամավոր նվիրատվություններից։ Նախագծի իրականացմանը զգալի օգնություն ցուցաբերեցին Սվերդլովսկի մարզի ու Եկատերինբուրգ քաղաքի բյուջեները։ Կազմակերպչական մեծ աջակցություն նախագիծը ստացել է Ուրալի ռազմական օկրուգի հրամանատարության և օկրուգի շինարարական զորամասերի կողմից։
Հուշարձանի շինարարությունը սկսվել է 1992 թվականին Խորհրդային բանակի հրապարակում։ Պատվերը կատարել է Եկատերինբուրգի Մ. Կալինինի անվան գործարանը։


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանի գեղարվեստական գաղափարը հետևյալն է. ոճավորված տարածքը պատկերում է բեռնատար ռազմատրանսպորտային Ան-12 ինքնաթիռը, որը հայրենիք էր տեղափոխում զոհված զինվորների և սպաների մարմինները։ Այդպիսի ինքնաթիռները «աֆղանցիներն» անվանում էին «Սև վարդակակաչներ»։
Հորինվածքի կենտրոնում ինքնաձիգը ձեռքին նստած զինվորի քանդակն է, որի շուրջը ինքնաթիռի կմախքը նմանակող մետաղական սյուներ են՝ Աֆղանստանում ռազմական գործողությունների ժամանակ զոհված ուրալցիների անուններով։
Հուշարձանը պատրաստված է հատուկ ծածկույթով պատված մետաղից։ Կենտրոնական քանդակի քաշը 4,5 տոննա է, բարձրությունը՝ 4,7 մետր։ Սյուների բարձրությունը 10 մետր է։ Հուշարձանի տասը սյուների վրա գրված են Աֆղանստանում զոհված 240 սվերդլովսկցիների ազգանունները։
Ավելի ուշ Չեչնիայում հակաահաբեկչական գործողությունների ակտիվ փուլի ավարտից հետո, 2002 թվականին, այս կոթողը համալրվեց գրանիտե ստելաներով, որոնց վրա գրված են Չեչնիայի Հանրապետությունում և Դաղստանում զոհված 413 զինծառայողների ազգանունները։


== Բացում ==
1995 թվականի օգոստոսի 5-ին տեղի ունեցավ «Սև վարդակակաչ» հուշարձանի բացման հանդիսավոր արարողությունը։
2003 թվականի սեպտեմբերի 5-ին բացվեց հուշարձանի երկրորդ մասը, որը նվիրված է Կովկասում, Տաջիկստանում և Ռուսաստանի ու ԱՊՀ-ի այլ թեժ կետերում զոհվածների հիշատակին։
2013 թվականի դեկտեմբերի 7-ին հուշարձանը հանդիսավորապես վերաբացվեց վերակառուցումից հետո։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Российский Союз ветеранов Афганистана» Archived 2009-01-31 at the Wayback Machine.
Новости E1.RU