armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Փի Ջեյ Բլեք

Փոլ Լլոյդ կրտսեր (անգլ.՝ Paul Lloyd, Jr., մարտի 3, 1981(1981-03-03), Քեյփթաուն, ՀԱՀ), երկրորդ սերնդի հարավաֆրիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Առավելապես հայտնի է «WWE» կազմակերպությունում անցկացրած տարիներից, որտեղ ելույթներ է ունեցել Ջասթին Գեբրիել ռինգային անվան ներքո։ Ներկա պահին հանդես է գալիս անկախ առաջնություններում՝ Փի Ջեյ Բլեք ռինգային անվամբ։
Եղել է «WWE NXT» հեռուստաշոուի առաջին եթերաշրջանի մասնակից, որից հետո հանդես է եկել որպես «Նեքսուս» խմբավորման անդամ։
«WWE»-ում անցկացրած տարիներին Հիթ Սլեյտերի հետ երեք անգամ հռչակվել է որպես թիմային վարկածով չեմպիոն։ Եղել է նաև FCW Ֆլորիդայի ծանրքաշային չեմպիոն։


== Արտաքին հղումներ ==
WWE.com էջ
Հարիսոն շրջան (Այովա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հարիսոն շրջան (այլ կիրառումներ)Հարիսոն շրջան (անգլ.՝ Harrison County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.805 կմ² է, բնակչությունը՝ 14.928 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լոգան բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1851 թ.։
Աստերոիդների ցանկ (24001-24100)

Աստերոիդների ցանկ (23901-24000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (24101-24200)
 Աստերոիդների ցանկ (23901-24000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (24101-24200)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (20001)-(25000)»։ www.minorplanetcenter.net
Մաալի

Մաալի (ռուս.՝ Маали, ավարերեն՝ МагIлиб), գյուղ Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Գերգեբիլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2923 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նաուկա (հրատարակչություն)

«Նաուկա» («ռուս.՝ Наука», «Գիտություն»), գիտական հրատարակչություն Ռուսաստանում (Մոսկվա)։
Հիմնադրվել է 1923-ին, Խորհրդային Միությունում՝ մինչև 1963 թվականն անվանվել ԽՍՀՄ ԳԱ հրատարակչություն։  1963-ին ԽՍՀՄ ԳԱ հրատարակչությանն են միացվել ֆիզիկամաթեմատիկական գրականության և արևելյան գրականության հրատարակչությունները և կոչվել «Նաուկա»։
Մինչև 1934 թվականը, ունեցել է 2 բաժանմունք (Լենինգրադում և Նովոսիբիրսկում), 2 գլխավոր խմբագրություն (ֆիզիկամաթեմատիկական գրականության և արևելյան գրականության) և մոտ 50 ճյուղային խմբագրություն։ «Նաուկա»-ի ենթակայության տակ կան 4 տպարան, «Ակադեմկնիգա» գրքի առևտրի կազմակերպությունը։ 
Խորհրդային շրջանում «Նաուկան» հրատարակում Էր ԳԱ և դրա բաժանմունքների գիտական խորհուրդների, ինստիտուտների ու ամբիոնների աշխատությունները, հիմնականում մենագրություններ, ինչպես նաև թեմատիկ ժողովածուներ, տեղեկատուներ և այլն։ «Նաուկա»-ի սերիական հրատարակություններից են՝ «Գրական ժառանգություն», «Գրական հուշարձաններ», «Գիտության դասականներ», «Գիտա-կենսագրական մատենաշար», «Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը հետազոտություններում, հուշերում և փաստաթղթերում», «Գիտահանրամատչելի գրականություն» և այլն։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պաշտոնական առցանց գրադարան
(7590) Ատերուի

(7590) Ատերուի (անգլ.՝ Aterui), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,225196 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0108 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4396 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1212,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,296928 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,38° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7590) Ատերուի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ժողովածու (1558)

Ժողովածու (1558), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1558 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1643 թվականին Խասպեկ գրիչի կողմից, Ղարասուում։ Ծաղկող՝ Խասպեկ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 12,4X8,7 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 395 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 3 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 152բ, 393ա, կնիք՝ 395բ (1751, 1771 թթ., Ղունկիանոս)։


== Բովանդակություն ==
Չափաբերականք (Ներս. Շնորհալի, Առաքել վարդապետ, Ներս. Լամբրոնացի, անանունք)։
Ներս. Շնորհալւոյ հանելուկք, հաւատով խոստովանիմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեբաստիանո Մայնարդի

Սեբաստիանո Մայնարդի (իտալերեն՝ Sebastiano Mainardi, հաճախ նաև Բաստյանո Մայնարդի, 1466, Սան Ջիմինյանո, Սիենա, Տոսկանա, Իտալիա - սեպտեմբեր 1513, Ֆլորենցիա), իտալացի նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Համագործակցում էր Դոմենիկո Գիրլանդայոյի արտադրամասի հետ։ Բացի դրանից ոգեշնչված է եղել Անդրեա դել Վերոկկիոյի արվեստից։ Նա աշխատել է Ֆլորենցիայում և Սան Ջիմինյանոյում։ Մի շարք դիմանկարների հեղինակ է (դրանցից որոշներին վերագրելով՝ արվեստի պատմաբանները տատանվում են Մայնարդիի և Գիրլանդայոյի միջև), գրել է «Ավետում» և «Տիրամայրը մանուկ Հիսուսի հետ» թեմաներով։


== Սեբաստիանո Մայնարդիի նկարները ==
Արվեստի պատմաբանները Մայնարդիի հետևյալ նկարները դասում են նրա կարևորագույն ստեղծագործությունների շարքը.

Սուրբ Ջիմինյանոն օրհնում է երեք տղամարդկանց` Դոմենիկո Ստրամբիի հուշարձանի վերևում, 1488 թվական
Սուրբ Ջերոմը, Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը, 1490 թվական, Ֆլորենցիա, Նազիոնալ դել Բարջելո թանգարան։
Տիրամայրը, մոտ 1492-1495, որմնանկար, Ֆլորենցիա, Սանտա Կրոչե, Բարոնչելի մատուռ։
Պիետան գլխատված Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի և Սուրբ Պողոսի հետ, 1500 թվական։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը և Սրբեր որմնանկարները, մոտավորապես 1500-1510 թվականներ, Սան Ջիմինյանո, Օսպեդալե դի Սանտա Ֆինա։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը երկու հրեշտակների հետ, մոտ 1502 թվական, Սան Ջիմինյանո, Քաղաքացիական թանգարան։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը սրբեր Ջերոմի և Բերնարդո Տոլոմեյի հետ, 1502 թվական։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը հրեշտակի հետ, մոտ 1502 թվական, Սան Ջիմինյանո, Քաղաքացիական թանգարան։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը սրբեր Օգուստինի, Ջիմինյանոյի, Մարիամ Մագդալենայի, Հովհաննես Մկրտչի and Քեթրինի հետ (նկարել է Բիաջո դ'Անտոնիոյի հետ), մոտ 1502, Սան Ջիմինյանո, Քաղաքացիական թանգարան։
Տիրամայրը յոթ ցավերի և սրբեր Գրիգորի ու Փիթեր Մարտիրոսի հետ, մոտավորապես 1505 թվական, Կամպի Բիսենցիո, Ֆլորենցիա, Սանտի Լորենցո էլ Մարտինո։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը սրբեր Սեբաստիանի, Ֆրանցիզի, Տոբիայի ու Սիենայի Բեռնարդ հրեշտակի հետ, մոտ 1505, որմնանկար։
Սրբեր Ջերոմը և Ֆրանցիսկոսը ծննդյան արարողության ժամանակ, մոտ 1505 թվական, Պելագո, Ֆլորենցիա, Արվեստի Սակրա թանգարան։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը սրբեր Ջուլիանի ու Ֆրանցիզի հետ, թվագրված 1506-ով, Պալերմո, Կիարամոնտե Բորդոնարոյի հավաքածու։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը սրբեր Դոմինիկի, Լոուրենսի, Հովհաննես Մկրտչի ու Լյուսիի հետ, 1507։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը սրուրբ Յուստոսի և մարգարեի հետ, թվագրված 1507 թվով, Ինդիանապոլիսի գեղարվեստի թանգարան։
Տիրամայրը և մանուկ Հիսուսը սուրբ Բենեդիկտի, Միքայելի, Կասիանոյի, Ամբրոզի և Դոմինիկի հետ 1511 թվագրությամբ, Սան Ստեֆանո։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աշխատանքները աշխարհի թանգարաններում
Կոռովանք

Կոռովանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պորտուլա

Պորտուլա (իտալերեն՝ Portula), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 1461 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 133 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13833։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Պաշտոնական կայք. http://www.comune.portula.bi.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Պուտինիզմներ

Պուտինիզմներ (ռուս.՝ Путинизмы), եզր, որով արևմտյան և ռուսաստանյան ԶԼՄ-ները կոչում են Ռուսաստանի Կառավարության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի սուր և ընդդիմախոսների համար քիչ հաճելի արտահայտությունները և ասացվածները։


== Օրինակներ ==
2008 թվականի մայիսին ՌԻԱ Նովոստին Պուտինի նախագահությունը ամփոփելով հրապարակել է «ամենահայտնի 20 պուտինիզմների» ցանկը.


== Տես նաև ==
Բուշիզմներ
Չերնոմիրդնիկներ
Պուտին խույլո


== Արտաքին հղումներ ==
Վլադիմիր Պուտինի թևավոր խոսքերը Archived 2010-04-02 at the Wayback Machine.
ՌԻԱ Նովոստի. Վլադիմիր Պուտինի ասացվածք դարձած 20 արտահայտություններըи


== Ծանոթագրություններ ==
Armia Ludowa

Armia Ludowa (AL. լեհերենից թարգմանած՝ նշանակում է Ժողովրդական բանակ), Լեհական բանվորական կուսակցության ռազմական կազմավորում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանում։ Ստեղծվել է Երրորդ ռայխի գրաված Լեհաստանի տարածքում գործած Ժողովրդական գվարդիայի (լեհերեն՝ Gwardia Ludowa) վերակազմավորման միջոցով, գերմանացի զավթիչների դեմ զինված պայքար մղելու նպատակով։ Ընդ որում՝ ստեղծվել է Խորհրդային Միության տարածքում կազմավորված լեհական կոմունիստամետ կառավարության՝ Ժողովրդական Ռադայի (լեհերեն՝ Krajowa Rada Narodowa) 1942 թվականի հունվարի 1-ի հրամանագրի հիման վրա և ֆորմալ առումով ենթակա է եղել վերջինիս։ Գլխավոր հրամանատարը գեներալ Միխալ Ռոլա-Ժիմերսկին էր, շտաբի պետը՝ Ժողովրդական գվարդիայի նախկին հրամանատար Ֆրանցիշեկ Յուժվյակը։
Գերմանացի զավթիչների դեմ իր մղած պայքարում Armia Ludowa-ն համագործակցել է խորհրդային զորքերի հետ՝ խուսափելով առնչություն ունենալ Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում գտնվող լեհական վտարանդի կառավարության և վերջինիս նախաձեռնությամբ Լեհաստանում ստեղծված ու ավելի լայն թափով գործող  Armia Krajowa-ի հետ (լեհերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է Հայրենի բանակ. Լեհաստանում ծավալված Դիմադրության շարժման գլխավոր ուժն էր)։ 1944 թվականի հուլիսի վերջերին, երբ խորհրդային զորքերը մտել են Լեհաստան, Armia Ludowa-ի կազմում ընդգրկված էր շուրջ 30.000 մարդ, որոնցից առնվազն վեց հազարը լիարժեքորեն մասնակցել են մարտական գործողություններին։
1944 թվականի հուլիսի 21-ին Armia Ludowa-ն ներառվել է լեհական բանակի կազմում և խորհրդային զորքերի հետ ուս ուսի տված՝ շարունակել է մարտնչել գերմանացիների դեմ։ 
Նկատի առնելով Armia Ludowa-ի ունեցած սերտ կապերը Խորհրդային Միության հետ, որի փաստացի ղեկավարությամբ է ստեղծվել ու գործել, կարելի է նրան համարել թե՛ լեհական Դիմադրության շարժման և թե՛ խորհրդային պարտիզանական շարժման բաղկացուցիչ մաս։


== Գրականություն ==
Steven J Zaloga (1982)։ «The Polish People's Army»։ Polish Army, 1939–1945։ Oxford: Osprey Publishing։ ISBN 0-85045-417-4 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(Լեհերեն) Armia Ludowa
(Լեհերեն) ZKRPiBWP Polish veterans' organization
Աբուտալիպովո

Աբուտալիպովո (ռուս.՝ Абуталипово, բաշկիրերեն՝ Әбүталип), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 236 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սան Դեմետրիո Կորոնե

Սան Դեմետրիո Կորոնե (իտալերեն՝ San Demetrio Corone), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3923 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 69 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 57 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87069։ Հեռախոսային կոդը՝ 0984։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Դեմետրիոս Սոլունսկին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հոկտեմբերի 26-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ժոզեֆին Նդագնու

Ժոզեֆին Նդագնու (1964, Galim, Faro-et-Déo, Adamawa, Կամերուն), կամերունյան կինոռեժիսոր ու հեռուստադերասանուհի։


== Կյանք ==
Նդագնուն աշխատել է Կամերունի ռադիոհեռուստաընկերությունում որպես ռեժիսոր 15 տարի։ Նկարահանվել է մի քանի հեռուստաֆիլմերում, այդ թվում՝  «Ջաֆեթն ու Ջինեթը» և «Նուդիի աստղը», որոնք նրան հայտնի են դարձրել Թա Զիբի կեղծանվամբ։ 2007 թվականին «Փարիզ կամ ոչինչ» գեղարվեստական ֆիլմի սցենարիստը, ռեժիսորը և պրոդյուսերն էր, ինչպես նաև գլխավոր դերակատարը։ Ֆիլմը պատմում է մի երիտասարդ փախստականի մասին, որն ստիպված զբաղվում է մարմնավաճառությամբ՝ փորձելով գոյատևել Եվրոպայում։


== Ֆիլմոգրաֆիա ==
Որպես ռեժիսորՓարիզ կամ ոչինչ (ֆր.՝ Paris a Tout Prix), գեղարվեստական ֆիլմ, 2007.Որպես դերասանուհիՎերջին ուղևորությունը, ռեժ․՝ Ժան-Մարի Տենո, կարճամետրաժ ֆիլմ, 1990
Արյունահոսողները, ռեժ․՝ Ժան-Պիեռ Բեկոլո, գեղարվեստական ֆիլմ, 2005.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ժոզեֆին Նդագնու Internet Movie Database կայքում
Հառիճի ընծայարան

Հառիճի ընծայարան, վանական նշանավոր համալիր Շիրակի մարզում։  Հառիճը նաև եղել է գրչության կենտրոն։ VII դարից հայտնի է Հառիճի դպրոցը։  Հայտնի է 1209թ. Մարգարեի ձեռքով գրնած հնագույն ձեռագիր մի Ավետարան` լրացված, ծաղկած և կազմված Հառիճավանքում, որից միայն մի թերթ է հասել մեզ` հիշատակաարանի մասից։ Մեզ հասած հաջորդ ձեռագիրը 1219թ. է, գրված Աբասի որդի Գրիգորի առաջնորդության ժամանակ, երբ գրչության արվեստը ծաղկում էր Հառիճի դպրոցում։ Հետագա դարերում Հառիճի դպրոցի գործունեության մասին հավաստի տվյալներ չկան։ XIII դարի կեսերին մոնղոլ-թաթարական արշավանքների արդյունքում վանքն ամայության է մատնվել և ընդհատվել է դպրոցի գոծունեությունը։                                                                                                 
1850 թվականին Գյումրիում հիմնվել է Հառիճի վանական ընկերությունը։ Ընկերության հիմնադիրներն են եղել Տեր Պետրոսը, Աղաբեկ Տիգրանյանցը, Սահակ Սիմոնյանցը և այլ լուսավորյալ երիտասարդներ։ Երիտասարդներն իրենց առջև նպատակ էին դրել՝ վերաբացելու դարեր առաջ փակված դպրոցը։  1856 թվականի  նոյեմբերի 1-ին Հառիճավանքի դպրոցն սկսել է իր կանոնավոր գործունեությունը։ Որոշ պատմաբաններ այս փաստը ընդունում են որպես «դպրոցի երկրորդ վերածնունդ»։ 1869 թվականին Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցին, հյուրընկալվելով Հառիճավանքում, առաջարկում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում բացել բարձրագույն հոգևոր ուսումնական հաստատություն։ 1874 թվականին բացվել է Գևորգյան Ճեմարանը։
Հառիճավանքի դպրոցը իր գոյությունը շարունակել է մինչև 1917 թվականը՝ ունենալով  374 շրջանավարտ։ Ի թիվս այլ նշանավոր հայորդաց, այստեղ սովորել են Ավետիք Իսահակյանը, Երվանդ Տեր-Մինասյանը, Կարապետ Կոստանյանցը և ուրիշներ։ Կրթօջախի սաներից 63-ը դարձել են  քահանաներ և 3-ը՝ վարդապետներ։ Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո, դպրոցի գործունեությունը դադարեցվել է։  
Ընծայարանի վերաբացումը
2012թվականին՝ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանին կից Հառիճավանքում վերաբացվել է հոգևոր ընծայարան, որն անվանվել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Թրբանճյան ընծայարան»։ Ընծայարանը ունի ավագ դպրոցի կարգավիճակ։ 2012 թվականից ընծայարանը ղեկավարում է Տ.Նշան աբեղա Հմայակյանը։ 2017 թվականի մարտի 1-ից Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ -ի որոշմամբ ընծայարանի տեսուչ է նշանակվել Տ. Ղևոնդ աբեղա Սաղաթելյանը։ Այսօր ընծայարանը ունի ավելի քան 35 սան։                                                                                                                                                                                                                  


== Ծանոթագրություններ ==
Օլխովեց (գյուղ, Լեբեդյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕլխովեցՕլխովեց (ռուս.՝ Ольховец), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժողովածու (1355)

Ժողովածու (1355), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1355 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1614 թվականին Զաքարիա քահանա գրիչի կողմից, Նոր Ջուղայում։ Ստացողը եղել է հենց ինքը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18,5× 13,2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 262 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, բոլորգիր, նոտրգիրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 262բ, հետագայի՝ պահպանակ Դ (1710 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Գրիգոր Տաևացւոյ Մեկնութիւնք Մատթէի, Յովհաննու
Հանդէս բանաստեղծաց
Քարոզ


== Ծանոթագրություններ ==
Նյուխչա (գյուղ, Բելոմորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նյուխչա (այլ կիրառումներ)Նյուխչա (ռուս.՝ Нюхча), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Բելոմորսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քարձոր (այլ կիրառումներ)

Քարձոր, կարող է վերաբերել՝

Քարձոր - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառում
Քարձոր - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում
Քարձոր - ամառանոց Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում
Քարձոր - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում
Կարմին (այլ կիրառումներ)

Կարմին, կարող է վերաբերել՝

Կարմին - ամերիկյան փոփ խումբ
Կարմին - կարմիր ներկանյութ
Ադրբեջանի Մաքսիմ Գորկու անվան պատանի հանդիսատեսի թատրոն

Մաքսիմ Գորկու անվան պատանի հանդիսատեսի թատրոնը (ադրբ.՝ Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı) գտնվում է Բաքվում։


== Թատրոնի պատմությունը ==
Թատրոնը հիմնադրվել է 1928 թ։ Այդ ժամանակ ռուսական թատերախումբը առաջին ներկայացումներն էր բեմադրում։ 1930 թ թատրոնի կազմը համալրեց ադրբեջանական թատերախումբը, որը ստեղծվել էր Բաքվի նավաստիների ակումբին կից գործող պիոներական դրամատիկական խմբակի հիման վրա։
Սկզբնական շրջանում թատրոնը բեմադրում էր ԽՍՀՄ քաղաքներում գործող Պատանի հանդիսատեսի այլ թատրոնների խաղացանկում ընդգրկված պիեսները, մասնավորապես ռուս գրողների պիեսները, որոնք թարգմանվում էին ադրբեջաներեն։ 1930-ական թվականներին խաղացանկում հայտնվում են նաև ադրբեջանցի դրամատուրգների պիեսները՝ Ջաֆարովի և Մելիք-Եգանովի «Փողոցներում» (1932 թ), «Նարգիզ» (1936 թ), «Այազ» (1937 թ), Իզետ Սեիձադեի «Գիզիլ գուշ» (1938 թ), Իսկանդարովի և Սաբիտ Ռախմանի «Պարտիզան Մամեդը» (1939 թ)։
1936 թ թատրոնը կոչվեց Մաքսիմ Գորկու անունով։
Թատրոնը բեմադրում է նաև ռուս և արտասահմանյան հեղինակների, խորհրդային գրողների և դրամատուրգների ստեղծագործությունները՝ Նիկոլայ Գոգոլի «Ռևիզոր» (1937), Ուիլյամ Շեքսպիրի «Երկու տիրոջ ծառան» (1946), Ալեքսանդր Օստրովսկու «Ինչպես էր կոփվում պողպատը» (1947)։


=== Թատերախումբը ===
Էլխան Գուրբանով (1952 - 2011)


== Աղբյուրներ ==
Մեծ քառյակ (Առաջին համաշխարհային պատերազմ)

Մեծ քառյակը կամ Քառյակ պետությունները վերաբերում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի քառյակ գերտերություններին և նրանց առաջնորդներին, որոնք հանդիպեցին 1919 թվականի Փարիզի խաղաղության վեհաժողովում։ Մեծ քառյակը նաև հայտնի է որպես քառյակ խորհուրդ։ Նրա անդամներն էին ԱՄՆ-ից Վուդրո Վիլսոնը, Մեծ Բրիտանիայից Դեյվիդ Լլոյդ Ջորջը, Իտալիայից Վիտտորիո Էմանուելե Օրլանդոն և Ժորժ Կլեմանսոն Ֆրանսիայից։


== Վուդրո Վիլսոն ==

Վուդրո Վիլսոնը (28 դեկտեմբեր 1856 – 3 փետրվար 1924) ընտրվել է ԱՄՆ նախագահ 1912 թվականին և վերընտրվել է 1916 թվականին։ 1916 թվականի ընտրություններում նրա նախընտրական արշավի հիմքը եղել է «հեռու պահել մեզ պատերազմից» կարգախոսը և աշխատել է կողմերին բերել խաղաղության։ 1917 թվականին Բերլինը որոշեց սուզանավերի միջոցով խորտակեց Բրիտանիային օգնող ամերիկյան նավերը` հույս ունենալով ռազմական դաշինք կնքել Մեքսիկայի հետ ԱՄՆ դեմ պատերազմում։ Միացյալ Նահանգները պատերազմի մեջ մտավ 1917 թվականի ապրիլին` ունենալով թույլ զինված ուժեր, սակայն ուներ միլիոնավոր պոտենցիալ թարմ զինվորներ, միլիարդավոր դոլարներ և մեծ քանակությամբ վառելիք, որն անհրաժեշտ էր Դաշնակիցներին։ Պաշտոնապես Վիլսոնը անկախ էր Դաշնակիցներից։ 1918 թվականին Վիլսոնը առանձին բանակցություններ սկսեց Գերմանիայի հետ, ներառյալ զինադադարի պայմանավորվածությունները։ Նա թողարկեց իր 14 կետերը, որը հետպատերազմական իրադարձությունների նրա տեսլականն էր։ Նա մեծ ազդեցություն ուներ երկու կողմերի վրա Եվրոպայում և նա դարձավ Փարիզում գլխավոր գործող անձը։ Նա վարձեց մեծ թվով մասնագիտացված խորհրդատուների, որպեսզի օգնեն իրեն Փարիզում, սակայն նրա կասկածամտությունը առիթ դարձավ նրանցից շատերին հեռացնել աշխատանքից։ Նրա մեծագույն սխալը Հանրապետական կուսակցության անդամներին չբերելն էր Փարիզ, ինչը քաղաքականացվեց և ազդեց նրա հեղինակության վրա։ Նրա հիմնական նպատակն էր հասնել երկարատև խաղաղության, որի երաշխավորը կլինեին Ազգելի Լիգան և ինքնիշխան պետությունները։ Նա առանձնակի ուշադրություն դարձրեց կայսրությունների փլուզման արդյունքում ստեղծվող պետություններին, որը առիթ դարձավ ընդվզումների Գերմանիայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոտագամլիկսկի գյուղական խորհուրդ (Մաշևսկի շրջան)

Նովոտագամլիկսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Новотагамлицька сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոտագամլիկսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 937 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 46,88 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,99 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ցելիննի (Զերնոգրադի շրջան)

Ցելիննի (ռուս.՝ Целинный), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Մտնում է Կոնզավոդսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բաղչե (Սեբաստիայի գավառ)

Բաղչե , գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (3801-3900)

Աստերոիդների ցանկ (3701-3800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (3901-4000)
 Աստերոիդների ցանկ (3701-3800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (3901-4000)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000)»։ www.minorplanetcenter.net
Խոսպ Վերին

Խոսպ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գերիտ Ֆիշեր

Գերիտ Ֆիշեր (հոլանդ.՝ Gerrit Fischer, օգոստոսի 28, 1916(1916-08-28), Ամստերդամ, Նիդերլանդներ - նոյեմբերի 22, 1984(1984-11-22), Ամստերդամ, Նիդերլանդներ), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։


== Կենսագրություն ==
Գերիտ Ֆիշերը 16 տարեկան հասակում տեղափոխվեց «Այաքս» ակումբի գլխավոր մարզիչ Ջեք Ռեյնոլդսի հրավերով։ 2 տարի անց Ֆիշերն արդեն իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրեց «Այաքս» ակումբի հիմնական կազմում։ Այդ հանդիպումը տեղի ունեցավ 1934 թ. սեպտեմբերի 16-ին, երբ թիմը մրցում էր «Քսերքսես» ակումբի հետ։
Իր վերջին հանդիպումն «Այաքս» ակումբի կազմում ֆուտբոլիստն անցկացրել է 1950 թ. նոյեմբերի 27-ին, երբ թիմը մրցում էր «Լիմբուրգիա» ակումբի հետ։ Այդ հանդիպումն ավարտվեց Այաքսի կրած պարտությամբ՝ 6։0 հաշվով։ Ընդհանուր հաշվով Ֆիշերն անցկացրել է 240 հանդիպում ու դարձել 97 գոլի հեղինակ։
Բացի այն, որ Ֆիշերն աչքի էր ընկնում իր խփած գոլերով, նա նաև կատարում էր բազմաթիվ գոլային փոխանցումներ, որոնցից շատերը հասցեագրված էին իր խաղընկեր Պիտ վան Ռենենին։
Կարիերայի ավարտից հետո ֆուտբոլիստը մնաց իր հարազատ թիմում ու աշխատեց որպես մարզիչ։
Գերիտ Ֆիշերը մահացել է 1984 թ. նոյեմբերի 22-ին 68 տարեկան հասակում։


== Նվաճումներ ==
• Նիդերլանդների առաջնության չեմպիոն - 1937, 1939, 1947
• Նիդերլանդների գավաթակիր - 1943


== Հղումներ ==
• Ֆիշերը www.ajax.nl կայքում Archived 2015-06-24 at the Wayback Machine.
Բիրանգա

Բիրանգա (ռուս.՝ Бырранга), լեռներ Թայմիրի թերակղզու հյուսիսում, Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոյարսկի երկրամասի Թայմիրի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Տարածվում են 1.100 կմ, լայնությունը ավելի քան 200 կմ է, Բարձրությունը մինչև 1,146 մ։ Արևելքում կան սառցադաշտեր՝ 30 կմ² ընդհանուր տարածքով։


== Անվանում ==
Անվանումն առաջացել է յակուտերեն Բիռան բառից, որը նշանակում է «լեռներ ծովի կամ գետի երկայնքով»։


== Գրականություն ==
Е.В. Трифонов Таймыр. Физическая география ։ Учеб. пособие. - Норильск, 2003. - С. 103. - ISBN 5-89009-211-1.


== Ծանոթագրություններ ==
Գազ Մեյերի

Գազ Մեյերի (լատ.՝ astragalus compactus), բակլազգիներ ընտանիքի, գազի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Թուփ է, 30—40 սմ բարձրությամբ։ Տերևները կազմված են 4—6 զույգ երկարավուն, էլիպսաձև կամ ձվաձև, 0,8-1,2 սմ երկարությամբ և 0,3 սմ լայնությամբ տերևներից։ Տերևակիցները սկզբում բրդանման մազմզուկապատ են, հետագայում՝ մերկ։
Ծաղկակիցները ձվաձև են, գծանման, սրավուն, սպիտակ, բրդամազմզուկապատ։ Բաժակն ունի 1-1,4 սմ, պսակը' 1,5-1,8 սմ երկարություն։
Էկոլոգիական խումբը՝ VIII:


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Հայկական բարձրավանդակում։ ՀՀ-ի տարածքում հանդիպում է Արարատյան դաշտում, Վայքում, Միջին լեռնային գոտում, չոր քարքարոտ և խճապատ թեքությունների վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Պավլովո (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊավլովոՊավլովո (ռուս.՝ Павлово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոջեդո

Կոջեդո, կղզի Ճապոնական ծովում, Կորեական թերակղզու ափերին, Պուսանին մոտ, պատկանում է Հարավային Կորեային։ Հարավային Կորեայում կղզիներից մեծությամբ երկրորդն է(383,44 км²): Բնակչությունը տեղակայված է Կոջե քաղաքում։


== Պատմություն ==
Կորեական պատերազմների ժամանակ կղզում տեղակայված է եղել համակենտրոնացման ճամբար «№ 76»-ը ռազմագերիների համար՝ հյուսիսկորեացի և չինական զինվորների։ 1952 թվականի մայիսի 7-ին Ամերիկյա զորքերի կողմից հայրենադարձությունը կասեցնելու փորձից հետո ռազմագերիները ապստամբեցին, գրավեցին և դատեցին ճամբարի ղեկավար Ֆ. Դոդդային։ Ըստ սովետական աղբյուրների՝ ապստամբությունը ճնշելու համար ամերիկյան զորքերը օգտագործել են տանկեր, և օգտագործել են քիմիական զենք։ 2010 թվականից Հարավային Կորեայի հետ կապված է 8.2 կմ-անոց թունելով՝  Busan-Geoje Fixed Link[en]:


== Ծանոթագրություններ ==
Ալագյազ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալագյազ (այլ կիրառումներ)Ալագյազ (մինչև 1938 թ.-ը Մեծ Ջամշլու), գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Ալագյազ համայնքում, մարզկենտրոնից 44 կմ հյուսիս-արևմուտք, Քասաղ գետի աջ ափին, Ապարան–Սպիտակ խճուղու վրա։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2050 մ։ Նախկինում եղել է Երևանի նահանգի Էջմիածնի գավառի կազմում։
1938–1949 թթ.-ին եղել է համանուն շրջանի կենտրոնը։ Հիմնադրվել է XIX դարի սկզբներին։


== Բնակչություն ==
Բնակիչների նախնիները գաղթել են Մուշից և Այնթապից։
Ալագյազի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները զբաղվում են անասնապահությամբ, երկրագործությամբ և պտղաբուծությամբ։


== Կառույցներ ==
1974 թ.-ի տվյալներով ուներ պանրագործարան, միջնակարգ դպրոց, հիվանդանոց, դեղատուն, մշակույթի տուն, գրադարան, անասնաբուժարան, կապի բաժանմունք, կինո։


== Ծանոթագրություններ ==
Պյերո Սիկոլի

Պյերո Սիկոլի (իտալերեն՝ Piero Sicoli, 1954), իտալացի աստղագետ և աստերոիդների հայտնագործող, որն աշխատում է Սորմանոյի աստղադիտարանում և համակարգում է մերձերկրային աստերոիդների որոնման ծրագիրը։ Նրա գործունեության հիմնական ուղղությունը Արեգակնային համակարգի փոքր մարմինների շարժման դիտարկումն ու հետևումն է։ 1994-1998 թվականներին Սիկոլին իտալացի այլ աստղագետների հետ համատեղ ընդհանուր առմամբ հայտնաբերել է 43 աստերոիդ է։
Իր արժանիքների համար որպես երախտագիտության նշան՝ աստերոիդներից մեկին տրվել է նրա անունը (7866) Սիկոլի (7866 Sicoli)։


== Հայտնաբերած փոքր մոլորակներ ==


== Մատենագիտություն ==
"The orbit of (944) Hidalgo", British Astron. Assoc. Jnl., (1990, M. Cavagna, P. Sicoli)
"Future Earth Approaches of (4179) Toutatis", Minor Planet Bulletin, (1992, M. Cavagna, P. Sicoli)
"Earth Close Approaches of Minor Planet (7482) 1994 PC1", Minor Planet Bulletin, (1997, P. Sicoli)
"Asteroid and Planet Close Encounters", Minor Planet Bulletin, (1999, F. Manca, P. Sicoli)
"Monitoring Hazardous Objects", Proceedings of the Third Italian Meeting of Planetary Science, (2000, F. Manca, P. Sicoli)
"Giuseppe Piazzi and the Discovery of Ceres", Asteroids III, (2002, G. Fodera' Serio, A. Manara, P. Sicoli)
"Planetary Close Encounters", Proceedings of the Fourth Italian Meeting of Planetary Science, (2002, F. Manca, P. Sicoli)
"Killed by a meteorite?", Mercury, (2003, P. Sicoli, C.J. Cunningham)
"Identification of asteroids and comets: methods and results", Proceedings of the X National Conference on Planetary Science. (2011, F. Manca, P. Sicoli, and A. Testa)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Observatoire de Sormano
Ռասո դա Կատարինա էկոլոգիական կայան

Ռասո դա Կատարինա էկոլոգիական կայան (պորտ.՝ Estação Ecológica Raso da Catarina), խստորեն պաշտպանված էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Բահիա նահանգում։ Ընկած է Կաատինգա բիոմի Ռասո դա Կատարինա էկոշրջանում։ 


== Տեղագրություն ==
Կաատինգա բիոմում գտնվող էկոլոգիական կայանը, որն ընդգրկում է 104,842 հա տարածք (259,070 ակր), ստեղծվել է 2001 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։ Ղեկավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Արգելոցը դասակարգվում է որպես Բնության պահպանության միջազգային միության Iա կատեգորիա (խիստ բնական արգելոց)։ Արգելոցն ընդգրկում է Բահիա նահանգի Ռոդելաս, Պաուլու Աֆոնսու և Ժերեմուաբու մունիցիպալիտետներից որոշ հատվածներ։ Այն հարավում սահմանակցում է 67,234 հա տարածքով Սեռա Բրանկա/ Ռասո դա Կատարինա բնապահպանական տարածքին, որը ստեղծվել է 2001 թվականին։ Էկոլոգիական կայանը դարձել է Կաատինգա էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը ստեղծվել է 2006 թվականի մայիսին։ 


== Նպատակ ==
Նպատակն է պահպանել բնությունը և աջակցել գիտական հետազոտություններին։ Մասնավորապես, պահպանել էնդեմիկ և/կամ վտանգված տեսակներին, ինչպիսիք են՝ արմադիլը (Tolypeutes tricinctus), սպիտակազարդ գուանը (Penelope jacucaca), դեղնավուն ազնվասարեկը (Carduelis yaerrellii), պուման (Puma concolor greeni) և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
 (պորտուգալերեն) APA Serra Branca / Raso da Catarina, INEMA: Instituto do Meio Ambiente e Recursos Hídricos (BA), արխիվացված  օրիգինալից 2016-11-04-ին, https://web.archive.org/web/20161104020203/http://www.inema.ba.gov.br/gestao-2/unidades-de-conservacao/apa/serra-branca-raso-da-catarina/, վերցված է 2016-11-03 
 (portuguese) Esec Raso da Catarina, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2014-06-10-ին, https://web.archive.org/web/20140610060548/http://www.icmbio.gov.br/portal/biodiversidade/unidades-de-conservacao/biomas-brasileiros/caatinga/unidades-de-conservacao-caatinga/2119-esec-raso-da-catarina.html, վերցված է 2016-04-19 
Ganem, Roseli Senna (2016), «Gestão integrada da biodiversidade: corredores, mosaicos e reservas da biosfera» (պորտուգալերեն), Conservação da Biodiversidade Legislação e Políticas Públicas, արխիվացված  օրիգինալից 2016-11-04-ին, https://web.archive.org/web/20161104001649/http://www.aslegis.org.br/aslegis/images/stories/artigospessoais/conservacao-biodiversidade/gestao-integrada-da-biodiversidade-corredores-mosaiscos-e-reservas-da-biosfera.pdf, վերցված է 2016-11-01 
 (portuguese) Unidade de Conservação: Estação Ecológica Raso da Catarina, MMA: Ministério do Meio Ambiente, http://sistemas.mma.gov.br/cnuc/index.php?ido=relatorioparametrizado.exibeRelatorio&relatorioPadrao=true&idUc=74, վերցված է 2016-04-19
Մթիսձիրի (Դմանիսի շրջան)

Մթիսձիրի (վրաց.՝ მთისძირი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1350 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դմանիսից հեռու է 5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 212 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հունան Ավետիսյանի կիսանդրի (Երևան)

Հունան Ավետիսյանի կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Շենգավիթ համայնքում՝ Հունան Ավետիսյանի անվան թիվ 74 դպրոցի առջև։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1956 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Թերեզա Միրզոյան
Ճարտարապետ՝ Էդուարդ Սարապյան


== Տես նաև ==
Հունան Ավետիսյանի հուշարձան (Կապան)


== Ծանոթագրություններ ==
Վերա Մերկուրևա

Վերա Ալեքսանդրովնա Մերկուրևա (ռուս.՝ Вера Александровна Меркурьева, սեպտեմբերի 5 (17), 1876, Վլադիկավկազ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 20, 1943(1943-03-20), Տաշքենդ, Ուզբեկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս բանաստեղծուհի և թարգմանչուհի։


== Կենսագրություն ==
Վերա Մերկուրևան ծնվել է հողաշինարարի ընտանիքում։ 1895 թվականին ավարտել է Վլադիկավկազի կանանց գիմնազիան։ Մանկությունից տառապել է խլությամբ և սրտի աշխատանքի խանգարումներով։ Պոեզիայով լրջորեն սկսել է զբաղվել հասուն տարիքում, երբ արդեն քառասունն անց էր։ 1912-1917 թվականներին հրատարակվել է ««Աստվածային իմաստնություն» տեղեկատու» ամսագրում։ 1917 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա, մտերմացել Վյաչեսլավ Իվանովի և սիմվոլիստների շրջանակի հետ, հրատարակել է բանաստեղծություններ սիմվոլիստական ամսագրերում և ալմանախներում։ 1920 թվականին վերադարձել է Վլադիկավկազ, որտեղ ապրել է մինչև 1932 թվականը, այնուհետև նորից տեղափոխվել Մոսկվա։
Մերկուրևայի կենդանության օրոք 1937 թվականին տպագրված միակ գիրքը Պերսի Բիշի Շելլիից թարգմանությունների ժողովածուն է։ Մոսկվայում նա ապրել է ծայրահեղ աղքատ պայմաններում։ Պատերազմի ժամանակ էվակուացիայի է ենթարկվել Տաշքենդ, որտեղ էլ մահացել է 1943 թվականի մարտին։ Թաղված է Տաշքենդի Բոտկին փողոցի գերեզմանոցում Ելիզավետա Դմիտրիևայի (Չերուբինա դե Գաբրիակ) շիրիմի հարևանությամբ։ Երկուսի գերեզմաններն էլ մինչև մեր օրերը չեն պահպանվել։
Մերկուրևայի կենդանության օրոք նրա ընկերները մի քանի անգամ փորձել են հրատարակել Մերկուրևայի բանաստեղծությունների ժողովածուն, սակայն նրան այդպես էլ չհաջողվեց տեսնել իր գիրքը։ Առաջին անգամ Վերա Մերկուրևայի բանաստեղծական ժառանգությունը լույս է տեսել միայն 2007 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Гаспаров, Михаил Леонович, Вера Меркурьева (1876—1943) Стихи и жизнь// Лица. Биографический альманах. Вып. 5. М.-СПб., 1994. С. 65.


== Արտաքին հղումներ ==
Стихотворения
Меркурьева, Вера Александровна на сайте «Век перевода» Archived 2019-07-01 at the Wayback Machine.
Собрание ссылок о жизни и творчестве
Մյուսկեգոն շրջան (Միչիգան)

Մյուսկեգոն շրջան (անգլ.՝ Muskegon County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3,779 կմ² է, բնակչությունը՝ 172,188 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մուսկեգոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1859 թ.։
«Բաֆֆի` վամպիրների բնաջնջողը» հեռուստասերիալի սերիաների ցանկ

«Բաֆֆի` վամպիրների բնաջնջողը», Ջոսս Ուիդոնի կողմից ստեղծված ամերիկյան սերիալ, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1997 թվականի մարտի  10-ին։ Սերիալի վերջին սերիան ցուցադրվել է 2003 թվականի մայիսի 20-ին, այն բաից հետո, երբ հեռարձակվել է յոթ եթերաշրջան, ընդհանուր 144 սերիա, չհաշված նաև առաջին սերիան, որը եթեր դուրս չի եկել։


== Եթերաշրջանների ամփոփում ==


== Սերիաների ցանկ ==


=== 1-ին եթերաշրջան (1997) ===


=== 2-րդ եթերաշրջան (1997–98) ===


=== 3-րդ եթերաշրջան (1998—99) ===


=== 4-րդ եթերաշրջան (1999—2000) ===


=== 5-րդ եթերաշրջան (2000—01) ===


=== 6-րդ եթերաշրջան (2001—02) ===


=== 7-րդ եթերաշրջան (2002—03) ===


== Ծանոթագրություններ ==
Բորզդիլովո

Բորզդիլովո (ռուս.՝ Борздилово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սվոբոդնոե (այլ կիրառումներ)

Սվոբոդնոե, կարող է վերաբերել՝

Սվոբոդնոե - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում
Սվոբոդնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում
Սվոբոդնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում
Beerdigungs Lauten

Beerdigungs Lauten, հայկական դէթ-մետալ խումբ, մեծ ճանաչում է ունեցել 1990-ական թվականներին։ Գործել է 1993-2004 թվականներին։
Խումբը կազմավորվել է 1993 թվականին, երբ Napalm Death, Cannibal Corpse, Morbid Angel, Pungent Stench, Disharmonic Orchestra, Atrocity, Righteous Pigs և այլ ծանր խմբերի ազդեցությամբ երաժիշտները որոշեցին խումբ հիմնել Հայաստանում։ 1994 թվականին Արձագանք ստուդիայում ձայնագրել են «Slay The Close Of Your» ձայներիզը։ 1996 թ.-ից հետո խումբը անակտիվ է։ Վերջին անգամ խումբը ելույթ է ունեցել 2004 թվականին Երևանում։


== Կազմը ==
Էդգար Պետրոսյան, հարվածային
Դոուէն, բաս
Դրամբեր, կիթառ
Վեն, կիթառ
Դում, վոկալ, կիթառ


== Սկավառակագրություն ==
1994 «Slay The Close Of Your»


== Արտաքին հղումներ ==
LastFM
Metal Archives
Spirit of Metal
thegauntlet.com
Ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար

Ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը այն ամենամեծ թիվն է, որի վրա բաժամանվում են տրված թվերից յուրաքանչյուրը։
Երկու բնական թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը գտնելու համար անհրաժեշտ է՝

այդ թվերը վերլուծել պարզ արտարիչներիստացված վերլուծումներում գտնել բոլոր ընդհանուր պարզ արտադրիչները

հաշվել բոլոր ընդհանուր պարզ արտադրիչների արտադրյալը
  
    
      
        2
        ⋅
        2
        ⋅
        2
        ⋅
        3
        =
        24
      
    
    {\displaystyle 2\cdot 2\cdot 2\cdot 3=24}
  

  
    
      
        (
        6936
        ;
        1200
        )
        =
        24
      
    
    {\displaystyle (6936;1200)=24}
  


== Աղբյուրներ ==
Մաթեմատիկա 5-րդ դասարանի դասագիրք


== Հղումներ ==
http://armedu.am/arm/files/material_files/Matem_5.pdf(չաշխատող հղում)


== Տես նաև ==
Հայաստանի Հանրապետության պետական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական

Հայաստանի Հանրապետության պետական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական - Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի աշխատակազմում պետական ծառայողներին շնորհվող բարձրագույն դասային աստիճան։ Այն ցածր է Հայաստանի Հանրապետության պետական ծառայության առաջին դասի պետական խորհրդականի դասային աստիճանից և բարձր է Հայաստանի Հանրապետության պետական ծառայության առաջին դասի խորհրդականի դասային աստիճանից։ Դասային աստիճանը շնորհում, դասային աստիճանն իջեցնում, ինչպես նաև դասային աստիճանից զրկում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը՝ Ազգային ժողովի նախագահի առաջարկությամբ։ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Այն շնորհվում է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի աշխատակազմում պետական ծառայության բարձրագույն պաշտոններ զբաղեցնող պետական ծառայողներին), ինչպես նաև պետական ծառայության գլխավոր պաշտոնների 1-ին ենթախմբի պաշտոն զբաղեցնող պետական ծառայողներին։
Դասային աստիճանը սահմանվել է 2002 թ. դեկտեմբերի 4-ին ընդունված և 2003 թ. հունվարի 17-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի աշխատակազմում պետական ծառայության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով։ Վերասահմանվել է 2009 թ. հունիսի 11-ին ընդունված և 2009 թ. հուլիսի 25-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի աշխատակազմում պետական ծառայության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով։


== Հայաստանի Հանրապետության պետական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդականները ==
Հիմնական հոդված՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդականների ցանկ
Կայո Լևիսան

Կայո Լևիսան, ավազոտ ծանծաղուտ, Պինար դել Ռիո նահագում, Կուբա։ Մատչելի է միայն Փալմա Ռուբիայի նավերով, նրա հյուսիսային ափի սպիտակ ավազային լողափերը գրավում են զբոսաշրջությանը։ Կղզին ունի մի քանի սուզված քաղաքներ։ Այն Կոլորադոսի կղզեխմբի կորալային խութի մաս է և հայտնի է սև կորալով։
Կղզում կա հյուրանոցային համալիր, որը կազմված է մոտավորապես 20 տնակներից։


== Աշխարհագրություն ==
Ավազոտ ծանծաղուտը անհարթ է, մակերեսը՝ 1.5 կմ² և երկարությունը՝ 4.2 կմ։  Այն մի քանի հարյուր մետր լայնուփյամբ բակ է առավելագույն կետերում՝  750մ այնությամբ, նվազագույն կետում 280մ լայնությամբ։ Այն տեղակայված է Հավանայից  մոտ 150 կմ արևմուտք։ Ճահիճները ծածկում են կղզու մակերեսի ավելի քան 3/4 մասը, հարավային կողմը անհասանելի է և մանգլենիների անտառ է։


== Կլիմա ==
Կայո Լևիսայում միջին ջերմաստիճանը 21 °C-ի և 33 °C-ի սահմաններում է և ջրի ջերմաստիճանը տատանվում է 1 °C-ից 3 °C-ի սահմաններում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Cayo Levisa Archived 2014-10-29 at the Wayback Machine.
Մալայա Մեդվեդևկա

Մալայա Մեդվեդևկա (ուկրաիներեն՝ Мала Медведівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Մեդվեդևկա գյուղում բնակվում էր 113 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,891 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 126,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խոժոռնի (Մառնեուլի շրջան)

Խոժոռնի (վրաց.` ხოჯორნი - Խոջորնի), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում, Դեբեդի վտակ Բանոշիսծղլիս գետի ձախ ափին։ Գտնվում է վարչական կենտրոն Մառնեուլ քաղաքից 42 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 820 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 842 բնակիչ, որից 397 տղամարդ և 445 կին, մեծամասնությունը հայեր, կան նաև ադրբեջանցիներ։ 2014 թվականի տվյալներով, գյուղում ապրում էր 635 մարդ, որից 308 տղամարդ և 327 կին։


== Պատմություն ==

Գյուղը գտնվում է պատմական Հայաստանի Գուգարք նահանգի Ծոբոփոր գավառում։ Այնտեղ էր գտնվում նաև Խոժոռնի պատմական ամրոց-բնակավայրը, որտեղ պահպանվել են 11-րդ դարի` հայերեն արձանագրություններով եկեղեցիները։ Գյուղի շրջակայքում պահպանվել են նաև բազմաթիվ խաչքարեր։ Խոժոռնի բերդը գտնվում է գյուղի հարավային կողմի բարձր բլուրի վրա, որից պահպանվել են միայն պարսպի մնացորդները։ Բերդի տարածքից ներքև մի ուրիշ բլրի վրա կա միանավ եեղեցի։ Տեղաբնիկներն այն անվանում են «Դդողան»։ Գյուղի արևմուտքում գտնվող հին գերեզմանոցում էլ պահպանվել է վերը հիշատակված հայերեն արձանագրություններով կիսաքանդ եկեղեցին։ Գյուղի եկեղեցիները կառուցվել են 11-ից 13-րդ դարերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սալօղլու

Սալօղլու (ադրբ.՝ Saloğlu), ավան ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Աղստևի շրջանում։


== Պատմություն ==
Գյուղի տարածքում է գտնվում 1991 թվականից լքված խորհրդային նախկին ռազմաբազա։ 2011 թվականին Տարածքների ականազերծման ադրբեջանական ազգային գործակալության (անգլ.՝ Azerbaijan National Agency for Mine Action, ANAMA) կողմից իրականացրած ծրագրի շրջանակներում գյուղի տարածքը ականազերծվել է։


== Բնակչություն ==
2009 թվականի մարդահամարի համաձայն գյուղում բնակվում է 1581 մարդ։


== Տես նաև ==
Աղստևի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Վնասարարություն (ԽՍՀՄ)

Վնասարարություն (ռուս.՝ вредительство), ստալինյան դարաշրջանում ԽՍՀՄ քրեական օրենսգրքում նախատեսված հանցագործության ձև։
Վնասարարությունը նկարագրվում էր որպես «Խորհրդային պետությունը թուլացնելու նպատակով արդյունաբերության, տրանսպորտի, գյուղատնտեսության, դրամական համակարգի, առևտրի կամ ժողտնտեսության այլ ճյուղերի, ինչպես և պետական մարմինների կամ հասարակական կազմակերպությունների քայքայմանն ուղղված առանձնապես վտանգավոր պետական հանցագործություն, որը կատարվել է պետական կամ հասարակական հիմնարկները, ձեռնարկությունները, կազմակերպություններն օգտագործելու կամ դրանց բնականոն աշխատանքը խոչընդոտելու միջոցով»։
Վնասարարության մեջ մեղադրվողները կարող էին լինել ԽՍՀՄ քաղաքացիները, օտարերկրացիները և քաղաքացիություն չունեցող անձինք։ Վնասարարության համար նախատեսվում էր ազատազրկում 8—15 տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ և աքսորով՝ 2—5 տարի ժամկետով կամ առանց աքսորի (ՀԽՍՀ քրեական օրենսգիրք, հոդված 64)։
Ալեքսանդր Սոլժենիցինն իր «Գուլագ արշիպելագ» գրքում պատմում էր ինժեներ Նիկոլայ ֆոն Մեքի մասին, ով ընդամենն առաջարկել էր բեռնատար գնացքներում միջինից ծանր բեռներ տեղադրել, ինչի համար էլ վնասարարության մեղադրանքով դատապարտվել և ուղարկվել էր ուղղիչ աշխատանքային գաղութ։ Ֆոն Մեքի ենթադրյալ հանցագործությունն այն էր, որ ցանկացել էր գերծանրաբեռնել գնացքները, որպեսզի ռելսերն ավելի արագ մաշվեն։


== Տե՛ս նաև ==
Ժողովրդի թշնամի
Հակահեղափոխություն
Սաբոտաժ


== Ծանոթագրություններ ==
Դոմարտեն (Էն)

Դոմարտեն (ֆր.՝ Dommartin) կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Բաժե-Լե-Շատել կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01144։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 841 մարդ։


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Բուրտի (այլ կիրառումներ)

Բուրտի, կարող է վերաբերել՝

Բուրտի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում
Բուրտի - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում
Բուրտի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում
Բուրտի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում
Բուրտի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
Անգ

Անգ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հայոց ձորի գավառում, Վան քաղաքից 6 կմ հարավ-արևելք, Խոշաբ գետի աջ ափին՝ շրջապատված մրգատու այգիներով։
XIX դարի վերջերին ուներ 80 տուն հայ բնակիչ, որոնք զբաղվում էին երկրագործությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղում կար եկեղեցի և դպրոց։ Անգի բնակիչները մասնակցել են Վանի 1915 թվականի հերոսական պաշտպանությանը։ Գյուղն ավերվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Բնակիչների մի մասը զոհվել է, մյուս մասն ապաստանել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
Ռոմանովկա (գյուղ, Բերշադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոմանովկաՌոմանովկա (ուկրաիներեն՝ Романівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1550 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռոմանովկա գյուղում բնակվում էր 374 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17,26 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,67 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(1793) Զոյա

(1793) Զոյա (անգլ.՝ Zoya), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1968 թվականի փետրվարի 28-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,223326 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0049 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4418 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1210,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297303 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,51° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1793) Զոյա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)