Ռիչարդ Էլի

Ռիչարդ Թեոդոր Էլի (անգլ.՝ Richard Theodore Ely, ապրիլի 13, 1854(1854-04-13), Ripley, Չոտոկվա շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 4, 1943(1943-10-04), Օլդ Լայմ, Նյու Լոնդոն շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), ամերիկացի տնտեսագետ, համահիմնադիր և Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի վեցերորդ նախագահ 1900-1901 թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Ռիչարդը ծնվել է 1854 թվականի ապրիլի 13-ին Նյու Յորք նահանգի Ռիփլի քաղաքում, հայրը Էզրա Սթերլինգ էլին էր, մայրը՝ Հարիեթ Գարդներ Մեյսոնը։
1876 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ 1879 թվականին՝ մագիստրոսի աստիճան Կոլումբիայի համալսարանում, 1881 թվականին ավարտել է Հայդելբերգի համալսարանը դոկտորի աստիճանով, 1892 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան Հոբարտի և Վիլյամ Սմիթի քոլեջում։
1881-1892 թվականներին եղել է Ջոնս Հոփքինսի համալսարանի պոլիտէկոնոմիայի ամբիոնի պրոֆեսոր, այնուհետև 1892-1925 թվականներին՝ Վիսկոնսինի համալսարանին կից Տնտեսագիտության դպրոցի պրոֆեսոր և տնօրեն։ 1925-1933 թվականներին Հյուսիսարևմտյան համալսարանում եղել է պրոֆեսոր։
1884 թվականի հունիսի 25-ին Ռիչարդն առաջին անգամ ամուսնացել է Աննա Անդերսոնի հետ։
1885 թվականին եղել է համահիմնադիր, 1885-1892 թվականներին եղել է առաջին քարտուղարը, իսկ 1900-1901 թվականներին՝ Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահը։
Հանդես է եկել ԱՄՆ-ում որպես առաջադիմական շարժման առաջատար գործիչներից մեկը, որը պրոգրեսիվիզմի դարաշրջան է անվանել, պայքարել է սոցիալական բարեփոխումների և տնտեսության մեջ ավելի մեծ Պետական միջամտության համար՝ աշխատանքի պայմանների բարելավման, մանկական աշխատանքի վերացման, արհմիությունների իրավունքների ապահովման և կապիտալիզմի թերությունների վերացման նպատակով, ընդ որում, քննադատել է նաև սոցիալիզմը։ Եղել է Քրիստոնեական սոցիալական միության հիմնադիրն ու քարտուղարը։
Հիմնադրել և հանդիսացել է «Journal of Land» և «Public Utility Economics» ամսագրերի խմբագիրը։


== Հիշատակ ==

Ռիչարդը մահացել է 1943 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Կոնեկտիկուտ նահանգի Օլդ Լայմ քաղաքում։
Ռիչարդ Էլիի տունը, որտեղ ապրել է Էլիի ընտանիքը, 1974 թվականից դարձել է ազգային պատմական վայր։
Ջոնս Հոփկինսի համալսարանը 1998 թվականից անցկացնում է Ռիչարդ Էլիի հիշատակին նվիրված երկշաբաթյա ամենամյա դասախոսություններ։
Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիան Ռիչարդ Էլիի հիշատակին նվիրված ամենամյա դասախոսություններ է անցկացնում 1962 թվականից։
Եպիսկոպոսաց եկեղեցին կանոնականացրել է Ռիչարդ Էլիին և ամեն տարի հոկտեմբերի 8-ին հարգում է սրբերի պատարագի օրացույցը։


== Մատենագրություն ==
Նրա ստեղծագործությունների ցանկը ներառում է ավելի քան 60 գիրք և հարյուրավոր հոդվածներ՝

Ely R.T. French and German Socialism in Modern Times. — NY, 1883
Ely R.T. The Past and the Present of Political Economy, 1884
Ely R.T. Recent American Socialism, 1885
Ely R.T. Pullman: A Social Study//Harper’s Magazine, 70, February 1885, pp. 452–466
Ely R.T. The Labor Movement in America. — NY, 1886
Ely R.T. Cooperation in America, 1887
Ely R.T. Problems of To-day; Tariffs, Taxation, Monopolies, 1888
Ely R.T. An Introduction to Political Economy, 1889
Ely R.T. Social Aspects of Christianity, 1889
Ely R.T. Outlines of Economics. — NY, 1893
Ely R.T. Socialism; an Examination of its Nature, its Strength and its Weakness. — London, 1894
Ely R.T. The Social Law of Service, 1897
Ely R.T. Studies in the Evolution of Industrial Society, 1903
Ely R.T. Property and Contract in their Relation to the Distribution of Wealth, 1914
Ely R.T. Ground Under Our Feet, 1938.


== Ծանոթագրություններ ==