Եֆիմ Զոզուլյա

Եֆիմ Դավիդովիչ Զոզուլյա (ռուս.՝ Ефим Давидович Зозуля, դեկտեմբերի 10 (22), 1891, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 3, 1941(1941-11-03), Ռիբինսկ, Յարոսլավլի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային գրող, արձակագիր և լրագրող, ռազմական թղթակից։


== Կենսագրություն ==
Եֆիմ Զոզուլյան ծնվել է 1891 թվականի դեկտեմբերի 10(22)-ին Մոսկվայում, ծառայողի ընտանիքում։ Մանկությունն անցկացրել է Լոձում և Օդեսայում։  1911 թվականից աշխատել է որպես լրագրող Օդեսայում, իսկ 1914-1918 թվականներին՝ Պետրոգրադում։
1919 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա, 1923 թվականին Մ. Կոլցովի հետ հիմնադրել է «Օգոնյոկ» ամսագիրը (եղել է համարների կազմողը, մշտական հեղինակ, ավելի ուշ կազմակերպել է «Օգոնյոկի գրադարան» գրքերի շարքը)։ 1927 թվականին մասնակցել է հանդեսում հրապարակված «Մեծ հրդեհներ» (ռուս.՝ «Большие пожары») կոլեկտիվ վեպի ստեղծմանը։
1927-1929 թվականներին լույս է տեսել նրա երկերի եռահատոր հավաքածուն (նախատեսված 4-րդ հատորն այդպես էլ չի հրատարակվել)։ Զոզուլյայի երկու վեպերը, որոնք գրվել են շուրջ 1930 թվականին, անավարտ են մնացել։ 1930-ականներին քիչ է տպագրվել և միայն ամսագրերում։
Պատերազմի սկսվելուց հետո միացել է աշխարհազորին, երկու ամիս ծառայել է հրետանու կազմում, այնուհետև նշանակվել է աշխատանքի ճակատային թերթում։ 31-րդ բանակի «Գնում եմ թշնամու դեմ» (ռուս.՝ «Иду на врага») թերթի ռազմական թղթակից Եֆիմ Զոզուլյան մահացել է 1941 թվականի նոյեմբերի 3-ին։ Մահվան պատճառը եղել է ոտքերի մատների գանգրենան և թոքաբորբը։ Թաղվել է է Ռիբինսկում, Հին Գեորգիևսկի գերեզմանատանը։
Զոզուլյայի ստեղծագործությունը հետագայում մոռացվել է, նրա ստեղծագործությունները չեն հրատարակվել։ Միակ հետմահու հրատարակությունը լույս է տեսել 1962 թվականին։


== Ընդտանիք ==
Կինը՝ Սառա Աբրամովնա (Սերաֆիմա Ալեքսանդրովնա) Ֆեդերմեեր (ամուսնական ազգանունը՝ Զոզուլյա, 1894—?), երգչուհի, ատամնաբույժ Աբրամ Մոիսեևիչ Ֆեդերմեերի դուստրը, որն Օդեսայում աշխատել է Ժուկովսկու փողոցի թիվ 30 տանը (բնակ․ 5) (Եկատերինինսկի փողոցի անկյուն),
Դուստր՝ Նինա Եֆիմովնա Զոզուլյա (1915—?), ամուսնացել է մանկագիր Բորիս Զախոդերի, ապա ճարտարապետ Իոսիֆ Միխայլովիչ Շոշենսկու հետ (1909-1984),
Թոռը՝ Լեոնիդ Շոշենսկի, նկարիչ,
Եղբորորդին՝ Վադիմ Մոիսեևիչ Գաևսկին, բալետագետ։


== Գրքեր ==


=== Ժողովածուներ ===
Сочинения. Т. 1. М.—Пб.։ Круг, 1923. — 270 с.
Собрание сочинений / С критико-биогр. очерком Мих. Кольцова и портр. автора. М.—Л.։ Земля и фабрика.
Т. 1։ Рассказ об Аке и человечестве. 1927. — 261, [1] с., [1] л. портр.
Т. 2։ Гибель Главного города. 1928. — 248, [4] с., [4] л. объявл.
Т. 3։ Эпоха. 1929. — 278 с., [4] л. объявл.
Собрание новелл. М.։ Федерация, 1930. — 218, [4] с., [2] л. объявл.
Мастерская человеков и другие гротескные, фантастические и сатирические произведения. Одесса։ Пласке, 2012. — 458 с.


=== Պատմվածքներ ===
[Гибель Главного города. Пг.։ Новый Сатирикон, 1918. — 128 с.
Граммофон веков։ Рассказ. М.։ Аврора, 1923. — 28, [1] с. (Избр. произв. худ. лит-ры. № 1).
Гибель Главного города։ Рассказы. [М.]։ Рабочая Москва, 1925. — 74 с. (Всеобщая б-ка. № 3).
Лимонада։ Рассказы. М.։ [Правда], 1925. — 63 с. (Б-ка «Прожектор». № 9).
Рассказ об Аке и человечестве. М.։ Огонёк, 1925. — 62, [1] с. (Б-ка «Огонёк». № 70).
Рассказы. М.։ Огонёк, 1925. — 62, [1] с. (Б-ка «Огонёк». № 8).
То же. Изд. 2-е.
Весенние рассказы. М.։ Огонёк, 1926. — 48 с. (Б-ка «Огонёк». № 127).
Интересная девушка и другие рассказы. М.։ Огонёк, 1927. — 35 с., [1] с. объявл. (Б-ка «Огонёк». № 303).
Рассказы. М.։ Огонёк, 1929. — 51 с., [1] с. объявл. (Б-ка «Огонёк». № 453).
Маленькие рассказы. М.։ Огонёк, 1929. — 40 с. (Б-ка «Огонёк». № 489).
Слава. М.։ Огонёк, 1929. — 40 с. (Б-ка «Огонёк». № 490).
Поэмы. М.։ Огонёк, 1930. — 38 с., [2] с. объявл. (Б-ка «Огонёк». № 565).
Рассказы. М.։ Жур.-газ. объед., 1932. — 36, [2] с., 2 с. объявл. (Б-ка «Огонёк». № 20 (674)). На обл. загл.։ Маленькие рассказы.
52 новеллы из цикла «Тысяча». М.։ Жур.-газ. объед., 1935. — 80 с. (Б-ка «Огонёк». № 44—45 (815—816)).
Пятьдесят новелл из цикла «Тысяча». М.։ Жур.-газ. объед., 1935. — 80 с. (Б-ка «Огонёк». № 25—26 (868—869)).
Новеллы [из цикла «Тысяча»]. М.։ Радио-издат., 1936. — 16 с. (Микрофонные материалы Упр-ния местного вещания Всес. радиоком-та. Лит.-худ. ред. № 9). На правах рукописи.
Разные новеллы. М.։ Жур.-газ. объед., 1936. — 48 с. (Б-ка «Огонёк». № 61 (976)).
Новеллы из цикла «Тысяча». М.։ Жур.-газ. объед., 1937. — 60, [2] с., 2 с. объявл. (Б-ка «Огонёк». № 51—52 (1038—1039)).
Я дома։ Рассказы / [Вступ. ст. А. Дейча]. М.։ Сов. писатель, 1962. — 250 с.
Живая мебель. К.։ Дніпро, 1990. — 137 с. ISBN 5-308-00669-5


=== Ակնարկներ ===
Что запомнилось։ Революционные дни в Петрограде. [Пг.]։ Скобелевск. ком., 1917. — 16 с. (Дешёвая нар. б-ка).
Встречи / Предисл. А. Луначарского. М.։ Огонёк, 1927. — 49, [2] с., 1 с. объявл. (Б-ка «Огонёк». № 288).
Из Москвы на Корсику и обратно. Л.։ Прибой, 1928. — 149 с., [3] с. объявл.
По Европе. М.։ Огонёк, 1928. — 43 с., [1] с. объявл. (Б-ка «Огонёк». № 339).
Два портрета։ [Блюхер, Гугель]. М.։ Жур.-газ. объед., 1932. — 35 с., 1 с. объявл. (Б-ка «Огонек». № 53).
Будет ли «Максим Горький» летать 1-го мая. [М.]։ тип. Госбанка СССР, [1933]. — 4 с.
Громов осваивает машину. [М.]։ тип. Госбанка СССР, [1934]. — 4 с.
Моя Москва. М.։ Жур.-газ. объед., 1936. — 45, [2] с., 1 с. объявл. (Б-ка «Огонёк». № 7 (922)).


=== Վավերագրական ===
Свифт, 1933 (Жизнь замечательных людей, в соавторстве с А. Дейчем)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ефимов Б. Человек мудрого юмора
Ефим Зозуля / Левин Ю. А. Солдаты Победы. Документальная проза։ повесть, рассказы, очерки, публицистика. — (сер. «Время. Судьбы. Портреты») — Екатеринбург։ Банк культурной информации, 2005. — 784 с., ил. — Тираж 1000. — ISBN 5-7851-0543-8
Харламов Т. В битве за будущее. К 95-летию со дня рождения Е. Зозули // За знания (Комсомольск-на-Амуре). — 1987. — 19 февр. — С. 4.
Дейч А. Статья из сборника рассказов «Я дома»
Казак В. Лексикон русской литературы XX века = Lexikon der russischen Literatur ab 1917 / [пер. с нем.]. — М.։ РИК «Культура», 1996. — XVIII, 491, [1] с. — 5000 экз. — ISBN 5-8334-0019-8.