armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մանավազ (այլ կիրառումներ)

Մանավազ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Մանավազ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում
Մանավազ - Հայկ նահապետի որդին
Կապույտ թզուկ

Կապույտ թզուկ, հիպոթետիկ դասի աստղ, կարմիր թզուկների էվոլյուցիաներ, այս աստղն ըստ զանգվածի ավելի փոքր է, քան Արեգակը (Արևի 0,5 զանգվածները և ընդհուպ մինչև նվազագույն շեմի աստղերի զանգվածները)։ Քանի որ կարմիր թզուկները ջրածինը դանդաղ են այրում և ամբողջությամբ կոնվենցիացված են, ինչը թույլ է տալիս օգտագործել ավելի մեծ տոկոս ջրածնային վառելիք, քան ավելի մեծ զանգվածներով աստղերը։ Ներկայումս դեռ ոչ մի կարմիր թզուկ չի հասցրել դառնալ կապույտ։ Սակայն այս դասի աստղերի առկայությունը հետևում է տեսական մոդելներից։
Կարմիր թզուկներից տարբերվում է իր մակերեսի բարձր ջերմությամբ։ Իրենց փոքր զանգվածի պատճառով կարմիր թզուկները չեն կարողանում դառնալ կարմիր հսկաներ (դրա համար անհրաժեշտ է հելիումի տաքացում, ինչի համար անհրաժեշտ է ընդերքի բարձր ջերմաստիճան, որը կարմիր թզուկները չեն կարող զարգացնել), որի արդյունքում ջրածնի ծախսի միջոցով մեծանում է մակերեսի ջերմաստիճանը։
Ենթադրվում է, որ ամբողջ ջրածնի սպառումից հետո կապույտ թզուկները վերածվում են սպիտակ թզուկների։


== Դիտեք նաև ==
Սպիտակ թզուկ
Կարմիր հսկա


== Ծանոթագրություններ ==
Պիետրագալլա

Պիետրագալլա (իտալերեն՝  Pietragalla), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4532 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 70 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 65 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85016։ Հեռախոսային կոդը՝ 0971։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Ռոմեն դը Բենե

Սեն Ռոմեն դը Բենե (ֆր.՝ Saint-Romain-de-Benet), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Սոժոն կանտոնի Սենտ շրջանի կազմի մեջ։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17393։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1620 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Սեն Ռոմեն դը Բենե (ֆր.)
Լոլա Ֆորներ

Մարիա Դոլորես Ֆորներ (իսպ.՝ María Dolores Forner, հունիսի 6, 1960(1960-06-06), Ալիկանտե, Վալենսիա, Իսպանիա, իսպանացի դերասանուհի, մոդել։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Աստծո ասպազենք» և «Խորտկանոց անիվների վրա» ֆիլմերից։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերակատարումներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիր Կրամնիկ

Վլադիմիր Բորիսի Կրամնիկ (ռուս.՝ Владимир Борисович Крамник, հունիսի 25, 1975(1975-06-25), Տուապսե, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս շախմատիստ, «դասական շախմատի» 2000-2006 թթ. աշխարհի չեմպիոն (ՊՇԱ վարկածով), ՖԻԴԵ աշխարհի չեմպիոն (2006-2007), Աշխարհի գավաթակիր (2013)։ Ռուսաստանի հավաքականի կազմում Համաշխարհային շախմատային օլիմպիադայի եռակի հաղթող (1992, 1994, 1996), Եվրոպայի (1992) և աշխարհի (2013) թիմային առաջնության հաղթող։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։


== Կենսագրություն ==
11 տարեկանում ընդունվել է Բոտվիննիկի շախմատային դպրոց։
1991-ին դարձել է միջազգային գրոսմայստեր։ Եղել է մինչև 16 և 18 տարեկան պատանիների աշխարհի չեմպիոն։ Աշխարհի առաջնության հավակնորդների մրցության մասնակից է (1993 թվականից)։ Հաղթել է մի շարք միջազգային խոշոր մրցաշարերում և հանդիպումներում։
2000 թվականին Կրամնիկը ՊՇԱ վարկածով դարձել է աշխարհի չեմպիոն՝ Լոնդոնում հաղթելով Գարի Կասպարովին։ 2004 թվականին պաշտպանել է տիտղոսը Պետեր Լեկոյի հետ խաղում։ 2006 թվականին միավորիչ խաղում հաղթել է ՖԻԴԵ վարկածով չեմպիոն Վեսելին Տոպալովին՝ նվաճելով ՊՇԱ վարկածով աշխարհի չեմպիոնի («դասական շախմատից») և ՖԻԴԵ աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսները՝ դառնալով շախմատի աշխարհի 14-րդ չեմպիոնը։ 2007 թվականին կորցրել է չեմպիոնական տիտղոսը Մեխիկոյի առաջնության ժամանակ՝ պարտվելով Վիշի Անանդին։ 2008 թվականին Բոննում Անանդին պարտվել է աշխարհի առաջնության հանդիպումը։
2011 թվականի մայիսին Կազանում Վլադիմիր Կրամնիկը շախմատի աշխարհի չեմպիոնական տիտղոսի համար մրցաշարի մասնակիցներից էր։ Մրցաշարի 1/4-ում «դասական շախմատի» համառ մրցապայքարում Կրամնիկը հաղթեց Թեյմուր Ռաջաբովին, սակայն կիսաեզրափակչու տանուլ տվեց խաղը մեկ այլ ռուս շախմատիստ Ալեքսանդր Գրիշչուկին։
2013 թվականին Կրամնիկը Մագնուս Կարլսենի հետ բաժանեց 1—2-րդ տեղերը հավակնորդների մրցաշարում, սակայն լրացուցիչ արդյունքներով (հաղթանակների քանակ) բաց թողեց խաղարկելու աշխարհի չեմպիոնական տիտղոսը Անանդի հետ։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
В. Крамник, Я. Дамский: Прорыв. — Москва: Наука. Интерпериодика, 2000. ISBN 5-7846-0032-X


== Արտաքին հղումներ ==
Kramnik — Official website Archived 2011-01-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Վլադիմիր Բորիսի Կրամնիկ
Կրամնիկի երկրպագուների խումբ
Известия: «Շախմատը և երաժշտությունը փոխկապակցված են»
Ներսեր Ունանյան

Ներսեր Ունանյան(1920, Սամոս, Հունաստան), սփյուռքահայ քանդակագործ։ 1928 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Ուրուգվայ։ Ավարտել է Մոնտեվիդեոյի համալսարանի Պլաստիկ արվեստների դպրոցը։ Երկու տարի սովորելուց հետո, մասնակցել է Ազգային սալոնի մրցույթին և «Մերկ կինը» քանդակի համար արժանացել հատուկ մրցանակի, իսկ 1942 թվականին՝ օտարերկրացիների համար սահմանված ոսկե մեդալի։ Նույն մեդալին Ունանյանը արժանացել է 1944 թվանանին՝ «Մտորում», 1948 թվականին՝ «խաչից իջեցնելը», 1949 թվականին՝ «Մայրություն», 1950 թվականին՝ «Կյանքի դեգինտեգրացիա» հարթաքանդակների համար։ 1949 թվականին կատարել է 16 նկարազարդում բանաստեղծ Է. Պինտոյի գրքի համար։ Հետա գագործերից են՝ «Օջախ» և «Տրիստան և Իգոլդ» հարթաքանդակները, «Տրիաոանի գլուխը», «Բանվորը», Ռ․ Թեքեյանի կիսանդրին և այլն։ 1950 թվականին կազմակերպել է առաջին անհատական ցուցահանդեսը՝ ներկայացնելով տարբեր ժանրերի մոտ 70 աշխատանք (քանդակներ քարից, գիպսից, թրծակավից, փորագրանկարներ, գծանկարներ)։ Ունանյանը հետևել է տարբեր ուղղությունների։
Մունդա լեզուներ

Մունդա լեզուներ, կոլ լեզուներ, Հնդկաստանի հնագույն լեզվախմբերից մեկը։ Պատկանում է ավստրա-ասիական լեզվաընտանիքին։ Խոսվում է Բիհար, Օրիսա, Մադհյա-Պրադեշ նահանգների որոշ շրջաններում։ Բոլորն էլ անգիր լեզուներ են։ Խոսողների թիվը՝ 7 միլիոն (1981)։ Մունդա լեզուների մեջ մտնում են քերվարին՝ իր բարբառներով, կուրկու, քարիա, ջուանգ, սավարա և գադաբա լեզուները։ Մունդա լեզուները կցական են։ Հնչյունական համակարգը հարուստ է։ Առկա են շնչավորի և անշունչի, թվի (եզակի, երկակի, հոգնակի) կարգերը։ Հոլովական իմաստներն արտահայտվում են շարահյուսական միջոցներով։ Հարուստ է բայական համակարգը։ Շարահյուսությանը հատուկ է դարձվածների լայն օգտագործումը՝ բայի անդեմ ձևերով։


== Ծանոթագրություններ ==
Լալեդաղ

Լալեդաղ, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Շառիան-Ծաղկանց լեռնաշղթայում, Արածանի գետի աջ կողմում, Ալաշկերտ քաղաքից մոտ 68 կմ հարավ-արևմուտք։ Եվրոպացի հետազոտող Կոխի նկարագրությամբ կազմված է սև և կարմիր ապարներից։


== Ծանոթագրություններ ==
1607

1607 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1607 թվականն է, 
XVII դարի 7-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Փետրվարի 24 - Կայացել է Կլաուդիո Մոնտեվերդիի Օրփեոս օպերաի առաջին ներկայացումը Իտալիայի Մնտուա քաղաքի դուքս Վինչենցո Գոնզագայի արքունիքում։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Արանեց

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արանեց (այլ կիրառումներ)Արանեց (ռուս.՝ Аранец), գյուղ Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Պեչորա մունիցիպալ շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 76 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բողոքի ակցիաներ Երևանում (այլ կիրառումներ)

Մարտի 1-ի իրադարձություններ
Տրանսպորտի ուղեվարձի թանկացման դեմ ցույցեր Երևանում
2015 թ.-ի հուլիսի 17-ից 23-ին էլեկտրաէներգիայի սակագնի թանկացման դեմ բողոքի ցույցեր


== Տես նաև ==
Հետընտրական բողոքի ցույցեր Հայաստանում
ՀՀ ԱԻՆ սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայություն

Սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայություն (ՍՊԱԾ), Հայաստանի երկրաշարժերի կանխատեսման և մոնիտորինգի, Հայաստանի տարածքում սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման ու գնահատման, սեյսմիկ վտանգի հետ կապված երկրորդային վտանգի և քաղաքներում շրջակա միջավայրի վրա ուժեղ երկրաշարժերի ազդեցության գնահատման, բնակչությանը երկրաշարժերից պաշտպանվելու կանոնների ուսուցման, երկրաշարժից տուժածների որոնումն ու փրկարարական աշխատանքները համակարգող ծառայություն։ Ստեղծվել է 1991 թվականին՝ Հայաստանի կառավարությանն առընթեր։ 2005 թվականից՝ Հայաստանի տարածքային նախարարության գործակալություն։


== Կառուցվածք ==
ՍՊԱԾ-ը ունի 6 ստորաբաժանում՝ տեղեկատվության վերլուծության, սեյսմիկ վտանգի և ռիսկի գնահատման վարչություններ, շենքերի ու շինությունների սեյսմակայունության, դիտացանցերի, գիտատեխնիկական հետազոտությունների, հասարակության կապերի և միջազգային համագործակցության բաժիններ։ Գործակալությունն ունի Հյուսիսային (Գյումրիում), Արևմտյան (Երևանում), Հարավային (Կապանում) և Արևելյան (Ստեփանակերտում) տարածքային ծառայություններ։ Համակարգում գործում են գիտատեխնիկական և փորձագիտական խորհուրդներ։
Երկրաշարժի կանխատեսման մասին փորձագիտաան խորհրդի եզրակացությունն անմիջապես հաղորդվում է ՀՀ նախագահին և վարչապետին։


== Ծրագրեր ==
ՍՊԱԾ-ը մշակել է սեյսմիկ պաշտպանության բոլոր տարրերն ընդգրկող «Սեյսմիկ ռիսկի նվազեցումը ՀՀ տարածքում» (1999), «Սեյսմիկ ռիսկի նվազեցումը Երևան քաղաքում» (1999) ռազմավարական, պետական համալիր, երկարաժամկետ ծրագրեր, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության հետ համատեղ սեյսմակայուն շինարարության նոր չափանիշներ, Սպիտակի երկրաշարժի գոտում շենքերի սեյսմակայունությունը բարձրացնող նոր եղանակներ և գնահատել ՀՀ տարածքի սեյսմիկ վտանգը։ Ստեղծվել է արագ արձագանքման ուժերի համակարգ՝ սեյսմոլոգների, հատուկ փրկարարական ջոկատների, կապի աշխատողների, շինարարների և ուրիշների ներգրավմամբ։
ՀՀ տարածքում գործում են ծառայության Ազգային բազմահարաչափ, միջազգային (IRIS, GRS), տարածաշրջանային և տեղական ցանցերի ավելի քան 150 կայան, իրականացնում են երկրակեղևի և մթնոլորտի սեյսմոլոգիական, երկրաֆիզիկական, ջրաերկրադինամիկական, երկրաքիմիական, գեոդեզիական և կենսաբանական շուրջօրյա դիտարկումներ։
ՍՊԱԾ-ը սեյսմոլոգիական միջազգային կենտրոն է․ համագործակցում է Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Հունաստանի, Իրանի, Ռուսաստանի, Շվեյցարիայի, ԱՄՆ-ի համանման կենտրոնների հետ։
1998 թվականի հոկտեմբերին ժնևում բնական աղետների նվազեցման միջազգային տասնամյակի համաժողովում ՍՊԱԾ-ը արժանացել է ՄԱԿ-ի Սասակավայի մրցանակի։
2002 թվականին ընդունվել է «Սեյսմիկ պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքը։
Տիռմա (գյուղ, Ռակվեռե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏիռմաՏիռմա (էստ․՝ Tõrma), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 146 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Խան (այլ կիրառումներ)

Խան, կարող է վերաբերել՝

Խան - Չինական, Կորեական, Ճապոնական, Թյուրքամոնղոլ և Մոնղոլական Արքայի Թագավորական Աստիճանակոչում, տիտղոս
Խան - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Բաղդաթի շրջանում
Խան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրի-Աբաղայի գավառում
Խան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում
Խան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի գավառակում
Խան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում
Խան - հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆիդայի
Վճիռ

Վճիռ, առաջին ատյանի դատարանի որոշում, որով քաղաքացիական գործը լուծվում է ըստ էության։ Վճիռը կայացվում է գործի քննության ավարտից հետո՝ ձայների մեծամասնությամբ՝ պահպանելով խորհրդակցական սենյակի գաղտնիությունը։ Այն կազմվում է գրավոր, որն ստորագրում են դրա կայացմանը մասնակցած բոլոր դատավորները։ Վճիռը պետք է լինի օրինական (այսինքն՝ համապատասխանի օրենքին) և հիմնավորված (այսինքն՝ համապատասխանի գործի հանգամանքներին)։ Վճիռը բաղկացած է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից։ Վճիռը օրինական ուժ է ստանում դրա գանգատարկման կամ բողոքարկման համար օրենքով սահմանված ժամկետն անցնելուց հետո։
Դասական պար

Դասական պար՝  բալետի հիմնական արտահայտիչ միջոցը,  համակարգ, որը  հիմնված է   տարբեր շարժումների խմբերի  մշակմամբ,  որը ի հայտ է  եկել  16-րդ  դարում Իտալիայում և հետագայում պալատական բալետի շնորհիվ զարգացել է Ֆրանսիայում ։
Ոտքերի, ձեռքերի, իրանի և գլխի որոշակի դիրքերի պահպանման և ոտքերի շրջման սկզբունքների ճշգրիտ հետևման,  մարմնի հորիզոնական դիրքի  և  տարբեր մասերի մեկուսացման շնորհիվ դասական պարի շարժումները հակված են երկրաչափական պարզության ։

Դասական պարը  Ռուսաստան մուտք է գործել 18-րդ դարի 1-ին կեսին։ Ժան-Բատիստ Լանդենի գործունեության միջոցով  1738 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում   Ռուսաստանում բացվել է առաջին պարի դպրոցը (որը հետագայում դարձավ  Ա. Յա. Բագանովի անվան ռուսական բալետի ակադեմիան)։ Ռուսական դասական պարը իր մեջ սինթեզել  է ինչպես ֆրանսիական, այնպես էլ  իտալական կատարողականության դպրոցները։
Դասական պարի հիմունքները ստեղծվում են, վարժությունների օգնությամբ, որից բաղկացած է ինչպես աշակերտի, այնպես էլ պրոֆեսիոնալ բալետի պարուհու պարի դասը։
Վարժությունների տարրերը վերցված են դասական պարից, ընդգրկված են  գեղարվեստական ​​և սպորտային մարմնամարզության, գեղասահքի, փոփ պարերի և ակրոբատիկայի ուսուցման ծրագրերի մեջ։


== Տես նաև ==
Պար
Բալետ


== Ծանոթագրություններ ==
Սալուտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Սալուտ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան (2 միավոր)։

 


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոնովսկի (գյուղ, Կուգարչինսկի շրջան)

Լեոնովսկի (ռուս.՝ Леоновский, բաշկիրերեն՝ Леоновский), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 70 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Յան Սիբելիուս

Յան Սիբելիուս (շվեդերեն՝ Jean Sibelius, շվեդերեն՝ Johan Julius Christian Sibelius, դեկտեմբերի 8, 1865(1865-12-08)[…], Հյամեէնլիննա, Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն, Ռուսական կայսրություն[…] - սեպտեմբերի 20, 1957(1957-09-20)[…], , Յարվենպյաա), ֆինն կոմպոզիտոր, ջութակահար և դիրիժոր։ Ուշ ռոմանտիզմի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է և երաժշտաձևերի նորարար ֆիննական երաժշտության մեջ։ Երաժշտահանի բազմաթիվ ստեղծագործություններից հատկապես հայտնի են և հաճախ կատարվում են նրա թվով 7 սիմֆոնիաները, «Ֆինլանդիա» (Op. 26, 1899) և «Կուլլերվո» (Op. 7, 1892) սիմֆոնիկ պոեմները, «Կարելիա» սյուիտը (Op. 11, 1893), ջութակի և նվագախմբի համար կոնցերտը (Op. 47, 1903/1905)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սիբելիուսի մասին հոդվածը Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարանում
Վիլյամ Սարոյանը, Յան Սիբելիուսը և Ֆինլանդիան(չաշխատող հղում)
Լաեստե

Լաեստե (էստ․՝ Laeste), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեհտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(5931) Ժվանեցկի

(5931) Ժվանեցկի (անգլ.՝ Zhvanetskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի ապրիլի 1-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,182339 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5679 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7968 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2073,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173614 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5931) Ժվանեցկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Ռիո դե Ժանեյրո)

Ժամանակակից արվեստի թանգարան Ռիո դե Ժանեյրոյում (անգլ.՝ Museum of Modern Art in Rio de Janeiro, պորտ.՝ Museu de Arte Moderna do Rio de Janeiro), թանգարան Ռիո դե Ժանեյրոյում, նվիրված ժամանակակից արվեստին։


== Պատմություն և գործունեություն ==
1948 թվականին բրազիլացի գործարար և կոլեկցիոներ Ռայմունդո Դե Կաստրո Մայայի նախագահությամբ ստորագրվել են Ռիո դե Ժանեյրոյում ժամանակակից արվեստի թանգարան ստեղծելու մասին փաստաթղթեր։ Որպես մշակութային հաստատություն՝ այն սկսել է գործել 1951 թվականին և հաջորդ տարի ժամանակավորապես տեղակայվել է Ղուշթավու Կապանեմայի պալատում։ 1952 թվականի դեկտեմբերին քաղաքային խորհուրդը հաստատել է նոր թանգարանին 40 000 քառակուսի մետր հողատարածք նվիրաբերելու առաջարկը։ Թանգարանը սեփական շտաբ-բնակարանը ստացել է 1958 թվականին, առաջին ցուցասրահը բացվել է 1963 թվականին։
Թանգարանը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում գտնվող Ֆլամենգո զբոսայգու հյուսիս-արևելյան մասում։ Ֆլամենգոյի այգին քաղաքային զարգացման ծրագրի նախագիծ է, ստեղծվել է ճարտարապետ Աֆոնսու Ռեյդիի և լանդշաֆտային դիզայներ Ռոբերտ Մարքսի կողմից 1950-1960-ական թվականներին։
Այգին ստեղծվել է ծոցի ափին գտնվող աղբավայրի տեղում, այդ պատճառով էլ թանգարանի շենքի սյուների հենասյուները հասնում են 20 մետր խորության։ Հյուսիսային ճակատը ունի ալյումինե շերտեր, որոնք վերահսկում են պատկերասրահի տարածքում գտնվող բնական լույսի քանակը․ պատկերասրահի պատուհանները կենտրոնացած են հյուսիս և հարավ։

Ժամանակակից արվեստի թանգարանը ներառում է․

ցուցահանդեսի տարածքը ներառում է պատկերասրահներ, մշտական հավաքածուի և շրջիկ ցուցադրությունների համար
արվեստի դասեր դասախոսությունների և ստուդիայի սենյակներով
թատրոն՝ համերգների, ներկայացումների, բալետների, կինոդիտումների և համաժողովների անցկացման համար
օժանդակ տարածքներ՝ պահեստարան, ճաշարան, արհեստանոց, պահեստներ և վարչական գրասենյակներԹանգարանի փորձարարական բաժնի հիմնադիրներից մեկը 1969 թվականին Սիլդո Մեյրելեշն էր։ Մի շարք աշխատանքներ թանգարանին է փոխանցել բրազիլացի կոլեկցիոներ Ժիլբերտո Շատոբրիանը։
1978 թվականի հուլիսի 8-ին անհայտ պատճառով առաջացած ուժեղ հրդեհը ոչնչացրել է թանգարանի արվեստի գործերի մինչև 90 %-ը, այդ թվում՝ Պաբլո Պիկասոյի («Cubist Head» և «Portrait of Dora Maar»), Ժոան Միրոյի («Persons in a Landscape»), Սալվադոր Դալիի («Egg on a Plate, Without the Plate»), ինչպես նաև Մաքս Էռնստի, Պաուլ Կլեեի, Դիեգո Ռիվերայի, Ռենե Մագրիտի, Իվան Սերպայի, Դավիթ Սիկեյրոյի, ինչպես նաև Մաքս Էրնստի, Փոլ Քլեեի, Դիեգո Ռենե Մագրիտի և այլ արվեստագետների աշխատանքները։


== Հավաքածու ==
Ռիո դե Ժանեյրոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանը ներկայացնում է Լատինական Ամերիկայում ժամանակակից արվեստի կարևորագույն հավաքածուներից մեկը։ Այն բաղկացած է երեք տարբեր ծագում ունեցող ստեղծագործություններից՝ նվիրատվության նպատակով ստեղծված թանգարանի սեփական հավաքածուից, հովանավորների օգնությամբ ձեռք բերված աշխատանքներից, որոնց թվում են Petrobrás և White Martins ընկերությունները, ինչպես նաև վարկի պայմաններով թանգարանին տրամադրված ստեղծագործությունները, որոնց մեջ մտնում են, մասնավորապես, Ժիլբերտո Շատոբրիանի հավաքածուի ստեղծագործությունները։

Շատոբրիանի հավաքածուից նկարներ
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պանծալի հեղափոխություն

«Պանծալի հեղափոխություն» (անգլ.՝ Glorious Revolution), 1688-1689 թվականներին Անգլիայում տեղի ունեցած պետական հեղաշրջման ընդունված անվանում (ի հակակշիռ Անգլիական հեղափոխության 1640—1660)։ Հեղաշրջումը (Հակոբ II Ստյուարտի փոխարեն գահ բարձրացվեց նրա փեսան՝ Վիլհելմ III Օրանացին, որի կինը՝ Մարիա 2-րդ Ստյուարտը հայտարարվեց գահակից), վերջնականապես վերացրեց բացարձակապետությունը՝ որպես պետական կառավարման ձև և Անգլիայում հաստատեց սահմանադրական միապետություն, որի գերագույն իշխանությունը պառլամենտն էր։
Բիլգիշ

Բիլգիշ (ռուս.՝ Бильгиш, բաշկիրերեն՝ Билгеш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ասկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 385 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(5352) Ֆուջիտա

(5352) Ֆուջիտա (անգլ.՝ Fujita), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Յոշիո Կուշիդայի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Յացուգատակեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,387682 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0027 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7727 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1347,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26714 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,28° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5352) Ֆուջիտա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նոր տնտեսական քաղաքականություն

Նոր տնտեսական քաղաքականություն (ռուս.՝ новая экономическая политика (НЭП), նովայա էկոնոմիչեսկայա պոլիտիկա [ՆԷՊ]), 1921 Վլադիմիր Լենինի կողմից առաջարկված ժամանակավոր շուկայակենտրոն տնտեսական քաղաքականություն Խորհրդային Միությունում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից և դրան հաջորդած քաղաքացիական պատերազմից հետո Ռուսաստանի տնտեսությունը գտնվում էր խիստ ծանր վիճակում, և առաջացել էր համակարգային լուրջ փոփոխությունների անհրաժեշտություն, որն էլ ստիպեց Լենինին ժամանակավորապես դադարեցնել երկրում «սոցիալստական շինարարությունը» և նոր քաղաքականություն մշակել, որն էլ փոխարինու եկավ 1918-1922 թվականների ռազմական կոմունիզմին։ Խորհրդային իշխանությունները մասամբ չեղյալ հայտարարեցին գյուղատնտեսության և արդյունաբերության համատարած ազգայնացումը և ներդրեցին խառը տնտեսության համակարգ, որով թույլ էր տրվում մասնավոր անձանց ունենալ փոքր ծավալի ձեռնարկություններ, հողակտորներ, կրկին զբաղվել ազատ առևտրով, օգտվել հարկային նոր քաղաքականությունից, մինչդեռ պետությունը շարունակում էր վերահսկել բանկային համակարգը, խոշոր արդյունաբերությունները և արտաքին առևտրի մենաշնորհը։ Բացի այդ, հացահատիկի հարկադիր առգրավումը (պրոդռազվյորստկա) փոխարինվում է բնամթերքի հարկով (պրոդնալոգ)։ Նէպի շրջանի մասնավոր ձեռնարկատերը կոչվում էին նեպմաններ (ռուս.՝ нэпманы)։
ՆԷՊ-ի նախագիծն ընդունվել է ՌԿ(բ)կ 10-րդ համագումարի՝ 1921 թվականի մարտի 21-ի դեկրետով։ Քաղաքականությանն առնչվող հետագա դեկրետներով նախատեսվում էին նաև դրամական համակարգի բարեփոխումներ և արտասահմանյան ներդրումային հնարավորությունների ստեղծում։
Գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման և արդյունաբերականացման արագացման պատրվակով Իոսիֆ Ստալինը 1928 թվականին վերջ դրեց ՆԷՊ-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Եկեղեցու ուսուցիչ

Եկեղեցու ուսուցիչ (լատ.՝ doctor ecclesiae), 1298 թվականից սկսյալ Կաթոլիկ Եկեղեցու կողմից ականավոր աստվածաբաններին տրվող անվանում, որով շեշտվում է նրանց բացառիկ դերը Եկեղեցու կյանքում։


== Եկեղեցու ուսուցիչներ ==
Աթանաս Ալեքսանդրացի
Եփրեմ Ասորի
Հիլարիոս Պիկտավացի
Կյուրեղ Երուսաղեմացի
Գրիգոր Նազիանզացի
Բարսեղ Կեսարացի
Ամբրոսիոս Մեդիոլանցի
Հովհան Ոսկեբերան
Հիերոնիմոս
Օգոստինոս Երանելի
Կյուրեղ Ալեքսանդրացի
Պետրոս Քրիսոլոգուս
Լևոն Մեծ
Գրիգոր I. Մեծ
Իսիդոր Սևիլյացի
Հովհաննես Դամասկոսցի
Բեդա Պատվելի
Գրիգոր Նարեկացի
Պետրոս Դամիանի
Անսելմ Քենթրբերցի
Բերնարդ Քլերվոսացի
Հիլդեգարդ Բինգենցի
Անտոնիուս Պադուացի
Ալբերտ Մեծ
Բոնավենտուրա
Թովմա Աքվինացի
Կատերինա Սիենացի
Հովհաննես Ավիլացի
Թերեզա Ավիլացի
Պետրոս Քանիսիուս
Հովհաննես Խաչ
Ռոբերտ Բալլարմինո
Լաուրենցիուս Բրինդիզացի
Ֆրանց Սալեզացի
Ալֆոնսո Մարիա դը Լիգուորի
Թերեզ Լիզյոացի


== Հետաքրքիր փաստեր ==
1970 թվականին Հռոմի Պապ Պողոս VI-ն առաջին անգամ այս տիտղոսը շնորհել է կանանց՝ Կատերինա Սիենացուն և Թերեզա Ավիլացուն։ 1997 թվականին Հովհաննես Պողոս II-ը Եկեղեցու ուսուցիչ է հռչակել Թերեզ Լիզյոացուն, իսկ 2012 թվականին՝ Բենեդիկտոս XVI-ը Հիլդեգարդ Բինգենցուն։ 2015 թվականի ապրիլին՝ Ֆրանցիսկոս պապի կողմից Եկեղեցու ուսուցչի կոչմանն է արժանացել հայ նշանավոր վանական Գրիգոր Նարեկացին։


== Գրականություն ==
Ferdinand Holböck: Die 33 Kirchenlehrer, Stein am Rhein 2003. ISBN 3717111078
Օջակ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օջակ (այլ կիրառումներ)Օջակ (բոս․՝ Odžak, խորվ.՝ Odžak, սերբ.՝ Оџак), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի հյուսիսային հատվածում, որը տեղակայված է Սավա գետի վրա՝ Խորվաթիայի հետ սահմանից 10 կմ հեռավորության վրա։ Մտնում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության Պոսավսկի կանտոնի կազմում։ Համարվում է համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի միջով անցնում է R201 շրջանային ճանապարհը։
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 9.162 մարդ, իսկ համայնքի բնակչությունը՝ 9.162։


== Պատմություն ==
Օջակը առաջացել է Ադ Բասանտե անվանմամբ հռոմեական մեծ քաղաքի տարածքում, որը տեղակայված է գետի ափին։ Հռոմեացիները 6-9 դարերում այստեղ վարել են պատերազմներ իլլիրիական ցեղերի դեմ։
Այդ շրջանում սլավոնների ամրացումից և ավարների նկատմամբ հաղթանակից հետո, հիմնադրվել է Radunjevac անվանմամբ բնակավայր։ Նրանից ոչ հեռու հիմնադրվել է Դոբոր քաղաքը։ Օջակայի մերձակայքում երկար ժամանակ կայացել են մարտեր հունգարացիների և տեղական բոսնիական ազնվականների միջև։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օջակ քաղաքի պաշտոնական կայէջը
Գորկու փողոց (Շախտի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մաքսիմ Գորկու փողոց (այլ կիրառումներ)Գորկու փողոց (ռուս.՝ Улица Горького), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում։ Անվանվել է պրոլետարական հայտնի գրող Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու (1868-1936) պատվին։ Սկիզբ է առնում Ֆեդյունինի փողոցից և ավարտվում Կադրովայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 1000 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Շախտի քաղաքի Գորկու փողոցը սկսվում է Ֆեդյունինի փողոցից, հատում Կրասնի Գոռնյակ փողոցը, Գրաժդանսկի, Դեմյոխինի, Մինսկի նրբանցքները և ավարտվում Կադրովայա փողոցի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 92 շինություն։ Փողոցի երկարությունը 1000 մետր է։
Գորկու փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 346505 և 346513։
Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող, սոցիալիստական ռեալիզմ գրական ուղղության հիմնադիր և քաղաքական ակտիվիստ, ԽՍՀՄ գրողների միությունը ստեղծելու նախաձեռնող և նրա վարչության առաջին նախագահ Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու (Պեշկով, 1868-1936) պատվին։ Գորկին հինգ անգամ ներկայացվել է գրականության Նոբելյան մրցանակի (1918, 1923, երկու անգամ՝ 1928, 1933 թվականներին)։ «Գորկի» (բառացիորեն՝ դառը) կեղծանունով առաջին անգամ հանդես է եկել 1892 թվականին, երբ Թիֆլիսի «Կավկազ» (Կովկաս) թերթում տպագրվել է նրա առաջին պատմվածքը` «Մակար Չուդրան»։ Այդ անունն արտացոլում էր նրա աճող զայրույթը ռուսաստանյան կյանքից և դառը ճշմարտությունն ասելու վճռականությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Горького в Шахтах
Подробная карта Улица Горького, город Шахты со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты


== Արտաքին հղումներ ==
Почтовый индекс улица Горького, г. Шахты
Նովոնիկոլաևկա (գյուղ, Սլավյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոնիկոլաևկաՆովոնիկոլաևկա (ուկրաիներեն՝ Новомиколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոնիկոլաևկա գյուղում բնակվում էր 859 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արաքսի (Էջմիածնի տարածաշրջան) պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արմավիրի մարզի Արաքս գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Խոլմ (այլ կիրառումներ)

Խոլմ, կարող է վերաբերել՝

Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Խոլմ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Մուքրին Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդ

Մուքրին Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը (արաբ․՝ مقرن بن عبدالعزيز آل سعود‎‎, սեպտեմբերի 15, 1945(1945-09-15), Ալ-Ռիադ, Սաուդյան Արաբիա), Սաուդյան Արաբիայի Գահի Ժառանգորդ։ Սաուդյան Արաբիայի արքա՝ Աբդուլլահ Բին Աբդուլ Ազիզի մահից հետո Գահի ժառանգորդ Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը դարձավ Սաուդյան Արաբիայի նոր արքա, որով էլ այժմ Մուքրին Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը Սաուդյան Արաբիայի գահի ժառանգորդն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Մուքրին Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդի կենսագրություն
Ալոիս Ալցհայմեր

Ալոիս Ալցհայմեր (գերմ.՝ Alois Alzheimer, հունիսի 14, 1864(1864-06-14)[…], Մարքթբրայթ, Բավարիայի թագավորություն, Գերմանական միություն - դեկտեմբերի 19, 1915(1915-12-19)[…], Վրոցլավ, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի հոգեբույժ և նյարդաբան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1864 թվականի հունիսի 14-ին Գերմանիայի Մարքթբրայթ քաղաքում։ Կրթությունը ստացել է Վյուրցբուրգի համալսարանում, այնուհետև ապրել և աշխատել է Մայնի Ֆրանկֆուրտում։ 31 տարեկանում դառնում է գիտահետազոտական ինստիտուտի ղեկավար և այնտեղ աշխատում է մինչ մահ։
Ալցհայմերը մեծ ներդրում է ունեցել նյարդային համակարգի պաթոլոգիաների ուսումնասիրության գործում։ Նրա ճանաչում է ձեռք բերել կենտրոնական նյարդային համակարգի դեգեներատիվ հիվանդությունը հայտնաբերելուց հետո, որը մեծ մասամբ հանդես է գալիս 65 անց մարդկանց մոտ։ Այս հիվանդությունն այժմ անվանվում է Ալցհայմերի հիվանդություն։
1910 թվականին Մաքս Լևանդովսկու հետ հիմնում է եվրոպական «Ընդհանուր նյարդաբանության և հոգեբուժության ամսագիր» (գերմ.՝ Zeitschrift für die gesamte Neurologie und Psychiatrie) գիտական պարբերականը։
Վախճանվել է 1915 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Վրոցլավ քաղաքում։


== Աշխատություններ ==
Neuere Arbeiten über die Dementia senilis und die auf atheromatöser Gefässerkrankung basierenden Gehirnkrankheiten, in: Monatsschrift für Psychiatrie und Neurologie 1898; 3, S. 101–115 (Էլեկտրոնային տարբերակ)
Über eine eigenartige Erkrankung der Hirnrinde. In: Allgemeine Zeitschrift für Psychiatrie. Band 64 (1907), S. 146–148.
Der Krieg und die Nerven. Preuß & Jünger, Breslau 1915.


== Գրականություն ==
Georg Stertz: Alzheimer, Alois. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 1, Duncker & Humblot, Berlin 1953, ISBN 3-428-00182-6, S. 236.
Konrad und Ulrike Maurer: Alzheimer – Das Leben eines Arztes und die Karriere einer Krankheit; Piper, München 1998, ISBN 3-492-04061-6; Piper Taschenbuch 2000, ISBN 3-492-23220-5.
Anne Eckert: Alois Alzheimer und die Alzheimer Krankheit. Pharmazie in unserer Zeit 31(4), S. 356–360 (2002), ISSN 0048-3664
Michael Jürgs: Alzheimer. Spurensuche im Niemandsland. List Taschenbuch, München 2001, ISBN 3-548-60019-0; 1999, ISBN 3-471-79389-5.
German E. Berrios: The history of 'Alzheimer's disease'. Archivierte Version (vom 17. Dezember 2007 im Internet Archive)


== Ծանոթագրություններ ==
Աթանանց (Հայոց ձորի գավառ)

Աթանան, գյուղ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Հայոց Ձոր գավառում։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է լճափից 1.8 կմ հեռավորության վրա՝ Խառականց, Պլթանց գյուղերի և Ոստան քաղաքի միջև՝ Արտոս լեռան հյուսիսահայաց ստորոտում՝ Վանից 29 կմ հարավ-արևմուտք, իսկ Ոստանից (Գյավաշ)՝ 4 կմ հյուսիս-արևելք։ Ծովի մակերևույթից միջին բարձրությունը 1740 մ է։
Գյուղի և նրան հարակցող հանդամասերի մասին 1870 թվականի ականատեսընշել է,

Գյուղը, իբրև Գյավաշ-Հայոց Ձոր սահմանային գոտու բնակավայր, ԺԹ դարի ընթացքում և մինչև 1915 թվականը մերթ գտնվում էր առաջին, մերթ երկրորդ գավառի վարչական ենթակայության ներքո. «Ստորին Հայոց-ձորից անցնելով դէպ հարաւ-արևմուտք, կտրելով Վանայ ծովի հարաւային եզերագիծն մտնում ենք Ռշտունեաց-Գաւաշ գաւառի դուռն՝ Աթանանց գիւղ, Արտօս սարի բուն ստորոտում հովանաւորուած մի կողմ ծաղկաւէտ լեռան ստուերով և մրգառատ ծառատունկերով պատուած»։


== Անվանում ==
Նախնական անվանաձևն է Աղթաբան։ Այնուհետև վկայել է Աբանան կամ Ատանոն անվանաձևով։ Ներկայումս պաշտոնապես վերանվանվել է Աթալան տարբերակի։


== Պատմություն ==
Գրավոր աղբյուրներում գյուղն առաջին անգամ հիշվում է որպես 607 թվականի հայրապետական գահ բարձրացած Աբրահամ Ա կաթողիկոսի ծննդավայր. «...տէր Աբրահամ ի գաւառէն Ռշտունեաց, ի գեղջէ Աղբաթանից...»:


== Բնակչություն ==
Աթանանը 1850 թվականին ուներ 175 բնակիչ, 1909 թվականին՝ մոտ 310 հայ բնակիչ, որոևք զբաղվում էին հիմնականում երկրագործությամբ, այգեգործությամբ և ձկնորսությամբ։ Գյուղն ուևեր Սուրբ Գևորգ անունով եկեղեցի (կառուցված XV դար) և վարժարան։ Մինչև XIX դարի վերջը եկեղեցու վրայի 1492 թվականի արձանագրությունը պահպանված էր։
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։ Կենդանի մնացած բնակիչներն ապաստան են գտել Արևելյան Հայաստանում։


== Ճարտարապետություն ==
Գյուղի մոտ է գտնվում հայտնի Չարահան Ս. Նշան վանքը։


== Գրականություն ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Արտաքին հղումներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դիմիտրիոս Վալվիս

Դիմիտրիոս Վալվիս (հուն․՝ Δημήτριος Βάλβης, մայիսի 8, 1814(1814-05-08), Մեսոլոնգիոն, Արևմտյան Հունաստան, Decentralized Administration of Peloponnese, Western Greece and the Ionian, Հունաստան - նոյեմբերի 30, 1892(1892-11-30), Աթենք, Հունաստան), 19-րդ դարի հույն իրավաբան և քաղաքական գործիչ։ 1886 թվականին կարճ ժամանակով դարձել Է Հունաստանի վարչապետ։ 
Հունաստանի վարչապետ Զինովիոս Վալվիսի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==
Դիմիտրիոս Վալվիսը ծնվել է 1808 թվականի մայիսի 8-ին (ըստ որոշ աղբյուրների՝ 1814 թվականին) Մեսոլոնգիոն քաղաքում, հոգևորական Իոաննիս Վալվիսի ընտանիքում։ 1821-1829 թվականների անկախության պատերազմի տարիներին Մեսոլոնգիոնը երեք անգամ պաշարել է Օսմանյան բանակը՝ 1822 , 1823 և 1825-1826 թվականներին։
Նրա հայրը՝ քահանան Իոաննիս Վալվիսը և հորեղբայրը, ինչպես նաև քահանաներ Վալվիսը և Զաֆիրիս Վալվիսը, մասնակցել են քաղաքի պաշտպանությանը երեք հարձակումների ժամանակ։ Երրորդ պաշարման հենց սկզբում դեռահաս Դիմիտրիոս Վալվիսը հոր կողմից ուղարկվեց Կալամոս կղզի, որը գտնվում էր բրիտանական տիրապետության տակ, իսկ այնտեղից՝ Իտալիա, որտեղ ապրում էր նրա քեռին՝ Սպիրիդոն Վալվիսը, որտեղ էլ ուսումնասիրել է իրավագիտություն։ 1826 թվականի ապրիլին, քաղաքի սովից հյուծված և ուժասպառ պաշտպանները հուսահատ փորձեցին ճեղքել շրջափակման օղակը, որի ընթացքում զոհվեցին քահանաներ Պանթոլեոն և Զաֆիրիս Վալվիսը։ Իոաննիս Վալվիսը եղել է քաղաքի վերջին պաշտպանների շարքում, որոնց ղեկավարում էր եպիսկոպոս Հովսեփը (Ռոգոն)։
Եպիսկոպոս Հեվսեփը և քահանա Իոաննիս Վալվիսը 3 օր պաշտպանում էին հողմաղացը, որից հետո իրենց պայթեցին այդտեղ հարձակվող թուրքերի հետ։ Դիմիտրիոս Վալվիսը, ինչպես նաև եղբայրը՝ Զինովիոսը, Պիզայում սովորում էին իրավագիտություն։ Վալվիսը հայրենիք է վերադարձել 1834 թվականին՝ պատերազմի ավարտից և Հունական պետության վերակենդանացված անկախությունից հետո։ Այդ ժամանակ Հունաստանի գահն անցնում է Բավարիայի իշխան Օտտոն I-ին, իսկ Վալվիսը իր գործունեությունը շարունակում է բավարական դատական մարմիններում։ 1872 թվականին Վալվիսը դառնում է Արեոպագոսի (Գերագույն դատարան) նախագահ և այս պաշտոնում մնում մինչև 1885 թվականը։ Որպես Գերագույն դատարանի նախագահ՝ 1874 թվականինին գլխավորում է Արտակարգ դատարանը, և հենց իր որոշմամբ սիմոնիայի համար ազատազրկվում են Դիմիտրիոս Վուլգարիսի կառավարության նախկին անդամները։
Քաղաքական անկայուն իրավիճակի պատճառով արքա Գեորգիոս I-ը 1886 թվականի մայիսի 3-ին Վալվիսին նշանակում է երկրի վարչապետ։ Վալվիսը մնում է վարչապետի պաշտոնում ընդամենը մի քանի օր, որից հետո նա վերադառնում է Գերագույն դատարանի նախագահի պաշտոնին։ Դիմիտրիոս Վալվիսին շնորհվել է Փրկչի շքանշանի Մեծ խաչ։
Դիմիտրիոս Վալվիսը մահացել է 1892 թվականի նոյեմբերի 30-ին Աթենքում։ Նա թաղված է Աթենքի առաջին գերեզմանատանը։ Դիմիտրիոս Վալվիսը ամուսնացած չէր և երեխաներ չուներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոֆի Մոնյոտտ

Սոֆի Մոնյոտտ (ֆր.՝ Sophie Moniotte, մայիսի 5, 1969(1969-05-05), Դիժոն), ֆրանսիացի գեղասահորդուհի, 1994 թվականի Աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր,  1995 թվականի Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 1995 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր, 1997 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, Ֆրանսիայի եռակի չեմպիոն, 1992, 1994 և 1998 թվականների Օլիմպիական խաղերի մասնակից՝ պարեր սառույցի վրա ձևում։ Հանդես է եկել Պասկալ Լավանշիի հետ։


== Սպորտային ձեռքբերումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (163001-163100)

Աստերոիդների ցանկ (162901-163000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (163101-163200)
 Աստերոիդների ցանկ (162901-163000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (163101-163200)
Սեմ Անդերսոն

Սեմ Անդերսոն (անգլ.՝ Sam Anderson, մայիսի 13, 1945(1945-05-13) կամ ապրիլի 2, 1947(1947-04-02), Wahpeton, Հյուսիսային Դակոտա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, առավել հայտնի է «Ֆորեսթ Գամփ », «Կորուսյալները», ինչպես նաև  «Անգելը հեռուստասերիալում» կատարած դերերով։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Սեմ Անդերսոնը ծնվել է 1945 թվականի մայիսի 13-ին Ուոպետոնում (Հյուսիսային Դակոտա, ԱՄՆ)։ Ավարտել է Հյուսիսային Դակոտայի համալսարանը Գրանդ Ֆոկսում։ ԱՄՆ-ի գրողների միության անդամ է։
Հեռուստատեսությունում է 1978 թվականից, ակտիվորեն նկարահանվել է հեռուստասերիալներում։ Ամենահյտնի դերը եղել է Պարոն Գորպլի դերը՝ «Անծանոթը» հեռուստասերալում։ Նաև նկարահանվել է «Կորուսյալները» հեռուստասերիալում, խաղալով Բերնարդ Նեդլերի դերը։
Դերասանի առաջին աշխատանքը կինոյում եղել է 1995 թվականին՝ «Հրել և շպրտել» ֆիլմում, որտեղ հանդես է եկել Ռեյա Բերգի դերում։ Սեմ Անդերսոնի դերերից են Հյու Հենկոկը՝ «Ֆորեսթ Գամփ» (1994) ֆիլմում, Չարլզ Փեթնը՝ «Չուվակի» (2002) ֆիլմում և Ջորջը՝ «Հմայության դասընթացներ» (2004) ֆիլմում։
1970-ական թվականներ սկզբին նա դրամա է դասավանդել Կալիֆոռնիա նահանգի Լակաստեր քաղաքի Անթելոպայի հովտի քոլեջում։
Նա և իր կինը երկվորյակների ծնողներ են։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
I Feel It Coming

«I Feel It Coming» (անգլ. թարգմանաբար՝ «Ես զգում եմ, որ մոտենում է»), կանադացի կատարող The Weeknd-ի երգը, որը ձայնագրվել է ֆրանսիացի էլեկտրոնային  Daft Punk զուգերգի մասնակցությամբ  Starboy (2016) երրորդ ստուդիական ալբոմի համար։ Երգը թվային ներբեռնման համար հասանելի է դարձել 2016 թվականի նոյեմբերի 18-ին որպես պրոմոսինգլ «Party Monster» երգի հետ միասին։ Ժողովրդականության շնորհիվ դարձել է ալբոմի երկրորդ սինգլ և ուղարկվել ռադիոկայաններ նոյեմբերի 24-ին։
Սինգլը հասել է չորրորդ հորիզոնականին  Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում, ինչպես նաև ստացել է եռակի պլատինե հավաստագիր  Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայից երեք միլիոն վաճառված օրինակների համար։
Երգը ճանաչվել է տարվա երգ  BMI R&B/Hip Hop Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ 2018 թվականին։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեքստը MetroLyrics կայքում
Ֆեոդոր Պուստովոյտով

Ֆեոդոր Ստեպանովիչ Պուստովոյտով (ռուս.՝ Фёдор Степанович Пустовойтов, փետրվարի 12, 1912(1912-02-12), Նովոզիբկով, Չեռնիգովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 16, 1989(1989-01-16), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային նկարիչ և մանկավարժ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ֆեոդոր Ստեպանովիչ Պուստովոյտովը ծնվել է 1912 թվականի փետրվարի 12-ին Չեռնիգովի նահանգի Նովոզիբկով քաղաքում, բանվորական ընտանիքում։ 1930 թվականին մանկավարժական թեքումով միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Դոնի Ռոստովի գեղարվեստամանկավարժական տեխնիկում։ 1932 թվականին Ռոստովի տեխնիկումից տեղափոխվել է Լենինգրադի համառուսաստանյան գեղարվեստի ակադեմիայի նախապատրաստական դասարաններ, որոնք ավարտելուց հետո 1935 թվականին ընդունվել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչական ֆակուլտետի առաջին կուրս։ Սովորել է Պավել Նաումովի, Միխայիլ Բերնշտեյնի, Հենրիխ Պավլովսկու, Ալեքսանդր Օսմյորկինի մոտ։ 1941 թվականին ավարտել է ինստիտուտը Ա. Օսմյորկինի արվեստանոցում՝ գեղանկարչության նկարչի որակավորման շնորհմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է  «Վերադարձ աշխատանքից» (ռուս.՝ «Возвращение с работы») նկարը։
Պատերազմից հետո աշխատել է որպես շրջանային թերթի աշխատակից, ավագ դպրոցի ուսուցիչ, ՀամԿ(բ)Կ Վսևոլոժսկի շրջանային կոմիտեի կուսկաբինետի նկարիչ։ 1942 թվականի օգոստոսին զորակոչվել է բանակ։ 220-րդ տանկային բրիգադի կազմում կռվել է Լենինգրադի, Մերձբալթյան և 2-րդ Բելառուսական ճակատներում որպես աշտարակային հրաձիգ և Տ-34 տանկային ռադիստ։ Մասնակցել է Պուլկովոյի, Պսկովի ճակատամարտերին, Մերձբալթիկայի և Լեհաստանի ազատագրմանը։ Պարգևատրվել է «Լենինգրադի պաշտպանության համար», «Գերմանիայի նկատմամբ հաղթանակի համար» մեդալներով։ Զորացրվել է կրտսեր սերժանտի աստիճանով։
1946 թվականին Ֆեոդոր Պուստովոյտովը դարձել է Լենինգրադի խորհրդային նկարիչների միության անդամ։ 1948 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների՝ ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Ստեղծել է ժանրային նկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ։ 1946-1959 թվականներին Լենինգրադի գեղարվեստամանկավարժական ուսումնարանում գեղանկարչություն և նկարչություն է դասավանդել։ Երկարամյա մանկավարժական գործունեության համար պարգևատրվել է Պատվո նշան շքանշանով։
Մահացել է 1989 թվականի հունվարի 16-ին Լենինգրադում՝ կյանքի 77-րդ տարում։ 
Ֆեոդոր Պուստովոյտովի ստեղծագործությունները գտնվում են թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում և արտասահմանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Центральный Государственный Архив литературы и искусства. СПб. Ф.78. Оп.8. Д.135.
Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1958 года. Каталог. — Л: Художник РСФСР, 1959. — с.22.
Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. — Л: Художник РСФСР, 1987. — с.107.
Matthew Cullerne Bown. A Dictionary of Twentieth Century Russian And Soviet Painters. 1900 — 1980s. — London: Izomar Limited, 1998.
Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. — Санкт Петербург: «Первоцвет», 2007. — с.55.
Սետվո

Սետվո  (ֆր.՝ Septvaux), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիկ–սյուր–Էն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։
INSEE կոդը՝ 02707:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 191 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 131աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 90-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 41-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 68,7%, 1999 թվականին եղել է 64,8%)։ 243տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 90-ը (45տղամարդ և 30կին), գործազուրկ էին 15մարդ (9տղամարդ և 6 կին)։ 41 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը՝ թոշակառուներ, 19-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Սետվո  (ֆր.)
Միդ շրջան (Հարավային Դակոտա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միդ շրջան (այլ կիրառումներ)Միդ շրջան (անգլ.՝ Meade County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 8.990 կմ² է, բնակչությունը՝ 25.434 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ստարջիս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1889 թ.։
Մի դեպք Սեն Լուի քաղաքում (Գործադուլ)

Մի դեպք Սեն Լուի քաղաքում (Գործադուլ), 1932 թվականին «Հայկինո» ստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Ֆրանսահայերը տեղի ընդհատակյա գործիչների հետ փորձում են կազմակերպել Խորհրդային Հայաստանի մասին պատմող կինոնկարի ցուցադրումը։


== Դերերում ==
Ալբերտ Լոմմ – Ի. Կոզլով
Մելինե – Մ. Չմշկյան
Խեչո – Սամվել Մկրտչյան
Զավեն – Ա. Չորջալյան
բանվոր – Կ. Սարգսյան
գործարանատեր – Վ. Գինզ-բուրգ
դաշնակ – Բ. Քերոբյան
թմրամոլ – Մ. Ֆրոլով
ապաշ – Վ. Ցոպպի


== Ծանոթագրություններ ==
Հովհաննես Վարյան

Հովհաննես Կիմի Վարյան (ապրիլի 25, 1957(1957-04-25), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ Ոստիկանության կրթահամալիրի պետ, ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ։


== Կրթություն ==
1979-1981 թթ. սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է ԽՍՀՄ ՆԳՆ Երևանի միլիցիայի միջնակարգ մասնագիտական դպրոցը։
1982-1987 թթ. սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է ԽՍՀՄ ՆԳՆ Ռոստովի ակադեմիան։


== Ծառայությունը զինված ուժերում և ոստիկանությունում ==
1975-1977 թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։
1978 թ. ապրիլին ընդունվել է ծառայության ԽՍՀՄ ՆԳՆ համակարգ որպես շարքային։
1996 - 2003 թթ. - ՀՀ ՆԳ նախարարի տեղակալ։
2003 - 2006 թթ. - ՀՀ Ոստիկանության պետի տեղակալ։
2009 - 2011 թթ. - ՀՀ Ոստիկանության ակադեմիայի պետ։
2011 թ. մայիս ամսից - ՀՀ ոստիկանության կրթահամալիրի պետ։


== Կոչումներ ==
24.05.1999 թ. շնորհվել է միլիցիայի գեներալ-մայորի կոչում։
14.04.2006 թ. շնորհվել է ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտի կոչում։
2003 թ. շնորհվել է «Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պատվավոր ծառայող» պատվավոր կոչումը.


== Պարգևներ ==
1998 թ. - Մարտական ծառայության մեդալ,
1989 թ. - «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» մեդալով,
2003 թ. - «Արիության» մեդալ (ԼՂՀ),
1997 թ. - ՀՀ ՊՆ «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ,
2003 թ. - ՀՀ ՊՆ «Գարեգին Նժդեհ» մեդալ,
2004 թ. - ՀՀ ՊՆ «Անդրանիկ Օզանյան» մեդալ,
2013 թ. - ՀՀ ՊՆ «Դրաստամատ Կանայան» մեդալ,
2004 թ. - ՀՀ Ոստիկանության «Իրավակարգի ամրապնդման համար» մեդալ,
2010 թ. - ՀՀ Ոստիկանության «Մարտական զորակցության համար» մեդալով,
2011 թ. - ՀՀ Ոստիկանության «Օրենքի պատվար» մեդալ և այլ մեդալներ։
2011 թ. - «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ։Ամուսնացած է, ունի երեք դուստր։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիպկի (այլ կիրառումներ)

Լիպկի, կարող է վերաբերել՝


== Ուկրաինայի բնակավայրեր ==
Լիպկի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Պոպելնյանսկի շրջանում
Լիպկի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում


== Ռուսաստանի բնակավայրեր ==
Լիպկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Լիպկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Լիպկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Արտավազդ Փաշայան

Արտավազդ Բարդուղիմեոսի (Բագրատի) Փաշայան (Արթուր Փաշայան, նոյեմբերի 1, 1910(1910-11-01), Բաքու, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 4, 1973(1973-09-04), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային դերասան։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1956)։ ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։


== Կենսագրություն ==
1928-1930-թվականներին սովորել է Թիֆլիսի «Հայարտան» դրամատիկական ստուդիայում, աշակերտել Ա․ Բուրջալյանին, Ս․ Քափանակյանին։ Ավարտելուց հետո աշխատել է Թիֆլիսի Հայ դրամայի, 1931 թվականին՝ Ղարաքիլիսայի (այժմ՝ Կիրովական), 1932 թվականին՝ Երևանի Գորկու անվան բանվորական, 1933 թվականին՝ կրկին Թիֆլիսի Հայ դրամայի, 1934 թվականից՝ Լենինականի Մռավյանի անվան թատրոններում։ Մարմնավորել է ավելի քան 150 կերպար՝ հայկական, ռուսական, եվրոպական ժամանակակից և դասական դրամատուրգիայից։ Լավագույններից են՝ Դողուն (Լավրենյովի «Բեկում»), Ձերժինսկի (Կապլերի և Զլատոգորովայի «Լենին»), Վասկա Պեպել (Գորկու «Հատակում»), Պարատով (Ա․ Օստրովսկու «Անօժիտը»), Ֆաբրիցիո (Գոլդոնիի «Հյուրանոցի տիրուհին»), Արթուր (Վոյնիչի «Բոռը»), Դոմենիկո (Դե Ֆիլիպոյի «Ֆիլումենա Մարտուրանո»), Գոշ (Միքայելյանի «Գոշ»), Պահլավունի (Դեմիրճյանի «Երկիր հայրենի»), Օսեփ (Սունդուկյանի ««Քանդած օշախ»)։ Փաշայանը եղել է ռեալիստական ուղղության, ռոմանտիկ–հերոսական ոճի դերասան։ Նկարահանվել է կինոյում։


== Գրականություն ==
Բարսեղյան Ա., Արտավազդ Փաշայան, Երևան, 1963։
Արտավազդ Փաշայան (ժողովածուն կազմող՝ Ռ. Փաշայան, Երևան, 1979։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։


== Արտաքին հղումներ ==
Արտավազդ Փաշայան
Հնդկական մարաբու

Հնդկական մարաբու (լատ.՝ Leptoptilos dubius) արագիլների ընտանիքի թռչուն։


== Բնութագիր ==
Հնդկական մարաբուն ունի 145-150 սմ երկարություն և մինչև 250 սմ թևերի բացվածք։ Թևերի վերին հատվածը ավելի մուգ մոխրագույն է և հակադրվում է ներքևի բաց մոխրագույնի հետ։ Փորի և պոչի ներքևի հատվածը բաց մոխրագույն է, գրեթե սպիտակ։ Անփետուր գլուխը վարդագույն է, իսկ հզոր կտուցը՝ դեղին։


== Տարածվածություն ==
Նախկինում հնդկական մարաբուն բնադրում էր Հարավային Ասիայի Հնդկաստանից, Շրի-Լանկայից մինչև Կալիմանտան, այսօր նրա բնադրման արեալը ընդգրկում է նաև Ասսամը և Կամբոջան։ Այս թռչունը ձմեռում է Վիետնամում, Թաիլանդում և Մյանմայում։ Այն ապրում է ծովի ափերին և ճահիճների մերձակայքում, ինչպես նաև լուսավոր անտառներում և չոր լանդշաֆտներում։


== Կենսակերպ ==
Սնվում է գորտերով, անտեսանելի միջատներով, փոքր թռչուններով, մողեսներով ու կրծողներով, ինչպես նաև մարդու սննդի մնացորդներով։ Հնդկական մարաբուն բնադրում է արևադարձային խոնավ տարածքներում, հաճախ փոքր  գաղութներով, յուրաքանչյուր գաղութում կա մինչև 30 բույն։ Բնում դնում են 2-3 ձու և ծնողները թուխս են նստում 28-30 օր։


== Պոպուլացիա ==
Թեև 19-րդ դարում թռչունները հաճախ հայտնաբերվել էին Հնդկաստանում և Բիրմայում, այսօր նրանց թիվը նվազել է և 1000 թվից պակաս է։ Դրա պատճառները բնի և կերակրման տարածքների ոչնչացումն են`չորացնելով խոնավ տարածքները, թունաքիմիկատներ օգտագործելը և ձվեր որսալն ու ընտրելը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Richard Grimmett, Carol Inskipp, Tim Inskipp: Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka and the Maldives. Christopher Helm, London 1998, ISBN 0-691-04910-6