armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բևեռլի Ալիթ

Բևեռլի Գեյլ Ալիթ (անգլ.՝ Beverly Gail Allitt , հոկտեմբերի 4, 1968(1968-10-04), Նոթինգհեմ, Նոթթինգեմշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի սերիական մարդասպան։ 59 օրվա ընթացքում նա սպանել է չորս երեխաների և մահափորձ է կատարել ևս ինը երեխաների վրա։


== Կենսագրություն ==
Բևեռլի Ալիթը ծնվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Գրանտեմում, Մեծ Բրիտանիայի Լինքոլնշիր կոմսությունում։ Չարլզի և Քրիստինա Ալիթովի ընտանիքում։ Բացի նրանից, ընտանիքում ևս երեք երեխա է եղել։ Հայրը խանութում վաճառող է աշխատել, իսկ մայրը դպրոցում հավաքարար էր։ Բևեռլի Ալիթը սովորել է «Charles Read Secondary Modern School»-ում։ 16 տարեկանում նա փորձել է ընդունվել հեղինակավոր «Kesteven and Grantham Girls' School», սակայն ձախողել է ընդունելության քննությունները, քանի որ տանը դայակ է աշխատել և ստիպված է եղել ընդունվել «Grantham College», բուժքրոջ մասնագիտություն։


== Սպանություններ ==
1991 թվականին, Բևեռլի Ալիթը ավարտել է իր ուսուցումը և սկսել է աշխատել որպես մանկական բուժքույր «Grantham and Kesteven Hospital»-ում։ Առաջին սպանությունը Ալիթն իրականացրել է 1991 թվականի փետրվարի 21-ին՝ թունավորելով մեկուկես ամսական Լիամ Թեյլորին, ինսուլինի մեծ չափաբաժնով։ Ալիթի հաջորդ զոհը 11-ամյա Թիմոտի Հարդվիկն է, որը տառապում է ուղեղային կաթվածով, ում նա թունավորել էր 1991 թվականի մարտի 5-ին։ Նույն ամսին Ալիթը մահափորձ էր կատարել ևս 9 երեխաների սպանության համար, սակայն նրանք բոլորը ողջ են մնացել։ 1991 թվականի ապրիլի 1-ին Ալիթը ինսուլինի մեծ չափաբաժին է ներարկել երկամսյա Բեկի Ֆիլիպսին, որը մահացել է երկու օր անց։ Ալիթի վերջին զոհը դարձավ 1,5-ամյա Քլեր Պեկը, որին նա թունավորել էր 1991 թվականի ապրիլի 22-ին։


== Կալանք և դատարան ==
Հետաքննության ընթացքում ոստիկանությունը պարզել է, որ պատահարների բոլոր օրերին նրանց հետ եղել է միայն մեկ բուժքույր՝ Բևեռլի Ալիթը, որը նույնպես օգտվել է ուժեղ ներգործող դեղամիջոցներից։ 1991 թվականի ապրիլի վերջին Ալիթին ձերբակալեցին բոլոր սպանությունները կատարելու կասկածանքով։ Շուտով նրան մեղադրանք է առաջադրվել 4 սպանության, սպանության 11 մահափորձի և առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու 11 դեպքի համար։ Բևեռլի Ալիթը հրաժարվել է ընդունել իր մեղքը ներկայացված մեղադրանքների բոլոր կետերով։
1993 թվականի մայիսի 28-ին ատենակալների դատարանը Բևեռլի Ալիթին մեղավոր ճանաչեց ներկայացված մեղադրանքների բոլոր կետերով և դատապարտեց 13 ցմահ ազատազրկման՝ 40 տարուց ոչ շուտ պայմանական վաղաժամկետ ազատման հնարավորությամբ։ Վերջին խոսքում Ալիթը հրաժարվել է ընդունել իր մեղքը։ 2007 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Լոնդոնի դատարանը բավարարել է Ալիթի բողոքարկումը և պայմանական վաղաժամկետ ազատումը կրճատել է 40-ից մինչև 30 տարի։


== Տես նաև ==
Էլիզաբեթ Վետլաուֆեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլաևկա (գյուղ, Ապոլոնովի գյուղական խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլաևկաՆիկոլաևկա (ուկրաիներեն՝ Миколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1870 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլաևկա գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,41 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 114,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լայնականջ աղվես

Լայնականջ աղվեսը (լատ.՝ Otocyon megalotis), շնազգիներին պատկանող կենդանի է և հանդիպում է միայն Աֆրիկայում։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կենդանին առաջացել է մոտ 800.000 տարի առաջ։ 
Իր անվանումը ստացել է լայն ականջների շնորհիվ, որոնք նրան օգնում են ուտելիք հայթայթելու հարցում։ Otocyon ենթաընտանիքի միակ ներկայացուցիչն է։


== Չափսերը և մորթին ==

Լայնականջ աղվեսը ունի 55 սմ մերմնի երկարություն և 13 սմ ականջների երկարություն։ Մորթին բաց դարչնագույն է, իսկ երեսի հատվածը, ականջները և ոտքերը սև են։


== Տարածվածություն ==
Գոյություն ունի լայնականջ աղվեսի երկու ենթատեսակ՝ O. m. megalotis, որը հանդիպում է Աֆրիկայի հարավային հատվածում՝ Զամբիայում, Անգոլայում և Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում, և O. m. virgatus, որը հանդիպում է Եթովպիայում, Հարավային Սուդանում և Տանզանիայում։


== Բազմացումը ==
Սովորաբար լայնականջ աղվեսները պահպանում են իրենց զույգին կյանքի ընթացքում, սակայն հանդիպում են նաև հակառակը ապացուցող դեպքեր։ Ի տարբերություն այլ շնազգիների, լայնկանջ աղվեսների արուները ավելի հոգատար են ձագերի նկատմամբ։ 
Էգ աղվեսի հղիությունը տևում է 60-70 օր և ծնվում են մեկից վեց ձագուկներ։ Մայրը կաթով ձագերին կերակրում է մոտ 14 շաբաթվա ընթացքում։ Այնուհետև ձագերի խնամքով զբաղվում է հայրը՝ նրանց պաշտպանում է, ուտելիք է հայթայթում, տարածքն է ընդգծում, մաքրում է ձագերի մորթին և այլն։


== Սնունդը ==
Լայնականջ աղվեսի սննդի մեծ մասը կազմված է միջատներից, որտեղից էլ նա ստանում է իրեն անհրաժեշտ ջուրը։
Բացի միջատներից սննդի մասը կազմում են նաև մանր կրծողները, սողունները և թռչունները։ 
Լայնականջ աղվեսները մեծ մասամբ սնվում են տերմիտներով։


=== Ատամնաշարը ===
Լայնականջ աղվեսների ատամնաշարը տարբերվում է մյուս շնազգերի ատանաշարից իր ավելի փոքր ժանիքներով, որը միջանտերով սնվելու հետևանք է։ Ատամնաշարի տարբերության պատճառով ժամանակին այս աղվեսը դասվում էր որպես Otocyoninae ենթաընտանիքի ներկայացուցիչ, սակայն հետագա ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ նրանք ավելի մոտ են Vulpes՝ իրական աղվեսների ենթաընտանիքին։ 
Լայնականջ աղվեսները մեծ տարածվածություն ունեին Պլեիստոցենի ժամանակաշրջանում։


== Արտաքին հղումներ ==
[1]
[2] Archived 2014-07-14 at the Wayback Machine.
Ժորնյակի (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԺորնյակիԺորնյակի (ուկրաիներեն՝ Жорняки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
1989 թվականի տվյալներով Ժորնյակի գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Միսսիսիպի

Միսսիսիպի (անգլերեն՝  Mississippi), նահանգ ԱՄՆ-ի հարավային մասում։
Տարածությունը 123,6 հզ․ կմ² է, բնակչություն 2,97 մլն (2010, որի 37%֊ը՝ աֆրոամերիկացիներ են)։ Քաղաքային բնակչությունը մոտ 45% է, վարչական կենտրոնն ու խոշոր քաղաքը՝ Ջեքսոնը։ Մակերևույթի մեծ մասը հարթավայրային է՝ կտրտված Միսիսիպի գետի ձախ վտակներով։ Միսսիսիպին ագրարային նահանգ է։ Մշակվող հիմնական կուլտուրան բամբակն է (Միսսիսիպի գետի ու Ցազու վտակի հովիտներում), որի բերքով Միսսիսիպին 2-րդն է երկրում (Տեխասից հետո)։ Մշակում են նաև սոյա, եգիպտացորեն, բրինձ, ցորեն, շաքարեղեգ։ Զբաղվում են անասնապահությամբ, խոզաբուծությամբ և թռչնաբուծությամբ։ Կա նավթի, գազի հանույթ, սննդի, տեքստիլ, կարի, թաղանթանյութի-թղթի, քիմիական արդյունաբերություն, նավաշինություն։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի Միսսիսիպիի բնակչությունը 2 978 512 մարդ է։ Մինչև 1930-ական թվականները բնակչության մեծամասնությունը աֆրոամերիկացիներ էին։ Հետագա տարիներին մոտ 360 հազար աֆրոամերիկացիներ տեղափոխվել են երկրի արևմուտք և հյուսիս։ Այսօր նրանք կազմում են նահանգի բնակչության 37 %։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Mississippi.gov – Պաշտոնական կայք
Վոդիչկի (այլ կիրառումներ)

Վոդիչկի, կարող է վերաբերել՝

Վոդիչկի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում
Վոդիչկի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում
Ռստամ

Ռստամ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Մանազկերտ գյուղաքաղաքից 23 կմ արևմուտք՝ Արծանիի ձախ կողմի Կարակայա վտակի ձախ ափին։


== Պատմություն ==
Բնակիչները բռնությամբ թուրքերի կողմից տեղահանվել են 1915 թ.-ին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։


== Բնակչություն ==
1909 թ.-ին ուներ 136 տուն հայ և15 տուն քուրդ ու չերքեզ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին այգեգործությամբ, հացահատիկի ընտիր տեսակների մշակությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով, առևտրով։ Գյուղատնտեսական մթերքներն ու արհեստագործական արտադրանքը նաև արտահանում էին։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ռստամն ուներ Թուխ Մանուկ անունով եկեղեցի։


== Հասարակական կառույցներ ==
Թուխ Մանուկ եկեղեցուն կից կար դպրոց, որը 1870 թ.-ին բացվել էր Գարեգին Սրվանձտյանի ջանքերով։


== Անվանի մարդիկ ==
1916 թվականին Ռստամում է ծնվել դերասան Ալեքսանդր Հովհաննիսյանը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստարայա Գուտա (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստարայա ԳուտաՍտարայա Գուտա (ուկրաիներեն՝ Стара Гута), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստարայա Գուտա գյուղում բնակվում էր 442 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աուկ-Բուլյակ

Աուկ-Բուլյակ (ռուս.՝ Аук-Буляк, բաշկիրերեն՝ Ауых-Бүләк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 124 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անատոլի Գոլիմբիևսկի

Անատոլի Լեոպոլդի Գոլիմբիևսկի (ռուս.՝ Анатолий Леопольдович Голимбиевский, հուլիսի 15, 1921(1921-07-15), Պետրոգրադ, Խորհրդային Ռուսաստան - ոչ վաղ քան 2001, Պետրոգրադ, Խորհրդային Ռուսաստան), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից, ծովային հետևակի դեսանտ, Ցեմեսյան ծովախորշում տեղի ունեցած մարտի հերոս, «Сообразительный» կործանիչի շարժիչագործ, ինժեներ։
Պատերազմի ժամանակ Անատոլի Գոլիմբիևսկին Նովոռոսիսկի շրջաններից մեկում ծովային հետևակի դեսանտ էր։ Այդ ժամանակ նրան ընդունում են ԽՄԿԿ շարքերը։ Մարտերից մեկի ժամանակ նրան վիրավոր ու անգիտակից գտնում են մարտի դաշտում։ Թբիլիսիի հիվանդանոցում փրկում են նրա կյանքը, բայց անդամահատում են ոտքերը։ Հետագայում ամուսնանում է ավագ բուժքույր վրացուհի Միրցայի հետ։

Անատոլի Գոլիմբիևսկին իր գործածությունը շարունակել է չափագիտության համալսարանում, որպես առաջատար ինժեներ, պատրաստել է բազմաթիվ մեխանիզմներ, սարքեր և սարքավորումներ։ Ապրել է մոտ 80 տարի, ունեցել է դուստր, թոռ և ծոռ։


== Լուսանկարներ ==
Այս լուսանկաում Նախիմյան ուսումնարանի շրջանավարտներն իրենց սպայի գլխավորությամբ պատիվ են տալիս վետերան Գոլիմբիևսկուն։ Լուսանկարը նկարվել է 1989 թվականին մայիսի 9-ին, Սանկտ Պետերբուրգում։ Լուսանկարի հեղինակը եղել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի 1976 թվականի շրջանավարտ Իվան Կուրտովոն։ Archived 2017-03-28 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Հարա կղզի

Հարա (էստ․ Hara saar), էստոնական փոքր, անմարդաբնակ կղզի Բալթիկ ծովի Ֆիննական ծոցում։ Զբաղեցնում 11 հա տարածք։ Ամենաբարձր գագաթը գտնվում է ծովի մակարդակից մ բարձրության վրա։ 
Նախքան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը այստեղ բնակվում էին մի քանի ընտանիքներ, որոնք աշխատում էին փոքրիկ ձկնավերամշակման արտադրամասում։ Այժմ կղզին հանդիսանում է սուզանավերի կայանատեղի։


== Արտաքին հղումներ ==
Lage und Satellitenbild
Գրոմշա

Գրոմշա (ռուս.՝ Громша), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոմպրենյակ

Կոմպրենյակ (ֆր.՝ Comprégnac), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 236 մարդ, բնակչության խտությունը` 21.28 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.09 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 540 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 135 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 176 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 119-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 57։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,6 %։ 119 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 109 անձ (59 տղամարդ և 50 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (6 տղամարդ և 4 կին)։ 57 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 26-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սիդորովո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍիդորովոՍիդորովո (ռուս.՝ Сидорово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 89 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բացի

Բացի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Խուլփի գավառակում։


== Պատմություն ==
Թուրքերն առաջին անգամ Բացիի վրա հարձակվել են 1895 թ.-ին։ Երկրորդ անգամ թուրքերը գյուղի վրա հարձակվեցին 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ և բնակչության մեծ մասին ոչնչացրեցին։ Հազիվ փրկվածներն էլ տեղահանվեցին։


== Բնակչություն ==
XIX դարի սկզբին ուներ 50 տուն, իսկ XX դարի սկզբին 30 տուն բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Բացին ուներ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ինվերսիա (երկրաչափություն)

Ինվերսիա (լատ.՝ inversio - տեղափոխություն, շրջում), 

երկրաչափական ձևափոխություն, որը 
  
    
      
        P
      
    
    {\displaystyle P}
   կետը արտապատկերում է սևեռած 
  
    
      
        O
      
    
    {\displaystyle O}
   կետից 
  
    
      
        
          
            
              R
              
                2
              
            
            
              O
              P
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\frac {R^{2}}{OP}}}
  հեռացված և 
  
    
      
        O
        P
      
    
    {\displaystyle OP}
   ճառագայթի (հիպերբոլիկ ինվերսիա) կամ նրա շարունակության (էլիպտիկ ինվերսիա) վրա գտնվող 
  
    
      
        Q
      
    
    {\displaystyle Q}
   կետի 
  
    
      
        O
      
    
    {\displaystyle O}
  -ն կոչվում է ինվերսիայի կենտրոն, 
  
    
      
        
          R
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle R^{2}}
  -ին ինվերսիայի գործակից։ Ինվերսիայի 
  
    
      
        O
      
    
    {\displaystyle O}
   կետում որոշված չէ, մյուս կետերում իր հակադարձի հետ համընկնող փոխմիարժեք արտապատկերում է և ուղիղներն ու շրջանագծերը ձևափոխում է համապատասխանաբար ուղիղների և շրշանագծերի, իսկ 
  
    
      
        O
      
    
    {\displaystyle O}
  -ից 
  
    
      
        
          |
        
        R
        
          |
        
      
    
    {\displaystyle |R|}
   հեռավորության վրա գտնվող կետերը (և միայն դրանք) թողնում անշարժ։ Ունի բազմաթիվ կիրառություններ Լոբաչևսկու երկրաչափությունում, երկրաչափական կառուցումներում ևն։
Հանրահաշվում և կոմբինատորիկայում ինվերսիայի կոչվում է տարրերի նշված կարգի խախտումը։ Օրինակ, 
  
    
      
        c
        d
        a
        b
      
    
    {\displaystyle cdab}
   տեղափոխությունում 
  
    
      
        c
      
    
    {\displaystyle c}
   և 
  
    
      
        a
      
    
    {\displaystyle a}
  , 
  
    
      
        c
      
    
    {\displaystyle c}
   և 
  
    
      
        b
      
    
    {\displaystyle b}
  , 
  
    
      
        d
      
    
    {\displaystyle d}
   և 
  
    
      
        a
      
    
    {\displaystyle a}
  , 
  
    
      
        d
      
    
    {\displaystyle d}
   և 
  
    
      
        b
      
    
    {\displaystyle b}
   զույգերը կազմում են ինվերսիա, եթե տարրերի ընդունված կարգը համարվում է 
  
    
      
        a
        b
        c
        d
      
    
    {\displaystyle abcd}
  ։
Ցոլակ Սիմոնյան

Ցոլակ Ռուբենի Սիմոնյան (1919, Երևան, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն), հայ մանկավարժ։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ցոլակ Սիմոնյանը ծնվել է 1919 թվականին, Երևան քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Թբիլիսիում։ 1937-1938 թվականներին ուսուցիչ է աշխատել Շամշադինի շրջանի Թովուզ գյուղում։ 1938 թվականին ընդունվել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։ 
1941 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ, ավարտել ռազմական ուսումնարանը։ 1942 թվականի հոկտեմբերից Սիմոնյանը 34-րդ առանձին բրիգադի կազմում, Հյուսիսային Կովկասում, մասնակցել է ֆաշիստական զավթիչների դեմ մղված մարտերին։ Ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Մարտերից մեկում վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո զորացրվել է բանակից։
1945 թվականին Սիմոնյանը ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտը։ 1946-1953 թվականներին դասավանդել է մայրաքաղաքի մի շարք դպրոցներում։ 1953-1973 թվականներին դասավանդել է Երևանի ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտում։ 1964 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիա։ 1973 թվականից աշխատել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտում, որպես ընդհանուր մանկավարժության ամբիոնի դոցենտ։ Հեղինակ է մի շարք գրքերի ու հոդվածների։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան


== Երկեր ==
Արևելահայ մանկավարժական միտքը XIX դարի երկրորդ կեսին։ ՀԽՍՀ Լուսավորության նախարարություն։ Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ։ Երևան, Հայաստան, 1978 (համահեղինակ)։
Հայ մանկավարժության պատմության ուսումնասիրումը (Մեթոդական ցուցումներ և առաջադրանքներ)։ Բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարություն։ Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ։ Երևան, ՀԽՍՀ Լուսավորության նախարարություն, 1984։
Հայ մանկավարժության պատմություն։ Հնագույն ժամանակներից մինչև 18-րդ դարավերջ։ Ուս. ձեռնարկ։ Արմավիրի «Արարատ» համալսարան։ Երևան, Ա. հ., 1998 (համահեղինակ)։
Հայ մանկավարժության պատմություն։ 19-20-րդ դարեր։ Երևան, Ա. հ., 2000 (համահեղինակ)։
Մանկավարժության պատմության։ Համառոտ ուսումնական ձեռնարկ։ Արարատ համալսարան Արմավիր, Արմավիր։ Պարգև Ոսկանյան, 2007 (համահեղինակ)։
Հայ մանկավարժական մտքի պատմության քրեստոմատիա։ Երևան, Մանկավարժ, 2007 (համահեղինակ)։
Հայ մանկավարժության պատմություն։ Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ Երևան, Վան Արյան, 2012։


== Ծանոթագրություններ ==
Աուլլա

Աուլլա (իտալերեն՝ Aulla), կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Մասսա Կարարա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 10 456 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 172 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 59 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 54011։ Հեռախոսային կոդ՝ 00187։

Քաղաքի հովանավոր սուրբն է համարվում San Caprasio առաքյալը։


== Արտաքին հղումներ ==
Official website
(8927) Ռյոջիրո

(8927) Ռյոջիրո (անգլ.՝ Ryojiro), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,405513 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9871 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8239 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1362,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264175 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,48° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8927) Ռյոջիրո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բաիա նահանգի ծայր արևմտյան մարզ

Բաիա նահանգի ծայր արևմուտք (մեզոշրջան) (պորտ.՝ Mesorregião do Extremo Oeste Baiano)՝ վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Բաիա նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 524 220 հազար մարդ (2006 թվականի տվյալներով)։ Զբաղեցված տարածքը 116 786,918 կմ²։ Բնակչության խտությունը 4,5 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 3 474 978 240,00 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 6848,02 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,627։
Կարեն Մարգարյան (պետական գործիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարեն Մարգարյան (այլ կիրառումներ)Կարեն Վաչիկի Մարգարյան (հունվարի 25, 1962(1962-01-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ։


== Կրթություն ==
1979-1984 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվ. պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ ինժեներ-սիստեմատեխնիկի որակավորմամբ։
2004-2006 թթ. - սովորել և հեռակա ուսուցմամբ ավարտել է Երևանի Հյուսիսային համալսարանը՝ «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում» մասնագիտությամբ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1978-1979 թթ. - աշխատել է Հայկական ԽՍՀ ավտոմոբիլային տրանսպորտի մինիստրության շինվերանորոգման վարչությունում որպես բանվոր։
1984 թ. - աշխատել է Երևանի «Էլեկտրոն» գործարանում որպես ինժեներ-կարգավորող։
1984-1993 թթ. - աշխատել է «Հայավիակոմպլեքս» արտադրական միավորման «Հրազդան» և «Միկրոպրոցեսոր» գործարաններում որպես ինժեներ, տեղամասի պետ, արտադրամասի պետի տեղակալ, գլխավոր ինժեների տեղակալ, այնուհետև՝ գլխավոր ինժեներ։
1993-2004 թթ. - զբաղվել է տնտեսական գործունեությամբ։
2004-2007 թթ. - եղել է ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ՀՀ վարչապետի վերահսկողական ծառայության գլխավոր մասնագետ։
2007-2008 թթ. - ՀՀ կառավարության աշխատակազմի քաղաքաշինության և բնական ռեսուրսների վարչության պետ։
2008 թ. հունիսի 26-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի տարածքային զարգացման և բնապահպանական վարչության պետ (քաղաքացիական ծառայողի կարգավիճակով)՝ ազատվելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի քաղաքաշինության և բնական ռեսուրսների վարչության պետի պաշտոնից։
Հայաստանի հանրապետական կուսակցության խորհրդի անդամ։Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասիմիր Բալակով

Կրասիմիր Գենչեվ  Վոլակով (բուլղար․՝ Красимир Генчев Балъков; մարտի 29, 1966(1966-03-29)[…], Վելիկո Տիռնովո, Բուլղարիա)՝ բուլղարացի ֆուտբոլիստ, մարզիչ։
Հիմնականում  հարձակվող կամ կիսապաշտպանի դիրքում էր։  Բուլղարիայի ամենաթանկարժեք ֆուտբոլիստներից մեկն է։ Բորիսլավ Միխայլովից և Հրիստո Բոնևից հետո ազգային հավաքականի կազմում  զբաղեցնում է երրորդ տեղը։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
Տնային խաղերում նա խաղացել  է «Էթիր» ակումբի հետ։ 1991 թվականին տեղափոխվել է պորտուգալական «Սպորտինգ» ակումբ, որտեղ նա խաղացել է մինչև 1995 թվականը «Շտուտգարտ» տեղափոխվելու առաջ։
Նա 30 տարի անց իր կարիերան ավարտեց։ Նա կարիերայի վերջին տարիներին խաղում էր Շտուտգարտում և Գերմանիայում ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստն էր այդ ժամանակ։ Բուլղարիայի ազգային հավաքականում և «Շտուտգարտում»։


=== Հավաքականի կազմում ===
1994 -1998-ական թվականներին մասնակցել է աշխարհի առաջնություններին և 1996 թվականին Եվրոպայի առաջնությունը։ 1995 - 1997-ական թվականներին ճանաչվել է Բուլղարիայում լավագույն ֆուտբոլիստ։


=== Մարզչական կարիերա ===
Խաղացողի կարիերայի ավարտից հետո դարձել է մարզիչ։ 2007 թվականի ամռանը նա մոտ էր Բուլղարիայի ազգային հավաքականին, սակայն Բուլղարիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի հետ բանակցությունները ոչինչ չհասան։
2012 թվականի մարտի 22-ին Բալակովը նշանակվել է «Այզերսաուտերնա»-ի գլխավոր մարզիչ ։ 2012 թվականի մայիս 18-ին Բալակովը դադարեցրել է «Կաիզաերսլաուտերնոմ»-ի հետ պայմանագիրը փոխադարձ համաձայնությամբ։ Ակումբը իր ղեկավարության ներքո անցկացրեց 2011/12-ի Բունդեսլիգայում (1 հաղթանակ և 7 կորուստ) 8 խաղ և վերջին 18-րդ տեղից բարձրանալով երկրորդ հորիզոնակնի։  Բալակովոյի իրավահաջորդը դարձավ Ֆրանկո Ֆոդա։
2014 թվականի մայիսին վերադարձել է Բուլղարական ֆուտբոլ և գլխավորել «Լիտեկս»  ֆուտբոլիային ակումբը։


== Ձեռքբերումներ ==
Շտուգարտ

նա գնացել է դիտումների Գերմանիա։ 1997
Ինտերտոտոյի գավաթի հաղթող, ։ 2000, 2002Բուլղարիայի հավաքական1994թվականին  Աշխարհի գավաթում 4-րդ տեղը է գրավվել։ԱնձնականԲուլղարիայի լավագույն ֆուտբոլիստ. 1995, 1997


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրութունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
էջը «Սովետական սպորտի» 14.06.2007 կայքում
(8610) Գոլդհաբեր

(8610) Գոլդհաբեր (անգլ.՝ Goldhaber), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,424836 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0174 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8323 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1379,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261024 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,99° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8610) Գոլդհաբեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(3414) Շամպոլիոին

(3414) Շամպոլիոին (անգլ.՝ Champollion), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի փետրվարի 19-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,190326 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9698 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4109 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1184,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,304047 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3414) Շամպոլիոին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սետեպենրա

Սետեպենրա (Եգիպտերեն՝ Stp n Rꜥ`  «Ռայի ընտրյալը», մ.թ.ա. 14-րդ դար, Էլ–Ամառնա, Էլ Մինյա, Եգիպտոս - մ.թ.ա. 14-րդ դար, Էլ–Ամառնա, Էլ Մինյա, Եգիպտոս), եգիպտական փարավոն Էխնաթոնի և Մեծ թագուհու՝  Նեֆերտիտիի կրտսեր (վեցերորդ) դուստրը։


== Ընտանիք ==
Սետեպենրան ծնվել է Էլ–Ամառնայում իր հոր՝ Էխնաթոնի կառավարման 9-11-րդ տարում։ Ունեցել է հինգ ավագ քույր՝ Մերիթաթոնը, Մակեթաթոնը, Անհեսենամոնը, Նեֆերնեֆրուաթոն-Թաշերիթը և Նեֆերնեֆուրան։


== Պատկերում ==
Սետեպենրայի ամենավաղ նկարներից է Էլ–Ամառնայի թագավորական պալատի որմնանկարը։ Նա պատկերված է իր մոր՝ Նեֆերտիտիի ծնկներին նստած։ Որմնանկարը խիստ վնասվել է և պահպանվել է միայն Սետեպենրայի փոքրիկ ձեռքի պատկերը։ Որմնանկարում պատկերված է Էխնաթոնի ամբողջ ընտանիքը։ Այն թվագրված է նրա կառավարման 9-րդ տարով։
Սետեպենրան պատկերվել է նաև Էլ-Ամառնայի թագավորական պալատի կառավարիչ Մերիրա II-ի դամբարանի պատերից մեկի տեսարանում։ Էխնաթոնն ու Նեֆերտիտին պատկերվել են նստած օտար երկրներից տուրք ստանալիս։ Թագավորական զույգի դուստրերը պատկերված են ծնողների հետևում։ Սետեպենրան ստորին մասում պատկերված վերջին դուստրն է։ Նա կանգնած է իր քրոջ՝ Նեֆերնեֆրուրայի հետևում, որը աջ ձեռքում բռնել է վիթին, իսկ նա էլ ձախ ձեռքով շոյում է կենդանու դունչը։


== Մահ և թաղում ==
էխնաթոնի դամբարանի α խցի պատին թվարկված են հինգ արքայադուստրերի անունները՝ առանց Սետեպենրային հիշատակելու, իսկ Նեֆերնեֆրուրայի անունը ծեփված է։ Հավանաբար դա նշանակում է, որ Սետեպեներան մահացել է ավելի վաղ, քան Նեֆերնեֆրուրը, հավանական է, համաճարակից, իր հոր կառավարման 13-րդ կամ 14-րդ տարում՝ վեց տարին դեռ չբոլորած։ Սետեպենրան չկա նաև γ խցի պատին, որտեղ պատկերված են նրա ծնողներն ու երեք ավագ քույրերը՝ Մերիթաթոնը, Անհեսենամոնը և Նեֆերնեֆրուաթոն-Թաշերիթը, որոնք ողբում են երկրորդ արքայադստեր՝ Մակեթաթոնի մահը։ Ամենայն հավանականությամբ, Սետեպենրան եղել է Էխնաթոնի և Նեֆերտիտիի առաջին մահացած դուստրը։ Ամենայն հավանականությամբ, նրա մահվան ժամանակ Էխնաթոնի դամբարանը դեռ պատրաստ չի եղել թաղման համար։ Հնարավոր է, որ դրա արդյունքում Սետեպենրայի մարմինը տեղափոխվել է Էխնաթոնի դամբարանի α խուց։


== Ծանոթագրություններ ==
Էուջենիո Սկալֆարի

Էուջենիո Սկալֆարի (ապրիլի 6, 1924(1924-04-06), Չիվիտավեկյա, Հռոմ, Լացիո, Իտալիա - հուլիսի 14, 2022(2022-07-14), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի լրագրող, գրող, հրատարակչությունների խմբագիր, եղել է «L`Espresso» ամսագրի և «Լա Ռեպուբլիկա» թերթի հիմնադիրը։ Նա համարվել է 20-րդ դարի իտալացի մեծագույն լրագրողներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Էուջենիո Սկալֆարի ծնվել է 1924 թվականի ապրիլի 6-ին Չիվիտավեկիում։ Նա իրավաբանական կրթություն է ստացել, իսկ 1950 թվականին սկսել է լրագրողական աշխատանք կատարել «Il Mondo» քաղաքական, մշակութային և տնտեսական ամսագրում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մտերմիկ հարաբերություններ է ունեցել Իտալիայի Լիբերալ կուսակցության անդամների, իսկ 70-ականներին՝ սոցիալիստների հետ։
1955 թվականին իտալացի հայտնի լրագրող Արիգո Բենեդետիի հետ նա հիմնել է Իտալիայի առաջին հետաքննական «L'Espresso» շաբաթաթերթը, որի ղեկավարեն է եղել 1963-1968 թվականներին։
1976 թվականին նա հիմնել է մեկ այլ թերթ՝ «La Repubblica»-ն, որը ղեկավարել է մինչև 1996 թվականը, իսկ ղեկավարությունից հեռանալուց հետո նա շարունակել է մնալ թերթի սյունակագիր։ Միևնույն ժամանակ նա զբաղվել է գրքեր գրելով։ Նրա առաջին վեպը՝ «Լաբիրինթոսը», լույս է տեսել 1998 թվականին։ Գրքում հեղինակը քննարկում է զգացմունքներն ու բանականությունը, մտքի դերը մարդու գոյության մեջ, ձգտումների ու իրականության հակադրությունը։
Էուջենիո Սկալֆարին մահացել է 2022 թվականի հուլիսի 14-ին, Հռոմ քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Карточка на историческом портале Палаты депутатов
Scàlfari, Eugenio
(2444) Լեդերլե

(2444) Լեդերլե (անգլ.՝ Lederle), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1934 թվականի փետրվարի 5-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,728844 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3732 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0844 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1646,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,218643 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,13° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2444) Լեդերլե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գորոպայ

Գորոպայ (ուկրաիներեն՝ Горопаї), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորոպայ գյուղում բնակվում էր 592 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21904 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 27,03 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կիհնու (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կիհնու (այլ կիրառումներ)Կիհնու շրջան (էստ․՝ Kihnu vald), շրջան Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Սեեռե գյուղը։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 487 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 28,99 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
Վազգեն Մելիքյան

Վազգեն Շավարշի Մելիքյան (հունվարի 29, 1956(1956-01-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ինքնաշխատ համակարգերի բնագավառի հայ գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2006), պրոֆեսոր (2006): ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2014)։


== Կենսագրություն ==
Վազգեն Շավարշի Մելիքյանը ծնվել է 1956 թվականի հունվարի 29-ին, Երևանում։ 1963-1970 թվականներին սովորել է թիվ 50 միջնակարգ դպրոցում։ 1973 թվականին ավարտել է Մանուկ Աբեղյանի անվան թիվ 3 դպրոցը։ 1973 թվականին ընդունվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի «Տեխնիկական կիբեռնետիկա» ֆակուլտետը։ 1981-1984 թվականներին սովորել է Մոսկվայի ինժեներա-ֆիզիկական ինստիտուտի «Էլեկտրոնիկա» ամբիոնի նպատակային ասպիրանտուրայում։ 1989-1991 թվականներին գիտական վերապատրաստում է անցել Վիեննայի տեխնիկական համալսարանի Ընդհանուր էլեկտրատեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտում։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1978 թվականից աշխատել է ԵրՊԻ-ի «Հաշվողական տեխնիկա» ամբիոնում՝ որպես ճարտարագետ։ 1980 թվականից եղել է «Հաշվողական տեխնիկա» ամբիոնի ասիստենտ, 1984 թվականից՝ «Հաշվողական տեխնիկա» ամբիոնի դոցենտ, 1996-2001 թվականներին, միաժամանակ՝ ճարտարագետ հետազոտողի նորաստեղծ կրթական ծրագրի գծով Ասպիրանտական դպրոցի փոխտնօրեն։ 2001 թվականից «Միկրոէլեկտրոնային սխեմաներ և համակարգեր» ամբիոնի վարիչն է և «Սինոփսիս Արմենիա» ՓԲԸ ուսումնական դեպարտամենտի տնօրենը։ 2018 թվականից «ՀՀ ԳԱԱ տեղեկագիր. Տեխնիկական գիտություններ» հանդեսի գլխավոր խմբագիրն է։


== Գիտական գործունեություն ==
1984 թվականին Մոսկվայի ինժեներաֆիզիկական ինստիտուտում ստացել է տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, մեկ տարի անց՝ դոցենտի գիտական կոչում, 2006 թվականին՝ տեխնիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան և նույն տարում՝ պրոֆեսորի գիտական կոչում։ 2010 թվականին ընտրվել է Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի ակադեմիկոս, 2014 թվականին՝ Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ։
Վազգեն Մելիքյանը մենագրությունների, 250-ից ավելի գիտական և 130-ից ավելի մեթոդական աշխատանքների հեղինակ է, միջազգային գիտաժողովներում հանդես է եկել 150-ից ավելի զեկուցումներով։


== Անդամակցություն ==
Ռուսաստանի, Ուկրաինայի և Բելառուսի կիրառական ռադիոէլեկտրոնիկայի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս
«Մոսկվայի էլեկտրոնային տեխնիկայի ինստիտուտ» Ազգային հետազոտական համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր, 2012


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, 2007
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի մրցանակ, 2010
ՀՊՃՀ ոսկե մեդալ, 2011
ՀՀ ՊՆ «Գարեգին Նժդեհ մեդալ», 2012
ՀՀ ՊՆ «Վազգեն Սարգսյան» մեդալ, 2013
ՀՀ ՊՆ շնորհակալագիր, 2015
ՀՀ ԿԳՆ բարձրագույն պարգև՝ ոսկե հուշամեդալ, 2016
ԵՊՀ ոսկեզօծ հուշամեդալ
Հայ-ռուսական համալսարանի ոսկե մեդալ
Եվրոպական կրթական տարածաշրջանային ակադեմիայի հուշամեդալ
Վիվասել ընկերության ոսկե մեդալ
IEEE ավագ անդամ, 2016
Սինոփսիս ընկերության գերազանցության մրցանակ, 2017


== Ծանոթագրություններ ==
Վերին Շորժայի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Վերին Շորժա գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 6 հուշարձան (3 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Չկրակված փամփուշտներ

Չկրակված փամփուշտներ, Արցախի գոյամարտի դրվագները պատկերող ֆիլմ՝ նկարահանված 2006 թվականին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը նվիրված է արցախյան ազատամարտում զոհված բանաստեղծ Աղվան Մինասյանին։ 1990-ականներին Արցախի ազատագրության համար մղվող պատերազմում Սիսիանի շրջանից կամավորագրված ազատամարտիկների հրամանատարի կրտսեր եղբայրը, արդեն երիտասարդ պոետ, փոքր տարիքից էր ըմբոստ, հայրենասեր ու իր նպատակներին հասնելու գործում համառ պայքարող, նա չէր կարող չմասնակցել հայրենիքի պաշտպանությանը և, մի ձեռքում զենքը, մյուսում գրիչը, մարտնչում է թշնամու դեմ ու զոհվում։
Ֆիլմում հնչում են Աղվան Մինասյանի բանաստեղծությունները՝ հեղինակի և Ս. Թադևոսյանի ընթերցմամբ, Դավիթ Ամալյանի «Քույր իմ բարի» (խոսք՝ Աղվան Մինասյանի), Արսեն Համբարյանի «Մեր Հայաստան» (գործիքավորող՝ Արտեմ Խաչատուր), «Մենակի հիշատակին» (խոսք՝ Վանա Իշխանի) երգերը, հատվածներ Արտո Թունջբոյաջյանի, Ավետ Տերտերյանի երաժշտական ստեղծագործություններից։


== Դերերում ==
Աղվանը պատանի – Տիրայր Մինասյան
Աղվանը երիտասարդ զինվոր - Գոռ Հակոբյան
Աշոտ Մինասյան - Աշոտ Մինասյան
Հրանտ Մինասյան - Հրանտ Մինասյան և Դերենիկ Մարտիրոսյան


== Դրվագներում ==
Գ. Թադևոսյան, Հ. Կարապետյան, Մ. Հովհաննիսյան, Մ. Գասպարյան, Ա. Կարապետյան, Ա. Վարդանյան, Մ. Գաբրիելյան, Վ. Ղալումյան, Գ. Մեսրոպյան, Ա. Բաբաջանյան, Ռ. Ֆիլիպոսյան, Ս. Գրիգորյան, Ա. Պետրոսյան, Լ. Հովհաննիսյան, Ռ. Օհանյան, Գ. Բախշյան, Կ. Մինասյան, Ս. Մինասյան, Ծ. Բախշյան, Վ. Գևորգյան, Հ. Գևորգյան, Ա. Ավչյան, Ա. Մելքումյան, Ա. Օհանյան, Ա. Հովհաննիսյան, Պ. Հայրապետյան, Վ. Յաղմուրյան, Արժանապատիվ Տեր Գրիգոր քահանա Հովսեփյան, Վահե սարկավագ Հովհաննիսյան, Բաբիկ դպիր Վարդանյան, ժամկոչ Զավեն Վարդանյան, Վ. Հայրապետյան, Վ. Գրիգորյան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Չկրակված փամփուշտներ
«Հայի պատերազմը երբեք չի ավարտվելու... Մի օր փամփուշտները պետք կգան»
Պեսչանոե (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊեսչանոեՊեսչանոե (ուկրաիներեն՝ Піщане), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պեսչանոե գյուղում բնակվում էր 59 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էդուարդ Առաքելյան

Էդուարդ Առաքելյան (փետրվարի 28, 1950(1950-02-28), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Էդուարդ Առաքելյանը ծնվել է 1950 թվականին, Լենինականում։ Սովորել է Գեղագիտության ազգային կենտրոնում, 1966 թվականին ընդունվել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան, այնուհետև ընդունվել Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դիզայնի բաժին։ Ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ։ 1978-1998 թվականներին դասավանդել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1981 թվականից ընդգրկվել է հայ երիտասարդ նկարիչների միությունում։ «Սպիտակ վարդեր» ստեղծագործությունով 1988 թվականին Լեհաստանում մասնակցել է հայ նկարիչների ցուցահանդեսին։ 1988 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է, 1991 թվականից՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նկարիչների միջազգային միության անդամ։ 1994 թվականին երկու ամսով բնակվել և ստեղծագործել է Շվեդիայում։
Ստեղծագործությունները գտնվում են Ավստրալիայի, Հունգարիայի, Ռուսաստանի, Շվեդիայի, Կանադայի, ԱՄՆ մասնավոր հավաքածուներում, ԽՍՀՄ և եվրոպական մի շարք թանգարաններում։
1994-1998 թվականներին ցուցահանդեսներ է ունեցել Ռուսաստանում, Վրաստանում, Հայաստանում։
1998 թվականից բնակվում է Նյու Յորքում։
1998 թվականին Monica Goldstrom's պատկերասրահում մասնակցել է Լոնգ Այլենդի կրծքի քաղցկեղի հիմնադրամին նվիրված ցուցահանդեսին։
Աշխատանքները ներկայումս ցուցադրվում են Կալիֆորնիայի Royal Design Connection պատկերասրահում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մամեդ Սաիդ Օրդուբադիի տուն-թանգարան

Մամեդ Սաիդ Օրդուբադիի տուն-թանգարան (ադրբ.՝ Məmməd Səid Ordubadinin ev muzeyi), տուն-թանգարան, որտեղ ապրել է ադրբեջանական խորհրդային գրող, դրամատուրգ, գիտնական, հասարակական գործիչ, ԱԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1938) Մամեդ Սաիդ Օրդուբադին 1938-1950 թվականներին։ Թանգարանը գտնվում է Բաքվում Խագանի փողոցի 19 հասցեում։ Պատկանում է  Ադրբեջանի Հանրապետության մշակույթի նախարարությունը։


== Պատմություն ==

1979 թվականին որոշում կայացվեց ստեղծել Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի տուն-թանգարան։ Թանգարանը ստեղծվել է մի տան մեջ,ö որտեղ բանաստեղծը ապրում է 1938 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը։ 2006-ին թանգարանը փակվել էր խոշոր վերանորոգման համար։ 2009 թվականին թանգարանը վերաբացվեց։


== Գործունեություն ==
Թանգարանի հիմնադրամն ունի 2000 ցուցահանդես, նրանցից 300-ը ցուցադրվում են։ Թանգարանը մի շարք վայրերում հանդիպումներ, հիշատակի օրեր, մրցույթներ և այլ միջոցառումներ է իրականացնում։ Ամեն տարի տեղի է ունենում գրողի հիշատակի օրերը թանգարանում։ Ցուցահանդեսը գտնվում է երկու սենյակում, ընդհանուր մակերեսը 60 մ²։


== Ցուցահանդես ==
Ցուցահանդեսը գտնվում է երկու սենյակում, ընդհանուր մակերեսը 60 մ²։ Առաջին սենյակում ցուցադրվում են տնային իրեր, կահույք, գրասեղան, լուսանկարներ, նկարներ, գրքեր։ Սենյակի տեսքը պահպանվել է, քանի որ այն։
Երկրորդ սենյակը արտացոլում է Մամեդ Սաիդ Օրդուբադիի բոլոր ստեղծագործությունները։ Այստեղ ցուցադրվում են գրողի 20-րդ դարի սկզբից տպագրված գիրքը, ձեռագրերը, թերթերի և ամսագրերի նմուշներ։


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
Սամեդ Վուրղունի տուն-թանգարան
Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի տուն-թանգարան
Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարան
Մամեդ Սաիդ Օրդուբադի


== Ծանոթագրություններ ==
Գյուրջուբողազ

Գյուրջուբողազ, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, արևմտյան Եփրատի ակունքի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիերվալ

Լիերվալ  (ֆր.՝ Montigny-sur-Crécy), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Լան 2 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Լանն է։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02429:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 115 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 80 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 62-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 18-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել 77,5%, 1999 թվականին եղել է 70,7%)։ 62 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 60-ը (33 տղամարդ և 27 կին), գործազուրկ էին 2-ը (2 տղամարդ և 0 կին)։ 18 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը՝ թոշակառուներ, 5-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումններ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Լիերվալ (ֆր.)
2015

2015 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 2015 թվականն է, 
XXI դարի 15-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


=== Հունվար ===
1 հունվարի
Ուժի մեջ մտավ Եվրասիական տնտեսական միության ստեղծման վերաբերյալ կնքված պայմանագիրը։
Լիտվան անցավ եվրոյի՝ դառնալով Եվրոգոտու 19-րդ անդամը՚։
7 հունվարի — ահաբեկչություն Փարիզում։ Երեք անհայտ անձինք կրակ են բացում «Շառլի Էբդո» (Charlie Hebdo) երգիծական շաբաթաթերթի խմբագրության շենքում և դրա մերձակայքում։ Զոհվում են 12 անձ՝ 10 լրագրող և 2 ոստիկան, 11 անձ ստանում են վնասվածքներ։


=== Ապրիլ ===
24 ապրիլի - նշվեց Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյա տարելիցը։
25—28 ապրիլի — Նեպալում տեղի ունացավ 7,8 բալ հզորությամբ երկրաշարժw։ Նեպալում զոհվել է 8699 մարդ, 22 489 մարդ ստացել են վնասվածքներ, տուժել է 8 մլն մարդ Հնդկաստանում զոհվել է 69 մարդ, շուրջ 270 մարդ ստացել են վնասվածքներ։ Չինաստանում զոհվել է 25 մարդ, վնասվածքներ ստացել՝ 117-ը։


=== Մայիս ===
13—24 մայիսի — Կաննի 68-րդ կինոփառատոն։ «Ոսկե արմավենու ճյուղի» արժանացավ ֆրանսիական «Դիպան» ֆիլմը, որի ռեժիսորն է Ժակ Օդիարը։
19—23 մայիսի — Եվրատեսիլի 60-րդ հոբելյանական մրցույթը (Ավստրիա)։ Մրցույթում «Heroes» երգով հաղթանակ տարավ Մոնս Սոլմորլյովը (Շվեդիա)։


=== Հունիս ===
29 հուլիսի — Մայքրոսոֆթ ընկերությունը թողարկեց Վինդոուզ 10 օպերացիոն համակարգը։


=== Սեպտեմբեր ===
2—12 սեպտեմբերի — Վենետիկի 72-րդ կինոփառատոն։


=== Նոյեմբեր ===
13 նոյեմբերի - Ահաբեկչական հարձակումներ Փարիզում, Ֆրանսիա։


=== Ամսաթիվը նշանակված չէ ===
Ֆինլանդիայի պարլամենտի ընտրություններ։


== Մահեր ==
Մարտի 8 - Սեմ Սայմոն, ամերիկյան հեռուստասեյաին պրոդյուսեր, դերասան և սցենարիստ
Մարտի 12 - Մանուել Սարգսյանց, սոցիոլոգ, քաղաքագետ, պատմաբան
Սեպտեմբերի 29 - Ժան Տեր-Մերկերյան, ֆրանսահայ ջութակահար, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (1971)։
Նոյեմբերի 27 - Զարեհ Խրախունի, հայ բանաստեղծ
Նոյեմբերի 30 - Էլդար Ռյազանով, խորհրդային, ռուսաստանցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, բանաստեղծ, դրամատուրգ, մանկավարժ


== Ծանոթագրություններ ==
809

809 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 809 թվականն է, 
IX դարի 9-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Զորյա

Յոլվա (ռուս.՝ Զորյա), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիմա գետի աջ ափին 64 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ, ջրհավաք ավազանը՝ կմ2։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը 
Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000063818
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006381
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Էլդար Ինյոնյու

Էրդալ Ինյոնյու (թուրքերեն՝ Erdal İnönü, հունիսի 6, 1926(1926-06-06), Անկարա, Թուրքիա - հոկտեմբերի 31, 2007(2007-10-31), Հյուստոն), թուրք քաղաքական, պետական և հասարակական գործիչ, Թուրքիայի սոցիալական ժողովրդավարության կուսակցության  (SODEP)  առաջնորդ (1983-1985), այնուհետև Սոցիալ-դեմոկրատական ժողովրդական կուսակցության (SHP) առաջնորդ (1986-1993), փոխվարչապետ 1991-1993 թվականներին, արտաքին գործերի նախարար 1995 թվականի մարտից մինչև հոկտեմբեր։
Անկարայի պոլիտեխնիկական համալսարանում և Ստամբուլի համալսարանում ֆիզիկոս-տեսաբան, մանկավարժ, ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ Փիլիսոփայության դոկտոր։


== Կենսագրություն ==
Թուրքիայի երկրորդ նախագահ Իսմեթ Ինյոնյույի որդին (1938-1950), Աթաթուրքի իրավահաջորդն է։ Մինչև 1947 թվականը Անկարայի համալսարանում  ֆիզիկա է սովորել։ 1951 թվականին Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ Յուջին Վիգների հետ համատեղ զբաղվել է խմբակային կրճատումների ուսումնասիրություններով (Լի խումբ)։
Վերադառնալով Թուրքիա՝ աշխատել է Անկարայի համալսարանում որպես պրոֆեսորի օգնական։ 1964-1974 թվականներին եղել է ֆիզիկայի պրոֆեսոր և տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի առաջին վարիչը մերձավորարևելյան տեխնիկական համալսարանում (1960-1966 թվականներին)։ Նախաձեռնել է  նեյտրոնների շարժումների և փոխազդեցությունների հետազոտությունը նյութերի հետ։ 1969-1971 թվականներին եղել է համալսարանի արվեստների և գիտությունների ֆակուլտետի դեկան։ 1970-1971 թվականներին Մերձավորարևելյան տեխնիկական համալսարանի ռեկտոր։ 1974 թվականին դասախոսել է Ստամբուլի Բոսֆորի համալսարանում։ Բացի ֆիզիկայի բնագավառում հետազոտություններից, հայտնի է նաև Թուրքիայի Հանրապետությունում և Օսմանյան կայսրությունում գիտության պատմության վերաբերյալ իր աշխատանքներով։
1983 թվականին հիմնադրել և եղել է սոցիալական ժողովրդավարության կուսակցության (SODEP) առաջնորդը։ 1986-1993 թվականներին.եղել է Սոցիալ-դեմոկրատական ժողովրդական կուսակցության (SHP) նախագահ։ Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի անդամ է։ Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի անդամ է։
11991-1993 թվականներին զբաղեցրել Է Թուրքիայի փոխվարչապետի պաշտոնը, 1995 թվականի մարտից մինչև հոկտեմբեր՝ արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ 1993 թվականի մայիսի 16-ից մինչև 1993 թվականի հունիսի 25-ը կատարել է Թուրքիայի վարչապետի պարտականությունները։
2004 թվականին պարգևատրվել է Վիգնանի մեդալով։
Մահացել է լեյկոզից։ Թաղվել է Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ինյոնյու Էրդալ Archived 2019-05-02 at the Wayback Machine.
Ֆուկուսիմա (այլ կիրառումներ)

Ֆուկուսիմա, վերաբերում է՝

Ֆուկուսիմա (պրեֆեկտուրա) - պրեֆեկտուրա Ճապոնիայում, որը գտնվում է Տոհոկու տարածաշրջանում:
Ֆուկուսիմա (քաղաք) - ճապոնական քաղաք և Ֆուկուսիմա պրեֆեկտուրայի վարչական կենտրոնը:
Արջի ծագ

Արջի ծագ, վայր Հայաստանի Տավուշի մարզում, Ներքին Ճամբարակ գետից մի քանի հարյուր մետր հյուսիս արևելք։ Անունը արջի ծակի բարբառային ձևն է։ Քարայր է, որի մասին տեղացիների մոտ պահպանված է ավանդազրույց։


== Ծանոթագրություններ ==
(2964) Յաշեկ

(2964) Յաշեկ (անգլ.՝ Jaschek), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի հուլիսի 16-ին Ֆելիքս Ագիլարի աստղադիտարանի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,593038 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0774 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1087 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1525,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236043 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,56° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2964) Յաշեկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սերսեյ

Սերսեյ (ֆր.՝ Cerseuil), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ֆեր–ան–Տերդենուա կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։
INSEE կոդը՝ 02152:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 91 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 65 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 49-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 16 -ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 75,4% , 1999 թվականին եղել է 70,2%)։ 49տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 45-ը (27 տղամարդ և 18 կին), գործազուրկ էին 4մարդ (3 տղամարդ և 1 կին)։ 16 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը՝ թոշակառուներ, 8-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Սերսեյ  (ֆր.)