Կ-5 (հրթիռ)

Կ-5, խորհրդային հրթիռ, որը պատկանում է «օդ-օդ» դասին և ունի ինքնանշանառման համակարգ։ Ստեղծվել է ԽՍՀՄ ավիացիայի նախարարության կողմից՝ Դմիտրի Լյուդվիգովիչ Թոմաշևիչի ղեկավարությամբ, աշխատանքներն սկսվել են 1951 թվականից։


== Ստեղծման պատմություն ==
Սկզբնապես Կ-5-ը նախագծվել է որպես կոմպակտ զենք, որը հնարավոր կլիներ տեղադրել ՄԻԳ-15 կործանիչի վրա, ընդ որում ենթադրվում էր, որ կործանիչը կարող էր տեղավորել չորս հրթիռ, որը պետք է մեծացներ նպատակակետին խոցելու հավանականությունը։ Գաղտնի փաստաթղթերում հրթիռը կոչվում էր «ՇՄ»։
«ՇՄ» հրթիռի առաջին գործարկումը կատարվել է ՄԻԳ-17Պ (ՍՊ-6) կործանիչից 1953 թվականի հոկտեմբերի 8-ին, Աստրախանի շրջանի Վլադիմիրովկա հրաձգադաշտի տարածքում։
ՄԻԳ-19 կործանիչի համար մշակվել է կատարելագործված Կ-5Մ հրթիռը, որը ուներ թևերի ավելի մեծ բացվածք, բարելավված դիմացկունություն, ավելացված վառելիքային լիցքավորման ծավալ։ Կ-5Մ հրթիռը ենթարկվել է փորձարկումների ՄԻԳ-19 կործանիչից 1956 թվականի գարնանը Վլադիմիրովկայում։
Արդեն 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին Կ-5 համակարգը համարվում էր հնացած և չէր նախատեսվում օգտագործել հեռանկարային ինքնաթիռների համար։ Այնուամենայնիվ, հանգամանքներն այնպես են դասավորվել, որ որոշ փոփոխություններով այն դարձել է ՍՈՒ-9-ի սպառազինության հիմնական մասը։ Կ-5ի այս տարբերակն ստացել է Կ-51 անվանումը, բայց որոշ փաստաթղթերում օգտագործվել է Կ-5ՄՍ անվանումը։
Կ-5 դասի հրթիռներ թողարկվել են նաև Չինաստանում։ 1990-ական թվականների վերջին Լեհաստանում ՌՍ-2ՈՒ հրթիռի հիման վրա ստեղծվել է թիրախ-հրթիռ՝ զենիթային հրթիռային համակարգերի մարզումների համար։


== Փոփոխություններ և կրիչներ ==
Կ-5 (ՌՍ-1ՈՒ) —ՄիԳ-17-ի հիմնական բազային տարբերակը զինված էր չորս ՌՍ-1ՈՒՍ հրթիռներով։
Կ-5Մ (ՌՍ-2ՈՒ) —կատարելագործված հրթիռներ ՄիԳ-19ՊՄ և ՄԻԳ-19ՊՄԼ կործանիչների համար։
Կ-5Ս — Կ-5 հրթիռի մեծացված տարբերակն է։
Կ-5ՄՍ (Կ-51, ՌՍ-2ՈՒՍ) — K-5 հրթիռների վերջին սերիական տարբերակը։
Կ-55 (Փ-55) — ՌՍ-2ՈՒՍ հրթիռի ժամանակակից տարբերակը  հակաարգելափակման ջերմային մարտագլխիկով և պոչային մասում լրացուցիչ մարտական մասով։
 ՓԼ-1 — K-5 հրթիռի չինական օրինակը, որը թողարկվել է լիցենզիայի ներքո։


== Տակտիկա-տեխնիկական բնութագրիչներ ==


== Օպերատորներ ==


=== Նախկիններ ===
։Կ-5, 1967 թվականին  փոխարինվել է Կ-55-ով, բայց սպառազինության մեջ մնացել է մինչև 70-ական թվականների սկիզբները։
։ ՌՍ-2ՈՒՍ
։ Կ-5-ի կրկնօրինակ
։ ՌՍ-2ՈՒ և ՌՍ-2ՈՒՍ
։ ՌՍ-2ՈՒ և ՌՍ-2ՈՒՍ


== Աղբյուրներ ==


=== Ծանոթագրություններ ===


=== Գրականության ցանկ ===
Широкорад А. Б. История авиационного вооружения. Краткий очерк / Под общей ред. А. Е. Тараса. — Мн.: Харвест, 1999. — 560 с. — (Библиотека военной истории). — 11 000 экз. — ISBN 985-433-695-6
Марковский В. Перов К. Советские авиационные ракеты «воздух-воздух». — М.: Экспринт, 2005. — 47 с. — ("Экспринт: Авиационный фонд").
Ангельский Р., Коровин В. Отечественные управляемые ракет «воздух-воздух» // Авиация и Космонавтика. — 2002. — № 1. — С. 5—11.
Марковский В., Перов К. Ракета находит цель. Советские авиационные ракеты «воздух-воздух»(ռուս.) // Крылья Родины. —М., 1995. — № 8. — С. 16—18. — ISSN 0130-2701.
Gordon Yefim Soviet/Russian Aircraft Weapons. Since World War Two. — Hinkley, England: Midland Publishing, 2004. — 207 p. — ISBN 1-85780-188-1


=== Հղումներ ===
Уголок Неба // К-5
Уголок Неба // К-5М
Уголок Неба // К-5МС
Семейство управляемых снарядов класса «воздух-воздух» К-5 Archived 2020-08-24 at the Wayback Machine. на сайте missiles.ru
RS-2U — Air-to-Air missile на сайте aviation.ru