armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էմիլ Սմիթ Ռոու

Էմիլ Սմիթ Ռոու (անգլ.՝ Emile Smith Rowe, հուլիսի 28, 2000(2000-07-28), Կրոյդոն, Մեծ Լոնդոն), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Արսենալի կազմում։ Խաղում է կիսապաշտպանի դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Արսենալ ===
Սմիթ Ռոուն Արսենալի ակադեմիայի սան է։ 2018 թվականի հուլիսին նա ակումբի առաջին թիմի հետ մասնակցեց նախամրցաշրջանային պատրաստությանը՝ գոլի հեղինակ դառնալով Չեմպիոնների միջազգային գավաթի Ատլետիկո Մադրիդի դեմ ընկերական խաղում։ Հուլիսի 31-ին անգլիացին երկարաձգեց իր պայմանագիրը Արսենալի հետ մինչև 2023 թվականը։
Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը Սմիթ Ռոուն նշեց 2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ փոխարինելով Ալեքս Իվոբիին Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Վորսկլայի դեմ խաղում և դառնալով 2000-ական թվականներին ծնված Արսենալի առաջին ֆուտբոլիստը։ Իր առաջին գոլը խփեց հոկտեմբերի 4-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի Ղարաբաղ Աղդամի դեմ խաղում` դառնալով Արսենալի պատմության երկրորդ ամենաերիտասարդ գոլահարը։ Հոկտեմբերի 31-ին Սմիթ Ռոուն գոլի հեղինակ դարձավ Անգլիայի լիգայի գավաթի Բլեքփուլի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 2-1 հաշվով։
2019 թվականի հունվարի 31-ին Սմիթ Ռոուն մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով միացավ ՌԲ Լայպցիգին։ Տեղափոխությունից հետո պարզ դարձավ, որ անգլիացին ունի աճուկի վնասվածք, ինչի պատճառով նա բաց թողեց 2 ամիս։ Իր դեբյուտը Բունդեսլիգայում նշեց ապրիլի 13-ին՝ փոխարինելով Էմիլ Ֆորսբերգին Վոլֆսբուրգի դեմ խաղում։ ՌԲ Լայպցիգի կազմում Սմիթ Ռոուն անցկացրեց ընդամենը 3 հանդիպում։


== Միջազգային կարիերա ==
Սմիթ Ռոուն ներկայացրել է Անգլիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2017 թվականի մայիսին նա մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ անցկացնելով 3 հանդիպում և դառնալով 1 գոլային փոխանցման հեղինակ, իսկ Անգլիան հասավ մրցաշարի եզրափակիչ, որտեղ հետխաղյա 11-մետրանոցների հարվածաշարում պարտվեց Իսպանիային։ Հոկտեմբերին Սմիթ Ռոուն մասնակցեց աշխարհի Մ17 առաջնությանը՝ դառնալով 1 գոլի և 1 գոլային փոխանցման հեղինակ անցկացրած 3 հանդիպումներում։ Անգլիան հաղթեց առաջնությունը՝ եզրափակչում 5-2 հաշվով պարտության մատնելով Իսպանիային։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2019 թվականի օգոստոսի 6-ի դրությամբ


== Նվաճումներ ==


=== Միջազգային ===
Անգլիա Մ17

ՖԻՖԱ աշխարհի Մ17 առաջնություն․ 2017
ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Մ17 առաջնություն․ երկրորդ տեղ․ 2017


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սմիթ Ռոուի պաշտոնական Տվիտերի էջը
Սմիթ Ռոուի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Սմիթ Ռոուն transfermarkt-ում
Սմիթ Ռոուն soccerbase.com-ում
Սմիթ Ռոուն WhoScored.com կայքում
Սմիթ Ռոուն Արսենալի պաշտոնական կայքում
Սմիթ Ռոուն Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում
Սմիթ Ռոուն ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Եղանակիչ

Եղանակիչ, քերականական միջոց, որի օգնությամբ ձևավորվում է բայի որևէ եղանակ։
Հայերենի եղանակիչներն են կ, պետք է և պիտի։ Հայերենում եղանակիչների օգնությամբ ձևավորվում են պայմանական և հարկադրական եղանակաները, օրինակ՝ կ+երգեմ (կերգեմ), պիտի երգեմ, պետք է երգեի։


== Տես նաև ==
Պայմանական եղանակ
Հարկադրական եղանակ


== Ծանոթագրություններ ==
Բալիշեր

Բալիշեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 30 կմ հյուսիս-հյուսիս-արևելք, Մնձուր գետի և նրա աջակողմյան վտակներից մեկի կազմած անկյունում։


== Պատմություն ==
Հանդիսանում էր Չարսանջակի ամենալեռնային գյուղերից մեկը։
Նախկինում Բալիշերը խոշոր բնակավայր է եղել և ունեցել է 1000 բնակիչ։ 1870-ական թվականներին անշուք գյուղ էր։ Գյուղն ամայացվեց, իսկ հայ բնակչությունը գրեթե ամբողջովին բնաջնջվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1870-ական թվականներին ուներ 25 տուն հայ և 18 տուն քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, հողագործությունն ու մեղվաբուծությունն էր։ Գյուղը իր մեղրով հայտնի էր տարածաշրջանում։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Բալիշերն ունեցել է Խրանտիլի անունով մեծ վանք և Ս. Գրիգոր, Ս. Թորոս, Ս. Սարգիս և Ս. Փրկիչ անուններով եկեղեցիներ։


== Կրթություն ==
Բալիշերում է ծնվել գրականագետ Ավետիս Ղուկասյանը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գետնանոճազգիներ

Գետնանոճազգիներ (լատ.՝ Taxodiaceae) - բույսերի ասեղնատերևավորների կարգի ընտանիք՝ բարձր, միատուն ծառեր են՝ թեփուկանման կամ ասեղանման տերևներով։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Արական հասկիկները մեկական են, ծայրային, ծոցային, հավաքված գլխիկներով կամ ողկույզներով։ Առէջը ունի կարճ թելիկ և լայնացող թեփուկ, որի ներքևի կողմի եզրից ազատ կախված են 2-9 փոշեպարկեր։ Իգական հասկիկները միայնակ են, ծայրային, բազմաթիվ, պարուրաձև դասավորված թեփուկներով։
Սերմնային թեփուկները ավելի կամ պակաս զարգացած են։ Յուրաքանչյուր թեփուկի վրա կան 2-9 սերմնաբողբոջ։
Կոները կլոր են, հասունացնան ժամանակ միմյանցից հեռացող կոշտ, կաշվեկերպ, փայտացող թեփուկներով։ Սերմերը ունեն նեղ թևիկներ։


== Ցեղեր ==
Գետնանոճազգիների ընտանիքը բաղկացած է 9 ցեղերից՝

Սցիազդոպիտիս
Սեքվոյադենդրոն
Տաքսոդիում
Սեքվոյա
Կրիպտոմերիա
Աթրոտաքսիս
Տալվանիա
Կուննինգհամիա
ՄետասեքվոյաՀայաստանում ներմուծված են վեց ցեղ՝ սեքվոյադենդրոն, սեքվո, կրիպտոմերիա, կուննինգհամիա, մետասեքվոյա, տաքսոդիում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուիս Բունյուելի դիմանկար

«Լուիս Բունյուելի դիմանկար», իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի նկարը՝ ստեղծված 1924 թվականին։  Սկզբնապես նկարը գտնվում էր Լուիս Բունյուելի հավաքածուում։ Ներկայումս գտնվում է Մադրիդում, թագուհի Սոֆիայի անվան արվեստների կենտրոնում։


== Տեղեկություն նկարի մասին ==
Դալին ծանոթացել է Լուիս Բունյուելի հետ Մադրիդում, Արվեստների թագավորական ակադեմիայում իր սովորելու տարիներին՝ 1922-1926 թվականներին։ Բունյելը այն մարդկանցից մեկն էր, որը նշանակալի չափով ազդեցություն ունեցալ Սալվադորի վրա այնքան, որքան իսպանացի բանաստեղծ և դրամատուրգ Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկան։ Առավել ուշ Դալին մասնակցեց Բունյուելի երկու ֆիլմերի նկարահանումներին՝ «Անդալուզյան շուն» (1929 թվական) և «Ոսկե դար» (1930 թվական)։
Լուիս Բունյուելի դիմանկարը ստեղծվել է այն ժամանակ, երբ ապագա ռեժիսորը դեռ 25 տարեկան էր։ Նա պատկերված է լուրջ և մտածկոտ մարդ, որ նայում է նկարչի և դիտողների կողմը։ Նկարը պատկերված է խավարոտ գույներով։ Գույները ստեղծում են լրջության մթնոլորտ և ընդգծում են խորաթափանց միտքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լուիս Բունյուելի դիմանկար Archived 2010-03-27 at the Wayback Machine.(անգլ.) Սալվադոր Դալիի աշխատանքների պատկերասրահում
Կալսիչ

Կալսիչ, գյուղատնտեսական մշակաբույսերի սերմերը (հատիկները) հասկերից, հուրաններից, կողրերից, զամբյուղներից անջատող մեքենա։ Կալսումը կատարվում է հարվածի, տրորման, վիբրացման և այլ միջոցներով։
Լինում են հացահատիկի, եգիպտացորենի, բանջարանոցային և թելատու կուլտուրաների սերմերի կալսիչներ։ Հացահատիկային կալսիչների օգտագործումը սահմանափակ է կոմբայնների լայն տարածման շնորհիվ։
Կալսիչները լինում են պարզ, կիսաբարդ և բարդ։ Պարզը կատարում է միայն սերմի անջատում, կիսաբարդը սերմերը մասնակիորեն մաքրում է խառնուրդներից։
Հիպոթերմալ հանքավայրեր

Հիպոթերմալ հանքավայրեր, ըստ ամերիկացի երկրաբան Վ. Լինդգրենի դասակարգման՝ բարձր (հիմնականում 400°-300 °C) ջերմաստիճանների և մեծ խորությունների պայմաններում գոյացած հիդրոթերմալ հանքավայրերը։ Այդ խմբի մեջ Լինդգրենն ընդգրկել է ոսկի-քվարցային, քվարց-անագաքարային, քվարց-վոլֆրամիտային, քվարց-մոլիբդենիտային և ուրիշ հանքավայրեր, որոնք իրոք առաջացել են նշված պայմաններում, սակայն նա այդ խմբի մեջ է ներառել նաև պղինձ-տուրմալինային, պղինձ-անագային, անագ-վոլֆրամ-բիսմութային ու մի շարք մագնետիտային հանքավայրեր, որոնք նույնպես առաջացել են բարձր ջերմաստիճանների պայմաններում, բայց փոքր խորություններում։ Հետագայում Լինդգրենի առաջարկած հիպոթերմալ հանքավայրերը ստորաբաժանվեցին երկու՝ 1.բարձր ջերմաստիճանային չափավոր ու մասամբ մեծ խորությունների և 2. բարձր ջերմաստիճանային փոքր խորությունների ենթախմբերի։
Մարինե Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)

Մարինե Պետրոսյան, կարող է վերաբերել՝

Մարինե Պետրոսյան, հայ բուժքույր։
Մարինե Պետրոսյան, հայ բանաստեղծ և հրապարակախոս։
Մարինե Պետրոսյան, հայ դերասանուհի։
Մելանի Լոյպոլց

Մելանի Լոյպոլց (գերմ.՝ Melanie Leupolz, ապրիլի 14, 1994(1994-04-14), Wangen im Allgäu), գերմանացի ֆուտբոլի կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս Բավարիայի կանանց ֆուտբոլային ակումբում։ Եվրոպայի չեմպիոն (2013)։


== Կարիերա ==


=== Միջազգային ===
Մինչև 17 տարեկան Գերմանիայի ազգային թիմի կազմում խաղացել է ՖԻՖԱ 2010 Մ-17 աշխարհի գավաթի մրցաշարում, որտեղ երկու գոլ խփել է Հարավային Աֆրիկայի դեմ
խաղում։ 2011 ՈՒԵՖԱ-ի Մ-17 կանանց մրցաշարում եղել է թիմի ավագը, որտեղ Ֆրանսիայի դեմ կիսաեզրափակիչ խաղում բաց է թողել տուգանային հարվածը։
2013 թվականի հունիսի 19-ին Լոյպոլցը Գերմանիայի մեծահասակների կազմում Պադերբորն քաղաքում խաղացել է Կանադայի կանաց ֆուտբոլի հավաքանի դեմ՝ 1: 0 հաշվով։ Հաջորդ օրն ընդգրկվել է Գերմանիայի ՈւԵՖԱ-ի Կանանց Եվրո 2013 խմբում։
Եղել է 2016 ամառային օլիմպիական խաղերի կազմում, որտեղ Գերմանիան արժանացել է ոսկե մեդալի։ Ընդգրկված է եղել 2019 կանանց ֆուտբոլի աշխարահի գավաթի խաղում, որտեղ Հարավային Աֆրիկայի կանանց հավաքականի դեմ խաղում Գերմանիան տարել է 4-0 հաշվով հաղթանակ։


==== Միջազգային գոլեր ====
Աղբյուր՝


== Մրցանակներ ==


=== Միջազգային ===
Եվրոպայի կանանց ֆուտբոլի առաջնություն՝ հաղթանակ, 2013
ՖԻՖԱ-ի Մ-20 կանանց ֆուտբոլի աշխարհի գավաթ՝ երկրորդ տեղ, 2012
Ալգարվե գավաթ՝ հաղթանակ, 2014
Ամառային օլիմպիական խաղեր՝ ոսկե մեդալ, 2016


=== Բավարիայի կանանց ֆուտբոլային ակումբ ===
Գերմանիայի կանանց ֆուտբոլի առաջնություն՝ հաղթանակ, 2014-15, 2015-16


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մելանի Լոյպոլց Ինստագրամում
Մելանի Լոյպոլց Ֆեյսբուքում
Վիճակագրություն FIFA-ի կայքում(անգլ.)
Profile at German Football Association
Player German domestic football stats at German Football Association
Լուսինե Ավանեսյան

Լուսինե Հովհաննեսի Ավանեսյան (մարտի 11, 1983(1983-03-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Լուսինե Ավանեսյանը ծնվել է 1983 թվականի մարտի 11-ին Երևանում։ 2004 թվականին ավարտել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական բաժինը։ 2005 թվականի՝ Երևանի Մհեր Մկրտչյան արտիստական թատրոնի դերասանուհի։
Հանդես է եկել նաև Հենրիկ Մալյանի անվան կինոդերասանի թատրոնում։


== Դերերը թատրոնում ==


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լուսինե Ավանեսյանը Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում
Խոլմոգորի (գյուղ, Կույուրգազինսկի շրջան)

Խոլմոգորի (ռուս.՝ Холмогоры, բաշկիրերեն՝ Холмогор), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 142 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայերը Սլովակիայում

Սլովակիայում հայ առաջին ընտանիքները հաստատվել են 17-րդ դարի կեսին։ Նրանք հիմնականում Մոլդովայից տեղափոխված մանր առևտրականներ էին։ Հետագա տարիներին հայերի էական ներհոսք չի եղել։ Սլովակիայի ներկայիս տարածքում, որը մինչև 1992 թ. ընդգրկված է եղել Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետության կազմում, այդ տարիներին հայերի թիվը չի անցել 100-ից։
1990-ական թվականներին Հայաստանից և ԽՍՀՄ նախկին հանրապետություններից շուրջ 400 հայեր գաղթել են Սլովակիա։ 
Սլովակիայում  մեր օրերում բնակվում է 1000-ից ավելի հայ։ Գործում է 1 հայ առաքելական եկեղեցի։ Հայերը հիմնականում բնակվում են Բրատիսլավայում, հայկական ընտանիքներ կան նաև Կոշիցեում, Պրիեվիձայում, Տրեբիշովում, Ժիլինայում, Զվոլենում։ Հայերը հիմնականում զբաղվում են առևտրով և արհեստներով։ 2002 թ. գործարար Աշոտ Գրիգորյանի ջանքերով երկրում կազմավորվել է հայ համայնք, որը գրանցում է ստացել Սլովակիայի ներքին գործերի նախարարությունում։ Հայ համայնքի ջանքերով կազմակերպվում են հայ-սլովակյան գործարար համաժողովներ, «Հայ մշակույթի օրեր» և այլ միջոցառումներ։
2004 թ. Սլովակիայի Ազգային խորհուրդն ընդունել է Հայոց Ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձև։ Ի նշան այդ փաստի Բրատիսլավայի կենտրոնում տեղադրվել է հայկական խաչքար-կոթող։
Սլովակիայի խորհրդարանը 2004 թ.-ին ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը Օսմանյան Թուրքիայում։


== Ծանոթագրություններ ==
WDR Fernsehen

WDR Fernsehen, Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալլեն մարզի ազգային հեռուստաալիք «Westdeutscher Rundfunk» հեռուստառադիոընկերության կազմում։ Կենտրոնը գտնվում է Քյոլն քաղաքում։ Հեռարձակումը սկսել է 1965 թվականի դեկտեմբերի 17-ին «Westdeutsches Fernsehen» անվանմամբ։ 1998-ից մինչ 1994 թվականները կոչվել է «West 3», և 1994-ից ստացել ներկայիս անվանումը։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)
Դոլլի (ոչխար)

Դոլլի ոչխար (անգլ.՝ Dolly, հուլիսի 5 1996 - փետրվարի 14 2003), աշխարհում առաջին կլոնավորված կաթնասունը։
Դոլլիի գենետիկական տեղեկությունը վերցվել էր մարմնական բջիջներից, այլ ոչ թե սեռական կամ ցողունային բջիջներից։ Իսկ այդ ոչխարը որից վերցրել էին մարմնական բջիջները, կլոնավորման պահին արդեն գոյություն չուներ։
Փորձը կատարվեց Յան Վիլմուտի և Կեյտ Կեմպբելի կողմից Ռոսլինյան համալսարանում՝ Էդինբուրգի մոտակայքում 1996 թ-ին։
Ինքը Դոլլին դարձավ աշխարհի ամենահայտնի ոչխարը և ապրեց 6,5 տարի՝ սատկելով 2003 թ-ին։
(1397) Ումտատա

(1397) Ումտատա (անգլ.՝ Umtata), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի օգոստոսի 9-ին Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,688298 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0131 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3635 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1609,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,223608 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,51° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1397) Ումտատա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կիմ Սոլ Հյոն

Կիմ Սոլ Հյոն (կորեերեն՝ 김설현, հունվարի 3, 1995(1995-01-03), Բուչոն, Գյոնգի, Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասանուհի և երգչուհի, AOA խմբի անդամներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Կիմ Սոլ Հյոնը ծնվել է 1995 թվականի հունվարի 3-ին Հարավային Կորեայի Պուչհոն քաղաքում, որը գտնվում է Սեուլի և Ինչոնի միջև։
2010 թվականին մասնակցել է մոդելների մրցույթին, որին ներկա էին տաղանդների ընտրության գործակալները. Սոլ Հյունը կարողացավ գրավել ուշադրությունը FNC Entertainment գործակալությունում։ Շուտով նա նկարահանվեց FT Island խմբի երաժշատական տեսահոլովակում՝ Severely երգի համար։
2012 թվականի հունիսին Սոլ Հյոնը դեբյուտ կատարեց որպես AOA խմբի երաժշտական խմբի անդամներից մեկը։ Հենց նույն թվականին սկսեց դերասանական կարիերան՝ նկարահանվելով «Իմ աղջիկ Սոյոն» հեռուստատեսային սերիալում։
Որպես դերասանուհի նրան մեծ հաջողություն բերեց «Նարնջի մարմելադ» 2015 թվականին նկարահանված սերալը։ Այդ թվականին էկրանին հայտնվեց «Կաննամյան բլյուզ» ֆիլմը, որտեղ նա ստացավ իր առաջին դերասանական մրցանակը։
2017 թվականին նա հանդես եկավ «Մեծ ճակատամարտ» պատմական ֆիլմում։
Բացի այդ՝ Սոլ Հյոնը նկարահանվում է գովազդներում՝ ներկայացնելով բրենդային հագուստներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կիմ Սոլ Հյոն Ինստագրամում
7267705/ Կիմ Սոլ Հյոն Internet Movie Database կայքում
Ագուլիսի Քալանթարյանների մետաքսի գործարան

Ագուլիսի Քալանթարյանների մետաքսի գործարան, գործարան Ագուլիսում։ Գործել է 1850-1910 թվականներին։ Գործարանին տրամադրվել են 25-30 մեքենաներ։ Արտադրանքի զգալի մասը մի շարք արտասահմանյան երկրներ է արտահանվել։ 1898 թվականին ցուցահանդեսում պարգևատրվել է արծաթյա մեդալով։


== Ծանոթագրություններ ==
Քեֆերդիզ

Քեֆերդիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Շիրոյի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ճամայկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Ճամայկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Ճամայկան ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճամայկայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի պաշտոնական կայք
Յուտազինսկի շրջան

Յուտազինսկի շրջան (ռուս.՝ Ютазинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Թաթարստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1991 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուրուսու։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 759 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 22526 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մեզոդերմ

Մեզոդերմ, մեզոբլաստ (հին հունարեն՝ μέσος, mésos՝ միջին, միջանկյալ, δέρμα, derma՝ մաշկ), բազմաբջիջ կենդանիների (բացի սպունգներից ու աղեխորշավորներից) և մարդու սաղմնային միջին թերթիկ։ Գտնվում է էկտոդերմի և էնտոդերմի միջև։ Անողնաշարավորների մեծամասնության մեզոդերմն առաջանում է նշված շերտերի միջև առկա 2 խոշոր բջիջներից՝ տելոբլաստներից։ Որոշ անողնաշարավորների, քորդավորների և մարդու մոտ մեզոդերմն սկզբնավորվում է Էկտոդերմի և էնտոդերմի միջև կուտակված բջիջներից և ապա ներքաշվում սաղմի մեջ։
Սաղմի զարգացման պրոցեսում մեզոդերմը տարբերակվում է առանցքային մեզոդերմի (որից գոյանում են սոմիտները) և կողմնային թիթեղիկների ու մեզենքիմի։ Մեզոդերմից առաջանում է մեզենքիմը, մեզոթելիումը, ոչ էպիթելային արյան բջիջները և ցելոմը։ Մեզենքիմից ձևավորվում են շարակցական հյուսվածքը, մկանային, արյունատար, արտաթորության, սեռական համակարգերը և մարմնի երկրորդային խոռոչի ծածկույթը։ Մկանային համակարգն առաջանում է մեզոդերմից միոգենեզի ընթացքում. սեպտան և սեռական գեղձերի մի մասը նույնպես զարգանում են մեզոդերմից։
Մեզոդերմը սաղմում մասնագիտանում է միջբջջային ազդանշման ժամանակ, որից հետո այն բևեռանում է կազմակերպչական կենտրոնի միջոցով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալիշովկա (այլ կիրառումներ)

Մալիշովկա անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Մալիշովկա (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան) - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում,
Մալիշովկա (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան) - գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
Պլուգ (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)

Պլուգ (ուկրաիներեն՝ Плуг), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Պլուգ գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,14 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խամիսկուրի

Խամիսկուրի (վրաց.՝ ხამისკური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Խոբի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 30 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոբիից հեռու է 12 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 443 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Զագորբ (գյուղ, Վելիկոբերեզնյայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶագորբԶագորբ (ուկրաիներեն՝ Загорб), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զագորբ գյուղում բնակվում էր 571 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 36547 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,62 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աստերոիդների ցանկ (166001-166100)

Աստերոիդների ցանկ (165901-166000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (166101-166200)
 Աստերոիդների ցանկ (165901-166000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (166101-166200)
Էլ Կաստելյար

Էլ Կաստելյար (իսպ.՝ El Castellar), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիաում, գտնվում է Տերուել պրովինցիայում (Արագոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Գուդառ Խավալամբե շրջանում։ Տարածքը կազմում է 50 կմ2։ Բնակչությունը՝ 68 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 40 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Vistas de El Castellar. 53 fotos en Flickr
Foro de El Castellar
Web El Castellar
Ալբինո Խարա

Ալբինո Խարա Բենեգաս (իսպ.՝ Albino Jara Benegas), (փետրվարի 28, 1877, Լուկե - մայիսի 15, 1912, Ասունսյոն), Պարագվայի նախագահ 1911 թ. հունվարի 19-ից հուլիսի 5-ը, Պարագվայի Լիբերալ կուսակցության անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Եվրատեսիլ 1966 երգի մրցույթ

«Եվրատեսիլ 1966 երգի մրցույթ», Եվրատեսիլի 11-րդ մրցույթը, տեղի է ունեցել 1966 թվականի մարտի 5-ին Լյուքսեմբուրգում, Լյուքսեմբուրգ քաղաքի Villa Louvigny-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion (CLT)։


== Քվեարկություն ==


== Արդյունքներ ==


== Հղումներ ==
Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք
Նովի Տումուտուկ

Նովի Տումուտուկ (ռուս.՝ Новый Тумутук, բաշկիրերեն՝ Яңы Тымытык), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 198 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վերիֆիկացման սկզբունք

Վերիֆիկացման սկզբունք, վերիֆիկացնելիության սկզբունք (անգլերեն verify-իսկությունը հաստատել վկայությամբ, փորձով են), ստուգելիության սկզբունք, տրամաբանական պոզիտիվիզմի փիլիսոփայության մեջ՝ ասույթների իմաստավորության չափանիշ, որով առանձնացվում է փաստական (փորձառական) ասույթների դասը։ Ըստ Վերիֆիկացման սկզբունքի, ասույթը փաստական բովանդակություն ունի, եթե միայն հնարավոր է կոնտեքստուալ սահմանման միջոցով այնպես վերաձևակերպել այն, որ ի հայտ գա նրա կապը փորձնական-դիտողական տվյալների հետ, կամ, այլ կերպ, այդ ասույթը պարունակող տեսության ներքին միջոցներով բխեցնել փորձին ու դիտումներին վերաբերող («արձանագրա¬ յին») ասույթներ։ Միայն այդ դեպքում է ասույթն իմաստավոր, այսինքն՝ պարունակում է պնդում իրերի փաստական վիճակի, հատկությունների ու հարաբերությունների մասին և կարող է լինել ճըշմարիտ կամ կեղծ, կամ էլ հիպոթեզ, որը կարող է հաստատվել կամ հերքվել։ (Իմաստավոր ասույթների մյուս դասը կազմում են մաթեմատիկայի և տրամաբանության ասույթները, դրանք վերլուծական են, որոշվում են լեզվատրամաբանական՝ շարահյուսական, միջոցներով)։ Վերիֆիկացման սկզբունք բացառում է, իբրև իմաստազուրկ, ավանդական փիլիլիսոփայության վերացական մետաֆիզիկական հարցադրումները։ Ավելին՝ այդ չափանիշին չեն բավարարում, ուրեմն իմաստազուրկ են դառնում, նաև տեսական բնագիտության ընդհանուր դրույթները։ Վերիֆիկացման սկզբունք արտահայտում է տրամաբանական պոզիտիվիզմի նեղ էմպիրիզմը։ Մինչդեռ գիտությունների տեսությունն իսկապես պետք է առնչվի փորձի և դիտումների հետ, բայց դա չի կարող լինել հանգեցման կամ բխեցման այն միանշանակ հարաբերությունը, որը պահանջվում է Վերիֆիկացման սկզբունքով։ Տրամաբանական պոզիտիվիզմի փիլիսոփայության մեջ հետագայում ի հակադրություն  Վերիֆիկացման սկզբունքի առաջադրվել է ֆաչսիֆիկացման սկզբունքը։
Կալիտա (գյուղ, Սաառդե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կալիտա (այլ կիրառումներ)Կալիտա (էստ․՝ Kalita), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Սաառդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 85 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մոնտոկսկյան հրեշ

Մոնտոկսկյան հրեշ, անհայտ արարած, որի դիակը հայտնաբերվել է Նյու Յորքի Մոնտոկի շրջանի լողափերից մեկում, 2008 թվականի հուլիսին։


== Նույնականացում ==
Դիակը տեղափոխվել է Նյու Յորքի գլխավոր համալսարանի լաբորատորիա։ Կատարվել են հետազոտություններ, սակայն Մոնտոկսկյան հրեշի ԴՆԹ-ն չի նույնացվել ոչ մի կենդանու ԴՆԹ-ի հետ: Ամերիկացի կենդանաբան Դարեն Նեշը պնդում էր, որ Մոնտոկսկյան հրեշը իրականում ջրարջ է։ Նեշը նաև նշել է, որ ջրարջը ուղղակիորեն զրկվել է մազերից և պատշաճ տեսքից։
Հետագայում պարզվել է, որ Մոնտոկսկյան հրեշը ամենևին էլ հրեշ չէ, այլ՝ ջրում խեղդված պիտբուլ (շան տեսակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բիդոն

Բիդոն (ֆր.՝ Bidon), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 159 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.50 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 28.93 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 530 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 160 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 136 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 101-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 35։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,3 %։ 101 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 84 անձ (45 տղամարդ և 39 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (3 տղամարդ և 14 կին)։ 35 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Վասալ

Վասալ, ֆեոդալ միջնադարյան Արևմտյան Եվրոպայում, որը որպես ֆեոդ(ավատ) հող էր ստանում մի այլ ֆեոդալից (սենյորից)՝ պարտավորվելով նրա համար կատարել զինծառայություն(40 օր տարվա մեջ), մասնակցել ֆեոդալական կուրիային(խորհրդին)։ 
Սենյորը պարտավոր էր պաշտպանել իր վասալին և նրա ունեցվածքը։ Սկզբում ցմահ տրվող հողերը(բենեֆիցիում) աստիճանաբար դարձել են պայմանական տիրույթներ(ավատ, ֆեոդ, լեն)։ Արևմտյան Եվրոպայում թագավորները և խոշոր ֆեոդալները զինվորական ծառայության դիմաց տալիս էին հող, կայք կամ եկամտի այլ աղբյուր։
Հնգադեմ կուռք

Հնգադեմ կուռք, Ք.ա․ 2-րդ հազարամյակով թվագրվող քարե հնգադեմ արձան։ 


== Բնութագիր ==
Արձանը հայտնաբերվել է Գորիսի տարածաշրջանի Հարժիս գյուղում, որը գտնվում է քաղաքից 24 կմ հեռավորության վրա։ Շրջակայքը հարուստ է պատմամշակութային ժառանգությամբ՝ եկեղեցիներ, քարավանատներ, դամբարանադաշտեր, խաչքարերով գերեզմանոցներ, կամուրջ և այլն։ Նոր գյուղը փռված է հնագույն բնակավայրի և դամբարանադաշտի վրա։ Արձանը հայտնաբերվել է պատահականորեն տնաշինական աշխատանքների ժամանակ։ Տարածքում լուրջ հնագիտական հետազոտություններ չեն իրականացվել։ Արձանը թանգարան է բերվել 1950-1960 թթ․։
Հնգադեմ կուռքի պաշտամունքի հետքեր կան նաև հնդկական, եգիպտական և այլ քաղաքագակրթություններում։

		


== Գրականություն ==
Օնիկ Խնկիկյան, «Սյունիքը ուրարտական ժամանակաշրջանում (ըստ հնագիտական տվյալների)», 2016 թ․
Hayk Avetisyan, Artak Gnuni, Gagik Sarkgsyan, Arsen Bobokhyan, Henry Danielyan, "Human Images from the Eastern Urartian Periphery: Anthropomorphic Sculpture of Syunik on the Cusp of the 2nd and 1st Millenia BC," 2019
Ունիսոն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ունիսոն (այլ կիրառումներ)Ունիսոն հասարակական կազմակերպություն, հիմնադրվել է 2002 թվականի մայիսին հաշմանդամություն ունեցողների աջակցության և նրանց իրավունքների պաշտպանության առաքելությամբ։


== Գործունեություն ==
Իր գործունեության տարիների ընթացքում «Ունիսոն» հասարակական կազմակերպությունն ակտիվ դիրք է զբաղեցրել սակավաշարժ մարդկանց համար միջավայրի մատչելիության, հաշմանդամություն ունեցողների մշակութային ինտեգրման, զբաղվածության և խոցելի խմբերի այլ խնդիրների լուծման ոլորտներում։
«Ունիսոնը» անցկացրել է հաշմանդամություն ունեցող կանանց գեղեցկության հանրապետական 7 մրցույթներ, ստեղծագործող հաշմանդամություն ունեցողների աշխատանքների ցուցահանդեսներ, բազմաթիվ կոնֆերանսներ, սեմինարներ, մամուլի ասուլիսներ և այլ միջոցառումներ։‎
«Ունիսոնին» կից գործում է աշխարհում միակ՝ սայլակավոր հաշմանդամություն ունեցողների «Փարոս» կամերային երգչախումբը (գեղարվեստական ղեկավար և խմբավար՝ Րաֆֆի Միքայէլեան, տնօրեն՝ Արմեն Ալավերդյան)։
2005 թվականին անցկացված՝ հաշմանդամություն ունեցողների համահայկական փառատոնի արդյունքներով «Ունիսոնը» ճանաչվեց հաշմանդամություն ունեցողների խնդիրներով զբաղվող ամենաակտիվ հասարակական կազմակերպություն։
2006 թվականի դեկտեմբերին «Ունիսոնը» հիմնադրեց Հայաստանում առաջին Անկախ կյանքի կենտրոնը հաշմանդամերի համար, որի գործունեության հիմնական ուղղություններն են՝ հաշմանդամություն ունեցողների իրավունքների պաշտպանություն, անկախ կյանքի հմտությունների ուսուցանում և տեղեկատվության տրամադրում։
2008 թվականից «Ունիսոնում» գործում է Հայաստանում առաջին՝ Զբաղվածության կենտրոն հաշմանդամություն ունեցողների համար, որի շնորհիվ բազմաթիվ երիտասարդ հաշմանդամություն ունեցողներ տեղավորվել են աշխատանքի ՎիվաՍել-ՄՏՍ, Օրանժ Արմենիա և այլ ընկերություններում։
Կազմակերպությունում գործում են համակարգչային և անգլերենի դասընթացներ, կերպարվեստի ստուդիա, իրավաբանական խորհրդատվություն և այլ ծառայություններ հաշմանդամություն ունեցողների համար։
Կազմակերպության գործունեության երկրորդ ոլորտը՝ հայկական ինտերնետ-ռեսուրսների զարգացումն է։
«Ունիսոնը» ստեղծել և տնօրինում է հետևյալ կայքերը՝

www.komitas.am
www.khachaturian.am
www.disability.am
www.jobs.disability.am
www.map.disability.am
www.unison.am


== Արտաքին հղումներ ==
Ունիսոն ՀԿ


== Ծանոթագրություններ ==
Պերուն

Պերուն (ռուսերեն՝ Перун, բելառուսերեն՝ Пярун, լիտվերեն՝ Pērkons), սլավոնական և բալթյան ժողովուրդների հեթանոսական պանթեոնի գլխավոր աստվածությունը, տարածված էր նաև մյուս հնդեվրոպական ժողովուրդների մոտ, տարբեր անուններով։ Որպես գերագույն աստված, ուներ մի շարք ֆունկցիաներ, բայց հիմնականում պաշտվում էր որպես ամպրոպի և կայծակի աստվածություն։
Ռուսիայում քրիստոնեության հաստատումից հետո Պերունի պաշտամունքի հատկանիշները պահպանվել են ռուսական ուղղափառ եկեղեցու սրբերից մեկի՝ Սուրբ Եղիայի պատկերում։
Մոլոդյոժնոե (քաղաքատիպ ավան, Ղրիմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄոլոդյոժնոեՄոլոդյոժնոե (ուկրաիներեն՝ Молодіжне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Molodöjnoye), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։
2012 թվականի տվյալներով Մոլոդյոժնոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 7 174 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(9680) Մոլինա

(9680) Մոլինա (անգլ.՝ Molina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,271301 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0241 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5185 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1250,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,287933 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,66° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9680) Մոլինա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
J2ME

Java Platform, Micro Edition (Java ME, նախկինում՝ Java 2 Micro Edition, J2ME), Javaյի հարթակի ենթախմբերը՝ նախատեսված , սահմանափակ ռեսուրսներով սարքերի համար, օրինակ՝ բջջային հեռախոս, գրպանի անհատական համակարգիչ, Թվային հեռուստաընդունիչ, Blu-ray սկավառակով խաղարկային սարք։
Java ME- ն մշակվել է Sun Microsystems ղեկավարության ներքո և փոխարինում է նման տեխնոլոգիայով `PersonalJava ծրագրին։ Սկզբում հստակեցում մշակվեց JCP (Java Community Process)-ում, որպես JSR 68: Հետագայում նրա հնարավորությունները մշակվել են առանձին-առանձին JSR-ում։ Sun-ը պետք է ապահովի կիրառման օրինակների (անգլ.՝ reference implementation) առանձնահատկությունները, սակայն մինչև վերջերս բջջային սարքերի համար չի տրամադրել Java ME-ի ռեսուրսային միջավայրի ազատ հարթակ։ 2006 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Java ME-ի նախնական կոդը թողարկվել է GNU General Public License արտոնագրի ստացման համար, հետագայում նախագիծն ստացավ  phoneME անվանումը։
Սահմանափակ ռեսուրսներով առանձնացված սարքի տարբերակիչ առանձնահատկությունները սահմանում են հաշվողական հզորություն, սահմանափակ հիշողություն, փոքր էկրանի չափս, շարժական մարտկոցով աշխատող, ինչպես նաև ցածր արագությամբ և անբավարար հուսալի կապի հնարավորություններ։
2000-ականների կեսին սովորական միջին բջջային հեռախոսը պարունակում է 32-բիթանոց RISC պրոցեսոր, որն ունի 150-250 ՄՀց հաճախականություն, մոտ 1-2 ՄԲ RAM, 2 դյույմանոց գունավոր էկրան և ունի GPRS- ի կամ EDGE- ի միջոցով ինտերնետին միանալու 474 կբիթ /վրկ հնարավորություն , որը հիմնովին անհուսալի է, քանի որ տվյալների փոխանցման արագությունը կարող է անսպասելիորեն դանդաղել կամ ամբողջությամբ կորցնել։


== Կոնֆիգուրացիաներ ==
Java ME-ն սահմանում է երկու հիմնական կոնֆիգուրացիաներ, որոնք սահմանում են վիրտուալ մեքենայի պահանջները (մի շարք վավեր հրահանգների սահմանափակում և այլն), ինչպես նաև բազային դասերի շարք. CLDC (Connected Limited Device Configuration - սարքի սահմանափակ ռեսուրսների կոնֆիգուրացիա և հաղորդակցման հնարավորություններ) և CDC (Connected Device Configuration - նորմալ ռեսուրսների և հաղորդակցման հնարավորություններ ունեցող սարքի կոնֆիգուրացիա)։
CLDC- ի կոնֆիգուրացիան հաջողությամբ օգտագործվում է ժամանակակից բջջային հեռախոսների եւ շարժական կազմակերպիչների կողմից։
Sun Microsystems- ի տվյալների համաձայն, 2004 թվականի վերջում աշխարհի ավելի քան 579 մլն բջջային սարքավորումները աջակցում էին Java- ի այս կոնֆիգուրացիան։ Սա արել է Java ME- ի գերիշխող Java տեխնոլոգիան աշխարհում։


== Պրոֆիլներ ==
Java ME տեխնոլոգիան որոշում է նաև, այսպես կոչված՝ պրոֆիլները (անգլ.՝ profiles), որոնք լրացնում և ընդլայնում են վերը նշված կոնֆիգուրացիաները, մասնավորապես, որոշել հավելվածներ, գրաֆիկական ինտերֆեյսի հնարավորություններ, ինչպես նաև կոմունիկացիոն ֆունկցիաներ (օրինակ, մուտք դեպի Համացանց) և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Java ME (անգլ.) — Oracle Corporation-ի Հատուկ էջ.
Կամպո Տեստաչչո

Կամպո Տեստաչչո (իտալերեն՝ Campo Testaccio), ֆուտբոլային մարզադաշտ, որը տեղակայված էր Հռոմ քաղաքում։ Մարզադաշտում իր տնային հանդիպումներն էր անցկացնում Ռոմա ֆուտբոլային ակումբը։ 1940 թ. մարզադաշտը փակվեց։


== Արտաքին հղումներ ==
Մարզադաշտի պատմությունը
Ազիլիանո Վենետո

Ազիլիանո Վենետո (իտալերեն՝ Asigliano Veneto), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 937 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 117 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս 36020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0444։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Մարտին Տուրը։ Տոնը նշվում է նոյեմբերի 1-ից հետո առաջին կիրակի օրը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Կատոսավանք

Կատոսավանք, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Շեյլանլիից ընդամենը 1,5 կմ հարավ-արևելք, Հոչանց գետից 1 կմ հարավ (աջ կողմում) և ծովի մակերևույթից 1640-1760 մ բարձրության վրա (գետափից շուրջ 280 մ միջին բարձրությամբ) գտնվում է պատմական անվանումը պահպանած Կատոս գյուղը։ Վերջին երկու հարյուրամյակում հարևան գյուղերի նման Կատոսը նույնպես բնակեցված է եղել քրդերով, ընդհուպ մինչև 1985 թ.:
1567 թ. Հակարու երկրի Գետուզ գյուղում գրված մի ձեռագիր «Ավետարան»-ի գոյությունը կարծել է տալիս, թե Գետուզն ու Կատոսը միևնույն գյուղի քիչ այլակերպված արտասանություններն են։ Կատոս գյուղից 1 կմ հյուսիս, Հոչանց գետի աջ ափից 20 մ բարձրությամբ մի բլրալանջի պահպանված է բազիլիկ եկեղեցու ավերակները։ Կոփածո քարով ու կրաշաղախով (անկյունաքարերը սրբատաշ են, քարատեսակը՝ բազալտ) կառուցված միանավ շինությունն արևելք-արևմուտք ուղղությամբ ունի բավականին նեղ ու ձգված հորինվածք։ 
Շինության բուն հորինվածքում ավանդատներ նախատեսված չեն եղել, բայց այդպիսիք կառուցվել են եկեղեցուն կից՝ հյուսիսային և հարավային կողմերից։ Այդ ավանդատների մուտքերն առանձին են եղել և եկեղեցու ներսից հաղորդակցում չեն ունեցել։ Դրա ու նաև նկատելի ընդարձակ չափերի (հարավայինը՝ 7,60x3,50 սմ, հյուսիսայինը՝ 6,90x2,25 սմ) շնորհիվ ավանդատներն ավելի շուտ մատուռների կամ փոքր եկեղեցիների տպավորություն են թողնում։ Եկեղեցու պահպանված որմերին արձանագրություններ չկան։ Ունի խիստ և զուսպ արտաքին հարդարանք։ Այդ տեսակետից բացառություն է կազմում հարավային ճակատից բացված լուսամուտի պսակը։ Պատերի հաստությունը տատանվում է 1,0-1,1 մետրի մեջ։ Արտաքին չափերն են 16,7x6,9 մ։ Հատագծային, հորինվածքային և կառուցողական առանձնահատկությունները թերևս հնարավորություն են տալիս եկեղեցու կառուցումը թվագրել  IX-XI դարերին։ 
Եկեղեցու հարավ-արևելյան կողմում տարածված է միջնադարյան գերեզմանոցը։ Այս հնավայրը միտումնավոր կերպով և հիմնահատակ ավերման է ենթարկվել 1989-1992թթ.: Ներկայումս բոլոր շիրմաքարերը տեղահան արված ու կոտրտված վիճակում են, իսկ միակ արձանագիր խաչքարը անհետացել էր։ Խաչքարի եզրագոտով ձգվող արձանագրության սկզբնամասն արդեն հողմնահար վիճակում էր։ Վիմագրի վերծանությունը հետևյալն է.

Հուշարձանախմբից արևելք և արևմուտք տարածված են հին գյուղատեղիների ավերակներ։ Դրանցից առավել ընդարձակն է արևմտակողմինը։ Հնավայրում բազմաթիվ են անմշակ քարով շարված երբեմնի բնակարանների հիմնապատերը։
Կատոս գյուղի մերձակայքի կարևոր հուշարձաններից է նաև վանքից շուրջ 800 մ արևմուտք, Հոչանց գետի վրա գցված միջնադարյան մի մեծաթռիչք կամրջի մնացորդները։ Կամրջի առավել լավ պահպանված ձախափնյա խելն ունի 7,50 սմ լայնություն, իսկ թռիչքի երկարությունը եղել է ավելի քան 12 մ։ Կամուրջն ամբողջապես կառուցված է սրբատաշ կապտամանուշակագույն բազալտից կրաշաղախով։


== Ծանոթագրություններ ==
Գագիկ Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

Գագիկ Վարդանյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Գագիկ Իշխանի Վարդանյան (1955) - հայ տնտեսագետ, պետական գործիչ։
Գագիկ Թովմասի Վարդանյան ( 1960) - հայ նկարիչ։
Գագիկ Հովհաննեսի Վարդանյան (1962) - հայ երաժիշտ, մանկավարժ, բանաստեղծ։
Լորետո (Մարկե)

Լորետո  (իտալերեն՝ Loreto),  քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Մարկե մարզի Անկոնա գավառում։ Քաղաքին մեծ հռչակ է բերել կաթոլիկների ուխտագնացության սիրված վայր համարվող Սանտա-Կազա բազիլիկ եկեղեցին։


== Աշխարհագրություն ==
Լորետոն տեղակայված է ծովի մակերևույթից 127 մետր բարձրության վրա, Մուզոնե գետի աջ ափին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Քույր քաղաքներ ==
 Մարիացել, Ավստրիա
 Ֆատիմա, Պորտուգալիա
 Ալտյոտինգ, Գերմանիա
 Չեստոխովա, Լեհաստան
 Նազարեթ, Իսրայել
 Իստրա, Ռուսաստան
 Լուրդ Ֆրանսիա
 Հարիսա Լիբանան


== Ծանոթագրություններ ==
Մովչինով

Մովչինով (ուկրաիներեն՝ Мовчинів), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Մովչինով գյուղում բնակվում էր 203 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8120 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նիկոլո Թոմազեո

Նիկոլո Թոմազեո (իտալերեն՝ Niccolò Tommaseo, հոկտեմբերի 9, 1802(1802-10-09)[…], Շիբենիկ, Խորվաթիա - մայիսի 1, 1874(1874-05-01)[…] կամ ապրիլի 30, 1874(1874-04-30), Ֆլորենցիա), իտալացի բանաստեղծ, արձակագիր, բանասեր, հայագետ։
Կրթությունն ստացել է Պադուայում, ապրել Վենետիկում։ 1848 թվականին եղել է հանրապետական կառավարության անդամ։ Գրել է «Խոստովանություններ» (1936), «Բանաստեղծական հուշեր» (1838), «Կայծեր» (1841) քնարական ժողովածուները, «Աթենքի դուքսը» (1837), «Հավատ և գեղեցկություն» (1840) պատմավեպերը, «Աստվածային կատակերգության» մեկնաբանությունները» (1837), «Քաղաքացիական պատմությունը գրականության մեջ» (1872) բանասիրական աշխատությունները։ Կազմել է հոմանիշների, գեղագիտական, իտալերենի բառարաններ։ Վենետիկի Մխիթարյանների մոտ սովորել է հայերեն (գրաբար), Գաբրիել Այվազովսկու օգնությամբ իտալերեն է թարգմանել Մովսես Խորենացու «Պատմութիւն Հայոց»-ը (1841) և Ագաթանգեղոսի «Պատմություն Հայոց»-ը (1843)։ Այդ թարգմանությունների իտալերեն առաջաբաններում, արժեքավորելով հայ հին գրականությունն ու լեզուն, կոչ է արել զբաղվել հայ մշակույթի ուսումնասիրությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աշխատություններ ==
Նիկողայոս Թոմմազեո, «Բազմավեպ», 1902, թիվ 11։
Nuovo Dizionario de' Sinonimi della lingua italiana (1830)
Canti popolari italiani, corsi, illirici, greci (1841)
Le lettere di Santa Caterina di Siena (1860, 4 Bde.)
Il secondo esilio (1862, 3 Bde.), eine Sammlung seiner politischen Schriften
Sulla pena di morte (1865)
Nuovi studj su Dante (1865)
Dizionario di sinonimi della lingua italiana (7. Aufl. 1887, 2 Bde.)
Leben Rosminis
Dizionario estetico (neue Aufl. 1872)
Pensiero Morali


== Գրականություն ==
Bernardi Vita e scritti di Niccolò Tommaseo Torino, 1874
K. Hillebrand in der Allgemeinen Zeitung (Mai 1874)
Mikeli V., Saggio critico sul Niccolo Tommaseo, "Ateneo Veneto", v. IX, 1885;
Croce B., N. Tommaseo, "Critica", v. X, 1912;
Vesin, N. Tommaseo poeta, Bologna, 1914;
Prunas P., La critiica, l’arte e l’idea sociale di N. Tommaseo, Firenze, 1901.


== Արտաքին հղումներ ==

Նիկոլո Թոմազեոի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
Memorie poetiche (ed. 1964)
La questione dalmatica riguardata ne'suoi nuovi aspetti: osservazioni 1861 Niccolò Tommaseo
Il secondo esilio, scritti concernenti le cose d'Italia e d'Europa dal 1849 ... Niccolò Tommaseo
Nuovi studi su Dante Niccolò Tommaseo
Vita di S. Giuseppe Calasanzio, fondatore delle Scuole Pie scritta da - Niccolò Tommaseo
Canti popolari: Corsi illirici Niccolò Tommaseo
Nuovo dizionario de' sinonimi della lingua italiana Niccolò Tommaseo
Scritti di Gasparo Gozzi: con giunta d'inediti e rari, scelti, Vol: 2-3 Gasparo Gozzi (conte),Niccolò Tommaseo
Della pena di morte Niccolò Tommaseo
Il serio nel faceto: scitti varii Niccolò Tommaseo
Dizionario estetico Niccolò Tommaseo
Հենդերսոն շրջան (Կենտուկի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հենդերսոն շրջան (այլ կիրառումներ)Հենդերսոն շրջան (անգլ.՝ Henderson County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.140 կմ² է, բնակչությունը՝ 46.250 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հենդերսոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1798 թ.։
MeloMance

MeloMance (կորեերեն՝ 멜로망스՝ Մելոմենս), հարավկորեական երաժշտական դուետ, որը ձևավորվել է 2015 թվականին։ Մեծ հայտնիություն է ձեռք բերել շնորհիվ «Gift» երգի։
2017 թվականին նրանք հաղթել են Melon Music Awards երաժշտական մրցանակի «լավագույն ինդի-կատարող» անվանակարգում։


== Անդամներ ==


=== Կիմ Մին Սոկ ===
Կիմ Մին Սոկ (կորեերեն՝ 김민석, ծնվել է 1991 թվականի օգոստոսի 26-ին, Սեուլ), վոկալիստ, երգերի հեղինակ և երգահան։ Ավարտել է Սեուլի արվեստի դպրոցի գործնական երգի ֆակուլտետը։
Վաղ հասակում ցանկանում էր դառնալ բասկետբոլիստ, բայց անձնական խնդիրների պատճառով նա ստիպված էր հրաժարվել դրանից։ Դրանից հետո նրան սկսել է հետաքրքրել երաժշտությունը։ 8-րդ դասրանում որոշ ժամանակ սովորել է վոկալ երաժշտությունը։


=== Ջոնգ Դոնգ Հվան ===
Ջոնգ Դոնգ Հվան (կորեերեն՝ 정동환, ծնվել է 1992 թվականի հունվարի 11-ին, Սեուլ), դաշնակահար, երգահան և գործիքավորող։ Սեուլի արվեստի դպրոցի գործնական երգի ֆակուլտետի շրջանավարտ։ Քանի որ նրա ընտանիքի բոլոր անդամները աշխատում են երաժշտական ոլորտում, դաշնամուր սկսել է  նվագել վաղ հասակում։ Նա իր հարցազրույցներից մեկի ժամանակ ասել է․ «Երաժշտութնունը միշտ եղել է ինձ հետ։ Ավագ դպրոցում ես եկա այն մտքին, որ պետք է պաշտոնապես զբաղվեմ դրանով»։ Կիմ Մին Սոկի հետ նրանք ընկերացել են քոլեջում։ Մինչև Դոնգ Հվանի ժամկետային զառայության անցնելը, նա, Մինսոկը և ուրիշ դպրոցական ընկերներ ապրում էին մեկ տան մեջ։


== Կարիերա ==
Դուետը ձևավորվել է 2015 թվականի մարտի 10-ին Sentimental ալբոմի թողարկմամբ։ Բայց ներկայիս ճանաչումը ձեռք է բերվել «Gift» երգով։ Երգը թողարկվել է 2017 թվականի հուլիսին, բայց երեք ամսից կրկին հայտնվել է շքերթներում, ոչ միայն զբաղեցնելով բարձր դիրքեր, այլև պահպանելով իր դիրքը շաբաթվա ընթացքում,, առաջ անցնելով այնպիսի հայտնի խմբերից, իչպիսիք են Wanna One-ը, BTS-ը և TWICE-ը։
«Gift» երգի առաջխաղացումից հետո, MeloMance-ը կատարեց մի քանի սաուդտրեկ «Այս կյանքը մեր առաջինն է», «Անցած դարի տղա և աղջիկ» և «Կորեական ոդիսական» դորամաների համար։
Նրանք նաև հրավիրված են եղել Melon Music Awards մրցանակաբաշխության տոնակատարությանը ելույթ ունենալու։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===


=== Ձայնագրություններ ===


== Հեռուստասերիալներ ==


== Մրցանակներ և նոմինացիաներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մասրենի փափուկ

Մասրենի փափուկ (լատ.՝ Rosa mollis Smith), վարդազգիների ընտանիքի, մասրենի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Ոչ բարձր, սակավ ճյուղավորված թուփ է, 0,5 — 1,5 մ բարձրությամբ։ Փշերն ուղիղ են, բարակ։ Ճյուղերը կարճ են, ծածկված կապտավուն կեղևով։ Տերևիկները 3—9 հատ են, կլորաձվաձև կամ հակառակ ձվաձև, հիմքում և գագաթում կլորավուն, երկու կողմից էլ ծածկված մետաքսանման աղվամազով, կրկնակի-գեղձասղոցաեզր։ Տերևակիցները խոշոր են, ականջիկներով։ Ծաղիկները միայնակ են կամ մի քանիսը միասին հավաքված փոքր վահանիկներում, կարճ, թույլ գեղձապատ ծաղկակոթերով։ Հիպանթիումը գնդաձև է, մերկ կամ գեղձախոզանապատ, նարնջագույն։ Բաժակաթերթիկները փետրաձև են։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, նախկին ԽՍՀՄ-ի եվրոպական մասում, Փոքր Ասիայում, Իրանում։ Հայկական ՍՍՀ-ի տարածքում հանդիպում է Շիրակի դաշտում և Զանգեզուրում, միջին և վերին լեռնային դրափներում, թփուտՆերում։ Մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես արժեքավոր պատվաստակալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լա Մանշ

Անգլիական նեղուց կամ Լա Մանշ (ֆր.՝ la Manche, բրետոներեն՝ Mor Breizh, կորն.՝ Mor Bretannek), հաճախ այն անվանում են պարզապես նեղուց, որը բաժանում է Անգլիան Ֆրանսիայից և Ատլանտյան օվկիանոսը Հյուսիսային ծովից։ Այն ունի մոտ 560 կմ երկարություն և 240 կմ-ից 34 կմ լայնություն, ամենանեղ հատվածը Դուվերյան միջանցքն է։ Դա Եվրոպան շրջապատող ամենափոքր ջրային տարածքն է, որի մակերեսն է 75000 կմ2։


== Անվանում ==
Անվանումը ֆրանսերեն է․ La Manche ― «բազուկ»։ Անգլերեն կոչվում է English Channel՝ «Անգլիական ջրանցք» կամ ուղղակի Channel՝ «ջրանցք»։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Պա դե Կալեի հետ միացնում է Հյուսիսային ծովը Ատլանտյան օվկիանոսի հետ։ Երկարությունը 578 կմ է, լայնությունը արևմուտքում՝ 250 կմ, արևելքում՝ 32 կմ, նավարկուղու ամենափոքր խորությունը՝ 23.5 մ։ Պա դե Կալեի տակ (Դուվրի նեղուց, Dover Strait), որը համարվում է Լա-Մանշ նեղուցի մի մասը, Դուվրի և Կալեի միջև տեղակայված է թունել (ընդհանուր երկարությունը ՝ 52.5 կմ, այդ թվում 38 կմ նեղուցի հատակին)։ Հիմնական նավահանգիստներն են Պորտսմութը, Սաութհեմփթոնը, Հավրը, Շերբուրը։ Նեղուցի ամենամեծ կղզիներն են Ուայթ կղզին Բրիտանիայի ափերին և Նորմանդյան կղզիները Ֆրանսիայի ափերին։ 


== Երկրաբանություն ==
Նեղուցը համեմատաբար վերջերս է ձևավորվել՝ պլեյստոցենի ժամանակաշրջանում՝ լճից ջրերի ահռելի հոսքից երկու ջրհեղեղների (425 հազար տարի և 200 հազար տարի առաջ) արդյունքում, սառցակտորով սահմանափակված, ժամանակակից Հյուսիսային ծովի շրջակայքում։ Բացթողնված ջուրը քշեց պարանոցը (Ուիլդ Արթուա լեռնաշղթա),որն այդ ժամանակ միավորում էր Բրիտանիան մայրցամաքի հետ և ձևավորվել է Պա դե Կալեն։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Գիտությունը Հայաստանում


== Զարգացման պատմությունը ==


=== Հնագույն ժամանակներ ===
Գիտությունը Հայաստանում զարգացել է շատ վաղուց (մինչև Քրիստոսի ծնունդը)։ Դրա մասին են վկայում Քարահունջի (Զորաց-Քարեր) և Մեծամորի քարային աստղադիտարանները, Հայոց պատմության Ուրարտական շրջանի սեպագրերը, ճարտարագիտական կառույցները, հելլենիզմի բարձրակարգ հուշարձանները, քրիստոնեական ճարտարապետական հուշարձանները հիասքանչ մանրանկարներով հնագույն ձեռագրերը, հայ ժողովրդի բարձր մշակույթի և կրթության իրեղեն ապացույցն են։


=== Միջին դարեր ===
5–րդ դարում Հայաստանում գիտական մտքի, գրականության և արվեստի զարգացման համար բացառիկ նշանակություն ունեցող իրադարձություն տեղի ունեցավ։ Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց Հայկական այբուբենի յուրահատուկ բնօրինակը, որով հայ ազգը օգտագործում է մինչ օրս, թերևս միայն երեք տառ ավելացնելով։
Հայկական գրերի ստեղծումից հետո, V դարի սկզբում, ողջ Հայաստանով մեկ բացվեցին բազմաթիվ դպրոցներ, գրվում էին գրական ստեղծագործություններ, պատմական, փիլիսոփայական, լեզվաբանական մենագրություններ, բնական գիտություններից՝ աշխարհագրական, աստղագիտական, մաթեմատիկական և այլ աշխատություններ։ Հայաստանի այսպես կոչված «Հայաստանի ոսկյա դար»ի առավել աշխարհահռչակ ներկայացուցիչներն են պատմաբան Մովսես Խորենացի (V դ.), փիլիսոփա Դավիթ Անհաղթ (VI դ.), աշխարհագրագետ, աստղագետ և մաթեմատիկոս Անանիա Շիրակացի (VII դ.), պոետ և փիլիսոփա Գրիգոր Նարեկացի (X դ.)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ներգծյալ և արտագծյալ պատկերներ

Ներգծյալ և արտագծյալ պատկերներ, տարրական երկրաչափության մեջ, բազմանկյունը կոչվում է տրված ուռուցիկ կորին ներգծյալ, իսկ կորը՝ արտագծյալ բազմանկյանը, եթե բազմանկյան բոլոր գագաթները գտնվում են կորի վրա։ Բազմանկյունը կոչվում է արտագծյալ կորին, իսկ կորը՝ ներգծյալ բազմանկյանը, եթե բազմանկյան կողմը (կամ նրա շարունակությունը) շոշաւիում է կորը։ Որպես կոր հիմնականում դիտարկում են շրջանագիծը։ Այսպես, օրինակ, յուրաքանչյուր եռանկյուն ունի մեկ արաագծյալ և չորս ներգծյալ (դրանցից երեքը, կոչվում են առներգծյալ) շրջանագիծ։ Ուռուցիկ քառանկյունն ունի արտագծյալ շրջանագիծ (ուռուցիկ քառանկյանը կարելի է արտագծել շրջանագիծ) այն և միայն այն դեպքում, եթե նրա հանդիպակաց անկյունների գումարը 180° է, և ուռուցիկ քառանկյանը կարելի է ներգծել շրջանագիծ այն և միայն այն դեպքում, եթե քառանկյան երկու հանդիպակաց կողմերի գումարը հավասար է մյուս երկու հանդիպակաց կողմերի գումարին։ Ուռուցիկ բազմանկյանը կարելի է արտագծել (ներգծել) շրջանագիծ այն և միայն այն դեպքում, եթե նրա կողմերի միջնակետերով այդ կողմերին տարված ուղղահայացները (անկյան կիսորդները) հատվում են մի կետում։ Ներգծյալ և արտագծյալ պատկերներ դիտարկվում են նաև տարածության մեջ։ Այս դեպքում բազմանկյան դերը կատարում է բազմանիստը, իսկ ուռուցիկ կորի դերը՝ ուռուցիկ մակերևույթը՝ շատ հաճախ գնդային մակերևույթը։ Երբեմն ասում են նաև, որ կոնը արտագծված է գնդին կամ գունդը ներգծված է կոնին։