Raspberry Pi

Raspberry Pi, բանկային քարտի չափ ունեցող միասալիկ համակարգիչ։ Սկզբնական շրջանում մշակվել է ինչպես բյուդջետային համակարգ, ինֆորմատիկա դասավանդելու համար, սակայն հետագայում ստացել է մեծ տարածում և օգտագործում։ Մշակվում են անգլիական Raspberry Pi Foundation ընկերության կողմից, Էբեն Ապտոնի գլխավորությամբ։ Առաջին թողարկումից 5 տարի անց վաճառվել էր ավելի քան 12,5 միլլիոն  Raspberry Pi։


== Պատմություն ==
2011 թվականի մայիսին Դէվիդ Բրէբենը ներկայացրեց առաջին  Raspberry Pi-ը, որը կոշտ կրիչի չափ էր։
2011 թվականի հուլիսի վերջին ավարտվել և արտադրության էր ուղարկվել սալիկի առաջին տարբերակը, իսկ արդեն օգոստոսի 12-ին Raspberry Pi Foundation-ը ստացավ առաջին խմբաքանակը։ Նախնական տարբերակը ուներ որոշ փորձառական ֆունկցիաներ և թանկ դետալներ, որոնք վերջնական տարբերակում հանվեցին։ Ինչպես նաև վերջնական տարբերակը 20 %-ով ավելի փոքր է նախնականից և 6-ի փոխարեն կազմված է 4 շերտերից։
2012 թվականի հունվարի 10-ին ընկերությունը հայտարարեց առաջին խմբաքանակի արտադրության մասին, 10 հազար «B» մոդելի օրինակ։
2012 թվականի փետրվարի 29-ին սկսվեց «B» մոդելի սալիկների վաճառքը։
2012 թվականի հուլիսի 29-ին նախագծի մշակողները հայտնեցին Raspberry Pi «B»-ի պատվերների սահմանափակումը։
2012 թվականի դեկտեմբերի 14-ին մեկնարկեց Raspberry Pi «A»-ի արտադրությունը։
2014 թվականի հուլիսի 14-ին թողարկվեց երրորդ տարբերակը, որը կրում էր «B+» անվանումը։
2015 թվականի փետրվարի 2-ին մշակողները թողարկեցին չորրորդ տարբերակը Raspberry Pi «2B»։
2015 թվականի հոկտեմբերի 26-ին թողարկվեց նոր Raspberry Pi Zero միկրոհամակարգիչը։ Հիմնական տարբերությունը կայանում էր գինը 5 դոլլար։
2016 թվականի փետրվարի 26-ին մշակողները ներկայացրեցին Raspberry Pi 3։ Որը նախկիններից տարբերվում էր 64 բիթային պրոցեսսորով, Wi-Fi և Bluetooth մոդուլների առկայաությամբ։
2017 թվականի փետրվարի 28-ին թողարկվեց Wi-Fi և Bluetooth մոդուլներով հագեցած Raspberry Pi Zero W-ն։
2018 թվականի մարտի 14-ին թողարկվեց  Raspberry Pi 3B+։  Հիմնական տարբերությունը կայանում է նրանում, որ այն օժտված է ավելի հզոր պրոցեսսորով, 1000 Մբ/վ Ethernet-ով, 5 ԳՀզ անլար ցանցով և Bluetooth 4.2-ով։
2019 թվականի հուլիսին ներկայացվեց  Raspberry Pi 4B։ Այն ուներ նոր 4 միջուկային և 1․5 Գհզ հաճախության ARM Cortex-A72 պրոցեսսոր, հասանելի է 3 տարբերակ 1, 2 կամ 4 ԳԲ օպերատիվ հիշողություն, ունի 1000 Մբ/վ Ethernet և Wi-Fi 802.11ac։ Տեղադրված 4 USB միակցիչներից 2-ը հագեցած են 3.0 տեխնոլոգիայով։ Էկրանին միացնելու համար հասանելի են 2 microHDMI միակցիչմներ։


== Արտաքին տեսք ==
Raspberry Pi-ի բազմաթիվ միասալիկ համակարգիչները տարածվում են 4 շերտերից կազմված, ամբողջական սալիկի միջոցով և ունի բանկային քարտի չափ։ Ստանդարտ հավաքածուն բաղկացած է միայն մինի-համակարգչից։ Կաղապարը, հոսանքի բլոկը և հիշողության քարտը անհրաժեշտ է պատվիրել առանձին։


== Ծրագրային ապահովում ==
Raspberry Pi-ը հիմնականում աշխատում է Linux-ի միջուկով ստեղծված օպերացիոն համակարգերի հիման վրա։ Ինչպես նաև կա հնաարվորություն տեղադրելու Windows 10 IOT։ Բացի դա կարելի է գնել լիցենզավորված Windows 10 IOT-ը 50 դոլլարով։


=== Օպերացիոն համակարգեր ===
Պաշտոնական ապահովվող համակարգեր․

Raspbian՝ նրանց համար ովքեր նոր են սկսում ծանոթանալ  Raspberry Pi-ի հետ
Pidora
OSMC
RISC OS
Windows 10 IoTՕպերացիոն համակարգերը տեղադրելու համար օգտագործվում է NOOBS գործիքը։


=== Այլ օպերացիոն համակարգեր ===
A2 
FreeBSD
OpenWrt
HypriotOS
Kali Linux
Archlinux ARM
Raspbian Server Edition
RasPBX
IPFire
Raspberry Pi Thin Client
Parrot Security OS
Sailfish OS SailPi
Ubuntu flavours for the Raspberry Pi 2/3 (https://ubuntu-pi-flavour-maker.org/download/ Archived 2019-09-25 at the Wayback Machine.)
Lubuntu
Ubuntu MATE
Ubuntu Server (minimal)
Ubuntu Server (standard)
Xubuntu
WTware 
OpenMediaVault .
Tiny Core Linux .
Android
RetroPie
RecalBox
Lakka Linux


== Ծանոթագրություններ ==