armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նախրի վերադարձը (նկար, Բրեյգել)

«Նախրի վերադարձը», հոլանդացի նկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարը՝ ստեղծված 1565 թվականին։ Նկարը պատկանում է Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանին։ Նկարված է յուղաներկով փայտի վրա, չափսը՝ 117×159 սմ։


== Նկարագրություն ==
«Նախրի վերադարձ» նկարը պատկանում է Բրեյգելի նկարների ցիկլին, հայտնի են «Տարվա ժամանակներ» ընդհանուր անունով։ Ենթադրում են, որ այն համապատասխանում է ուշ աշնանը, նոյեմբերին։ Դրա մասին վկայում են մերկ ծառերը առանց տերևների և դաշտերի, մարգագետինների գույներով։ Կենտրոնացված իրենց աշխատանքի վրա հովիվները փորձում էին տանել հոտը ամառային արոտավայրերից ձմեռային բնակատեղի, քանի դեռ եղանակը չի վատացել։ Փոթորիկ էր սպասվում և դրա մասին են վկայում աջից մոտեցող սև ամպերը։


== Պատմություն ==
Պիտեր Բրեյգել Ավագի արվեստը ուսումնասիրողները կարծում են, որ վեց նկարից կազմված «Տարվա ժամանակներ» շարքը (որոնցից պահպանվել են հինգը), նկարվել են Բրեյգելի կողմից Հիկոլաս Յոնգելին առևտրականի պատվերով։ Նկարները որոշ ժամանակ գտնվում էին քաղաքից դուրս գտնվող տնակում Յոնգելինկի մոտ, որը գտնվում էր Անտվերպյան քաղաքային պատերից ոչ հեռու։ 1566 թվականի փետրվարին նա գրավ դրեց իր նկարները Անտվերպյան իշխանություններին որպես իր պարտքի երաշխիք։ 1594 թվականի հուլիսին նկարները տվեցին Հաբսբուրգյան Նիդեռլաների շտատհալտեր Ավստրիացի Էռնստին որպես նվեր, որոնք այդ ժամանակ գտնվում էին Բրյուելում։ 1595 թվականին նրա մահից հետո նկարները տեղափոխեցին նրա եղբոր՝թագավոր Բոգեմի Ուդոլբ երկրորդի մոտ, որի նստավայրը գտնվում էր Պրահայում և Վեննայում։ Հաջորդ գրառումը նկարների տեղի մասին թվագրվել է 1659 թվականին, երբ արվում էր Ավստրիացի Էռցգեռցոգ Լեոպալդ Վիլգելմի հավաքածուի գույքագրումը։ Նրա մահից հետո 1662 թվականին նկարները ժառանգաբար անցան նրա զարմիկին, Սուրբ հռոմեական կայսրության ապագա իմպերատոր Լեոպոլդ առաջինին, ով տեղադրեց այդ հավաքածուն Վիեննայի կայսերական պալատում՝ Խոֆբուրգում։ 1705 թվականին Լեոպոլդ առաջինի մահից հետո նկարները մնում էինՎիեննայի կայսերական հավաքածուում։ 1784 թվականին «Հոտի Վերադարձ» և Պիտեր Բրեյգել Ավագի մի քանի այլ նկարներ գտնվում են Վիեննայի ամրոցում՝ Բելվեդեռ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վալեջո

Վալեջո (իտալերեն՝ Valeggio), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 214 մարդ (2008 թվական)։ Խտությունը կազմում է 24 մարդ/կմ²։ Տարածքը 9 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0384։
Վալեջիոն սահմանակից է Ալագնա, Դորնո, Ֆերերա Էրբոնոնե, Օտոբիանո, Սկալդասոլե, Տրոմելո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորներն են սրբեր Պետրոս և Պողոս առաքյալները։ Տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0384 49052


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Ժուլիեն դը Բրիոլա

Սեն Ժուլիեն դը Բրիոլա (ֆր.՝ Saint-Julien-de-Briola), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 84 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.43 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.31 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 640 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 165 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 34 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 47 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 40-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 7։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 85,1 %։ 40 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 38 անձ (22 տղամարդ և 16 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (0 տղամարդ և 2 կին)։ 7 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 1-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պամպանեիրա

Պամպանեիրա (իսպ.՝ Pampaneira) քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Գրանադա շրջանում՝ Անդալուզիա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալպուխարրա Գրանադինա շրջանում։ Տարածքը 18 կմ²։ Բնակչությունը՝ 356 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։


== Արտաքին հղումներ ==
Excmo. Ayuntamiento de la villa de Pampaneira
Microweb turística de Pampaneira realizada por el Patronato de Turismo de Granada Archived 2008-02-29 at the Wayback Machine.
Situación de Pampaneira
Խնձոր (այլ կիրառումներ)

Խնձոր, կարող է վերաբերել՝

Խնձոր - խնձորենու պտուղը
Խնձոր - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում
Խնձոր - հայկական իգական անուն
Ացիդոզ

Ացիդոզ (լատ.՝ acidus – թթու), թթվահիմնային հավասարակշռության տեղաշարժ, երբ նյութափոխանակության խանգարման հետևանքով օրգանիզմում կուտակվում են թթու նյութեր (փոքրանում է արյան ջրածնային ցուցիչը)։ Բնականոն պայմաններում այդ արգասիքներն արագորեն հեռանում են, իսկ տենդային հիվանդությունների, ստամոքսաղիքային համակարգի խանգարումների, հղիության, քաղցի և այլ դեպքերում կարող են կուտակվել օրգանիզմում։ Հիվանդության թեթև ընթացքի դեպքում նշված նյութերն օրգանիզմից հեռանում են մեզի հետ (ացետոնուրիա), իսկ ծանր ընթացքի դեպքում կարող են առաջացնել կոմա։ Ըստ առաջացման բնույթի տարբերվում է ացիդոզի երկու տեսակ՝ նյութափոխանակային և շնչառական։ Առաջինը շաքարախտի զարգացման կամ երիկամների ախտահարման հետևանք է, երկրորդը՝ շնչառության խանգարման։ 


== Բուժումը ==
Ացիդոզ առաջացնող պատճառի վերացում (օրինակ, շաքարախտի դեպքում՝ ինսուլին), ինչպես նաև սոդայի և մեծ քանակությամբ հեղուկների ընդունում։
Յուրովո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յուրովո (այլ կիրառումներ)Յուրովո (ռուս.՝ Юрово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժան-Ժակ Ամպեր

Ժան-Ժակ Ամպեր (ֆր.՝ Jean-Jacques Ampère, օգոստոսի 12, 1800(1800-08-12)[…], Լիոն, Ֆրանսիայի մետրոպոլիս, Ֆրանսիա - մարտի 27, 1864(1864-03-27)[…], Պո), ֆրանսիացի գրականագետ, պատմաբան։ 
Ֆիզիկոս Անդրե Մարի Ամպերի որդին։
Հեղինակել է ուսումնասիրություններ ֆրանսիական գրականության պատմության, ինչպես նաև՝ Դանթեի ստեղծագործության, գերմանական և սկանդինավյան էպոսների մասին։
Փարիզում Ամպերը դասավանդել է Սորբոնի համալսարանում, 1848 թվականից եղել է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։
1841 թվականին Ամպերն իր ընկերների հետ, որոնց թվում էր Պրոսպեր Մերիմեն, այցելել է Հյուսիսային Աֆրիկա, այնուհետև՝ Հունաստան և Իտալիա։ Այդ ճանապարհորդության արդյունքում 1848 թվականին Ամպերը հրատարակում է «Հունաստանը, Հռովմը և Դանտեն» (Grèce, Rome et Dante) աշխատությունը, որը Ֆրանսիայում մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում Դանտեի ստեղծագործության հանդեպ։
Դրանից հետո և մինչև իր մահանալը նա աշխատում էր «L’Histoire romaine à Rome» մոնումենտալ գործի վրա, ինչպես նաև հրատարակում է իր բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Ամպերի բոլոր ստեղծագործություններն աչքի են ընկնում իրենց առողջ քննադատությամբ, լայնախոհությամբ և պարզ, համակրելի շարադրությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պյուժե Ռոսթան

Պյուժե Ռոսթան (ֆր.՝ Puget-Rostang), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ շրջանի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վանս կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Կուրսեգուլ լուծարված կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 9.76 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 108 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 123 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 12.6 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 115 մարդ, 2012 թվականին՝ 123 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 63 բնակիչներից 51-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 12-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 81.0 %, 1999 թվականին եղել է 63.5 %): Աշխատունակ տարիքի 51 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 48-ը (19 տղամարդ և 29 կին), 3 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (1 տղամարդ և 2 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 12 ոչ ակտիվ բնակիչներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 3-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[Պյուժե Ռոթսան կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք ](ֆր.)
Այգու դրախտապան

Այգու դրախտապան (լատ.՝ Emberiza hortulana), դրախտապանների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, Հայաստանում՝ տարածված։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 16-17 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 23-29 սմ։ Հասուն արուի գլուխը և կրծքի վերին մասը կանաչ-մոխրագույն են, ակնօղակը՝ դեղնավուն, բեղերը և կոկորդը՝ դեղին, մեջքը՝ խիտ խայտերով։ Մարմինը ներքևից նարնջագույն-դարչնագույն է։ Էգն ավելի խամրած է, գագաթը և կրծքի վերին մասը՝ մանր խայտերով։ Ժամանակի մեծ մասն անցկացնում է գետնի վրա։


== Տարածվածություն ==
Բնակվում է կիսաանապատներում, լեռնատափաստաններում, ալպյան մարգագետիններում։ Սնվում է սերմերով, անողնաշարավորներով։


== Բազմացում և զարգացում ==
Գարնանային վերադարձը՝ ապրիլի վերջից մայիսի առաջին կեսին, ուղեկցվում է արուների միալար մեղմ երգով ու հարսանեկան զույգերի ընտրությամբ։ Ձվադրման պատրաստ առաջին բները հայտնվում են մայիսի կեսից մինչև ամսվա վերջը, կրկնակի բնադրման դեպքում՝ հուլիսի սկզբին։ Բույնը գավաթաձև է՝ չոր ցողուններից։ Բնադրում է գետնին՝ թփի կամ քարի տակ քողարկված (կառուցում է էգը)։ Դնում է 20 մմ տրամագծով, կապտավուն-սպիտակ՝ մուգ պտերով 4-6 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 13 օր։ Ձագերը բնից հեռանում են 7-8-րդ կամ 9-11-րդ օրը՝ կախված միջավայրի պայմաններից։ Հունիսի վերջից մինչև հուլիսի սկիզբը ձեռք են բերում ազատ թռչելու ունակություն և կազմում ընտանեկան խմբեր։ Աշնանային չուն՝ սեպտեմբերի վերջին։
Պոլա Դոբրյանսկի

Պոլա Դոբրյանսկի (անգլ.՝ Paula Jon Dobriansky, սեպտեմբերի 14, 1955(1955-09-14), Ալեքսանդրիա, Վիրջինիա, ԱՄՆ), ուկրաինական ծագմամբ ամերիկացի քաղաքական և պետական գործիչ, Լև Դոբրյանսկու դուստրը։
Բուշ կրտսերի հանրապետական վարչակազմի օրոք 2001 թվականից մինչև 2009 թվականը եղել է ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալ։ 2009 թվականի մարտից եղել է Հարվարդի համալսարանի պետական կառավարման ֆակուլտետի Բելֆերի գիտության և միջազգային գործերի կենտրոնի ավագ գիտաշխատող (անգլ.՝ Harvard University John F. Kennedy School of Government’s Belfer Center for Science and International Affairs):

Սովորել է Ջորջթաունի համալսարանում, գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան է ստացել Հարվարդի համալսարանից (Խորհրդային քաղաքականության խնդիրները և ռազմական գործերը)։ Ֆերլի Դիքինսոնի անվան համալսարանի բանասիրության և Ֆլեգլերի քոլեջի իրավունքի պատվավոր դոկտոր։
Այդ պաշտոնում 2001 թվականին նրան առաջադրել է նախագահ Ջորջ Ուոքեր Բուշը, և թեկանծությունը հաստատվել է Սենատի կողմից։
Նրա իրավասության շրջանակներում են ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների, աշխատանքի, թմրանյութերի դեմ պայքարի, օրինականության պահպանման խնդիրները, որոնք կապված են աշխատող ներգաղթյալների և հումանիտար օգնության հետ, ինչպես նաև բնապահպանական խնդիրները։ Պոլա Դոբրյանսկին եղել է Տիբեթի հարցերով հատուկ համակարգող։
Մինչ պետքարտուղարի տեղակալ նշանակվելը, Պոլա Դոբրյանսկին եղել է արտաքին հարաբերությունների խորհրդի փոխնախագահ և գրասենյակի տնօրեն։


== Մրցանակներ ==
Պոլա Դոբրյանսկիի շքանշանների և պարգևների թվում են Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտների նվաճումների համար ամենամյա պարգևը, Պետական դեպարտամենտի Բարձրագույն փառքը շքանշանը, 2001 թվականի միջազգային մրցանակը, Ժողովրդավարության մեջ ազգային ավանդի համար մեդալը, Լեհաստանի «Արժանիքների համար» շքանշանը, Լիտվայի Մեծ իշխան Գեդիմինասի շքանշանի Մեծ խաչը։
Ջին Քիրքպատրիկի անվան մրցանակի դափնեկիր (2008) է։


== Գրականություն ==
Paula Dobriansky
Bush Was No Unilateralist [1]
[2]
Виталий Аблицов "Галактика Украина. Украинская диаспора: выдающиеся фигуры "- К.: КИТ, 2007. — 436 с.


== Ծանոթագրություններ ==
Մեդովուխա

Մեդովուխա (ռուս.՝ Медову́ха), ալկոհոլային խմիչք, որի բաղադրության մեջ մտնում է ջուր, մեղր ու խմորիչ տարբեր համային հավելումներով։ Ներկայիս ձևով խմիչքը հայտնվել է XVIII դարում։ Գոյություն ունի մի տեսակետ, որ մեդովուխան իրականում եղել է քաղցր ըմպելիք բաղկացած ջրում լուծված մեղրից, չնայած այդպիսի ըմպելիքը սովորաբար անվանել են մեղրաջուր (ռուս.՝ Сыта):


== Մեդովուխայի տեսակները ==
Մեդովուխաները իրարից տարբերվում են պատրաստման եղանակով՝


==== Կախված մեղրի ստերիլիզացումից․ ====
Մեդովուխա դրված (պատրաստված խմորման եղանակով՝ առանց մեղրի եռման ստերիլիզացիայի),
Մեդովուխա եփած կամ կշտացնող (պատրաստված խմորման եղանակով՝ մեղրի եռման ստերիլիզզացիայով)։


==== Կախված մեղրն ավելացնելու ժամանակից․ ====
պատրաստումից հետո առանց մեղրի ավելացմամբ,
պատրաստելուց հետո մեղրի չավելացմամբ,


==== Կախված լրացուցիչ ավելացվող էթիլսպիրտից․ ====
առանց էթիլսպիրտ ավելացնելու,
էթիլսպիրտ ավելացնելով,


==== Կախված պատրաստման ժամկետից ու խտությունից․ ====
երիտասարդ մեդովուխա,
սովորական մեդովուխա,
պինդ մեդովուխա,
դրված մեդովուխա,


==== Կախված բաղադրիչներից․ ====
Հմուլային մեդովուխա (հմուլի ավելացմամբ),
Կեղծ մեդովուխա (քաղցրեղենի ավելացմամբ)։


== Մեդովուխայի բաղադրությունը ==
Մեդովուխայի հիմնական բաղադրիչները՝

մեղվի մեղր,
հմուլ կամ խմորիչ,
ջուր։Լրացուցիչ բաղադրիչներ՝

քաղցրեղեն,
հատապտուղներ։


== Ըմպելիքի պատմություն ==
XV դարում գրեթե ամբողջությամբ դադարում են մեղր պատրաստել մեդոստավ (ռուս.՝ медостав) եղանակով։
Անհետանում է հաց ուտելուց առաջ մեղրի ծիսական օգտագործումը։
XVII դարում մեղրի եփումը դառնում է հազվագյուտ երևույթ, քանզի մեղրը փոխարինվում է գինով։
Բայց XIX դարում մեղրի եփումը վերածնվում է, իսկ նրա հետ առաջ են գալիս «մեդովուխա» անվամբ մեղրային ըմպելիքներ։
Մեդովուխան ներկայիս ձևով հայտնվել է XVIII դարում, իսկ ճանաչվածություն ձեռք է բերել XX դարում։ Մեղրաբուծության ակտիվացման հետ մեկտեղ սովետական իշխանության առաջին տարիների շատ հաճախ էր «խակ» մեղրի ջրքաշում տեղի ունենում, որը չէր պահպանվում, ու պիտանի չէր վաճառքի համար։ Այդ պատճառով որոշ մեղվաբույծներ մտածեցին դրա վերամշակման մեթոդ՝ նոսրացնել ու խմորել այն «վայրի» կամ հացթուխային խմորիչներով։ Մշակվեցին տեխնոլոգիաներ, որոնք թույլատրում էին խմորել ոչ միայն «խակ» մեղրը, այլ նաև ձևավորվածը՝ մեղրաջրի նոսրացման ու եռման (ստերիլիզացման) եղանակով։
Ռուսաստանում մեդովուխան ընդունված է համարել այնչափ բնօրինակ ազգային ըմպելիք, ինչպես վիսկին Շոտլանդիայում, սակեն Ճապոնիայում կամ տեկիլան Մեքսիկայում։ Շատերն են իրենց նախապատվությունը տալիս նրա փափկությանը և մեղրային բուրմունքին։


== Ժամանակակից արտադրություն ==
Մեղրի եփման ավելի ճանաչված սովորույթները պահպանվել են Սուզդալում ու Մեծ Նովգորոդում։ 
Մեդովուխան հանդիսանում է Մեծ Նովգորոդի այցեքարտը։
Մեդովուխայի խտությունը կազմում է 5֊ից 16 %։ Կախված ըմպելիքի խտությունից, պահաժամից, օգտագործվող համեմունքներից ու բաղադրությունից (կարող է ավելացվել գիհ, իմբիր, դարչին, մեխակ, կարմիր պղպեղ, մասուր)։ Ըմպելիքին բնորոշ են արտահայտված մեղրային համ ու բուրմունք, թեթևություն, քաղցրություն (պայմանավորված մեղրի մեջ ֆրուկտոզի ու գլյուկոզի մեծ պարունակությամբ ու ըմպելիքի մեջ մեղրի մեծ քանակությամբ)։


== Արտաքին հղումներ ==
Մեդովուխայի պատրաստում
Ալամի եկեղեցի

Ալամի եկեղեցի, հայկական ավերված եկեղեցի Արևելյան Հայաստանի Կարսի մարզի Ալամ գյուղի տարածքում, ներկայիս Թուրքիայի արևելյան Իգդիրի մարզում։
Ալեմ (նախկինում կոչվում էր Ալաման) գյուղը գտնվում է Մաղասբերդից մոտ տասը կիլոմետր հարավ։ Ժամանակին այստեղ եղել է Սուրբ Անանիային նվիրված հայկական եկեղեցի։ Այժմ նրանից ոչինչ չի մնացել. ենթադրաբար այն դարձել է հայկական հուշարձանների նկատմամբ թուրքական մշակութային ցեղասպանության հերթական զոհը։


== Պատմություն ==
Արձանագրության համաձայն վանքը 637 թվականին կառուցել են իշխան Գրիգորը և նրա կինը։ Եռաբսիդ եկեղեցին ունեցել է խաչաձև հատակագիծ։ Այն փոքր գմբեթավոր շինություն էր՝ ուղղանկյուն մուտքով դեպի արևմուտք։ Եկեղեցու 1041 թվականի վիմագիր արձանագրությունում ասված է, որ գյուղը ազատվել է «թաստակ» տեսակի հարկից։
Եկեղեցին լավ վիճակում է եղել 1920 թվականին, երբ այն այցելել է հայ հնագետ Աշխարհբեկ Քալանթարը։ Այդ ժամանակ Ալամանում 45 տուն կար, որոնցից 23-ում հայեր էին ապրում, 22-ում՝ եզդի քրդեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարագաևո

Կարագաևո (ռուս.՝ Карагаево, բաշկիրերեն՝ Ҡарағай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 363 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոդեռնի համաշխարհային օր

Մոդեռնի համաշխարհային օր  (անգլ.՝ World Art Nouveau Day), ամենամյա տոն, որը նշվում է հունիսի 10-ին։ Ստեղծվել է մոդեռն ոճի արվեստը ճարտարապետության, գեղանկարչության, պոեզիայի, երաժշտության և այլ ոլորտներում խթանելու, ինչպես նաև նրա ժառանգությունը պահպանելու համար։ Այս օրն անցկացվում են ցուցահանդեսներ, լուսանկարչական մրցույթներ, էքսկուրսիաներ, ընթերցումներ։


== Տոնի պատմություն ==
Մոդեռնի առաջին միջազգային օրվա գաղափարը բխել է Հունգարիայից, որտեղ 2013 թվականին այն անցկացվել է Բուդապեշտի կիրառական արվեստի թանգարանում «Szecessziós Magazin» ամսագրի նախաձեռնությամբ։ Այդ ժամանակից ի վեր՝ Մոդեռնի ամենամյա օրն անցկացվում է Եվրոպական «Réseau Art Nouveau Network» (Բրյուսել) և «Art Nouveau European Route» (Բարսելոնա) շարժումների աջակցությամբ։ Դրա անցկացման օրն ընտրվել է հունիսի 10-ին, քանի որ այդ օրը մահացել են այդ ոճի երկու նշանավոր ներկայացուցիչներ՝ Անտոնիո Գաուդին և Էդեն Լեհները։


== Յուրահատկություններ ==
2013 թվականին անցկացված մոդեռնի առաջին միջազգային օրն արդեն միջազգային էր բառի բուն իմաստով և ներառում էր միջոցառումներ Հունգարիայում, Պորտուգալիայում, Ֆինլանդիայում, Լեհաստանում, Խորվաթիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Շվեդիայում, Իսպանիայում, Բելգիայում, Գերմանիայում, Նիդերլանդներում։
2018 թվականին օրը նվիրված էր սիրելի ճարտարապետներին։ Առաջին անգամ միջոցառումներն անցկացվել են Ռուսաստանում՝ Տամբով քաղաքում։
2019 թվականին օրը նվիրված էր սանդուղքներին։ Օրվա պաշտպանությանը ելույթ է ունեցել Եվրոպական ժառանգության միությունը։
2020 թվականին օրը նվիրված է վիտրաժներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Szecesszios Magazin
«Réseau Art Nouveau Network» շարժման կայք
Սաքալթութան

Սաքալթութան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վալկովսկի գյուղական խորհուրդ (Պոլտավսկի շրջան)

Վալկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Валківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վալկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 684 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Տեռեպի

Տեռեպի (էստ․՝ Terepi), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Մոոստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սամմաստե

Սամմաստե (էստ․՝ Sammaste), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Հալլիստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Օսիպովկա (գյուղ, Իշիմբայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕսիպովկաՕսիպովկա (ռուս.՝ Осиповка, բաշկիրերեն՝ Осиповка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստեփան Փափազյանց

Ստեփան Փափազյանց (հունվարի 14, 1840(1840-01-14) կամ 1839, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1888, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), հասարակական-քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս, խմբագիր, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել և դաստիարակվել է Սուրբ Փրկչի ազգայնական հիվանդանոցում, 1854 թվականից ուսումը շարունակել Զմյուռնիայում, հորեղբոր՝ հայագետ Անդրեաս Փափազյանի մոտ։ 1858 թվականին վերադառնալով Կոստանդնուպոլիս՝ դասավանդել է Ս․ Փրկչի ազգայնական հիվանդանոցում (1858-1861), Ղալաթիայի Մայր վարժարանում, եղել Գում-Գափուի Պեզճյան և լուսավորական երկսեռ վարժարանների տեսուչ։
1863-1867 թվականներին հրատարակել է «Ժամանակ» կիսամսյա հանդեսը, հոդվածներ տպագրել «Օրագիր», «Նոր դար», «Մամուլ», «Հայրենիք», «Մասիս» պարբերականներում, պաշտպանել աշխատավոր ժողովրդի շահերը։ Մշակել է Արևմտյան Հայաստանի ազգայնական վարժարանների ընդհանուր կանոնադրությունը («Կանոնադրություն ընդհանուր բարեկարգության ազգային վարժարանաց», 1864)։ Մ․ Խրիմյանի հանձնարարությամբ ու աջակցությամբ կազմել և Ազգայնական ժողովին է ներկայացրել «Գավառահայ հարստահարությունների տեղեկագիրը», դատապարտել թուրք աղաների և քուրդ բեկերի վայրագությունները Արևմտյան Հայաստանում, թուրքական կառավարությունից պահանջել կիրառել Բեռլինի կոնգրեսի որոշման 61-րդ հոդվածը, զինվորական պայքարի կոչել հայ ժողովրդին։
Գրել է մի շարք դպրոցական դասագրքեր («Քերականություն», «Թվաբանություն», «Ազգային և սրբազան պատմություն» և այլն), երգեր։


== Աշխատություններ ==
Դասագիրք քերականութեան հայ գրաբար եւ աշխարհաբար լեզուաց։ Կոստանդնուպօլիս։ տպ. Յ. Միւհէնտիսեան, 1860։
Դասագիրք ազգային պատմութեան։ Կոստանդնուպօլիս։ Ի տպարանի Յ. Միւհէնտիսեան, 1862։
Դասագիրք քերականութեան հայերէն լեզուի։ Կոստանդնուպօլիս։ Ի տպարանի Յ. Միւհէնտիսեան, 1865։  (Չորրորդ տպագրութիւն)։
Կենսագրութիւն Յարութիւն Պէզճեան ազգային անզուգական բարերարի։ Կոստանդնուպօլիս։ տպ. Յովհաննու Միւհէնտիսեան, 1864։
Քաղաքավարութիւն համառօտ տղոց համար։ Կ. Պոլիս։ տպ. Հովհաննես Մյուհենտիսյանի, 1866։
Դասագիրք ընթերցանութեան կամ նոր նախագիտելիք մանկանց։ Յերուսաղէմ։ Ի տպարանի Առաքելական Աթոռոյ Ս. Յակովբեանց, 1869։
Նախնական դասագիրք թուագիտութեան։ Յերուսաղէմ։ տպ. Առաքելական Աթոռոյ Ս. Յակովբեանց, 1869։
Դասագիրք քերականութեան հայերէն լեզուի։ Կոստանդնուպօլիս։ Ի տպարանի Յ. Միւհէնտիսեան, 1871։


== Ծանոթագրություններ ==
Աղջկական աղբյուր

«Աղջկական աղբյուր» (շվեդերեն՝ Jungfrukällan), Ինգմար Բերգմանի Շվեդական գեղարվեստական ֆիլմը՝ նկարահանված 1960 թվականին։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1960 թվականի փետրվարի 8-ին Շվեդիայում։ Բերգմանի արվեստում սա առանձնակի գործ է, քանի որ արժանացել էր Օսկար մրցանակի լավագույն օտարերկրյա ֆիլմ անվանակարգում։


== Սյուժե ==
Անտառային բացատներից մեկում, ապրում է մի գյուղացի ընտանիք. տանտերը՝ Թյորեն, նրա կինը՝ Մերեթան, նրանց դուստրը՝ Կարինը, Թյորեյի դուստրը առաջին ամուսնությունից՝ Ինգերին և մի քանի ծառա։ Խորթ դուստրը՝ Ինգերին, հղի է, սակայն երեխայի հայրն անհայտ է։ Նա օտար է զգում իրեն ընտանիքում, նրան ստիպում են ավելի շատ աշխատել, քան Կարինին, ուստի Ինգերին չի սիրում իր խորթ քրոջը։ Նա աղոթում է Օդին աստծուն՝ խնդրելով վերջինիս պատժել Կարինին։ Կարինն էլ իր հերթին, երես առած, թեթևամիտ կույս է։
Կարինին ուղարկում են հարևան գյուղ, որպեսզի նա մոմեր հասցնի եկեղեցի։ Նրա հետ ուղարկում են նաև Ինգերիին։ Անտառում քույրերը հանդիպում են մի մեկուսացված կախարդի։ Ինգերին հասկանում է, որ դա հենց Օդինն է և վախից հետ է ընկնում քրոջից։ Կարինն էլ հանդիպում է երեք աղքատ հովիվների, որոնք եղբայներ են, նրանցից մեկը համր է, մյուսն էլ դեռահաս։ Աղջիկն իր հացը կիսում է հովիվների հետ, ինչից հետո նրանք բռնաբարում ու սպանում են Կարինին։ Ինգերին հետևում է այս ամենին թփերի ետևից, բայց չի համարձակվում խառնվել։ Հետո եղբայրները հանում են աղջկա գեղեցիկ շորերը, վերցնում են բոլոր իրերը, շաղ են տալիս գետնով մոմերը և գնում են այն արահետով, որով եկել էին քույրերը։
Հովիվ եղբայրները գալիս են Թյորեյի տուն։ Նրանք գիշերելու տեղ են խնդրում տանտիրոջից։ Վերջինս նրանց տուն է թողնում, նստեցնում է սեղանի առջև և հետո գիշերելու տեղ տալիս։ Քնից առաջ եղբայրներից մեկը տանտիրուհուն առաջարկում է գնել սպանված աղջկա շորերը։ Մերեթան ճանաչում է շորերն ու ողբով հայտնում է այդ լուրը Թյորեյին։ Նրանք ամեն ինչ հասկանում են։ Թյորեն դուրս է գալիս բակ, որտեղ հանդիպում է Ինգերիին։ Նա խոստովանում է ամեն բան և ասում է, որ այդ նա է մեղավոր Կարինի մահվան մեջ։ Տանտերը գնում է փայտահատի ետևից, հետո լողանում է բաղնիքում։ Գյուղացին վերցնում է իր մեծ դանակն ու մտնում հովիվների սենյակը։ Հետազոտելով քնած հանցագործների իրերը՝ Թյորեն ճանաչում է իր դստեր իրերը։ Հետո նա առանձին կռվում է ավագ եղբայրների հետ ու սպանում նրանց։ Երրորդին՝ երեխային, նա օդ է հանում ու ջարդում է նրա գլուխը պահարանով։
Ընտանիքը գնում է Կարինի մարմինը փնտրելու։ Դեպքի վայրում Թյորեն ծնկի է իջնում և աղիողորմ հայացքով դիմում է Աստծուն։ Նա խոստանում է, որ հենց այստեղ եկեղեցի կկառուցի իր մեղքը քավելու համար։ Երբ Կարինի գլուխը բարձրացում են, գետնի միջից առվակ է դուրս գալիս, որը դառնում է մաքուր աղբյուր՝ աղջկական աղբյուր։


== Դերակատարներ ==


== Մրցանակներ ==
1960 թվական.Կաննի կինոփառատոն.

Հատուկ հիշատակում (Ինգմար Բերգման)
Ոսկե արմավենու ճյուղի թեկնածու1961 թվականՕսկար մրցանակ.

լավագույն օտարալեզու ֆիլմ (Ինգմար Բերգման)
ներկայացվել է կոստյումների լավագույն դիզայն անվանակարգում (Մարիք Վոս-Լունդ)1961 թվականՈսկե Գլոբուս

Սեմյուել Հոլդենի մրցանակ1962 թվական.Կինո Ջունպո մրցանակ.

լավագույն օտար լեզվով ֆիլմի ռեժիսոր (Ինգմար Բերգման)
լավագույն ֆիլմ օտար լեզվով (Ինգմար Բերգման)


== Ծանոթագրություններ ==
Չիոնգ Տան Շանգ

Չիոնգ Տան Շանգ (Վիետ. Trương Tấn Sang, հունվարի 21, 1949(1949-01-21), Đức Hòa, Long An, Mekong Delta, Վիետնամ), վիետնամցի քաղաքական-պետական գործիչ, Վիետնամի Նախագահը 2011-2016 թվականներին։


== Աղբյուրներ ==
Չիոնգ Տան ՇանգArchived 2016-03-07 at the Wayback Machine.
Ազատության և ճշմարտության համար

Ազատության և ճշմարտության համար, եղել է Հունգարիայի Ազգային կառավարության վերջին հռչակագիրը` գրված 1956 թվականի նոյեմբերի 4-ին Բուդապեշտում` Հունգարիայում, հունգարական հեղափոխության ժամանակ։ Գրվել է նախարար Բիբո Իշտվանի կողմից խորհրդարանի շենքում։ Բիբո Իշտվանը Խորհրդարանում էր մնացել որպես կառավարության միակ ներկայացուցիչ` սպասելով խորհրդային ռազմական ուժերի կողմից ձերբակալությանը։


== Պատմություն ==
Խորհրդային բանակը հարձակում է մայրամուտին 1956 նոյեմբերի 4-ին։ Նագի Իմրեն այցելում է խորհրդային դեսպանատուն` բանակցություններ վարելու, բայց չի վերադառնում։ Առավոտյան Տիլդի Զոլտանի հետ միասին Սզաբո Իշտվանը և Բիբո Իշտվանը հանդիպում են խորհրդարանում, բայց երբ խորհրդային զորքերը հասնում և շրջապատում են շենքը, Տիլդի Զոլտան գնում է նրանց հետ բանակցելու և համաձայնության է գալիս։ Խորհրդայինները կարող էին վերցնել շենքը քաղաքացիական խաղաղ բնակչության անվտանգությունը ապահովելուց հետո։


== Հռչակագիր ==
Հռչակագրի հեղինակը` Բիբո Իշտվանը, եղել է Հունգարական կառավարության միակ նախարարը, ով մնացել է խորհրդարանի շենքում։
Հռչակագրում ասվում է, որ հունգարական կառավարությունը չի ձգտում հետամուտ լինել հակախորհրդային քաղաքականության և դատապարտում է այն մեղադրանքները, որ իբր հեղափոխությունը շեփորահարում է ֆաշիստականը։ Այնտեղ նշվում էր, որ Հունգարիայի կառավարությունը կարող էր սահմանափակել ամբոխավարությունը։ Լարվածության պատճառը օտար ուժերի միջամտությունն էր։ Բիբո ֆը կոչ է անում հունգարացիներին, որպեսզի չճանաչեն խորհրդային ռազմական կամ խորհրդային խամաճիկային կառավարությանը որպես իրավական մարմին և դիմակայեն նրան պասիվ քաղաքացիական անհնազանդությամբ և ոչ թե քաղաքացիական պատերազմով։ Հեղինակը կառավարությունում եղել է միայն մեկ օր և զինված դիմադրության կոչ չի արել. նա տեղյակ չի եղել ռազմական իրավիճակին։ Հեղինակը կոչ էր անում Միավորված Ազգերի կազմակերպությանը հանդես գալ հունգարացիների քաղաքական ազատության պաշտպանությամբ` համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության:Հայտարարությունը ներկայացնում է Քեթլի Աննան, որը հունգարական կառավարության միակ լիիրավ ներկայացուցիչն էր արտասահմանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տառվաստու

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տառվաստու (այլ կիրառումներ)Տառվաստու (էստ․՝ Tarvastu), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Տառվաստու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 95 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վոլոկովկա

Վոլոկովկա (ռուս.՝ Волоковка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Շչուգոր գետի ձախ ափին՝ 192 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000062163
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006216
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Բերքլիի համալսարան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կալիֆոռնիայի համալսարան (այլ կիրառումներ)Կալիֆոռնիայի համալսարան Բերքլի քաղաքում (Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարան, անգլ.՝ University of California, Berkeley, UC Berkeley), հետազոտական համալսարան, որը գտնվում է Կալիֆոռնիա նահանգի Բերքլի շրջանում։ Համալսարանը հիմնադրվել է 1868 թվականին դառնալով Կալիֆոռնիայի Համալսարանի Համակարգի առաջին համալսարանը և Ամերիկյան Համալսարանների Ասոցիացիայի հիմնադիր անդամ։ Համալսարանը աշակերտներին հնարավորություն է տալիս դիմել ավելի քան 350 աստիճանի կրթական ծրագրերի համար և ընդգրկում է 31,000 բակալավրիատի և 12,000 ասպիրանտների։ Ընդունելության չափանիշներով՝ Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանը համարվում է մրցունակ համալսարան, քանի որ 90,000 դիմորդներից ընդամենը 14,000 են ընդունվել 2019 թվականին։ Համալսարանը երրորդն է ըստ «U.S. News»-ի 2021 թվականի լավագույն համաշխարհային համալսարանների վարկանշային աղյուսակում, որը ներառում է մի շարք համալսարաններ ԱՄՆ-ից և այլ 50 երկրներից, սակայն պետական համալսարանների մեջ զբաղեցնում է առաջին տեղը ողջ աշխարհում։ 
Համալսարանի դասախոսական կազմը, շրջանավարտները և հետազոտողները նվաճել են 110 Նոբելյան մրցանակ, 207 Օլիմպիական մեդալ որից 117-ը ոսկի են, 28 Ուոլֆի մրցանակ, 7 Ֆիլդի մեդալ, 25 Թյուրինգի մրցանակ, 103 ՄակԱրթուրի կրթաթոշակ, ավելի քան 20 Օսկար, 30 Պուլիտցերյան մրցանակ։ Մինչ օրս Բերքլիի լաբորատորիայի հետ համատեղ Բերքլիի համալսարանի գիտահետազոտողները հայտնաբերել են պարբերական համակարգի 16 քիմիական տարր (կալիֆոռնիում, սիբորգիում, բերկլիում, էյնշտեյնիում, ֆերմիում, լաուրենցիում, և այլն), ավելի քան այլ համալսարան աշխարհում։ Բերքլիի ֆիզիկոս Ջ․ Ռոբերտ Օփենհեյմերը Մանհեթենյան նախագծի գիտական տնօրենն էր, ով զարգացրեց առաջին ատոմային ռումբը աշխարհում, որի կենտրոնակայանը նա անձամբ նշանակեց Լոս Ալամոսը, Նյու Մեքսիկոն երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Դասախոսական կազմի անդամ Էդուարդ Թելլերը (Ստանիսլավ Ուլամի հետ միասին) ջրածնային ռումբի հայրն էր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
California Bears Athletics website
 «California, University of»։ Collier's New Encyclopedia։ 1921 
Բերքլիի համալսարան հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի)
Ֆրանե Սելակ

Ֆրանե Սելակ (խորվ.՝ Frane Selak, հունիսի 14, 1929(1929-06-14), Խորվաթիա - նոյեմբերի 30, 2016(2016-11-30)), խորվաթ երաժիշտ և երաժշտության ուսուցիչ։ Հայտնի է նրանով, որ կարողացել է խուսափել մահից յոթ դժբախտ պատահարներից հետո, իսկ այնուհետև վիճակախաղով շահել է խոշոր գումար, որի համար լրագրողները նրան անվանել են «աշխարհի ամենահաջողակ մարդ»։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1929 թվականի փետրվարի 7-ին։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ստացել է երաժշտական կրթություն. դառնալով դիրիժոր՝ նա աշխատանքի է անցել որպես մանկական երգչախմբի ղեկավար։


== Դժբախտ պատահարներ ==


=== 1962 ===
1962 թվականի հունվարին Սելակն ունեցել է իր առաջին վթարը։ Սարաևոյից Դուբրովնիկ ուղևորվող գնացքը դուրս է եկել ռելսերից և սուզվել գետը։ Մի անհայտ անձ  Սելակին հանել է ջրից, իսկ մյուս 17 ուղևորները խեղդվել են։ Ինքը՝ Ֆրանեն, ձեռքի կոտրվածք է ստացել և հիպոթերմիա։


=== 1963 ===
1963 թվականին Սելակն օդանավով Զագրեբից Ռիեկա է ուղևորվել։ Թռիչքի մեկնարկից որոշ ժամանակ անց օդանավի սրահի հերմետիկությունը խախտվել է, ինչի հետևանքով 19 մարդ դուրս է ընկել օդանավից, այդ թվում՝ Սելակը։ Նրան հաջողվել է ողջ մնալ, քանի որ ընկել է խոտի դեզի վրա։ Մնացած ուղեւորները մահացել են։


=== 1966 ===
Ավիավթարից երեք տարի անց՝ 1966 թվականին, ավտոբուսը, որով Սելակը մեկնել է Սպլիտ, վթարի է ենթարկվել։ Վարորդը կորցրել է կառավարումը, ինչի հետևանքով ավտոմեքենան գլորվել է գետը։ Չորս ուղևոր խեղդվել է. Ֆրանեն կարողացել է դուրս գալ և լողալով հասնել ափ՝ ստանալով մի քանի թեթև վերք և կապտուկներ։


=== 1970 ===
1970 թվականին Սելակի մեքենան ընթացքում բռնկվել է։ Նրան հաջողվել է լքել մեքենան վառելիքի բաքի պայթելուց վայրկյաններ առաջ։


=== 1973 ===
Երեք տարի անց, մեկ այլ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի ժամանակ, նրա մեքենայի վառելիքի պոմպի անսարքության պատճառով շարժիչը լցվել է տաք յուղով, ինչի հետևանքով կրակ է  բռնկվել, որը ավտոխցիկ է ներթափանցել օդանցքների միջով։ Կրակը վառել է Սելակի մազերը, բայց նա էապես չի տուժել։


=== 1995 ===
1995 թվականին Սելակին հարվածել է Զագրեբի քաղաքային ավտոբուսը, սակայն նա ստացել է միայն թեթև վնասվածքներ։


=== 1996 ===
1996 թվականին Սելակը իր մեքենայով բախվելով ցանկապատին կարողացել է խուսափել լեռան ոլորանում ՄԱԿ-ի խաղաղապահ ուժերի բեռնատարի հետ ճակատային բախումից։ Սելակը ամրագոտի  կապած չի եղել և հարվածից դուրս է շպրտվել մեքենայից։ Սելակը կառչել է ծառի ճյուղից, իսկ նրա մեքենան գլորվել է 100 մ խորությամբ անդունդը։


== Վիճակախաղի շահում ==
Իր 73-ամյակից երկու օր անց Սելակը վիճակախաղով շահել է 900 000 եվրո։ Այդ ժամանակ նա ամուսնացած է եղել հինգերորդ անգամ։ Շահած գումարով Սելակը գնել է երկու տուն և նավակ, ինչպես նաև տնից ոչ հեռու կառուցել է Մարիամ Աստվածածնին նվիրված մատուռ, օգնել է տեղի տաճարի վերանորոգմանը և նոր գործիքներ գնել իր ծանոթ երաժիշտների համար։ 2010 թվականին նա որոշում է կայացրել իր մնացած միջոցների մեծ մասը բաժանել հարազատներին և ընկերներին՝ պլանավորելով համեստ կենսակերպ վարել։


== Մահ ==
Ֆրանե Սելակը մահացել է 2016 թվականի նոյեմբերի 30-ին 87 տարեկան հասակում։ Վերջին տարիներին նա ապրել է Պետրինյա քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
(8925) Բոատինի

(8925) Բոատինի (անգլ.՝ Boattini), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Մաուրա Տոմբելիի և Ուլիսե Մունարիի կողմից Սիմա Էկարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,249698 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9455 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5539 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1232,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292091 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,96° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8925) Բոատինի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
All the Right Moves

All the Right Moves, ամերիկյան փոփ-ռոք խումբ OneRepublic-ի առաջին սինգլը, նրանց երկրորդ ստուդիական ալբոմ՝ Waking Up-ից։ Սինգլը հայտնվեց ռադիոկայաններում 2009 թվականի սեպտեմբերի 29-ից։ Ավստրիայում և Գերմանիայում առաջին սինգլ Waking Up-ի հետ դարձավ «Secrets» երգը։


== Տեղեկություններ երգի մասին ==
Ֆրոնտմեն խմբի անդամ Ռայան Թեդերը մի հարցազրույցում հայտնել է, որ «…դա հավանաբար, ամենաուրախ և էներգետիկ երգն է այն բոլորից, որ մենք երբևէ ստեղծել ենք»։
2009 թվականի հոկտեմբերի 8-ին կայացավ «All the Right Moves» տեսահոլովակի պրեմիերան, որի ռեժիսորը դարձել էր Ուեյն Իշամը։ Տեսահոլովակում խումբը դուրս է գալիս դիմակահանդեսի ժամանակ։
Երգը 2010 թվականի լավագույն հարյուրյակում զբաղեցրել է 54-րդ հորիզոնականը։


=== Տարվա չարթեր ===


== Ծանոթագրություններ ==
Լածոմբա

Լածոմբա (վրաց.՝ ლაწომბა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարտոլոմեո Սկապի

Բարտոլոմեո Սկապի (իտալերեն՝ Bartolomeo Scappi, 15-րդ դար, Դումենցա, Վարեզե, Լոմբարդիա - ապրիլի 13, 1577(1577-04-13), Հռոմ, Պապական մարզ), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի հայտնի խոհարար։ Նրա ծագումը մտորումների առարկա է եղել, սակայն վերջին հետազոտությունը ցույց է տվել, որ նա Լոմբարդիայի Դումենցա քաղաքից է եղել, ըստ Լուինո եկեղեցու՝ քարե ափսեի վրա թողած մակագրության։ Մինչ այս նրա մասին առաջին հայտնի փաստը եղել է այն, որ 1536 թվականի ապրիլին կազմակերպել է հանդիսավոր ճաշկերույթ, երբ  ծառայելիս է եղել Կարդինալ Լորենցո Կամպեջոյի մոտ , դրանից հետո ծառայել է մի քանի այլ կարդինալների, այնուհետև ծառայել է Պիուս IV Պապի մոտ՝ մտնելով Վատիկանի խոհանոցային ծառայություն։ Շարունակել է աշխատել որպես խոհարար Պիուս V Պապի համար։ Սկապին հաճախ է համարվել  միջազգային նշանավոր խոհարարներից մեկը։
1570 թվականին ձեռք է բերել համբավ, երբ հրատարակվել է նրա «Օպերա» խոհանոցային գիրքը, որտեղ զետեղված է եղել Վերածննդի դարաշրջանի խոհանոցի մոտ 1000 բաղադրատոմս և նկարագրել է խոհանոցային տեխնիկան և գործիքները՝ տալով պատառաքաղի առաջին հայտնի պատկերը։ Հայտարարել է, որ պարմեզանը պետք է լինի աշխարհի ամենալավ պանիրը, և նշել է, որ «հրեաները մեծացնում են ընտանի սագի լյարդը՝ հասցնելով ծայրահեղ չափսի և կշռի՝ 2-3 ֆունտ», ցույց տալով, որ այդ ժամանակ հրեաները զբաղվել են սագերի գերսնմամբ ֆուա-գրա («ճարպոտ լյարդ») արտադրելու համար։ «Օպերա» խոհարարական գրքի վերատպումը մշտապես արվել է 1570 թվականից մինչև 1643 թվականը։
Սկապին մահացել է 1577 թվականի ապրիլի 13-ին և հուղարկավորվել է խոհարարներին նվիրված Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցու գերեզմանատանը ՝ Վինչենցո և Անտաստասիո ալլա Ռեգոլա։
«Օպերա» խոհարարական գիրքը մասամբ թարգմանվել է իսպաներեն (Դիեգո Գրանադո Մալդոնդո,1599 թվական) և հոլանդերեն (Անտոնիուս Մագիրուս, 1612 թվական)։
Անգլերեն թարգմանությունն արվել է սննդի պատմությամբ զբաղվող Տերենս Սկալիի կողմից 2008 թվականին։ Հոլանդերեն թարգմանություն արել է նաև Իկա Սիալոնան 2015 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ginor, Michael A. (1999), Foie Gras: A Passion, John Wiley & Sons, ISBN 0-471-29318-0 .
Levillain, Philippe (2002), The Papacy: An Encyclopedia, Routledge (UK), ISBN 0415922283 .
Riley, Gillian (2007), The Oxford Companion to Italian Food, Oxford University Press, ISBN 0198606176, https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000rile .
Rolland, Jacques L. (2006), The Food Encyclopedia, Robert Rose, ISBN 0778801500 .
Schildermans, Jozef M. (2007), Lieve schat, wat vind je lekker? Het Koocboec van Antonius Magirus (1612) en de Italiaanse keuken van de renaissance, Davidsfonds, ISBN 9789058265005 .
Benporat, Claudio (2005), Bartolomeo Scappi, il mistero svelato, Appunti di gastronomia, nr. 46 .
Ֆաֆի

Ֆաֆի (պորտ.՝ Fafe; ['faf(ɨ)] Fafe ), քաղաք Պորտուգալիայում, Բրագա շրջանի կենտրոն։ Եղել է Մինյու գավառի մի մասը։ Այն կազմում է Հյուսիսային շրջանի՝ Ավեյի տնտեսական և վիճակագրական ստորաբաժանումների մի մասը։ Քաղաքում ապրում է 15,3 հազար մարդ, իսկ մունիցիպալիտետում՝ 53,8 հազար։ Զբաղեցնում է 218,87 կմ² տարածք։
Մայիսի 16-ը համարվում է քաղաքի տոնը։


== Գտնվելու վայր ==
Քաղաքը Բրեգայից գտնվում է 24 կմ դեպի հարավ-արևելք։
Մունիցիպալիտետը սահմանակից է՝

հյուսիսում `Պովուա֊դի֊Լանոզու, Բիեյրա֊դու֊Մինյու մունիցիպալիտետին
արևելքում՝ Կաբեսեյրաշ֊դի֊Բաշտու, Սելորիկու֊դի֊Բաշտու մունիցիպալիտետին
հարավում՝ Ֆելգերյաշ մունիցիպալիտետին
արևմուտքում՝ Գիմարայնշ մունիցիպալիտետին


== Պատմություն ==
Քաղաքը կառուցվել է 1513 թվականին։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նովայա Վիսուն

Նովայա Վիսուն (ուկրաիներեն՝ Нова Висунь), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1920 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Վիսուն գյուղում բնակվում էր 91 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,82 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(5563) 1991 VZ1

(5563) 1991 VZ1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 9-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,764669 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5908 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9386 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1679,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,214407 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,47° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5563) 1991 VZ1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռամենկա (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)

Ռամենկա (ռուս.՝ Раменка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շատախ (այլ կիրառումներ)

Շատախ, կարող է վերաբերել՝

Շատախ - քաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Վանա լճից մոտ
Շատախ - գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթում
Շատախ - գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Բաթման գետի ձախ վտակը
Չեխական թատրոն

Չեխիայի թատրոնի զարգացման ակունքները հին հեթանոսական ցեղերի ծեսերն են, ավելի ուշ՝ գեղջկական տոնակատարությունները։ Առաջին դպրոցական դրաման Կիրմեզերի «Չեխական կատակերգություն հարուստ Լազարի մասին» ստեղծագործությունն էր (գրվել և խաղացվել է չեխերեն)։ Ճիզվիտների դպրոցական թատրոնին հակադրվել է ժողովրդական սիրողական թատրոնը։ Չեխիայի թատրոնի զարգացման նոր փուլը կապված է ազգային ազատագրական շարժման վերելքին։ Չեխ լուսավորիչները վերականգնել են ազգային ավանդույթները, ինքնատիպություն հաղորդել ազգային դրամատուրգիային, դաստիարակել դերասաններ։ 1737 թվականին Պրագայում կառուցվել է թատրոնի շենք։ 1783 թվականին բացվել է Նոստիցկի թատրոնը (1797 թվականից՝ Դասային), ուր, գերմաներենից բացի, տրվել են նաև չեխերեն ներկայացումներ (1824-1834 թվականներին՝ կանոնավոր կերպով)։ Թատերարվեստում ռոմանտիկական ուղղության ներկայացուցիչն էր դերասան, դրամատուրգ և թատերական գործիչ Կոլարը։ 1845 թվականին կազմակերպվել է Չեխական ազգային թատրոն ստեղծելու ընկերություն։
1862-1883 թվականներին Պրագայում գործել է ժամանակավոր թատրոնը՝ օպերային և դրամատիկական թատերախմբերով, ներառելով լավագույն դերասաններին (Շիմանովսկի, Սկլենարժովա-Մալա, Կոլար, Մոշնա և ուրիշներ)։ 1883 թվականին ժողովրդի հավաքած դրամով Պրագայում կառուցվել է Ազգային թատրոնը, որն ունեցել է դրամատիկական, օպերային և բալետային խմբեր։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին երևան եկած բազմաթիվ գեղարվեստական հոսանքներից առաջատարը բեմական ռեալիզմն էր, որին նպաստել են Կվապիլովան, Վոյանը, Մոշնան, Գյուբներովան և ուրիշներ։ Ազգային թատրոնը սերտ կապեր է հաստատել բանվորական կոլեկտիվների հետ, ստեղծվել է Բանվորական թատերական ինքնագործունեության միությունը (1911)։ Չեխական թատրոնի զարգացումը բուրժուական Չեխոսլովակիայի հանրապետությունում արտացոլել է դասակարգային սուր պայքարի բոլոր փուլերը։ Չեխոսլովակիայի կոմկուսի հիմնադրումը (1921) նպաստել է սոցիալիստական գաղափարների ներթափանցմանը թատերական գործիչների միջավայր, սլավոնական թատրոնի հետ կապերի ուժեղացմանը։ Մեծ նշանակություն է ունեցել Ֆուչիկի, Մայերովայի, Կոնրադի, Նեեդլիի և այլոց գործունեությունը։ Ազգային թատրոնում բեմադրվել են՝ Չապեկի «Միջատների կյանքից» (1922, 1926, 1932), «Սպիտակ հիվանդություն» (1937), «Մայրը» (1938) և այլն։ Ստեղծվել են պրոֆեսիոնալ հեղափոխական նոր թատրոններ։ Բեմադրվել են նաև սովետական դրամատուրգների գործերը։ Չեխոսլովակիան ֆաշիստ, օկուպանտներից ազատագրվելուց (1945) հետո չեխ․ թատրոնը դարձել է սոցիալիստական մշակույթի շինարարության ակտիվ մասնակից։ Կառավարությունը վերացրել է մասնավոր թատրոնները, ընդունել «Օրենք թատրոնի մասին» (1948)։ 1940-1950-ական թվականներին ստեղծվել են նոր թատրոններ, 1960-1970-ական թվականներին՝ փորձարարական կոլեկտիվներ՝ Փոքր ձևերի թատրոններ։ Ռեժիսուրայի զարգացմանը նպաստել են Պալոուշը, Սոկոլովսկին, Կաչերը, Շերհաուֆերը և ուրիշներ։ Առաջատար դերասաններից են՝ Զաբորսկին, Ռուժեկը, Օ․ Շիմաչեկը, Վ․ Շմերալը։


== Տես նաև ==
(տես նաև Չեխոսլովակիա, Թատրոն բաժինը)։
Բազարջուղ (քարավանատուն)

Բազարջուղ, քարավանատուն Երևանի նահանգի, Էջմիածնի գավառի Արագյուղի մոտ։ Հնում կոչվել է Արայի քարավանատուն, Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Նիգ գավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ակսինինո (գյուղ, Ստուպինսկի շրջան)

Ակսինինո (ռուս.՝ Аксиньино), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Ստուպինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 591 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արտավազդ Դ

Արտավազդ Դ (ծ.թ.անհայտ - մ.թ. 5 կամ 6 թվական), Ատրպատականի և Մեծ Հայքի թագավոր մ.թ. 4 թվականից։ Արիոբարզան թագավորի որդին և հաջորդողը։ Հայաստանի գահը ստացել է Հռոմից, առանց հայ նախարարների համաձայնության։ Սպանվել է Հայաստանում բռնկված ապսամբության արդյունքում։
Էդուարդ Մեյեր

էդուարդ Մեյեր (գերմ.՝ Eduard Meyer, հունվարի 25, 1855(1855-01-25)[…], Համբուրգ, Գերմանական միություն - օգոստոսի 31, 1930(1930-08-31)[…], Բեռլին, Վայմարյան Հանրապետություն), գերմանացի պատմաբան։ Հին պատմության պրոֆեսոր Լայպցիգում (1884 թվականից), Բրեսլաուում (Վրոցլավ, 1885 թվականից), Հալլեում (1889 թվականից), Բեռլինում (1902-1923 թվականներին)։
Տարբեր սկզբնաղբյուրների (հնագիտական, վիմագրական, գրական և այլն) հիման վրա ուսումնասիրել է Հին Արևելքի (նաև Հայաստանի), Հին Հունաստանի և Հին Հռոմի պատմության հարցերը։ Հիմնական աշխատության՝ «Հին ժամանակների պատմության» (հ․ 1-5, 1884-1902) մեջ շարադրել է համաշխարհային պատմությունը՝ Արևելքի հին քաղաքակրթությունների առաջացումից մինչև մ․թ․ա․ 355 թվականը (Սիկիլիայում հույների տիրապետության անկումը)։ Թեև զգալի ուշադրություն է դարձրել տնտեսական և սոցիալական պատմությանը, Մեյերն իր շարադրանքի հիմքում դրել է քաղաքական իրադարձություններն ու պետականության պատմությունը՝ գտնելով, որ պետության ձևն է որոշում ժողովրդի ճակատագիրը։ Ժողովուրդների գաղթերն ու տեղաշարժերը համարել է պատմական զարգացման կարևոր գործոն (օրինակ, Եգիպտոսի նվաճումը հյուքսոսներից, մ․թ․ա․ 12-րդ դարի հնդեվրոպական ցեղերի գաղթերը և այլն)։ Մեյերն իր հին պատմությունը շարադրել է ցիկլիզմի և մոդեռնիզմի տեսությունների դիրքերից։ Հունաստանի պատմության հոմերոսյան ժամանակաշրջանը (մ․թ․ա․ XI-IX դդ․) բնորոշել է իբրև հուն, միջնադար, դասական ու հելլենիստական ժամանակաշրջանը (մ․թ․ա․ V-I դդ․)՝ կապիտալիզմ, իսկ Հռոմի պատմությամբ ավարտվել է հին աշխարհի կապիտալիստական զարգացումը։ Ժխտել է պատմական զարգացման առաջընթաց շարժումը՝ կապիտալիզմը համարելով հասարակության զարգացման բարձրագույն աստիճանը, որի անկումը իբր կհանգեցնի մշակույթի անկման։


== Ծանոթագրություններ ==
Օսթերցել

Օսթերցել (գերմ.՝ Osterzell), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Արևելյան Ալգոյ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 644 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 10,82 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 77 157։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Քրիս Կոլորադո

Քրիս Կոլորադո (անգլ.՝ Chris Colorado), 26 էպիզոդից կազմված ֆրանսիական հեռուստատեսային անիմացիոն սերիալ, ստեղծել են Թիբո Շատելը, Ֆրանկ Բեղթղանը և Ժակլին Մոնսեյնեն, երաժշտության հեղինակը Ֆաբրիկ Աբուլկյեղն է։ Այն առաջին անգամ Ֆրանսիայում հեռարձակվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Canal+ հեռուստաալիքով, ավելի ուշ՝ FR3-ով, հաճախակի ցուցադրվել է Mangas ալիքով։
Յուրաքանչյուր էպիզոդի տևողությունը մոտ 26 րոպե է։ DVD տարբերակները գրեթե անհնար է գտնել, քանի որ շատ սակավաթիվ են թողարկվել։ Մեկ DVD-ը ներառում է Ֆրանսիայում հեռարձակված առաջին չորս էպիզոդները։


== Համաշխարհային ցուցադրություն ==
2001 թվականին Միացյալ Թագավորությունում մուլտսերիալը հեռարձակվեց Toonami ալիքով։ Այն ցուցադրվել է նաև ABC iView հեռուստաալիքով Ավստրալիայում, Club RTL-ով՝ Բելգիայում, VRAK.TV-ով՝ Քվեբեկում, ProSieben և Kabel 1-ով՝ Գերմանիայում, Cartoon Network-ով՝ Լեհաստանում, Հունգարիայում և Ռումինիայում, A1 TV-ով՝ Մակեդոնիայում, Happy TV-ով Սերբիայում և Հ1-ով՝ Հայաստանում։


== Հիմնական կերպարներ ==


=== Քրիս Կոլորադո ===
Գլխավոր հերոսն է, Աշխարհի Դաշնության լավագույն զինվորներից և փորձառու օդաչուներից մեկն է։ Նա նաև մարտարվեստի վարպետ է և ունի օրենսդրության ու գիտության դոկտորի կոչում։ Բարձրակարգ զինվորների գաղտնի խմբից հետո հարկադրված է լինում թողնել բանակը, որոնք վախենում են, որ Քրիսը կարող է անցնել Թանատոսի կողմը և երևան հանել Աշխարհի Դաշնության վերաբերյալ գաղտնի տեղեկատվությունը, որն ուներ նրա հայրը։ Նա ապրում է պապի՝ Սամուել Կոլորադոյի տանը, որը տեղակայված էր Մեծ կանյոնի հատակին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Chris Colorado(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Կոնովալովսկի գյուղական խորհուրդ (Մաշևսկի շրջան)

Կոնովալովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Коновалівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոնովալովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 698 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 44,70 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,62 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)