Պավել Ադամովիչի սպանություն

Պավել Ադամովիչի սպանությունը, 2019 թվականի հունվարի 13-ին «Սուրբծննդյան օգնության մեծ նվագախումբ» բարեգործական կազմակերպության եզրափակիչ համերգի ժամանակ 27-ամյա Ստեֆանի կողմից կատարված հանցագործություն՝ Գդանսկի քաղաքապետ Պավել Ադամովիչի դանակահարությամբ։
Պավել Ադամովիչը մի քանի տեղից դանակի հարված էր ստացել՝ որովայնի և սրտի շրջաններում։ Վերակենդանացման վրա կես ժամից ավելի ժամանակ ծախսելուց հետո՝ Ադամովիչը ծանր վիճակում տեղափոխվեց համալսարանական բժշկական կենտրոն, որտեղ նա վիրահատության ենթարկվեց։ Գդանսկի քաղաքապետի վիրահատությունը մի քանի ժամ տևեց։ Այդ ընթացքում նրան փոխներարկվեց ավելի քան 20 լիտր արյուն։ Սակայն, չնայած բժիշկների բոլոր ջանքերին, Ադամովիչն ստացած հարվածների արդյունքում մահացավ հաջորդ օրը՝ հունվարի 14-ին։ Նա կյանքից հեռացավ տեղական ժամանակով ժամը 14:00։
Քաղաքապետի վրա տեղի ունեցած հարձակումը լայն տարածում գտավ տեղական, ազգային և արտասահմանյան ԶԼՄ-ների կողմից։


== Հարձակման հանգամանքներ ==
2019 թվականի հունվարի 13-ին՝ կիրակի օրը, Լեհաստանում տեղի էր ունենում Մեծ նվագախմբի տոնական բարեգործության եզրափակիչը։ Այս առիթով Գդանսկի Անկյունային շուկայում կազմակերպվել էր սուրբծննդյան բարեգործական համերգը։ Համերգը կազմակերպվել էր Գդանսկի շրջանային կամավորական կենտրոնի կողմից, որը կոչվում է «Գդանսկը՝ նվագախմբի համար»։ Հանդիպման ժամանակ բեմի վրա էր գտնվում Գդանսկի քաղաքապետ Պավել Ադամովիչը, ով արտիստների հետ միասին պատասխանատու էր ֆոնդի համար։
Ժամը 20:00 տեղի ունեցավ «Լույս երկնքում» ամփոփիչ հրավառության մեկնարկը, որի ժամանակ Ստեֆան անվամբ 27-ամյա մի երիտասարդ, ով նույնպես բեմի վրա էր, վազքով մոտեցավ Ադամովիչին և երեք անգամ հարվածեց նրան՝ որովայնի և սրտի շրջաններում։ Ադամովիչը, մոտավորապես 15 վայրկյան ակնհայտորեն գտնվելով շոկային վիճակում, թեթև երերալով գնում էր ձեռքերը վեր պարզած, հանցագործության գործիք դանակը ձեռքին պահած մարդասպանին՝ այրելով իր ձեռքում պահած բենգալյան կրակը, այդ իսկ պատճառով ականատեսներին թվում էր, թե այդ ամենը տոնական շոուի մաս է կազմում։ Դրանից հետո Գդանսկի քաղաքապետը գնաց դեպի բեմի խորքը, որտեղ և կորցրեց գիտակցությունը։ Այնուհետև չարագործը քաղաքապետի ձեռքից խլեց բարձրախոսը և հայտարարեց.

Այդ ելույթից հետո՝ տեխնիկական աշխատողը բռնեց նրա բաճկոնի գլխանոցից, ոլորեց նրա ձեռքերը, այնուհետև հանձնեց թիկնապահներին։ Լեհական ԶԼՄ-ների հաղորդմամբ՝ ոճրագործը հայտնվել էր քաղաքապետի մոտ, քանի որ նա ուներ լրագրողի անվանաքարտ՝ չնայած այն հանգամանքին, որ չէր ստացել փաստացի լիազորագիր։


== Կասկածյալ ==
Կասկածյալը 27-ամյա Ստեֆանն է, ով 2013 թվականին դատապարտվել էր հինգուկես տարի ազատազրկման՝ կողոպուտի մեղադրանքով։ Բանտից ազատ էր արձակվել 2018 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։ Ապրում էր Գդանսկի Օլիվա շրջանում։ Բանտում գտնվելու ընթացքում նրա մոտ ախտորոշվել է պարանոիդ շիզոֆրենիա, անցել է բուժման կուրս, սակայն բանտից ազատվելուց հետո բուժումը չի շարունակել։ Այդ իսկ պատճառով հանցագործության կատարումից հետո նրան նշանակվել է դատահոգեբուժական փորձաքննություն։


== Հարձակման արձագանքներ ==

Ադամովիչի վրա հարձակումը վճռական քննադատության ենթարկվեց ոչ միայն Լեհաստանի, այլև արտասահմանի քաղաքական շրջանակներում։ Հատկապես խոր ափսոսանք հայտնեցին Եվրախորհրդի նախագահ Դոնալդ Տուսկը և Եվրոպական հանձնաժողովի փոխնախագահ Ֆրանս Թիմերմանսը։
2019 թվականի հունվարի 14-ին Լեհաստանի նախագահ Անջեյ Դուդան որոշեց, որ Պավել Ադամովիչի թաղման օրը կհայտարարվի ազգային սգո օր։ Սակայն Լեհաստանի վարչապետ Մատեուշ Մորավեցկին Ներքին գործերի և ադմինիստրացիայի նախարար Իոհիմ Բրուձինսկուն պարտադրեց իրեն ուղարկել հարձակման դեպքի մասին ողջ տեղեկատվությունը։
Այդ նույն օրը Եժի Օվսյակը հրաժարական տվեց Մեծ տոնական նվագախմբի նախագահի պաշտոնից՝ բացատրելով, որ իր որոշումը կապված է այն հանգամանքի հետ, որ հիմնադրամը և հենց ինքը պատասխանատու էին Գդանսկի քաղաքապետի մահվան համար, նույնիսկ չնայած այն հանգամանքին, որ հիմնադրամը չէր էլ կարողանա ավելի լավ ապահովել միջոցառման անվտանգությունը։ Որպես իր հրաժարականի պատճառ՝ Օվսիակը մատնանշում էր իր անձի դեմ ուղղված ատելության հուժկու ալիքը։
Բազմաթիվ լեհական քաղաքներում, ներառյալ՝ Բելոստոկում, Գդանսկում, Յասլոյում, Կատովիցեում, Պոզնանում և Վարշավայում, սպանության հաջորդ օրը տեղի ունեցան լռության քայլերթեր, որոնք ուղղված էին բռնության դեմ պայքարին։


== Տես նաև ==
Պավել Ադամովիչ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լեհաստանում սուգ կհայտարարեն Գդանսկի քաղաքապետ Պավել Ադամովիչի սպանության կապակցությամբ
Լեհաստանը սգում է Գդանսկի քաղաքապետի մահը Archived 2019-01-17 at the Wayback Machine.
«Ողբերգական պահ». Լեհաստանում հազարավոր մարդիկ սգում են Գդանսկի քաղաքապետի մահը