armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կարտոֆիլ (այլ կիրառումներ)

Կարտոֆիլ, կարող է վերաբերել՝

Կարտոֆիլ - ընտանիքի պալարապտղավոր բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ
Կարտոֆիլ - կլորավուն շոկոլադե բիսկվիթ-թխվածքաբլիթ
Արմաղանյան

Արմաղանյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Թագուհի Գևորգի Արմաղանյան (1927), երգչուհի։
Լևոն Արմաղանյան (19-րդ դար), թղթակից, գրող։


== Տես նաև ==
Արմաղանյանց


== Ծանոթագրություններ ==
Կամիզանո

Կամիզանո  (իտալերեն՝ Camisano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1223 մարդ, խտությունը կազմում է 122 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 10 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ - 26010, հեռախոսային կոդ - 0373։
Քաղաքի հավանավոր սուրբը համարվում է Իոանն Կրեստիտելը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարաչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0373 77212
Էլեկտրոնային հասցե։ segreteria.camisano@libero.it
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.camisano.cr.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Կարտել

Կարտել, մեկ ճյուղի ձեռնարկությունների միավորում է, որը ստեղծվում է համատեղ առևտրական գործունեություն ծավալելու նպատակով։ Այս տիպի միավորումները գործում են պայմանագրային հիմունքներով, պահպանում են մասնակիցների իրավական ինքնուրույնությունը և սահմանված նորմերի, իրացման պայմանների և գների օգնությամբ կարգավորում են առևտրական ընդհանուր գործունեությունը։


== Գրականություն ==
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ.
Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ.
(2287) Կալմիկիա

(2287) Կալմիկիա (անգլ.՝ Kalmykia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի օգոստոսի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,239377 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8566 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6221 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1224,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294112 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,29° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2287) Կալմիկիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վիքիպեդիայի հուսալիություն

Վիքիպեդիայի հուսալիությունը համեմատած այլ հանրագիտարանների և մասնագիտացված աղբյուրների հետ գնահատվել է տարբեր եղանակներով, ինչպիսիք են՝ վիճակագրության միջոցով պատմական օրինակների համեմատական վերլուծությունը, Վիքիպեդիային խմբագրման գործընթացին հատուկ թույլ և ուժեղ կողմերն ուսումնասիրությունը։ Վերջերս հակասական խմբագրումները, Վիքիպեդիայի կեսնագրական հոդվածներում կեղծ, զրպարտիչ և կողմակալ տվյալներ ավելացնելը լայն տարածում են ստացել։
Nature ամսագրը 2005 թվականին համեմատել է Վիքիպեդիայի գիտական հոդվածները Բրիտանիկա հանրագիտարան հոդվածների հետ, ըստ ամսագրի՝ Վիքիպեդիայի ճշգրտության մակարդակը մոտ էր Բրիտանիկա հանրագիտարանի ճշգրտությանը։ Բրիտանիկա հանրագիտարանը վիճարկել է Nature-ը հետազոտությունը, սակայն Nature ամսագիրը հետագայում պատասխանել է վիճարկմանը և՛ պաշտոնական պատասխանով, և Բրիտանիկա հանրագիտարանի հիմնական առարկությունները կետ առ կետ հերքելով։ 2008-2012 թվականներին գիտական և բժշկական, ինչպես օրինակ՝ ախտաբանության, թունագիտության ուռուցքաբանության,, դեղանյութերի և հոգեբուժության, թեմաներով հոդվածների համեմատությունը գիտական աղբյուրների հետ ցույց տվեց, որ Վիքիպեդիայի խորությունն ու լուսաբանումը բարձր մակարդակի են։ Ընթեռնելիության վերաբերյալ մտահոգությունների մասին հետազոտություններ են հրատարակել Կլինիկական ուռուցքաբանության ամերիկյան միությունը, Հոգեբանական բժշկություն ամսագիրը (2012), իսկ Գաստրոէնտերոլոգիայի և լիարդաբանության եվրոպական ամսագիրը հրատարակել է հուսալիության մտահոգությունների մասին հետազոտություն։
Վիքիպեդիան բաց է անանուն և համագործակցված խմբագրման համար, այսպիսով հուսալիության վերաբերյալ գնահատականներում սովորաբար քննվում է կեղծ կամ ապակողմնորոշող տեղեկության ջնջման արագությունը։ IBM-ի հետազոտողների 2003 թվականի աշխատանքը ցույց տվեց, որ «վանդալիզմը սովորաբար վերացվում է չափազանց արագ, և օգտատերերի մեծ մասը չի տեսնում դրա հետևանքները», ըստ նրանց՝ «Վիքիպեդիան ունի ինքնաբուժման զարմանալի արդյունավետություն»։
Հրատարակվել են նաև որոշ օրինակներ, որտեղ կեղծ տեղեկությունը Վիքիպեդիայի հոդվածում մնացել է երկար ժամանակ։ 2005 թվականի մայիսին մի անանուն խմբագիր ստեղծել է Ջոն Սայգենթալերի մասին հոդված, որը պարունակում էր որոշ զրպարտիչ տվյալներ։ Սխալ տեղեկությունը հոդվածում մնացել էր չորս ամիս։ Ֆրանսերեն Վիքիպեդիայում մի հոդված նկարագրում էր «Léon-Robert de L'Astran»–ին որպես 18–րդ դարի հակաստրկային նավի սեփականատեր, ինչը հանգեցրեց նրան, որ նախագահի թեկնածու Սեգոլեն Ռուայալը գովաբանի նրան։ Սակայն հետագայում մի ուսանողի հետաքննությունը ցույց տվեց, որ հոդվածը խաբեություն է և de L'Astran–ը երբեք գոյություն չի ունեցել։


== Ծանոթագրություններ ==
Թիբոր Սամուելի

Թիբոր Սամուելի (հունգ.՝ Tibor Szamuely, դեկտեմբերի 27, 1890(1890-12-27), Նյիրեդխազա, Հունգարիա - օգոստոսի 2, 1919(1919-08-02), Լիխտենվյորտ, Վիներ Նոյշտադտ, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա), հունգարացի լրագրող, քաղաքական գործիչ, Հունգարիայի կոմունիստական կուսակցության (ՀԿԿ) հիմնադիրներից, Հունգարիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ (1908), 1913 թվականից սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության կենտրոնական, օրգան «Նեպսավա» թերթի աշխատակից։ 
1914 թվականին զորակոչվել է Ավստրո-Հունգարական բանակ, 1915 թվականին գերի ընկել ռուսական ռազմաճակատում։ Մասնակցել է ՌԿ(բ)կ հունգարական խմբի ստեղծմանը (1918 թվականի մարտ) և 1918 թվականի ձախ էսէռական ապստամբության ճնշմանը Մոսկվայում։ 1919 թվականի սկզբին վերադարձել է Հունգարիա, ընտրվել ՀԿԿ ԿԿ և նրա կենտրոնական օրգան «Վյորյոշ ույշագ» թերթի խմբագրական կոլեգիայի անդամ։ Հունգարիայի Սովետական Հանրապետության (ՀՍՀ) ժամանակ եղել է պաշտպանության ժողկոմի տեղակալ, լուսավորության ժողկոմ, թիկունքի անվտանգության ապահովման կոմիտեի ղեկավար։ Լենինի հետ բանակցելու համար 1919 թվականի մայիսին մեկնել է Մոսկվա։ Սպանվել է հակակոմունիստական ազգային-ազատագրական շարժման ուժերի կողմից՝ ավստրիական սահմանն անցնելիս (ՀՍՀ պարտությունից հետո)։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլիվեր Բաուման

Օլիվեր Բաուման (գերմ.՝ Oliver Baumann, հունիսի 2, 1990(1990-06-02), Բրայզախ), գերմանացի ֆուտբոլիստ «Հոֆենհայմ» ակումբի դարպասապահ։


== Ակումբային կարիերա ==
Օլիվերն իր կարիերան սկսել է «Բադ Կրոցինգեն» պատանեկան թիմում։ 2002 թվականին միացել է «Ֆրայբուրգ ՖԱ»–ին։ «Ֆրայբուրգ» երիտասարդական ակումբի կազմում դարձել է Գերմանիայի առաջնություն 2007/08–ի չեմպիոն, իսկ հաջորդ մրցաշրջանում շահել է Գերմանիայի երիտասարդական գավաթը։ 
2009 թվականի օգոստոսի 8–ին Օլիվերը «Շտուտգարտեր Կիկերս»–ի դեմ խաղում նորամուտ է ունեցել ֆրայբուրգցիների երկրորդ թիմի կազմում։ Բաումանը հաջող հանդիպումներ է անցկացրել՝ բաց չթողնելով ոչ մի մրցախաղ։ 2009/10 մրցաշրջանում խաղացել է ևս 19 խաղ, բաց է թողել 25 գնդակ։ 2010 թվականի մայիսի 8–ին Օլիվերը նորամուտ է ունեցել Բունդեսլիգայում՝ Դորմունդի «Բորուսիա»–ի դեմ վերջին մրցախաղում։ Չնայած Բաումանի բաց թողած մեկ գնդակին, «Ֆրայբուրգ»–ը հաղթանակ է տարել 3։1 հաշվով։
2010/11 խաղաշրջանում դարձել է «Ֆրայբուրգ»–ի հիմնական դարպասապահ՝ անցկացնելով 30 խաղ Բունդեսլիգայում, որոնցից 8–ը «զրո հաշվով»՝ բաց թողնելով 42 գնդակ։ «Սանկտ–Պաուլի» դեմ 18–րդ տուրի խաղում Բաումանը գոլային փոխանցում է կատարել Պապիս Սիսեին, որը թույլ է տվել հավասարեցնել հաշիվը։ 2010 թվականի  հունիսի 10–ին դարպասապահը երկարացրել է պայմանագիրը «Ֆրայբուրգ»–ի հետ մինչև 2014 թվական։ Հաջորդ երկու մրցաշրջանում Օլիվերը Բունդեսլիգայում անցկացրել է 67 խաղ, որոնցից 22–ում կարողացել է անառիկ պահել իր դարպասները։ 2011 թվականի ամռանը Բաումանը երկարացրել է պայմանագիրը ևս 1 տարով՝ մինչև 2015 թվականի ամառ։
2013 թվականի սեպտեմբերի 19–ին Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի խաղում Օլիվերը նորամուտ է ունեցել եվրոգավաթում։
2013 թվականի հոկտեմբերի 27–ին «Համբուրգ ՖԱ»–ի դեմ խաղում «Ֆրայբուրգ»–ը պարտվել է 0։3 հաշվով և բաց թողնված 3 գոլերի մեղավորն եղել է Բաումանը, որը թույլ է տվել կոպիտ սխալներ։
2014 թվականի մայիսի 14–ին Բաումանը վերադարձել է «Հոֆենհայմ»՝ ստորագրելով պայմանագիր մինչև 2018 թվական։


== Կարիերա հավաքականում ==
2008 թվականին Օլիվերը անցկացրել է մեկ մրցախաղ Գերմանիայի մինչև 18 տարեկանների պատանեկան հավաքականի կազմում՝ Իռլանդիայի հասակակիցների դեմ խաղում։ 2008–2010 թվականներին, անցկացնելով 7 խաղ մինչև 19 տարեկանների հավաքականում և 2 մրցախաղ՝ մինչև 20 տարեկանների հավաքականում, Օլիվերը 2010 թվականից սկսել է հանդես գալ երիտասարդական թիմում։ 
2013 թվականի մայիսի 28–ին հայտարարվել է, որ Բաումանը ընդգրկվել է երիտասարդական հավաքականի կազմում՝ Իսրայելում կայանալիք Եվրոպայի 2013 թվականի երիտասարդական առաջնությանը մասնակցելու համար։ Օլիվերը Ռուսաստանի հավաքականի դեմ անցկացրել է խմբային փուլի երրորդ տուրի միայն մեկ հանդիպում։ Չնայած 2։1 հաշվով հաղթանակին, գերմանացիները դուրս են մնացել չեմպիոնության համար պայքարից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на сайте Fussballdaten.de (գերմ.)
Профиль на сайте Worldfootball.net (անգլ.)
Չուկով (գյուղ, Նեմիրովի շրջան)

Չուկով (ուկրաիներեն՝ Чуків), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չուկով գյուղում բնակվում էր 877 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2736 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 320,54 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ուսուցանող մեքենա

Ուսուցանող մեքենա (անգլ.՝ teaching machine), սարքավորում, որի օգնությամբ ծրագրավորված ուսուցման գործընթացում իրականացվում էին ուսուցչի բոլոր կամ որոշ ֆունկցիաները։ 
Առաջին ուսուցանող մեքենաները հայտնվել են 1920 թվականների կեսերին։ Հեղինակն էր Օհայոյի նահանգային համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր Սիդնի Պրեսին։
Հիմնական գործողություններն էին․ սովորողներին ուսումնական նյութի անհրաժեշտ բաժնի, ինչպես նաև ուսումնական նյութի յուրաքանչյուր մասի վերաբերյալ ստուգողական հարցերի և խնդիրների մատուցումը, ստացված պատասխանների համեմատումը ճիշտ պատասխանների հետ, պատասխանի ճշտության կամ սխալի բնույթի մասին ինֆորմացիայի հաղորդումը։ Սովորողի գիտելիքների գնահատականը կախված էր ճիշտ և սխալ պատասխանների թվի հարաբերությունից, ինչպես նաև առաջադրվող հարցերի բարդությունից և մտածելու վրա ծախսված ժամանակից։ Ուսուցանող մեքենաների որոշ տեսակներ կոչվում էին տրենաժորներ։


== Ծանոթագրություններ ==
World Matchplay 2010

World Matchplay 2010 — Դարթսի ամենամյա World Matchplay մրցաշարի 17-րդ խաղարկումն է, որը կազմակերպում է Professional Darts Corporation-ը (PDC): Մրցաշարն անցկացվել է 2010 թ. հուլիսի 17-ից 25-ը Անգլիայի Բլեքփուլ քաղաքում։
Ֆիլ Թեյլորը կարողանում է պաշտպանել իր տիտղոսը եզրափակչում հաղթելով Ռայմոնդ վան Բարնևելդին։ Սա Թեյլորի համար 11-րդ հաղթանակն էր այս մրցաշարում։ 


== Մրցանակային ֆոնդ ==
2010 թ. մրցանակային ֆոնդը կազմել է £400,000:


== Որակավորում ==


== Արդյունքներ ==


== Վիճակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Մրցաշարը dartsdatabase.com կայքում
Մրցաշարը PDC կայքում
84-րդ հյուսիսային զուգահեռական

84-րդ հյուսիսային զուգահեռականը Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան 
կետերի հետ 84°-ի անկյուն կազմող կետերից կազմված շրջանագիծն է։ 
Անցնում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսով։


== Ցերեկվա տևողությունը ==
Ամառային արևադարձի ժամանակ արևը երևում է ամբողջ օրվա ընթացքում (Բևեռային ցերեկ)։ 
Ձմեռային արևադարձի ժամանակ արևը չի երևում (Բևեռային գիշեր)։


== Բնութագրական տվյալներ ==
Հեռավորությունը հյուսիսային բևեռից 670 կմ է։ 
Երկարությունը 4 203 կմ է, որը կազմում է հասարակածի երկարության 10․5%-ը։


== Աշխարհի շուրջ ==
Սկսած ամսաթվի սահմանից դեպի արևելք


== Տե'ս նաև` ==
82-րդ հյուսիսային զուգահեռական
83-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Կարաջան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարաջան (այլ կիրառումներ)Կարաջան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
LCI

LCI (ֆր.՝ La Chaîne Info, տեղեկատվական ալիք), ֆրանսիական լրատվական հեռուստաալիք, իրականացնում է շուրջօրյա եթեր 1994 թվականի հունիսի 24-ից։ Ընկերության բաժնետոմսերի 100%-ը պատկանում է «Groupe TF1» մեդիահոլդինգին, 2007 թ. դրությամբ հեռուստաալիքի բյուջեն կազմել է 55 միլիոն եվրո։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (Ֆրանսերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Դիտակ (ամսագիր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դիտակ (այլ կիրառումներ)Դիտակ, հանրամատչելի ամսագիր։ Լույս է տեսնում 1996 թվականի մայիսից, 2000 թվականի մայիսից՝ երկամսյա։ Սեփականատեր և գլխավոր խմբագիր՝ Սեմ Բագուսլյան։ Գործադիր տնօրեն՝ Ավետիս Չափարյան։
Աշխատակցել են Մարտիրոս Գաշաքճյանը, Վարուժան Թենպելյանը, Սալբի Ճուլֆայանը, Լենա Գարայան-Բագուպրսնր, Սոնյա Նիկոլրսնը, Պետրոս Անպդյանը, Վաչե Վասիյանը, Մկրտիչ Պուրոուքյանը, Հակոբ Պեքյարյանը, Վարդան Զորենցը և ուրիշներ։ Լույս է ընծայում Հայաստանից և սփյուռքահայ տարբեր համայնքներից ազգային, հասարակական, տնտեսական, մարզական, մշակութային և այլ լուրեր ու հոդվածներ, գեղարվեստական ստեղծագործություններ։
Զլինի շրջան

Զլինի շրջան (չեխ․՝ Okres Zlín), շրջան Չեխիայի Զլինի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնը Զլին քաղաքն է։ Տարածքը 1033,59 կմ2 է, բնակչությունը՝ 2020 թվականի տվյալներով կազմում է 191 652 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ մտնում է 89 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==
Խարաուլա

Խարաուլա (վրաց.՝ ხარაულა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քեդայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 880 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քեդայից 23 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 639 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հիպպոնաքս

Հիպպոնաքս Եփեսացի (մ.թ.ա. 6-րդ դարի երկրորդ կես), հին հույն բանաստեղծ-քնարերգու։ Ուներ ազնվական ծագում, սակայն կյանքն անցկացրել է աղքատության մեջ։ Իր անհաշտ բնավորության և մաղձով ու ծաղրով լի բանաստեղծությունների պատճառով վաստակել է բազմաթիվ թշնամիներ, իսկ մ.թ.ա. 540 թ. արտաքսվել է Եփեսոսից։
Իր բանաստեղծություններում ծաղր ու ծանակի էր ենթարկում ամեն ինչ, անգամ բարձրաոճ, հերոսական գրականությունը։ Պոեզիայի նյութ է դարձրել ամենաառտնին, ոչ բանաստեղծական երևույթներ, գրել ռամկական, տեղ-տեղ բռիության հասնող լեզվով, գործածել օտարաբանություններ։ Նրա ոտանավորները նորություն էին և՛ բովանդակության, և՛ լեզվի, և՛ տաղաչափության առումով։
Նրա ստեղծագործություններից մեզ են հասել միայն փոքրիկ պատառիկներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պլուտոն (այլ կիրառումներ)

Պլուտոն, կարող է վերաբերել՝

Պլուտոն - Արեգակնային համակարգի գաճաճ մոլորակներից
Պլուտոն - առաջանում է քարոլորտի տարբեր խորության մագմայական օջախներից ներդրված մեծ չափերի ներժայթուքային մագմայի սառեցմամբ
Տաորմինա

Տաորմինա (իտալերեն՝ Taormina, սից.՝ Taurmina, լատ.՝ Tauromenium), պատմական քաղաք Իտալիայի Սիցիլիա մարզի արևելքում, Մեսինա պրովինցիայում։ Քաղաքը գտնվում է Տաուրո լեռան ստորոտին, միջինում 206 մ ծովի մակերևույթից բարձր։ Տեղակայված է Մեսինա և Կատանիա քաղաքների միջև։
2014 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 10863 մարդ։
Քաղաքի մոտ են գտնվում Իզոլա Բելլա կղզին և Էտնա հրաբուխը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տաորմինա կոմունայի կայքը (իտալ.)
Կվիցանի

Կվիցանի (վրաց.՝ კვიცანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 51 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիգուենսայի ամրոց

Սիգուենսայի ամրոց (իսպ.՝ Castillo de los Obispos de Sigüenza), ամրոց Իսպանիայում, գտնվում է Սիգուենսայում, Գվադալախարայի շրջան, Կենտրոնական Իսպանիա, ծովի մակարդակից մոտ 1000 մետր բարձրության վրա։
Ամրոցը կառուցված է սպիտակ քարից՝ Ալ-Անդալուզյան ժամանակաշրջանի արաբական ամրոցի տեղում, ենթադրաբար՝ 12-րդ դարի սկզբում։ Քրիստոնյաների կողմից Պիրենեյան թերակղզու ազատագրումից հետո այն դարձել է Սիեգուենսայի եպիսկոպոսների նստավայրը մինչև 1978 թվականը։ Ամրոցը 13-ից 18-րդ դարերում բազմիցս տուժել է պատերազմներից։ 1297 թվականին ամրոցը գրավել են Դե լա Սերդաների կողմնակիցները, ամրոցը հիշատակվում է նաև Կաստիլական քաղաքացիական պատերազմի տարեգրությունում։ 1811 թվականին, առաջին Կարլիստական պատերազմի և 1930-ական թվականների քաղաքացիական պատերազմների ժամանակ ամրոցը գրեթե ավերվել է, սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո վերականգնվել է։
1972 թվականի վերակառուցումից հետո ամրոցի պարագիծը կազմեց շուրջ 400 մ, իսկ ամրոցը վերածվել է Պարադորի՝ հյուրանոցի պատմական շենքում։ Ամրոցի վերակառուցումը սկսվել է 1964 թվականին և ավարտվել 1976 թվականին, ճարտարապետը Խոսե Լուիս Պիկարդոն  է։ Պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1978 թվականին, որին մասնակցել են նաև Իսպանիայի թագավոր Խոան Կարլոսը և թագուհի Սոֆիան։


== Պատմություն ==
Ամրոցն ունի Կելտիբերիական ծագում, ովքեր հաստատվել են գետի ափին դեռևս մեր թվարկությունից առաջ։ 5-րդ դարում Վեստգոթերը փոքրիկ ամրոց են կառուցել քաղաքի մոտ։
8-րդ դարում Մավրերը՝ Լեոնի և Կաստիլիայի քրիստոնյա արքաների վրա հարձակումներ գործելու համար կառուցել են մեծ ուժեղացված ամրոց։
15-րդ դարում ամրոցը ամրապնդվում է եպիսկոպոսության կողմից և քաղաքը պաշտպանում Նավարի ու Արագոնի հարձակումներից։
18-րդ դարում Եսպիսկոպոս Խուան Դիաս դե լա Գերրան ամրոցը ռազմական կառույցից վերածեց եպիսկոպոսական պալատի։ Սակայն 1808 թվականին, Իսպանիայի անկախության պատերազմի ժամանակ ամրոցն ընկել է ֆրանսիացիների ձեռքը, ովքեր լուրջ վնաս են հասցրել կառույցին և թալանել դրա ողջ ունեցվածքը, մինչև այն վերադարձվեց Էլ Էնպեսինադոյի կողմից։ Եպիսկոպոսական պալատը 1830 թվականին լուրջ վնասվեց հրդեհից և լքվեց։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Սիգուենսայի ամրոցը
Parador de Sigüenza Archived 2013-02-04 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
"Sigüenza And Its Parador" Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine. (PDF). Paradores. Retrieved 26 September 2014.
"Castillo de Sigüenza" Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine. (in Spanish). Turismo Castilla-La Mancha. Retrieved 25 September 2014.
"Its history, its legens and its curiosities" Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. (in Spanish). The Castle of Sigüenza. Retrieved 25 September 2014.
"Parador Hotel Siguenza". ParaPromotions. Retrieved 26 September 2014.
Կուզնեցովո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿուզնեցովոԿուզնեցովո (ռուս.՝ Кузнецово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ցուկինիի ծաղիկներ

Ցուկինիի և դդմիկի ծաղիկներ, Cucurbita pepo (դդմավորներ) տեսակի բույսերի՝ ցուկինի, դդմիկի և այլ, ուտելի ծաղիկներ։ Արևելյան, միջերկրածովյան, իսպանական, մեքսիկական, Պրովանսի խոհանոցներում տարածված մթերք է։
Սննդի մեջ կարող են օգտագործվել ինչպես արական, այնպես էլ իգական ծաղիկներ, սակայն սովորաբար հավաքում են միայն արականը, մի քիչ թողնելով փոշոտման համար։ Բույսի վրա մնացած իգական ծաղիկները հասունանում են մինչև պտուղներ՝ ցուկինի և դդմիկ։
Դդումավորների ծաղիկներն օգտակար են և ունեն ցածր կալորիականություն։ Դրանք պարունակում են ասկորբինաթթու, վիտամին B1, կալիում, լյուտեին։ Ծաղիկներն ունեն նուրբ բույր, որը հիշեցնում է երիտասարդ ցուկինի, դրանք կարելի է ուտել հում վիճակում։
Ցուկինիի ծաղիկները խճօղակում են, տապակում, ավելացնում ապուրների մեջ, եփում կամ պատրաստում են գոլորշու վրա, թխում սոուսով։ Ծաղիկները կարելի է մատուցել ինչպես առանձին ուտեստ, այնպես էլ՝ որպես խավարտ։
Ծաղիկները համարվում են արագ փչացող մթերք և հազվադեպ են լինում վաճառքում։ Թարմ հավաքված ծաղիկները, մինչ պատրաստելը, խորհուրդ է տրվում պահել ջրով լի ծաղկամանի մեջ՝ ինչպես ծաղկեփունջ։ Մինչ խոհարարական մշակումը՝ ծաղիկները ազատում են ցողունից և ծաղկահիմքի կանաչ տերևներից։ Իգական ծաղիկներից մաքրում են վարսանդը, որը ունի դառը համ։
Ֆրիտետներ պատրաստելու համար, ծաղիկները տապակում են ջնարակում, խառնում ձվի դեղնուցի հետ սառը ջրով, գարեջրի կամ կվասի հետ միաժամանակ։ Նուրբ, թեթև հյուսվածք ստանալու համար, ավելի լավ է սպիտակուցը հարել առանձին-առանձին։ Ծաղիկները ընկղմում են ջնարակի մեջ, տապակվում են մոտ մեկ րոպե, այնուհետև հեռացնում են ավելորդ յուղը։
Լցոնման համար անհրաժեշտ է ընտրել ավելի խոշոր ծաղիկներ։ Ծաղկաթերթերը փխրուն են, այդ պատճապռով պետք է աշխատել բավականին զգույշ, և օգտագործել լավ մանրացված լցոնում։ Լցոնած ծաղիկները դասավորում են թավայի մեջ, ապա համեմում աղով և պղպեղով, ցանկության դեպքում լցնում են պանրիր, ցրցողում ձիթապտղի յուղով, գինով կամ արգանակով, ապա՝ թխում։ Ծաղիկների լցոնատ պատրաստելու համար օգտագործում են՝ մսային, բանջարային կամ սնկային ջնարակ, բանջարային խյուս, բրինձ, անձրուկ, ծովամթերքային խճողակ և պեստո։ Յուրահատուկ ուտեստ է ստացվում մսով լցոնելիս։ Լցոնված ցուկկինի ծաղիկները արևելյան խոհանոցում պատրաստում և ուտում են որպես տոլմա(Հուն. Kolokithoanthoi, թուրք. Kabak çiçeği dolması)։ Լցոնումը հաճախ պատրաստում են փափուկ պանրից։

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Կուրիեռ

Կուրիեռ (ֆր.՝ Curières), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 255 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.07 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 36.06 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 165 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 124 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 104-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 20։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 83,9 %։ 104 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 100 անձ (59 տղամարդ և 41 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (1 տղամարդ և 3 կին)։ 20 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Օնդերբանկեն

Օնդերբանկեն (հոլ.՝ Onderbanken ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 21,18 կմ² է, բնակչությունը՝ 8.287 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.000 եվրո է։
Ռոկետաս

Ռոկետաս  (իսպ.՝  Roquetas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էբրե շրջանում։ Տարածքը կազմում է 136․92 կմ2, բնակչությունը՝ 8231 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 90 կմ։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Instituto de Estadística de Catalunya
Ռեշմել

Ռեշմել, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։ Գտնվում էր Մարդին քաղաքից 6 կմ հյուսիս-արևելք, ճանապարհի վրա, գետահովտում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օլուքման

Օլուքման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիխանյան փողոց (Երևան)

Ալիխանյան փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ հայ դերասան Իսահակ Ալիխանյանի։


== Տվյալներ ==
Սկսվում է Մարշալ Բաղրամյան պողոտայի №№ 7 և 9 շենքերի մոտից և հասնում Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի մոտ։ Հատվող փողոցներ չունի։
Խորհրդային տարիներին սկզբնապես, ի պատիվ անվանի օդաչու, ԽՍՀՄ հերոս Միխայիլ Վոդոպյանովի, կոչվել է Վոդոպյանովի փողոց։


== Պատկերասրահ ==

		


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Աղբյուրներ ==
Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
Սերգեյ Ավագյան,  Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ, ISBN 978-9939-60-057-4։
Շառլ Ազնավուրի արձան (Գյումրի)

Շառլ Ազնավուրի արձան, հուշարձան Գյումրիի Շառլ Ազնավուրի հրապարակում, տեղադրվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Արձանն ընդգրկված է Գյումրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։ Արձանի բացմանն անձամբ ներկա է գտնվել Շառլ Ազնավուրը։


== Պատմություն ==
Արձանի տեղադրման նախաձեռնությունը եղել է 1996 թվականին, 1997 թվականին մեկնարկել են աշխատանքները, 2001 թվականին արձանը հանդիսավորությամբ բացվել է։
Ազնավուրը կանգնած է գրանիտե պատվանդանի վրա։ Նրա թիկունքում կամարն է, որի ճարտարապետն Արթուր Թարխանյանն է, որը նույնպես ներկա է եղել արձանի բացմանը։
Արձանի ընդհանուր բարձրությունը պատվանդանի հետ միասին 6 մետր 70 սմ է։ Արձանը բրոնզաձույլ է, պատվանդանը՝ գրանիտե։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ`ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Սամվել Պետրոսյան։
Ճարտարապետ` ՀՀ ժողովրդական ճարտարապետ, ակադեմիկոս Արթուր Թարխանյան։


== Տես նաև ==
Գյումրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ենովք Արմեն

Ենովք Արմեն (Արմենյան, 1883, նոյեմբերի 10, Էֆքերե (Կեսարիայի մոտ) - 1968, մայիսի 6, Մարսել), հայ գրող, լրագրող, մշակութային գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Կ․ Պոլսի Կեդրոնական վարժարանում և Ռոբերտ քոլեջում։ Խմբագրել է «Չեզոք» (1910-1912) թերթը, աշխատել «Բյուրակն» (1900-1905), «Մասիս» (1906-1908), «Առավոտ» (1909-1910) թերթերի խմբագրություններում։ Հրատարակել է «Կինը» (1906) պատմվածքների ժողովածուն, «Թրքահայ գրականությունը մամուլի ազատության թվականին» (1909) ուսումնասիրությունը ևն։ 1911-1914 թվականներին զբաղվել է ուսուցչությամբ։ 1919 թվականին լույս է ընծայել Մեծ Եղեռնին նվիրված ԱՄՆ դեսպան Հերնի Մորգենթաուի հուշերի հայերեն թարգմանությունը՝ «Ամերիկյան դեսպան Մր․ Մորկընթաուի յիշատակները եւ հայկական եղեռնին գաղտնիքները» խորագրով։ 1931 թվականից բնակություն է հաստատել Մարսելում, որտեղ հիմնել է տպարան։ Ենովք Արմենը եղել է Ֆրանսահայ մշակութային միության Մարսելի մասնաճյուղի պատվավոր նախագահը։


== Երկեր ==
Ենովք Արմէն, Կինը (Պատմուածքներ), Կ. Պոլիս, տպարան Ծաղիկ (Սագաեան), 1906։
Վեղարաւոր սատանան։ [ Մաղաքիա Օրմանեանին ], Արմեն Ենովք, Ա. տ.: Ա. հ, 1908։
Ենովք Արմէն, Ազգային սահմանադրութիւնը եւ Ազգային երեսփոխանական ժողովը։ Ձօնուած հայ ժողովուրդին, Կ. Պոլիս, տպագրութիւն Արշակ Կարոյեանի, 1908։
Ենովք Արմէն, Թրքա-հայ գրականութիւնը մամուլի ազատութեան թուականին, Կ. Պոլիս, տպարան Շանթ, 1909։
Նուրի Ճէլալ, Մղձաւանջ, վէպ համիտեան կեանքէ, թարգմանեց Ենովք Արմէն, Կ. Պոլիս, տպ. Օննիկ Բարսեղեան եւ որդի, 1911։
Ենովք Արմէն, Հայ նոր բանաստեղծները։ Ա. Հրանտ Նազարեանց, Կ. Պոլիս, Տպագր. Վ. եւ Հ. Տէր-Ներսէսեան, 1911։
Ենովք Արմէն, Արշակ Չօպանեան։ Կեանքը եւ գրական ու հասարակական գործունէութիւնը։ (Լէքչըր՝ խօսուած՝ Ատա-Բազար՝ Հայուհեաց Վարժարանի եւ Պարտիզակ՝ Ամերիկեան Բարձր. Վարժարանի (1912) մեջ), Կ. Պոլիս, տպարան Ռ. Սագաեան, 1913։
Լօյտ Ճօրճի հռչակաւոր ճառը եւ Հայկական խնդիրը անգլիական խորհրդարանին մէջ, թարգմ. Ենովք Արմէն, Կ. Պոլիս, Տպագրութիւն Ա. Կարօեան, 1918։
Լօյտ Ճօրճի հռչակաւոր ճառը եւ Հայկական խնդիրը անգլիական խորհրդարանին մէջ, թարգմ. Ենովք Արմեն, երկրորդ տպագրութիւն, Կ. Պոլիս, տպարան Օ. Արզուման, Պ. Պալենց գրատան հրատարակութիւն, 1919։
Ամերիկեան դեսպան Մր. Մօրկընթաուի յիշատակները եւ հայկական եղեռնին գաղտնիքները, թարգմ. Ենովք Արմէն, Կ. Պոլիս, Օ. Արզուման, 1919։
Ամերիկյան դեսպան Հենրի Մորգենթաուի հուշերը և հայկական եղեռնի գաղտնիքները։ Ֆաքսիմիլային հրատարակություն, թարգմ. Ենովք Արմէն, Երևան, «Լույս», 1990։


== Ծանոթագրություններ ==
One Day in Your Life (երգ, Մայքլ Ջեքսոն)

«One Day in Your Life», Մայքլ Ջեքսոնի սինգլ, ձայնագրվել է 1975 թվականին՝ Forever, Michael ալբոմի համար։ Գրվել է Սեմ Բրաունի կողմից, իսկ կոմպոզիտորը Ռենե Արմանդն է։ Հետո այն նորից թողարկվել է 1981 թվականին՝ One Day in Your Life ալբոմի համար։ 2001 թվականին Մայլք Ջեքսոնը պետք է կատարեր Ուիթնի Հյուսթոնի հետ «Michael Jackson: 30th Anniversary Special» միջոցառման ընթացքում, բայց անհայտ պատճառներով երգը չկատարվեց։
ՄԹ-ում այն մեծ հիթ դարձավ և զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը UK Singles Chart հիթ շքերթում՝ մնալով երկու շաբաթ։ Այն բարձր դիրքեր է զբաղեցրել է Irish Singles Chart հիթ շքերթում, ինչպես նաև Հարավային Աֆրիկայի չարթերում։ Այն թողարկվել է Motown լեյբլում։ Երգը դարձավ ՄԹ-ում 1981 թվականի ամենավաճառված վեց սինգլերից մեկը։


== Չարթեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Արագածոտն (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արագածոտն (այլ կիրառումներ)Արագածոտն, Ղոյթուր, գետ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Նիգատուն գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Արագած լեռան հարավարևելյան լանջերից և Լուսաղբյուր գյուղում աջից միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 10 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոյրան

Բոյրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կուլչինի

Կուլչինի (ուկրաիներեն՝ Кульчини), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուլչինի գյուղում բնակվում էր 1 124 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4438 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 253,27 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հելլամաա (գյուղ, Պյուհալեպա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՀելլամաաՀելլամաա (էստ․՝ Hellamaa), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պոլ Բոդրի

Պոլ Բոդրի (ֆր.՝ Paul-Jacques-Aimé Baudry, նոյեմբերի 7, 1828(1828-11-07)[…], Լա Ռոշ սյուր Իոն - հունվարի 17, 1886(1886-01-17)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Բոդրին ծնվել է 1828 թվականին Վանդեա վարչական շրջանի Լա Ռոշ Սյուր Իոն համայնքում։ Արվեստի դասեր է առել Մարտին Միշել Դրոլինգից և 1850 թվականին «Զենոբիան՝ հայտնաբերված Արաքսի ափին» կտավի համար արժանացել է Հռոմեական մրցանակի (ֆր.՝ Prix de Rome) :
Իտալիայում բնակվելու տարիներին նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Կորեջիոյի արվեստը, ինչը նկատելի է Բոդրիի երկու ստեղծագործություններում, որոնք 1857 թվականին նա ցուցադրել է Փարիզի գեղարվեստի ակադեմիայի սալոնում, որոնք գնվում են Լյուքսեմբուրգի մեծ դքսության համար՝ «Վեստալյան կույսի նահատակությունը» և «Երեխան» ։
Նույն տարում մրցանակի են արժանացել նաև նրա երեք այլ գործեր՝ «Լեդա», «Հովհաննես Մկտիչ» և «Բեուլի դիմանկարը»։
Վաղ շրջանի նրա կտավների թեման հիմնականում եղել է դիցաբանական՝ «Մարգարիտն ու ալիքը» (1862)։ Մեկ անգամ նա անդրադարձել է պատմական նկարչությանը՝ «Շառլոտ Կորդին Մարատի սպանությունից հետո» կտավով, սակայն նախապատվությունը տվել է իր նախորդ ոճերին, ինչպես նաև դիմանկարչությանը՝ պատկերելով իր ժամանակակիցներին՝ Ֆրանսուա Գիզոյին, ճարտարապետ Շառլ Գառնեին, բելետրիստ Աբու Էդմոնին։
Բոդրին եղել է Ֆրանսիայի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ՝ փոխարինելով Ժան Վիկտոր Շնեցին։
Բոդրիին մեծ համբավ են բերել նրա որմնանկարները, որոնք արտացոլում են նրա վառ երևակայությունն և գույնին տիրապետելու արտիստիկ տաղանդը, ինչը նկատելի է նրա ստեղծած ֆրեսկոներում, որոնք զարդարում են Շանտիյն պալատում գտնվող Փարիզի վճռաբեկ դատարանի պատերը, Գրանդ-Օպերայի ճեմասրահները, ինչպես նաև զարդարում են մասնավոր տարածքներ՝ Hôtel Fould և Hôtel Paivabut:
Բոդրին մահացել է Փարիզում 1886 թվականին։ Նրա երկու գործընկերները՝ քանդակագործ Պոլ Դուբոան և Մարիուս Ժան Մերսին, համագործակցելով նրա եղբոր հետ, 1890 թվականին Փարիզի Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը կերտել են մահարձանը։


== Հիշատակ ==
1897 թվականին Բոդրիի ծննդավայր Լա Ռոշ Սյուր Իոնում Ժան Լեոն Ժերոմը կերտել է Բոդրիի հուշարձանը։
1865 թվականին Փարիզի Quartier du Faubourg du Roule շրջանի փողոցներից մեկն անվանվել է Բոդրիի պատվին (Rue Paul-Baudry)


== Պատկերասրահ ==
Պոլ Բոդրիի ստեղծագործություններից
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Paul Baudry dans la base Joconde
(անգլերեն) Paul Baudry dans Artcyclopedia
Œuvres de Paul Baudry à la Bibliothèque Nationale de France
Brevet de Commandeur de la Légion d'honneur sur le site de la base Léonore.
Extrait d'acte de naissance sur le site de la base Léonore.
Résultats d'enchères, Paul Baudry
Յամադի

Յամադի (ռուս.՝ Ямады, բաշկիրերեն՝ Ямаҙы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 519 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայֆայի գեղարվեստի թանգարան

Հայֆայի գեղարվեստի թանգարան (անգլ.՝ Haifa Museum of Art; եբրայերեն՝ מוזיאון חיפה לאמנות‎), հիմնադրվել է 1951 թվականին Մարկ Շագալի պատվին կազմակերպված խոշորածավալ ցուցահանդեսի կապակցությամբ։ Սկզբում թանգարանը տեղակայված էր Հայֆայի քաղաքապետարանի շենքում, իսկ 1977 թվականից այն սկսեց գործել Վադի Նիսնասի շրջանում գտնվող շենքում։ Թանգարանի շենքը, որը կառուցվել է 20-րդ դարի 20- ական թվականներին որպես դպրոց, ընդգրկված է պահպանվող ճարտարապետական օբյեկտների շարքում։ Թանգարանը գտնվում է Ադարի ծայրամասում, որտեղ հրեական և արաբական թաղամասերը տեղակայված են իրար հարևանությամբ։ Թանգարանը համարվում է Իսրայելի երեք ամենախոշոր արվեստի թանգարաններից մեկը և մասնագիտացած է իսրայելական և միջազգային ժամանակակից արվեստի գծով։ 2005 թվականի սեպտեմբերին Տամի Կաց-Ֆրեյմանի թանգարանի գլխավոր տնօրենի պաշտոնում նշանակվելը նպաստեց թանգարանի գլխավոր նպատակի իրականացմանը, գլոբալացման դարաշրջանում ժամանակակից մշակույթի բազմաշերտ տեսակետների արտացոլմանը։  Թանգարանի հիմնական և լրացուցիչ ցուցադրությունները փոփոխվում են տարին երեք անգամ։ Թանգարանում 2004 թվականից գործում է նոր «մեդիա-կենտրոն», որի նպատակն է թվային տեխնիկական միջոցներով ուսումնասիրել արվեստի սոցիալ մշակութային ուղղությունները։ Նոր մեդիա կենտրոնի կազմակերպած ցուցահանդեսների շարքն արտացոլում է ժամանակակից արվեստի տարբեր ուղղությունները թվային տեսակրիչների միջոցով։


== Հավաքածու ==
Թանգարանի հավաքածուն բաղկացած է տարբեր ժամանակահատվածներում ստեղծված մոտավորապես 7000 գեղարվեստական ստեղծագործություններից՝ կտավներ, նկարներ, քանդակներ, լուսանկարներ, տեսանկարներ և թղթե աշխատանքներ։ Հավաքածուում ընդգրկված են իսրայելցի այնպիսի հայտնի նկարիչների աշխատանքներ, ինչպիսիք են`Մենահեմ Շեմին, Իեխիել Կրիզան,  Մայքլ Գրոսը, Մոշե Կուպպերմանը, Պինչաս Կոեն-Գանը, Ռանա Լուրին։ Միջազգային հավաքածուն իր մեջ ներառում է Մաքս Լիբերմանի, Դիեգո Ռիվերայի, Մարկ Շագալի և Հանա Օռլովայի, Անդրե Մասսոնի աշխատանքները։ «Անձնական ընտրություն» շարքի ստեղծագործությունների ընտրության նպատակով հրավիրում են արվեստի փորձագետի, որի պարտականությունների մեջ մտնում է ընտրության պատճառների բացատրությունը։ «Անձնական ընտրություն» շարքը համարվում է պարբերաբար փոփոխվող ցուցահանդեսների կատալոգի մի մասը։ Թանգարանին կից գործում է  «Արվեստի կենտրոնը», երեխաների ինտերակտիվ  կրթության բաժինը, կազմակերպվում են տարբեր մշակութային միջոցառումներ, ինչպես նաև դասախոսություններ, սեմինարներ և համերգներ։


== Թանգարանի շենք ==
Նախորդ դարի 30-ական թվականների սկզբին շենքում բացվեց անգլիկան կանանց դպրոց։ Իսրայելական պետության գոյության առաջին տարիներին շենքում տեղակայված էր հայրենադարձների կենտրոնը, իսկ 50-ական թվականների սկզբին այստեղ գործել է մասնավոր դպրոց «Միջնակարգ-հանրակրթական դպրոց աշխատողների երեխաների համար» անվանումով։ 60-ական թվականների վերջերին Գիստադրուտում սկսեց գործել դպրոցի մասնաճյուղը բարձր դասարանցիներին ընդունելության քննություններին նախապատրաստելու համար։ Վերանորոգումից հետո 1978 թվականին շենքը, որ նախատեսված էր ցուցահանդեսային տարածքների և տաղավարների համար, հանրության առաջ բացվեց որպես քաղաքային թանգարան։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
צ'ק פוסט»: שנות השמונים באמנות בישראל - על התערוכה שהוצגה ב-2008, באתר הפורטל הישראלי לאמנויות»
פרויקט «הליכות חיפה» אוקטובר 2011 ביו טיוב
Ջերոկայ

Ջերոկայ (ռուս.՝ Джерокай, ադըղե.՝ Джыракъый), աուլ Ռուսաստան Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Շովգենովսկիի շրջանի կազմում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը 2019 թվականի  տվյալներով կազմում է 1100 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հաղթանակ (հուշահամալիր, Կրասնի Սուլին)

«Հաղթանակ» հուշահամալիր (ռուս.՝ Мемориал «Победа»),  հուշահամալիր Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Բացվել է 1975 թվականի ապրիլի 25-ին։ Ներառում է հուշակոթող, անմար կրակ, խորհրդային զինվորի հուշարձան, հերոսների ծառուղի։


== Պատմություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին՝ 1942 թվականի հուլիսի 21-ին, խորհրդային զորքերը լքեցին գերմանական զորքերի բռնազավթած քաղաքը։
1943 թվականի փետրվարի 14-ին Հարավարևմտյան ճակատի Վորոշիլովգրադյան գործողության ընթացքում խորհրդային զորքերի 5-րդ տանկային բանակի 47-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիայի (հրամանատար՝ գեներալ-մայոր Ֆեոդոր Օստաշենկո) կողմից Կրասնի Սուլինն ազատագրվեց ֆաշիստական զորքերից։
Կրասնի Սուլինի օկուպացիան տևեց յոթ ամիս (1942 թվականի հուլիսի 21 - 1943 թվականի փետրվարի 14)։ Այդ ժամանակահատվածում գերմանացիները տանջամահ արեցին և գնդակահարեցին քաղաքի ավելի քան 400 բնակչի։
Անմար կրակով «Հաղթանակ» հուշահամալիրը բացվել է 1975 թվականի ապրիլի 25-ին մետաղագործների մշակույթի պալատի մոտ՝ Հաղթանակի հրապարակում, Կրասնի Սուլին քաղաքի բնակիչների կողմից, ի նշանավորումն Հայրենական մեծ պատերազմում խորհրդային ժողովրդի տարած հաղթանակի 30-ամյակի, ի պատիվ Հայրենական մեծ պատերազմից չվերադարձած կրասնիսուլինցիների։ 
Հուշակոթողի հեղինակներն են ճարտարապետ Յան (Յակով) Զանիսը և քանդակագործ Վլադիմիր Բատյայը։


== Նկարագրություն ==
Հուշահամալիրի 6-մետրանոց քանդակը պատկերում է բարձրացրած ձեռքերում ինքնաձիգով ռազմիկի։ Նա իր մարմնով կտրում է հաղթանակի ժապավենը։ Հարևանությամբ՝ պատվանդանին, տեղադրված են մարմարե սալիկներով երեսպատված կոթողը և անմար կրակը։ Կոթողի վրա գրված են բառեր Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկու «Ռեքվիեմ» պոեմից. 

Փառքի ծառուղու մարմարե մույթերին ամրացված Խորհրդային Միության հերոսներ Ա. Ի. Ալեքսեևի, Ա. Մ. Գալատովի, Պ. Ս. Դեռնովի, Ֆ. Ա. Կալինինի, Ի. Մ. Կոռնիենկոյի, Ա. Ս. Կրավցովի, Ի. Կ. Պրոսանդեևի, Վ. Ն. Սիդորինի, Ի. Ա. Օմելչենկոյի, Ի. Ա. Չիստովի և Փառքի շքանշանի լրիվ ասպետ Վ. Ֆ. Սամոխինի հարթաքանդակները։
2000 թվականին, Հաղթանակի 55-ամյակի նախօրեին, իրականացվել է հուշարձանի վերականգնում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Мемориал «Победа»
Мемориал «Победа»
Мемориал "Победа"
Օսինկի (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕսինկիՕսինկի (ռուս.՝ Осинки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անդրոնիկոս Ա Կոմնենոս

Անդրոնիկոս Ա Կոմնենոս (հուն․՝ Ανδρόνικος Α’ Κομνηνός, 1118, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն - սեպտեմբերի 12, 1185(1185-09-12), Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն), բյուզանդական կայսր, Կոմնենոսների հարստության կոստանդնուպոլսյան ճյուղի վերջին ներկայացուցիչը։ Տրապիզոնում հետագայում իշխող Մեծ Կոմնենոսների հարստության հիմնադիրը։
Իր բուռն կյանքի ընթացքում Անդրոնիկոսը զգաց իրեն տարբեր դերերում՝ կայսրության թշնամի, բանտարկյալ, քաղաքական էմիգրանտ, մայրաքաղաքային բնակչության սիրելի, «լատինների» հակառակորդ և հասարակ ժողովրդի կողմնակից։ Լինելով հզոր և քաջ անձնավորություն, Անդրոնիկոսը նաև գեղեցիկ և խորամանկ էր։
Մանուիլ I Կոմնենոսի մահից հետո Անդրոնիկոսը զավթեց թափուր մնացած գահը։ Նրա կառավարումը սկսվեց անհրաժեշտ բարեփոխումներով, սակայն շուտով նա վերածվեց բռնապետի։ Այդ ամենը ուղեկցվեց նորմանների ներխուժմամբ, որից հետո բնակիչները ասպատամբեցին Անդրոնիկոսի դեմ և հանձնեցին գահը Իսահակ Բ Անգելոսին։ Վերջինս էլ հանձնեց Անդրոնիկոսին ժողովրդին, ովքեր էլ տանջամահ արեցին նրան։ Անգելոսների հարստության օրոք Բյուզանդիան սկսեց անկում ապրել, որի հետևանքով էլ 1204 թվականին խաչակիրները նվաճեցին Կոստանդնուպոլիսը։


== Ծանոթագրություններ ==
Շարթ (նկարիչ)

Շարթ (իսկական անուն ազգանունը՝ Սարգիս Հարությունյան, դեկտեմբերի 22, 1927(1927-12-22), Բեյրութ, Լիբանան - հունվարի 12, 2011(2011-01-12), Փարիզ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Բեյրութում։ 1947 թվականին եղել է Իտալիայում, ապա հաստատվել Փարիզում, որտեղ սովորել է Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում, հաճախել Գառզուի արվեստանոցը։ Առաջին Շարթ. «Սուրբ ընտանիք» 1968 անհատական ցուցահանդեսը կազմակերպվել է 1952 թվականին՝ Բեյրութում։ 1952-1971 թվականներին տարբեր քաղաքներում (Փարիզ, Նյու Յորք, Միլան, Բրյուսել և այլն) ունեցել է 30 անհատական ցուցահանդես, շահել 6 խոշոր մրցանակ։ Շարթը բնության մարդկային բնավորությունների, ձևի ու լույսի վերարտադրման նուրբ վարպետ է։ Նրա հերոսները ընդգծված անհատականություններ են, մեղմ ու բանաստեղծական («ճակնդեղ հավաքողը», 1956, «Ծխամորճով երիտասարդ ձկնորսը», 1960, «Գլխարկով գյուղացին», 1962, «Նստած կինը», 1963)։ Մեծ եղեռնի ողբերգությունը եղել է նկարչին մշտապես հուզող թեմաներից. «Դեյր էզ Զորում» 1963-1964, «Կանայք գաղթի ճանապարհին» 1968, «Մտորում» 1968։ Շարթի աշխատանքները գտնվում են Փարիզի, Վենետիկի, Երուսաղեմի, ԱՄՆ-ի տարբեր քաղաքների և այլ թանգարաններում։


== Մրցանակներ ==
Շերբուրգի մրցանակ (1962):
Բեյրութի միջազգային մրցանակ (1964):
Տավեռնի մրցանակ (1967):
Բրետանի մրցանակ (1967):


== Գրականություն ==
Թորոս Թորանյան, «Շարթ. «Հայրենիք գալը կյանքիս մեծագույն երազանքն է»։ «Գարուն», 1970, թիվ 7, էջ 38-40։
Խաչատրյան Շ., Ֆրանսահայ կերպարվեստ (ժող.), Երևան, 1991:


== Ծանոթագրություններ ==
Ագարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ագարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Ագարակ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 41 հուշարձան (18 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմի-Տագակյուլա

Սեմի-Տագակյուլա (էստ․՝ Sämi-Tagaküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Սիմեռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պերեմոգա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊերեմոգաՊերեմոգա (ուկրաիներեն՝ Перемога), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերեմոգա գյուղում բնակվում էր 177 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,542 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 326,57 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռավինի ճակատամարտ

Ռավինի ճակատամարտ — տեղի է ունեցել 1187 թվականին մայիսին, Իկոնիայի սուլթանության և Կիլիկյան Հայաստանի զորքերի միջև, Սիս մայրաքաղաքից ոչ հեռու՝ Ռավինի դաշտում։


== Նախապատմություն ==
Պաղեստինում և Ասորիքում խաչակիրների դեմ Եգիպտոսի սուլթան Սալահ ադ Դինի հաջողություններից ոգևորված, Իկոնիայի թուրքմենների զորքերը՝ ոմն Ռոստոմի գլխավորությամբ ներխուժեցին Կիլիկյան Հայաստան, նպատակ ունենալով՝ ոչնչացնել հայկական պետականությունը և բռնատիրել երկիրը։


== Մարտը ==
Հայոց նորընծա իշխանապետ Լևոն Բ-ն, չսպասելով զորաժողովին, փոքրաքանակ ջոկատով հանկարծակիորեն գրոհում է թշնամու զորաճամբարի վրա, վերջիններս խուճապի են մատնվում։ Իսկ երբ Լևոն Բ-ն նիզակամարտում սպանում է Ռոստոմ զորավարին, վերջինիս խառնիճաղանջ հրոսակները դիմում են անկանոն փախուստի, տալով զգալի կորուստներ։ Ջախջախված թշնամու մնացորդներին հայկական ուժերը հետապնդում են մինչև սահմանային Ջահան գետի ափին գտնվող Սարավանդիքար բերդը։ Զարգացնելով հաջողությունը, Լևոն Բ-ն ազատագրում է հայաբնակ մի քանի շրջաններ ներառյալ Պռականան՝ կարևոր բերդով հանդերձ։ Ռավինի ճակատամարտը կարևոր նշանակություն է ունեցել Կիլիկյան Հայաստանի սահմանների անխախտությունը ապահովելու և պետության միջազգային հեղինակությունը բարձրացնելու գործում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ghazarian, Jacob G: The Armenian Kingdom in Cilicia during the Crusades: The Integration of Cilician Armenians with the Latins (1080–1393); RoutledgeCurzon (Taylor & Francis Group), 2000, Abingdon; ISBN 0-7007-1418-9
Nersessian, Sirarpie Der: The Kingdom of Cilician Armenia (in: Setton, Kenneth M.: (General Editor) – Wolff, Robert Lee – Hazard, Harry W. (Editors): A History of the Crusades – Volume II: The Later Crusades, 1189–1311; The University of Wisconsin Press, 1969, Madison, Milwaukee and London; ISBN 978-0-299-04834-1)
Չորս սուրբ քաղաքներ

Չորս սուրբ քաղաքներ (երբայերեն՝ ארבע ערי הקודש, իդիշ՝ פיר רוס שטעט)՝ հրեական ավանդույթում հավաքական տերմին է, որը Օսմանյան կայսրության կողմից Պաղեստինի նվաճումից հետո կիրառվում է հրեական կյանքի չորս հիմնական կենտրոններում Երուսաղեմի, Հեբրոնի, Ցֆատի և հետագայում Տիբերիայի ։
«Սուրբ քաղաքներ» հայեցակարգը թվագրվում է 1640-ական թվականներին, Տիբերիան ներառելով՝ 1740 թվականին, որը պայմանավորված էր հալուկկա հավաքելու համար (միջոցներ կարիքավորների համար) քաղաքների միջև ասոցիացիայի ստեղծմամբ։
Ըստ 1906 թվականի հրեական հանրագիտարանի. «Տասնվեցերորդ դարից ի վեր Պաղեստինի Սրբությունը, հատկապես հուղարկավորության համար, գրեթե ամբողջությամբ տեղափոխվել է չորս քաղաքներ՝ Երուսաղեմ, Հեբրոն, Տիբերիա և Ցֆատ։

Երուսաղեմը հուդայականության և հրեա ժողովրդի հոգևոր կենտրոնն է եղել մ.թ.ա. 10-րդ դարից, երբ Դավիթ թագավորի կենդանության օրոք այն ընտրվել է Սուրբ տաճարի գտնվելու վայր։
Ենթադրվում է, որ Հեբրոնում գտնվող Պատրիարքների քարանձավը հանդիսանում է հրեական հայրապետների՝ Աբրահամի ու Սառայի, Իսահակի ու Ռեբեկայի և Հակոբի ու Լեայի գերեզմանները։ Որպես այդպիսին, Հեբրոնը հրեաների համար երկրորդ ամենասուրբ քաղաքն է և այն երեք քաղաքներից, որտեղ իսրայելական աստվածաշնչյան կերպարները հող են գնել (Աբրահամը խեթերից գնել է դաշտ և քարանձավ (Ծննդոց 23։16-18), Դավիթ թագավորը Հեբուսացի Արավնից Երուսաղեմում կալ է գնել, իսկ Հակոբը՝ Սիքեմեմի հողեր (Ծննդոց 33։18-19)։ Պատմականորեն Հեբրոնը Դավիթ թագավորի առաջին մայրաքաղաքն է։
1492 թվականին հրեաների ներհոսքից հետո Ցֆատը համարվում էր սուրբ քաղաք և հայտնի է դարձել որպես կաբալիստական կրթություն ստանալու կենտրոն։
Հրեական պատմության մեջ Տիբերիան նշանակալի էր որպես վայր, որտեղ կազմվել է Երուսաղեմի Թալմուդը և որպես Մասորեթների տուն, բայց նրա կարգավիճակը որպես սուրբ քաղաք պայմանավորված է ռաբբիների ներհոսքով, որոնք 18-րդ և 19-րդ դարերում քաղաքը հիմնել են որպես հրեական ուսուցման կենտրոն։ Ըստ հրեական ավանդույթի՝ ազատագրումը կսկսվի Տիբերիայում և այնտեղ կվերականգնվի Սինեդրիոնը։ Մեսիան կբարձրանա Տիբերիայի լճից, կմտնի քաղաք և կգահակալվի Ցֆատում՝ բարձրահարկ բլրի գագաթին։


== Տես նաև ==
Սուրբ Սրբոց (Երուսաղեմ)
Երուսաղեմի տաճար


== Ծանոթագրություններ ==
Մաշանլի

Մաշանլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 57 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սարգիս Շնորհալի

Սարգիս Շնորհալի Սարգիս Մեկնիչ (ծննդյան և մահվան թվականները անհայտ են), XII դարի հայ մատենագիր։
Սովորել է Կարմիր վանքում, հետագայում հաստատվել է Քարաշիթի վանքում (Կիլիկիա)։ Գրական գործունեության մեջ հետևել է արևելյան քրիստոնեական եկեղեցու հայրեր Գրիգոր Աստվածաբանին, Բարսեղ Կեսարացուն, Եփրեմ Ասորուն։ Հեղինակել է մի շարք ճառեր, խրատներ, աստվածաբանական երկերի մեկնություններ։ Լեզվի գեղեցկության և խորիմաց վարդապետության համար ստացել է «Շնորհալի» մականունը։ Սարգիս Շնորհալու աշխատություններից առանձնապես հայտնի է «Մեկնութիւն Կաթողիկեայց»-ը։
Սելիշչե (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍելիշչեՍելիշչե (ուկրաիներեն՝ Селище), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սելիշչե գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)