armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նիբլ

Նիբլ (ֆր.՝  Nibles, օքս.՝  Nibles), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպերի գավառում։ Մտնում է Լա Մոտ դյու Կեր կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04137։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 45 մարդ։


== Կլիմա ==
Նիբլի կլիման միջերկրածովային է։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 40 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 25-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 14-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 65,90%%, 1999 թվականին եղել է՝ 71,0 %)։ 26 աշխատունակ բնակիչներից 21-ը աշխատում էին (11 տղամարդ և 10 կին), անաշխատանք էին 5-ը (2 տղամարդ և 3 կին)։ 14 անգործ մարդկանցից 5-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 6-ը թոշակառու, 3-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով.


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Նիբլ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-02-ին։ Վերցված է 2012-8-14 
«Նիբլ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-22-ին։ Վերցված է 2013-01-11
Վիլանովա դ’Արդենգի

Վիլանովա դ’Արդենգի (իտալերեն՝ Villanova d'Ardenghi), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 687 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 115 մարդ/կմ²։ Տարածքը 6 կմ² է։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 27030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը։


== Կոմունային վարչկաազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0382 400022


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Նիբալ Թավաբթե

Նիբալ Թավաբթե (արաբ․՝ نبال ثوابتة‎‎), պաղեստինցի կանանց իրավունքների ակտիվիստ, որն աշխատում է Բիրզեիտի համալսարանում։


== Կենսագրություն ==
Թավաբթեն առաջին կինն էր, ով ընտրվել էր որպես Բեյթ Ֆաջջարի գյուղական խորհրդի անդամ, որտեղ ծառայել է յոթ տարի ։ Նա մշակել է իր սեփական ուսումնական ձեռնարկը և կամավոր կերպով աջակցել է այլ կանանց Խորհրդում աշխատելու գործում։ 2005 թվականին նա հիմնադրել է Ալ Հալ (նշանակումը է՝ «Իրավիճակ») ամսագիրը, որը անդրադառնում է հակասական հարցերի, ինչպիսիք են ինցեստը, բազմակնությունը, պատվազրկությունը, ապօրինի ամուսնությունները, լեսբիականությունը և աղքատների կացությունը։


== Գործունեություն ==
2008 թվականին նա եղել է թերթի գլխավոր խմբագիրը և հոդվածագիրը։ Թերթի առաջին համարում տեղադրված է եղել Մահմուդ Աբասի կին Ամինա Աբբասի լուսանկարը, որը շատ հակասություններ պատճառ էր դարձել. ըստ Նիբալի, Ամինան իր լուսանկարը առաջին անգամ հրապարակեց հանրությանը ։ Նիբալը նաև մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական խնդիրներին՝ հեռուստատեսային սցենարների միջոցով պատկերելով անգրագետ կանանց վիճակը։ Նա գրել և նկարահանել է վավերագրական ֆիլմեր, որոնք պատմում են պաղեստինցի կանանց ինքնասպանության դեպքերի մասին։ Նա նաև դասավանդել է քննադատական հաշվետվություն և ստեղծագործական գրականություն։
Նիբալը 2008 թվականին արժանացել է Խիզախության համար տրվող կանանց Միջազգային մրցանակի։
2015 թվականին նա դարձել է Բիրզեյթ համալսարանի Մեդիա զարգացման կենտրոնի տնօրեն, որը կապված էր Պաղեստինի Ազգային մեդիա քաղաքականության հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
(9053) Համամելիս

(9053) Համամելիս (անգլ.՝ Hamamelis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 2-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,562603 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,08 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0452 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1498,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,24026 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,22° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9053) Համամելիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կուկլասե

Կուկլասե (էստ․՝ Kuklase), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ամա (գյուղ, Կադռինա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ամա (այլ կիրառումներ)Ամա (էստ․՝ Ama), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Կադռինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 110 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Անիկ Ստեփանյան

Անիկ Ստեփանյան-Ավետյան (1912, Թեհրան, Իրան), իրանահայ ատամնաբույժ։ Իրանի առաջին կին ատամնաբույժը։


== Կենսագրություն ==
Անիկ Ստեփանյանը ծնվել է Թեհրանում։ Տարրական կրթությունը ստացել է Թեհրանի հայկական Հայկազյան և Ժաննա դ'Արկ դպրոցներում։ 1941 թվականին Ավարտել է Թեհրանի համալսարանի ատամնաբուժական ֆակուլտետը։ Նա առաջաին կին ուսնողն էր, ով սովորել է ատամնաբուժություն։
Բժշկական գործունեություն է ծավալել 1945-1970 թվականներին հոր` Հարություն Ստեփանյանի և եղբոր մոտ։
Անիկ Ստեփանյանը եղել է կաթոլիկ հոգևոր քույրերի դպրոցի և Սահակյան իգական դպրոցի տնօրենն ու արտոնատերը։ Կապող օղակ է հանդիսացել Իրանի կանանց կազմակերպության և Թեհրանի կանանց բարեգործական միության միջև։ 1965 թվականին Թեհրանի բարեգործական միության կողմից մասնակցել է Իրանում տեղի ունեցած կանանց իրավունքների կոնֆերանսին։ 1965 թվականին այդ կազմակերպության կողմից մասնակցել է Իրանում տեղի ունեցած կանանց իրավունքների կոնֆերանսին։
2000 թվականին գովասանքի է արժանացել Կիլիկիայի հայկական Թեմի առաջնորդ Արամ Առաջինի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռույի Սասե

Ռույի Սասե (ֆր.՝ Rouilly-Sacey), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 328 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.84 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19.48 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 70 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 15 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 247 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 189-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 58։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,5 %։ 189 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 176 անձ (100 տղամարդ և 76 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (6 տղամարդ և 7 կին)։ 58 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 33-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սրաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Սրաշեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 7 հուշարձան (3 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Բալին (այլ կիրառումներ)

Բալին, կարող է վերաբերել՝

Բալին - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում
Բալին - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանում
Տոնապետ Լյուլեճյան

Տոնապետ Լյուլեճյան (1875, Խարբերդ, Օսմանյան կայսրություն - 1917), մանկավարժ, հրապարակախոս։
Տոնապետ Լյուլճենյանը ծնվել է 1875 թվականին Խարբերդում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Խարբերդում, հետագայում տեղափոխվել է Եփրատ և սովորել տեղի քոլեջում։ 1991 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ սովորել Եյլի և Կոռնելի համալսարաններում։ 1912 թվականին վերադարձել է Խարբերդ և աշխատանքի անցել Եփրատի քոլեջում որպես պրոֆեսոր։ Եղեռնի օրերին ձերբակալվել է, ենթարկվել աննկարագրելի տանջանքների, մի կերպ հասել Կարին, որտեղ մահացել է ռուսական հիվանդանոցում։
Աշխատակցել է «Արևելյան մամուլում», «Մանզումեի էֆքայր», «Կոչնակ» և այլ պարբերակնների, իր ստորագրությամբ կամ Բագրատ ծածկանունով։ Թարգմանել է Լոնգաֆելլոյի «Իջանջելին»։ 1955 թվականին Ֆրեզնոյում հրատարակվել է նրա գրական երկերը պարունակող «Հասկաքաղ գրական վաստակին» գիրքը, որը բաղկացած է 691 էջից։


== Աղբյուրներ ==
«Եղեռնազոհ գրողներ» հանրագիտական անթոլոգիա, Անտարես-2015
Կաստելգվիդոնե

Կաստելգվիդոնե  (իտալերեն՝ Castelguidone), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 458 մարդ (2008 թվականի տվյալների համաձայն)։ Բնակչության խտությունը՝ 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 14 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 66040։ Հեռախոսային կոդ` 0873։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ռաֆայել Բրետոն

Ռաֆայել Բրետոն (փետրվարի 7, 1920(1920-02-07), Փարիզ - փետրվարի 20, 2011(2011-02-20), Green Valley, Պրիմա շրջան, Արիզոնա, ԱՄՆ), ֆրանսիացի բեմանկարիչ։ Նա արժանացել է Օսկարի և երեք անգամ առաջադրվել է «լավագույն արտ-տնօրինություն» կատեգորիայի համար։


== Կենսագրություն ==
Ռաֆայել Գաստոն Բեգնոնը ծնվել է Փարիզում, Ֆրանսիա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա մեկնել է Անգլիա և 1943 թվականին միացել է «Հատուկ գործողությունների մշակում» կազմակերպությանը։ Նա, սակայն, այնտեղ իրեն այդքան էլ լավ չդրսևորեց։ Նրա ղեկավարները նրան համարում էին մեղմ, դյուրագրգիռ և հակված երեխայական պահվածքի։ Նրան վերջապես տեղափոխեցին ստրատեգիկ ծառայությունների ամերիկյան գրասենյակ, և նրան տրվեց լեյտենանտի աստիճան Միացյալ Նահանգների նավատորմային արգելոցում։ 1944 թվականի ապրիլին Բրետոնը երկու գործակալների հետ միասին վայրէջք կատարեց հարավային Ֆրանսիայում։ Նրանց առաքելությունը՝ հայտնի «Բեգգար» անունով, 90 գործակալների հավաքագրելն էր Փարիզի հարավ-արևմուտքում՝ Ուազի դեպարտամենտում։ Ավելի ուշ, երբ դաշնակից զորքերը մտան Փարիզ, նրանք բացահայտեցին գերմանական տանկերի մի մեծ ուժ թաքնված անտառաշատ վայրերում և ամեն ինչ արեցին դրանք ոչնչացնելու համար։ Բրետոնին դրանից հետո շնորհեցին ֆրանսիական «Croix de Guerre» շքանշանը և խաչ բացառիկ ծառայությունների համար։
Նու ցուցաբերեց սրամտություն և համարձակություն, որին մենք ականատես եղանք մի անգամ, երբ նա վերականգնեց ոչ պայթուցիկ օդային ռումբ, տեղափոխեց այն կամուրջ և օգտագործեց պայթուցիկը՝ ոչնչացնելու նշանակետը։ Բեգնոնի անվեհեր արարքը, խիզախությունը և անսահման նվիրվածությունը օրինակ ծառայեց Միացյալ Նահանգների զինվորական ուժերի համար։
Պատերազմից հետո նրան ուղարկեցին Հոլիվուդ, որպեսզի օգնի «O.S.S.» ֆիլմի ստեղծողներին իր խորհուրդներով։ Ֆիլմի գլխավոր դերակատարն էր Ալան Լեդը։ Բրետոնը որոշեց մնալ Միացյալ Նահանգներում, սկսեց հանդես գալ Ռաֆայել Բրետոն անվամբ և աշխատել որպես ֆիմերի և հեռուստատեսային սերալների բեմանկարիչ։
Բրետոնը մահացել է 2011 թվականի փետրվարի 20-ին Արիզոնա նահանգի Green Valley տեղանքում։


== Ծանոթագրություններ ==
(7625) Լուիսպոր

(7625) Լուիսպոր (անգլ.՝ Louisspohr), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,794614 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1273 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,462 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1706,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,21097 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,24° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7625) Լուիսպոր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)

Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 458 հուշարձան (232 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ավազաշիթային մշակում

Ավազաշիթային մշակում, առարկաների մակերևույթների և շենքերի մասերի մեխանիկական մշակում՝ արագ թռչող ավազի շիթի հարվածով։ Ավազաշիթային մշակումը կիրառվում է թուջե ձուլվածքները, կռվածքները, դրոշմվածքները մաքրելու, գալվանական ու լաքաներկային ծածկույթներից առաջ առարկաների մակերևույթները նախապատրաստելու, շենքերի արտաքին երեսապատումը մաքրելու։ Ավազաշիթային մշակումը կատարվում է պնևմատիկ գործողության ավազաշիթային ապարատներով, որոնք լինում են ներծծող և մղող։
Յագանովսկի գյուղական խորհուրդ (Լիպովոդոլինսկի շրջան)

Յագանովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Яганівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպոդոլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յագանովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 571 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Նատալյա Աննենկո

Նատալյա Վալերիևնա Աննենկո (ամուսնությունից հետո Նատալյա Դելլեր) (անգլ.՝ Natalia Deller, ապրիլի 17, 1964(1964-04-17), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային գեղասահորդուհին։ Վադիմ Կարկաչովի հետ զուգախաղում նա 1982-ի երիտասարդների աշխարհի առաջնությունների չեմպիոնն է և ավելի վաղ երիտասարդների աշխարհի փոխչեմպիոնը։ Միջազգային դասի ԽՍՀՄ  սպորտի վարպետ։ Ներկայումս գեղասահքի մարզիչ է։ Ապրում և աշխատում է ԱՄՆ-ում։
Սիրողական կարիերայի ավարտից հետո Նատալիան 4-րդ եթերաշրջանը հանդես է եկել «Stars on Ice» շոուում։


== Անձնական կյանք ==
Նատալիան ամուսնացած է եղել գեղասահորդ Պյոտր Չերնիշևի հետ։ 7 տարի անց նրանք բաժանվեցին։ Նատալիա Աննենկոն երկրորդ անգամ ամուսնացել է ամերիկացու հետ և ունեցել 2 երեխա։


== Ելույթների արդյունքները ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարգարիտա (արբանյակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարգարիտա (այլ կիրառումներ)Մարգարիտա (Uranus XXIII), Ուրանի արտաքին անկանոն արբանյակներից մեկն է։ Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի և Դեվիդ Ջուիտի կողմից 2003 թվականին։


== Հայտնաբերում ==
Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի և Դեվիդ Ջուիտի կողմից 2003 թվականի օգոստոսի 29-ին։ Արբանյակը ստացել է ժամանակավոր S/2003 U 3 անվանումը։ Հաստատումից հետո ստացել է նաև Ուրան XXIII անվանումը։
2005 թվականի դեկտեմբերի 29-ին արբանյակը ստացել է իր պաշտոնական Մարգարիտա անվանումը, Շեքսպիրի Բազում աղմուկ վասն ոչնչի պիեսի սպասուհու անունով։ Ուրանի բոլոր արբանյակները անվանվել են Վիլյամ Շեքսպիրի և Ալեքսանդր Փոփի ստեղծագործությունների կերպարների անուններով։


== Ուղեծիր ==

Մարգարիտան պտտվում է Ուրանի շուրջ մոլորակի պտույտի ուղղությամբ 14 345 000 կմ մեծ կիսաառանցքով, չափազանց ձգված էլիպտիկ ուղեծրով, պերիկենտրոնը և ապոկենտրոնը իրարից չափազանց տարբեր են՝ 2 913 700 - 25 926 970 կմ։ Արբանյակը պտտվում է մոլորակի ամպերի շերտից միջինում 14 394 800 կմ հեռավորության վրա։ Ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը կազմում է 0,7979451, իսկ թեքումը խավարածրի նկատմամբ 51,45588°։ Մարգարիտան պտտվում է մոտ 25 անգամ Ուրանից հեռու քան արտաքին մեծ արբանյակ Օբերոնը։
Մարգարիտան հանդիսանում է Ուրանի անկանոն արբանյակներից միակը, որ պտտվում է ոչ հակադարձ, այսինքն պտտվում է Ուրանի պտույտի ուղղությամբ։ Արբանյակը չի պատկանում որևէ մի դինամիկ խմբին, և Ուրանի բոլոր մնացած արտաքին արբանյակները պտտվում են մոլորակի շուրջ հակադարձ ուղեծրերով։
Մարգարիտան պտտվում է Ուրանի շուրջ 1654 օր 7 ժամ 41 րոպեի ընթացքում, որը կազմում է մոտ 4,529 երկրային տարի։ Մարգարիտայի մեկ պտույտը Ուրանի շուրջ մոտավորապես հավասար է Սերես գաճաճ մոլորակի պտույտին Արեգակի շուրջ։


== Ֆիզիկական տվյալներ ==
Մարգարիտայի տրամագիծը գնահատվում է մոտ 20 կմ, գնահատումը կատարվել է հիմնվելով նրա լուսատվության վրա 4%։ Մակերևույթը չափազանց մուգ է։ Արբանյակի խտությունը գնահատվում է 1,3 - 1,5 գ/սմ³։ Այսպիսով այն պետք է կազմված լինի առավելապես ջրային սառույցից և քարային ապարներից։ Մարգարիտայի մակերևութային ձգողությունը կազմում է 0,0023 մ/վ²։


== Ծագում ==
Ենթադրվում է, որ Մարգարիտան որսացվել է Ուրանի կողմից, և ի սկզբանե հանդիսացել է Կոյպերի գոտու մարմին։ Հնարավոր է, որ այս արբանյակը սկզբում դարձել է կենտավրոս և ապա նոր միայն որսացվել է մոլորակի կողմից։ Այնուամենայնիվ, որսման մեխանիզմը հայտնի չէ։


== Տես նաև ==
Ուրանի արբանյակներ
Անկանոն արբանյակ


== Ծանոթագրություններ ==

Sheppard S. S., Jewitt D., Kleyna J. (2005)։ «An Ultradeep Survey for Irregular Satellites of Uranus: Limits to Completeness»։ The Astronomical Journal 129: 518։ Bibcode:2005AJ....129..518S։ arXiv:astro-ph/0410059։ doi:10.1086/426329 


== Արտաքին հղումներ ==
Margaret Profile Archived 2015-06-10 at the Wayback Machine. by NASA's Solar System Exploration (անգլ.)
David Jewitt pages (անգլ.)
Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard) (անգլ.)
Ephemeris IAU-NSES (անգլ.)
Արտամղում (հոգեբանական)

Արտամղում, հոգեբական պաշտպանական մեխանիզմ է, որի շնորհիվ գիտակցության ոլորտից ենթագիտակցության ոլորտ են մղվում այնպիսի հուզական հագեցված բովանդակություններ (տպավորություններ, կոնֆլիկտային հարաբերության մեջ գտնվող դրդապատճառներ), որոնք ընդունելի չեն անձի գիտակցական, բարոյական սկզբունքների և համոզմունքների համար և ֆրուստրացնում են նրան։


== Տես նաև ==
Զիգմունդ Ֆրոյդ
Հոգեվերլուծություն
Պաշտպանական մեխանիզմ


== Աղբյուր ==
Նալչաջյան Ա.Ա. «Հոգեբանական բառարան»։
IPhone 5S

iPhone 5S, սմարթֆոն, նախագծվել է Apple Inc., իրենից ներկայացնում է iPhone-ի յոթերորդ սերնդի հեռախոս, աշխատում է iOS 7 օպերացիոն համակարգով։
Պաշտոնապես ներկայացվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում։


== Արտաքին հղումներ ==
iPhone 5S-ի բաժին Apple-ի կայքում (անգլ.)
Apple iPhone 5S-ի մանրամասն տվյալներ
Բալթա

Բալթա (վրաց.՝ ბალთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 85 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (225501-225600)

Աստերոիդների ցանկ (225401-225500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (225601-225700)
 Աստերոիդների ցանկ (225401-225500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (225601-225700)
Հաջիսելի

Հաջիսելի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։


== Բնակչություն ==
Հայաբնակ գյուղ էր։ XIX դարի 70-ական թվականներին ուներ 18 տուն բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Հաջիսելին ուներ Ս. Սարգիս անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բերդ (Բերկրի-Աբաղայի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերդ (այլ կիրառումներ)Բերդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բլուր (Թորթումի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բլուր (այլ կիրառումներ)Բլուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լիամ Էյքեն

Լիամ Պատրիկ Էյքեն (անգլ.՝ Liam Padraic Aiken, հունվարի 7, 1990(1990-01-07), Նյու Յորք, Նյու Յորք), կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի  դերասան։ Առավել հայտնի է «Խորթ մայրը» ֆիլմում կատարած Բեն Հարրցիոնի և «Լեմոնի Սնիկետ։ 33 անհաջողություն» ֆիլմում կատարած Կլաուս Բոդլերի դերերով։


== Կենսագրություն ==
Լիամ Էյքենը MTV ալիքի հաղորդավար Բիլլ Էյքենի (մահացել է 1992 թվականին) և իռլանդուհի Մոյի Էյքենի տղան է։ Սովորել է Դվայետ Էնգլվուդի անվան դպրոցում, այդ ընթացքում առաջին անգամ նկարահանվել է «Ֆորդ» ավտոմոբիլի գովազդում, որից հետո նրան սկսել են հրավիրել ֆիլմերում տարբեր դերերի համար։ Ամենաառաջին լուրջ դերը եղել է Նեդ Գրիմի՝ Ֆեյ Գրիմի և Հենրի Ֆուլի որդու դերը, ամերիկացի ռեժիսոր Հալ Հարտլեյի «Հենրի Ֆուլ» ֆիլմում 1997 թվականին։ Նրա մայրը հիացած էր նրա վաղ կարիերայով և ուզում էր, որ նա նկարահանվի ֆիլմերում։
Առաջին վառ դերy դարձել է Բեն Հարրիսոնի դերը համաժողովրդական մինչ օրս «Խորթ մայրը» ֆիլմում։ Այդ դերի համար նա ստացել է Young Actor Age Ten or Younger մրցանակը։ Ջուլիա Ռոբերտսի և Սյուզան Սարանդոնի հետ նկարահանումները օգնեցին նրան մուտք գործել ֆիլմերի աշխարհ։ 2002 թվականին հայտնվել է Անիծված ճանապարհ ֆիլմում, իսկ 2003 թվականին գլխավոր դերով նկարահանվել է Բրդոտ, հատուկ նշանակության ջոկատ ֆիլմում։
Մի քանի անհաջող փորձից հետո, 2004 թվականին նրան հաջողվում է ստանալ գլխավոր դեր՝ Կլաուս Բոդլերի դերը «Լեմոնի Սնիկետ։ 33 անհաջողություն» ֆիլմում։ 2009 թվականի մարտ ամսին Էյքենին հրավիրել են, որպեսզի «Մարդասպանը իմ մեջ» թրիլլերում խաղա Ջոննի Պապպասի դերը, որտեղ նկարահանվել է Հոլիվուդյան աստղեր Քեյսի Աֆֆլեկի, Քեյթ Հադսոնի և Ջեսիկա Ալբայի հետ։
2008 թվականի աշնանը ընդունվել է Նյու Յորքի համալսարան։


== Ֆիլմագրություն ==
1997 — Հենրի Ֆուլ — Նեդ Գրիմ
1998 — Մոնտանա — երեխա
1998 — Իմ հիացմունքի օբյեկտը — Նատան
1998 — Խորթ մայրը — Բեն Հարրցիոն
1998 — 2009 — Օրենք եւ կարգ — տարբեր դերեր
2000 — Ես երազում էի Աֆրիկայի մասին — Էմմանուել Գալլմանն
2001 — Քաղցր նոյեմբեր — Էնբեր
2002 — Անիծված ճանապարհ — Փիթեր Սուլլիվեն
2003 — Բրդոտ, հատուկ նշանակության ջոկատ — Օուն Բեյկեր
2004 — Լեմոնի Սնիկետ։ 33 անհաջողություն — Կլաուս Բոդլեր
2006 — Ֆեյ Գրիմ — Նեդ Գրիմ
2009 — Մարդասպանը իմ մեջ — Ջոննի Պապպաս
2012 — Արդեն երեխաներ չեն — Պարոն Ուիլ
2013 — Ինչպես լինել տղամարդ — Բրայան
2014 — Նեդ Ռալֆ  — Նեդ Ռալֆ


== Ֆետաքրքիր փաստեր ==
Լիամը մրցել է Հարրի Փոթերի դերի համար, բայց պարտվել է Դենիել Ռեդքլիֆին, ով ծնանդուվ Միացյալ Թագավորություններից է։
Իր ամբողջ կյանքում առաջադրվել է մրցանակի 5 անգամ, բայց ընդամենը ստացել է 1 մրցանակ «Խորթ մայրը» ֆիլմում կատարած դերի համար։
«Լեմոնի Սնիկետ։ 33 անհաջողություն» ֆիլմի Կլաուսի դերի համար Լիամը երկար ժամանակ աճեցրել է մազերը


== Ծանոթագրություններ ==
Մոլդովայի տեխնիկական համալսարան

Մոլդովայի տեխնիկական համալսարան (ռումիներեն՝ Universitatea Tehnică a Moldovei), բարձրագույն տեխնիկական կրթական հաստատություն Մոլդովայի մայրաքաղաք Քիշնևում։


== Պատմություն ==
Մոլդովայի տեխնիկական համալսարանը հիմնադրվել է 1964 թվականին «Քիշնևի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ» անվամբ՝ որպես Մոլդովայի պետական համալսարանի տնտեսագետների և ինժեներների կենտրոն։
Ի սկզբանե համալսարանն ունեցել է 5140 ուսանող, 278 մանկավարժ 5 ֆակուլտետներում՝ Էլեկտրոտեխնիկա, մեխանիկա, տեխնոլոգիա, շինարարություն, էկոնոմիկա։ 1964 թվականից համալսարանն ընդլայնել է գործունեությունը, ունեցել է ավելի քան 66,000 շրջանավարտներ և դարձել է կարևոր կրթական, գիտական և մշակութային կենտրոն։
Կրթությունը համալսարանում իրականացվում է ռումիներեն և ռուսերեն։ Կան նաև հատուկ խմբեր, որոնց դասավանդում են օտար լեզուներով (ֆրանսերեն, անգլերեն)։


== Ֆակուլտետներ ==
Համալսարանը դասընթացներ է առաջարկում շուրջ 80 մասնագիտությունների համար հետևյալ 10 ֆակուլտետներում՝

էներգետիկայի ֆակուլտետ
Ճարտարագիտության և կառավարման մեխանիկայի ֆակուլտետ
Մեքենաշինության ճարտարագիտության և կառավարման ֆակուլտետ
Էլեկտրոնիկայի և հեռահաղորդակցության ճարտարագիտության և կառավարման ֆակուլտետ (նախկինում՝ Էլեկտրո-ֆիզիկայի ֆակուլտետ)
Համակարգիչների, ինֆորմատիկայի և միկրոէլեկտրոնիկայի ֆակուլտետ (նախկինում՝ Էլեկտրո-ֆիզիկայի ֆակուլտետ)
Սննդի արդյունաբերության տեխնոլոգիայի և կառավարման ֆակուլտետ
Թեթև արդյունաբերության ֆակուլտետ
Քաղաքաշինության և ճարտարապետության ֆակուլտետ
Կադաստրի, գեոդեզիայի և շինությունների ֆակուլտետ
Տնտեսական ճարտարագիտության և բիզնեսի ֆակուլտետ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Մոլդովայի տեխնիկական համալսարանի կայքը
Սենատուս կոնսուլտ

Սենատուս կոնսուլտ (լատ.՝ Senatus consul), Հին Հռոմում սենատի կարծիքը, որ ձևակերպվում Էր սահմանված կարգով և ուներ պարտադիր բնույթ։ Սենատուս կոնսուլտի միջոցով կարգավորվել են պետական կառավարման, պատերազմի և խաղաղության, արդարադատության և այլ կարևոր հարցերը։ Ֆրանսիայում կոնսուլության, Առաջին և Երկրորդ կայսրությունների շրջանում Սենատուս կոնսուլտ Էին կոչվում այն ակտերը, որոնք փոխում կամ լրացնում Էին սահմանադրությունը։ Փաստորեն Սենատուս կոնսուլտ ընդունում Էր կոնսուլը կամ կայսրը, սակայն ձևականորեն հռչակվում Էր սենատի անունից։
Այդուան-Չաբյա

Այդուան-Չաբյա (ռուս.՝ Айдуан-Чабья), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Կիզներսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 236 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ավզաղբյուր (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ավզաղբյուր (այլ կիրառումներ)Ավզաղբյուր, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի ավազանում, Բիթլիս նահանգի Մուշի գավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ադրբեջանական քարոզչություն

Ադրբեջանական քարոզչություն, Ադրբեջանական Հանրապետության կառավարության հայացքներին, պատկերացումներին կամ օրակարգերին համապատասխանող զանգվածային լրատվամիջոցների գործունեության արդյունքի կամ հասցեագրված հաղորդակցությունների ամբողջություն։ Այդ զանգվածային լրատվամիջոցներն ընդգրկում են բազմաթիվ պետական հովանավորություն ունեցող հարթակներ և առցանց տեխնոլոգիաներ։


== Արձագանք ==


== Քարոզչության մեթոդներ ==
Ադրբեջանական քարոզչությունն ունի անմիջապես իրեն բնորոշ մի շարք մեթոդներ։


=== Հղում «հայկական» ԶԼՄ-ներին ===
Քարոզչության մեթոդներից է հղումն առ կեղծ, բայց որպես «հայկական» ներկայացվող ԶԼՄ-ներ, որոնք իբր հանդիսացել են տվյալ նորության սկզբնաղբյուրը։ Ինչպես նշում է փորձագետ Անժելա Էլիբեգովան, ընդ որում հաճախ չի նշվում այն «հայկական» կայքի անվանումն, որին հղում է կատարվում, իսկ ստուգումից հետո պարզվում է, որ նման հայկական ԶԼՄ ընդհանրապես գոյություն չունի։ Օրինակ, Report.az կայքը այդ մեթոդը օգտագործելով հղում էր կատարել «հայկական ԶԼՄ-ներին», պնդելով, որ Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ հայկական կողմից զրահատեխնիկայի կորուստները կազմում էին 6 տանկ և շուրջ 12-15 հրետանային համակարգ, իսկ զոհերի թիվը՝ մի քանի հարյուր։ Որոշ ժամանակ անց նման տվյալները հայտնվում են Ադրբեջանական Հանրապետության պաշտպանության նախարարության հաղորդագրություններում։


=== Հղում կասկածելի կամ կեղծ այլ կայքերին ===


=== Ապատեղեկատվության վիզուալիզացիա ===


=== Երրորդ անձանց և մարմիններին կեղծած հայտարարություններ վերագրելը ===


== Ադրբեջանական քարոզչությունը հաղորդող անհատները ==


== Ռուսական քարոզչության հայտնի առասպելները ==


== Ֆինանսավորում ==


== Բառապաշար ==


== Դիմադրություն ռուսական քարոզչությանը ==


== Կարծիքներ ադրբեջանական քարոզչության վերաբերյալ ==


== Տես նաև ==
Պատմության կեղծարարությունն Ադրբեջանում
Ռուսական քարոզչություն


== Ծանոթագրություններ ==
Մալոշարիպովո

Մալոշարիպովո (ռուս.՝ Малошарипово, բաշկիրերեն՝ Бәләкәй Шәрип), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 283 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թոռնաշին

Թոռնաշին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Եղեգիս (այլ կիրառումներ)

Եղեգիս անվանումը կարող է վերաբերել.

Եղեգիս - համայնք Հայաստանի  Վայոց ձորի մարզում
Եղեգիս (գյուղ), գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։
Եղեգիս (Արտաբույնք), Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Արտաբույնք գյուղի նախկին անվանումը։
Եղեգիս (գետ), գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Արփայի աջ վտակը։
Եղեգիս (Խիզանի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում։
Եղեգիս (Կարճկանի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Կարճկանի գավառակում։
Մալայա Կիրեևկա

Մալայա Կիրեևկա (ուկրաիներեն՝ Мала Киріївка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1562 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Կիրեևկա գյուղում բնակվում էր 849 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 77,18 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քեթրին Թիլմեն

Քեթրին Դեյվիս Չեփեն Թիլմեն (անգլ.՝ Katherine D. Tillman, փետրվարի 19, 1870(1870-02-19), Մաունդ Սիթի, Իլինոյս, ԱՄՆ - մայիս 1922), աֆրոամերիկացի գրող։


== Կենսագրություն ==
Քեթրին Թիլմենը ծնվել է ԱՄՆ-ի Իլինոյս նահանգի Մաունդ Սիթիում, Լաուրա և Չարլզ Չեփենի աղջիկն է։ Նրա մայրը ուսուցչուհի էր։ Մեծացել և կրթություն է ստացել Հարավային Դակոտայի Յանկտոն քաղաքում, որտեղ նրա հայրը որսորդական շներ էր մեծացնում։ Սովորել է Կենտուկիի պետական համալսարանում, ապա՝ Վիլբերֆորսի համալսարանում։


== Կարիերա ==
Չեմփենը գրել սկսել է դեռևս ավագդպրոցյան տարիներից։ Տարբեր պարբերականների և թերթերի համար գրել է բանաստեղծություններ։ Նրա առաջին բանաստեղծությունը՝ «Հիշողություն»-ը, տպագրվել է 1888 թվականին The Christian Recorder թերթում։ Նույն տարում նա The Christian Recorder և American Baptist  թերթերում հրապարակել է մի շարք հոդվածներ՝ այդպիսով ստացել որոշակի ճանաչում։ Թիլմենի գեղարվեստական գրականություն ներառում է հետևյալ նորավեպերը. Աֆրոամերիկացի աղջկա կյանքի պատմություն (անգլ.՝ Afro-American Girl's Life, 1893) և Քլենսի փողոց (անգլ.՝ Clancy Street, 1898-1899): Նրա պատմական աշխատություններն են. Ազատության երեսուն տարի (1902) և Ազատության հիսուն տարի (1910)։ Նրա բանաստեղծությունների ժողովածուն՝ Դեկլամացիան, լույս է տեսել 1902 թվականին։ Նա իր աշխատություններում հաճախ է անդրադարձել երիտասարդ սևամորթ կանանց, ինչպես «Աֆրոամերիկացի կանայք և նրանց գործունեությունը» աշխատության հետևյալ հորդորում.

Մենք արդեն մեղադրվել ենք  հոգեկան թերարժեքության մեջ. հիմա, եթե մենք կարող ենք ապացուցել, որ զարգացած սրտերով և ուղեղներով մենք կարող ենք իրականացնել այն նույնը, որը իրականացվում է մեր կովկասյան ռասայի արդար քույրերի կողմից, այդ դեպքում ինչո՞ւ ենք մենք հերքում սուտը:

Որպես երեցկին, նա ապրել է տարբեր երկրներում, ուսանել ու դասավանդել, աշխատել է եկեղեցական կանանց խմբերի ու միսիոներական կազմակերպությունների հետ։ Ինչպես Իդա Քամմինգսը, նա նույնպես 1910-ական թվականներին եղել է Սևամորթ կանանց ակումբների ազգային ընկերակցության (անգլ.՝ National Association of Colored Women's Clubs) աշխատակից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, Քեթրին Թիլմենը նշանակվել է Սևամորթ կանանց ակումբների ազգային ընկերակցության հրապարակությունների գծով տնօրեն, որպեսզի ընգծի պատերազմի ժամանակ Կարմիր Խաչի կամ այլ կազմակերպությունների հետ աֆրոամերիկացի կանանց գործունեությունը։


== Անձնական կյանք ==
Քեթրին Թիլմենը 1894 թվականին ամուսնացել է Ռև. Ջորջ Մ. Թիլմենի հետ։ Նրանք ունեն մեկ աղջիկ՝ Դորոթին։ Քեթրին Թիլմենի մահվան կոնկրետ օրն անհայտ է, բայց ենթադրվում է, որ այն եղել է 1922 թվականի մայիսից հետո։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիպովոե (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼիպովոեԼիպովոե (ուկրաիներեն՝ Липове), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Լիպովոե գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օսկար լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմի համար

«Օսկար» լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմի համար տրվում է ամեն տարի 2001 թվականից ի վեր։ Առաջին անգամ լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմ ճանաչվել է Շրեկ մուլտֆիլմը։ Մինչ այս՝ 1991 թվականին լավագույն ֆիլմ առաջադրվել էր Գեղեցկուհին և հրեշը։ Իսկ 1938 թվականին Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները, 1988 թվականին Ով է դավել Ռոջեր ճագարին և 1995 թվականին Խաղալիքների պատմությունը մուլտֆիլմերը արժանացել են հատուկ «Օսկար»-ի։
Մրցանակը հանձնվում է միայն այն դեպքում, եթե նախորդ տարի լույս են տեսել ամենաքիչը 8 լիամետրաժ անիմացիոն մուլտֆիլմեր, և նրանց ցուցադրվել են Լոս Անջելեսի կինոթատրոններում։ Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ է ճանաչվում այն մուլտֆիլմը, որի տևողությունը 70 րոպեից ավել է։ «Օսկար»-ին կարող են առաջադրվել 3-5 ֆիլմ։ Եթե տարվա ընթացքում լույս են տեսել 8-ից մինչև 15 մուլտֆիլմ, ապա առաջադրվողների քանակը կսահմանափակվի 3-ով, իսկ եթե լույս են տեսել 16 և ավելի ֆիլմ, ապա առաջադրվողների քանակը կարող է հասնել 5-ի։
Կիպրոս (բույս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կիպրոս (այլ կիրառումներ)
Կիպրոս կամ սրնգենի (լատ.՝ Ligustrum), ձիթենազգիների ընտանիքի տերևաթափ և մշտադալար թփերի, հազվադեպ՝ ծառերի ցեղ։ Տերևները պարզ են, հակադիր, լայն նշտարաձև։ Ծաղիկները երկսեռ են, սպիտակ, բուրավետ։ Ծաղկաբույլը հուրան է կամ ողկույզ։ Պտուղը կլոր է, հատապտղանման կորիզապտուղ, կապույտ, մանուշակագույն, կանաչ, սև երանգներով։
Հայտնի 40 տեսակներն աճում են Արևելյան կիսագնդի արևադարձային, մերձարևադարձային և բարեխառն գոտիներում։ Սովորական Կիպրոսը (L. vulgare) տարածված է նաև Հայաստանում։
Տերևաթափ կամ կիսաձմռականաչ թուփ է, 2-5 մ բարձրությամբ։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբերին և երկար ժամանակ մնում թփի վրա։ Աճում է ամենուրեք, թփուտների մեջ, անտառների եզրին։
Մշակության մեջ օգտագործվում է կենդանի ցանկապատեր ստեղծելու համար։ Բազմացվում է սերմերով, կտրոններով։ Հայաստանի Իջևանի, Նոյեմբերյանի շրջաններում մշակության մեջ հանդիպում են նաև փայլուն Կիպրոսի (L. lucidum) և ճապոնական Կիպրոսի (Լ. japonium) մշտադալար տեսակները։
Քումբետ

Քումբետ, հայկական միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան Կարսից 10 կմ հարավ, Էրզրում տանող ճանապարհին։
Պատկանում է մաստարայատիպ հուշարձանների թվին, գմբեթակիր քառակուսու չորս կողմից կից են ներսից կիսաշրջանաձև, դրսից ուղղանկյուն խորանները։ Ի տարբերություն նույնատիպ մյուս եկեղեցիների քումբետը ավանդատներ չունի։ Միակ մուտքը արևմտյան խորանից է։ Քանդված է գմբեթը, պոկված են պատերի սրբատաշ քարերը։ Քիվը և ինտերիերում որմնակամարների խոյակները բնորոշ են X դարի հայկական ճարտարապետությանը։ Հիմնական՝ խորանարդաձև ծավալի անկյունները ավարտվում են խոշոր տրոմպներով, որոնց մեջ չորս ավետարանիչի խորհրդանիշների բարձրաքանդակներն են։
Այծացախակեռաս

Այծացախակեռաս,այծատերև, ցախակեռաս բուրավետ, ճանկիկ, սիսղանի կամ տիկնաթաթիկ (լատ.՝ Lonícera caprifólium), ցախկեռասազգիների ընտանիքին պատկանող լիանանման տերևաթափ թուփ։ Ցեղն ընդգրկում է մոտ 200 ամենատարբեր կենսաէկոլոգիական առանձնահատկություններ և տարածվածություն ունեցող տեսակ։


== Ստուգաբանություն ==

Տեսակների «caprifolium» անվանումը ծագել է լատ.՝ capra - այծ և folium տերև բառերից։


== Նկարագրություն ==
Լիանանման տերևաթափ թուփ է՝ 5-7 մ երկարությամբ ճյուղերով։ Տերևները էլիպսաձև են, խոշար, կլոր և փայլուն, կապտականաչ, նստադիր, հակադիր դասավորված, բթածայր, 4-10 սմ երկարությամբ և 3,5-6 սմ լայնությամբ, կարճ կոթունավոր, վերևից մուգ կանաչավուն, ներքևից ծխագույն։ Վերին 2-3 զույգ տերևները սերտաճած են՝ կիպ գրկելով ցողունը և առաջացնելով տերևային սկավառակ։ Երիտասարդ ընձյուղները դեղնագորշավուն են։  Ծաղիկները նստադիր են, հավաքված 1-2 փնջերում, սերտաճած տերևածոցերում։ Պսակի երկարությունը 4-5 սմ է, սկզբում սպիտակ է, մուգ վարդագույն, այնուհետև դեղնում է՝ աչքի ընկնելով ուժեղ, հաճելի բուրմունքով։ Հատապտուղները նարնջակարմրավուն են, ուտելու համար պիտանի չեն։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոսին։ Հատապտուղները նարնջակարմրավուն են։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Արևմտյան Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում։ Աճում է Կովկասում, Ղրիմում և Հարավային Եվրոպայում։ Հայաստանում հանդիպում է հյուսիսարևելյան շրջանների ստորին անտառային գոտում՝ խառն անտառներում և թփուտներում, ծովի մակարդակից մինչև 1700 մ բարձրությունների վրա։ Մագլցում է ծառերին կամ փռվում հողի մակերեսին։ Հեշտությամբ է բազմանում սերմերով և անդալիսով։ Պիտանի է Հայաստանի ստորին և միջին լեռնային գոտիների համար։ Պահանջկոտ չէ աճման պայմանների նկատմամբ, սակայն աչքի չի ընկնում բավարար ձմեռնադիմացկունությամբ։ Բույսի զանազան օրգանները պարունակում են սապոնին, իսկ ծաղիկներրը՝ 0,7 % եթերայուղեր։


== Նշանակություն ==
Բարձր գեղազարդիչ է, օգտագործվում է ուղղաձիգ կանաչապատման մեջ։ Որպես դեկորատիվ բույս օգտագործվում է տաղավարները, կամարները կանաչապատելու համար։


== Հոմանիշներ ==

Caprifolium atropurpureum K.Koch
Caprifolium germanicum Delarbre
Caprifolium hortense Lam.
Caprifolium italicum Medik.
Caprifolium magnevilleae Dippel
Caprifolium pallidum Schur
Caprifolium perfoliatum Röhl.
Caprifolium rotundifolium Moench
Caprifolium sylvaticum Lam.
Caprifolium vulgare Medik.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան
Дикорастущие лекарственные растения / Ю. Грау, Р. Юнг, Б. Мюнкер. — М.: ООО «Издательство Астрель», 2003. — С. 50.
Деревья, кустарники и лианы / Н. Б. Гроздова, В. И. Некрасов, Д. А. Глоба-Михайленко. Под ред. д-ра биол. наук В. И. Некрасова. — М.: Лесная пром-сть, 1986. — С. 122.
Декоративное садоводство для любителей и профессионалов /Е.Аксенов, Н.Аксенова - М.։ "Аст-пресс", 2001. - с.302


== Արտաքին հղումներ ==
Բուսաբանական նկարագիրը և նկարները Plantarium.ru-ում Archived 2016-03-13 at the Wayback Machine.
Gifte.de – Lonicera caprifolium.
Weitere Bilder vom Gartengeißblatt. Archived 2009-08-24 at the Wayback Machine.
Սուրբ Պետրոսի խաչ

Սուրբ Պետրոսի խաչ (հայտնի է նաև շրջված խաչ անունով), սովորական լատինական խաչ (հռոմեակաթոլիկ ավանդություններով պատկերված), շրջված 180 աստիճանով։ Սուրբ Պետրոսի խաչը-րդ դարից կիրառվում է, որպես Պետրոս առաքյալի նշան և որը, ըստ եկեղեցական ավանդության, գլխիվայր շրջվել էր մեր թվարկության 67 թվականին Հռոմի կայսր Ներոնի օրոք։ Վերջին ժամանակներում սկսել է լայնորեն կիրառվել, որպես հակաքրիստոնեական խորհրդանիշ։


== Քրիստոնեության մեջ ==

Այս սիմվոլի առաջացումը բացատրվում է մի եկեղեցական ավանդությամբ, որի համաձայն Պետրոս առաքյալը խնդրել էր իրեն գլուխը դեպի ներքև վիճակում խաչել, քանի որ իրեն արժանի չէր համարում Հիսուս Քրիստոսի նույն մահով մեռնելու համար։ Քանի որ հենց սուրբ Պետրոսն է Կաթոլիկ եկեղեցու հիմնադիրը, նրա խորհրդանիշ խաչը հաճախ պատկերվում է Հռոմի պապի գահի վրա։ Օրինակ, Հռոմի պապ Յոհան Պավել Երկրորդի Իսրայել առաջին այցելության ժամանակ նրա գահին սուրբ Պետրոսի խաչն էր։


== Սատանիստական ու հակաքրիստոնեական բացատրություն ==
Շրջված Քրիստոնեական խաչը կարող է ընկալվել նաև որպես հակաքրիստոնեական նշան։ Այդ իսկ պատճառով այն բազմիցս ներկայացվում է սատանիզմի ժամանակակից զանգվածային մշակույթում բավականին տարածված լայնորեն կիրառվող խորհրդանիշ։ Շրջված պենտագրամայի հետ շրջված խաչը ևս հաճախ երևում է բլեք մետալ կատարող խմբերի լոգոտիպերում (օրինակ, Բելֆեգոր խմբի նշանը)։
Ամեն դեպքում հռոմեական կատոլիցիզմում Սուրբ Պետրոսի խաչը ոչ մի դեպքում չի դիտվում որպես սատանայական։ Այնուամենայնիվ շրջված խաչելությունը հաճախ մեկնաբանվում է, որպես անհարգալից վերաբերմունք քրիստոնեությանը և սատանայական իմաստ է ստանում։ Սուրբ Պետրոսի խաչի ու հակառակ խաչելություն հասկացության տարբերությունը հաճախ անտեսվում է, ինչը տանում է թյուրիմացությունների։ Նման թյուրընբռնում առաջացել է Հռոմի պապի նշված այցելությունից հետո։ Պապի լուսանկարը, որում նա նստած է Սուրբ Պետրոսի խաչով գահին տարածվում էր համացանցում, որպես «ապացույց», որ կաթոլիկ եկեղեցին կապված է սատանիզմի հետ։


== Խաչի կիրառությամբ զինանշաններ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Սենտ Էնյան (Արդենների գավառ)

Սենտ Էնյան (ֆր.՝ Saint-Aignan), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 141 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.22 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.74 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 85 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 17 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 97 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 79-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,4 %։ 79 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 74 անձ (39 տղամարդ և 35 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (3 տղամարդ և 2 կին)։ 18 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սասմա Մհեր (այլ կիրառումներ)

Սասմա Մհեր կարող է վերաբերել՝

Սասմա Մհեր, 1922 թվականին հրատարակված Ավետիք Իսահակյանի պոեմը։
Սասմա Մհեր, հայ հեղինակների օգտագործած ծածկանուն։
Ահա

Ահա (նաև ահ-ահ  ֆր.՝ ha-ha- ից ), զբոսայգիների դիզայնում խրամի ձև է, որի մի կողմը ունի նեցուկային հենապատ և թաքնված է դիտորդի հայացքից։ Այն օգտագործվում է պարտեզում կամ այգում ֆիզիկական տարածությունը սահմանազատելու համար, առանց միջամտելու լանդշաֆտի արտաքին, տեսքի ձևավորմանը։


== Ծագում ==

Ահան միահյուսվում է չինական արգելապատնեշը բնության մեջ թաքցնելու լանդշաֆտի գաղափարների հետ, բայց Եվրոպայում նա ծագել է ավելի վաղ, քան եվրոպացիները ծանոթացել են չինական զբոսայգիների արվեստի հետ։ Ահան Չարլզ Բրիջմենի դիզայնի առանձնահատուկ գիծն է, որին Հորաս Ուոլփոլը և Ուիլիամ Քենթը համարել են այս ոճի հիմնադիրը։
Ուոլփոլը սխալմամբ կարծում էր, որ պատնեշի անունը ծագել է մարդկանց զարմացական բացականչություններից, երբ գտնել են նման լուծմամբ արգելապատնեշ։ Նա չգիտեր, որ գյուտը նկարագրել է Դեզալիեր դ՛Արգենվիլը իր «Այգեգործության տեսությունն ու պրակտիկան» (ֆր.՝ La théorie et la pratique du jardinage, 1709) աշխատությունում, որը անգլերեն էր թարգմանել ճարտարապետ Ջոն Ջեյմսը 1712 թվականին։
Այոնի պեղումների ժամանակ 1964-1974 թվականներին Ռիչարդ Ռիսը հայտնաբերել է 18-րդ դարի ահա, որը նպատակ ուներ պաշտպանել աբբայության տարածքները անասուններց։ Դա բացառապես ֆունկցիոնալ կառույց էր, և ոչ մի գեղագիտական նպատակ չի հետապնդել։

Ահայի օրինակներ
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Բիմետալիզմ

Բիմետալիզմ, (լատ.՝ metallum) դրամական համակարգ, երբ երկրում ոսկուն և արծաթին օրենսդրությամբ տրվում է համընդհանուր համարժեքի դեր և այդ մետաղներից կտրած ստակները շրջանառվում են հավասար սկզբունքներով։ Բիմետալիզմ գոյություն է ունեցել միջնադարում, բայց Եվրոպայում լայն տարածում է գտել կապիտալի նախասկզբնական կուտակման դարաշրջանում
։ Հայտնի է բիմետալիզմի երկու տարատեսակ՝ զուգահեռ արժույթի համակարգ, երբ ոսկե և արծաթե ստակների միջև արժեքային հարաբերակցությունը կազմավորվում է տարերայնորեն՝ ոսկու և արծաթի շուկայական արժեքին համապատասխան, և երկակի արժույթի համակարգ, երբ երկու մետաղների միջե որոշակի արժեքային հարաբերակցությունը (հավասարանքը, պարիտետը) սահմանվում է պետության կողմից, իսկ ոսկե և արծաթե ստակների կտրումն ու նրանց ընդունումն առուծախի են գործարքների ժամանակ տեղի են ունենում ըստ սահմանված հարաբերակցության։ Բիմետալիզմը չի համապատասխանում զարգացած ապրանքային արտադրության պահանջներին և հակասում է փողի, որպես համընդհանուր համարժեքի էությանը։ Բիմետալիզմի ժամանակ, չնայած երկուսի ձևական հավասարության, փաստորեն մի մետաղ է հանդես գալիս որպես համընդհանուր համարժեք։ 19-րդ դար արծաթի արտադրության էժանացումը զգալիորեն արժեզրկեց արծաթը, և մի շարք երկրներ (ԱՄՆ, Գերմանիա) դադարեցրին արծաթե ստակների թողարկումը։ Բիմետալիզմի որպես դրամական համակարգի հակասությունը և անկայունությունը կանխորոշեցին անցումը ոսկե մոնոմետալիզմի, որը 19-րդ դարի վերջին լայն տարածում գտավ աշխարհում։


== Ծանոթագրություններ ==
Плакала (երգ, KAZKA)

Плакала (հայերեն՝ Արտասվել եմ), ուկրաինական «KAZKA» երաժշտական խմբի «KARMA» դեբյուտային ալբոմի երգերից։ Առաջին անգամ հնչել է 2018 թվականի մայիսի 17-ին։ Ստեղծագործության խոսքերի հեղինակը Սերգեյ Լոկշինն է, իսկ երաժշտության հեղինակը՝ Սերգեյ Երմոլաևը և Անդրեյ Իգնատչենկոն։


== Տեքստ ==
Երգի խոսքերի հեղինակ Սերգեյ Լոկշինը նշել է, որ ինքը հաջողություն չի կանխատեսել հենց «Плакала» երգի համար՝ ավելի շատ հենվելով «Танцы» երգի վրա։ Ըստ նրա խոսքերի՝ երգի սյուժեն տեսել է իրական կյանքում․ հանդիպել է իր ծանոթին, որն ընկերոջ հետ վիճելուց հետո դառնորեն արտասվում էր։ Սակայն 15 րոպե հետո աղջիկը դադարել է արտասվել՝ ասելով․ «Լավ, ես կմտածեմ այդ մասին վաղը»։ Այդ հանդիպումից անմիջապես հետո գրվել է երգի առաջին տողը՝ «Ես արտասվել եմ, և բավական է» (ուկրաիներեն՝ поплакала и стоп)․ 


== Ռեկորդներ ==
Ուկրաինայի երաժշտության ոլորտում երգը գրանցել է բազմաթիվ ռեկորդներ։ Այն առաջին անգամ գլխավորել է ուկրաինական YouTube-յան շքերթը և 12 շաբաթվա ընթացքում վստահորեն պահպանել առաջատարի դիրքը։ 2018 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ «Плакала» երգը YouTube-ի ուկրաինալեզու բաժնի հեղինակազորված տեսահոլովակների շարքում ունի դիտումների ամենամեծ թիվը՝ ավելի քան 90 միլիոն դիտում։
2018 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դրությամբ երգը գլխավորել է նաև Ուկրաինայի և Ռուսաստանի iTunes շքերթները, ինչպես նաև հասել է Մոլդովայում #2, Ղազախստանում #3 և Բուլղարիայում #18 հորիզոնականներին։
«Shazam Music Awards»-ում երգը զբաղեցրել է աշխարհում 12-րդ տեղը, և բազմաթիվ մրցանակային տեղեր այլ երկրներում։
2018 օգոստոսին երգը գլխավորել է այն թրեքների վարկանիշային աղյուսակը, որոնք Ուկրաինայի օգտատերերը հաճախ լսում են «Deezer» երաժշտական օնլայն ծառայությամբ։ Նույն տարվա նոյեմբերին երգն առաջին տեղն է զբաղեցրել «Муз-ТВ» ռուսական երաժշտական հեռուստաալիքի հիթ շքերթում։


== Շքերթներ ==


=== Շաբաթական շքերթներ ===


== Տես նաև ==
KAZKA (խումբ)


== Ծանոթագրություններ ==
Այկիդո

Այկիդո (ճապ. 合気道), ճապոնական մարտարվեստ, որը ստեղծվել է վարպետ Մորիհեյ Ուեսիբայի կողմից 20-րդ դարի առաջին կեսում։ Այկիդոն հիմնված է ճապոնական մեկ այլ՝ ձյու-ձյուցու (այս բառը երբեմն սխալմամբ արտասանվում է ջիու-ջիցու) մարտարվեստի վրա։
Առավել հաճախ այկիդո բառը թարգմանվում է որպես «կենսական էներգիայի (հետ) միաձուլվելու ուղի» կամ «հոգու ներդաշնակման ուղի»։ Մորիհեյ Ուեսիբայի նպատակն է եղել ստեղծել այնպիսի մարտարվեստ, որ թույլ տա վնասվածքներից պաշտպանել ոչ միայն ինքնիրեն, այլև հարձակվողին։
Այկիդոյի տեխնիկան շեշտը դնում է հակառակորդի հարձակման հետ միաձուլվելու, հարձակվողի էներգիան վերաուղղորդելու վրա և ավարտվում է ցավոտ բռնելով կամ նետելով։
Այկիդոն սկիզբ է առել Դայտո-ռյու Այկիձյուցուից, սակայն նրանից առանձնացել է արդեն 1920-ական թվականների վերջին մասամբ Ուեսիբուի վրա Օոմոտոյի ուսմունքի ազդեցությամբ։ Նրա առաջին աշակերտների գրվածքներում հաճախ է հանդիպում այկի-ձյուձյուցու տերմինը։
Ուեսիբայի ավագ աշակերտները տարբեր մոտեցումներ են ցուցաբերում այկիդոյի պրակտիկայի նկատմամբ, ինչը կախված է Ուեսիբայի մոտ սովորելու ժամանակաշրջանից։ Ներկայում այկիդոն ամբաղջ աշխարհում հանդիպում է մի քանի ոճերով, տեխնիկաների տարբեր մեկնաբանություններով ու նրա տարբեր ոլորտների կարևորումով։ Սակայն դրանց բոլորին միավորում են Ուեսիբայի կողմից ձևակերպված սկզբունքները, որոնք ներառում են նաև հոգատարությունը հարձակվողի նկատմամբ։
Այկիդոյի հայտնի վարպետներից է ամերիկյան հայտնի դերասան Սթիվեն Սիգալը (7-րդ դան)։


== Ստուգաբանություն ==
Անվանումը բաղկացած է երեք հիերոգլիֆներից՝

Այ (ճապ.՝ 合) – ներդաշնակություն, միավորում, միաձուլում,
Կի (ճապ.՝ 気) – «հոգու էներգիա, կենսական էներգիա, շնչառություն, շարժում, ուժ» (չին.՝ ցի);
Դո (ճապ.՝ 道) – «ճանապարհ, ուղի»։«Այկի» նշանակվում է «միավորվել ուժի հետ, դառնալ մեկ ամբողջություն ունիվերսալ էներգիայի ուժի հետ, դառնալ մեկ ամբողջություն կենսական ուժի էներրգիայի հետ»։ Երեք հիերոգլիֆները միասին նշանակում են «ճանապարհ դեպի հոգու ներդաշնակություն»։ Մորիհեյ Ուեսիբան անվան մասին ասել է.

Նկատի ունենալով այն, որ «ներդաշնակություն» և «սեր» բառերը (հիերոգլիֆ «այ») ճապոներեն գրվում են տարբեր, սակայն հնչում են նույն կերպ, ես որոշեցի Բուդոյի իմ ինքնատիպ ձևը կոչել Այկիդո, թեև «Այկի» բառն ինքնին հայտնի է հին ժամանակներից։ Սակայն իմաստը, որ Բուդոյի մարտիկները դնում էին այդ բառի մեջ նախկինում, սկզբունքորեն տարբերվում է իմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Сёдзи Нисио Айкидо - юрусу будо. — 2011. — ISBN 978-5-91051-076-4
Рольф Бранд Айкидо. Учение и техника гармоничного развития. — 1996. — ISBN 5-8183-0089-7
Годзо Сиода Динамика Айкидо. — M.: Фаир-пресс, 2004. — ISBN 5-8183-0089-7
Оскар Ратти, Адель Уэстбрук Самураи. — 2005. — ISBN 5-699-04611-9
Киссёмару Уэсиба Айкидо. — 1963. — ISBN 5-17-040179-5, ISBN 978-5-17-040179-6
Мицуги Саотомэ Айкидо и гармония в природе. — 1998. — ISBN 966-7319-34-2
Мицуги Саотомэ The Principles of Aikido. — Shambhala Publications, 1989. — 233 p. — ISBN 0-87773-409-7
Уильям Глиссон Духовные основы Айкидо. — 2009. — ISBN 978-5-699-32887-1
Масатаке Фудзита Айкидо Кейко Хо: Метод практики Айкидо. — 2013. — ISBN 978-617-7067-01-5