armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտ

Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտ, ՀՀ ԳԱԱ գիտահետազոտական ինստիտուտ։


== Պատմություն ==
Գործում է 1943 թվականից։ Ստեղծվել է 1938 թվականից գոյություն ունեցող Արմֆանի գրականության և լեզվի ինստիտուտի հիմքի վրա։ 1944 թվականից կրում է Մանուկ Աբեղյանի անունը։ Ունի վեց բաժին՝ հայ հին ու միջին դարերի, նոր շրջանի և սովետահայ գրականությունների, դասական գրողների երկերի գիտական հրատարակության, գրականության տեսության և գրական առնչությունների, որոնք ներկայացնում են ինստիտուտի գիտահետազոտական աշխատանքի հիմնական ուղղությունները։
Ինստիտուտը հրատարակել է հայ դասականներ Կոստանդին Երզնկացու, Հովհաննես Երզնկացու, Խաչատուր Կեչառեցու, Հովհաննես Թլկուրանցու, Մկրտիչ Նաղաշի, Գրիգորիս Աղթամարցու, Խաչատուր Աբովյանի, Հակոբ Պարոնյանի, Միքայել Նալբանդյանի, Գաբրիել Սունդուկյանի, Ռափայել Պատկանյանի, Պետրոս Դուրյանի, Հովհաննես Հովհաննիսյանի, Հովհաննես Թումանյանի, Հակոբ Հակոբյանի, Մանուկ Աբեղյանի, Եղիշե Չարենցի, Ակսել Բակունցի, Դերենիկ Դեմիրճյանի երկերի քննական բնագրերը։ Հրատարակել է «Սասունցի Դավիթ» ժողովրդական էպոսի համահավաք բնագիրը, հայ նոր գրականության պատմությունը (5 հատորով) և խորհրդահայ գրականության պատմությունը (2 հատորով, նույնը՝ ռուսերեն 1 հատորով)։ Ինստիտուտի գիտական խորհուրդը շնորհում է բանասիրական գիտությունների գիտական աստիճաններ ու կոչումներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուբսու Նուր (ջրավազան)

Ուբսու Նուրը համանուն գետի ջրավազանն է, նաև Կենտրոնական Ասիայի ամենափակ ջրավազանը։ Ավազանի տարածքը մտնում է Մոնղոլիայի (համանուն գետի շրջանը) և Ռուսաստանի կազմի մեջ (Ուբսունուրյան գոգահովիտ արգելափակոցը)։ Գտնվում է այդ երկու երկրների պետական պաշտպանության տակ։ Ընդհանուր տարածքը 1 068 853 հեկտար է։
Բջջապատ

Բջջապատ, բջջի շուրջը ձևավորվող պատյան, ծածկում է բջջաթաղանթը։ Լավ արտահայտված է բուսական բջիջներում, հանդիպում է նաև բակտերիաների, սնկերի և ջրիմուռների բջիջներում։ Բացակայում է կենդանիների և նախակենդանիների մոտ։


== Պրոկարիոտների բջջապատը ==
Բակտերիաների բջջապատը կազմված է պեպտիդոգլիկանից (մուրեին) և լինում է երկու տեսակի`

գրամ բացասական
գրամ դրական։Վերջինս կախված է Գրամի ներկման եղանակով ներկվելու ունակությունից։


== Սնկերի բջջապատը ==
Սնկերի բջջապատը կազմված է խիտինից և գլյուկաններից:


== Ջրիմուռների բջջապատը ==
Ջրիմուռների մեծամասնությունը ունեն ցելյուլյոզից և տարբեր գլիկոպրոտեիններից կազմված բջջապատ։ Հավելյալ պոլիսախարիդների ներառումը ունի կարևոր տաքսոնոմիկ նշանակություն։


== Բարձրագուն բույսերի բջջապատը ==
Բարձրագուն բույսերի բջջապատը հիմնականում կազմված է ցելուլյոզից, հեմիցելուլյոզից և պեկտինից։ Ունեն անցուղիներ` պլազմոդեսմաներ, որոնցով իրականացվում է բջիջների կոնտակտը և նյութափոխանակությունը։


== Արտաքին հղում ==
AMI բժշկական տեղեկատվական կայք․ Բջջապատ*Archived 2010-01-19 at the Wayback Machine.
Պրուդովիցա (Սյամժայի վտակ)

Պրուդովիցա (ռուս.՝ Прудовица), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սյամժա գետի ձախ ափում՝ 3 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000008497
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000849
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
WWE աշխարհի չեմպիոնատ

WWE աշխարհի չեմպիոնատ (անգլ.՝ WWE World Championship), պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) բարձրագույն չեմպիոնական տիտղոս «WWE» կազմակերպությունում։ Հանդիսանում է ընկերության պատմության ամենահինն տիտղոսը․ ստեղծվել է 1963 թվականի ապրիլի 29-ին՝ «World Wide Wrestling Federation» (WWWF) կողմից՝ կրելով WWWF աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնատ անվանումը։
Ներկայացվում է որպես ընկերության ամենահեղինակավոր չեմպիոնական գոտին։ Տիտղոսի համար մղվող մենամարտերը հիմնականում անցկացվում են փեյ-փեր-վյու շոուների (ներառյալ «Ռեսլմանիա» շոուն) գլխավոր իրադարձությունների շրջանակներում։
2013 թվականին, WWE չեմպիոնական տիտղոսի և աշխարհի ծանրքաշային առաջնության միավորման արդյունքում ստացել է «WWE աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնատ» անվանումը։
Տիտղոսը գործածվում է գլխավորապես պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի հանդիպումներում, որոնցում մասնակիցները կատարում են նախապես մշակված սցենարներ և ուղղակիորեն չեն մրցակցում միմյանց հետ։


== Արտաքին հղումներ ==
Տիտղոսի պատմությունը WWE.com կայքում(անգլ.)
Ռոկիա Տրաորե

Ռոկիա Տրաորե (ֆր.՝ Rokia Traoré, հունվարի 24, 1974(1974-01-24), Kolokani, Kolokani Cercle, Koulikoro Region, Մալի), երգչուհի Մալիից, կիթառահարուհի և երգերի հեղինակ, աֆրիկյան էթնիկ երաժշտության կատարող. Fondation Passerelle մշակութա-լուսավորչական հիմնադրամի հիմնադիր։


== Կենսագրություն ==
Ռոկիան ծնվել է դիվանագետի ընտանիքում և դեռևս վաղ մանկությունից ծնողների հետ մեկնել է ամբողջ աշխարհով. ապրել է Ալժիրում, Սաուդյան Արաբիայում, Ֆրանսիայում, Բելգիայում։ Մալիում ավարտել է լիցեյը և սկսել է ելույթ ունենալ, երբ դեռ Բամակոյի ուսանող էր։ Երաժշտական կրթություն ստացել է Բելգիայում։
2009 թվականին Ռոկիան հիմնել է մշակութա-լուսավորչական Fondation Passerelle հիմնադրամը


== Ստեղծագործություններ ==
Ռոկիայի ստեղծագործությունները հիմնված է Բամբարայի ժողովուրդների ավանդական երգերի վրա, և իր երգերի մեծ մասը նա կատարում է բամաներենով՝ դա ֆրանսերենից հետո երկրորդ պետական լեզուն է Մալիում։


== Համերգային գործունեություն ==

Իր համերգային գործունեության համար Ռոկիան 1997 թվականին արժանացել է «Աֆրիկայի հայտնություն» մրցանակի։ 2003 թվականին նա տվել է շուրջ 60 համերգաշխարհի մի շարք մայրաքաղաքներում՝ Հռոմում, Օսլոյում, Լյուբլյանայում և Լոնդոնում, համերգային շրջագայություններ է կատարել Ավստրալիայում, Կանադայում ու ԱՄՆ-ում։
2014 թվականի հունիսի 10-ին Ռուսաստանի Վորոնեժում քաղաքում պլատոնովյան արվեստի փառատոնի շրջանակներում կայացել է Ռոկիայի առաջին համերգը։


== Մրցանակներ ==
Radio France Internationale prize "African Discovery" (1997)
BBC Radio 3 World Music Award (2003)Ռոկիան Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարության "Victoires de la Musique" մրցանակի դափնեկիր է։


== Սկավառակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Rough Guides World Music the Rough Guide: Volume 1 Africa Europe and the Middle East Second Edition London 2000 page 560
Artist webpage Archived 2021-08-12 at the Wayback Machine.
Ռոկիա Տրաորե AllMusic կայքում
BBC Womad 2004 article
BBC World Music 2005 Award page Archived 2005-03-12 at the Wayback Machine.
African Musician Profile page on Traoré Archived 2015-02-02 at the Wayback Machine.
Billboard Magazine profile of Traoré published July 15, 2000 Archived October 8, 2002, at the Wayback Machine.
Songlines Music Awards 2009 page Archived 2009-05-29 at the Wayback Machine.
Interview and acoustic concert at the Music Meeting 2009 festival(չաշխատող հղում)
Արագուայա

Արագուայա (պորտ.՝ Rio Araguaia), գետ Բրազիլիայում, Տոկանտինս գետի ձախ վտակներից (Ամազոնի համակարգ)։ Երկարությանը 2630 կմ է։ 
Սկիզբ է առնում Բրազիլական բարձրավանդակի հվ–արմ. եզրից և հոսում դեպի հս.։ Ստորին հոսանքում բաժանվում է 2 բազուկի՝ առաջացնելով աշխարհի ամենամեծ գետային կղզին՝ Բանանալը (երկարությունը՝ ավելի քան 300 կմ, լայնությունը՝ 75 կմ)։ Վարարումը՝ նոյեմբերից մարտ։ Միջին հոսանքում մոտ 1300 կմ նավարկելի է, ստորին մասում՝ սահանքավոր (Մարտիրիուս սահանք)։
Խլածաղիկ ատրպատականյան

Խլածաղիկ ատրպատականյան (լատ.՝ Scrophularia atropatana), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Երկամյա բույս է, որն ունի 20-30 սմ բարձրություն։ Տերևները երկարավուն ձվաձև կամ ձվաձև են, խոշոր աղեղնաեզր և երկարակոթ։ 2-3 մմ երկարությամբ պսակը խայտաբղետ է, իսկ ստորին բլթակները՝ սպիտակավուն։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Նոր Հաճն և Չիման գյուղերի շրջակայք)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Արևելյան Անատոլիայում և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1000-1400 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, գետի հղկված գլրաքարերի և քարաթափվածքների վրա, կիսաանապատում, լեռնային տափաստանում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանություն չի իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վատ Փհրաքեի

Վատ Փհրաքեի կամ Զմրուխտյա Բուդդայի տաճար (թաի.՝ วัดพระแก้ว, ամբողջական անվանումը՝ թաի.՝ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม), բուդդայական տաճար, որը գտնվում է Թաիլանդի մայրաքաղաք Բանգկոկի պատմական կենտրոնում։ Համարվում է Թաիլանդի կարևոր սրբավայրերից մեկը։


== Պատմություն ==
Բուդդայական տաճարի շինարարական աշխատանքներն ընթացել և ավարտվել են 18-րդ դարում։ Տաճարի օծման արարողության ժամանակ Կամբոջայի թագավորն էր Ռամա I-ը։
Տաճարի ներսում պահվում է «Զմրուխտ Բուդդայի» արձանը, որն ունի 66 սմ բարձրություն։ Այս արձանի անունով կրոնական այս կառույցը հաճախ անվանվում է նաև Զմրուխտյա Բուդդայի տաճար։ Արձանի շուրջ հյուսված են շատ լեգենդներ։
Տաճարի պատերին պահպանվել են 1431 թվականից հայտնաբերված պատկերներ։ Տաճարի արտաքին կառուցվածքի անբաժանելի մասն են կազմում Վատ Փհրաքեի մուտքի մոտ գտնվող երկու բրոնզե առյուծները, որոնք տեղադրվել են Կամբոջայի թագավորի կողմից։
Վատ Փհրաքեի պատերին հայտնաբերվել են նաև որմնանկարներ, որոնք արվել են Ռամա III-ի օրոք։


== Տե՛ս նաև ==
Մեծ Բուդդայի տաճար


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Զիմարա

Զիմարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառակում։ Գտնվում էր Տևրիկ քաղաքից 28 կմ հյուսիս-արևելք, Եփրատ գետի աջ կողմում, Տևրիկ գետի փախակողմյան օժանդակի փախ մասում, լեռնալանջի վրա։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղը շրջապատված էր պարտեզներով։ Շրջակայքում կան դարավոր անտառներ։ Գյուղից ներքև կա մի փոքրիկ, ջինջ ու կապուտակ լճակ։


== Կլիմա ==
Զիմարան ուներ առողջարար կլիմա։


== Պատմություն ==
Եղել է հին բնակավայր։ Ժամանակին եղել է քաղաք, ճանապարհային կայան՝ Նիկոպոլիս-Սատաղ ուղեգծի վրա։ Բնավայրի մասին դեռևս հիշատակել է Պտղամեոսը։ 1895 թվականին գյուղը ենթարկվել է թուրքերի հարձակմանը և կոտորածներին, իսկ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ իսպառ հայազրկվել է։ Կենդանի մնացածները բռնի մուսուլմանացվել են։
Թուրքական տիրապետության ժամանակաշրջաններում բնակավայրը վերածվել է անշուք գյուղի։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 70 տուն հայ և 30 տուն բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու արհեստներն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Զիմարան ուներ Ս. Երրորդություն անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր 1873 թվականին։ Մոտակայքում գտնվում էին Ս. Պողոս-Պետրոս, Ս. Նիկողայոս վանքերը և 36 այլ եկեղեցիներ ու ուղտատեղիներ, որոնց մեծ մասը ավերված ու լքված է։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ հայկական վարժան, որտեղ սովորում էին 60 սաներ։


== Անվանի մարդիկ ==
Զիմարայում են ծնվել.

Բժիշկ Վահան Դավիթի Վարդանյանը, ով իր ընկերների հետ սպանվել է,
Պոլսի պատրիարք Հակոբ Նալյան Զմարացին (1702-1764)։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կալիստոս I

Կալիստոս I (լատ.՝ Callistus I, անհայտ, Հռոմ, Հռոմեական կայսրություն - մոտ 222, Հռոմ, Հռոմեական կայսրություն),  Հռոմի պապ, ով գլխավորել է կաթոլիկ եկեղեցին 217-222 թվականներին։ Ապրել է հռոմեական կայսրեր Էլագաբալուսի և Ալեքսանդրուս Սևերուսի օրոք։ Նահատակվել է քրիստոնեական հավատքի համար և դասվել է կաթոլիկ եկեղեցու սրբերի շարքը։


== Կենսագրություն ==

Բոլոր այն վկայությունները, որ տրվել են Կալիստոսի հակառակորդ Հիպպոլիտոսի կողմից իր «Philosophumena» գրքում, վստահելի չեն։ Ըստ նրա Կալիստոսը եղել է ստրուկ Կարպոֆորուսի մոտ։ Վատնելով վերջինիս իրեն վստահած գումարը՝ Կալիստոսը ենթարկվում է ծանր պատժի։ Ապա նրան պարտատերերի խնդրանքով բաց են թողնում՝ վստահելով, որ ետ կվերադարձնի գումարը։ Հետո, սակայն, նրան ձերբակալում են սինագոգում կռվելիս, որտեղ նա փորձում էր հրեաներից գումար խնդրել։
«Philosophumena» հաստատում է, որ Կալիստոսն աքսորվում է Սարդինիայի հանքեր։ Գիացինտը խնդրում է նրան բաց թողնել մի քանի քրիստոնյաների հետ միասին։ Այդժամ նրա առողջությունն այնքան էր վատացել, որ քրիստոնյա ընկերները նրան ուղարկում են Անցիո, որպեսզի ուժերը վերականգնի։
Զեփյուռինոս Պապի օրոք Կալիստոսը դառնում է սարկավագ։ Պապը նրան հանձնարարում է Ապիյան ճանապարհի երկայնքով տեղակայված կատակոմբների ուսումնասիրությունը։ 3-րդ դարում Հռոմի ինը եպիսկոպոսներ հանձնվել էին հողին Սուրբ Կալիստոսի կատակոմբներում։ Նրանց մի մասն այժմ կոչվում է Capella Dei Papi։ 1849 թվականին դրանք վերստին բացվել են հնագետ Ջովաննի Բատտիստա դե Ռոսսիի կողմից։
Զեփյուռինոսի մահից հետո Կալիստոսը դառնում է պապ։ Հոգևորականների մի մասը ընտրում է Հիպպոլիտոսին և մեղադրում Կաիլստոսին այն բանի համար, որ նա նախկին հերետիկոսներին ընդունում էր եկեղեցում (պապը թույլատրում էր հավատացյալների և իրենց ստրուկների կապը՝ ճանաչելով դա որպես ամուսնություն)։
Հրամանագրերը, որ վերագրվում էին Կալիստոսին, անկասկած կեղծ են։ Նրա նահատակումը ևս կասկածելի է։


== Մահ ==
Հավանաբար Կալիստոսը նահատակվել է 222 կամ 223 թվականներին ժողովրդական ապստամբության ժամանակ։ Ըստ լեգենդի նրան գցել են ջրհորը, ինչը սակայն չի հանդիսանում պատմական փաստարկ։ Ըստ Սբ․ Կալիստոսի Պարականոն ակտերի հռոմեացի սարկավագ Աստերիոսը ջրհորից հանել է նրա մարմինը և գիշերը թաղել։ Իր արարքի համար Աստերիոսը ձերբակալվել է ոստիկանապետ Ալեքսանդրի կողմից, որից հետո նրան կամրջից նետել են Տիբեր գետ։
Կալիստոսը ճանաչվել է որպես նահատակ։ Նրա մարմինն ամփոփվել է Կալեպոդիայի գերեզմանատանը։ Նրա մասունքները 19-րդ դարում տեղափոխվել են Սանտա Մարիա ին Տրաստևերե եկեղեցի։


== Տես նաև ==
Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Friedrich Wilhelm Bautz (1975). "Calixt I". In Bautz, Friedrich Wilhelm. Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (in German). 1. Hamm: Bautz. cols. 858–859. ISBN 3-88309-013-1.
Pope Callistus I.) CE
András Handl (2014). Bishop Callistus I. of Rome (217?−222?): A Martyr or a Confessor? In Zeitschrift für Antikes Christentum/Journal of Ancient Christianity 18, p. 390-419.


== Արտաքին հղումներ ==
St. Calixtus, or Callistus, Pope, Martyr Archived 2017-04-30 at the Wayback Machine.
St. Callistus I
Callistus I in the Ecumenical Lexicon of Saints
Collected works of Migne Patrologia Latina
Collected works by Migne Patrologia Latina
Աղվերան (հովիտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղվերան (այլ կիրառումներ)Աղվերան, հովիտ Հայկական լեռնաշխարհում, Վանա լճից հյուսիս, Սիփան լեռան ստորոտում Աղվերան գյուղի ստորոտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոոստե (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոոստե (այլ կիրառումներ)Մոոստե շրջան (էստ․՝ Mooste vald), շրջան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Մոոստե գյուղական ավանը։


== Բնակչություն ==
2009 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1542 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 8,33 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը Archived 2010-02-10 at the Wayback Machine. (էստոներեն)
Ծխածաղիկ հիբրիդային

Ծխածաղիկ հիբրիդային, մորմազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա բույս, որի հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է։


== Նկարագրություն ==
Բույս ոչ բարձր է, ուղղաձիգ և խիտ ճյուղավորված և ունի 20-70 սմ բարձրություն։ Ընձյուղները և տերևները ծածկված են սովորական կամ գեղձիկավոր խիտ մազմզուկներով։ Ծաղիկները լինում են հասարակ և լիաթերթիկ, վարդագույն, կապույտ, սպիտակ, մուգ մանուշակագույն և այլ գունավորմամբ։ Ստացվել է սպիտակ և մանուշակագույն ծխածաղիկների տրամախաչումից։ Ունի բազմաթիվ պարտիզային ձևեր և սորտեր։ Ծխածաղիկը լուսասեր է և ջերմասեր։ Գերադասում է ավազակավային և կավավազային փուխր, սննադնյութերով հարուստ հողերը։ Խոշորածաղիկ սորտերը ավելի պահանջկոտ են ջերմության և խոնավության նկատմամբ։ Արարատյան դաշտի պայամաններում առատ ոռոգում է պահանջում։
Բազմանում է սերմերով և կտրոններով։ Ցանքը կատարում են մարտին՝ ջերմոցներում։ Առաջին զույգ իսկական տերևները երևալուց հետո ծիլերը վերատնկում են արկղերում։ Մեր հանրապետության պայմաններում մշակվում է ամենուրեք, հատկապես ստորին և միջին լեռնային գոտիներում։
Օգտագործվում է ծաղկային բոլոր տիպի ձևավորումներում, նաև որպես ծաղկամանային կուլտուրա։


== Ծանոթագրություն ==
Կոբիլկինո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոբիլկինոԿոբիլկինո (ռուս.՝ Кобылкино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սիրանուշ Սահակյան

Սիրանուշ Ստեփանի Սահակյան (սեպտեմբերի 22, 1983(1983-09-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ իրավաբան, Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովի նախկին նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Սիրանուշ Սահակյանը ծնվել է 1983 թվականին Երևանում։ 2000-2004 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի իրավագիտության բակալավրիատում, 2004-2006 թվականներին՝ ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի մագիստրատուրայում՝ «Միջազգային հանրային իրավունք» մասնագիտացմամբ, 2006-2007 թվականներին՝ Էսսեքսի համալսարանի (Միացյալ Թագավորություն) իրավաբանական ֆակուլտետի մագիստրոս՝ «Մարդու իրավունքների միջազգային իրավունք» մասնագիտացմամբ։ 2009 թվականից մինչև օրս ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի հայցորդ է` միջազգային իրավունք մասնագիտացմամբ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
2003-2005 թվականներին եղել է «Ժողովրդավարություն» հասարակական կազմակերպության իրավախորհրդատու-հետազոտող, 2005-2008 թվականներին՝ ՀՀ արդարադատության նախարարության աշխատակազմի մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի հետ կապերի վարչության կրտսեր, այնուհետև առաջատար մասնագետ,
2007 թվականին՝ Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնի հետազոտող, 2008 թվականին՝ «Զոհրաբյան և գործընկերներ» իրավաբանական ընկերության միջազգային բաժնի ղեկավար, 2008-2009 թվականներին՝ ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի Դատավարությունների մոնիթորինգային ծրագրի ղեկավար, 2009 թվականին՝ Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնի փորձագետ, 2010 թվականին՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության մանկական հիմնադրամի իրավախորհրդատու, 2011 թվականին՝ ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի վարչական իրավունքի փորձագետ, 2010-2012 թվականներին՝ «Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտ» հասարակական կազմակերպության իրավախորհրդատու, 2010-2012 թվականներին՝ «Լեգելատա» իրավաբանական ընկերության գործընկեր-փաստաբան, 2009-2013 թվականներին՝ «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» հասարակական կազմակերպության հիմնադիր նախագահ։ 2013 թվականի ապրիլի 4-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 30-ը եղել է ՀՀ Նախագահի ռեֆերենտ, 2014 թվականի հունվարի 9-ին նշանակվել է Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովի նախագահ։


== Գիտա-կրթական գործունեություն ==
2009-2013 թվականներին դասավանդել է Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնում, 2012-2013 թվականներին՝ ՀՀ փաստաբանների դպրոցում, 2007 թվականից դասավանդում է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի Եվրոպական և միջազգային իրավունքի ամբիոնում։
Հեղինակ և համահեղինակ է բազմաթիվ աշխատությունների և գիտական հոդվածների, ինչպես նաև «Aggravates state responsibility and Obligations erga omnes» մենագրության։


== Պարգևներ ==
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ, 2017 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
Վորյեմա (ֆյորդ)

Վորյեմա, ծոց (ֆյորդ) Բարենցի ծովում, Վորյեմա գետի՝ դեպի ծով ելքի սկզբնամասում։ Երկարությունը 2 կմ է, լայնությունը՝ 600 մ։ Ափերը հիմնականում սուր ժայռերով են պատված, հարավարևելյան մասում դաշտավայրային ռելիեֆ է։
Ծովածոցը բաց է հյուսիսից։ Արևմուտքից մուտքը փակված է Շերգարսնեսետ հրվանդանով և Վորյեմայով (արևելքից)։ Հարավային մասում՝ Ֆինգամնեսետ հրվանդանի մոտ, ծոց են թափվում Ստուրբեկեն գետի վտակները։
Ծոցի երկայնքով է անցնում Նորվեգիայի և Ռուսաստանի պետական սահմանը։ Ջրային ավազանի մեծ մասը գտնվում է նորվեգական Ֆինմարքում, մնացած մասը՝ ռուսական Մուրմանսկի մարզում։ 1920 - 1944 թթ.-ներին ծոցի երկայնքով անցել է ֆինա-նորվեգական պետական սահմանը։
Ափին տեղակայված են Բեքլանդ ու Գրանսե Յակոբսելվ նորվեգական բնակավայրեր և ռուսական «Եկատերինյան» ռադիոլոկացիոն հենակետը Արևմտյան ափին է գտնվում Օսկար II-ի եկեղեցին։


== Ծանոթագրություններ ==
Մափավրի

Մափավրի, այժմ կոչվում է՝ Չայելի (թուրքերեն՝ Çayeli) կամ Մափավրի (լազ.՝ მაფავრი), քաղաք ներկայիս Թուրքիայի Ռիզեի մարզում։ Գտնվում է Սև ծովի հարավարևելյան ափին, Ռիզե քաղաքից 18 կմ դեպի արևելք։
Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում եղել է Մափավրի անունով գյուղ Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Հայտնի անձինք ==
Այշենուր Քոլիվար
Շրվենանցի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Շրվենանց գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 7 հուշարձան (5 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Լուբիեռ

Լուբիեռ (ֆր.՝ Loubières), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Ֆուա Ռուրալ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ֆուա շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09174։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 207 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 141 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 103-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 38-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 73,8 %)։ 103 աշխատունակ բնակիչներից 100-ը աշխատում էին (53 տղամարդ և 47 կին), անաշխատանք էին 3-ը (1 տղամարդ և 2 կին)։ 38 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 26-ը թոշակառու, 9-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Լուբիեռ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-25-ին։ Վերցված է 2012-2-28 
«Լուբիեռ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-04-ին։ Վերցված է 2013-01-26
Փիճվիանի (Թիանեթի շրջան)

Փիճվիանի (վրաց.՝ ფიჭვიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Թիանեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թիանեթից հեռու է 47 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բալամուրալի Ամբատի

Բալամուրալի Ամբատի (անգլ.՝ Balamurali Ambati, հուլիսի 29, 1977(1977-07-29), Vellore, Թամիլ Նադու, Հնդկաստան), հնդկական ծագումով ամերիկացի ակնաբան, 1995 թվականի մայիսի 19-ից հայտնի է որպես պատմության մեջ պաշտոնապես ամենաերիտասարդ բժիշկ մասնագետ։


== Կենսագրություն ==


=== Ծնունդ, վաղ տարիներ ===
Բալամուրալի Ամբատին ծնվել է հնդկական Վելլուրու քաղաքում և 3 տարեկանում ԱՄՆ է տեղափոխվել ծնողների և ավագ եղբոր հետ։
Նրա հայրը` Ռաո Ամբատին, արդունաբերության ինժեներ էր, մայրը` մաթեմատիկայի ուսուցչուհի և լեզվաբան (նա թամիլերենի մասնագետ էր, որը տարածված է Հնդկաստանի Թամիլ Նադու նահանգում, որտեղից տեղափոխվել էր Ամբատիի ընտանիքը)։ Նրա ավագ եղբայրը` Ջայակրիշնա Ամբատին, բժիշկ է։
Չորս տարեկանում Բալամուրալին եռման ջրից խորը այրվածքներ է ստացել երկու ոտքերին և հիվանդանոցում բուժվել է 3 ամիս։ Նա տարել է 3 վիրահատություն և, տեսնելով բժիշկների և բուժքույրերի աշխատանքը հիվանդանոցում, որոշել է դառնալ բժիշկ, որպեսզի օգնի այլ մարդկանց։ 
9 տարեկան հասակում Ամբատին ներգրվվել է տաղանդավոր երիտասարդների համար համալսարանական մաթեմատիկական ծրագրում։ 11 տարեկան հասակում Բալամուրալին ավարտել է «Բալթիմոր Սիթի քոլեջ» ավագ դպորցը։ Ուսումնառության ժամանակ նրան սկսել է հետաքրքրել նաև կենսաբանությունը։
11 տարեկան հասակում նա 17-ամյա եղբոր հետ գիրք է գրում ՁԻԱՀի ուսումնասիրության մասին, որի համար Ջայակրիշնա Ամբատին արժանանում է Ամերիկյան բժշկական ասոցիացիայի մրցանակի։ Չնայած իր հետագա ձեռք բերումներին` 2011 թվականին տված հարցազրույցի ժամանակ Բալամուրալի Ամբատին նշել է, որ ինքն այդ մրցանակով ամենաշատն է հպարտանում։ Գիրքը գրված էր ուսանող բժիշկների համար։ Այդպիսով, նրա կարծիքով 1989 թվականին այն բարձրացրել է ապագա բժիշկների զգուշավորությունն այս վտանգավոր հիվանդության հանդեպ։


=== Կրթություն ===

Բալամուրալի Ամբատին 13 տարեկանում գերազանցությամբ ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանի բժշկական դպրոցը։ 1995 թվականի մայիսի 19-ին 17 տարեկանում նա ստացել է բարձրագույն բժշկական կրթություն` ավարտելով Մաունթ Սինայ բժշկության դպրոցը։ Համալսարանից հետո 4 տարի «ներքին հիվանդություններ» մասնագիտացմամբ օրդինատուրա է սովորել Նորթ Շոր համալսարանի բժշկական կենտրոնում։ 1996 թվականի ամռանը Բալամուրալի Ամբատին դարձել է Հարվարդի բժշկական դպրոցի կլինիկական օրդինատոր։


=== Որպես բժիշկ ===
Բալամուրալին վաղ տարիքից զարգացվածությամբ գերազանցել է իր ընկերներին։ Օրինակ, արդեն 4 տարեկանում նա կարողացել է հաշվել։ Բալամուրալի Ամբատին հետաքրքրվել է շախմատով, բասկետբոլով և սեղանի թենիսով։ Բալամուրալին հստակ որոշում է կայացրել դառնալ առավել երիտասարդ բժիշկ։ Չնայած գիտության ոլորտում նրա ունեցած ձեռքբերումներն` Ամբատիի խոսքով իրեն երբևէ «տարօրինակ» չեն անվանել։ Նա նաև վստահեցնում է, որ եթե անգամ իր այցելուները իմանում էին իր տարիքի մասին, նրանք դրան առանց նախապաշարումների էին մոտենում։
Բ. Ամբատին իր ընտանիքի հետ միասին հիմնել է  AVASC Foundation հիմնադրամը` նպատակ ունենալով օգնել մաթեմատիկայով և առհասարակ գիտությամբ զբաղվող տաղանդավոր ուսանողներին, ինչպես նաև` բարելավել առողջապահությունը Հնդկաստանում։


== Գնահատական ==
Նորթ Շոր համալսարանի ինտերնատուրայի ծրագրի ղեկավար Փիթեր Ռեյզերը 18-ամյա Ամբարտիի մասին ասել է. «Նա թիմային խաղացող է, լավ պատրաստված է և շատ հասուն»։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուսումանսկի շրջան (Մագադանի մարզ)

Սուսումանսկի շրջան (ռուս.՝ Сусуманский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Մագադանի մարզում։
Ստեղծվել է 1953 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սուսուման։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 46800 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 9025 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,19 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ստեփանոս Գ Սևանցի

Ստեփանոս Գ Սևանցի (ծ. թ. անհայտ –972 թ.), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 969 թվականից։ Նախքան կաթողիկոս օծվելը Սևանի վանահայրն էր։ Հաջորդել է Վահան Ա Սյունեցուն, այն բանից հետո երբ նա 969 թվականին Անիում գումարված եկեղեցական ժողովի կողմից գահընկեց է արվել։ 971 թվականին Ստեփանոս Գ Սևանցին մեկնել է Վասպուրական՝ բանակցելու Վահան Ա Սյունեցու հետ, սակայն բանտարկվել է Աղթամարում այնուհետև տեղափոխվելով Կոտորոց բերդ, որտեղ և վախճանվել է։ Կաթողիկոսական գահին Ստեփանոս Գ Սևանցուն հաջորդել է Խաչիկ Ա Արշարունին։


== Աղբյուրներ ==
«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002
Պևերանիո

Պևերանիո  (իտալ․՝ Peveragno) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5351 (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 79 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 68կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12016։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռաժոսահամար` 0171 337711
Էլեկտրոնային հասցե` peveragno@ruparpiemonte.it
Գլխավոր կայք` http://www.comune.peveragno.cn.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Պոսևնայա (քաղաքատիպ ավան, Չերպանովսկի շրջան)

Պոսևնայա (ռուս.՝ Посевная), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Չերպանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4605 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պորտալար

Պորտալար, առաջանում է մեզենքիմից, որը գտնվում է ամնիոնային ոտիկում և դեղնուցային ցողունիկում։ Ձևավորմանը մասնակցում են նաև ալլանթոիսը և նրա վրա աճող անոթները։ Դեղնուցային ցողունիկը և ալլանթոիսը արագ ապաճում են, և նորածնի պորտալարում հայտնաբերվում են միայն դրանց մնացորդները։ Ձևավորված պորտալարը առաձգական, ճկուն շարակցահյուսվածքային գոյացություն է, որով անցնում են երկու պորտային զարկերակներ և մեկ պորտային երակ։ Այն սովորական դոնդողանման հյուսվածք է, հիալունորաթթվի մեծ քանակությամբ։ Այս հյուսվածքը ստացել է Վարթոնի դոնդող անվանումը, ապահովում է լարի տուրգորը և ճկունությունը։ Այս հյուսվածքի դերը չափազանց մեծ է։ Այն պորտլարի անոթները պաշտպանումէ սեղմվելուց, ինչն էլ ապահովում է սաղմին սննդանյութերով և թթվածնով հարուստ արյունով մատակարարումը։ Ունի նաև պաշտպանական ֆունկցիա. այն խոչընդոտում է նաև անոթային ճանապարհով վնասակար գործոնների ներթափանցումը ընկերքից սաղմի մեջ։
Սաղմի զարգացման վաղ փուլերի հիմնական առանձնահատկություններն են.

Լրիվ տրոհման ասինխրոն տիպ,
պայծառ
մուգբլաստոմերների առաջացում։

Արտասաղմնային օրգանների վաղ ձևավորում և մեկուսացում։
Ամնիոնային բշտիկի վաղ ձևավորում և ամնիոնային ծալքերի բացակայություն։
Գաստրալյացիայի երկու փուլերի առկայություն՝ դելամինացիա և իմիգրացիա, որոնց ընթացքում տեղի է ունենում նաև արտասաղմնային օրգանների զարգացումը։
Իմպլանտացիայի միջանկյալ (ինտերստիցիալ) տիպ։
Խիստ զարգացած ամնիոն և խորիոն, ինչպես նաև թույլ զարգացած դեղնուցապարկ և ալլանթոիս։
Կոսինսկոե (գյուղ, Յամպոլի շրջան)

Կոսինսկոե (ուկրաիներեն՝ Косинське), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոսինսկոե գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մետևտամակ

Մետևտամակ (ռուս.՝ Метевтамак, բաշկիրերեն՝ Мәтәүтамак), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 443 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
ԵՊՀ գիտական տեղեկագիր․ Քիմիա և կենսաբանություն

ԵՊՀ գիտական տեղեկագիր․ Քիմիա և կենսաբանություն, ընդգրկված է Հայաստանի բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի (ՀՀ ԲՈՀ) սահմանած դոկտորական և թեկնածուական ատենախոսությունների հիմնական արդյունքների և դրույթների հրատարակման համար ընդունելի պարբերական գիտական հրատարակությունների ցուցակում։


== Աղբյուր ==
Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
(3379) Օիշի

(3379) Օիշի (անգլ.՝ Oishi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,354611 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0462 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6631 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1319,71 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272788 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,85° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3379) Օիշի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իվաշևո (այլ կիրառումներ)

Իվաշևո, կարող է վերաբերել՝

Իվաշևո - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Նոգինսկի շրջանի կազմում։
Իվաշևո - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Վիետնամի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Վիետնամի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը (վիետնամերեն՝ Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam) ներկայացնում է Վիետնամը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Վիետնամի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից։
1950-ական թվականներին Հարավային Վիետնամի հավաքականը մտնում էր Ասիայի 4 ուժեղագույն հավաքականների մեջ և կարողացել էր մասնակցել 1956 և 1960 թվականների Ասիայի գավաթներին՝ երկուսում էլ գրավելով 4-րդ հորիզոնականը։
ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 112-րդ հորիզոնականը՝ 2018 թվականի հունվարի 18-ի դրությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիետնամի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի պաշտոնական կայքը
Վիետնամը FIFA.com-ում Archived 2010-05-05 at the Wayback Machine.
Վիետնամը soccerway.com կայքում
Լետնի Կոնովաժ

Լետնի Կոնովաժ (ռուս.՝ Летний Коноваж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոնովաժ գետի աջ ափին՝ 7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000026589
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002658
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Էլմալի Օլուկ (լեռնանցք)

Էլմալի Օլուկ, Էլմալը Օլուգ, լեռնանցք Կիլիկիայում։ Կիլիկյան Տավրոս լեռնաշղթայում, Կուսկութա գետի հովտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արժեքորոշում

Արժեքորոշում (անգլ.՝ financial quotation), վաճառողի կամ գնորդի կողմից հայտարարվող ապրանքի գին (կուրսը, տոկոսադրույքը), որով նրանք պատրաստ են որևէ բան վաճառել կամ գնել։


== Տես նաև ==
Արժույթի փոխարժեք
Գորնի (Սեմիկարակորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գորնի (այլ կիրառումներ)Գորնի (ռուս.՝ Горный), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկի շրջանում։ Մտնում է Բոլշեմեչետնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Եվգենի Գորոդով

Եվգենի Ալեքսանդրովիչ Գորոդով (դեկտեմբերի 13, 1985(1985-12-13), Բարնաուլ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, «Ախմատ» ակումբի դարպասապահ։


== Կարիերա ==
Բառնաուլի ֆուտբոլային սան։ Վեց տարեկանում սկսել է մարզվել տեղի «Դինամո» ակումբի դպրոցում, որտեղ աշխատում էր նրա հայրը։ Հիմնական կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ Պրոկոպևսկի «Շախտյոր» ակումբի դեմ խաղի 68-րդ րոպեին դարպասի մոտ փոխարինելով Սերգեյ Բակաևին։
2006 թվականի սկզբին տեղափոխվել է Պրեմիեր Լիգայի «Տոմ» ակումբ, սակայն խաղացել է երկրորդ կազմում, իսկ հիմնական կազմում անցկացրել է միայն մեկ խաղ։ խաղադաշտ է դուրս եկել 2006 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16 եզրափակչի՝ Կիրովի «Դինամոյի» դեմ պատասխան խաղի ժամանակ՝ մասնակցելով ամբողջ խաղին։ 2008 թվականին վարձավճարով վերադարձել է հարազատ Բառնաուլի «Դինամո» ակումբ, որը հանդես էր գալիս Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում։ Մրցաշրջանի արդյունքում թիմը զբաղեցրել է 20-րդ տեղը և անցել երկրորդ դիվիզիոն։ Հաջորդ մրցաշրջանում Գորոդովը վարձավճարով տեղափոխվել է առաջին դիվիզիոնի մեկ այլ ակումբ՝ «Չիտա»։ Այդ մրցաշրջանում թիմը գրավել է 17-րդ տեղը՝ դուրս մնալով առաջին դիվիզիոնից, իսկ Գորոդովը վերադարձել է «Տոմ»։ 2010 թվականին երրորդ անգամ վարձավճարով տեղափոխվել է առաջին դիվիզիոն՝ դառնալով «Շիննիկ» ակումբի ֆուտբոլիստ։ Յարոսլավլի թիմում Գորոդովը եղել է հիմնական դարպասապահ՝ մասնակցելով առաջնության բոլոր խաղերին առանց փոխարինման։ Վարձավճարային պայմանագրի ժամկետի ավարտին Գորոդովը ցանկացել է մնալ թիմում, սակայն «Շիննիկը» չի կարողացել գնել նրա տրանսֆերը «Տոմից»։
2010 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Գորոդովը երեք տարի ժամկետով պայմանագիր է կնքել «Կրասնոդարի» հետ։ 2011 թվականի մարտի 12-ին կատարել է իր նորամուտը Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայում՝ մասնակցելով առաջին տուրի «Անժիի» դեմ խաղում։ 2011/12 մրցաշրջանում անցկացրել է 23 խաղ՝ բաց թողնելով 37 գոլ։ Հաջորդ մրցաշրջանում կորցրել է տեղը հիմնական կազմում։
2013 թվականի հունիսի 24-ին պաշտոնապես դարձել է Գրոզնիի «Թերեք» ակումբի ֆուտբոլիստ՝ կնքելով երկու տարվա պայմանագիր։
Մայիսի 25-ին «Ախմատը» ֆուտբոլիստի հետ կնքել է նոր պայմանագիր 1+1 սխեմայով։


== Անձնական կյանք ==
Կինը՝ Եկատերինա։ 2011 թվականի հունվարի 25-ին նրանք ունեցել են որդի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը «Կրասնոդարի» պաշտոնական կայքում Archived 2011-07-20 at the Wayback Machine.
Ֆուտբոլիստի էջը «Կրասնոդարի» երկրպագուների կայքում Archived 2017-03-18 at the Wayback Machine.
Ֆուտբոլիստի էջը ՌՖՊԼ կայքում
Մեծ Չուչկա

Մեծ Չուչկա  (ռուս.՝ Большая Чучка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Հին Տոտմա գետի ձախ ափում՝ 34 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ունզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000008602
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000860
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սեն Պիեռ դը Կոլոմբիե

Սեն Պիեռ դը Կոլոմբիե (ֆր.՝ Saint-Pierre-de-Colombier), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 390 մարդ, բնակչության խտությունը` 41.36 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.43 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 130 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 27 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 279 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 221-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 58։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,2 %։ 221 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 197 անձ (80 տղամարդ և 117 կին)։ Գործազուրկ են եղել 24 անձ (12 տղամարդ և 12 կին)։ 58 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 31-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սապիկան

Սապիկան (իսպ.՝ Zapicán), բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Լավալեխա դեպարտամենտում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է՝ 553 մարդ.

Աղբյուր։ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay։


== Ծանոթագրություններ ==
Անտրիմ շրջան (Միչիգան)

Անտրիմ շրջան (անգլ.՝ Antrim County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1,559 կմ² է, բնակչությունը՝ 23,598 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բելեյր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1840 թ.։
Իլյա Մինասյան

Իլյա (Իլյիչ) Հմայակի Մինասյան (օգոստոսի 28, 1929(1929-08-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 2009, Երևան, Հայաստան), հայ շվիահար։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1961), պրոֆեսոր (1996)։ Հայկական շվին առաջինն է ներկայացրել արտերկրում (76 երկիր)։


== Կենսագրություն ==

Դուդուկ նվագել սովորել է ինքնուրույն, ապա աշակերտել է Լևոն Մադոյանին։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության 
(1963), էքստեռն՝ ՀՊՄԻ մշակույթի (1979, 
նաև ժողովրդական գործիքների բաժնի հիմնադիրներից) բաժինները։ 1980 թվականից դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում։ 1947-1991 թվականներին եղել է Հայֆիլհարմոնիայի, 1991 թվականից՝ Երևանի կամերային երաժշտության տան մենակատար։ Նվագացան­կում ընդգրկված են եղել հիմնականում հայկական և աշխարհի ժողովուրդների մեղեդիներ։ Հայկական շվին առաջինն է ներկայացրել արտասահմանյան ունկնդրին։


== Գործունեություն ==
Մինասյանի կատարողական արվեստին բնորոշ են եղել հուզականությունը, արտահայտչամիջոցների բազմազանությունը։ Կատարման վարպետությամբ առանձնացել են 
«Կռունկ», «Երազ» երգերը, Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի «Ռոնդոն», Արամ Խաչատրյանի «Սուսերով պարը» և այլ գործեր։ Համերգներով շրջագայել է ԽՍՀՄ-ում, Սիրիայում, Լիբանանում, Եգիպտոսում, Բելգիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում, Ֆինլանդիայում, Կանադայում, Մեքսիկայում, Չիլիում, Չինաստանում և այլուր։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային VI փառատոնի 1-ին մրցանակ(1957, Մոսկվա)
Ժողգործիքներ նվագողների մրցույթի 1-ին մրցանակ (1957, Մոսկվա)
Էստրադա­յին արտիստների համամիութենական մրցույթի 1-ին մրցանակ (1958, Մոսկվա)
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1961)


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (55101-55200)

Աստերոիդների ցանկ (55001-55100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (55201-55300)
 Աստերոիդների ցանկ (55001-55100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (55201-55300)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (55001)-(60000)»։ www.minorplanetcenter.net
Յամբ

Մեծավերջ, Յամբ (հին հունարեն՝ ἴαμβος, հվնբր. ἴαμβύκη երաժշտական գործիքի անվանումից), 1) երկու վանկանի բանաստեղծական ոտքի տեսակ։
Անտիկ տաղաչափության (չափական) մեջ յամբը բաղկացած էր սկզբում մեկ կարճ և ապա մեկ երկար վանկերից (U—), իսկ ժամանակակից (վանկաշեշտային տաղաչափություն) պոեզիայում՝ մեկ անշեշտ և մեկ շեշտված վանկերից (‿ ـʼ)։ Յամբական տողի մեջ շեշտերն ընկնում են զույգ վանկերի վրա, թեև շեշտերից մեկը կամ մի քանիսը կարող են բացակայել։ Յամբով գրված տողի սխեման է.

‿ ـʼ/‿ ـʼ/‿ ـʼ/‿ ـʼ/‿ ـʼ/...Յամբական չափը ոտանավորի ամենատարածված տեսակներից մեկն է։ Օրինակ, ռուսական պոեզիայում երկերի ճնշող մեծամասնությունը գրված է յամբերով (մանավանդ քառոտնյա տողերով)։

Мой дя́՛дя са́՛мых че́՛стных пра́՛вил…
Ա. Ս. ՊուշկինՀայկական բանաստեղծության մեջ միայն առանձին դեպքերում կարելի է հանդիպել զուտ յամբական տողերի, ինչպես՝

2) Անտիկ գրականության մեջ յամբեր էին կոչվում նաև երգիծական ոտանավորները։ Նոր ժամանակներում ևս հեղինակները երբեմն յամբեր են անվանել իրենց երգիծական կամ խոհական-փիլիսոփայական բանաստեղծությունները։


== Գրականություն ==
Յամբ, բանաստեղծական չափ, Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարան В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907 (ռուս.)
С. А. Матяш. Вольный ямб русской поэзии XVIII-XIX вв.։ Жанр, стиль, стих. СПб.։ Филологический факультет СПбГУ, 2011. 494 с., 1 000 экз., ISBN 978-5-8465-1133-0 (ռուս.)


== Ծանոթագրություններ ==
Խաղալիքների երկիր

Խաղալիքների երկիր (գերմ.՝ Spielzeugland), հեղինակ Յոխեն Ֆրեյդանքի կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ։ 2009 թվականին ֆիլմն արժանացել է «Օսկար» մրցանակին «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում։


== Ստեղծման և վարձույթի պատմություն ==
Ֆրեյդանկի բառերով ֆիլմի գաղափարը ծագել է, երբ նա փորձել է խաբել իր կրտսեր եղբորն այն ժամանակ, երբ լուրերով ցույց էին տալիս ցնցող լուսանկարներ։ 14 րոպեանոց ֆիլմը ստեղծվել է 4 տարի։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2007 թվականին։
2014 թվականին ֆիլմի սցենարը լույս է տեսել առանձին գրքի տեսքով, լրացուցիչ նյութերով ու DVD հավելվածով։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունը տեղի է ունենում 1942 թվականին Նացիստական Գերմանիայում։ Հայնրիխ Մայսներն ու Դավիթ Զիլբերշտայնը ընկերներ ու հարևաններ են։ Իր երեխայի մանկական հոգեբանությունը Հոլոքոստի սարսափից պաշտպանելու համար, Մարիանա Մայսներն ասում է իր որդուն, որ նրա ընկեր Դավիթն ուղևորվում է ոչ թե համակենտրոնացման ճամբար, այլ «խաղալիքների երկիր»։
Երեխան որոշում է, որ չի կարող բաց թողնել այդ արկածներն ու որոշում է գնալ իր ընկերոջ հետևից դեպի հեքիաթային արկածներ։ Մի անգամ առավոտյան նա անհայտանում է հրեա հարևանների հետ։ Մարիանան փնտրում է իր որդուն կայարանում ու չգտնելով նրան, փրկում է Դավիթին որպես իր սեփական որդի։ Եզրափակիչ տեսարանում Հենրիխն ու Դավիթը միասին խաղում են, բայց արդեն մեծ հասակում։


== Դերերում ==
Յուլիա Յագեր՝ Մարիանա
Սեդրիկ Յայխ՝ Հայնրիխ
Տամայ Բուլուտ Օզտավան՝ Դավիթ Զիլբերշտայն
Դավիթ Քրիստիան Բուներս՝ օբերշտուրմֆյուրեր
Գրեգոր Վեբեր՝ ՍՍ-ի սպա


== Պարգևներ ==
Ֆիլմն արժանացել է հետևյալ պարգևներին․


== Տես նաև ==
Զոլավոր գիշերազգեստով տղան, այլ ֆիլմ, որտեղ գերմանական տղան, ընկերանալով համակենտրոնացման ճամբարից մի տղայի հետ, կորչում է ճամբարում։


== Արտաքին հղումներ ==
«Խաղալիքների երկիր»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«MEPHISTOFILM: Spielzeugland» (գերմաներեն)։ mephistofilm.de։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-03-23-ին։ Վերցված է 2013-3-10 


== Ծանոթագրություններ ==
Parental Advisory

Parental Advisory (կրճատ PAL), նախազգուշացնող պիտակ է, որը առաջին անգամ ներկայացվել է 1985 թվականին Ամերիկայի ձայնագրման արդյունաբերության ասոցացիայի (Recording Industry Association of America կամ կրճատ RIAA) կողմից։ Պիտակը հիմնականում տեղադրվում է հիփ հոփ ժանրի երաժշտական ձայնագրությունների շապիկների վրա, որպեսզի անձը, ով պատրաստվում է լսել ձայնագրությունը նախապես տեղյակ լինի որ այն պարունակում է հայհոյանքներ կամ ոչ պատշաճ բառապաշար։
Գորշ գայլ

Գայլ, գորշ գայլ կամ մոխրագույն գայլ (լատ.՝ Canis lupus), շնազգիների ամենախոշոր և ամենահայտնի ներկայացուցիչն է, որը հիմնականում բնակվում է Եվրասիայի որոշ տարածքներում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Անհիշելի ժամանակներից գայլը բնակվել է մարդու կողքին, նույն պայմաններում։ Մարդու պես միշտ նույն որսն է արել, եղել է մարդու մրցակիցը։ Ընտելացնելով գայլին մարդը ստեղծել է շանը։
Շնազգիների հիմնական ներկայացուցիչներից են գայլերը, աղվեսները, դաշտագայլերը և 4 տեսակի շնագայլերը։
Գայլի մարմնի երկարությունը 105-160 սմ է, քաշը՝ 32-50 կգ, հազվադեպ մինչև 76 կգ։ Ապրում է անապատներում, տունդրայում, հազվադեպ՝ խիտ տայգայում։ Հիմնականում մոխրագույն է, տունդրային գայլը ավելի բաց գույնի է, ձմռանը գրեթե սպիտակ, անտառայինը՝ մուգ, անապատայինը՝ գորշ շիկակարմիր։ Սնվում է վայրի և ընտանի սմբակավորներով, շներով, նապաստակներով, մանր կրծողներով։ Գայլերը ապրում են զույգերով, ուշ աշնանը և ձմռան սկզբին երբեմն շրջում են ոհմակով (5-11 գայլ)։ Հղիությունը տևում է 62-65 օր, ունենում են 3-13 ձագ։ Սկզբում կերակրում են կաթով, ստամոքսից ետ բերած ծամած մսով, ավելի ուշ՝ որսով։ Տափաստանային և անապատային գայլերը ապրում են փորած բներում, անտառայինները՝ որջերում, եղեգնուտներում, լեռնային վայրերում՝ քարանձավներում։ Կյանքի տևողությունը 15-20 տարի է։ Գայլերը գրավում են որոշակի տարածք (30-60 կմ), նշանում այն և ոհմակով բնակվում այնտեղ։ Գայլերը իրենց ներկայությունը արտահայտում են ոռնոցի միջոցով։ Ոռնոցը հանդիսանում է հաղորդակցության միջոց ոհմակի անդամների միջև։ Գայլերն ավելի ակտիվ են գիշերը։ Նրանք կարողանում են վազել 55-60 կմ/ժ արագությամբ և մեկ գիշերվա ընթացքում հաղթահարում են 60-80 կմ տարածք։ Գիտնականները տարբերակել են գայլի ավելի քան 9 դեմքի արտահայտություն՝ զայրույթ, կատաղություն, հնազանդություն, բարություն, ուրախություն, զգոնություն, սպառնալիքների արտահայտություն, հանգստություն և վախ։ Գայլի ատամները նրա կարևոր յուրահատկություններից է։ Վերին ծնոտում ունի 6 կտրիչ, 2 ժանիք, 2 մոլյար, 8 նախամոլյար։ Ներքևի ծնոտում 2 մոլյար ավել։ Գայլի ատամները ի վիճակի են դիմակայել ավելի քան 10 մեգապասկալ ճնշմանը։ Ատամները նրա հիմնական զենքն է և պաշտպանության միջոցը։
Գայլի պոչը բավական երկար է, հաստ և ի տարբերություն շան պոչի միշտ կախված է ներքև։ Գայլի պոչը հանդիսանում է նրա արտահայտչական «լեզուն»։ Պոչի դիրքից կարելի է որոշել նրա տրամադրությունը։ Ըստ համապատասխան միջավայրի գայլը փոխում է իր գույնը։
Հայաստանում գորշ գայլերը ընդգրկված են Կարմիր գրքում։
Հարավային կիսագնդում կա գայլի համաստեղություն։


== Տեսակները ==
Գայլերը բաժանվում են մի քանի հիմնական տեսակի՝

Գորշ գայլ
Բաշավոր գայլ
Շիկահեր գայլ


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմ լա Գրան Վիլ

Կոմ լա Գրան Վիլ (ֆր.՝ Comps-la-Grand-Ville), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 512 մարդ, բնակչության խտությունը` 23.33 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.95 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 520 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 115 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 14 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 318 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 246-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 72։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,4 %։ 246 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 237 անձ (127 տղամարդ և 110 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (2 տղամարդ և 7 կին)։ 72 անաշխատունակներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 32-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Թերջիկ

Թերջիկ, լեռնաճյուղ Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիտավրոս լեռնահամակարգում։ Ձգվում է Մելիտինե (Մալաթիա) և Սեբաստիա քաղաքները։ Այստեղով է անցնում երկու քաղաքները իրար միացնող գլխավոր ճանապարհը։ Թերջիկի լեռնագագաթներից մեկը անվանվում է Թերջիլ։


== Ծանոթագրություններ ==