Ունայ Էմերի

Ունայ Էմերի Էչեգոյեն (իսպ.՝ Unai Emery Etxegoien, նոյեմբերի 3, 1971(1971-11-03), Ֆուենտեռաբիա, Bidasoaldea, Գիպուսկոա, Բասկերի երկիր, Իսպանիա, Գիպուսկոա, Իսպանիա), բասկական ծագմամբ իսպանացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Լինելով «Վալենսիա» ակումբի գլխավոր մարզիչ՝ երեք անգամ անընդմեջ Իսպանիայի առաջնությունում զբաղեցրել է 3-րդ հորիզոնականը։ 2012 թվականի մայիսից մինչև նույն թվականի նոյեմբերը գլխավորել է Մոսկվայի «Սպարտակ»-ը։ 2013-2016 թվականներին համարվել է «Սևիլյա» ակումբի գլխավոր մարզիչը, որի հետ երկու անգամ (ակումբում՝ իր առաջին մրցաշրջանից սկսած) հաղթել է Եվրոպայի Լիգայում։ 2016 թվականից մինչև 2018 թվականը գլխավորել է ֆրանսիական «Պարի Սեն-Ժերմենը»։ Ներկայումս գլխավորում է լոնդոնյան «Արսենալը»։


== Ակումբային կարիերա ==
Ունայ Էմերին «Ռեալ Սոսիեդադ» ֆուտբոլային ակումբի սան է, սակայն այդ ակումբի կազմում խաղացել է ընդամենը 5 պաշտոնական խաղ (հեղինակել է մեկ գնդակ «Ալբասետե»-ի դարպասը)։ Հետագայում ամբողջ կարիերան նա անց է կացրել Սեգունդայի տարբեր ակումբներում։
Ունայը իր կարիերան որպես ֆուտբոլիստ ավարտել է 2004 թվականին (ծնկի ծանր վնասվածքի պատճառով)։


== Մարզչական կարիերայի սկիզբ Իսպանիայում ==
Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելով՝ Ունայ Էմերին «Լորկա Դեպորտիվա» ֆուտբոլային ակումբի տնօրինությունից ստանում է առաջարկ ակումբի գլխավոր մարզիչ դառնալու համար (ֆուտբոլային կարիերայի ընթացքում Ունայը այդ թիմում հանդես էր եկել)։ Ունայը ընդունեց առաջարկը, և հենց առաջին մրցաշրջանը նրա համար շատ հաջող էր. ակումբը նրա տնօրինությամբ դիվիզիոնում զբաղեցրեց 4-րդ հորիզոնականը և Սեգունդա Բ-ից բարձրացավ Սեգունդա։ Ոչ պակաս հաջող էր Ունայի հաջորդ մրցաշրջանը. «Լորկա»-ն նորեկի համար զբաղեցրեց շատ բարձր՝ 5-րդ հորիզոնականը, իսկ ինքը՝ Ունայը՝ որպես դիվիզիոնի լավագույն մարզիչ, արժանորեն ստացավ Միգել Մունյոսի մրցանակը։
Հաջորդ մրցաշրջանն Ունայ Էմերին սկսեց այլ ակումբում. նա հրավեր էր ստացել «Ալմերիա»-ից։ Ինչպես պարզ դարձավ ապագայում, ակումբը մարզչի հարցում չէր սխալվել. «Ալմերիա»-ն, որն ընդամենը 5 տարի առաջ հանդես էր գալիս Սեգունդա Բ-ում, դուրս եկավ Պրիմերա, իսկ Ունայը երկրորդ տարին անընդմեջ ճանաչվեց դիվիզիոնի լավագույն մարզիչ։ Ակումբի և մարզչի համար դեբյուտային մրցաշրջանը Պրիմերայում լիովին հաջող էր։ «Ալմերիա»-ն հաստատվեց լիգայում՝ զբաղեցնելով 8-րդ հորիզոնականը, իսկ Ունայ Էմերին մրցաշրջանի ավարտից հետո ստացավ առաջարկ, ըստ որի նա պետք է գլխավորեր իսպանական ֆուտբոլի գրանդներից մեկը՝ «Վալենսիա»-ն։


== «Վալենսիա» ==
2008 թվականի մայիսի 22-ին Ունայը 2 տարի ժամկետով պայմանագիր կնքեց «Վալենսիա»-ի հետ։ Ունայի առաջին մրցաշրջանը «Վալենսիա»-ում ստացվեց ոչ այնքան հաջող (ակումբը երկար ժամանակ գտնվում էր բարձր հորիզոնականի վրա, սակայն մրցաշրջանի ավարտից առաջ ակումբը կրեց մի շարք պարտություններ և «գլորվեց» 6-րդ հորիզոնական), սակայն ակումբի տնօրինությունը հայտնեց, որ նրանք դեռ վստահում են Ունային, և նա կշարունակի իր աշխատանքը հաջորդ մրցաշրջանում նույնպես։ 2010 թվականի մայիսին՝ մինչև 2009-10 մրցաշրջանի ավարտվելը (արդյունքում «Վալենսիա»-ն զբաղեցրեց 3-րդ հորիզոնականը և ձեռք բերեց իրավունք ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայում հանդես գալու համար), Ունայ Էմերին երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ։
2012 թվականի մայիսին «Վալենսիա»-ի տնօրինությունը հայտնեց, որ 2011-12 մրցաշրջանի ավարտից հետո Ունայը կլքի ակումբը, և նրան կփոխարինի Արգենտինայի հավաքականի և «Վալենսիա»-ի նախկին ֆուտբոլիստ Մաուրիսիո Պելեգրինոն։ Վալենսիան Ունայի գլխավությամբ իր վերջին մրցաշրջանը՝ Լա Լիգայում նորից ավարտեց երրորդ հորիզոնականում (ըստ վիճակագրական տվյալների «Վալենսիա»-ն հանդես էր եկել ավելի անհաջող, քան 2009-10 և 2010-11 մրցաշրջաններում), ինչպես նաև հասավ մինչև ՈւԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի կիսաեզրափակիչ (ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլը լքելուց հետո), որտեղ ակումբը զիջեց մրցաշարի ապագա հաղթողին՝ Լոնդոնի «Չելսի»-ին (3:0 և 1:1 հաշվով)։ Իսպանիայի գավաթի մրցությունում «Վալենսիա»-ն ինչպես ՈւԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայում, այնպես էլ այստեղ դուրս եկավ կիսաեզրափակիչ փուլից՝ երկու խաղերի արդյունքում պարտվելով «Բարսելոնա»-ին (1:1 և 0:2 հաշվով)։


== «Սպարտակ» ==
2012 թվականի հունիսի 10-ին Ունայը երկու տարի ժամկետով պայամանգիր կնքեց Մոսկվայի «Սպարտակ»-ի հետ։ 2012 թվականի հունիսի 11-ին ակումբի բազայում՝ Տարասովկայում, կայացավ մամուլի ասուլիս, որտեղ Ունայը ներկայացավ ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչներին։
Ունայի հետ առաջին խաղում «Սպարտակ»-ը հաղթեց «Ալանիա»-ին 2:1 հաշվով։ 2012 թվականի աշնանը «Սպարտակ»-ի արդյունքները սովորականից տարբեր էին։ Էմերիի գլխավորությամբ նախ «Սպարտակ»-ը 4:0 հաշվով հաղթեց «Դինամո»-ին, դրանից հետո հետևեց «Զենիթ»-ի դեմ խաղում 0:5 հաշվով պարտությունը, իսկ հետո «Սպարտակ»-ը 2:1 հաշվով հաղթեց Կազանի «Ռուբին»-ին։
Չեմպիոնների Լիգայի 2012-13 մրցաշրջանում «Սպարտակ»-ը որակավորման 4-րդ փուլում հանդիպեց թուրքական «Ֆեներբախչե»-ի հետ և կարողացավ անցնել հաջորդ փուլ (տանը՝ 2:1 հաշվով, իսկ հյուրընկալվելիս 1:1 հաշվով)։ Մրցաշարի խմբային փուլում «Սպարտակ»-ի մրցակիցներն էին «Բարսելոնա»-ն, «Բենֆիկա»-ն և «Սելթիկ»-ը։ Վեց հանդիպումներից հինգում ակումբը պարտվեց (վերջին պարտությունը «Սպարտակ»-ը կրեց «Սելթիկ»-ից և արդեն առանց Ունայի ներկայության), և հաղթեց մեկ անգամ՝ հոկտեմբերի 23-ին տանը «Բենֆիկա»-ի դեմ խաղում (2:1)։ Հոկտեմբերի 7-ին «Սպարտակ»-ը երկրի գլխավոր դերբիում 0:2 հաշվով պարտվեց «ԲԿՄԱ»-ին։
2012 թվականի նոյեմբերի 25-ին՝ ռուսական Պրեիմեր լիգայի 17-րդ տուրում Դինամո-ի կողմից 1:5 հաշվով ջախջախիչ պարտություն կրելուց հետո Ունայ Էմերին հեռացվեց Մոսկվայի «Սպարտակ»-ի գլխավոր մարզչի պաշտոնից։ Այդ լուրի մասին մամուլի ասուլիսի ժամանակ տեղեկացրեց ակումբի գլխավոր տնօրեն Վալերի Կարպինը։ Հաջորդ օրը Ունայը այցելեց «Սպարտակ»-ի մարզմանը։ Նա իր շնորհակալությունը հայտնեց ակումբի բոլոր ֆուտբոլիստներին և ակումբի անձնակազմին համատեղ աշխատանքի համար, ինչպես նաև շնորհակալություն հայտնեց ակումբին «Սպարտակ»-ում աշխատելու իրեն ընձեռնված հնարավորության համար։ Իսպանացին նաև մաղթեց բոլորին հաջողություն և ակումբի առջև դրված բոլոր նպատակների իրականացում։ Մարզչի պաշտոնին կրկին վերադարձավ Վալերի Կարպինը։


== «Սևիլյա» ==

2013 թվականի հունվարի 13-ին Ունայը, փոխարինելով Միգել Միչելին, նշանակվեց իսպանական «Սևիլյա»-ի գլխավոր մարզիչ։ Պայմանագրի ժամկետը նշանակված էր մինչև 2014 թվականի հունիսի 30-ը։ «Սևիլյա»-ի նախագահը հայտնեց. «Մենք գտել ենք իդեալական մարզիչ այս և հաջորդ մրցաշրջանների համար։ Այս մրցաշրջանում մենք պետք է մտածենք ամեն հաջորդ խաղի մասին, այլ ոչ թե ապագայի։ Մի խոսքով ես մտածում եմ, որ վարձել եմ իդելական մարզչի»։ Հունվարի 16-ին կայանում է Ունայի նորամուտը։ Իսպանիայի գավաթի 1/4 եզրափակչում՝ «Սևիլյա»-ն, հյուրընկալվելով «Սարագոսա»-ին, 0:0 հաշվով ոչ-ոքի խաղաց։ Մարզչի նորամուտը առաջնությունում կայացավ հունվարի 19-ին՝ «Խետաֆե»-ի դեմ խաղում։ Այդ խաղում թիմերը «կիսեցին» միավորները։ Իսպանիայի գավաթի 1/4 եզրափակչի պատասխան խաղում Ունայը՝ «Սարագոսա»-ի դեմ խաղում որպես անդալուզական ակումբի մարզիչ տարավ իր առաջին հաղթանակը՝ մրցակցին ջախջախելով 4:0 հաշվով։ Ի շնորհիվ այդ վստահ հաղթանակի՝ «Սևիլյա»-ն դուրս եկավ մրցաշարի կիսաեզրափակիչ փուլ։ Հունվարի 28-ին Էմերին «Սևիլյա»-ի հետ տարավ իր առաջին հաղթանակը արդեն առաջնությունում՝ 3:0 հաշվով հաղթելով «Գրանադա»-ին։ Ըստ 2013-14 մրցաշրջանի արդյուքների՝ Ունայը օգնեց «Սևիլյա»-ին առաջնությունում զբաղեցնել 5-րդ հորիզոնականը և հաղթել Եվրոպայի Լիգան՝ հաղթելով եզրափակչում պորտուգալական «Բենֆիկա»-ին (0:0, 4:2 - ըստ 11 մետրանոց հարվածաշարի արդյունքի)։ 2014 թվականի մայիսի 29-ին Ունայը ակումբի հետ երկարաձգեց պայմանագիրը մինչև 2016 թվականը։ Մեկ տարի անց «Սևիլյա»-ն կրկնեց անցած տարվա հաղթանակը՝ հաղթելով Եվրոպայի լիգան երկրորդ անգամ անընդմեջ (եզրափակչում պարտության էր մատնվել «Դնեպր» ակումբը)։ 2015 թվականի հունիսի 5-ին Էմերին երկարաձգեց իր պայմանագիրը «Սևիլյա»-ի հետ մինչև 2017 թվականը։


== Մարզչական վիճակագրություն ==
ըստ 2015 թվականի նոյեմբերի 8-ի տվյալների


== Ձեռքբերումներ ==


=== Ակումբային ===
 «Վալենսիա»

3-րդ հորիզոնական Իսպանիայի առաջնությունում (3)։ 2009-10, 2010-11, 2011-12
Իսպանիայի սուպերգավաթի ֆինալիստ (1)։ 2008 «Սևիլյա»

ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի չեմպիոն (2)։ 2013-14, 2014-15


=== Անհատական ===
Միգել Մունոսայի մրցանակ (2)։ 2006, 2007
Լա Լիգայում ամսվա լավագույն մարզիչ։ 2014 թվականի մարտ, 2015 թվականի հունվար


== Անձնական կյանք ==
Ունայը ծագումով բասկ է։ Ունայ Էմերիի հայրը և պապը՝ Խուանը և Անտոնիոն նույնպես եղել են ֆուտբոլիստներ, և երկուսն էլ եղել են դարպասապահ։ Նրա հայրը՝ Խուանը, խաղացել է երկրորդ կարգի շատ թիմերում, իսկ պապիկը՝ Անտոնիոն, բարձր մակարդակով հանդես է եկել «Ռեալ Ունիոն» ֆուտբոլային ակումբում։ Ֆուտբոլիստ է եղել նաև Ունայի հորեղբայրը՝ Ռոմանը, ով խաղացել է որպես կիսապաշտպան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ունայ Էմերիի կայքը Archived 2012-10-31 at the Wayback Machine.
Էջը BDFutbol կայքում
Էջը sports.ru կայքում
Свежевыжавший - Վասիլի Ուտկինը Ունայի Էմերիի մասին (9 մայիսի, 2012)
էջը որպես ֆուտբոլիստ BDFutbol կայքում
Կեսնագրությունը CiberChe կայում Archived 2012-03-28 at the Wayback Machine. (Իսպաներեն)