armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էլիզաբեթ Գուլդ

Էլիզաբեթ Գուլդ (անգլ. ՝ Elizabeth Gould հուլիսի 18, 1804(1804-07-18), Ռամսգեյթ, Թանեթ, Քենթ, Քենթ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - օգոստոսի 15, 1841(1841-08-15), Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի նկարիչ-նկարազարդող։
Կենդանաբան Ջոն Գուլդի կինը։ Ամուսնու օրնիտոլոգիական գրքերի համար պատրաստել է բազմաթիվ վիմագրություններ։ 


== Կենսագրություն ==
Էլիզաբեթ Գուլդը ծնվել է զինվորականի ընտանիքում։ Լոնդոնի ընտանիքներից մեկում աշխատել է որպես ուսուցիչ, դասավանդել լատիներեն, ֆրանսերեն և երաժշտություն։ 24 տարեկան հասակում ամուսնացել է Ջոն Գուլդի հետ։ Նրանք ունեցել են յոթ երեխա՝ երեք դուստր (Էլիզա, Լուիզա և Սառա) և չորս որդի (Ջոնը, որը մահացել է մանուկ հասակում, Ջոն Հենրինը, Ֆրանկլինը և Չարլզը)։
Ամուսինը հորդորել է երեխաներին սովորել լիտոգրաֆիայի տպագրության նոր եղանակներ։ Ամուսնու «A Century of Birds from the Himalaya Mountains» առաջին ստեղծագործության համար նա թռչունների նկարներ է ստեղծել մեծ կրաքարային տախտակների վրա։ Վաղ շրջանի աշխատանքներում դեռևս նկատելի է Էլիզաբեթ Գուլդի անփորձությունը։ Իր վիմագրության տեխնիկան բարելավելու համար նա դասեր է վերցրել Էդվարդ Լիրից։
1838 թվականի մայիսից բրիտանացի բնագետ Ջոն Գիլբերտի հետ միասին (անգլ.՝ John Gilbert) ամուսնուն ուղեկցել է Ավստրալիա և Թասմանիա կատարած հետազոտական ուղևորության ժամանակ։ Իր հետ տարել է ավագ 7-ամյա որդուն՝ երեք փոքր երեխաներին թողնելով Անգլիայում։ 1838 թվականի սեպտեմբերին նրանք ժամանել են Թասմանիա, որտեղ ծանոթացել են անգլիացի դերծովակալ և Արկտիկայի հետազոտող սըր Ջոն Ֆրանկլինի և նրա կնոջ՝ Ջեյնի հետ։ Շատ չանցած՝ նա իր վեցերորդ որդուն ունեցել է Հոբարթում՝ Թասմանիայում։ Նա որդուն անվանել է Ջոն Ֆրանկլին, ում տանը ինքը հաճախ էր լինում, մինչ Ջոն Գուլդը զբաղվում էր դաշտային հետազոտություններով։ 1840 թվականի օգոստոսին զույգը երկու երեխաների հետ վերադարձել է Անգլիա։ Էլիզաբեթ Գուլդը մահացել է ծննդաբերության ժամանակ 1841 թվականի օգոստոսի 15-ին, 37 տարեկան հասակում՝ իր ութերորդ երեխայի ծնվելուց հետո։


== Վիմագրեր ==
Էլիզաբեթ Գոլդը նկարել է ավելի քան 600 թռչունների, կաթնասունների և բույսերի նկարներ։ Նրա գործերից շատերը տպագրվել են ամուսնու հետևյալ հրապարակումներում.

«A Century of Birds from the Himalaya Mountains» (1831 և 1832)
«The Birds of Europe» (1832-1837)
«A Monograph of the Ramphastidae, or Family of Toucans» (1834)
«A Monograph of the Trogonidae» (1835-1838)
«A Synopsis of the Birds of Australia» (1837-1838)
«The Birds of Australia» (1837-1841)
«Icones Avium» (1837-1838)Էլիզաբեթի մահից հետո Ջոն Գուլդը, ով ավելի շատ գիտաշխատող էր, քան նկարիչ, խնդրել է վիմագրագետ Հենրի Ք. Ռիխտերին (անգլ.՝ Henry Constantine Richter) շարունակել կնոջ աշխատանքը։ Էլիզաբեթ Գուլդի շատ վիմագրություններ Ռիխտերը վերցրել է «Ավստրալիայի թռչունները» (The Birds of Australia) գրքի համար և հրապարակել իր անունով։
Սխալմամբ, Էլիզաբեթ Գուլդի գործերից շատերն այսօր ներկայացվում են որպես նրա ամուսնու գործեր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Մատաղաձոր

Մատաղաձոր, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռնահամակարգում, Գիժգետի աջափնյակում, Ցղունի գյուղից 4,5 կմ արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2916 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Էժենե

Էժենե (ֆր.՝ Hegeney), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 393 մարդ, բնակչության խտությունը` 223.30 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.76 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 35 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 271 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 214-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 57։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,0 %։ 214 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 201 անձ (98 տղամարդ և 103 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (5 տղամարդ և 8 կին)։ 57 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 31-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Փոքրասիական գետնասկյուռ

Փոքրասիական գետնասկյուռ (լատ.՝ Spermophilus xanthoprymnus), սկյուռանմանների ընտանիքին պատկանող կաթնասուն կենդանի, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Թուրքիայում` Կենտրոնական և Արևելյան Անատոլիայում։ Հանդիպում է նաև Հայաստանում։ Բնակեցնում է հիմնականում Հայաստանի արևմտյան և հյուսիսարևմտյան շրջանները, Արագածոտնի, Շիրակի և Լոռվա հարավարևմտյան անտառազուրկ տարածքները։


== Էկոլոգիա ==
Բնակեցնում է նախալեռնային կիսաանապատի վերին մասերը, լեռնային տափաստանը, մարգագետնային տափաստանը և երբեմն նաև ենթալպյան գոտու ստորին մասը՝ ծովի մակարդակից 1100–2400 մ բարձրություններում։ Հանդիպում է նաև Փամբակի հովտում և Շիրակի հարթավայրում` դաշտերի ու բանջարանոցների եզրերի մոտ, երբեմն` լքված գյուղերի փլատակներում։
Հիմնականում բուսակեր է, ձմեռման անցնելուց առաջ սնվում է, խիստ ճարպակալում և պահեստում վայրի ու մեծ քանակությամբ հացազգիների սերմեր։ Արեալի տարբեր մասերում ձմեռման տևողությունը կազմում է 6,5-8,5 ամիս, ձմեռումից դուրս է գալիս մարտի սկզբից մինչև ապրիլի վերջը։  Գետնասկյուռի բները լինում են երկու տեսակ` պաշտպանական և բազմացման և գտնվում է մոտ 1,5 մ խորության վրա։ Ցերեկային ժամերին ակտիվ են։  Ձմեռումից դուրս գալուց 5-7 օր հետո սկսվում է զուգավորման ակտիվությունը, որը տևում 10-15 օր։ Ապրիլ-մայիս ամիսներին ծնվում են ձագերը, որոնք 4-6 հատ են։


== Պահպանություն ==
Նեղ արեալային խիստ մասնատված արեալով տեսակ է, որը ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։
Արեալի սահմաններում ձմեռող բավականին կայուն թվաքանակով տեսակ է։ Միջին թվաքանակն արեալի տարբեր մասերում կազմում է 0,5-19,2 առանձնյակ 1 հեկտարի վրա։ Հայաստանում արեալի մակերեսը կազմում է 350 հազար հեկտար։ Տարածման մակերեսը չի գերազանցում 15-25 հազար հեկտարը, քանի որ բնակեցման վայրերն կրում են մոզայիկ բնույթ և խիստ մասնատված են։
Վտանգման հիմնական գործոնն է գյուղատնտեսական նպատակներով տարածքների յուրացումը։ Արեալի հարավային և կենտրոնական մասերում խոշոր բնակեցման վայրերը կամ լիովին ոչնչացել են, կամ էլ լքվել գետնասկյուռի կողմից։
Պահպանվում է «Արփի լիճ» ազգային պարկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արտավան Ա Պարթև

Արտավան Ա, Պարթևաստանի արքա մ.թ.ա. 211 -191, Արշակ Ա եղբոր որդին, հիշատակվում է նաև Արշակ (Արշակ Բ) անունով։ Հաջորդել է կամ Արշակ Ա-ին կամ հորը՝ Տրդատ Ա-ին (Արշակ Բ-ին)։ Մ.թ.ա. 209 թ. ջախջախելով Արտավան Ա-ին Լաբուս լեռան մոտ ճակատամարտում՝ Սելևկյան Անտիոքոս Գ արքան կարողանում է վերանվաճել Պարթևաստանը։ Կնքված հաշտության պայմաններով՝ Արտավան Ա ընդունում է Սելևկյանների գերիշխանությունը՝ դառնալով Սելևկյաններին հպատակ արքա։ Դրա դիմաց Անտիոքոս Ա-ն հանում է իր զորքերը Պարթևաստանից։ Արտավան Ա-ին գահին հաջորդում է որդին կամ եղբորորդին՝ Պրիապատիուսը։
Ծաղկասար (Ախուրյանի շրջան)

Ծաղկասար, գյուղ Հայկական ԽՍՀի Ախուրյանի շրջանում, շրջանի արևելյան մասում, Փամբակի լեռնաշղթայի արևմտյան մասի հարավային լանջին։
Ունի առողջարար կլիմա և խմելու սառնորակ ջուր։
Խանվալի անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։


== Պատմություն ==
1946 թվականի ապրիլի 4-ին վարանվանվել է Ծաղկասար։ 1960-ական թվականներին գյուղերի խոշորացման կապակցությամբ ապաբնակեցվել է։ Ներկայումս գյուղի ավերակները գտնվում են Ախուրյանի Ջրառատ գյուղից 5 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակիչները հայեր էին։
Ծաղկասարի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նիկործմինդա

Նիկործմինդա (վրաց.՝ ნიკორწმინდის ტაძარი), Վրաց ուղղափառ եկեղեցու տաճար։ Տեղակայված է Վրաստանի պատմական Ռաճա շրջանում։ Տեղակայված է Ամբրոլաուրի քաղաքից 14 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։ Տաճարի ներսի նկարները թվագրվում են 16-17-րդ դարերին։ Եկեղեցու ճակատին առկա է հարուստ քարե փորագրություն։


== Պատմություն ==
Կառուցվել է 1010-1014 թվականներին, Բագրատ III-ի թագավորության ժամանակ։ Վերանորոգվել է 1534 թվականին Իմերեթի թագավոր Բագրատ III-ի կողմից։ Տաճարի հարևանությամբ եռհարկանի զանգակատունը կառուցվել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։


== Ճարտարապետություն ==
Նիկործմինդան իրենից ներկայացնում է խաչաձև գմբեթավոր եկեղեցի։ Գմբեթը հենվում է թմբուկի վրա, որն ունի դեկորատիվ քովթարով 12 պատուհան։ Թմբուկը հենվում է վեց առագաստի վրա։ Զոհասեղանի ապսիդը և գմբեթային ծավալը հարող արևմտյան թևը ստեղծում են ներքին մեծ տարածք։ Հարավային և արևմտյան գավիթները կառուցվել են ավելի ուշ, բայց նույնպես 11-րդ դարում։ Ներքին կահավորանքի մի մաս են կազմում 17-րդ դարերի հարուստ որմնանկարները։
Արտաքին պլանի ուրվապատկերը խաչաձև է։ Տաճարի ճակատային քարերը հարթ են։


== Դեկոր ==
Պատերի երեսի զարդարանքներն իրենցից ներկայացնում են ճարտարապետական գոտի՝ զանազան փորագրություններով և բազմաձև հարթաքանդակային կոմպոզիցիաներ՝ Աստվածամոր պայծառակերպություն, Դատաստանի օր, Տիրուհու Խաչի Խաչվերաց, սրբերի կերպարներ, ֆանտաստիկ կենդանիներ։ Նիկործմինդայի տաճարի դեկորը վրացական եկեղեցիների շրջանում ամենագեղեցիկներից մեկն է։ Այստեղ կարելի է տեսնել մի քանի գեղարվեստական ոճերի համադրություն, ինչը խոսում է կատարման դրդապատճառի և կարգի ընտրության ազատության մասին։
Նիկործմինդայի տաճարը ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


=== Պատկերասրահ ===

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
The Spiritual Treasure of Georgia. Khelovneba Publishers, Tbilisi, 2005
Չուբանաշվիլի Ն․ Գ․, Սևերով Ն․ Պ․, Կումուրդո և Նիկործմինդա, Մոսկվա, 1947
Ադալաշվիլի Ն․, Նիկործմինդայի ռելիեֆը, Թբիլիսի, 1957
Իմ քայլը դաշինք

«Իմ քայլը» դաշինք, լուծարված քաղաքական դաշինք Հայաստանում, որի հիմքը «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունն էր, և որի մաս էին կազմում նաև քաղաքացիական հասարակության տարբեր ներկայացուցիչներ։ Այն ձևավորվել էր 2018 թվականի օգոստոսին Երևանի ավագանու 2018 թվական ընտրություններից առաջ։ Լուծարվել է 2021 թվականի մայիսին՝ հայտարարելով, որ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունն անկախ է մասնակցելու 2021 թվականի Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին։
Դաշինքի առաջնորդը Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն էր։


== Պատմություն ==
2018 թվականի սեպտեմբերի 23-ին դաշինքը մասնակցել և քաղաքապետի թեկնածու Հայկ Մարությանի հետ հաղթել է Երևանի ավագանու ընտրություններին՝ ստանալով ավագանու 65 տեղերից 57-ը։
Դաշինքը մասնակցել է նաև Հայաստանի 2018 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին։


== Ընտրություններ ==


==== Երևանի ավագանու ընտրություններ ====


==== Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններ, 2018 ====


== Ծանոթագրություններ ==
Սինենկիե (այլ կիրառումներ)

Սինենկիե, կարող է վերաբերել՝

Սինենկիե - գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Պետրովսկի շրջանի կազմում։
Սինենկիե - գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Սարատովսկի շրջանի կազմում։
Յալաղուզչամ

Յալաղուզչամ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիա Ռուբիո

Մարիա Ռուբիո (իսպ.՝ Maria de Jesus Rubio Tejero, սեպտեմբերի 21, 1934(1934-09-21), Տիխուանա, Ստորին Կալիֆոռնիա - մարտի 1, 2018(2018-03-01), Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), կինոյի և թատրոնի մեքսիկացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Մարիա Ռուբիոն ծնվել է 1934 թվականին Տիխուանայում՝ Օլայո Ռուբիոյի և Մարիի Տեխերոյի ընտանիքում։ եղել է ընտանիքի միակ երեխան։   4 տարեկան հասակում աղջնակի մոտ սրտի հիվանդություն է հայտնաբերվել, որի պատճառով Մարիան մինչև 9 տարեկան չի կարողացել դպրոց գնալ, բայց տանը սովորել է գրել ու կարդալ։ 9 տարեկան հասակում ընդունվել է դպրոցի առաջին դասարան։ Դերասանուհին տուժել է նաև Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի հետևանքներից, երբ ծնողների հետ արձակուրդն անց էր կացնում Սան Սեբաստիանում։ Պատերազմի հետևանքների պատճառով նրանք կարողացան վերադառնալ միայն 10 տարի անց։ 1947 թվականին, արագորեն տիրապետելով դպրոցական ծրագիրը, 13 տարեկանում կարողանում է ընդունվել Օքսֆորդ քոլեջ, իսկ ավելի ուշ՝ թատերական արվեստի դպրոց։ Շուտով նա դառնում է թատրոնի դերասանուհի, իսկ 1966 թվականին նկարահանվում է ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում և այդ ժամանակից ի վեր նկարահանվել է շուրջ 45 նախագծերում։ Մեծ է Մարիա Ռուբիոյի ավանդը Մեքսիկայի կինոյի ասպարեզում։ Դերասանուհուն մեծ ժողովրդականություն է բերել «Կոլորինա» հեռուստասերիալում իշխող տիրուհու դերը։ 2011 թվականին դերասանուհին առողջական խնդիրների պատճառով թոշակի է անցել։ Մարիա Ռուբիոն հինգ անգամ առաջադրվել է TVyNovelas և ACE մրցանակների և արժանացել դրանցից չորսին։
Մահացել է 2018 թվականի մարտի 1-ին Մեխիկոյում։


== Անձնական կյանք ==
40 տարի ամուսնացած է եղել գրող և սցենարիստ Լուիս Ռեյես դե Մազայի հետ (1932-2014), ունեցել են երկու երեխա` ռեժիսոր Կլաուդիո Ռեյես Ռուբիոն և  Ադրիանա Ռուբիոն, սակայն երկար տարիներ երջանիկ ապրելուց հետո զույգն ամուսնալուծվել է։ Մարիա Ռուբիոյի զարմիկն է դերասան Ֆրանսիսկո Ռուբիոն։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Մեքսիկա ===
Televisa
Հեռուստաֆիլմեր1990 թ. - Երկկողմ հայելի՝ տատիկՖիլմեր1979 թ. - Քառասուն տարի առանց սեքսի՝ Էմիլյա
1981 թ. - Ինչու է դժվար սեր գտնելը
1998 թ. - Օրենքից դուրս


=== Գերմանիա ===
1981 թ. - Արյունոտ լուսին (Իսապանիայի հետ համատեղ)՝ Մարիա Գոնսալես


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Мария Рубио отметила 50-летие творческой деятельности Archived 2017-01-16 at the Wayback Machine..
Встреча Марии Рубио и Офелии Медина Archived 2018-06-22 at the Wayback Machine..
Подробная биография на сайте Redteatral Archived 2017-01-16 at the Wayback Machine..
Իժմայի շրջան

Իժմայի շրջան (ռուս.՝ Ижемский район, կոմի՝ Изьва район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կոմի Հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Իժմա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 18420 կմ²։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 18155 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,99 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ռյաբիչև (Վոլգոդոնսկի շրջան)

Ռյաբիչև (ռուս.՝ Рябичев), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վոլգոդոնսկի շրջանում։ Ռյաբիչևսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
FTISLAND (երաժշտական խումբ)

FTISLAND [ˈɛf ˈtiː ˈaɪ̯lənd]; (կորեերեն՝ 에프티 아일랜드)՝ հարավկորեական ռոք խումբ է, որը ստեղծվել է FNC Entertainment Agency գործակալության կողմից։ Խումբը կազմված է 5 մասնակիցներից։ FTISLAND անվանումը՝ Five Treasure Island (հայերեն՝ Հինգ գանձերի կղզի) բառակապակցության կրճատ տարբերակն է։  Խմբի դեբյուտային ալբոմը՝ Cheerful Sensibility, դարձել էր 2007 թվականի Հարավային Կորեայում  ամենավաճառված 6-րդ ալբոմը։ Իսկ դեբյուտային երգը՝ Lovesick, գլխավորել է կորեական փոփ-չարտերը 6 շաբաթ անընդմեջ։  FTISLAND-ը նաև միակ տղամարդկանց խումբն է, որը գլխավորում էր ճապոնական  Oricon Daily Chart-ը։


== Ֆան-ակումբ ==
Պաշտոնական ֆան-ակումբ FTISLAND — Primadonna (կորեերեն՝ 프리마돈나): Խմբի պաշտոնական գույնը՝ վառ դեղին։


== Կազմ ==


=== Նախկին անդամներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Նովովասիլիևկա (գյուղ, Բախչիսարայի շրջան)

Նովովասիլիևկա (ուկրաիներեն՝ Нововасилівка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Novovasilyevka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովովասիլիևկա գյուղում բնակվում էր 647 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,305 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մակսակի (գյուղ, Ելնինսկի շրջան)

Մակսակի (ռուս.՝ Максаки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հունաստանի հրաբուխների ցանկ

Սա ոչ ամբողջական ցանկ է Հունաստանի տարածքում գտնվող հանգած և գործող հրաբուխների մասին։


== Ցանկ ==


== Տես նաև ==
Հունաստանի լեռների ցանկ
Հունաստան


== Աղբյուրներ ==
Schwandner, F.M. (1998). Polyphase Meso-Cenozoic Structural Development on Poros Island (Greece) Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine.. Bulletin of the Geological Society of Greece 32 + (1)։ 129-136.
Aegina island History.
Խրատամոլություն

Խրատամոլություն — այլ անձանց խելք, ճիշտ վարվելակերպ և բարոյականություն սովորեցնելու հակումը, կիրք, մոլուցք, որն իրականացվում է երկարաշունչ և ձանձրալի դատողություններով։ Խրատամոլությունը ավելի հաճախ հատուկ է ավտորիտար բնավորություն ունեցող անձանց, որոնց խրատախոսությունները լի են հիմնական մտքերը սքողող երկրորդական դատողություններով։


== Աղբյուրներ ==
Պալաու Սաբարդերա

Պալաու Սաբարդերա (իսպ.՝ Palau-saverdera), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտ Էմպորդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 16,5 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1475 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Շաղիթ

Շաղիթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անկուր

Անկուր (ֆր.՝  Hancourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 107 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.35 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.06 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 130 կմ հյուսիս-արևելք, Ամյեն քաղաքից 60 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 65 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 51-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 14։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,5 %։ 51 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 41 անձ (25 տղամարդ և 16 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (5 տղամարդ և 5 կին)։ 14 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բեստյախ (գյուղ, Խանգալասկի ուլուս)

Բեստյախ (ռուս.՝ Бестях), գյուղ Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Խանգալասկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2377 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունություն

Ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունություն, ավտոմատ կառավարման համակարգի (ԱԿՀ) նորմալ ռեժիմի պահպանման հատկություն՝ տարբեր բնույթի անխուսափելի շեղումների առկայության դեպքում։
Ավտոմատ կառավարման համակարգի ռեժիմը կոչվում է կայուն, եթե մուտքի և նրա մեջ մտնող տարբեր օղակներում առաջացած փոքր շեղումների դեպքում ամբողջ համակարգի շեղումները նորմալ ռեժիմից լինում են փոքր։ Սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներով բնութագրվող համակարգերի կայունության ճշգրիտ տեսությունն ստեղծել է ա. մ. Լյացունովը 1892 թվականին։ Հաստատուն գործակիցներով սովորական գծային դիֆերենցիալ հավասարումներով բնութագրվող գործընթացների ասիմպտոտիկ կայունության անհրաժեշտ ու բավարար պայմանն է բնութագրիչ հավասարման արմատների իրական մասերի բացասական լինելը։
Կան բնութագրիչ հավասարման արմատների իրական մասերի նշանները որոշելու տարբեր հայտանիշներ՝ առանց այդ հավասարումները լուծելու։ Այդպիսի հայտանիշներից են Ռաուս-Հուրվիցի հայտանիշը, որը նպատակահարմար է օգտագործել մինչև 4-րդ աստիճանի հավասարման արմատների հետազոտման դեպքում։ Բարձր աստիճանի հավասարումների արմատների հետազոտման ժամանակ օգտվում են Նայքվիստի և Միխայլովի հաճախային հայտանիշներից։
Ոչ գծային ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունության խնդիրը գծայինի համեմատ ունի էական տարբերություն։
Միևնույն համակարգի տարբեր նորմալ ռեժիմներ կարող են լինել կայուն և անկայուն, այդ տեսակետից կարևոր է համակարգի բացարձակ կայուն լինելու հատկությունը։ Բացարձակ կայուն կոչվում է այն համակարգը, որի բոլոր նորմալ ռեժիմները ցանկացած սահմանափակ շեղումների նկատմամբ կայուն են։ Ժամանակակից հաշվողական տեխնիկան հնարավորություն է տալիս լուծելու ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունության խնդիրը, օգտագործելով տարբեր ալգորիթմներ, որոնք մշակված են ժամանակակից ԷՀՄ-ների հնարավորություններին համապատասխան։ Ավելին՝ ԷՀՄ-ի միջոցով պրոցեսների կարգավորման ժամանակ պրոցեսի կայունացման խնդիրը դրված է կարգավորող օրգաններից մեկի վրա։


== Տես նաև ==
Ավտոմատ կառավարման համակարգ
Ավտոմատ կառավարման համակարգի ճշգրտություն
Ավտոմատ կառավարման համակարգի ազդեցություն
Կուրմանաևկա

Կուրմանաևկա (ռուս.՝ Курманаевка), գյուղ Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Կումանաևսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արգիրոլոբիում Բիբերշտեյնի

Արգիրոլոբիում Բիբերշտեյնի (լատ.՝ Argyrolobium biebersteinii), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
20-40 սմ երկարությամբ, բազմաթիվ, մի փոքր բարձրացող ցողուններով կիսաթփիկ բույս է։ Տերևները եռմասնյա են, իսկ տերևիկները` լայն-էլիպսաձև, վերևից՝ մերկ, տակից՝ թավոտ։ Ծաղկաբույլերը ունեն 3-9 ծաղիկ և դասավորված են ցողունների գագաթներին, եզրային ճյուղիկների ծայրերին։ Պսակը վառ դեղին է։ 20-35 մմ երկարությամբ ունդը լայն-գծային է և կողքերից սեղմված։


== Տարածվածություն ==
Աճում է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում («Շիկահող» պետական արգելոց, Խուստուփ լեռնագագաթ)։ Աճում է նաև Կովկասում, Ղրիմի հարավային ափին, Հյուսիսային Անատոլիայում և Հյուսիսային Իրանում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 950-1600 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև անտառում, անտառի եզրերին, բացատներում և թփուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված անտառի հատման և ինտենսիվ արածեցման հետ, սպառնում է բնակության շրջանի կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պոպուլյացիայի մեծ մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։


== Ծանոթագրություններ ==
(6967) 1991 VJ3

(6967) 1991 VJ3, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 11-ին Կենձո Սուզուկիի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Տոյոտայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,247916 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9329 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5629 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1231,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292438 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,49° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6967) 1991 VJ3 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հայրենիք (թերթ, Թիֆլիս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայրենիք (այլ կիրառումներ)Հայրենիք, գրական, հասարակական, քաղաքական և տնտեսական օրաթերթ։ Լույս է տեսել 1915-1918 թվականներին, Թիֆլիսում։ Խմբագիր-հրատարակիչներ՝ Ա. Մահտեսի-Հակոբյան, Ս. Թառայան։ Ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծանր կացությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանում, Արևմտյան Հայաստանի և արևմտահայ գաղթականների վիճակը, կարևոր տեղ հատկացրել ազգային-ազատագրական պայքարին, նրա գործիչների կյանքին ու գործունեությանը։ Արծարծել է գրականության և արվեստի հարցեր, տպագրել գեղարվեստական գործեր, պատկերներ և այլ նյութեր։ Մշտական թղթակիցներ է ունեցել Ռուսաստանի մի շարք վայրերում, Թուրքիայում, Պարսկաստանում, եվրոպական երկրներում, ԱՄՆ-ում և այլուր։
Սամաիլ

Սամաիլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չանաղչուձորի կամուրջ

Չանաղչուձորի կամուրջ. գտնվում է ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքում՝ Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Շակաշեն գավառում՝ ներկայիս Թովուզի շրջանի Աղբաշլար գյուղի մոտ։


== Պատմություն ==
Կառուցման ստույգ ժամանակն անհայտ է, սակայն առավել հավանական է, որ դա տեղի ունեցած պետք է լիներ մինչև 11-րդ դարը։ Քանդվել է ավելի վաղ, քան 1890 թ., քանի որ ականատես Սարգիս Քամալյանը նշյալ թվականին տեսել է միայն կամրջի զույգ խելերը.


== Տես նաև ==
Աշոտ Երկաթի կամուրջ


== Ծանոթագրություններ ==
Ռաֆայել Փարսադանյան

Ռաֆայել Փարսադանյան (1923, նոյեմբերի 23, Շնող (նախկին Թումանյանի շրջան) - 1973, օգոստոսի 29, Երևան), բժշկագիտության պատմաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967), պրոֆեսոր (1967)։


== Կենսագրություն ==
Եղել է «Մեդիցինսկայա գազետա» թերթի Հայաստանի թղթակից, 1956-1973 թվականներին՝ «Առողջապահություն» հանդեսի գլխավոր խմբագիր, Բժիշկների կատարելագործման համալսարանի ամբիոնի վարիչ, հեղինակ է «Հայ բժշկության պատմությունից», «Հայաստանի առողջապահության պատմություն» և բանաստեղծական մի շարք գրքերի։
Ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը (1946)։ 1955 թվականից եղել է «Մեդիցինսկի ռաբոտնիկ» («Медицинский работник») թերթի Հայաստանի թղթակից, 1956 թվականից՝ «Առողջապահություն» հանդեսի գլխավոր խմբագիր, միաժամանակ (1963-1970) վարել է Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտի առողջապահության կազմակերպման և սոցիալական հիգիենայի ամբիոնը։ Փարսադանյանի գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են Հայաստանի բժշկագիտության պատմության և առողջապահության զարգացման ուսումնասիրությանը։


== Երկեր ==
Հայ բժշկության պատմությունից, Երևան, 1958։
Առողջապահությունը Խորհրդային Հայաստանում, Ե․, 1961 (համահեղինակ Նանասյան Ս․)
Խորհրդային առողջապահության զարգացման հիմնական էտապները, Ե․, 1970
Հայաստանի առողջապահության պատմություն (1828–1965), Ե․, 1973


== Գրականություն ==
Ալբերտ Փարսադանյան, «Գիտելիքների շտեմարան», 5-րդ հատոր, էջ 232
Դեժնյովի հրվանդան

Դեժնևի հրվանդան (էսկ․ Тугнехалха), Ասիա մայր ցամաքի հյուսիսարևելյան վերջավորությունը Չուկոտի թերակղզում (հյուսիսային լայնության 66°05՚, արևմտյան երկայնության 169°40՝)։ Դեժնևի հրվանդանը 741 մետր բարձրությամբ, հարթ գագաթով, մեկուսացված, դեպի ծովը զառիթափ իջնող լանջերով լեռնային զանգված է։ Դեժնևի հրվանդան է անվանել Ա․ Է․ Նորդենշելդը 1879 թվականին, ի պատիվ Ս․ Ի․ Դեժնևի, որը Պոպովի հետ առաջին անգամ, 1648 թվականին, շրջանցեց այդ հրվանդանը։ Դեժնևի հրվանդանում է գտնվում Ուելեն բնակավայրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուշչանկա

Սուշչանկա (ուկրաիներեն՝ Сущанка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Պոպելնյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սուշչանկա գյուղում բնակվում էր 404 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2843 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 142,1 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բրիտանական թագավորական ընտանիք

Բրիտանական թագավորական ընտանիք (անգլ.՝ British Royal Family ), Անգլիայի միապետի ընդհանուր հավաքական ընտանիքը։ Ներկայումս իշխում է Վինդզորյան արքայատոհմը, որը հիմնադրվել է 1917 թվականին Լոնդոնում Գեորգ V-ի կողմից։


== Բրիտանական թագավորական ընտանիքի անդամները ==
Արքայազն Չարլզը և իր կինը Քամիլան։
Արքայազն Ուիլյամը, Չարլզի որդին և իր կինը Քեյթ Միդլթոնը։
Արքայազն Հարրին, Չարլզի երկրորդ որդին։
Յորքի հերցոգ Էնդրյու, Թագուհու երկրորդ որդին։
Յորքի արքայադուստր Բեատրիս, Յորքի հերցոգի դուստրը։
Յորքի արքայադուստր Եվգենյա, Յորքի հերցոգի երկրորդ դուստրը։
Ուելսի գրաֆ Էդվարդը, թագուհու երրորդ որդին և իր կինը Ուելսի գրաֆուհի Սոֆիան։
Ջեյմս վիկոնտ Սեվերն, Ուելսի գրաֆ Էդվարդի որդին։
Լեդի Լուիզա Վինդզոր, Ուելսի գրաֆ Էդվարդի դուստրը։
Արքայադուստր Աննա, Եղիսաբեթ II-ի միակ դուստրը.:
Գլոստերի հերցոգ արքայազն Ռիչարդ, թագուհու եղբայրը և նրա կինը Գլոստերի հերցոգուհի Բրիջիտան։
Քենտի հերցոգ արքայազն Էդվարդ, թագուհու եղբայրը և նրա կինը Քենտի հերցոգուհի Կատարինան։
Քենտի արքայազն Մայքլ, թագուհու եղբայրը և նրա կինը Քենտի արքայադուստր Մարի Քրիստինա ֆոն Ռեյբնիցը։
Օգիվլիի բարեպաշտ լեդի արքայադուստր Ալեքսանդրան, թագուհու քույրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բևեռաթափ

Բևեռաթափ, Բևեռաթափ Ներքին, Մխթյոքան Ներքին, լեռ Ղարաբաղի բարձրավանդակում, Խաչենի շրջանում, Խանածախ գավառի մոտ։ Բարձրությունը 2311 մետր։ Ադրբեջանցիները կոչում են Ներքին Մխթյոքան։


== Ծանոթագրություններ ==
456

456 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 456 թվականն է, 
V դարի 56-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մելիտե Ա Մանազկերտցի - Ամենայն հայոց կաթողիկոս 452 թվականից (ծ. անհայտ)
Քենան Փարս

Քենան Փարս (մարտի 10, 1920(1920-03-10), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - մարտի 10, 2008(2008-03-10), Ստամբուլ, Թուրքիա, ծնվ.՝ Գրիգոր Ճեզվեճյան), հայազգի դերասան, թատրոնի, կինոյի և հեռուստասերիալի արվեստագետ, ղեկավար Թուրքիայում։ 1953-2000 թվականներին նա նկարահանվել է ավելի քան հարյուր ֆիլմերում։


== Կենսագրություն ==
Որոշ ժամանակ մարմնավորել է Յեշիլչամի ֆիլմերի` դաժան բնավորության տեր կերպարներին։ Մինչև դերասան դառնաը Փարսը ապրում էր Բաքըրքյոյում և վարում էր Ազատության հրապարակում գտնվող Ազգային վիճակախաղի կրպակի աշխատանքները, որը կրում էր իր անունը։
Դերասան լինելուց բացի եղել է նաև «Որդիս», «Դարդս հասկացող չկա», «Մահն աստծո հրամանն է», «Չես հասկանում» և «Մի խարույկ եմ վառում» ֆիլմերի ռեժիսոր, գրել է մի քանի ֆիլմի սցենար և եղել պրոդյուսեր։


== Ընտրված ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քենան Փարս Internet Movie Database կայքում
ՀՊՃՀ բանբեր

Բանբեր Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի. Մոդելավորում, օպտիմալացում, կառավարում, բաժինը պարունակում է գիտության տարբեր ոլորտներում հանդիպող զանազան խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ մաթեմատիկական, ֆիզիկական, էլեկտրոնային, նանոտեխնոլոգիաների վրա հիմնված և այլ բնույթի մոդելների կառուցման գիտագործնական ասպեկտները։


== Աղբյուր ==
Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Հովհաննես Ադիբեկյան

Հովհաննես Ալեքսանդրի Ադիբեկյան (հոկտեմբերի 31, 1937(1937-10-31), Գանձակ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1993), պրոֆեսոր (1995), ՌԴ սոցիոլոգիական ԳԱ անդամ (1996):


== Կենսագրություն ==
Հովհաննես Ադիբեկյանը ծնվել է 1937 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Ադրբեջանի Կիրովաբադ (Գանձակ) քաղաքում։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեքենաշինության ֆակուլտետը։ 1961-1977 թվականներին եղել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի փիլիսոփայության ամբիոնի դասախոս, 1977 թվականին՝ Պյատիգորսկի պետական տեխնոլոգիական համալսարանի դասախոս։
Աշխատությունները վերաբերում են գիտության սոցիալ-փիլիսոփայական և մեթոդաբանական հարցերին։
Հեղինակ է բուհական դասագրքերի։


== Անդամակցություն ==
ՌԴ սոցիոլոգիական ԳԱ անդամ (1996)։


== Երկեր ==
Философско-методологические проблемы социологии науки, Ставрополь, 1990.
Основы менеджмента, технология управления, Пятигорск, 1996.
Общая политология современного мира, Пятигорск, 1997.
Социология в теории и практике управления, Пятигорск, 2003.
Логические приемы и социо-политологические средства азербайджанского карабаховедения. АЙТОНК, 2005.


== Ծանոթագրություններ ==
Քրիստինա Կոմենչինի

Քրիստինա Կոմենչինի, (մայիսի 8, 1956(1956-05-08), Հռոմ, Իտալիա), (Իտալերեն: [kriˈstiːna komenˈtʃiːni]), իտալացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, գրող։


== Կենսագրություն ==
Քրիստինա Կոմենչինին իտալացի կինոռեժիսոր Լուիջի Կոմենչինի 4 դուստրերից է։ Նա իր քույրերի հետ հաճախել է Շատոբրիանի ֆրանսիական վարժարանը (Հռոմ)։
Քրիստինա Կոմենչինիի 2005 թվականի ֆիլմը՝ «Հրեշը սրտում»-ը, որը նկարահանվել է Քրիստինայի համանուն վեպի հիման վրա, արժանացել է «Օսկար լավագույն օտարալեզու ֆիլմի համար» մրցանակին։ Նրա հաջորդ «Երբ գիշերը» ֆիլմը, որը նույնպես նկարահանվել է Քրիստինայի համանուն վեպի հիման վրա և հրատարակվել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում «Այլ Մամուլ»-ի կողմից, ներկայացվել է սեպտեմբերին կայանալիք Վենետիկի 68-րդ միջազգային կինոփառատոնին ցուցադրվելու համար։
Քրիստինա Կոմենչինին տնտեսական զարգացման նախկին նախարար Կառլո Կալենդայի մայրն է։


== Կինոմատոգրաֆիա ==
«Կենդանաբանական այգի», 1989 թվական
«Վերջը հայտնի է»,1993 թվական
«Գնա այնտեղ, ուր քեզ տանում է սիրտդ», 1996 թվական
«Ամուսնություններ», 1998 թվական
«Ազատե՛լ ձկանը», 2000 թվական
«Իմ կյանքի ամենալավ օրը», 2002 թվական
«Իմ աջ ձեռքը», 2005 թվական
«Հրեշը սրտում», 2005 թվական
«Սևը և սպիտակը», 2008 թվական
«Երկու խաղ», 2009 թվական
«Երբ գիշերը», 2011 թվական


== Թարգմանված գրքեր ==
«Կարոտած էջեր», հրատարակված 1994 թվական
«Երբ գիշերը», հրատարակված 2012 թվականին «Այլ Մամուլ»- ի կողմից


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Cristina Comencini Internet Movie Database կայքում
Official Website (Italian)
Speciale Cristina Comencini su Locanda Almayer
Երվանդ Թոլայան

Երվանդ (Ֆրանսուա) Հովհաննեսի Թոլայան, Կավռոշ (օգոստոսի 29, 1883(1883-08-29), Բեյօղլու, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - սեպտեմբերի 18, 1937(1937-09-18), Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգիծաբան, խմբագիր, դերասան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կոստանդնուպոլիսում, խմբագիր, թարգմանիչ Հովհաննես Թոլայանի ընտանիքում։ Կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ ուսումնարանում։ Դարասկզբից պոլսահայ մամուլում («Ծաղիկ», «Լույս» և այլն), տպագրել է երգիծական երկեր, գերազանցապես կենցաղային հարցեր շոշափող։ Օսմանյան սահմանադրության հռչակումից հետո Կ. Պոլսում հրատարակել է «Կավռոշ» երգիծական պարբերականը։ Խմբագրել է «Կավռոշ» (1908-1936), «Կատակ» (1913-1914), «Հոս-հոս» (1913) պարբերականները։
Մեծ եղեռնի տարիներին ընդհատել է այն, այնուհետև վերահրատարակել է մինչև 1925 թ.՝ Պոլիսում, ապա՝ 1926 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ շարունակել է խմբագրական-հրատարակչական աշխատանքը։ «Կավռոշ» երգիծաթերթին զուգընթաց հրատարակել է տարեցույցներ։
Դերասանական գործունեությունը սկսել է դարասկզբին՝ Մ. Մնակյանի թատերախմբում։ 1918-1922 թթ. խաղացել է Կոստանդնուպոլսի, 1926-1936 թթ.՝ Փարիզի հայկական թատրոնների ներկայացումներում։
1932 թ. եկել է Երևան, գրել իր ընդարձակ հիշողությունները, որոնք պահպանվում են Հայաստանի գրականության և արվեստի թանգարանում։ Գրել է «Կավռոշնամե» հուշերի գիրքը՝ պոլսահայ գրական-թատերական կյանքի անցուդարձի վերաբերյալ։
1937 թվականին անհիմն բռնադատվել և գնդակահարվել է, հետմահու արդարացվել։


== Աղբյուրներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երվանդ Թոլայանը Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում
Ֆարել Վիլյամս

Ֆարել Վիլյամս (անգլ.՝ Pharrell Williams, ապրիլի 5, 1973(1973-04-05), Վիրջինիա Բիչ, Վիրջինիա, ԱՄՆ), ամերիկացի երգիչ-երգահան, ռեփեր, երաժշտական պրոդյուսեր, երաժիշտ և նորաձևության դիզայներ։ Նա հանդիսանում է 1991 թվականին ստեղծված The Neptunes դուետի անդամ, որը զբաղվում է սոուլ, հիփ հոփ և R&B ժանրի երգերի թողարկմամբ։ Ֆարելը նաև հանդիսանում է N.E.R.D խմբի վոկալիստը և թմբկահարը։ Նա իր «Frontin» կոչվող առաջին սինգլը թողարկել է 2003 թ.-ին, իսկ իր դեբյուտային «In My Mind» կոչվող ստուդիական ալբոմը թողարկվել է 2006 թվականին։ Իր երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը կոչվում է «Girl», նա թողարկել է 2014 թվականի մարտի 3-ին։ Այդ ալբոմի «Happy» երգը բավականին լուրջ հաջողություններ է ունեցել մի շարք միջազգային հիթ շքերթներում և դարձել է 2014 թ.-ի ամենաշատ վաճառված երգերից մեկը։
Որպես The Neptunes դուետի անդամ, Ֆարելը գրել է մի շարք հիթային երգեր տարբեր արտիստների համար։ Նա ստացել է 7 Գրեմմի, որոնցից երկուսը որպես The Neptunes դուետի անդամ։


== Անձնական կյանք ==
2013 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Ֆարելը ամուսնացել է մոդել/դիզայներ Հելեն Լասիչանի հետ։ Նրանք ունեն մեկ որդի՝ Ռակեթ Վիլյամսը, ծնված 2008 թվականի նոյեմբերին։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական սոլո ալբոմներ ===
«In My Mind» (2006)
«Girl» (2014)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սոլնեչնոե (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոլնեչնոեՍոլնեչնոե (ուկրաիներեն՝ Сонячне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կրիվոգրադի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոլնեչնոե գյուղում բնակվում էր 866 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վասիլևշչինա (գյուղ, Պարֆինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասիլևշչինաՎասիլևշչինա (ռուս.՝ Васильевщина), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Պարֆինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռոկա Պիետորե

Ռոկա Պիետորե (իտալերեն՝  Rocca Pietore), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1451 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 19 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 75 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0437։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0437 721178
Էլեկտրոնային փոստ՝ rocca.pietore@agordino.bl.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.roccapietore.bl.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիվեր Վայփերի

Ռիվեր Դելֆին Կանոմանուել Վայփերի (իսպ.՝ River Delfín Canomanuel Viiperi , օգոստոսի 4, 1991(1991-08-04), Իվիսա, Balearic Islands, Balearic Islands, Իսպանիա), իսպանացի մոդել է։ Գովազդել է այնպիսի հայտնի ապրանքանիշեր, ինչպիսիք են՝ American Eagle, Բերշկա, Քելվին Քլայն, Արմանի Էքսչենջ, Վերսաչե, H&M և այլն։


== Գործունեություն ==
19 տարեկան հասակում նա սկսեց զբաղվել մոդելային գործունեությամբ և միանգամից դարձավ հայտնի՝ աշխատելով Բերշկա և Քելվին Քլայնի համար։


== Անձնական կյանք ==
Նրա իսպանացի հայրը մակլեր է, իսկ մայրը՝ Ռիտա Վայփերին՝ Ֆինն մոդել։ Նրա մայրը Վայփերիին ծանոթացրեց մոդելային աշխարհի հետ, որից հետո նա սկսեց չսիրել դպրոցը և ցանկացավ շարունակել մոր մասնագիտությամբ։ Սակայն նրա ծնողների պնդմամբ նա ավարտեց նաև ավագ դպրոցը։ Ունի մեկ քույր՝ Լունա անունով։


== Արտաքին հղումներ ==
Official River Viiperi @facebook
Ռիվեր Վայփերի Թվիթթերում
River Viiperi @ The Fashion Spot


== Ծանոթագրություններ ==
Ղարաքիլիսա Վերին (Դիարբեքիրի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ղարաքիլիսա Վերին (այլ կիրառումներ)Ղարաքիլիսա Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լթառիճ

Լթառիճ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղն ունի բարեբեր հողեր և անտառներ։


== Պատմություն ==
Միջին դարերում եղել է խոշոր բնակավայր և ունեցել է մոտ 700 տուն բնակիչ։ Գյուղի բնակչությունը նոսրացել է XIV դարում Լենկթեմուրի ավերածությունների պատճառով։
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակչությունը կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1914 թվականին ուներ 100 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Լթառիճն ուներ Ս. Լուսավորիչ անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր 1297 թվականին։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ վարժարան, որտեղ սովորում էին 25 սաներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոնտեն լե Կլեր

Ֆոնտեն լե Կլեր (ֆր.՝ Fontaine-lès-Clercs) համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ռիբմոն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սեն Կանտեն:
Համայնքի INSEE կոդը 02320:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 289 մարդ:


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 207 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 154-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 53-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,4%, 1999 թվականին եղել է 73,2%)։ 154 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին  137-ը (72 տղամարդ և 65 կին), գործազուրկ էին 17 մարդ (9 տղամարդ և 8 կին)։ 53 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 26-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը՝ թոշակառուներ, 9-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով:


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ - Ֆոնտեն լե Կլեր (ֆր.)
Ոսկրոտ կնքամայրը (ֆիլմ)

«Ոսկրոտ կնքամայրը» (իտալերեն՝ La commare secca, այլ անվանումներ՝ «Ոսկրոտը», «Ոսկրոտ մահ»), իտալական գեղարվեստական ֆիլմ դետեկտիվ և դրամա ժանրերում։ Կինոնկարը էկրաններ է բարձրացել 1962 թվականին և համարվում է Բեռնարդո Բերտոլուչիի առաջին լիամետրաժ աշխատանքը։


== Սյուժե ==
Առավոտյան Հռոմի մոտակայքում հայտնաբերվում է տարիքով պոռնիկի դի։ Ոստիկանությունը սկսում է հետաքննությունը և հարցաքննում է բոլորին, ովքեր գիշերը եղել են մոտակա այգում։ Էկրանին պատկերվում են կասկածյալների՝ քրեական աշխարհին մոտեցող պատանի Լուչանոյի, նախկին գող Բուստելիի, որը դատապարտվել է տասնյոթ անգամ, հոգեպես անկայուն զինվոր Թեոդորո Կոզենտինոյի, Ֆրիուլիից փայտեներբան ոտնամաններով անհայտ մեկի, երկու խեղճ սիրահարների, որոնք սիրած աղջիկներին ճաշի հրավիրելու համար գումար են փնտրում, ինչպես նաև համասեռականի հիշողությունները։ Ֆիլմի վերջում գտնում են մեղավորին և ձերբակալում։


== Դերերում ==
Կառլոտա Բարիլի - Սերենելլա
Լորենցա Բենեդետտի - Միլլի
Վինչենցո Չիկկորա - մայոր
Ջանկարլո դե Ռոզա - Նինո
Ելենա Ֆոնտանա
Մարիա Ֆոնտանա
Գաբրիելա Ջորջելլի - Էսպերիա
Սիլվիո Լաուրենցի
Ալֆրեդո Լեջի
Ալեն Միջետտե - Թեոդորո, զինվոր
Ֆրանչեսկո Ռուրու
Մարիսա Սոլինաս - Բրունա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
La commare secca(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«La commare secca»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում:
Նարա Շլեպչյան

Նարա Սուրենի Շլեպչյան (փետրվարի 23, 1935(1935-02-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հաղորդավարուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1986)։ Հայաստանի Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի անդամ։


== Կենսագրություն ==
1957 թվականին ավարտել է Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան պետական ռուսական և օտար լեզուների ինստիտուտի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը։ 1956 թվականի նոյեմբերի 29-ից, Հայաստանի հեռուստատեսության ստուդիայի բացման առաջին օրվանից աշխատել է որպես հաղորդավար և եղել է Հայաստանի հեռուստատեսության առաջին հաղորդավարը։ 1964-1983 թվականներին դասավանդել է Վալերի Բրյուսովի անվան օտար լեզուների և Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտներում` որպես ռուսաց լեզվի, ապա` խոսքի կուլտուրայի և հաղորդավարի վարպետության դասախոս։ 2011 թվականից Հայաստանի Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի անդամ է։


== Հեռուստահաղորդումներ ==
Հեղինակել և վարել է բազմաթիվ և բազմաբովանդակ ծրագրեր՝ լրատվական, գրական, գեղարվեստական, երաժշտական, մասսայական երեկույթներ, կառավարական միջոցառումներ, տոնական հանդեսներ, հարցազրույցներ։ Հայկական ծրագրերը ներկայացրել է խորհրդային երկրների և արտասահմանյան հեռուստաընկերություններով։ 2000-2001 թվականներին վարել է «Մեր էկրանը» հաղորդումը (սցենարի հեղինակ, պրոդյուսեր)։ 2001-2011 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի հանրության հետ կապերի հասարակական խորհրդի նախագահը։
2011 թվականի մարտի 19-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով մրցույթի արդյունքների հիման վրա նշանակվել է Հայաստանի Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի անդամ։


== Պարգևներ ==
Աշխատանքի արիության մեդալ, 1966
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1972
Գերագույն Խորհրդի նախագահի պատվոգիր, 1982
ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, 1986
Մովսես Խորենացու մեդալ, 2001
«Հեռանե» հեռուստատեսային մրցանակաբաշխության մրցանակ-դիպլոմ, 2003
ՀՀ վարչապետի շնորհակալագիր՝ հայոց լեզվի պահպանման ու զարգացման համար, 2006
Հեռուստատեսության և ռադիոյի միջազգային ակադեմիայի դիպլոմ և ոսկե մեդալ, 2007, ակադեմիկոս, 2010
ՀՀ ԱԺ նախագահի պատվո մեդալ, 2011
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ, 2016
Երևանի պատվավոր քաղաքացի (2017)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նարա Շլեպչյանի կենսագրությունը AV Production կայքում
Կասիյարովո

Կասիյարովո (ռուս.՝ Касиярово, բաշկիրերեն՝ Ҡасияр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 189 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պիրիտային հալում

Պիրիտային հալում (պղնձի մետլուրգիայում), կոլչեդանի (պիրիտային) հանքաքարի (պղնձի և ծծմբի մեծ պարունակությամբ) վերամշակումը հորանաձև վառարաններում (քվարցի և կրաքարի խառնուրդում, առանց կոքսի կամ քիչ քանակությամբ, 2-4% կոքսի մանրուք ավելացնելով)։


== Տեսություն ==
Պիրիտային հալման տեսությունը մշակել են Ա․ Ա․ Բայկովը և Վ․ Ցա․ Մոստովիչը 20-րդ դարի 20-ական թվականներին։ Պիրիտային հալում կատարվում է հալման գոտում, ուժեղ օքսիդացնող մթնոլորտում։ Պիրիտային հալման արգասիքներն են՝ պղնձի շեյնը և ծծմբային գազը։
Պրոցեսի համար անհրաժեշտ ջերմությունը գլխավորապես ստացվում է երկաթի սուլֆիդի օքսիդացման հետևանքով։ Եթե հանքաքարը պարունակում է 36%-ից պակաս ծծումբ, ապա կոքսի ծախսը մեծանում է (կիսապիրիտային հալում)։
Բժշկական տզրուկ

Բժշկական տզրուկ (լատ.՝ Hirudo medicinalis), օղակավոր որդերի տեսակ տզրուկների (Hirudinea) ենթադասից, որը շատ հաճախ օգտագործվում է Եվրոպայում և Ռուսաստանում բուժական նպատակներով (Ամերիկայում, Ասիայում և Աֆրիկայում առավել հաճախ օգտագործվում են տզրուկների այլ տեսակներ)։ Մակաբույծը սնվում է մարդու և կենդանիների արյունով, և նրա օգտակար հատկությունները դեռ հնուց հայտնի են ողջ մարդկությանը։
Վայրի տզրուկները Եվրոպայում հանդիպում են գրեթե ամենուր, թեև շատ շրջաններում դրանց թվաքանակը խիստ նվազել է անցյալում կատարվող արտադրական որսի, ճահիճների չորացման և Քաղցրահամ ջրերի աղտոտման պատճառով։
Բժշկական տզրուկն ունի կլորավուն, հարթեցված մեջքային հատվածով մարմին՝ երկու ծծիչներով հետին և առաջնային վերջույթներում, առաջնային ծծիչի կենտրոնում տեղակայված է բերանային անցքը։ Կենդանին թակարդն է գցում զոհին՝ գտնվելով ջրի մեջ, ամրանալով ստորջրյա բույսերին։ Մեկ կերակրման ընթացքում 1,5-2 գր. կշռող տզրուկը ընդունակ է ծծել 15 մլ արյուն մեկ անգամից՝ միաժամանակ մարմնի զանգվածն ավելացնելով 7-9 անգամ։
Ծծած արյունը հեղուկ վիճակում ամիսներով պահպանվում ստամոքսում առանց մակարդվելու, իսկ տզրուկը կարող է գոյատևել երկու տարի մի կերակրումից մյուսը։ Կուլ տված արյունը մարսելու և հեղուկ վիճակում պահպանելու համար տզրուկներին օգնում են նրանց աղիներում գտնվող սիմբիոտիկ մանրէները։ Դրանք էլ հենց օգնում են ազատվել օտար մանրէներից, որոնք կարող են մտնել ստամոքս հիվանդ կենդանու արյան հետ։
Ռուսաստանի բժշկության մեջ տզրուկներն օգտագործվում են կենդանի վիճակում բազմաթիվ հիվանդությունների՝ անոթների լայնացման, թութքի, վերքերի, Տրոֆիկական խոցի և այլնի բուժման ժամանակ, Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում՝ հիմանականում միկրո- և պլաստիկ վիրաբուժության մեջ երակային կանգը փոխպատվաստված հյուսվածքներից հանելու համար։ Օգտագործվում են նաև բժշկական տզրուկների հյութը և նրանց հումքով պատրաստված դեղամիջոցները, թքագեղձերի քաղվածքները։ Վերջին տարիներին ստեղծվել են վերահամակցված սպիտակուցների դեղամիջոցներ տզրուկների սպիտակուցներից (հիրուդին, հիրուդոստազին, բդելլաստազին և այլն ), և նույնիսկ կատարվել են արհեստական տզրուկ ստեղծելու փորձեր։


== Նման տեսակներ ==
Որոշ հեղինակներ առանձնացնում են բժշկական տզրուկների երեք տեսակներ՝ բուժական (H. medicinalis f. medicinalis), դեղատնային (H. medicinalis f. officinalis) և արևելյան (H. medicinalis f. orientalis), որոնք հեշտ տարբերակվում են իրենց արտաքին տեսքով և բնակության վայրի յուրահատկություններով։ Hirudo ընտանիքի այլ ներկայացուցիչներ, H. verbana, H. orientalis և H. troctina, կարող են օգտագործվել նաև բժշկական նպատակներով.
Լատինական Ամերիկայում բուժական նպատակներով օգտագործվում է տզրուկների այլ տեսակ՝ Hirudinaria manillensis, Հյուսիսային Ամերիկայում - Macrobdella decora։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումների մոնտաժ

Ռադիոէլեկտրոնային սարքավորման մոնտաժ, առանձին էլեկտրականից և ռադիոտարրերից (ԷՌՏ), էլեկտարամեկուսացնող դետալներից, կրող կոնստրուկցիաներից և միացնող էլեկտրական լարերից (ԷԼ) սարքավորման հավաքման պրոցես։ Որպես կրող կոնստրուկցիաներ օգտագործում են դրոշմահարթակները և շասսիները։ Դրոշմահարթակների կիրառումը հնարավորություն ընձեռեց ավտոմատացնելու ԷՌՏ-ի միջև միացումների նախագծումը և ԷԼ-ի միջոցով ԷՌՏ-ի միացման տեխնոլոգիական պրոցեսը։
Գագիկ Խաչատրյան (այլ կիրառումներ)

Գագիկ Խաչատրյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.

Գագիկ Գուրգենի Խաչատրյան — ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ ֆինանսների նախարար։
Գագիկ Խաչիկիի Խաչատրյան (1954), բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ։
Գագիկ Քաջիկի Խաչատրյան — ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ վարչապետի խորհրդական։
Գագիկ Մկրտչի Խաչատրյան — ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ։


== Ծանոթագրություններ ==