armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արցախ-Հայաստան կազմակերպություն

Արցախ-Հայաստան հասարակական-քաղաքական կազմակերպություն։ Ստեղծվել է 1988 թվականին (գրանցվել է 1992 թվականին) Երևանում։ Նախաձեռնողներն ու հիմնադիրներն էին Ս. Աբրահամյանը, Լ. Այզումանյանը. Լ. Աղալովյանը (նախագահ՝ 1987-1996 թվականներին), Ռ. Բեգլարյանը, Ս. Մեղքրականը (նախագահ՝ 1996 թվականից). Ս. Սուլեյմանյանը և ուրիշներ։ «ԱՂ»-ի գլխավոր նպատակն է համախմբել հայ ժողովրդի ուժերը Արցախի ազատագրման, անկախության ամրապնդման, սոցիսդտնտեսական զարգացման և համազգային այլ խնդիրների լուծման համար։ Կազմակերպությունը մասնաճյուղեր ունի Մասիսում, Եղվարդում, Չարենցավանում-Հրազդանում և Վանաձորում։


== Գործունեությունը ==
Արցախյան պատերազմի տարիներին կազմակերպել է կամավորական ջոկատներ, ԼՂՀ առաքել սննդամթերք և հանդերձանք, զբաղվել փախստականների տեղավորման և նյութական օժանդակության հարցերով։ Հանդես է եկել քաղաքական հայտարարություններով՝ ի պաշտպանություն Արցախի հիմնախնդրի արդարացի լուծման, նամակներով դիմել խոշոր տերությունների ղեկավարներին, հանդիպել ՀՀ-ում հավատարմագրված դեսպանների, ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչների հետ։ Մերժել է Արցախի հարցի «փուլ առ փուլ» լուծման տարբերակը։ Հրատարակել է Արցախը հայկական տարածք լինելու մասին հիմնավոր գիտական հոդվածներ, գրքեր, կազմել քարտեզներ։ «Ա-Հ.» նպաստել է Արցախի պետական համալսարանի բացմանը։
1994 թվականից «Ա-Հ.» աշխատանքներ է տանում ԼՂՀ տնտեսության վերականգնման, զարգացման. բնական պաշարների արդյունավետ օգտագործման, ՀՀ-ի հետ ինտեգրման բնագավառներում։
Վոոսե (գյուղ, Անիյա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոոսեՎոոսե (էստ․՝ Voose), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Անիյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 64 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Չեկիստ (այլ կիրառումներ)

Չեկիստ կարող է նշանակել.

Չեկիստ նեղ իմաստով, Հակահեղափոխության և սաբոտաժի դեմ պայքարի համառուսական արտակարգ հանձնաժողովի և դրա ստորաբաժանումների աշխատակից։
Չեկիստ լայն իմաստով, ի սկզբանե Հակահեղափոխության և սաբոտաժի դեմ պայքարի համառուսական արտակարգ հանձնաժողովի, հետագայում՝ դրա ժառանգորդ կազմակերպությունների աշխատակից, այսինքն խորհրդային տիպի պետական անվտանգության մարմինների աշխատակից. ՌԽՖՍՀ ՆԳԺԿ քաղաքական գլխավոր վարչության, ՆԳԺԿ այլ մարմինների (ԽՍՀՄ ՊԱԺԿ, ԽՍՀՄ ՊԱՆ և ԽՍՀՄ ՊԱԿ), Ռուսաստանի ԴԱԾ, Ռուսաստանի ԴՊՊ, Ռուսաստանի ԱՀԾ, Ուկրաինայի անվտանգության ծառայություն, Ղազախստանի ազգային անվտանգության կոմիտե և այլն։


== Մշակույթ ==
Չեկիստ, 1991 թվականի ռուս-ֆրանսիական դրամա ֆիլմ։


== Այլ ==
Պատվավոր չեկիստ, պարգևանշան։
Խառատուն

Խառատուն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառակում։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Ստուգաբանում են որպես խառա, որը տեղական բարբառով նշանակում է հարուստ, և տուն։


== Պատմություն ==
1895-1896 թվականների հայկական կոտարածների ժամանակ գյուղի հայ բնակչության մեծ մասը կողոպտվել և բնաջնջվել է։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 25 տուն հայ և 20 տուն քուրդ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Խառատունն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։ Գյուղի մոտակայքում կար մի այլ ավերակ եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ 2012-13

Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ 2012–13, Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 53-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Սուոնսի Սիթի» ֆուտբոլային ակումբը։ «Սուոնսի Սիթին» նվաճեց առաջին տիտղոսը ակումբի պատմության մեջ՝ եզրափակչում հաղթելով «Բռեդֆոռդ Սիթիին» 0:5 հաշվով։


== Ծանոթագրություններ ==
Թեդ Հյուզ

Թեդ Հյուզ (անգլ.՝ Ted Hughes, իսկական անունը՝ Էդվարդ Ջեյմս Հյուզ, անգլ.՝ Edward James Hughes, օգոստոսի 17, 1930(1930-08-17)[…], Mytholmroyd, Hebden Royd, Կալդերդեյլ, Արևմտյան Յորքշիր, Միացյալ Թագավորություն - հոկտեմբերի 28, 1998(1998-10-28)[…], Լոնդոն, Մեծ Լոնդոն), անգլիացի բանաստեղծ և մանկագիր։ Քննադատները սովորաբար գնահատում են նրան որպես իր սերնդի լավագույն բանաստեղծներից մեկը։ 1984 թվականից մինչև մահը Հյուզը եղել է բրիտանացի բանաստեղծ-դափնեկիր։
1956-1962 թվականներին Հյուզը ամուսնացած է եղել ամերիկացի բանաստեղծուհի Սիլվիա Փլաթի հետ։ Փլաթի ինքնասպանությունից հետո Հյուզի դերն իրենց հարաբերություններում քննադատաբար է գնահատվել որոշ ֆեմինիստուհիների և հատկապես Փլաթի ստեղծագործության ամերիկացի ընթերցողների կողմից։ Ինքնասպանության պատճառներից մեկը համարվում է Հյուզի սիրավեպը Ասյա Վևիլի՝ բրիտանացի մեկ այլ բանաստեղծի՝ Դեվիդ Վևիլի կնոջ և ներշնչանքի աղբյուրի հետ։ Երբ իր սիրուհի Ասյա Վևիլն էլ ինքնասպան եղավ (նույն ձևով, ինչ Փլաթը՝ ընդ որում սպանելով նաև իր դստերը՝ Շուրային) սկսվեցին զրպարտություններ այն մասին, որ Հյուզը հակված էր բռնության։ Հյուզը երբեք հրապարակայնորեն չէր պատասխանում մեղադրանքներին, բայց նրա վերջին բանաստեղծական գործը՝ «Birthday Letters»-ը (1998), քննում էր իր և Փլաթի հարաբերությունները։ Եթե մի կողմից այդ ստեղծագործությունը որոշակիորեն բացահայտում էր Հյուզին լավ լույսի ներքո, ապա մյուս կողմից շատերին այն թվում էր մեղքից հրաժարվելու անհաջող փորձ։
2008 թվականին The Times թերթը Հյուզին դրել է 4-րդ տեղում՝ «հետպատերազմյան դարաշրջանի 50 լավագույն բրիտանական գրողների շարքում»։ 2010 թվականի մարտի 22-ին հայտարարվել է, որ 2011 թվականին պոետը կանմահացվի Վեսթմինսթերյան աբբայության բանաստեղծների անկյունում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1930 թվականի օգոստոսի 17-ին Մայթոլմրոյդում՝ Վիլյամ Հենրի Հյուզի և Էդիթ Հյուզի ընտանիքում։ Թեդն ուներ ավագ եղբայր՝ Ջերալդը և քույր՝ Օլվինը։ Ինքը՝ Հյուզը, ասում էր. «Իմ առաջին 6 տարիները ձևավորեցին ամեն ինչ»։
Երբ Հյուզը 7 տարեկան էր, նրանց ընտանիքը տեղափոխվում է Մեկսբորո՝ Հարավային Յորկշիր։ Նա սովորել է Մեկսբորոյի միջնակարգ դպրոցում, որտեղ նրա ուսուցիչները խրախուսում էին գրելու ձգտումը։
1954 թվականին ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանի Փեմբրուք քոլեջը։ 1959 թվականին Քեմբրիջում ստացել է հումանիտար գիտությունների մագիստրոսի աստիճան։ Հյուզի բանաստեղծական առաջին գիրքը՝ «Ճուռակն անձրևի տակ»-ը (անգլ.՝ The Hawk in the Rain, 1957)՝ խանդավառությամբ ընդունված քննադատների կողմից, որպես գրական մուտք 1957 թվականին Նյու Յորքում արժանացել է մրցանակի։ Ժողովածուն ներառում է Հյուզի լավագույն բանաստեղծությունները, այդ թվում՝ «Միտք-Աղվես»-ը (անգլ.՝ The Thought Fox):


== Կարծիքներ և քննադատություն ==


== Ռուսերեն հրատարակություններ ==
Железный человек / Пер. с английского М. Галиной. — М: Карьера Пресс, 2015:


== Ծանոթագրություններ ==
Բաբինո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲաբինոԲաբինո (ռուս.՝ Бабино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 316 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զելյոնի Յար (այլ կիրառումներ)

Զելյոնի Յար, կարող է վերաբերել՝

Զելյոնի Յար - ավան, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում
Զելյոնի Յար - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում
Զելյոնի Յար - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում
Զելյոնի Յար - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում
Զելյոնի Յար - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանում
Զելյոնի Յար - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Դոմանյովկայի շրջանում
Կադոշկինո

Կադոշկինո (ռուս.՝ Кадошкино, մոկշ.՝ Кадаж), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Մորդովիա հանրապետության Կադոշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4704 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քննարկման ընդհատում

Քննարկման ընդհատում (անգլ.՝ Adjournment debate), ընթացակարգ, որով ավարտվում է օրենսդիր մարմնի նիստը։ Մեծ Բրիտանիայի Համայնքների ատյանում ամենօրյա նիստն ընդհատվում է հետևյալ առաջարկությամբ. «Ատյանն այժմ ընդհատում է նիստը», որից հետո՝ կես ժամ տևող քննարկման ժամանակ, ատյանի անդամները կարող են ցանկացած հարց բարձրացնել։ Կառավարության անդամ չհանդիսացող խորհրդարանի համար սա այն հազվադեպ հնարավորություններից մեկն է, երբ նա կարող է քննարկում նախաձեռնել։ Ատյանը կարող է նիստն ընդհատել, եթե անդամներն անկարգապահ են, կամ ներկաների թիվը քվեակազմ չի ապահովում։ Քննարկման ժամանակ կարող է արվել ընդհատման առաջարկություն՝ որոշման ընդունումը խանգարելու նպատակով։ Եթե կառավարությունը չի պաշտպանում տվյալ որոշումը, ապա ընդհատումը սովորաբար նշանակում է, որ այն չի ընդունվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուրատ Բոզ

Մուրատ Բոզ (թուրքերեն՝ Murat Boz, (մարտի 7, 1980(1980-03-07), Զոնգուլդաք (քաղաք), Թուրքիա), թուրք երգիչ, դերասան և մոդել։ 2015 թվականին Բուրակ Օզչիվիտի և Ասլը Էնվերի հետ Մուրատը նկարահանվել է Եղբայր իմ կատակերգությունում։


== Կենսագրություն ==
Մուրատը տարրական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է Զոնգուլդաքի մարզի Քարադենիզ Էրեղլի փոքրիկ քաղաքում (թուրքերեն՝ Karadeniz Ereğli): Ավելի ուշ 1995 թվականին տեղափոխվել է Ստամբուլ, որպեսզի ավարտի արվեստների բարձրագույն դպրոցը։ Մուրատը աշխատել է որպես բեք վոկալ երաժշտասրահներում։
Անհատական առաջին ելույթը տեղի է ունեցել 1998 թվականին, երբ թուրքական Milliyet օրաթերթը հայտարարել էր համերգ, որտեղ ելույթ էին ունենում արվեստի դպրոցի շրջանավարտները։
1999 թվականին Մուրատը ավարտել է Ստամբուլի Արվեստի բարձրագույն դպրոցը՝ ջազ վոկալ մասնագիտացմամբ։ Շարունակել է իր կրթությունը Ստամբուլի կոնսերվատորիայում։
Մուրատը թողարկել է իր առաջին սինգլը՝ «Aşkı Bulamam Ben»-ը (հայերեն՝ Ես չեմ կարող գտնել սեր) 2006 թվականի ամռանը։ Սինգլը հաջողվել է և Մուրատը որոշել է թողարկել իր երկրորդ՝ «Maximum» սինգլը, որին հաջորդել է միևնույն անվամբ ալբոմը։ Առաջին սինգլի թողարկումից հետո գործարք է կնքել թուրքական «Stardium» լեյբլի հետ։  з
2008 թվականին Մուրատը թողարկել է «Uçurum» (հայերեն՝ Քարափ) սինգլը՝ նոր «DSM» լեյբլի ներքո։ Առաջին սինգլի թողարկումից հետո հաջորդել է «Şans» (հայերեն՝ Շանս) ալբոմը։
Ներկայումս հանդիպում է դերասանուհի Ասլը Էնվերի հետ։ 2015 թվականին Բուրակ Օզչիվիտի և Ասլը Էնվերի հետ Մուրատը նկարահանվել է Եղբայր իմ կատակերգությունում։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի հունվարին։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===


=== Սինգլներ ===
«Aşkı Bulamam Ben» — 2006
«Maximum» — 2006
«Püf» — 2007
«Uçurum» — 2008
«Ben Aslında» — 2008
«Para Yok» — 2008
«Özledim» — 2009


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկական ծագմամբ բյուզանդական կայսրերի ցանկ

Հայաստանը եղել է բազմաթիվ բյուզանդական մեծ կայսրերի և զորավարների հայրենիքը։ Հայկական ծագմամբ, ամենաքիչը 16 կայսրեր և 11 կայսրուհիներ նստել են բյուզանդական գահին, միասնաբար կառավարելով կայսրությունը իր պատմության գրեթե մեկ երրորդի չափով։ Հայկական ծագում են ունեցել երեք կայսերական հարստություններ՝ Հերակլիոսների, Հայկական և Լակապինների. Եվս երկու հարստություններ՝ Փոկասները և Դուկասները, ենթադրվում է, որ հնարավոր է ունենային հայկական ծագում։
Հայերը Բյուզանդիայում առանձին ժամանակներում եղել են առավել նշանակալի ազգային փոքրամասնություն, կայսրության իշխող դասակարգում զբաղեցնելով նշանավոր տեղ. Կայսրությունը իր գագաթնակետին է հասել 9-10-րդ դարերում, երբ հայերը զինվորների և սպաների, պաշտոնավոր անձանց և կայսրերի տեսքով տիրապետող էին կայսրության սոցիալական, զինվորական և քաղաքական կյանքում ու շատ գործերում պատասխանատու էին նրա մեծության համար։ Փաստացի Բյուզանդական կայսրությունը այս երկու դարերի ընթացքում դառնում է հունա-հայկական պետություն, որտեղ բոլոր կայսրերը, սկսած Բարսեղ Ա-ի թագադրումից (867 թ․) մինչև Բարսեղ Բ-ի մահը (1025 թ.), ունեցել են հայկական, կամ մասամբ  հայկական ծագում։ Համաձայն Ալեքսանդր Կաժդանի հաշվարկների, 11-12-րդ դարերում հայերը կազմել են կառավարող ազնվականության 10-15%-ը, հաշվի առնելով նաև այն անհատները և ընտանիքները, որոնց հայկական ծագումը ամբողջապես հավաստի չէ, այս հարաբերակցությունը գնալով ավելի է բարձրանում։
Ստորև ներկայացված են Բյուզանդական կայսրության կայսրերի ցանկը, որոնք ունեն հայկական ծագում ըստ ժամանակագրական կարգի։ Ծագումը որոշվել է ծնողներից մեկի էթնիկ ծագումով։


== Կայսրերի ցանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Տե՛ս նաև ==
Բյուզանդական կայսրերի անվանացանկ
Հայերն Անկարայում

Հայերն Անկարայում, 20-րդ դարի սկզբին այնտեղ ապրել է 13 հազար հայ։ Համանուն վիլայեթի կենտրոնն էր։ Կար հայկական երկու եպիսկոպոսություն (առաքելական և կաթոլիկ)։ Գործել են առաքելական Սուրբ Գրիգոր, Սուրբ Նշան, Սուրբ Կարապետ, Սուրբ Սարգիս և կաթոլիկ Սուրբ Կղեմես, Սուրբ Պողոս-Պետրոս, Սուրբ Փրկիչ, Կաթողիկե հայկական եկեղեցիները, դպրոցներ։ Անկարայի շրջակայքում էր գտնվում հայկական հինավուրց Սուրբ Աստվածածին կամ Կարմիր վանքը։ Քաղաքի արհեստագործությունը և առևտուրը գերազանցապես հայերի ձեռքին էր։ 1915 թվականին հայերը բռնությամբ տեղահանվել են։ Ոչնչացվել է Անկարայի հայկական ձեռագրերի (ավելի քան 300) հավաքածուն (պահպանվել է միայն ձեռագրացուցակը)։ 1920-ական թվականներին սկզբին քաղաքում մնացել էր 1,5 հզ. հայ։ 2003 թվականին Անկարայում ապրում է շուրջ 2,5 հազար հայ։ 2000 թվականից Անկարայի համալսարանի լեզվապատմաաշխարհագրական ֆակուլտետում դասավանդվում են հայոց լեզու և գրականություն։
ԽՍՀՄ-ում սեքս չկա

«ԽՍՀՄ-ում սեքս չկա», թևավոր արտահայտություն, որի աղբյուր է հանդիսացել Լենինգրադ - Բոսթոն հեռուստակամրջի («Կանայք խոսում են կանանց հետ») խորհրդային մասնակիցներից մեկի արտահայտությունը, որը ձայնագրվել է հունիսի 28-ին և հեռարձակվել է 1986 թվականի հուլիսի 17-ին։


== Արտահայտության առաջացման պատմություն ==
1986 թվականին հեռուստահաղորդավարներ Վլադիմիր Պոզները և Ֆիլ Դոնահյուն կազմակերպեցին առաջին խորհրդա-ամերիկյան հեռուստակամուրջներից մեկը, որի ռեժիսորն էր Վլադիմիր Մուկուսեևը։ Շփման ընթացքում հեռուստակամրջի ամերիկյան մասնակցուհին հարցրեց.
Խորհրդային մասնակցուհի Լյուդմիլա Նիկոլաևնա Իվանովնան (այն ժամանակ «Լենինգրադ» հյուրանոցի ադմինիստրատոր և «Խորհրդային կանանց կոմիտե» հասարակական կազմակերպության ներկայացուցիչ) պատասխանեց.

Դրանից հետո լսարանը ծիծաղեց, խորհրդային մասնակցուհիներից մեկը ճշտեց.

Գործածության մեջ մտավ խեղաթյուրված և համատեքստից կտրված արտահայտության մի մասը. «ԽՍՀՄ-ում սեքս չկա»։


== Արտահայտության օգտագործում մշակույթում ==
«ԽՍՀՄ-ում սեքս չկա» արտահայտությունը լայնորեն օգտագործվում է Ռուսաստանում խորհրդային մշակույթի կեղծ բարեպաշտությունն ու հակասեքսուալությունը ցույց տալու համար, սեքսի մասին հրապարակային հիշատակումների տաբու լինելը։ Մյուս կողմից, արտահայտության ակնհայտ աբսուրդ լինելը թույլ է տալիս օգտագործել այն այլ համատեքստերում՝ խորհրդային իրականության ժամանակակից նկարագրությունների ոչ օբյեկտիվ լինելն ու առասպելականացումը ցույց տալու համար։

Ալեքսանդր Շիրվինդտի հերոսը Էլդար Ռյազանովի «Մոռացված մեղեդի ֆլեյտայի համար» (1987) տրագիկոմեդիայում, ղեկավարության առջև արդարանալով ոչ ֆորմալ արվեստագետների ստեղծագործությունների համար, արտասանում է «Սեքս չկա...» արտահայտությունը։
«Մեզ մոտ սեքս չկա՜» արտահայտությունը մի քանի անգամ հնչում է խորհրդա-լեհական «Դեժավյու» ֆիլմում (1988)։
Այս արտահայտությամբ է պսակվել 2004 թվականի ռուսական հեռուստատեսային «Միություն առանց սեքսի» մելոդրաման, որը պատմում է խորհրդային դարաշրջանի մասին։


== Մեջբերումներ ==
Ինքը՝ Իվանովնան, 2004 թվականին «Կոմսոմոլսկայա պրավդային» տված հարցազրույցում ներկայացրել է արտահայտության ծագման պատմությունը սխալ.

Այն, որ Իվանովան ավարտել է արտահայտությունը «Մենք ունենք սեր» բառերով, հրապարակավ հաստատել է հեռուստակամրջի ռեժիսոր Վլադիմիր Մուկուսեևը.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Душенко К. В. Словарь современных цитат. — М: Эксмо, 2006. — ISBN 5-699-17691-8
Владимир Познер: «Моё время стоит дорого» Archived 2008-05-17 at the Wayback Machine.
Корчагин П. П., Скворцов С. В СССР секс был!!! Как мы строили телемосты. — Инфомедиа Паблишерз, 2007. — ISBN 9785910570058
Подлинная история фразы «Секса в СССР нет!»
Секса в СССР не было, но была любовь! - Как это было
Սերգեյ Օրջոնիկիձե

Սերգեյ Օրջոնիկիձե (ռուս.՝ Сергей Александрович Орджоникидзе, մարտի 14, 1946(1946-03-14), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1969 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 1978 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին, հունարենին և անգլերենին։
1970 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1996 թվականից մինչև 1999 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության միջազգային կազմակերպությունների դեպարտամենտի տնօրեն։
1999-ից մինչև 2002 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։
2002-2011 թվականներին ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալը և Ժնևում ՄԱԿ-ի գրասենյակի գլխավոր տնօրենը, ՄԱԿ-ի զինաթափման խորհրդաժողովի գլխավոր քարտուղար։
2012 թվականից մինչև 2014 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության հասարակական պալատի անդամ։ 2014 թվականից՝ Ռուսաստանի Դաշնության հասարակական պալատի քարտուղարի տեղակալ։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1998 թվականի հուլիսի 27)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Татарникова Кристина. (2017-06-08)։ «Орджоникидзе: «Шпионаж отличается от дипломатии только одним»»։ Информационное издание «Чистовик»։ Վերցված է 2017-08-18
Հաչինսոն շրջան (Հարավային Դակոտա)

Հաչինսոն շրջան (անգլ.՝ Hutchinson County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.106 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.343 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օլիվետ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1862 թ.։
Արփենիկ Զախարյան

Արփենիկ Զախարյան (հունիսի 15 (28), 1913, Կիրանց, Դաշկեսանի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ - 1987), խորհրդահայ խաղողագործ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1949)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1913 թվականի հունիսի 15-ին Ելիզավետպոլ նահանգի Ելիզավետպոլի գավառի Կիրանց գյուղում։
1932 թվականից սկսած եղել է օղակավարուհի, իսկ 1962 թվականից աշխատել է Կիրովաբադ քաղաքի Նիզամիի անվան խաղողագործական սովխոզում։ 1948 թվականին 3 հեկտար տարածքի յուրաքանչյուր հեկտարից 170,4 ցենտներ բերք է ստացել, իսկ հաջորդ տարում Զախարյանը նույն տարածքից յուրաքանչյուր հեկտարից ստացել է 179,7 ցենտներ խաղող։
1968 թվականից եղել է խորհրդային նշանակության թոշակառու։
Ակտիվորեն մասնակցել է խորհրդային Ադրբեջանի հասարակական կյանքին։ 1951 թվականից եղել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի հրամանով 1949 թվականի հոկտեմբերի 5-ից խաղողի մեծ բերք ստանալու համար 1948 թվականին Արփենիկ Աբրամի Զախարյանին տրվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում՝ Լենինի շքանշանի և «Մանգաղ և մուրճ» ոսկե մեդալի շնորհմամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Захарјан Арфеник Абрамовна // Азербайджанская советская энциклопедия  : [10 томах] = Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы (азерб.) / гл. ред. Дж.Б.Гулиев. — Баку: Кызыл Шярк. — Т. 4. — С. 301. — 80 000 экз.
Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда работникам совхозов Министерства пищевой промышленности СССР по Азербайджанской ССР» от 5 октября 1949 г.  // Ведомости Верховного Совета СССР. — 18.10.1949. — № 52 (599). — С. 1.
Լուսնային ժամացույց

Լուսնային ժամացույց, ժամանակի չափման սարք, գործում է արևային ժամացույցի սկզբունքով։ Քանի որ Լուսնի տեսանելի շարժումը երկնքում ամբողջովին տարբերվում է Արևի շարժումից, լուսնային ժամացույցը ճիշտ ժամանակը ցույց է տալիս միայն լիալուսնի գիշերը։ Լիալուսնից հետո ամեն հաջորդ օր ժամացույցը հետ է ընկնում 48 րոպեով, իսկ լիալուսնին նախորդող գիշերը առաջ է ընկնում 48 րոպեով։ Այդպիսով՝ լիալուսնին նախորդող կամ հաջորդող մեկ շաբաթում «սխալների կուտակման» հետևանքով ժամացույցը առաջ կամ հետ է ընկնում 5 ժամ 36 րոպեով։ Այս հատկությունը բնորոշ է պարզ մեխանիզմով աշխատող լուսնային ժամացույցներին։
Առավել բարդ կառուցվածք ունեցող լուսնային ժամացույցները, որոնք հագեցած են տարբեր տեսակի ցուցիչներով, նախագծված են ժամացույցի գտնվելու տեղանքի լայնության և երկայնքի հաշվարկով։

Լուսնի ուղեծիրը շրջանաձև չէ, և Երկրի շուրջը Լուսնի շարժումը անհամաչափ է։ Չնայած ժամանակի հաշվարկի տարբերությունը ամեն փուլում կազմում է 48 րոպե, իրականության մեջ այն կարող է փոփոխվել 20 րոպեից մինչև 1 ժամ 50 րոպե՝ կախված տարվա եղանակից, ուղեծրում Լուսնի դիրքից, դիտողի դիրքից։ Այսպես՝ միջին լայնություններում լիալուսինը օգոստոսին ամեն օր մայր է մտնում գրեթե նույն ժամին։ Բնականաբար լուսնային ժամացույցի տվյալները այդ դեպքում կտարբերվեն։


== Աղբյուրներ ==
Ralf Kern: Wissenschaftliche Instrumente in ihrer Zeit. Vom 15. — 19. Jahrhundert. Verlag der Buchhandlung Walther König 2010, ISBN 978-3-86560-772-0
Դ. Ն. Մամին-Սիբիրյակի գրական-հուշային թանգարան

Դ. Ն. Մամին-Սիբիրյակի գրական-հուշային թանգարան (ռուս.՝ Литературно-мемориальный музей Д. Н. Мамина-Сибиряка),  ռուս գրող Դմիտրի Նարկիսովիչ Մամին-Սիբիրյակի թանգարանը, որը բացվել է 1979 թվականին գրողի հոր՝ Նարկիս Մատվեևիչ Մամինի տանը, Սվերդլովսկի մարզի Վիսիմ ավանում՝ Նիժնի Տագիլ շրջակայքում։ Գտնվում է Մամին-Սիբիրյակի փողոցի թիվ 9 տանը։ Թանգարանը համարվում է «Գորնոզավոդսկի Ուրալ» միացյալ արգելոց-թանգարանի մաս։


== Պատմություն ==
Թանգարանը բացվել է Դմիտրի Նարկիսովիչ Մամին-Սիբիրյակի հոր՝ Նարկիս Մատվեևիչ Մամինի տանը՝ Վիսիմ ավանում, 1979 թվականին։ Գրողը ծնվել և իր մանկությունն ու պատանեկությունն անց է կացրել այդ տանը (1852-1868 թվականներ)։ Գրողի դստեր՝ Ելենա Դմիտրիևնա Մամինայի կտակի համաձայն 1946 թվականին, տանը, որտեղ ապրել է Դ. Ն. Մամին-Սիբիրյակը, բացվել է նրա անվան գրական-հուշային թանգարան, իսկ 1959 թվականին, գրողի հայրենի տանը բացվել է հիշատակի սենյակ։ 1979 թվականին հուշահամալիր սենյակը վերածվել է Դ. Ն. Մամին-Սիբիրյակի տուն-թանգարանի՝ ի պատիվ ռուս մեծ գրողի։ 2002 թվականին վիսիմյան տուն-թանգարանի մեծամասշտաբ վերակառուցումից հետո բացվել է նոր ցուցադրություն։


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանը ներառում է գրող Ն. Մ. Մամինի հոր խոհանոցը, ննջասենյակը և աշխատասենյակը։ Ինտերիերը վերստեղծվել է ըստ գրողի և նրա ընտանիքի հիշողությունների։ Հուշատան սենյակներում կախված են գրողի ծնողների՝ Աննա Սեմյոնովնայի և Նարկիս Միխայլովիչ Մամինի դիմանկարները, ինչպես նաև նրա եղբոր և ընկերների։ Հավաքածուն ներառում է գրողի բազմաթիվ նամակներ։ Թանգարանի գրական բաժնում ներկայացված են Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակի ամենահայտնի ստեղծագործությունները։
Թանգարանում ներկայացված է նաև Վիսիմո-Շայտանսկի գործարանային ավանի կենցաղին ու պատմությանը նվիրված ցուցադրություն, որի հետ կապված է գրողի կյանքն ու աշխատանքը։ Ցուցադրությունում պահվում են գյուղի բնակիչների բնօրինակ առարկաները, հին գործիքները, XIX դարի հագուստ, ուրալցի արվեստագետների նկարներ և քանդակներ։ Տրամանկարում վերարտադրված է Վիսիմո-Շայտանսկի գործարանն ավանի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://historyntagil.ru/people/6_222.htm Սվերդլովսկի մարզ
Поселок Висим
Տոդես (պարային խումբ)

«Տոդես» (գերմ.՝ tod, todes - «մահ»), խորհրդային և ռուսական պարային կոլեկտիվ (պաշտոնական անվանումը՝ «Տոդես Բալետ») և պարային արվեստի ուսուցման դպրոց-ստուդիաների ցանց։ Անվանումն առաջացել է գեղասահքի «տոդես» եզրույթից։


== Պատմություն ==
Որպես պարային խումբ՝ ստեղծվել է 1987 թվականին Լենինգրադում և կազմված էր բրեյք դանսով զբաղվող մարդկանցից։ Այդ ժամանակ բրեյք դանսի հայտնի «Papuga» պարի փառատոնի ժամանակ նրանք ծանոթացել են Ալլա Դուխովայի հետ, որը Ռիգայից բերել էր իր «Էքսպերմենտ» խումբը։
1980-ականների վերջին, մասնակցելով հավաքական համերգներից մեկին, երգչուհի Սոֆիա Ռոտարուն ուշադրություն է դարձրել «Տոդեսի» բալետի ելույթին և հրավիրել համագործակցության, որը տևել է շուրջ 5 տարի։ Այս շրջանի համերգային ծրագրերում Սոֆիա Ռոտարուն գրեթե բոլոր երգերը կատարել է «Տոդեսի»-ի հետ համատեղ։ Պարարվեստում ներառված էին տարբեր ժանրերի տարրեր՝ տանգոյից մինչև բրեյք։ «Տոդեսի» մասնակցությամբ Ռոտարուի համերգներն ավելի դիտարժան էին դառնում։ Ավելի ուշ Ալլա Դուխովան ասել է, որ հենց Սոֆյա Ռոտարուի հետ համագործակցությամբ է սկսվել «Տոդեսի» հաջող կարիերան։

1992-1998 թվականներին «Տոդեսն» աշխատել է երգիչ Վալերի Լեոնտևի հետ՝ մասնակցելով նրա շոուներին ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ հյուրախաղերի ժամանակ։
Ներկայումս կոլեկտիվի հիմնական կազմը բաղկացած է 180 մասնակցից։
2000-ական թվականներին «Տոդես ոճով» պար դասավանդելու նպատակով Ալլա Դուխովան բացել է բազմաթիվ «Տոդես» դպրոց-ստուդիաներ Ռուսաստանում և արտերկրում, ներառյալ՝ Մալթայում։ Ներկայումս Ռուսաստանում և այլ երկրներում գործում է 125 ստուդիական դպրոց։
2014 թվականի մարտին Մոսկվայի խաղաղության պողոտայում բացվել է Ալլա Դուխովայի «TODES» պարի թատրոնը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ալլա Դուխովայի Բալետ» Archived 2022-06-06 at the Wayback Machine.
Ռիգայի «Տոդես» դպրոց-ստուդիա» Archived 2010-02-08 at the Wayback Machine.
Տալլինի «Տոդես» դպրոց-ստուդիա»
Դոնեցկի «Տոդես» դպրոց-ստուդիա
Լենինգրադի «Սմենա» թերթ, 1987-պատմություն
Սպերանսկի (գյուղ, Ուֆիմսկի շրջան)

Սպերանսկի (ռուս.՝ Сперанский, բաշկիրերեն՝ Сперанский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բիրգիտ Մինիխմայեր

Բիրգիտ Մինիխմայեր (գերմ.՝ Birgit Minichmayr, ապրիլի 3, 1977(1977-04-03)[…], Լինց, Ավստրիա), ավստրիացի դերասանուհի։
59-րդ Բեռլինի կինոփառատոնին արժանացել է  «Արծաթե արջ լավագույն դերասանուհուն» մրցանակի` Մարեն Ադենի «Կիրքը արգելք չի ճանաչում» ֆիլմում մարմնավորած դերի համար։ Նա փառատոնի պատմության մեջ առաջին ավստրիացին է, որը արժանացել է այդ մրցանակին, և առաջին ավստրիացին է, ով 1956 թվականից հետո Եվրոպական ամենակարևոր կինոփառատոններից մեկում արժանացել է լավագույն դերասանուհու մրցանակի։ Աշխատել է Եվրոպայի նշանավոր ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք են` Միխայել Հանեկեն, Թոմ Տիկվերը և Ջեսիկա Հաուզերը։


== Կենսագրություն ==
Բիրգրիտը ծնվել է 1977 թվականին Լինցում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Վիեննայում ընդունվել է Մաքս Ռեյնգարդի թատերական դպրոց, որտեղ ուսումնասիրել է դրամա։ Այնտեղ նրա ուսուցիչնեից մեկը հայտնի ավստրիացի դերասան և ռեժիսոր Կլաուս Բրայնդաուերն էր։ Առաջին թատերական փորձը ձեռք է բերել Բուրգ թատրոնում, որտեղ խաղացել է շատ պիեսներում, հիմնականում` Շնիցլերի, Շեքսպիրի և Նեստրոյի ստեղծագործությունների հիման վրա։ 2000 թվականին առաջնելույթ է ունեցել կինոյում, նկարահանվելով  «Abschied» ֆիլմում։ Նույն թվականին նկարահանվել է  «Հանցագործության վայր» հեռուստասերիալի դրվագներից մեկում։ Դրանից հետո արժանացել է Նեստրոյի մրցանակի, որպես Ավստրիայի «Լավագույն երիտասարդ տաղանդ»։
2006 թվականին «Kronprinz Rudolfs letzte Liebe» ֆիլմում մարմնավորել է Ռուդոլֆ կրոնպրինցի սիրուհիներից մեկին` Միցի Կասպերին։


== Անձնական կյանք ==
Ապրում է Մյունխենում, Վիեննայում։ Տիրապետում է անգլերենին և մասնակցել է մի շարք անգլերեն նախագծերի։


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կանո Սանսեցու

Կանո Սանսեցու (ճապ.՝  狩野山雪, 1589[…], Hizen Province, Saikaidō, Ճապոնիա և Ճապոնիա - մայիսի 1, 1651(1651-05-01), Ճապոնիա), հայտնի է նաև որպես Կանո Հեյսիրո, ճապոնացի  նկարիչ, Կանո Սանրակուի աշակերտը։ Կանո Սանսեցուն կյանքի ընթացքում ունեցել է մի քանի կեղծանուններ՝ Դասոկուկեն, Տոգենսի, Սյոխակու-Սանձին և այլն։


== Կենսագրություն ==
Կանո Սանսեցուն ծնվել է Հիձեն գավառում, որոշ ժամանակ անց ընտանիքը տեղափոխվել է Օսակա։ Երբ Կանոն 16 տարեկան էր, մահացավ նրա հայրը։ Այդ ժամանակ տղայի հորեղբայրը խնդրեց Կանո Սանրակուին՝ Կանո դպրոցի վարպետին, տղային վերցնել իր մոտ որպես աշակերտ, և նա ստացավ Կանո Հեյսիրո անունը։ Ուսուցիչը բարձր գնահատեց իր աշակերտի գեղանկարչական տաղանդը։ Իր որդու՝ Կանո Միցոնորիի մահից հետո,  Կանո Սանրակուն իր դստերն ամուսնացրեց իր աշակերտի հետ՝ որդեգրելով նրան, այդ ժամանակ էլ Սանսեցուն պաշտոնապես ստացավ այդ անունը։  Ուսուցիչը և աշակերտը հաճախ միասին աշխատում էին որմնանկարների վրա (օրինակ, «Պատատուկները բամբուկե ցանկապատի մոտ» Կիոտոյում, Մյոսինձի վանքում)։  Կանո Սանրակուից հետո Սանսեցուն դարձավ Կիոտո-Կանոյի դպրոցի լիդերը (քանի որ սյոգունը բնակվում էր Էդոյում, դպրոցի ակտիվությունը հիմնականում դրսևորվում էր այս քաղաքում, այդ դպրոցի Կիոտոյի մասնաճյուղը  մղվում էր երկրորդ պլան)։ Նա  ստացավ հոկկյո («Դհարմայի կամուրջ») պատվավոր կոչումը  գեղանկարչության բնագավառում։ 

Իր ուսուցչի նման Կանո Սանսեցուն ստեղծել է հարուստ նախշանկարներ շարժական դռների և առաջակալների վրա վառ ներկերով ոսկե ֆոնի վրա։
Պահպանված աշխատանքների օրինակ է համարվում «Հին սալորենի» նախշանկարը ֆուսումի վրա, որի ստեղծման համար օգտագործվել է թանաք, ներկեր և ոսկի։ Աշխատանքը գտնվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում։  Ստեղծագործության կոմպոզիցիայում տուրք է տրվել Կանո Էյտոկուի կորացված բներով ծառերի պատկերներին։ Նախշանկարը ստեղծվել է Կիոտոյի Մյոսինձի վանքի համար։ Սակայն ոսկե ֆոնի վրա վառ գույներով նախշանկարները աստիճանաբար իրենց տեղը զիջում են արվեստի և դեկորացիայի խստությանը։ Սևաներկային գեղանկարչության մեջ ամբողջությամբ  դրսևորվեց Սանսեցուի տաղանդը։ Նա նախընտրում էր բուդդիստական և կոֆուցիական սյուժեները, ինչպես նաև թռչունների պատկերումը։ Առայժմ անհայտ պատճառներով, մահից առաջ Կանո Սանսեցուն հայտնվում է բանտում։ Չնայած նրան հաջողվում է բանտից դուրս գալ, սակայն 63 տարեկան հասակում մահանում է։
Նկարչի որդին` Կանո Էյնոն, նույնպես զբաղվում էր գեղանկարչությամբ և գրել է «Ճապոնիայի գեղանկարչության պատմություն» (1691) վեց հատորից կազմված աշխատությունը, որտեղ  կատարել է Ճապոնիայի գեղանկարչության հետազոտությունը հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոկոսի կղզի (Հավայի կղզի)

Կոկոսի կղզի կամ Մոկու Օլա, փոքր կղզի Հիլո ծովածոցում, որը գտնվում է Հավայի կղզու մոտ գտնվող Հիլոյում` Լիլիոակալանի այգուց և պարտեզներից մի քիչ հեռու։  Այն փոքր զբոսայգի է, որը միացված է գլխավոր կղզուն հետիոտնային կամրջի միջոցով։ Կղզին ներառում է մեծ խոտածածկ դաշտ, պիկնիկի տարածքներ, զուգարաններ և մի քանի փոքրիկ ավազոտ լողափեր: Հանրաճանաչ ժամանցային զբաղմունք է աշտարակից ցատկել Հիլո ծովածոցի ջրերը։
Մոկուոլա անունը հավայերենից թարգմանաբար նշանակում է «բուժող կղզի» կամ «կյանքի կղզի»։ «Moku» նշանակում է «կղզի» և «ola» նշանակում է «կյանք»։ Այն հնագույն տաճարի վայր էր, որը նվիրված էր բժշկությանը։ 
Լեգենդը պատմում է, որ յուրաքանչյուր ոք, ով հիվանդ էր կամ վատառողջ էր, կբուժվի՝ երեք անգամ լողալով Մոկուոլայի շուրջը։ Հին ժամանակներում Մոկուոլան «pu'uhonua»-ն (ապաստան) էր, որտեղ բնիկները կամ ռազմիկները կարող էին «փրկել» իրենց՝ այնտեղ պատսպարվելով։ Շատ բնիկ հավայացիներ սովորություն ունեին թաղել իրենց երեխաների «piko»-ն (պորտալարերը) հարթ ժայռերի տակ, այնպես որ առնետները չգտնեն դրանք (պիկոները հաճախ սուրբ են համարվում Հավայացիների համար, քանի որ դրանք ապահովում են կապը մայրերի և իրենց երեխաների միջև)։


== Ծանոթագրություններ ==
Սելիմիե մզկիթ (Լեժա)

Սելիմիե մզկիթ (ալբ․՝ Xhamia e Selimijës) կամ Սուրբ Նիկողայի եկեղեցի (Kisha e Shën Kollit), կառուցված է Լեժա քաղաքում, որը գտնվում է Ալբանիայի հյուսիսում։ Այն նախկինում եղել է եկեղեցի, որը Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում վերափոխվել է մզկիթի։ Նրա ավերակները ծածկվել են տանիքով և վերակառուցվել են ալբանական ազգային հերոս Սկանդերբեգի (1405—1468) հուշահամալիրի։


== Պատմություն ==

1459 թվականին XIV-րդ դարի շինության փոխարեն կառուցվեց Սուրբ Նիկողայոսի եկեղեցին, որը դարձավ Լեժա քաղաքի գլխավոր տաճարը։ Այն գտնվում է Դրին գետից ոչ հեռու։  Միանավային գոթիկական կառույցը ունեցել է աբսիդ արևելքում, երեք ոչ մեծ պատուհաններ հյուսիսային և հարավային հատվածներում, իսկ արևմտյան ճակատում գտնվել է դուռը և մեկ կլոր պատուհան։
1468 թվականին եկեղեցում թաղվեց ալբանական հակաօսմանյան շարժման առաջնորդ Սկանդերբեգը։ 1478 թվականին Լեժը  սուլթան Մեհմեդ II-ի կողմից գրավելուց հետո գերեզմանը պղծվեց օսմանյան զորքերի կողմից, իսկ գերեզմանի ոսկորները օգտագործվեցին որպես՝ թալիսման։ Սելիմ I-ի (1512—1520) օրոք եկեղեցին վերափոխվեց մզկիթի։ Սուլթանի պատվին այն ստացավ  Սելիմիե մզկիթ անվանումը։ XVII-րդ դարում ավերակ շինության մոտ ուխտագնացություն էին կազմակերպում ալբանացիները, որպեսզի հարգեն Սկանդերբեգի հիշատակը։
XVIII-րդ դարի ավարտին Սելիմ III-րդ սուլթանի օրորք մզկիթը վերանորոգվեց։ Մզկիթի մոտ կար միհրաբ, իսկ հարավ արևմուտքում բարձր մինարե, որը կառուցվել է XVIII-րդ դարում։
1966 մզկիթում կատարվեցին պեղումներ, որոնց շնորհիվ հաստատվեց, որ նախկինում այն եղել է Սուրբ Նիկողայոսի եկեղեցին։ Շենքը որպես մզկիթ օգտագործվել է մինչև 1968 թվականը։ Այն բանից հետո, երբ 1967 թվականի Ալբանիայի Ժողովրդական Սոցիալիստական Հանրապետության առաջնորդ Էնվեր Խոջան երկիրը հռչակեց «առաջին աթեիստական պետությունը աշխարհում», այն փակվեց։
1978 թվականին մզկիթում հայտնաբերվեց Սկանդերբեգի գերեզմանը։ 1979 թվականին շրջանում տեղի ունեցավ ուժեղ երկրաշարժ։ Մինարեթը փլուզվեց, իսկ մզկիթը լուրջ վնասներ կրեց։ Վերականգնողական աշխատանքների ժամանակ բոլոր օսմանայն հավելումները ջնջվեցին, որպեսզի հնարավորին չափ վերականգնվի Սկանդերբեգի ժամանակվա տաճարի տեսքը։ Ավերակները փոխակերպվեցին որպես ազգային հերոսի հուշահամալիր։ Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցու ավերակները ճանաչվեցին ազգային մշակույթի ժառանգույթուն։
1981 թվականին նոր Սկանդերբեգի հուշահամալիրը բացվեց։ Նոր կառույցի տանիքը պաշտպանում է պատերը, որոնց ներոսում տեղադրվել է Օդիսե Պասկալիի կողմից ստեղծված կիսանդրին և հուշատախտակ, և Սկանդերբեգի սաղավարտը (օրիգինալը պահպանվում է Վիեննայում)։ Պատերին փակցված են պաստառներ, որոնք Սկանդերբեգի մարտերն և Լեժյան միության իշխանությունների զինանշաններն են հիշեցնում։
Մզկիթի ավերակների շրջակայքում է գտնվում նաև ավելի վաղ շրջանի շինության ավերակներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Feride Papleka (Hrsg.): Grabgedenkstatte Georg Kastrioti — Skanderbegs. 8 Nëntori, Tirana 1987.
Ֆոսֆոադենիլիլսուլֆատազ

Ֆոսֆոադենիլիլսուլֆատազ (ՖՀ 3.6.2.2), ֆերմենտ, որը կատալիզում է հետևյալ քիմիական ռեակցիան

3'-ֆոսֆոադենիլիլ սուլֆատ + H2O 
  
    
      
        ⇌
      
    
    {\displaystyle \rightleftharpoons }
   ադենոզին 3',5'-բիսֆոսֆատ + սուլֆատԱյս ֆերմենտի երկու սուբստրատներն են 3'-ֆոսֆոադենիլիլ սուլֆատ և ջուրը։ Ստացված վերջանյութերն են ադենոզին 3',5'-բիսֆոսֆատ և սուլֆատը։
Այս ֆերմենտը պատկանում է այն հիդրոլազների ենթադասին, որոնք ազդում են սուլֆոնիլ պարունակող անհիդրիդների վրա։ Ֆերմենտի համակարգային անվանումն է 3'-ֆոսֆոադենիլիլ-սուլֆատ սուլֆոհիդրոլազ։ Այս ֆերմենտը հաճախ անվանում են նաև 3-ֆոսֆոադենիլիլ սուլֆատազ, 3-ֆոսֆոադենոզին 5-ֆոսֆոսուլֆատ սուլֆատազ, ՖԱՖՍ սուլֆատազ և 3'-ֆոսֆոադենիլիլսուլֆատ սուլֆոհիդրոլազ։ Այս ֆերմենտը մասնակցում է ծծմբի մետաբոլիզմին։ Այն օգտագործում է մանգան որպես կոֆակտոր։


== Ծանոթագրություններ ==

BALASUBRAMANIAN AS, BACHHAWAT BK (1962)։ «Enzymic degradation of active sulphate»։ Biochim. Biophys. Acta. 59 (2): 389–97։ PMID 13864264։ doi:10.1016/0006-3002(62)90188-9
Հանրության սեփականություն

Հանրային սեփականություն (անգլերեն՝ Public Domain) են համարվում ստեղծագործական աշխատանքները, որոնք կարելի են տարածել և օգտագործել առանց սահմանափակումների։ Ստեղծագործական աշխատանքները, որոնց հեղինակային իրավունքները ժամկենտանց են, կամ չեղյալ են ճանաչվել, կամ երբևէ չեն եղել, համարվում են հանրային սեփականություն։ Երբեմն «հանրային սեփականություն» են համարվում նաև այն գյուտերը, որոնց արտոնագրի ժամկետը լրացել է։ 
Օրինակ հանրային սեփականություն են Շեքսպիրի, Բեթհովենի ստեղծագործությունները, համր կինոյի մեծամասնությունը, Նյուտոնի բանաձևերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնսալվի

Մոնսալվի (ֆր.՝ Montsalvy), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 882 մարդ, բնակչության խտությունը` 43.47 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.29 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 130 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 25 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 421 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 328-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 93։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,9 %։ 328 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 305 անձ (161 տղամարդ և 144 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (11 տղամարդ և 12 կին)։ 93 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 46-ը` թոշակառուներ, իսկ 29-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բեխիխութ

Բեխիխութ լեռ, Մեղրու լեռնաշղթայում, Սյունիքի մարզում, անտառապատ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Դրեզդենի խորան

Դրեզդենի խորան, Ալբրեխտ Դյուրերի խորանի պատկեր (կենտրոնական վահանակ՝ 117×96,5 սմ, կողային վահանակներից յուրաքանչյուրը 114×45 սմ), որը թվագրվում է 1496-1497 թվականներին (վերջնականապես ավարտվել է 1503-1504 թվականներին)։ Ներկայումս գտնվում է Դրեզդենի պատկերասրահում։


== Պատմություն ==
Այս աշխատանքն առաջին պատվերներից մեկն է եղել, Դյուրերի «Յոթ վշտեր» պոլիպտիխի հետ միասին, որը Դյուրերը կատարել է սաքսոնական կուրֆրյուստ Ֆրիդրիխ III-ի համար։ Դյուրերը կուրֆրյուստի հետ հանդիպել է 1496 թվականի ապրիլին՝  Նյուրնբերգ կատարած այցի ընթացքում։ 
Խորանը նախատեսված էր Վիտենբերգ (գերմ.՝ das Schloss Wittenberg) ամրոցի մատուռի համար, սկզբում դրա միայն կենտրոնական մասն է պատրաստված եղել Մարիամ Աստվածածնի և մանկան պատկերով։ Տեմպերային նկարչության տեխնիկայի ընտրությունը, հավանաբար, կապված է եղել աշխատանքը արագացնելու ցանկության հետ (մինչդեռ այս տարածաշրջանում յուղանկարչությունը արդեն տարածված է եղել)։ 
1503-1504 թվականներին, հնարավոր է, ժանտախտի համաճարակի հետ կապված, խորանին ավելացվեցին երկու կողային վահանակներ՝ «Անտոնիուս կրակով» հիվանդների հովանավոր Սուրբ Սեբաստիանի և Անտոն Մեծի պատկերներով։ Կողային վահանակների հեղինակությունը շատ հակասությունների առարկա է եղել, ենթադրվել է, որ դրանք պատրաստել են Դյուրերի աշակերտները, կամ հոլանդացի նկարիչները կամ Լուկաս Կրանախ Ավագը, ով այդ ժամանակ ապրել էր Վիտենբերգում։


== Կառուցվածք ==
Տրիպտիխը, հակառակ ավանդույթի, նախատեսված չէ եղել ծալելու համար, նաև նրա թևերի հակառակ կողմերը ներկված չեն եղել։ 
Կենտրոնական մասում պատկերված է Մարիամ Աստվածածինը՝ կռացած քնած Հիսուսի վրա։ Երեխայի կողքին, բարձին պառկած լայն պատուհանագոգի վրա պատկերել է մի գիրք, որը Սուրբ Գրությունների խորհրդանիշն է, և տանձ, որը կուսական մեղքն է։ Մարիայի կերպարը հիշեցնում է Դիրկ Բաուտսի աշխատանքները, որի կտրուկ քանդակագործական մոդելավորումը նմանվում է Ֆրանչեսկո Սկվարչոնեի և Անդրեա Մանտենյայի ոճին։ Ենթադրվում է, որ նկարիչը Մերիին նկարել է իր կնոջ՝ Ագնես Դյուրերի նկարից։ Հետին ֆոնին տեսանելի է Սուրբ Հովսեփի արհեստանոցը, նաև Դյուրերը ցույց է տալիս սենյակի խորությունը՝ համապատասխան գծային հեռանկարի օրենքների։ Նկարի գունագեղությունը շատ զուսպ է։ Երկու հրեշտակները պահում են  Կույսի գլխի վրայի առատորեն զարդարված պսակը, մյուսները զբաղված են սենյակի մաքրման աշխատանքներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Геташвили Н. Дрезденская галерея. — М.: Олма-Пресс, 2005. — 128 с. — (Шедевры мировой живописи в вашем доме).
Costantino Porcu, Dürer, Rizzoli, Milano 2004.
Էրինոմե (արբանյակ)

Էրինոմե (հուն․՝ Ἐρινόμη), Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։ Հայտնաբերվել է Հավայան համալսարանի աստղագետների խմբի կողմից, որը ղեկավարում են Սքոթ Շեփարդը և Դևիդ Ջուիտը, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2000 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2000 J 4 ժամանակավոր անվանումը։
Էրինոմեն ունի մոտ 3,2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 23 279 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 728,3 օրվա ընթացքում։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 164,9° խավարածրի հարթության նկատմամբ (162° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,266 է։
Էրինոմեն պատկանում է Կարմեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 23 - 24 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը մոտ 165° է։
Արբանյակի անունը տրվել է 2002 թվականի հոկտեմբերին, այն անվանվել է Հռոմեական դիցաբանության կերպար Էրինոմեի անունով, ով սիրահարված էր Յուպիտերին։


== Տես նաև ==
Յուպիտերի արբանյակներ


== Ծանոթագրություններ ==
Բոր (հիվանդություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոր (այլ կիրառումներ)Բոր կամ բորոտություն (անգլ.՝ leprosy, ռուս.՝ проказа, հուն․՝ lepra) կամ Հանսենի հիվանդություն (հանսենոզ, հանսենիազ), խրոնիկական վարակիչ հիվանդություն, հարուցված Mycobacterium leprae-ով, որն ախտահարում է հիմնականում մաշկը, ծայրամասային նյարդերը, վերին շնչառական ուղիների լորձաթաղանթը և աչքերը։


== Պատմություն ==
Մարդկությանը հայտնի հնագույն հիվանդություններից մեկն է։ Այն հայտնի է եղել Եգիպտոսի, Չինաստանի և Հնդկաստանի հնագույն քաղաքակրթություններին, և հիվանդության մասին առաջին գրավոր հիշատակումը վերագրվում է Հին Հնդկաստանին, դեռևս մ.թ.ա. 15-10-րդ դարերին։ Բորի նախահայրենիքը համարվում են Հարավ-Արևելյան Ասիան և Կենտրոնական Աֆրիկան, որտեղից էլ հիվանդությունը տարածվել է ամբողջ աշխարհով։ Բորի մասին հիշատակվում է նաև Աստվածաշնչում։ Հիվանդության հարուցիչը հայտնաբերվել և նկարագրվել է առաջին անգամ 1873-ին, նորվեգացի բժիշկ Գերհարդ Հանսենի կողմից։
Պատմիչներ Փավստոս Բուզանդն ու Մովսես Խորենացին գրում են, որ 4-րդ դարում Ներսես Մեծի հրամանով բազմաթիվ բորոտանոցներ են բացվել Հայաստանի զանազան վայրերում։ Միջին դարերում բորով հիվանդներին վտարել են բնակավայրերից, արգելել շփումը առողջ մարդկանց հետ։ Հետագայում պարզվել է, որ բորը քիչ վարակիչ է, և բուժման ժամանակակից մեթոդները կասեցնում ու բուժում են հիվանդությունը։
Այժմ բորը հանդիպում է Ասիայի, Աֆրիկայի, Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկայի երկրներում։ Եվրոպայում, ինչպես նաև ԱՊՀ-ում հիվանդանում են հազվադեպ։


== Էթիոլոգիա ==
Հարուցիչը գրամդրական թթվակայուն միկոբակտերիա է՝ Mycobacterium leprae (M. leprae)։ Այն նման է տուբերկուլոզի հարուցիչին և օրգանիզմ է թափանցում մաշկի կամ քթի լորձաթաղանթի միջոցով։ Վարակվում են միայն հիվանդի հետ երկարատև և անմիջական շփումից։


== Ախտանիշներ ==

Հիվանդության առաջին ախտանշաններն ի հայտ են գալիս վարակվելուց 4-6 տարի հետո, երբեմն՝ ավելի ուշ։ Հիվանդությունն սկսվում է սովորաբար աննկատ, երբեմն՝ ընդհանուր տկարությամբ և ջերմաստիճանի բարձրացմամբ։ Այնուհետև մաշկի վրա սպիտակավուն կամ կարմիր բծեր են հայտնվում, այդ մասերում մաշկը ջերմության, ցրտի նկատմամբ դառնում է անզգա, հպումը և ցավը չեն զգում։ Աստիճանաբար մաշկը պնդանում է, առաջանում են հանգույցներ, խոցեր։ ժամանակին բժշկի չդիմելիս հոնքերը թափվում են, ականջաբլթակները մեծանում, քիթը քայքայվում է, խիստ փոխվում է դեմքի արտահայտությունը, տեսողությունը վատանում է՝ ընդհուպ մինչև կուրանալը, ձայնը դառնում է խռպոտ, առաջանում է շնչարգելություն, ախտահարվում են ներքին օրգանները, վերջույթներում առաջանում են ուժեղ ցավեր և այլն։


== Բուժում ==
Բուժումը երկարատև է՝ մի քանի ամսից մինչև մի քանի տարի՝ կախված հիվանդության հայտնաբերման ժամանակից։ Հիվանդն սկզբում բուժվում է հատուկ մասնագիտացված բժշկական հիմնարկում՝ բորոտանոցում (լեպրոզորիա), որտեղ հիվանդին և բուժում են, և ներգրավում աշխատանքի (ըստ կարողության), որը բարերար ազդեցություն է ունենում ապաքինման վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԱՀԿ-ի պաշտոնական կայք
Լեպրա
Մաթեմատիկական և նավարկային գիտությունների դպրոց

Մաթեմատիկական և նավարկային գիտությունների դպրոց, ռազմածովային նավատորմի մասնագետներ, նավաշինարարներ, գեոդեզիստներ, ինժեներներ պատրաստող ուսումնական հաստատություն։ Հիմնել է Պետրոս I, 1701 թվականին, Մոսկվայում։ Ավարտողները նշանակվում էին նաև ուսուցիչներ հաշվային, հրետանային, ինժեներական և այլ դպրոցներում, քաղաքացիական հիմնարկներում աշխատում որպես աստիճանավորներ։ Ընդունվում էին բոլոր դասերի (բացի ճորտ գյուղացիներից) 12-20 տարեկան դեռահասներն ու պատանիները։ Ուսուցման դասընթացը բաղկացած էր երեք աստիճանից՝ դասարաններից կամ դպրոցներից։ Տարրական (ռուսերենի) դպրոցում սովորում էին ընթերցանություն, գրարվեստ, քերականության և թվաբանության հիմունքները, հաշվային (թվաբանական) դպրոցում՝ թվաբանություն, երկրաչափություն, եռանկյունաչափություն, բարձրագույն (նավագնացության) դասարաններում՝ մաթեմատիկական աշխարհագրություն, աստղագիտություն, գծագրություն, գեոդեզիա, նավագնացություն և այլն։ 1703 թվականին ուներ 300, 1711 թվականին՝ 500 սովորող։ 1715 թվականին նավագնացության դասարանները տեղափոխվել են Պետերբուրգ, և նրանց հիման վրա ստեղծվել է ծովային ակադեմիան։ Տարրական և հաշվային դասարանները շարունակել են գործել Մոսկվայում, որպես նոր ակադեմիայի նախապատրաստական դասարաններ։ Փակվել է 1752 թվականին։
Սուրբ Աստվածածնի Ավետման եկեղեցի (Սանկտ Պետերբուրգ, Վասիլևսկի կղզի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածնի ավետման եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Աստվածածնի ավետման եկեղեցի (ռուս. Благовещения Пресвятой Богородицы), գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքի Վասիլևսկի կղզու վրա։
Եկեղեցին պատկանում է Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու Սանկտ Պետերբուրգի թեմին և հանդիսանում է Պետրոգրադի ծխական շրջանի անդամ։


== Պատմություն ==
Առաջին փայտե եկեղեցին Վասիլեվսկի կղզու վրա կանգնեցվել է 1741-1742 թվականներին Ջուզեպպե Տեռզինիի պրոեկտով և գլխավորությամբ։ Եկեղեցին կանգուն է եղել մինչև 1763 թվականը։
Ժամանակ անց անհայտ հարուստ առևտրականներ Ի.Ս. և Ի.Ի. Չիրկինները որոշեցին կառուցել նոր և երկհարկ քարե եկեղեցի։ Կառուցվեց այն 1750 թվականի Մայիսի 24-ին փայտյա եկեղեցու կողքին։ Պատվիրատուների ցանկությամբ նա պետք է արտաքինից նման լիներ Պայծառակերպման (Преображенский) տաճարին։ Եկեղեցու կառուցումը երկարատև էր իսկ ծառայությունը այնտեղ սկսեց միայն 1758 թվականից։ Օծումը տեղի ունեցավ 1762 թվականի Սեպտեմբերի 15-ին։ 1780-ականներին կառուցվեց նաև չորս յարուսանի զանգակատուն։
1844-1854 թվականներին եկեղեցին պատկանել է Նովոդևիչի վանքին։ Եկեղեցին նկարներով ներկվել է 1859-ին նկարիչ Ռ.Ֆ. Վինոգրադովի կողմից։ 1862 թվականին եկեղեցու հարյուրամյակի պատվին բացվեց քաղաքում առաջին ծխական աղքատների օգնության տունը։ Այն աղքատներին տալիս էր տներ և կազմակերպում կացարաններ։
1936 թվականի մարտին եկեղեցին փակվեց և տարածքը տրվեց օգտագործման որպես պահեստ։ Եկեղեցում գտնվող իկոնոստասը 1946 թվականին փոխանցվեց Սուրբ Երրորդության ("Кулич и Пасха") եկեղեցուն և տեղադրվեց կենտրոնական մասում։ 1992 թվականին Ավետիս Եկեղեցին վերադարձվեց հավատացյալներին։ Այնտեղ կատարվում են վերականգնողական աշխատանքներ։
Կուդրյավցևկա

Կուդրյավցևկա (ուկրաիներեն՝ Кудрявцівка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոլոսովկա։ 
2011 թվականի տվյալներով Կուդրյավցևկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 077 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,56 կմ²։


== Պատմություն ==
Հիմնադրվել է 1910 թվականին։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941-1943 թվականներին, գյուղը գտնվել է գերմանական օկուպացիայի տակ։
1989 թվականի հունվարին բնակչությունը կազմել է 2159 մարդ, իսկ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ 2152 մարդ։ Բնակչությունը 2013 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով կազմել է 2064։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Նիկոլա Յոկիչ

Նիկոլա Յոկիչ (սերբ.՝ Nikola Jokić, կյուրեղագիր՝ Никола Јокић, ( արտասանություն), փետրվարի 19, 1995(1995-02-19), Սոմբոր, Վոյեվոդինա, Սերբիայի Հանրապետություն, Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետություն), սերբ պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, կենտրոնական։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Դենվեր Նագեթս» ակումբում։
Ծնվել է Սերբիայի Սոմբոր քաղաքում։ Մասնագիտական կարիերան սկսել է 17 տարեկանում՝ ելույթներ ունենալով Բասկետբոլի ադրիատիկ լիգայի «Մեգա Բասկետ» ակումբում։ Ընտրվել է NBA-ի 2014 թվականի դրաֆթի երկրորդ ռաունդի 41-րդ համարի ներքո՝ «Դենվեր Նագեթսի» կողմից։
Մարզական կարիերայի ընթացքում երկու անգամ ճանաչվել է NBA-ի ամենաարժեքավոր բասկետբոլիստի (MVP) կոչմանը, չորս անգամ ճանաչվել NBA-ի աստղ, ընդգրկվել «All-NBA» խորհրդանշական հավաքականներում։ Ընդգրկված է կարիերայի ընթացքում ամենաշատ թրիփլ դաբլ գրանցած (կանոնավոր առաջնությունում և փլեյ-օֆում) մարզիկների տասնյակում։  
Ակումբային կարիերայից զատ, հանդես է գալիս նաև Սերբիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականում, որի կազմում 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյի ամառային օլիմպիական խաղերում նվաճել է արծաթե մեդալ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը NBA.com կայքում(անգլ.)
Էջը Բասկետբոլ ռեֆերենսում Archived 2015-10-29 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Նոգարոլե Ռոքա

Նոգարոլե Ռոքա  (իտալերեն՝ Nogarole Rocca), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վերոնա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 2849 մարդ։ Խտությունը կազմում է 98 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 29,25 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 37060։ Հեռախոսային կոդ՝ 045։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանն է Սան Բարտոլոմեոն։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 10-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոսելիցա (գյուղ, Ուլյանովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսելիցաՆովոսելիցա (ուկրաիներեն՝ Новоселиця), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուլյանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսելիցա գյուղում բնակվում էր 1 530 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարտ (ռազմական ընդհարում)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարտ (այլ կիրառումներ)Մարտ, պատերազմող կողմերի ստորաբաժանումների, զորամասերի և միավորումների (ինքնաթիռների, նավերի) կազմակերպված ռազմական ընդհարումը։ Նպատակն է՝ հակառակորդի ոչնչացումը, ջախջախումը կամ գերեվարումը, ինչպես նաև կարևոր շրջանների (բնագծերի) գրավումը։ Մարտավարության ձևերն ու եղանակները փոփոխվել են՝ կապված մարտական տեխնիկայի և զորքի որակական կազմի փոփոխության հետ։ Մարտը լինում է համազորային, օդային և ծովային։
1. Ցամաքային զորքերի ժամանակակից մարտը համազորային է, որին մասնակցում են բոլոր զորատեսակներն ու հատուկ զորատեսակները, ռազմաօդային և ռազմածովային (ծովափնյա ուղղություններում) ուժերի համագործակցությամբ և զենքի տարբեր տեսակների գոբծադրմամբ։ Մարտերը լինում են հարձակողական և պաշտպանողական։
2. Օդային մարտը զինված հակամարտությունն է օդում, միայնակ ինքնաթիռների (ուղղաթիռների) կամ խմբերի (ստորաբաժանումների, օղակների) միջև՝ թշնամուն ոչնչացնելու կամ հարձակումը կասեցնելու համար։ Օդային մարտը կործանիչ ավիացիայի գործողությունների հիմնական տեսակն է օդում տիրապետություն ձեռք բերելու համար։
3. Ծովային մարտը պատերազմող կողմերի նավաաորմերի միավորումների (զորամասերի, նավերի) կազմակերպված ռազմական գործողություններն են հարվածի տարբեր միջոցների կիրառմամբ։ Մղվում է բաց ծովում (օվկիանոսում) կամ մերձափնյա շրջաններում՝ հակառակորդի նավատորմի ուժերը ոչընչացնելու կամ դրանց կործանիչ հարված հասցնելու նպատակով։ Բաղկացած է փոխադարձ գրոհներից, հակագրոհներից և դրանց կասեցումից։ Ծովային մարտի տարատեսակներից են ծովային դեսանտի ափհանման և ափամերձ շրջաններում հարձակվող ցամաքային զորքերին օգնելու նպատակով ձեռնարկված մարտերը։