Հելսինկիի համալսարան

Հելսինկիի համալսարան (ֆիններեն՝ Helsingin yliopisto, շվեդերեն՝ Helsingfors universitet, լատ.՝ Universitas Helsingiensis), Ֆինլանդիայի հնագույն և խոշորագույն համալսարանը։ Համալսարանում սովորում է մոտ 38 հազար ուսանող (այդ թվում՝ 5 500 ասպիրանտ)։
Բոլոնիայի հռչակագրի եվրոպական ստանդարտներին համապատասխան՝ համալսարանը 2005 թվականի օգոստոսի 1-ից առաջարկում է ուսուցում բակալավրի, մագիստրոսի և գիտությունների դոկտորի աստիճանների համար։ Համալսարանը Եվրոպական հետազոտական համալսարանների միության, «Unica»-ի (Եվրոպայի մայրաքաղաքների համալսարաններ) անդամ է։ Համալսարանն ընդգրկված է Եվրոպական համալսարանների Ուտրեխտի ցանցի ասոցիացիայի մեջ։ Համալսանի շրջակայքում կա բուսաբանական այգի։ 2012 թվականի հունվարից համալսարանին կից բացվել է Ռուսաստանի հետազոտությունների նոր կենտրոն։ 2017 թվականից համալսարանի կանցլերը Կաարլե Հյամերին է։
Ըստ 2018 թվականի տվյալների՝ Հելսինկիի համալսարանը «Times Higher Education»-ի համալսարանների համաշխարհային վարկանիշում զբաղեցրել է 48-րդ հորիզոնականը։


== Պատմություն ==
Համալսարանը հիմնադրվել է 1640 թվականին Աբո (Տուրկու) քաղաքում՝ որպես թագավորական ակադեմիա։
1809 թվականին՝ Ռուսական կայսրությանը Ֆինլանդիայի դքսության միանալուց հետո, համալսարանն սկսել է կոչվել Աբոյի կայսերական ակադեմիա։


=== Ալեքսանդրի կայսերական համալսարան (1828-1917) ===
1827 թվականին տեղի ունեցած ավերիչ հրդեհից հետո կայսր Նիկոլայ I-ի հրամանով համալսարանը տեղափոխվել է Հելսինգֆորս և ստացել Ալեքսանդրի կայսերական համալսարան (ի պատիվ կայսեր հանգուցյալ եղբոր՝ Ալեքսանդր I-ի) անվանումը։ Համալսարանի գլխավոր շենքը նախագծել է ճարտարապետ Կարլ Լյուդվիգ Էնգելը (1832)։


=== Հելսինկիի համալսարան (2017-ներկա ժամանակներ) ===
Ֆինլանդիայի անկախության հռչակումից հետո (1917) ուսումնական հաստատությունն ստացել է Հելսինկիի համալսարան անվանումը։
1944 թվականին համալսարանի շինությունների մի մասը ոչնչացվել է Հելսինկիի խորհրդային ռմբակոծության ժամանակ։
1990 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ ԽՍՀՄ պատմության մեջ առաջին անգամ, խորհրդային «Ռելկոմ» գիտական ցանցը Հելսինկիի համալսարանի գիտնականների հետ հեռախոսային մոդեմի կապ է հաստատել, ինչը Ռունետի զարգացման ելակետերից մեկն է։
Համալսարանում կա դոցենտներ Արտո Լուկանենից և Պեկկի Կաուպալայից կազմված խումբ, որն զբաղվում է ԽՍՀՄ-ի և Ռուսաստանի կողմից Ֆինլանդիայի տարածքում հետախուզական գործունեության պատմության ուսումնասիրությամբ։
1990 թվականին Ֆինլանդիայում համալսարանի հիմնադրման 350-ամյակի առթիվ 150 հազար տպաքանակով թողարկվել է «350 տարեկան Հելսինկիի համալսարան» անվանումով 100 նամականիշ։
2015 թվականի նոյեմբերին համալսարանի դասախոսները որոշում են կայացրել գործադուլ հայտարարել՝ ի նշան կառավարության կողմից ծրագրվող ֆինանսավորման զգալի կրճատման դեմ բողոքի։
2016 թվականին համալսարանի վարչական բաժնի կառուցվածքը փոփոխությունների է ենթարկվել, կրճատվել է 200-300 աշխատակից։
2017 թվականին համալսարանն ստացել է իր գոյության պատմության մեջ ամենամեծ դրամական նվիրատվությունը։ Ընդհանուր գրականագիտության և գեղագիտության նախկին պրոֆեսոր Մայա Լեհտոնենը համալսարանին 4 միլիոն եվրո Է կտակել՝ նպատակ ունենալով դրանք օգտագործել ֆրանսերենի, ֆրանսիական գրականության, Ֆրանսիայի պատմության, ֆինն-ֆրանսիական մշակութային հարաբերությունների և ֆիննական գրականության ուսումնասիրությանն աջակցելու համար։


== Ուսուցում ==
Ներկայումս այստեղ ներկայացված է ավելի քան 30 միջազգային մագիստրոսական ծրագիր։ Ուսուցման տևողությունը երկու տարի է (120 ECTS): Կա նաև դոկտորի աստիճան ստանալու հնարավորություն (PhD): PhD-ի համար դիմելու գործընթացն անհատական է յուրաքանչյուր ֆակուլտետի համար։
Համալսարանն առաջարկում է համաշխարհային մակարդակի ուսումնական միջավայր։ Արտասահմանցի ուսանողները շատ գոհ են լսարանների և լաբորատորիաների հագեցվածությունից, առցանց գրադարաններից, տեխնոլոգիաների և գիտահետազոտական աշխատանքի զարգացումից, ինչպես նաև դասախոսական կազմի աջակցությունից և բարյացակամ մթնոլորտից։
Արտասահմանցի ուսանողների ուսուցումը բոլոր մակարդակներում, բացի բակալավրից, դասավանդվում է անգլերեն։ Բակալավրի ծրագրերը դասավանդվում են ֆիններեն և շվեդերեն։
Հելսինկիի համալսարանում Ֆինլանդիայի, Եվրոպական միության և Եվրոպական տնտեսական գոտու քաղաքացիների համար կրթությունն անվճար է։ Արտասահմանցի ուսանողները (բացառությամբ Շվեյցարիայի քաղաքացիների) 2016 թվականից ի վեր վճարում են իրենց ուսման վարձը։
2013 թվականի աշնանից ի վեր բոլոր շրջանավարտ ուսանողների դիպլոմային աշխատանքները ստուգվում են «Moodle» համակարգչային ծրագրի միջոցով՝ գրագողությունից խուսափելու համար։ Գրագողության առավելագույն պատիժը համալսարանից 1 տարի ժամկետով ժամանակավոր ազատումն է։


== Վարկանիշ ==
2015 թվականին համաշխարհային կարգի համալսարանների հետազոտության կենտրոնը (CWCU) Շանհայի Ցզյաո Տունի համալսարանում Հելսինկիի համալսարանին շնորհել է 67-րդ տեղը (500-ից), ինչը վեց հորիզոնականով ավելի բարձր է, քան 2014 թվականին։
«Times Higher Education»-ի վարկանիշում.

Բրիտանական հեղինակավոր «Quacquarelli Symonds» (QS) ընկերության վարկանիշում.


== Դասախոսներ ==
Լեո Աարիո, աշխարհագրագետ
Վիլհելմ Բոլին, փիլիսոփա
Վիկտոր Աքսել Հաքման, երկրաբան
Յակով Կարլովիչ Գրոտ, բանասեր
Հեյկի Կլեմետի, գիտությունների դոկտոր, կոմպոզիտոր, խմբավար, ֆիննական երգչախմբային երաժշտության դպրոցի հիմնադիր
Իոսիֆ Եմելյանովիչ Մանդելշտամ, ռուսաց լեզվի և գրականության պրոֆեսոր
Գունար Միկվից, պատմաբան
Օննի Օկկոնեն, ակադեմիկոս, արվեստագետ
Աննա-Մարի Սարայաս, ակադեմիկոս գրականագետ
Ֆրեդերիկ Սիգնեուս, գեղագիտության և գրականության պրոֆեսոր
Իլմարի Սուսիլուոտո, քաղաքագետ
Ֆրեդերիկ Էլվինգ, բուսաբան
Թոյվո Հաափանեն, երաժշտագետ
Յուլի Կարլովիչ Շիմանովսկի, վիրաբույժ


== Ռեկտորներ ==
1640-1641, 1649-1650 Էսկիլ Պետրեուս
1647-1648, 1652-1653 Գեորգ Ալանուս
1676-1677, 1683-1684 Էլիաս Թիլանդս
1729-1730 Դանիել Յուլենիուս
1755-1756 Կարլ Աբրահամ Կլևբերգ
1756-1757, 1765-1766, 1772-1773 Պեռ Կալմ
1767-1768 Մարտին Վալենիուս
1786-1787, 1798-1799 Հենրիխ Գաբրիել Պորտան
1803-1804, 1811-1812, 1825-1827 Յուհան Գադոլին
1806-1807, 1813-1814, 1827-1828, 1829-1832 Գուստավ Գաբրիել Գյոլստրյոմ
1824-1825 Կարլ Ռեյնգոլդ Զալբերգ
1828-1829 Դանիիլ Միրեն
1832-1833 Էրիկ Գաբրիել Մելարտին
1833-1839 Ֆրեդերիկ Վիլհելմ Փիփինգ
1839-1845 Նիլս Աբրամ ֆոն Ուրսին
1845-1848 Վիլհելմ Գաբրիել Լագուս
1848-1858 Գավրիիլ Ռեյն
1859-1869 Ադոլֆ Էդվարդ Արպե
1869-1872 Լոուրենս Լինդելյոֆ
1872-1875 Ադոլֆ Մոբերգ
1875-1878 Սակարիաս Տոպելիուս
1878-1884 Վիլհելմ Գաբրիել Լագուս
1884-1887 Ավգուստ Ալկվիստ
1887-1896 Թեոդոլֆ Ռեյն
1896-1899 Յակո Ֆորսման
1899-1905, 1905-1907 Էդվարդ Հիելթ
1905 Ռաբբե Աքսել Վրեդե
1907-1911, 1920-1922 Իվաև Հեյկել
1911-1915 Անդերս Սևերին Դոներ
1915-1920 Վալդեմար Ռուին
1926-1930 Անտի Թուլենհեյմո
1941-1945 Ռոլֆ Հերման Նևանլինա
1956-1962 Էդվին Լինկոմիես
1971-1973 Միկկո Յուվա
2003-2008 Իլկա Նիյնիլուոտո
2008-2013 Թոմաս Վիլհելմսոն
2013-2018 Յուկա Կոլա
Յարի Նիեմելյա (2018 թվականից)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Гельсингфорсский университет»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 


== Արտաքին հղումներ ==
helsinki.fi/university/ Հելսինկիի համալսարան. պաշտոնական կայք (ֆին.)(շվեդ.)(անգլ.)
Դիմումների ներկայացում
Միջազգային մագիստրոսական ծրագրեր
Պաշտոնական youtube-պորտալ