Յոհան Քրիստոֆ Բրոտցե

Յոհան Քրիստոֆ Բրոտցե (նաև՝ Բրոցե; գերմ.՝ Johann Christoph Brotze, լատիշ․՝ Johans Kristofs Broce. սեպտեմբերի 12, 1742(1742-09-12), Գյորլից, Lower Silesia - օգոստոսի 16, 1823(1823-08-16), Ռիգա, Ռուսական կայսրություն), գերմանացի մանկավարժ, պատմաբան, ազգագրագետ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1742 թվականի սեպտեմբերի 12-ին սաքսոնական Գյոռլից քաղաքում։ Սովորել է Լայպցիգի համալսարանում (1764—1767), 1768 թվականին ավարտել Վիտենբերգի համալսարանը, ստացել փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան (1768)։ 1769 թվականից սկսած՝ 46 տարի շարունակ դասավանդել է Ռիգայի կայսերական լիցեյում, 1801-1804 թվականներին եղել դրա ռեկտորը, այնուհետև՝ ավագ դասախոսը (1804—1815)։
Այդ ընթացքում հանգամանալի տեղեկություններ է հավաքել, մատիտանկարներում ու գունանկարներում մանրամասնորեն պատկերել ամենօրյա կենցաղում իր շուրջը տեսած և հետաքրքրություն ներկայացնող ամեն բան՝ ամրոցներ, եկեղեցիներ, կամուրջներ, հասարակական ու հանրային շինություններ, տներ և դրանց բնակիչներին՝ իրենց տարազներով, զբաղմունքներով և այլն։ Հետագայում հրատարակել է այդ նկարների ժողովածուն՝ պատկերներին կցելով հանգամանալի բացատրություններ։ Ներկայումս նրա այդ կոթողային ժողովածուն, որ երեք հազարից ավելի թերթերից է բաղկացած, համարվում է տեղեկատվական չափազանց արժեքավոր աղբյուր պատմաբանների համար։
Մահացել է 1823 թվականի օգոստոսի 4-ին Ռիգայում։


== Հիշատակ ==

Ռիգայի հին քաղաքամասում գտնվող կայսերական լիցեյի շենքի ճակատին փակցվել է Յոհան Բրոտցեին նվիրված հուշատախտակ։


== Աշխատանքներ ==
Zeichnungen und deren Beschreibungen


=== Գրքեր ===
Sammlung verschiedener Liefländischer Monumente, Prospecte, Münzen, Wappen, etc.Johans Kristofs Broce։ Zīmējumi un apraksti 1. Rīgas skati, ļaudis un ēkas (Rigaer Ansichten, Menschen und Gebäude). Red. Teodors Zeids. (456 Seiten lettisch / deutsch), Verlag Zinātne, Rīga 1992. ISBN 5-7966-0313-2
Johans Kristofs Broce։ Zīmējumi un apraksti 2. Rīgas priekšpilsētas un tuvākā apkārtne (Die Vorstädte und die Umgebung Rigas). Red. Teodors Zeids. (592 Seiten lettisch / deutsch), Verlag Zinātne, Rīga 1996. ISBN 5-7966-1017-1
Johans Kristofs Broce։ Zīmējumi un apraksti 3. Latvijas mazās pilsētas un lauki (Lettlands Kleinstädte und Land). Red. Teodors Zeids, Rita Brambe und Gvido Straube. (496 Seiten lettisch / deutsch), Verlag Zinātne, Rīga 2002. ISBN 9984-698-01-7
Johans Kristofs Broce։ Zīmējumi un apraksti 4. Latvijas mazās pilsētas un lauki (Lettlands Kleinstädte und Land). Herausgegeben von Muntis Auns. (488 Seiten lettisch / deutsch), Verlag Latvijas Vēstures Institūta āpgāds, Rīga 2007. ISBN 5-7966-0313-2
Johann Christoph Brotze։ Estonica. Herausgegeben von Ants Hein, Ivar Leimus, Raimo Pullat und Ants Viires. (619 Seiten estnisch / deutsch), Verlag Estopol OÜ, Tallinn 2006. ISBN 978-9985-9722-0-5


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Рига: Энциклопедия = Enciklopēdija «Rīga» / Гл. ред. П. П. Еран. — 1-е изд.. — Рига: Главная редакция энциклопедий, 1989. — С. 206. — 880 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-89960-002-0
Bernhard Hollander։ Dr. Johann Christoph Brotze als Pädagog und als Geschichtsforscher. In։ Mitteilungen aus der Livländischen Geschichte, Jg. 23 (1924–1926), S. 268–295.
Johann Friedrich von Recke, Karl Eduard Napiersky։ Allgemeines Schriftsteller- und Gelehrten-Lexicon der Provinzen Livland, Esthland und Kurland. Band 1։ A–F, Mitau 1827, S. 277–283 (Digitalisat)
Aija Taimiņa։ Johana Kristofa Broces (Brotze, 1742–1823) dzīvesgājums un viņa rokrakstu kolekcija LU Akadēmiskajā bibliotēkā. Diss. Latvijas Universitāte, Riga 2013 (lettisch; Übersetzung des Titels։ Johann Christoph Brotze, 1742–1823, Biographie und Sammlung seiner Manuskripte in der Akademischen Bibliothek der Universität Lettlands)


== Արտաքին հղումներ ==
Digital collection of Johann Christoph Brotze drawings at the Latvian Academic Library
Рисунки Иоганна Кристофа Бротце на сайте академической библиотеки Латвийского университета
Sammlung verschiedner Liefländischer Monumente(չաշխատող հղում)
Teile des Buches Sammlung verschiedner Liefländischer Monumente in digitaler Version Archived 2009-07-11 at the Wayback Machine.