armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հակամասնիկներ

Հակամասնիկներ, տարրական մասնիկների համախումբ։ Յուրաքանչյուր տարրական մասնիկի համապատասխանում է հակամասնիկ՝ օժտված հակառակ նշանի քվանտային թվերով (էլեկտրական լիցք, լեպտոնային կամ բարիոնային թվեր, տարօրինակություն և այլն)։ Մյուս հիմնական բնութագրերը, ինչպիսիք են զանգվածը, կյանքի տևողությունը, սպինը, իզոսպինը (իզոտոպային սպին), մասնիկի և հակամասնիկի համար նույնն են։
Մասնիկ-հակամասնիկ զույգի օրինակներ են էլեկտրոնը և պոզիտրոնը, պրոտոնը և հակապրոտոնը, նեյտրոնը և հականեյտրոնը, նեյտրինոն և հականեյտրինոն, 
  
    
      
        
          π
          
            +
          
        
        −
      
    
    {\displaystyle \pi ^{+}-}
   և 
  
    
      
        
          π
          
            −
          
        
        −
      
    
    {\displaystyle \pi ^{-}-}
   մեզոնները և այլն։ Հակամասնիկներից շատերի գոյությունը հաստատված է փորձով։


== Փոխազդեցությունը ==
Մասնիկ-հակամասնիկ զույգերը փոխազդելով կարող են անիհիլացվել՝ փոխարկվելով այլ մասնիկների չեզոք համակարգի կամ էլեկտրամագնիսական ճառագայթման։ Կան նաև մասնիկներ (ֆոտոն, 
  
    
      
        
          n
          
            ∘
          
        
        −
      
    
    {\displaystyle n^{\circ }-}
  , 
  
    
      
        η
        −
      
    
    {\displaystyle \eta -}
  , 
  
    
      
        
          ρ
          
            ∘
          
        
        −
      
    
    {\displaystyle \rho ^{\circ }-}
  , 
  
    
      
        ϕ
        −
      
    
    {\displaystyle \phi -}
  , 
  
    
      
        ω
        −
      
    
    {\displaystyle \omega -}
  , մեզոններ և այլն), որոնց համար վերը նշված բոլոր լիցքերը հավասար են զրոյի, ուստի նրանց հակամասնիկները համընկնում են հենց իրենց։ Դրանք կոչվում են իսկորեն չեզոք մասնիկներ։


== Պատմական ակնարկ ==
Հակամասնիկների գոյությունն առաջինը ենթադրել է Պ. Դիրակը՝ 1/2 սպինով մասնիկների ռելյատիվիստիկ քվանտային նկարագրման ժամանակ ստացվող բացասական էներգիայով վիճակների մեկնաբանման համար։
Յուկոլկա վտակ

Յուկոլկա վտակ (ռուս.՝ Протока Юколка), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 25 կմ է։ Այն հոսում է Կամչատկա գետի ձախ մասում 13 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  19070000112120000018302


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1]
(335) Ռոբերտա

(335) Ռոբերտա (անգլ.՝ Roberta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1892 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Անտոն Ստաուսի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,474729 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0449 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9045 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ռոբերտա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0323 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1421,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,25317 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(335) Ռոբերտա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զախարան

Զախարան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աղճապատի գավառակ

Աղճապատ, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Կենտրոնը Բլաթանա գյուղաքաղաքն էր։


== Աշխարհագրություն ==
Ունի լեռնային և անտառապատ տարածք։ Հարավից ձգվում են պոնտական լեռները, իսկ հյուսիսից Սև ծովն է։ Տարածվում է Տրապիզոն քաղաքից արևմուտք։


== Կլիմա ==
Կլիման խոնավ է։


== Բնակչություն ==
Գավառակի բնակչության մի մասը կազմում էին հայերը, որոնք խոսում էին Համշենի բարբառով։ Հայերի մոտ կեսը տեղահանվեցին 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մնացածը գաղթեցին Սև ծովի կովկասյան ափերը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գաբրիել Ղազարյան

Գաբրիել Ֆրունզի Ղազարյանը (մարտի 12, 1972(1972-03-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մարզական և հասարակական գործիչ, ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար։ Անկուսակցական, 2014 - 2016 թվականներին եղել է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար, 2016-2018 թվականներին՝ նախարարի տեղակալ։


== Կրթություն ==
1988-1992 թթ. - Ֆիզիկական կուլտուրայի Հայկական Պետական ինստիտուտ (գերազանցությամբ)


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1992-1994 թթ. - Կոտայքի մարզի Առինջ գյուղի միջնակարգ դպրոցի ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչ,
1993-2009 թթ. - Երևանի Արաբկիր համայնքի թիվ 1 մարզադպրոցում բասկետբոլի մարզիչ,
1996 թ. - մեթոդիստ, 1999 թ. - ուսումնական գծով փոխտնօրեն, 2000-2007 թթ. - ուսմասվար,
2007 թ. - տնօրեն,
2000-2006 թթ. - Ֆիզիկական կուլտուրայի Հայկական Պետական ինստիտուտի մարզախաղերի ամբիոնի դասախոս,
2002 թվականից՝ ասիստենտ, 
2005 թվականից՝ դոցենտ,
2009-2010 թթ. - Հայ-Ռուսական (Սլավոնական) Պետական համալսարանի մարմնամարզության և առողջ ապրելակերպի ամբիոնի դասախոս,
2010 թ. - ավագ դասախոս,
2010-2013 թթ. - Հայաստանի Ազգային Օլիմպիական Կոմիտե, սպորտի բաժնի պետ,
2014 թ. սպորտվարչության պետ,
2014 թ. մայիսի 3-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար։ Այդ պաշտոնում աշխատել է մինչև 2016 թ. սեպտեմբերի 27-ը։
2016 թ. դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարի տեղակալ։
2018 թ. հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար։


== Այլ տվյալներ ==
1986-1992 թթ. - Հայաստանի բասկետբոլի հավաքական թիմի անդամ, հանրապետության բազմակի չեմպիոն։
2002 թ. - Մանկավարժական գիտությունների թեկնածու։
2005 թ. - Շնորհվել է դոցենտի կոչում։
2010 թ. - Հայաստանի ջրացատկի ֆեդերացիայի նախագահ։
Հեղինակ է շուրջ 43 գիտական աշխատանքների և 1 դասագրքի՝ նվիրված ֆիզիկական դաստիարակության, սպորտային մարզման տեսության և մեթոդիկայի խնդիրներին։
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՀՀ կառավարության պաշտոնական կայք
Հայաստանի կլիմա

Հայաստանի կլիմայաստեղծ գործոնները բազմազան են. որոշիչ նշանակություն ունեն աշխարհագրական դիրքը, լեռնային համակարգերը (Մեծ Կովկաս, Հայկական լեռնաշխարհ), արաբական անապատների, Սև և Կասպից ծովերի, ինչպես նաև Իրանական ու Փոքրասիական բարձրավանդակների հարևանությունը։ Հայաստանի տարածքը գտնվում է մերձարևադարձային գոտու հյուսիսային լայնություններում և բնութագրվում է չոր ցամաքային կլիմայով, կլիմային հակադրություններով ու տարվա 4 եղանակների առկայությամբ։ Տարածքին բնորոշ է արևային կլիման։ Երևանում Արեգակի բարձրությունը հորիզոնի նկատմամբ կեսօրին 28° (դեկտեմբեր) - 71° (հունիս) անկյուն է կազմում, ցերեկվա տևողությունը՝ համապատասխանաբար՝ 5 ժ 3 ր - 9 ժ 17 ր։


== Տես նաև ==
Հայաստանի ցուրտ լեռնային կլիմա
Բալուջա (գետակ)

Բալուջա , գետակ Արցախոում, Կուրի ավազանում, Գարգարի վտակը։ Հոսում է ներկայիս Ասկերանի շրջանի Այգեստան գյուղի մոտով։


== Ծանոթագրություններ ==
Թռչունների կերակրում

Թռչունների կերակրում, մարդու կողմից վայրի թռչունների կերակրման գործունեություն։ Այդ նպատակի համար ստեղծված հատուկ շինվածքը կոչվում է «կերաման»։ Թռչունների կերակրումը հատկապես կարևոր է տարվա ցուրտ եղանակներին, երբ իրենց կենսագործունեության պահպանման համար թռչուններին անհրաժեշտ են ավելի շատ կերակուր։ Այդ ժամանակ հողը ծածկված է ձյունածածկույթով։


== Պատմություն ==
Մարդու կողմից թռչունների կերակրման առաջին փաստացի վկայությունը թվագրվում է 6-րդ դարին։ Մինչև մեր ժամանակները հասել են գրառումներ, որտեղ նշված է, որ աղավնիներին կերակրել է Սերֆ անունով մի եպիսկոպոս։ Վերջինս եղել է Կալրոսից։ 1890-1891 թվականների ցուրտ ձմռանը բրիտանական ազգային թերթերը առաջին անգամ խնդրանքով դիմել են մարդկանց, որ նրանք կերակրեն վայրի թռչուններին։ 1910 թվականին բրիտանական «Պանչ» ամսագիրը հայտարարել է, որ թռչունների կերակրումը ազգային ժամանց է։ 1994 թվականին ԱՄՆ Կոնգրեսի որոշմամբ՝ փետրվար ամիսը հայտարարվել է թռչունների կերակրման ազգային ամիս։ Ներկայիս ժամանակներում մարդու կողմից վայրի թռչունների կերակրման հետազոտություններով զբաղվում է  Էքսետերի համալսարանը, Բիրմինգհեմի համալսարանը, Ֆրայբուրգի համալսարանը, Կանադայի շրջակա միջավայրի նախարարությունը և Oecologia թերթը։


== Կեր ==
Թռչունների կերակրման համար օգտագործվող հիմնական կերը տարբեր սերմացուներն են (հիմնականում արևածաղկի սերմ), ընկույզ, սալոր, մարդու կողմից օգտագործված սննդի մնացորդներ, ինչպես նաև հատուկ թռչնակերեր։ Լողացող թռչուններին հիմնականում կերակրում են հացով։ Սերինոսազգիները սիրում են անգլ.՝ Guizotia abyssinica-ի սերմեր, ճայերը՝ քաղցր եգիպտացորեն, սպիտակաչք, կեռնեխ, աֆրիկյան մորուքավոր ընտանիքին պատկանող թռչունները սնվում են թարմ մրգերով, երաշտահավերը սնվում են ընկույզի տեսակներով, ագռավները և աղավնիները՝ սպիտակ կորեկով։ Ձմռանը կերին կարելի է ավելացնել մանր ավազ, որը նրանց պետք է որպես գաստրոլիտներ։


== Փաստեր ==
2002 թվականի տվյալներով՝ անգիացիների ավելի քան 60 %-ը, որոնք ունեին սեփական այգիներ, կերակրել են վայրի թռչուններին։ 2006 թվականի տվյալներով 16 տարեկանից բարձր 55 մլն ամերիկացիներ կերակրել են վայրի թռչուններին, նրանց հատուկ սնունդի համար ծախսելով 3 մլրդ դոլար, իսկ կերամանների, ջրամանների և այլ պարագաների համար ծախսել են մոտ 800 մլն դոլար։
Մի քանի քաղաքներում և շրջաններում օրենսդրությամբ արգելված է կերակրել թռչուններին։ 2007 թվականին այդպիսի արգելք է դրվել Լոնդոնում՝ Թրաֆալգարյան հրապարակում։ Դա կապված է այն փաստի հետ, որ քաղաքի վարչությունը ամեն տարի ծախսել է 160․000 ֆունտ ստեռլինգ թռչունների ծերտը քաղաքի փողոցներից և  հուշարձաններից մաքրելու համար։ Բացի այդ թռչունների այդպիսի կուտակումները (մինչև 35․000) կարող է վտանգավոր լինել քաղաքի բնակչների առողջության համար։
2008 թվականին Նորթհեմփթոնի իշխանությունները որոշել են թոշակառու բնակիչներից մեկին և իր կնոջը վտարել իրենց տնից՝ սեփական այգում թռչուններին կերակրելու համար։  Այդպիսի մի դեպք տեղի է ունեցել նաև 2009 թվականին Օքսֆորդշիրում։
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Feederwatch.org(անգլ.)
Feeding birds Archived 2016-09-05 at the Wayback Machine.(անգլ.) на сайте rspb.org.uk
Ազգային հանրապետական բանակ (Իտալիա)

Ազագային հանրապետական բանակ (իտալերեն՝ Esercito Nazionale Repubblicano), Իտալիայի սոցիալական հանրապետության զինված ուժերը 1943-1945 թվականներին։ Վերջիններս Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մարտնչում էին առանցիկ ուժերի դեմ։
Նոր ձևավորված իտալական կառավարությունը դաշինք կնքեց դաշնակիցների բանակի հետ, որից հետո՝ 1943 թվականի հուլիսի 25-ին, Մուսոլինի ձերբակալվեց։ Այդ իրադարձությունների արդյունքում Իտալիան պատերազմ հայտարարեց Գերմանիային և դուրս եկավ առանցիկ դաշինքից։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Մուսոլինին բանտից ազատ արձակվեց գերմանացի դեսանտ Օտո Սկորցենիի կողմից և հեռացավ Իտալիայի հյուսիս, որտեղ գերմանական զորքերի կողմից կառավարվող տարածքում, նա հայտարարեց «Իտալիական սոցիալական հանրապետության» ստեղծման մասին։ Հոկտեմբերին այդ նույն կառավարության կողմից հայտարարվեց նոր բանակի ստեղծման մասին։ Բանակի հետակետը դարձավ չորս դիվիզիա, որոնք նախապատրստված էին գերմանիայի բանակի օգնությամբ։ Հենակետի ստեղծումից հետո սկսեցին կառուցվել տարբեր մասեր և միացություններ։ Բանակի ընդհանուր թիվը կազմում էր 800 հազար զինվոր։

Բանակից բացի ստեղծվեց նաև «ազգային գվարդիա» և «սև բրիգադաներ»։ Այդ խմբերը բանակի նման հիմնականում ճակատամարտում էին ընդդեմ իտալական դիմադրության։ Տանկային մասերը շատ քիչ էին։ Բանակը հիմնականում օգտվում էր ժանգոտած զենքերով, որի պատճառով նրանք չէին կարողանում հավասար ճակատամրտել դաշնակիցների ուժերի դեմ։ 1944 թվականի դեկտեմբերի վերջին, բանակը գերմանական զորքերի հետ միասին մասնակցում էր հանկարծակի հաջող «Ձմեռային կարկուտ» օպերացիայում։
Իտալական սոցիալական հանրապետության անկումից հետո բանակը դադարեց իր գոյությունը։


== Տես նաև ==
Իտալիան Երկրորդ համաշխարհային պատերզամի ժամանակ
Իտալիական սոցիալական հանրապետություն
Դուչե


== Ծանոթագրություններ ==
Տալսի

Տալսի  (լատիշ․՝ Talsi), քաղաք Լատվիայում գտնվում է Ստենդե երկաթուղային կայարանից 12 կմ հեռավորության վրա։ Հայտնի է XIII-րդ դարից։ Մինչև 1917 թվականը քաղաքը կոչվել է Տալսեն ։


== Պատմություն ==
Գրավոր աղբյուրներում քաղաքի անունը առաջին անգամ հանդիպել է 1231 թվականին։ Տալսին հին ժամանակներում եղել է Կրուշսկոիի կարևոր կենտրոններից մեկը։ Տալսինկոե հնավայրը գտնվում է Տալս լճի արևելյան ափին։ Բլրի բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 32 կմ։ Այն մեկն էր խոշոր և խիտ բնակեցված տարածքներից։ Հնագիտական պեղումները ցույց են տվել, որ այստեղ X-XIII դարում գտնվել է ֆեոդալական դարաշրջանի խոշոր կենտրոնը։ Դզիրնավկալնս բլրի շինարարությունը չի նպաստել Տալսի քաղաքի աճմանը։
Տալինսկի շրջանները նվաճել են լեհերը, շվեդները և ռուսները։
Շատ տալսինցներ զոհվել են 1657 և 1709 թվականներին ժանտախտ հիվանդության ժամանակ։
Տալսիայում դասավանդել է լատվիացի գրող Էռնեստ Ուպիտ-Բիրզնիեկը և ռուս գրող Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկիին։ Մինչև XIX դարի վերջը Տալսիայում բնակչության թիվը գերազանցել է 4000-ը, 1987 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն  քաղաքում  բնակվել է 4200 մարդ, այդ թվում լատինացիներ (2.088), հրեաներ (1.402), գերմանացիներ (623) և այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ ։ Քաղաքը իրավունք է ստացել 1917 թվականին։
1918 թվականի նոյեմբերի 18-ին Լատվիան հռչակվել է, որպես Լատվիական Հանրապետություն։ 1949 թվականին Տալսինկիի նահանգի շատ շրջաններ փոխել են սահմանները, սակայն Տալսիա քաղաքը մնացել է կենտրոնում և եղել է միշտ քաղաք։


== Քույր-քաղաքներ ==
 Շյոլկովո, Ռուսաստան
 Շելտոն, ԱՄՆ
 Պրիենայ, Լիտվա
 Տաուրագե, Լիտվա
 Գլոստրուպ, Դանիա
 Կուրեսսաարե, Էստոնիա
 Սյոդերչյոպինգ, Շվեյցարիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Талсинского края(լատիշերեն)(ռուս.)(գերմ.)(անգլ.)

Информация о городе на туристическом портале mesta.lv(ռուս.)
Информация о городе в топонимической базе данных(լատիշերեն)«Тальсен»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Талси
(4525) Ջոնբաուեր

(4525) Ջոնբաուեր (անգլ.՝ Johnbauer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի մայիսի 15-ին Էլեանորա Հելինի, Յուջին Շումեյկերի և Պ. Դ. Ուայլդերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,571873 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0534 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0904 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ջոնբաուեր աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0818 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1506,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,238963 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4525) Ջոնբաուեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բեսաս

Բեսաս (իսպ.՝ Bezas), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տերուել պրովինցիայում (Արագոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռա դե Ալբառասին շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 26.30 կմ²։ Բնակչությունը՝ 79 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 18 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Itinerarios por el Paraje del Rodeno
Անխալ

Անխալ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(3691) Բեդե

(3691) Բեդե (անգլ.՝ Bede), աստերոիդ ամուրի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի մարտի 29-ին Լուիս Գոնսալեսի կողմից Սեռո Էլ Ռոբլեում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,774165 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,27 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2784 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բեդե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,353 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 863,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,417074 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,36° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3691) Բեդե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ֆրանսիում

Ֆրանսիում, քիմիական տարր է, որի նշանն է Fr և ատոմային թիվը՝ 87։ Այն դասվում է ալկալիական մետաղների խմբին։ Շատ ռադիոակտիվ տարր է։ Այն տրոհվում է աստատի, ռադոնի և ռադիումի։
Հայտնաբերվել է 1939 թվականին։ Բնության մեջ այն շատ հազվադեպ է հանդիպում (աստատից հետո ամենաքիչ հանդիպող տարրն է բնության մեջ) Այն օգտագործվել է միայն գիտահետազոտական ​​առաջադրանքներում՝ ինչպես կենսաբանության, այնպես էլ ատոմային կառուցվածքի ոլորտում։ Ենթադրվում էր, որ ֆրանցիումը կարող է օգնել ախտորոշել քաղցկեղի հետ կապված հիվանդությունները։3 սակայն այս կիրառումը ի վերջո համարվել է ոչ գործնական։
Ֆրանցիումի՝ այն սինթեզելու, թակարդելու և սառեցնելու ունակությունը, համեմատաբար պարզ ատոմային կառուցվածքի հետ մեկտեղ, այն դարձրել են մասնագիտացված սպեկտրոսկոպիկ փորձարկումների առարկա։ Այս փորձերը հանգեցրել են էներգիայի մակարդակների և ենթաատոմային մասնիկների միջև զուգակցման հաստատունների ավելի կոնկրետ տեղեկատվության ստացմանը:16 Լազերների կողմից թակարդված իոններից արձակված լույսի վրա կատարված ուսումնասիրությունները տվել են ճշգրիտ տվյալներ ատոմային էներգիայի մակարդակների միջև անցումների վերաբերյալ։ Պարզվել է, որ այս փորձարարական արդյունքները բավականին նման են Քվանտային տեսության կողմից կանխատեսվածներին։
Սխալ և թերի բացահայտումներ
Ռուս քիմիկոս Դ.Կ.Դոբրոսերդովը առաջին գիտնականն էր, ով պնդում էր, որ հայտնաբերել է էկա-ցեզիում։ 1925 թվականին նա նկատեց թույլ ռադիոակտիվություն կալիումի՝ մեկ այլ ալկալիական մետաղի նմուշում, և եզրակացրեց, որ էկա-ցեզիումը աղտոտել է նմուշը։ Ռուսաստանը՝ ի պատիվ իր ծագման երկրի:20 Դրանից կարճ ժամանակ անց, նա սկսեց կենտրոնանալ Օդեսայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում իր դասախոսական կարիերայի վրա՝ ընդհանրապես հրաժարվելով էկա-ցեզիումը մեկուսացնելու իր ջանքերից:19
Հաջորդ տարի՝ 1926 թվականին, անգլիացի քիմիկոսներ Ջերալդ Ջ. Ֆ. Դրուսը և Ֆրեդերիկ Հ. Լորինգը վերլուծեցին մանգան(II) սուլֆատի ռենտգենյան ռադիոգրաֆիան։ Նրանք նկատեցին սպեկտրային գծեր, որոնք, ըստ նրանց, պատկանում էին էկա-ցեզիումին։ Նրանք հայտարարեցին 87-րդ տարրի հայտնաբերման մասին և առաջարկեցին ալկալինիում անվանումը, որը կլինի ամենածանր ալկալիական մետաղը:19
1930 թվականին Ալաբամայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր Ֆրեդ Ալիսոնը հայտարարեց, որ հայտնաբերել է 87 տարրը՝ վերլուծելով աղտոտվածությունը և լեպիդոլիտը՝ օգտագործելով իր մագնիս-օպտիկական մեքենան։ Էլիսոնն առաջարկեց, որ այն կոչվի կույս՝ իր հայրենի Վիրջինիա նահանգի պատվին, ինչպես նաև օգտագործել Vi և Vm նշանները։ 2021թ., սակայն, 1934 թվականին Բերքլիի համալսարանի պրոֆեսոր Մակֆերսոնը հերքեց Ալիսոնի սարքի արդյունավետությունը և նրա վավերականությունը։ կեղծ բացահայտում.22։

Պարբերական աղյուսակ
Սլոխտերեն (համայնք)

Սլոխտերեն (հոլ.՝ Slochteren ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 152,28 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.405 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.500 եվրո է։
Ռաֆայել Շեֆեր

Ռաֆայել Շեֆեր (գերմ.՝ Raphael Schäfer), ի ծնե՝ Ռաֆալ Շաֆարչիկ (լեհ.՝ Rafał Szafarczyk, հունվարի 30, 1979(1979-01-30), Kędzierzyn-Koźle, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), գերմանացի ֆուտբոլիստ լեհական ծագման, «Նյուրնբերգ» ֆուտբոլային ակումբի դարպասապահ։


== Կարիերա ==


=== Վաղ տարիներ ===
Ռաֆայելը իր կարիերան սկսել է Հիլդեսհայմ քաղաքի «Դրիսպենշտեդտ» ակումբում։ Տասներկու տարեկանում Ռաֆայելը տեղափողվում է «Գանովեռա» ֆուտբոլային դպրոց։ 17 տարեկանում հայտնվում է առաջին թիմում, սակայն ոչ մի անգամ չի մասնակցում խաղերին։ Այսպիսի պայմաներով Ռաֆայելը որոշում է խաղալ «Լյուբեկ» ակումբում մինչև 1998/99 թթ․ սեղոնի ավարտը։ Այսպիսով նա խաղացել է երեք խաղ 1 համարի ներքո, բայց չի կարողացել խաղալ մի աստիճան բարձր լիգայում։


=== Ակումբային տարիներ ===
2001 թվականի հուլիսին գալիս է «Նյուրնբերգ»։ Ակումբը հենց նոր էր հասել Բունդեսլիգա։ Այս ակումբում Ռաֆայելը խաղացել է 2-րդ համարի տակ, 1 համարը զիջելով ավելի փորձառու Դարիուս Կամպային։ Բունդեսլիգայում 2002 թվականի մարտին նշեց իր դեբյուտը «Բորուսիա Մյոնխենգլադբախի» դեմ խաղում։ Անտեսելով իր հաջողակ խաղը նա դառնում է պահեստային դարպասապահ։
2003/04 սեզոնի սկզբում ակումբի մոտ առաջանում են ֆինանսական խնդիրներ և ակումբի ղեկավարությունը որոշում է տրասֆերի հանել որոշ ֆուտբոլիստների, այդ թվում նաև Դարիուս Կամպային։ Այդպիսով Ռաֆայելը զբաղեցնում է հիմնական դարպասապահի «պաշտոն»ը։ Շատ ժամանակ Ռաֆայելը մնում է ակումբի հիմնական խաղացող և դառնում է թիմի ավագ։
2008/09 սեզոնում հայտնվում է բունդեսլիգա 2-րդում, սակայն շատ կարճ ժամանակում իր թիմը գրավում է այնպիսի տեղ, որը հնարավորություն է տալիս վերադառնալ Բունդեսլիգա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1390)

Ժողովածու (1390), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1390 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1666 թվականին Հովհաննես գրիչի կողմից Նոր Ջուղայում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,4x14 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 375 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 220բ, 346բ։


== Բովանդակություն ==
Նանայի Մեկնուրիւն Յովհաննու
Գիրք Յոբայ
Գլուխք Սիրաքայ
Հարցմունէ Ամիրապետին և պատասխանիք Մակարայ
Վարք Անտիգոնիա
Դաշանց թուղթ
Յովհ. Թլկուրանցւոյ Մեկնութրւն Արարածոց (չափ.), Քարոզք (Աղէք. Ջուղայեցի, անանուն)


== Ծանոթագրություններ ==
Կամենուշկա (այլ կիրառումներ)

Կամենուշկա, կարող է վերաբերել՝

Կամենուշկա - գետ Ռուսաստանում, Աբաշևայի վտակը
Կամենուշկա - գետ Ռուսաստանում, Զալոմնայայի վտակը
Մարքսիստական գեղագիտություն

Մարքսիստական գեղագիտություն(ռուս.՝ Марксистская эстетика), արվեստի տեսություն է, որը հիմնված է պատմության նյութապաշտական ըմբռնման վրա։ Հիմնված է լենինյան արտացոլման տեսության վրա։


== Պատմություն ==
Մարքսիստական գեղագիտության ընդհանուր գաղափարների մշակմանը նպատել է Ֆրանց Մերինգը։
ԽՍՀՄ-ում մարքսիստական գեղագիտությունը տարբեր ընդունելության է արժանացել։ Նշանակալի են Միխաիլ Լիֆիցի հայացքները։
Արևելաեվրոպական մաիքսիզմի համար կարևոր դեր է ունեցել Դյորդյա Լուկաչայի աշխատանքները։


== Հիմնական սկզբունքներ ==
Մարքսիստական գեղագիտությունը հաստատում է արվեստի կենսական բովանդակությունը, դրա գաղափարական նշանակության առաջնային կարևորությունը։
Մարքսիստական գեղագիտությունը նկարչության համար կարևոր չափանիշներից մեկը հարամում է ներածության և ձևի համապատասխանությունը։


== Հիմնական կատեգորիաներ ==
Գեղեցիկ
Մարքսիստական գեղագիտությունը նախանշել է մարդու աշխատանքի և գեղեցիկի օրինաչափությունը, ինչը հիմք է հանդիսացել գեղագիտական վերաբերմունքի, որպես այդպիսին, առաջացման համար։
Ողբերգական
Ինչը վերաբերում է ողբերգությանը, որպես գեղագիտության կատեգորիա, մարքսիստական գեղագիտությունը ողբերգական իրադարձությունների հիմնական պատճառը տեսնում է հակառակ սոցիալական ուժերի բախման մեջ, որի առաջացումը պայմանավորված է հասարակական զարգացման օրենքներով։ Մարքսն ու Էնգելսը առանձնացնում էին նոր առաջադիմական ուժերի ողբերգական բնույթը, հանդես գալով ընդդեմ հին կարգերի, և տվյալ պայմաններում չկարողանալով հաղթել, և պատմականորեն հնացած դասի այն փուլից ողբերգական հեռանալը, որը դեռևս ամբողջովին չէր սպառել իր հնարավորությունները, երբ հին հասարակական կարգի որոշ ներկայացուցիչներ գիտակցեցին իրենց դասի դատապարտված լինելը, բայց չկարողացան խզել կապերը նրան հետ և տեղափոխվել նոր դասի դիրքեր, որին պատկանում է ապագան։
Հերոսական
Մարքսիստական գեղագիտությունը մերժում է հերոսության անհատական ըմբռնումը, երբ կորչում է նրա օբյեկտիվ չափանիշը, անհատական անվախությունը բացարձակվում է, վերջինիս ինքնագնահատականը բարձրացվում է սկզբունքի վրա։
Վսեմ
Մարքսիստական գեղագիտությունը վսեմության հիմքը տեսնում է օբյեկտիվ իրականության մեջ և դրա նկատմամբ մարդու վերաբերմունքի մեջ, որն ուղղված է դրա դրա հեղափոխական վերփոխմանը, իսկ վսեմությունը դիտում է որպես մարդկային սխրանքի գեղեցիկ արտահայտություն, ստեղծագործական աշխատանքի նվաճումների մեծություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Зивельчинская Л. Я. Нужна ли марксистская эстетика? // ПЗМ, 1926. № 11.
Вайман С. Марксистская эстетика и проблемы реализма. М., 1964.
Дмитрий Гутов. [https://web.archive.org/web/20130425085846/http://mesotes.narod.ru/lifshiz/gutov.htm Марксистско-ленинская эстетика в посткоммунистическую
Արայի քարավանատուն

Արայի քարավանատուն, քարավանատուն նախկին Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Նիգ գավառում։ Կառուցվել է 1213 թվականին Զաքարյան իշխանների կողմից։ Ավերակները պահպանվում են Ապարանի շրջանի Արա գյուղի հարավային կողմում։ Կառուցվել է տուֆաքարից, կրաշաղախով։ Միադահլիճ եռանավ տիպի շենք է։ Կառուցման և նրաժամանակի մասին արձանագրությունը պահպանվում է։


== Ծանոթագրություններ ==
Արևելապոնտական լեռնաշղթա

Արևելապոնտական լեռներ, Խաղտյաց լեռներ, Արժլու, Արևելապոնտաական լեռներ, Բսլխար, Բսլխար դաղ, Բսլխալ ղաղ, Բարիատրյան լեռներ, Բոլխար, Էլկեզի, Էլկըզի, Իլակ-Մեսջիդի, Լազիստանի լեռներ, Լազսաանի լեոներ, Խաղդյաց լեոներ, Խաղտիք, Պահարյա լեռներ, Պահարյաց լեռներ, Պարատրես, Պարիադիս, Պարիադրես, Պարիադրեսի շղթա, Պարիսսլրյաձ լեոներ, Պարիաղրոս, Պարխ, Պարխալ, Պարխար, Պարխսր լերներ, Պարխարի լեոներ, Պարխարյաճ լեռներ, Պարխոաթրաս, լեռնային համակարգ Թուրքիայում, Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսում։ Ձգվում է Սև ծովի հարավարևելյան ափին զուգահեռ, Մելետ գետից (արևմուտքում) մինչև Ճորոխի ստորին հոսանքը (արևելքում)։ Երկարությունը 500 կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 3937 մ (Քաջքար լեռ)։
Կազմված է կավճի և երրորդականի բյուրեղային, մետամորֆային և նստվածքա-հրաբխային ապարներից (կրաքարեր, տուֆոգեններ և գրանիտներ)։ Հարուստ է բազմամետաղային հանքավայրերով, հատկապես արծաթով (Գյումուշխանե)։ Լեռնաշղթաների (Գիրեսուն, Զիգանա, Քաջքար, Լազիստանի, Սպեր) միջին բարձրությունը գերազանցում է 3000 մ-ից, իսկ առանձին գագաթներ ծածկված են հավերժական ձյունով։ Կան անթրոպոգենի սառցապատումների հետքեր։ Հարմար և անցանելի է միայն Զիգանայի լեռնանցքը։
Արևելապոնտական լեռները մասնատված են Խարշատ, Դագիրման և այլ գետերի հովիտներով։ Հյուսիսահայաց լանջերին (տեղումները 3000 մմ) տարածված են մերձարևադարձային սաղարթավոր (մինչև 400 մ), խառը (400-1250 մ) և փշատերև (մինչև 1900 մ) անտառներ, հարավահայաց չորային լանջերին՝ միջերկրածովային չորասեր անտառներ ու թփուտներ (կան նաև Հայկական բարձրավանդակին հատուկ չորասեր տեսակներ), 2000 մ-ից բարձր ենթալպյան և ալպյան մարգագետիններ են։
V դարի պատմիչները հիշատակում են Պարխար(յան) կամ Պարիադրես(յան) ձևերով, հետագայում հայտնի են Պարխալ կամ Բոլխար անուններով։ Ն. Ադոնցը սրանց անունը համեմատում է Բարխ ամրոցի անվան հետ։ Թուրքերն անվանել են Ելկըզի։ Այժմ կոչվում են Լազիստանի լեռներ։ Խաղտյաց լեռների նշանավոր գագաթներն են՝ Քաջքար կամ Խալքար և Վերձնբակ։ Ավարայրի ճակատամարտից հետո այստեղ էր ամրացել Հմայակ Մամիկոնյանր։ Վ. Արևելցու պատմած ավանդությամբ Սուրբ Սահակի աշակերտ Անդրեաս աբեղան սրա խորշերում էր թաքցրել ու Նունեի խալը, որն ստացել էր Վ. Մամիկոնյանի դուստր Շուշանիկից։ Ըստ ավանդության, 1011 թ. թոնդրակեցիները փշրել են այս լեռների մի ճյուղի վրա գտնվռղ խաչքարը, սրա համար պատժվել են։ Ունի բագմամետաղային հարուստ հանքավայրեր։ Նշանավոր են Գյումուշխանեի արծաթի հանքերը։ Միջին բարձրությունը հասնում է 3000 մ։ Առանձին գագաթները ծածկված են հավերժական ձյունով, կտրատված է մի քանի գետահովիտներով։ Լանջերր անտաոածածկ են, բարձրադիր գոտիները ծածկված են ալպյան մարգագետիններով


== Ծանոթագրություններ ==
Մեքսիկական պար

Մեքսիկական պար, Մեքսիկա պետության ազգային և ժողովրդական պարը, որը համարվում է Լատինական Ամերիկայի երկրների պարերից յուրօրինակը։
Մեքսիկական ժամանակակից ժողովրդական պարերը հարյուրավոր տարիներ առաջ Մեքսիկայի տարածքում հաստատված հնդկացիական ցեղերի պարերի միաձուլումն է մեկ պարի մեջ։ Այն համարվում է նաև աֆրիկյան և եվրոպական ժառանգություն։ Մինչև իսպանացիների Մեքսիկա ներխուժելը ազգային պարերը պահպանում էին կապերը աշխարհիկ և հոգևոր աշխարհների մեջ։ Ացտեկների պարարվեստում կային երկու մակարդակի պարեր՝ պարեր, որոնք բնորոշ են հասարակ մարդկանց և պարեր որոնք բնորոշ են վերնախավին։
Իսպանիայի կոնկիստադորների կողմից Մեքսիկայի գրավումը վճռական դարձավ հնդկացիական մի շարք ցեղերի համար։ Այստեղ ժամանած իսպանացիները փորձեցին արմատախիլ անել տեղական պարերը, հաշվի առնելով նրանց չափազանց հեթանոս լինելը։ Հաճախ դա պայմանավորված էր նրանով որ, երբեմն որոշումներ ընդունելիս Իսպանիայի թագավորը խորհրդակցում էր Հռոմի պապի հետ, իսկ Հռոմի պապի ամենակարևոր նպատակներից մեկը հեթանոս աշխարհի քրիստոնեացում էր։ Այդպիսով տեղի հնդկացիները պարերում մտցրեցին քրիստոնեական և եվրոպական տարրեր, ստեղծելով նոր տեսակի պարեր։ Այդ է պատճառը որ շատ պարեր երբեմն նմանեցվում են իսպանական պարերի հետ։
1520 թ.-ից 1750-ական թվականները ընկած ժամանակահատվածում հիմնականում շատ բնիկ հնդկացիներ ադապտացվեցին և իրենց պարերի մեջ մտցրեցին քրիստոնեական տարրեր։ Օրինակ՝ մեծարում Մարիամ Աստվածածնի կամ այլ կաթոլիկ եկեղեցական անձնավորության։ Սրան զուգընթաց Իսպանիան ևս յուրացնում էր տեղի հնդկացիների պարերը՝ դարձնելով սեփականը։ Այդ ամենի պատճառով եվրոպական երկրներից (հիմնականում Իսպանիա և Պորտուգալիա) սկսեցին Մեքսիկա տեղափոխվել երաժշտական գործիքներ և իրեր։ Եվրոպական ազդեցությունը մեքսիկական պարերի վրա հաճախ նաև ամբողջովին փոխում է պարի նպատակը և դարձնում այն լրիվ տարբեր սովորույթներին համապատասխան։
Մեքսիկական պարերը նոր շունչ ստացան Մեքսիկայի անկախության պատերազմի սկսելու հետ զուգընթաց։ Այս շրջանի պարերը նաև կրում էին հայրենասիրական բնույթ։ Այս շրջանում մի շարք պարեր (օրինակ՝ Յարաբե պարը) փոխեց իր բնույթը և դարձավ հայրենասիրական և ազատատենչ պար։ Հայրենասիրության քարոզումների հիման վրա ստեղծվեցին նոր պարեր։
Այսօր, ավանդական մեքսիկական պարը մեծ դեր ունի Մեքսիկայի մշակույթի մեջ։ Մեքսիակյի կառավարությունը և մշակույթի նախարարությունը խթանում է պարերի տարածումը երկրում և ստեղծում համապատասխան պայմաններ պարով հետաքրքրվածների համար։ Մեքսիկան այն եզակի երկրներից է, որտեղ մշակույթում իր ազդեցիկ դերը ունի ազգային պարը, իսկ մեքսիկական պարերը իրենց գույնզգույն երանգներով հայտնի են ողջ աշխարհին։
Մեքսիկայի Հանրապետության շատ դպրոցներում պարը նաև ունի առանձին առարկայի կարգավիճակ։ Այդ դասաժամի ընթացքում մեքսիկացի աշակերտները սովորում են մեքսիկական ազգային պարերի առանձնահատկությունները և պատմությունը, ինչպես նաև սովորում պարել։ Մեքսիկական պարերը ունեն իրենց ազդեցիկ դերը իր տարածաշրջանում։ Մեքսիկայի պարերի վրա ստեղծվել են պարեր ԱՄՆ-ում, Պերուում, Բելիզում, Էկվադորում, Կոլումբիայում և այլ երկրներում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Մարսալյա

Մարսալյա  (իտալ․՝ Marsaglia), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 294 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 23 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 13 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Եվսեբիոս Վերչելլին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար` 0174 787112
Էլեկտրոնային հասցե` marsaglia@infosys.it
Գլխավոր կայք` http://www.comune.marsaglia.cn.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Սերրանայի գավառ

Սերրանայի գավառ (պորտ.՝ Microrregião Serrana), գավառ Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո նահանգում։ Մտնում է Ռիո դե Ժանեյրոյի ագլոմերացիա (մեզոշրջան)ի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 482 512 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 1785,063 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 270,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 3 308 439 272,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 7 115,94 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Պետրոպոլիս
Սան Ժոզե դու Վալի դու Ռիու Պրետու
Տերեզոպոլիս
Գեյսեյի աստղադիտարան

Գեյսեյի աստղադիտարան (ճապ.՝ 芸西天文学習館, աստղադիտարանի կոդը` — «372»), աստղադիտարան Ճապոնիայի Կոտի պրեֆեկտուրայի Գեյսեյ քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1973 թվականին։ Աստղադիտարանը ղեկավարում է Ցուտոմու Սեկին, ով ճանաչված է որպես աստերոիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող։ Նրա կողմից այս աստղադիտարանում հայտնաբերվել է C/1965 S1 (Իկեյա—Սեկի) գիսաստղը և 224 աստերոիդ 1981-ից 2008 թվականները։


== Աստղադիտարանի գործիքներ ==
0.6-մ ռեֆլեկտոր


== Հիմնական նվաճումները ==
Հայտնաբերվել են 224 աստերոիդ 1981-ից 2008 թվականները
12228 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակվել են 1973-ից 2011 թվականները


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները

Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումներըNASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը

Որոնում «Geisei» բառով
Հացիկ (Արմավիրի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հացիկ (այլ կիրառումներ)Հացիկ, գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Արմավիրի տարածաշրջանում։ Բնակավայրը գտնվում է մարզկենտրոնից 8 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 880 մ բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Հացիկի մշտական բնակչությունը կազմել է 2331, առկա բնակչությունը` 2299 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է պտղաբուծությամբ, խաղողագործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (179501-179600)

Աստերոիդների ցանկ (179401-179500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (179601-179700)
 Աստերոիդների ցանկ (179401-179500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (179601-179700)
Ուստ-Կուբինսկի շրջան

Ուստ-Կուբինսկի շրջան (ռուս.՝ Усть-Кубинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլոգդայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուստե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2400 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 8828 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Կասլիի շրջան

Կասլիի շրջան (ռուս.՝ Каслинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չելյաբինսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կասլի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3356 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 20087 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,99 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ջոն Ֆորդ

Ջոն Ֆորդ (անգլ.՝ John Ford, իսկական անուն ազգանունը Ջոն Մարտին Ֆինի, John Martin Feeney, փետրվարի 1, 1894(1894-02-01)[…], Քեյպ Էլիզաբեթ, Քամբերլենդ շրջան, Մեն, ԱՄՆ[…] - օգոստոսի 31, 1973(1973-08-31)[…], Palm Desert, Ռիվերսայդ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ռեժիսոր, գրող և պրոդյուսեր։
Կինոյի պատմության միակ ռեժիսորն է, ով արժանացել է 4 «Օսկար» մրցանակի Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար անվանակարգում։
Հատկապես նշանավոր են Ջոն Ֆորդի վեստեռն ժանրի ֆիլմերը, որտեղ փայլուն է ստացվել նրա ու դերասան Ջոն Ուեյնի համագործակցությունը, ով հայտնի է դարձել հենց Ջոն Ֆորդի ֆիլմերից։


== Ֆիլմագրություն ==
Ջոն Ֆորդին կարելի է համարել կինոյի պատմության ամենանշանավոր ռեժիսորներից մեկը, նաև ամենաբեղմնավոր կարիերա ունեցող մեկը։ Ընդհանուր թվով 150-ից ավելի ֆիլմերի ռեժիսոր է, 24 ֆիլմի սցենարի հեղինակ, 40 անգամ հանդես է եկել որպես ֆիլմի պրոդյուսեր, ևս 19 ֆիլմում խաղացել է տարբեր դերեր։
Առավել նշանավոր ֆիլմերն են.


== Մրցանակներ, փաստեր ==
Ջոն Ֆորդը ռեկորդային թվով՝ 4 անգամ արժանացել է Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար հեղինակավոր մրցանակին՝ «Մատնիչը», «Կատաղության ողկույզներ», «Ինչ կանաչ էր իմ հովիտը» և «Խաղաղ մարդը» ֆիլմերի համար, ևս 2 անգամ ներկայացվել է այդ մրցանակին։
Ստացել է 1 Ոսկե Գլոբուս կինոյում ունեցած նշանակալի ավանդի համար և 1 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուս լավագույն ռեժիսորի համար անվանակարգում։
Վենետիկի միջազգային կինոփառատոնի հնգակի դափնեկիր է։Ընդհանուր թվով ստացել է 29 մրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 13-ի։

Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում առկա է նրա 3 ֆիլմ, «Դիլիժանս» (հանվել է 2007 թվականի ցուցակից), «Ցասման ողկույզները» և «Որոնողները»։
Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 10 լավագույն ֆիլմեր ըստ 10 ժանրերի ցանկում վետեռն ժանրի ֆիլմերում Ջոն Ֆորդի «Որոնողները» առաջին տեղում է, իսկ «Դիլիժանսը» 9-րդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոստար

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոստար (այլ կիրառումներ)Մոստար (բոսնիերեն՝ Mostar), քաղաք և վարչական կենտրոն Բոսնիա և Հերցեգովինայի հարավային մասում։ Բնակչությունը կազմում է 113,169 մարդ, Հերցեգովինայի կարևոր շրջաններից է, հանդիսանում է նրա մշակութային կենտրոնը, Բոսնիա և Հերցեգովինայի Հանրապետության Հերցեգովինա-Ներետվա կանտոնի կենտրոնը։ Մոստարը գտնվում է Ներետվա գետի վրա և համարվում է երկրի հինգերորդ ամենամեծ քաղաքը։ Քաղաքն անվանվել է ի պատիվ կամուրջը պահպանողների (mostari), ովքեր միջնադարում հսկել են Ներետվայի վրա գտնվող Stari Most-ը (Հին Կամուրջ)։


== Բնակչություն ==

Բնակչությունը - 105 448 բնակիչ (2003), որոնցից բոսնիացիներ՝ 45,29 %, խորվաթներ՝ 50,43 %, սերբեր՝ 3,45 %, այլք՝ 0,83 %:
Պայմանականորեն քաղաքը բաժանված է երկու մասի՝ բնակեցված տարբեր էթնիկ և կրոնական համայնքներից՝ բոսնիացի մուսուլմաններ և խորվաթ կաթոլիկներ։
Մոստարը Բոսնիա և Հերցեգովինայի ամենամեծ բնակչությունն ունեցող քաղաքն է։ 1992-1995 թվականներին Բոսնիայում պատերազմից հետո Բոսնիա և Հերցեգովինայի դեմոգրաֆիկ պատկերը փոխվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրաշյե (այլ կիրառումներ)

Օրաշյե կարող է վերաբերվել.

Օրաշյե, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում:
Օրաշյե, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորմում:
(7973) Կոպեշար

(7973) Կոպեշար (անգլ.՝ Koppeschaar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,868364 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,615 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1217 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1774,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,202886 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,32° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7973) Կոպեշար աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կարլեն Ռուխիկյան

Կարլեն Հովհաննեսի Ռուխիկյան (1927, դեկտեմբերի 28, Գյումրի, Խորհրդային Հայաստան — 2004, դեկտեմբերի 17, Երևան, Հայաստան), նկարիչ, գեղանկարիչ, Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Կարլեն Ռուխիկյանը ծնվել է 1927 թվականի դեկտեմբերի 28-ին՝ Լենինականում (Գյումրի)։ Սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի կերպարվեստի ֆակուլտետը։ 1961 թվականից դարձել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։
1963 թվականից Կարլեն Ռուխիկյանը Երևանում հանդես է եկել անհատական ցուցահանդեսով։ Մասնակցել է մի շարք հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների։ Նկարչի «Բանվորուհու դիմանկար» կտավը, որը նա նկարել է 1973 թվականին, գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։ Նրա աշխատանքները տարածված են նաև Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Անգլիայի, Ճապոնիայի, Կանադայի մասնավոր հավաքածուներում։
Կարլեն Ռուխիկյանը մահացել է 2004 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, Երևանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կարլեն Ռուխիկյանի նկարները artnet.com կայքում
Կարլեն Ռուխիկյանի նկարները art-auction.ru կայքում
Հայաստանի տոների և հիշատակի օրերի ցանկ

Հայաստանում նշվող տոները և հիշատակի օրերը սահմանվում են «Տոների և հիշատակի օրերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով, որն ընդունվել է ազգային ժողովի կողմից Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի առաջարկությամբ 2001 թվականի հունիսի 24-ին ։
Հայաստանում նշվում են հետևյալ տոները և հիշատակի օրերը՝

Հայաստանում կարող են նշվել նաև ավանդական և եկեղեցական տոներ, միջազգային օրեր, իսկ կառավարության որոշմամբ՝ մասնագիտական և այլ տոներ ու հիշատակի օրեր։
Կառավարությունը հավանություն է տվել օրենքի փոփոխության նախագծի համաձայն որի հունվարի 3, 4 և 5-ը կհամարվեն աշխատանքային օրեր։ Նախագծի ընդունման դեպքում ոչ աշխատանքային տոների քանակը Հայաստանում կկազմի 13 օր։


== Տես նաև ==
Հայաստանում հայտարարված սգո օրերի ցանկ
Քարտեզ՝ ոչ աշխատանքային տոների քանակը Եվրոպական երկրներում


== Ծանոթագրություններ ==
Աշոտ Արամյան

Աշոտ Լևոնի Արամյան (սեպտեմբերի 23, 1960(1960-09-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քանդակագործ, նկարիչ, դիզայներ։ Նկարիչների միջազգային միության ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Աշոտ Արամյանը ծնվել է 1960 թվականին Երևանում։ 1967-1977 թվականներին սովորել է Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 դպրոցում, 1978-1984 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի քանդակագործության բաժնում։ Ավարտելուց հետո Երևանի տարբեր թատրոններում աշխատել է որպես նկարիչ-բեմադրիչ, իրականացրել բազմաթիվ թատերական նախագծեր։ Զբաղվել է նաև ինտերիերի և էքստերիերի դիզայնով, գրաֆիկական դիզայնով։
1990-ական թվականներին տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ, այնուհետև հաստատվել է Մոսկվայում և շարունակել ստեղծագործական գործունեությունը, եղել ռուսական ցանցային և գովազդային գործակալությունների ստեղծագործական տնօրեն։ «Արարատ Պարկ Հյաթ» հյուրանոցի համար ստեղծել է քանդակներ և կտավներ։
Արամյանի ստեղծագործություններից գտնվում են տարբեր երկրների մասնավոր հավաքածուներում։ Իրականացրել է տարբեր քանդակագործական նախագծեր։ Արամյանի ստեղծած Գևորգ Էմինի հուշարձանը 2010 թվականին տեղադրվել է Երևանի Սիրահարների այգում, Առնո Բաբաջանյանի հուշատախտակը՝ Երևանի Մաշտոցի պողոտայում։
Ապրում է Երևանում և Մոսկվայում։


== Ցուցահանդեսներ ==
Դեռևս ուսանողական տարիներից մասնակցել է հանրապետական և համամիութենական ցուցահանդեսների։ Անհատական ցուցահանդես է ունեցել Սանկտ Պետերբուրգում, Մոսկվայում, Բոստոնում։


== Ընտանիք ==
Որդի՝ Լևոն Արամյան, պլաստիկ վիրաբույժ
Որդի՝ Միքայել Արամյան, դերասան


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Չակերտներ, Աշոտ Արամյան
Վանդեական պատերազմներ

Վանդեական պատերազմ (ֆր.՝ Guerre de Vendée), ռոյալիստական հակահեղափոխություն Ֆրանսիայի Վանդե շրջանում՝ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակաշրջանում։ Կոչվել են Վանդեա դեպարտամենտի՝ ապստամբության գլխավոր կենտրոնի, անունով։ Վանդեական պատերազմներն առավել թափով ծավալվեցին 1793 թվականին, երբ ազնվականության և հոգևորականության հետ ապստամբությանը մասնակցեց գյուղացիության նշանակալի մասը։ 
Ապստամբության առիթ է ծառայել Կոնվենտի՝ 1793 թվականի փետրվարի 24 թվականի դեկրետը՝ 300 հազար մարդ բանակ զորակոչելու մասին։ Մարտի սկզբին խռովություն բռնկվեց հրետանում, Անժուում, Պուատուում, ապա տարածվեց տնտեսական առավել հետամնաց համարվող շրջաններում։ 1793 թվականի մայիս-հունիսին ապստամբներ գրավեցին Տուար, Ֆոնտենե, Անժե, Սոմյուր քաղաքները։ 1793 թվականի հոկտեմբեր—դեկտեմբերին հանրապետական զորքերը նրանց ջախջախեցին Շոլեի Լը Մանի և Սավնի մարտերում։ Ապստամբների առանձին ջոկատներ շարունակեցին գործել ինչպես Վանդեայում, այնպես էլ Բբետանում ու Մանում։ 1795 թվականի ամռանը Բրետանում ափ իջավ վտարանդի ռոյալիստների մի ջոկատ, որի ելույթը ճնշեց գեներալ Գոշը։ Ռոյալիստական շարժումն աշխուժացնելու փորձեր կատարվեցին 1799, 1815, 1832 թվականներին։
1881 թվականի մարտի մեկի մեդալ

1881 թվականի մարտի մեկի մեդալ (ռուս.՝ Медаль «1 марта 1881 года»), Ռուսական կայսրության պետական հուշամեդալ։ Ստեղծվել է 1881 թվականի մարտի 1-ին Ալեքսանդր II-ի դեմ մահափորձի համար, որի արդյունքով նա մահացավ։ Ռուսական կայսրության պետական հուշամեդալով պարգևատրում էին այն անձանց, ովքեր ներկա էին եղել Ալեքսնադր II-ի սպանությանը։ Ստեղծվել է 1881 թվականի մարտի 12-ին Ալեքսանդր III-ի հրամանով։ 1881 թվականի մայսիսի 28-ին մեդալը փոխանցվում է զինված ուժերի գլխավոր շտաբին՝ ապագա պարգևատրումների համար։


== Պարգևատրման կարգ ==
Մեդալը կապված է 1881 թվականի մարտի 1-ին Ալեքսանդր II-ի նկատմամբ կատարված ողբերգական մահափորձի հետ։ Ըստ Ալեքսանդր II-ի եղբոր առաջարկի՝ Կովկասի իշխան Միխայիլ Նիկոլաևիչին ի սկզբանե պարգևատրել է 140 մեդալ։
Մեդալն ստացել են՝

Բոլոր կազակները, ովքեր ուղեկցում էին Ալեքսանդր II-ին Կովկաս այցելության ժամանակ
Բոլոր հայտնի վկաները, ականատեսներն ու նրանք, ոցքեր վիրավորվել է պայթյունից (56 մարդ, այդ թվում, մեկ կին՝ Եվդոկիա Դավյոդովան, և վիրավորվել է մի զինվորի աջ թևը)։
8-րդ նավատորմի որոշ նավաստիներ (26 մարդ) և 1-ին հունկերական Պավլովսկին ռազմական դպրոցը։Հետևաբար, մեդալ ստացան․ 

Բժիշկները, ովքեր փորձում էին փրկել Ալեքսանդր II-ի կյանքը, մասնավորապես, Ս․ Բ․ Բոնտիկնուն, Ն․ Ա․ Կրուգլևսկին, Ե․ Ա․ Գոլովինուն և Ե․ Ի․ Բոգդանովը։
Այլ անձինք, ովքեր, մեկ կամ մեկ այլ պատճառով համարվում են մեդալին արժանի։


== Մեդալի նկարագրություն ==
Մեդալը պատրաստված է արծաթից 28 մմ տրամագծով։ Դիմերեսին պատկերված է Ալեքսանդր II-ի մոնոգրամը, որի վերևում պատկերված է մեծ կայսերական թագ։ Դարձերեսի կողմում մակագրված է մահափորձի թվականը․ 


== Կրելու կարգ ==
Մեդալն ուներ կանթ շերտաձողիկին կամ ժապավենին ամրացնելու համար։ Մեդալը պետք է կրել կրծքին։ Ժապավենի տեսակը՝ եզակի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Чепурнов Н. И. Наградные медали Государства Российского. — М.: Русский мир, 2000. — С. 496. — 768 с. — ISBN 5-89577-024-X
Петерс Д. И. Наградные медали России царствования императора Александра III (1881 - 1894). — М.: Древлехранилище, 2002. — С. 59—61. — 96 с. — ISBN 5-93646-026-6
Биткин В. В. Сводный каталог медалей России. Наградные медали для ношения, часть 2 (1801-1917). — Киев: Юнона-монета, 2008. — С. 708. — 882 с. — ISBN 966-9551-3-11
Բելգրադի ֆոնդային բորսա

Բելգրադի ֆոնդային բորսա (սերբ.՝ Београдска берза), ֆոնդային բորսա Բելգրադում (Սերբիա)։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ բորսան հիմնադրվել է 1894 թ. նոյեմբերի 21-ին և գործել է մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը։ Բորսայում պաշտոնական առևտուրը սկսվել է 1895 թ. հունվարի 2-ին։ 1953 թ. բորսան ձևականորեն փակվել է, քանի որ չէր համապատասխանում սոցիալիստական տնտեսության նպատակներին։
Վերաբացվել է 1989 թ. որպես Հարավսլավիայի կապիտալի շուկա, սակայն Հարավսլավիայի բաժանումից հետո վերանվանվել է նորից Բելգրադի ֆոնդային բորսայի։ 2001 թ. լայնամասշտաբ սեփականաշնորհման ընթացքում բորսան սկսել է սեփականաշնորհված ձեռնարկությունների արժեթղթերի առևտուրը։ Մեկ տարի անց սկսվել է Սերբիայի պետական պարտատոմսերի առևտուր։ 2004 թ. սեպտեմբերին բորսան ընդունվել է Եվրո-ասիական ֆոնդային բորսաների դաշնություն։


== Ինդեքսները ==
Բելգրադի ֆոնդային բորսան ունի չորս բորսայական ինդեսքս.

BELEXline
BELEXfm
BELEX15 — պարունակում է 15 ամենալիկվիդային էմիտենտներին
SRX


== Գործունեությունը ==
2006 թ. բորսայում ցուցակագրված էին մոտավորապես 1200 ընկերության արժեթղթեր, իսկ շուկայի կապիտալիզացիան հասել էր 11 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերեզովկա (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերեզովկաԲերեզովկա (ռուս.՝ Березовка, բաշկիրերեն՝ Берёзовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)