Իվան Սամորանո

Իվան Լուիս Սամորանո Սամորա (իսպ.՝ Iván Luis Zamorano Zamora, հունվարի 18, 1967(1967-01-18), Սանտյագո, Չիլի), չիլիցի ֆուտբոլիստ, Չիլիի ֆուտբոլի պատմության լավագույն հարձակվողներից մեկը, եղել է Էլիաս Ռիկարդո Ֆիգերոա Բրանդերի և Մարսելո Սալասի հետ համարվել երկրի լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը։ Ընդգրկված է ՖԻՖԱ 100 ցուցակում։


== Կենսագրություն ==
Իվան Սամորանոն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել ե երկրորդ խմբում հանդես եկող «Տրասանդինո» ակումբից։ Մեկ տարի անց ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է «Կոբրեսալ» ակումբի մեծահասակների թիմ։ 1988 թվականին նա նվաճել է Չիլիի գավաթը, ինչից հետո եվրոպական ակումբների սկսել են ուշադրություն դարձնել նրա վրա։ 
1988 թվականին իտալական «Բոլոնիան» 350 հազար դոլարով գնել է չիլիցի ֆուտբոլիստին։ Թիմի գլխավոր մարզիչ Ջիջի Մայֆրեդին չի հավանել Սամորանոյի խաղը, ինչից հետո նա տեղափոխվել է շվեյցարական համեստ «Սենտ Գալեն» ակումբ, որտեղ Իվանին հաջողվելէ տեղ գրավել մեկնարկային կազմում և պարբերաբար դարձել է գոլերի հեղինակ։ 1989-1990 թվականների մրցաշրջանի վերջում Սամորանոն 17 գոլով դարձել Շվեյցարիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու։ 
1990 թվականի ամռանը Սամորանոն պայմանագիր է կնքել իսպանական «Սևիլիայի» հետ և դարձել թիմի գլխավոր ռմբարկու։ «Սևիլիայի» կազմում հանդես գալու ընթացքում նրան չի հաջողվել նվաճել նոր գավաթներ, սակայն հենց այդ ընթացքում նրա անունն ավելի է հայտնի դարձել։
1992 թվականին Իվան Սամորանոյին ձեռք է բերել Մադրիդի «Ռեալը»՝ 5 միլիոն դոլար տրանսֆերային արժեքով։ «Ռեալի» կազմում Սամորանոն անցկացրել է իր կարիերայի լավագույն տարիները, նա աչքի է ընկել ոչ միայն որպես ռմբարկու, այլև որպես խաղացող․ առաջին մրցաշրջանում չիլիցու ակումբը նվաճել է Իսպանիայի գավաթն ու Իսպանիայի սուպեր գավաթը։ 1994/1995 թվականների մրցաշրջանում  մադրիդյան ակումին հաջողվել է հինգ տարվա ընդմիջումից հետո դառնալ Իսպանիայի չեմպիոն։ Այդ մրցաշրջանում Իվան Սամորանոն 28 գոլով ճանաչվել է մրցաշրջանի լավագույն ռմբարկու։
1996 թվականին 29-ամյա հարձակվողը տեղափոխվել է Իտալիայի առաջնություն և դարձել «Ինտերի» ֆուտբոլիստ։ Սերիա Ա Սերիայի առաջին մրցաշրջանում Սամորանոն կարողացել է խփել ընդամենը 7 գոլ։ Հաջորդ մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ «Ինտերի» ղեկավարությունը ձեռք է բերել բրազիլացի հարձակվող Ռոնալդոին, ինչից հետո Զամորանոն ավելի հաճախ է սկսել հայտնվել պահեստայինների նստարանին, ինչն էլ պատճառ հանդիսացավ չիլիցու եվրոպական կարիերան անկմանը։ Սակայն Սամորանոյին պարբերաբար հաջողվում էր ցուցադրելի արդյունավետ խաղ։
2001 թվականի սկզբին Իվան Սամորանոն դարձել է մեքսիկական «Ամերիկա» ակումբի ֆուտբոլիստ, որտեղ երկու մրցաշրջանի ընթացքում ցուցադրել է բավականին արդյունավետ խաղ։ Զամորանոյի խաղային կարիերայի վերջին ակումբը եղել է չիլիական «Կոլո-Կոլոն», որտեղ նա մնացել է մեկ տարուց քիչ ժամանակ, որից հետո ավարտել իր ֆուտբոլային կարիերան։


== Հավաքականում ==
Չիլիի հավաքականի կազմում Իվան Սամորանոն իր նորամուտը նշել է 20 տարեկանում՝ 1987 թվականի հունիսի 19-ին, Պերուի դեմ ընկերական խաղում։ Հավաքականի կազմում մի քանի անգամ դարձել է Ամերիկայի գավաթակիր, 1998 թվականին մասնակցել է Ֆրանսիայում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլին։
2000 թվականի Օլիմպիական խաղերում Իվան Սամորանոն նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Միացյալ Նահանգների դեմ խաղում չիլիցին դարձել է երկու գոլի հեղինակ։ Նա վեց գոլով ճանաչվել է լավագույն ռմբարկու։
Իվան Սամորանոն իր վերջին միջազգային խաղն անցկացրել է 34 տարեկանում՝ 2001 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ Ֆրանսիայի դեմ ընկերական խաղում։ Այդ խաղում Չիլին հաղթել է 2-1 հաշվով։


== Նվաճումներ ==


=== Թիմային ===
«Տրասանդինո»

Չիլիի երկրորդ դիվիզիոնի չեմպիոն, 1985 թ․Կոբրեսալ

Չիլիի գավաթակիր, 1987 թ․«Ռեալ Մադրիդ»

Իսպանիայի չեմպիոն, 1994/95 թթ․
Իսպանիայի գավաթակիր, 1993 թ․
Իսպանիայի սուպերգավաթակիր, 1993 թ․Ինտերնացիոնալե

ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի գավաթակիր, 1997/98 թթ․«Ամերիկա»

Մեքսիկայի չեմպիոն


== Անհատական ==
Չիլիի գավաթի լավագույն ռմբարկու, 1987 թ․
Չիլիի լավագույն ֆուտբոլիստ, 1990 թ․
Շվեյցարիայի առաջնություն լավագույն լեգեոներ, 1990 թ․
Շվեյցարիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու, 1990 թ․
Իսպանիայի առաջնության լավագույն լեգեոներ, 1995 թ․
Իսպանիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու, 1995 թ․
1998 Հարավային Ամերիկայի աշխարհի գավաթի որակավորման լավագույն ռմբարկու, 1997 թ․
Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլային մրցաշարի լավագույն ռմբարկու 2000 թ․
FIFA 100 անդամ, 2004 թ․


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сайт, посвящённый Саморано
Статистика за сборную