Արտաշես Ատովմյան

Արտաշես Երվանդի Ատովմյան (հունիսի 25, 1903(1903-06-25), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1979, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային ինժեներ-կոնստրուկտոր, Ագատ գիտաարտադրական միավորման գլխավոր կոնստրուկտոր, Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1943) ծովային հրետանային հրաձգության արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված աշխատանքների համար։ Բժշկական սարքավորումների և կայուն տեսողական և ալեհավաքային դիտակետերի և տանկային զենքերի թիրախավորման համակարգերի ստանդարտացման մասնագետ (T-34-85):


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Թիֆլիսում, 1903 թվականի հունիսի 25-ին։ Ավարտել է ԼՊԻ-ն որպես մեխանիկ ճարտարագետ։ Դասավանդել է Մոսկվայի Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանում։ 1924 թվականին ճակատագրի բերումով նա ծանոթանում է գունավոր հեռուստատեսության և ռադիոտեղագրության գյուտարար Հովհաննես Աբգարի Ադամյանի և այն ժամանակ Ա․ Ի․ Գերցենի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի երիտասարդ ուսանող, ԽՍՀՄ ԳԱ ապագա ակադեմիկոս, տեսական աստղագիտության դպրոցի հիմնադիր Վիկտոր Համազասպի Համբարձումյանի հետ։ 1930-1932 թվականներին աշխատել է Լենինգրադի պետական օպտիկա-մեխանիկական գործարանում, իսկ 1942 թվականից՝ թիվ 706 գործարանում։ Հետագայում աշխատել է Ագատ գիտաարտադրական միավորումում, Մոսկվայի Մորինֆորսիստեմա-Ագատ կոնցեռնում։

Մահացել է 1979 թվականին, թաղված է Մոսկվայում, Նիկոլո-Արխանգելսկի գերեզմանատանը։


== Ընտանիք ==
Քույր՝ Անաիդա Երվանդի Ատովմյան (1902, Թիֆլիս — 1980, Մոսկվա), աշխատել է որպես բժիշկ ԽՍՀՄ զորամասերում։
Դուստր՝ Էմմա  Արտաշեսի Ատովմյան  (1940, Լենինգրադ — 2017, Մոսկվա), ավարտել է Մոսկվայի Բաումանի անվան պետական  տեխնիկական համալսարանը ճարտարագետի որակավորմամբ, աշխատել է Ռադիոօպտիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Ա. Լ. Միքայելյանի ղեկավարության ներքո։
Թոռնուհի` Ելենա Էդուարդովնա, ծնվել է 1959 թվականին, Մոսկվայում։ Ավարտել է Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտը, ստացել  ճարտարագետի որակավորում, աշխատել Ռադիոօպտիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս Ա. Լ. Միքայելյանի  ղեկավարությամբ մինչև 1996 թվականը։
Կին՝ Միլիտինա (Լյուդմիլա) Ֆեդորովնան (օրիորդական ազգանունը՝ Խրուլևա)։


== Գործունեություն ==
50 գյուտերի հեղինակ է։
Համարվում է ուռուցքաբանական հիվանդությունների բուժման համար օգտագործվող Ռոկուս ճառագայթային թերապիայի սարքերի ստեղծողներից մեկը։ ԱԼՏ «Ռոկուս-ԱՄM»-ն լայնորեն կիրառվում է Ռուսաստանի, ԱՊՀ երկրների, Ֆինլանդիայի, Բուլղարիայի, Լեհաստանի, Հունգարիայի, Գերմանիայի, Իսրայելի և այլ երկրների  բժշկական հաստատություններում։
Ղեկավարել է ԽՍՀՄ նավաշինության ժողովրդական կոմիսարիատի հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոն, «Տարան» թեմայով կատարել է  Տ-34-85 տանկի հրանոթի նշանառության և ՍՏՊ-S-53 «Տարան» կայունացուցիչի համակարգի մշակումը։ Կայունացուցիչն ապահովում է թիրախի նշանառությունը տանկի շարժման ընթացքում և այդպիսով նվազեցնում է խոցելիությունը, դադարի ժամանակ նշանառության կրակի բացակայության պատճառով։ Ֆիլմ «Տ-34»,
Կայունացուցիչ  ալեհավաքների դիտակետերի կոնստրուկտոր։
Սերգեյ Կապիցայի «Միկրոտրոն» թեմայով կոնստրուկտոր։


== Արտոնագրեր ==
Ճառագայթային թերապիայի ռոտացիոն ապարատի կառավարման սարք // 541311 15.11.1978
Հավասարակշռման կցորդիչ  // 337047 25.06.1976
Сферическая диафрагма для аппаратов лучевой терапии // Ճառագայթային թերապիայի սարքերի գնդաձև դիաֆրագմա // 197773 04/30/1978
Устройство для приема ленты Ժապավենի ընդունման սարքավորում // 274154, 24.06.1970


== Պարգևներ ==
«Պատվո նշան» շքանշան (1939),
«Լենինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ (1942),
Ստալինյան մրցանակ՝ արտադրության մեթոդների կատարելագործման նպատակով նշանավոր գյուտերի ներդրման  համար (1943)։


== Ծանոթագրություններ ==