armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(9765) 1991 XZ

(9765) 1991 XZ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Հիտոշի Շիոձավայի և Մինորու Կիձավայի կողմից Ֆուջիեդայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,279057 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8751 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,683 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1256,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286465 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,33° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9765) 1991 XZ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Միքայել Միքայելյան (քանդակագործ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միքայել Միքայելյան (այլ կիրառումներ)Միքայել Հովհաննեսի Միքայելյան (1879, Ագարակ, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1943, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
1897 թվականին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի Շտիգլիցի նկարչական դպրոցում, 1898-1900 թվականներին` Գեղարվեստի ակադեմիայում, 1901-1902 թվականներին` կատարելագործվել Հռոմում։ 1903 թվականից ստեղծագործել է Թիֆլիսում։ Քսաներորդ դարի առաջին քառորդում, Արևելյան Հայաստանում գեղանկարիչների համեմատությամբ, քանդակագործների քանակն աննշան էր։ Եվ հայկական կերպարվեստն իր զարգացման համար նպաստավոր հող էր գտել Հայաստանի սահմաններից դուրս, ամենից առաջ Թիֆլիսում, որը տասնիններորդ դարի սկզբից, նպաստել է հայկական կերպարվեստի՝ գունանկարի, գրաֆիկայի և քանդակի թեկուզ և մասնակի զարգացմանը։
Միքայել Միքայելյանը մշտապես ապրել և ստեղծագործել է Թիֆլիսում և ուսում ստանալով Հայաստանի սահմաններից հեռու, իր բախտը կապել է հայ իրականության հետ։ Դրան նպաստել է Թիֆլիսի հայկական միջավայրը, որտեղ նա շփվել է այնտեղ ապրող հայ արվեստագետների ու մտավորականության հետ։


== Ստեղծագործություններ ==

Հեղինակ է հաստոցային դիմաքանդակների և ժանրային հորինվածքների՝ 

«Խաչատուր Աբովյան», դիմաքանդակ, գիպս
«Միքայել Նալբանդյան», դիմաքանդակ, գիպս
«Րաֆֆի», դիմաքանդակ, գիպս
«Ազատ Շերենց», դիմաքանդակ, գիպս
«Ղազարոս Աղայան», դիմաքանդակ, գիպս
«Սիրանույշ», դիմաքանդակ, գիպս
«Բեռնակիրը», 1903, գիպս
«Կուժը կոտրած աղջիկը», 1906, գիպս
«Ժամհար Սաքանը», 1903, բրոնզ, ՀԱՊ։ Փոքր չափի արձանիկ է, ներկայացնում է Շուշիի եկեղեցու ժամկոչին։ Նա հանդարտ է, ծանրաբարո, դանդաղաշարժ, աշխուժությունը կորցրած, ինչպես իր տարիքի մարդիկ, նահապետական, շուշեցու տարազով՝ երկար արխալուղ, արծաթյա գոտի, անբաժան ձեռնափայտով։ Մշակման ռեալիստական մեթոդը մնում է բնորոշ և այս գործին։
«Ասեղ թելող պառավը», 1906, գիպս, ՀԱՊ
«Աղջկա գլուխ», 1915, բրոնզ, ՀԱՊՄասնակցել է Թիֆլիսի Հայ արվեստագետների միության հիմնադրմանը (1916) և ցուցահանդեսներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիժնեսորոկինո

Նիժնեսորոկինո (ռուս.՝ Нижнесорокино, բաշկիրերեն՝ Түбөнге Сорокин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 207 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ծովափին: Սֆինքս

«Ծովափին։ Սֆինքս», հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի 1908 թվականին ստեղծած աշխատանքը, որը գտնվում է Սարյանի տուն-թանգարանում։
2012 թվականին «Ծովափին։ Սֆինքս» կտավը Սարյանի այլ աշխատանքների հետ միասին Արկադի Պլաստովի 120-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացվել է Ուլյանովսկի Պլաստովի անվան թանգարանում։


== Նկարագրություն ==
«Ծովափին։ Սֆինքս» նկարում գերիշխում է Սարյանին բնորոշ ոսկեգույնի և կապտա-կանաչ երանգների զուգորդումներով ստեղծված ու դիտողի մեջ «զառվառ, բաբախուն տպավորություններ» առաջացնող կոլորիտի ջերմ մթնոլորտը։ Կտավում որպես հիմնական արտահայտչամիջոց շեշտված է լույսը։
Նկարչի արտահայտությամբ իր մեջ սինթեզվում է այդ շրջանում իր բազմաթիվ աշխատանքներում դրսևորված խնդիրները։ Կտավում պատկերված է երևակայության ծնունդ հանդիսացող մի տեսարան։ Գունագծային կոլորիտի միջոցով նկարիչը հեքիաթային է դարձրել բնության յուրաքանչյուր տարր` ծառ, կենդանիներ, լեռներ, ալիքներ, թռչունների երամ։ Կտավի կենտրոնական մասում գետնին պառկած է սֆինքս-կինը, որի մարմինը ձուլված է հողին, երկրին։ Կտավի ներքևի աջ անկյունում պատկերված է միակնյա երևակայական անձ, նկարչի խոսքով փիլիսոփան, որն իր բարձրացրած ձեռքով ու լայն բացված աչքով խորհրդածում, ըմբոշխնում է բնության շքեղությունը, որը նկարիչն ընկալում է մանուկի պես` իբրև զարմանահրաշ հեքիաթ, երազ-իրականություն։ Պատկերման ձևերի հեքիաթային բնույթի շնորհիվ կտավը համոզչական ուրույն ուժ ունի։


== Տվյալներ ==
«Ծովափին։ Սֆինքս», 1908, ստվարաթուղթ, տեմպերա, 63,4 х 73,6 սմ։ Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարան, Երևան


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Շահեն Խաչատրյան, «Մարդը բնություն է, բնությունը` մարդ», «Հայաստան», 1970, Երևան։
Մուցանա դել Տուրնյանո

Մուցանա դել Տուրնյանո (իտալերեն՝ Muzzana del Turgnano), կոմունա Իտալիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2696 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 111 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 24 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33055։ Հեռախոսային կոդ՝ 0431։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 0431 69017
Էլեկտրոնային փոստ՝ segreteria@com-muzzana-del-turgnano.regione.fvg.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.muzzanadelturgnano.ud.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine. (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրգաևկա

Սուրգաևկա (ուկրաիներեն՝ Сургаївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կոլոմակի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սուրգաևկա գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,036 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 83,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վլադիմիր Լենինի հուշարձան (Ազով)

Վլադիմիր Լենինի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Ленину в Азове), Վլադիմիր Լենինին  նվիրված հուշարձան Ազով քաղաքի Պետրովսկի հրապարակում (նախկինում՝ Կոմունիստական ինտերնացիոնալի հրապարակ)։
Տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։
Հուշարձանը բացվել է 1978 թվականի ապրիլի 30-ին Լենինի ծննդյան 108-ամյակի կապակցությամբ։ Միաժամանակ հուշարձանի շրջակայքի հրապարակը վերակառուցվել է քաղաքի գլխավոր ճարտարապետ Վ. Տ. Ֆոմենկոյի և Ազովի քաղաքային գործադիր կոմիտեի նախագահ Անատոլի Իվանովի նախագծով։

Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Յուրի Օրեխովը (Մոսկվա) և ճարտարապետներ Վ. Ա. Պետերբուրժցևը և Ալեքսանդր Ստեպանովը։
Լենինի կիսանդրին պատրաստված է ադրբեջանական գրանիտից։ Ընդհանուր բարձրությունը 10,8 մետր է, տրիբունայի բարձրությունը՝ 5,3 մետր, պատվանդանի բարձրությունը՝ 5,5 մետր։ Պատվանդանը ծածկված է փայլեցված գրանիտով։
Հուշարձանի կառուցման ընդհանուր աշխատանքներն իրականացրել են Մոսկվայի «Ռոսմոնումենտիսկուստվա» քարտաշների խումբը և քաղաքի վերակառուցման և շինարարության վարչության աշխատակիցները։ Պատվանդանի վրայի մետաղի տառերը տեղադրել է Ազովի օպտիկա-մեխանիկական գործարանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Памятник В. И. Ленину (№ 6100231000) // Культурное наследие России, Ростовская область, Азов
Памятник В. И. Ленину на площади // Памятники истории и архитектуры
Մենիսկյան աստղադիտակ

Մենիսկյան աստղադիտակ հայելա-ոսպնյակային աստղադիտակի տեսակ, որի օպտիկական համակարգը բաղկացած է ապակե մենիսկից (գնդային մակերևույթներով գոգավոր-ուռուցիկ ոսպնյակից) և գոգավոր-գնդաձև հայելուց։ Մենիսկյան աստղադիտակը ստեղծել է Դմիտրի Մաքսուտովը 1941 թվականին։ (կոչվում է Մաքսուտովի աստղադիտակ)։
Թեթև բետոն

Թեթև բետոն,  մինչև 1800 կգ/մ³ ծավալային զանգված ունեցող բետոնների անվանումը։ Թեթև բետոն են ծակոտկեն լցանյութերով բետոնները և բջջավոր բետոնը։ 
Թեթև բետոն պատրաստելիս որպես լցանյութ օգտագործում են բնական (պեմզա, տուֆ, հրաբխային խարամ, խեցեքար ևն) և արհեստական (կերամզիտ, փքած պեռլիտ, դոմնային խարամ, խարամային պեմզա ևն) քարանյութեր։ Խարամային լցանյութերով պատրաստված թեթև բետոնը կոչվում է խարամաբետոն։ Թեթև բետոն կարելի է ստանալ նաև առանց ավազի կամ քիչ ավազով՝ ծանր խիճ օգտագործելով։ Այսպիսի թեթև բետոն կոչվում է խոշորածակոտկեն։ 
Թեթև բետոն կիրառվում է բետոնե և երկաթ–բետոնե կոնստրուկցիաներում։ Այն ջերմության և ձայնի լավ մեկուսիչ է։ Թեթև բետոնից պատրաստում են որմնաբլոկներ, որմնապանելներ, ծածկասալեր և հավաքովի կոնստրուկցիաների բազմաթիվ այլ տարրեր։ Սինչև 500 կգ/սմ² սեղմման ամրություն ունեցող թեթև բետոններից պատրաստում են մեծ բեռնունակության երկաթբետոնե կոնստրուկցիաներ։ Թեթև բետոնի որոշ տեսակներ օգտագործվում են նաև հիդրոտեխնիկական կառույցներում։
Ռոդոթիպուս կերիանման

Ռոդոթիպուս կերիանման (լատ.՝ Rhodotypus kerrioides Sieb. et Zucc), վարդազգիների ընտանիքի, ռոդոթիպուս ցեղի բույս։ 


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ թուփ է 2 — 5 մ բարձրությամբ, ուղիղ ճյուղերով և հակադիր տերևադասավորությամբ։ Տերևները ձվաձև են կամ երկարավուն ձվաձև, սրածայր, 4 — 8
սմ երկարությամբ, կրկնակի, սուր, սղոցաեզր, վերևի կողմից մերկ, մուգ կանաչ, ներքևի կողմից նոր բացված ժամանակ մետաքսամազմզուկապատ, բաց կանաչ, 3 — 5 մմ երկարությամբ կոթունով։ Ծաղիկները միայնակ են, գագաթնային, մաքուր սպիտակ, 3 — 5 սմ տրամագծով։ Բաժակը տափակ է, ունի 4 ձվաձև բաժակաթերթիկ,
պսակաթերթիկները 4-ն են, կլորավուն, առէջները բազմաթիվ են, պսակաթերթիկներից կրկնակի անգամ կարճ, Փոշանոթները սև են, սերմնարանները մեծ մասամբ 4-ն են։ Պտուղը կազմված է սև դարչնագույն, Փայլուն կորիզներից, որոնք ունեն ալրանման պտղամիս, 7,5 մմ երկարությամբ և 5,5 մմ տրամագծով։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են հոկտեմբերին։ Ցրտահարվում է —20—22 °C-ի սառնամանիքների դեպքում։ Վատ է դիմանում խոտաբույսերի կոնկուրենցիային, ուստի և պահանջում է մշտապես պայքար մոլախոտային բուսականության դեմ։ Բազմանում է սերմերով, ցանքը նպատակահարմար է կատարել աշնանը։ Լավ է բազմանում նաև փայտացած և կանաչ կտրոններով։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է ճապոնիայում և կենտրոնական Չինաստանում։ Հայաստանում մշակվում է 60-ական թվականներից (Երևան, Բյուրական, Իջևան, Գյուլագարակ)։


== Կիրառություն ==
խորհուրդ է տրվում օգտագործել որպես դեկորատիվ բույս մեր հանրապետության ցածրադիր շրջաններում, ծովի մակերևույթից մինչև 1200 — 1400 մ բարձրությունների
վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլանովա դե լա Ագուդա

Վիլանովա դե լա Ագուդա  (իսպ.՝ Vilanova de la Aguda), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Լեիդա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Նոգորա շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 53,48 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 235 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 132 կմ հեռավորության վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información de l’Institut d’Estadística de Catalunya
ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու գործողությունների ծրագիր

ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու գործողությունների ծրագիր (անգլ.՝ Membership Action Plan (MAP)), ՆԱՏՕ-ում նոր անդամների ընդունման ծրագիր։ Ծրագիրը սկսվել է 1999 թվականի ապրիլից։ Նախատեսված է այն երկրներին օգնելու համար, որոնք պլանավորում են դառնալ ՆԱՏՕ-ի անդամ։ Ծրագիրը նախատեսում է թեկնածու երկրների կողմից հետադարձ կապ ստանալ ՆԱՏՕ-ին անդամակցության նախապատրաստման և ՆԱՏՕ-ի ստանդարտների պահպանման հետ կապված իրենց գործողությունների վերաբերյալ բոլոր հիմնական ուղղություններով (քաղաքական, տնտեսական, ռազմական, իրավական և այլն)։
Այս պահին ծրագրին մասնակցում են Մակեդոնիան (ծրագրի մեկնարկից ի վեր) և Բոսնիա և Հերցեգովինան։
Վրաստանը ցանկություն է հայտնում միանալ ծրագրին։ 2008 թվականին Ուկրաինայի ղեկավարությունը Բրյուսել նամակ էր ուղարկել Ուկրաինային ծրագրում ընդգրկելու մասին, սակայն 2010 թվականին Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչը լուծարել էր ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու համար երկրի նախապատրաստման հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովը  և եվրատլանտյան ինտեգրման հարցերով ազգային կենտրոնը 2017 թվականի հունիսի 8-ին Ուկրաինայի ռադայի նպատակը հռչակել էր ՆԱՏՕ-ին անդամակցելը։ Այդ պահից ի վեր Ուկրաինան և ՆԱՏՕ-ն պաշտոնական քննարկումներ են սկսել դաշինքին երկրի անդամակցության գործողությունների ծրագրի ներդրման շուրջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աղբուլաղ (ավերակ իջևանատուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղբուլաղ (այլ կիրառումներ)Աղբուլաղ, ավերակ իջևանատուն Ղարադազում, Հագարի գյուղաքաղաքից մոտ 40 կիլոմետր հարավ֊արևմուտք։ Նշանակված է Կովկասի 5֊վերստանոց քարտեզում։


== Ծանոթագրություններ ==
Քրտնագեղձեր

Քրտնագեղձեր (լատ.՝ glandulae sudoriferae), մարդու և կաթնասուն կենդանիների (որոշ բացառություններով) պարզ, սովորաբար չճյուղավորված խողովակաձև մաշկային գեղձեր։ Արտադրում և արտազատում են քրտինք։ Մարդն ունի 2-5 մլն քրտնագեղձեր։ Քրտնագեղձերի մեծությունը և քանակը տարբեր են մաշկի տարբեր տեղամասերում (շատ են հատկապես մատների վրա, թևատակերի և աճուկային ծալքերում)։ Քրտնագեղձերի հատուկ տարատեսակներ են կոպերի գեղձերը, ինչպես նաև ծծումբ արտազատող ականջագեղձերը։ Մեծ քանակությամբ քրտինք արտադրելով քրտնագեղձերը կարգավորում են օրգանիզմի ջերմատվությունը, օրգանիզմից հեռացնում են ազոտային փոխանակության արգասիքները և ալկալիական մետաղների աղերը (գլխավորապես NaCl), թրջում մաշկի մակերևույթը։


== Տե՛ս նաև ==
Քրտնարտադրություն
Գրաներոս (դեպարտամենտ)

Գրաներոս(իսպ.՝  Departamento de Graneros) դեպարտամենտ Արգենտինայում, Տուկուման պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 1678 կմ2։ Բնակչությունը՝ 13.1 հազար մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 7.8 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը՝ Գրաներոս։


== Աշխարհագրություն ==
Դեպարտամենտը գտնվում է Տուկուման պրովիցիայի հարավում։ Դեպարտամենտը սահմանակից է՝

հյուսիսից՝ Սիմոսա դեպարտամենտին,
արևելքից՝ Սանտյագո դել Էստերո պրովինցիային,
հարավից՝ Կատամարկա պրովիցիային,
արևմուտքից՝ Խուան Բաուտիստա Ալբերդի և Լա Կոչա դեպարտամենտներին։


== Խոշորագույն բնակավայրերը ==
Պալա (այլ կիրառումներ)

Պալա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Պալա - գյուղ Էստոնիայի Կիուե շրջանի կազմում։
Պալա - գյուղ Էստոնիայի Կուուսալու շրջանի կազմում։
Պալա - գյուղ Էստոնիայի Տյուռի շրջանի կազմում։
Պալա - գյուղ Էստոնիայի Պալա շրջանի կազմում։
Պալա - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում
Պալա - շրջան Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգում
Պալա - գետ Ռուսաստանում, Չիդվիյայի վտակը
Էհուբ

Էհուբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խուլփի գավառակում։ Գտնվում էր Ահարոնք գյուղի մոտ։
1915 թ.-ին ուներ 35 տուն հայ բնակիչ։
Բնակչությունը բնաջնջվեց կամ տարագրվեց 1916-1917 թթ.-ի ժամանակ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ունտերշտադիոն

Ունտերշտադիոն  (գերմ.՝ Unterstadion), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Ալբ Դունայ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 728 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 8,84 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 124։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Սեբեկ

Սեբեկ, (արաբ․՝ سوبيك‎‎, հուն․՝ Σοῦχος) ծովերի և ջրհեղեղների աստվածը եգիպտական դիցաբանության մեջ։ Ըստ եգիպտական դիցաբանության, այս աստվածը ունեցել է կոկորդիլոսի դեմք։ Ենթադրվում է, որ նա վանում է չար ուժերին մթության մեջ և պաշտպանում մարդկությանը ու աստվածներին։
Սեբեկի աստվածությունը տարածված էր հիմնականում ափամերձ բնակավայրերում։ Նա նաև համարվել է ձկնորսության և ծովափնյա ապրելակերպի հովանավորը։ Նրա պաշտամունքը առավել տարածում է գտել Հին Եգիպտոսի միջին թագավորության օրոք՝ մ.թ.ա. XIX-ից XVIII դար)։
Որոշ ժամանակ հետո հին եգիպտացիները սկսեցին մի նոր աստվածուհու՝ Սեբեկտետի պաշտամունքը, որը ևս լինելով կոկորդիլոս համարվել է Սեբեկի կողակիցը։


== Գրականություն ==
Allen, James P. The Ancient Egyptian Pyramid Texts.  Atlanta։ Society of Biblical Literature, 2005.
Bresciani, Edda. “Sobek, Lord of the Land of the Lake.” In Divine Creatures : Animal Mummies in Ancient Egypt,  edited by Salima Ikram, 199-206. Cairo։ The American University in Cairo Press, 2005.
Frankfurter, David. Religion in Roman Egypt: Assimilation and Resistance. Princeton։ Princeton University Press, 1998. ISBN 0-691-07054-7.
Ikram, Salima. “Protecting Pets and Cleaning Crocodiles: The Animal Mummy Project.” Divine Creatures : Animal Mummies in Ancient Egypt,  edited by Salima Ikram, 207-227. Cairo։ The American University in Cairo Press, 2005.
Murray, Mary Alice. The Splendor that was Egypt. London։ Sidgwick and Jackson, 1963.
O’Connor, David. “From Topography to Cosmos: Ancient Egypt’s Multiple Maps.” In Ancient Perspectives: Maps and Their Place in Mesopotamia, Egypt, Greece, and Rome, edited by Richard J.A. Talbert, 47 – 79. Chicago։ University of Chicago Press, 2012.
Tait, John. “The ‘Book of the Fayum’։ Mystery in a Known Landscape.” In Mysterious Lands, edited by David O’Connor and Stephen Quirke, 183 – 202. Portland։ Cavendish Publishing, 2003.
Zecchi, Marco. Sobek of Shedet : The Crocodile God in the Fayyum in the Dynastic Period.  Umbria։ Tau Editrice, 2010.
Beinlich, Horst. Das Buch vom Fayum : zum religiösen Eigenverständnis einer ägyptischen Landschaft. Wiesbaden։ Harrassowitz, 1991.
Dolzani, Claudia. Il Dio Sobk. Roma։ Accademia nazionale dei Lincei, 1961.


== Պատկերասրահ ==
Սալինյակ սյուր Շարանտ

Սալինյակ սյուր Շարանտ (ֆր.՝ Salignac-sur-Charente ), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Պոնս կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սենտ շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17418։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 622 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Սալինյակ սյուր Շարանտի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Մանտո Մավրոգենուս

Մանտո Մավրոգենուս (հուն․՝ Μαντώ Μαυρογένους, 1796, Տրիեստ, Հաբսբուրգի միապետություն - հուլիս 1840, Պարոս (կղզի), Municipality of Paros, Paros Regional Unit, Հարավային Եգեյան կղզիներ, Հունաստան), հունական անկախության պատերազմի հույն հերոսուհի։ Եղել է հարուստ կին և իր ամբողջ կարողությունը ծախսել է Հունական ազգային-ազատագրական հեղափոխության համար։  Մավրոգենուսի խրախուսմամբ իր եվրոպացի ընկերները գումար և զենք են հանգանակել հեղափոխության համար։


== Կենսագրություն ==
Մանտո Մավրոգենուսը ծնվել է Տրիեստում (այն ժամանակ Հաբսբուրգի միապետության, այժմ Իտալիայի մաս) վաճառական և Filiki Eteria-ի անդամի Նիկոլաոս Մավրոգենուսի և Զաչարատի Չացի Բատիի ընտանիքում։ Նրա նախնիներից մեկը՝ հոր մեծ հորեղբայրը, եղել է Օսմանյան կայսրության նավատորմի և Վալախիայի իշխանի դրագոմանը։
Մանտոն մեծացել է ուսյալ ընտանիքում՝ իր վրա կրելով լուսավորության դարաշրջանի ազդեցությունը։ Տրիեստի քոլեջում սովորել է հունական փիլիսոփայություն և պատմություն, ազատ խոսել է ֆրանսերեն, իտալերեն, թուրքերեն։
1809 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Պարոս, որտեղ հորից տեղեկացել է, որ Filiki Eteria-ն պատրաստվում է իրականացնել հեղափոխություն։ 1818 թվականին՝ հոր մահից հետո մեկնել է Տինոս։ Պայքարն սկսվելուն պես մեկնել է Միկոնոս և տեղի ղեկավարներին հրավիրել միանալու հեղափոխությանը։
Իր միջոցներով Մատոն զինեց երկու նավերի, որոնք հետապնդեցին Միկոնոսի և Կիկլադների վրա հարձակված ծովահեններին։ 1822 թվականի հոկտեմբերի 22-ին  Մանտոնի գլխավորությամբ միկոնոսցիները հետ վանեցին կղզու ափ իջած օսմանյան թուրքերին։ Նա զինեց 150 մարդու՝ արշավելու Պելոպոնես, ինչպես նաև  ուժեր և ֆինանսական աջակցություն ուղարկեց Սամոս, երբ թուրքերը սպառնում էին կղզուն։ Ավելի ուշ Մավրոգենուսը Պելոպոնես ուղարկեց ևս հիսուն մարդուց բաղկացած խումբ, ովքեր մասնակցեցին Տրիպոլիցայի պաշարմանը և քաղաքի անկմանը։ Միաժամանակ, Մատոն հոգ էր տանում զինվորների և նրանց ընտանիքների մասին, պատրաստվում էր դեպի Հյուսիսային Հունաստան արշավին և աջակցում էր մի քանի ֆիլհելենների։
Պատերազմի ավարտվից հետո Իոանիս Կապոդիստրիան Մատոնին պարգևատրվել է գեներալ-լեյտենանտ կոչումով և կացարան է ստացել Նաֆպլիոյում։ Մատոնը ստացել է արժեքավոր մի թուր՝ «Δίκασον Κύριε τους αδικούντας με, τους πολεμούντας με, βασίλευε των Βασιλευόντων" (Տեր, դատիր նրանց, ովքեր սխալ են գործում իմ հանդեպ և պայքարում են իմ դեմ, ղեկավարիր թագավորներին) մակագրությամբ։  Թուրը գալիս է Կոստանդիանոս Ա Մեծի ժամանակներից և Մավրոգենուսն այն հանձնել է Կապոդիստրիային։


== Հիշատակ ==
Ի հիշատակ Մավրոգենուսի՝ Միկոնոսի բնակիչները Միկոնոսի կենտրոնական հրապարակն անվանել են նրա պատվին և այնտեղ կանգնեցրել նրա կիսանդրին։ Մավրոգենուսի պատվին է կոչվում նաև Պարոս կղզու Պարոիկիա նավահանգստային քաղաքի գլխավոր հրապարակը։ Նրա անունով են կոչվում նաև Հունաստանի մի շարք փողոցներ, նրա պատվին Հունաստանի կառավարությունը թողարկել է մետաղադրամներ։ 1971 թվականին նկարահանվել է «Մանտո Մավրոգենուս» ֆիլմը, որտեղ Մավրոգենուսին մարմնավորել է Ձենի Կարեզին։
1988-2001 թվականների 2 դրախմայի  հակառակ կողմում պատկերված է եղել Մանտո Մավրոգենուսը։


== Ծանոթագրություններ ==
Դարովսկոյ

Դարովսկոյ (ռուս.՝ Даровской), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Դարովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7069 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հրաշագործ արջը

Հրաշագործ արջը (լիտ.՝ Laimes lācis, բառացի` «Երջանկության արջը»), երաժշտական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1985 թվականին, Լիտվական հեռուստաընկերությունում։ Ռեժիսորը Ռոզի Ստիեբն է։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Անդրեյ Ուպիտի «Զամշելովո գյուղի տղաները» հեքիաթի (լիտ.՝ Sūnu ciema zēni):
Փոքրիկ գյուղի ծույլ և անփույթ բնակիչներն օգնության են դիմում հրաշագործ արջին, որը նրանց սովորեցնում է քրտնաջան աշխատել։


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ և բեմադրող ռեժիսոր` Ռոզե Ստիեբրա
Նկարիչ-մուլտիպլիկատոր` Մայա Բրենցե
Կոմպոզիտոր` Իմանց Կալնինշ
Երգերը կատարում է Օլգա Ռաեցկան
Օպերատոր` Աուստրա Գուլբե
Հնչյունային օպերատոր` Յազեպս Կուլբերգս
Խմբագիր` Ագրիս Ռեդովիչս


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 «Հրաշագործ արջը»  (ռուսերեն թարգմանությամբ)
Պեսչանի (գյուղ, Կոլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊեսչանիՊեսչանի (ռուս.՝ Песчаный), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Կոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 139 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեմերենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Տրոստյանեցկի շրջան)

Սեմերենկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Семереньківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սեմերենկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 876 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(9746) Կազուկոիչիկավա

(9746) Կազուկոիչիկավա (անգլ.՝ Kazukoichikawa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 7-ին Յոշիո Կուշիդայի և Մասարու Ինոուեի կողմից Յացուգատակեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,207648 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7549 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6604 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1198,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,300476 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,24° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9746) Կազուկոիչիկավա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կամզա

Կամզա (ալբաներեն՝ Kamëz, Kamza), քաղաք և համայնք Ալբանիայում՝ Տիրանայի գավառում, երկրի մայրաքաղաքից 7 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Համայնքը կազմավորվել է 2015 թվականին իրականացված վարչատարածքային բարեփոխումների արդյունքում, երբ միմյանց են միացվել Կամզա ու Պասկուքան բնակավայրերը։ Համայնքի վարչական կենտրոնը Կամզան է, որը մեծությամբ ութերորդ քաղաքն է Ալբանիայում։ Զբաղեցնում է 37.20 կմ2 տարածք։ 2011 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 66.841, իսկ ամբողջ համայնքինը 2019 թվականին կազմել է 104.190:
Կամզան դիմել էր Եվրոպայի կանաչ մայրաքաղաք (European Green Capital Awards) մրցանակաբաշխությանը մասնակցելու համար։


== Պատմություն ==

Մինչև 1990-ական թվականները Կամզան սակավաբնակ էր, բնակիչներն էլ հիմնականում զբաղվում էին գյուղատնտեսական աշխատանքներով։ Երկրում կոմունիստական վարչակազմի տապալումից հետո ինչպես մայրաքաղաք Տիրանա, այնպես էլ նրան մերձ Կամզա մարդկանց մեծածավալ ներհոսք տեղի ունեցավ Ալբանիայի տարբեր վայրերից, և չափազանց կարճ ժամանակամիջոցում բնակչության թվաքանակը կտրուկ կերպով աճեց։   Կամզան համբավվել է Ալբանիայում նաև իր փողոցների յուրօրինակ անվանումներով. դրանք տարբեր երկրների մայրաքաղաքների, միջազգային ճանաչում ունեցող անձանց ու կազմակերպությունների անուններ են։


== Ժողովրդագրություն ==


== Քույր քաղաքներ ==
 Յոնքերս, Նյու Յորք նահանգ, ԱՄՆ, 2011 թվականի հոկտեմբերի 11-ից
 Քեմալփաշա, Թուրքիա, 2011 թվականի հունվարի 7-ից
 Մաչերատա, Մաչերատա (գավառ), Մարկե, Իտալիա, 2010 թվականի մարտի 13-ից


== Գրականություն ==
Besnik Aliaj, Keida Lulo und Genc Myftiu - Tirana – The Challenge of Urban Development, Tirana, 2003, ISBN=99927-880-0-3
Dietmar Richter: Flächennutzungswandel in Tirana. Untersuchungen anhand von Landsat TM, Terra ASTER und GIS. (= Praxis Kultur- und Sozialgeographie; 42). Universitäts-Verlag, Potsdam 2007, ISBN 978-3-939469-64-3 (Volltext)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.co-plan.org/index.php?faqe=details&id=70 |wayback=20070927091744 |text=Institute for Habitat Development: Urban and Environmental Development in Kamza Municipality
http://www.seda.org.al/CDD/UrbManagement.htm Archived 2012-02-13 at the Wayback Machine. |wayback=20120213143149 |text=Urban management at community level (Success Story: Municipality of Kamza, Tirana District, Albania)
Projekt „Bathore Beach“ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. (italienisch)
Our Man in Tirana: Local Elections in Kamëz
Landwirtschaftsuniversität Tirana
Officiell hemsida
https://web.archive.org/web/20120213143149/http://www.seda.org.al/CDD/UrbManagement.htm
http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kam%C3%ABz&oldid=406874292%7Cartikel=Kamëz%7Cdatum=2 mars 2011
Դարբնոց (ամսագիր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դարբնոց (այլ կիրառումներ)Դարբնոց, խորհրդային վաղ շրջանի գրական-գեղարվեստական, քննադատական ամսագիր։ Հանդիսացել է Վրաստանի պրոլետարական գրողների ասոցիացիայի հրատարակությունը։ 

Լույս է տեսել 1922-1923 թվականներին, Թիֆլիսում։ Տպագրել է բանաստեղծություններ և արձակ գործեր, գրախոսել հայ գրողների երկերը։ Լուսաբանել է գրականության և գեղարվեստի հարցեր։ Լայն տեղ է հատկացրել ֆուտուրիզմին։ Անդրադարձել է Վրաստանի պրոլետարական գրողների ասոցիացիայի հայկական մասնաճյուղի աշխատանքներին։
Սեցուվեռե

Սեցուվեռե (էստ․՝ Sätsuvere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Թորստեյն Վեբլեն

Թորստեյն Վեբլեն Բունդե (անգլ.՝ Thorstein Bunde Veblen, հուլիսի 30, 1857(1857-07-30)[…], Manitowoc County, ԱՄՆ և Cato, Manitowoc County, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - օգոստոսի 3, 1929(1929-08-03)[…], Մենլո պարկ, Սան Մատեո շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ)՝ ամերիկացի տնտեսագետ, սոցիոլոգ, գրող-հրապարակախոս։ Քաղաքական տնտեսության մեջ ինստիտուցիոնալ միտումների հիմնադիր։ Փիլիսոփայության դոկոտոր (1884) է։ Դասավանդել է Կորնելի (1890—1892), Չիկագոյի (1892—1906), Ստենֆորդի (1906—1909) համալսարաններում, Միսսուրի նահանգի համալսարանում (1910—1917)։


== Կենսագրություն ==

Թ. Վեբլենը ծնվել է նորվեգացի գաղթածների ընտանիքում, ովքեր գաղթել էին ԱՄՆ 19-րդ դարի 1840-ական թթ. վերջին։ 1847 թ. 17 տարեկանում Թորստեյնը ընդունվել է Նորթֆիլդի Քարլթոնի քոլեջ, որը նա ավարտեց մեկ տարի շուտ՝ հանձնելով արտաքին քննություն։ 1880 թ.՝ քոլեջն ավարտելուց հետո նա ստացավ ուսուցչի աշխատանք Մեդիսոն նահանգում, բայց մեկ տարի հետո դպրոցը փակվում է, ու նա դառնում է գործազուրկ և տեղափոխվում է հոր ֆերմա։ Մեկ տարի անց նա ընդունվում է Ջոն Հոպկինսի համալսարան, որտեղ սովորում է փիլիսոփայություն և քաղաքական տնտեսագիտություն։ Համալսարանում Վեբլենը սովորում է միայն կես կիսամյակ և չի ստանում սպասվող աստիճանը։ Հայրը վարկ է վերցնում բանկից և Վեբլենը ընդունվում է Յելի համալսարան, որն ավարտում է 1884 թ. գերազանցությամբ՝ պաշտպանելով «Հաշվեհարդարի բարոյական հիմքերը» (անգլ.՝ Ethical Grounds of a Doctrine of Retribution) դիսերտացիան։ 1892-1906 թթ դասավանդել է Չիկագոյի համալսարանում, հետագա տարիներին աշխատել է Սթենֆորդի և Միսուրիի համալսարաններում, դարձել է Սոցիալական հետազզոտությունների նոր դպրոցի հիմնադիրներից մեկը Նյու Յորքում։ Եղել է «Քաղաքական տնտեսության ամսագրի» խմբագիրը (անգլ.՝ «Journal of Political Economy»)։ Մի շարք հիմնարար տնտեսագիտական և սոցիալական աշխատանքների հեղինակ է։


== Տնտեսագիտություն ==

Վեբլենը գտնում էր, որ շուկայական տնտեսության մեջ սպառողները ենթարկվում են բոլոր տեսակի սոցիալական և հոգեբանական ճնշումների, որոնք ստիպում են նրանց ընդունել ոչ խելամիտ որոշումներ։ Հենց Վեբլենի շնորհիվ տնտեսագիտության տեսության մեջ հայտնվել է «ցուցադրական սպառում» հասկացությունը, որը ստացել է «Վեբլենի էֆեկտ» անվանումը։


== Հիմնական աշխատանքները ==
«Բիզնես ձեռնարկությունների տեսություն» (անգլ.՝ The Theory of Business Enterprise, 1904)։
«Հմտության բնազդ» (անգլ.՝ The Instinct of Workmanship, 1914),
«Կայսերական Գերմանիան և արդյունաբերական հեղափոխությունը» (անգլ.՝ Imperial Germany and the Industrial Revolution, 1915),
«Աշխարհի բնույթի և նրա սպասարկման պայմանների ուսումնասիրությունը» (անգլ.՝ An Inquiry into the Nature of Peace and the Terms if its Perpetuation, 1917),
«Բարձրագույն կրթությունը Ամերիկայում» (անգլ.՝ The Higher Learning in America, 1918),
«Ձեռնարկատետրերը և պարզ մարդը» (անգլ.՝ The Vested Interests and the Common Man, 1919),
«Ինժեներները և գնանշումների համակարգը» (անգլ.՝ The Engineers and the Price System, 1921),


== Հղումներ ==
Կայք՝ նվիրված Թ. Վեբլենին
T.Veblen:The Leissure Class
T.Veblen:Why is Economics Not an Evolutionary Science?
T.Veblen:The Beginning of Ownership av Thorstein Veblen
T.Veblen (Theory of Business Enterprise)
T.Veblen:The Engineers and the pricesystem


== Ծանոթագրություններ ==
Կասառիցա

Կասառիցա (էստ․՝ Kasaritsa), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Նիգերիայի ազգային թանգարան

Նիգերիայի ազգային թանգարան (անգլ.՝ Nigerian National Museum), Նիգերիայի առավել կարևոր թանգարաններից մեկը։ Գտնվում է Լագոսում՝ Լագոս կղզում։ Հիմնադրվել է 1957 թվականին անգլիացի հնագետ Քեննեթ Մյուրերի կողմից։ Թանգարանում պահպանվում են հիմնական ազգագրական հավաքածուներ և ավանդական արվեստի ստեղծագործությունների հավաքածուներ, հնագիտական առարկաներ։ Թանգարանում պահպանվում է Նիգերիայի արվեստի՝ աշխարհում ամենահարուստ հավաքածուն. հնագույն բրոնզե իրեր Բենին Սիթիից և Իֆեից, Ikot Ekpene ծիսական դիմակներ, փայտե քանդակներ։ Թանգարանում անցկացվում են գիտահետազոտական աշխատանքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հնագիտական պեղումներին, որոնք օգնում են վերստեղծել երկրի պատմությունը։ 
Թանգարանում պահպանվում են այսպես կոչված «աֆրո–պորտուգալական» անհատական իրերի պլաստիկեր։ Աֆրո–պորտուգալական պլաստիկները առաջին աֆրիկյան քանդակներն են, որոնց հետ ծանոթացել են եվրոպացիները։ Գավաթներ, գդալներ և նմանատիպ այլ առարկաներ, որոնք պատրաստվում էին փղոսկրից, պատվիրվում էին պորտուգալացի վաճառականների կողմից, արտահանվում էին Բենինի թագավորությունից։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլեգ Վասիլև (գեղասահորդ)

Օլեգ Վասիլև (ռուս.՝ Оле́г Ки́мович Васи́льев, նոյեմբերի 22, 1959(1959-11-22), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային գեղասահորդ, 1986 թվականին ԽՍՀՄ չեմպիոն, Եվրոպայի (1984, 1985, 1986 թվականներ) և աշխարհի (1983, 1985, 1988 թվականներ) եռակի չեմպիոն, 1984 թվականի օլիմպիադայի չեմպիոն։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1983 թվական) Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ։ Ելույթ է ունեցել զուգասահքում Ելենա Վալովայի հետ։


== Սպորտային կարիերա ==
1981 թվականի Ձմեռային ունիվերսիադայի բրոնզե մրցանակակիր. զուգասահքում ազատ ծրագիր կատարեց՝ թռիչքներով փոխարինելով էլեմենտները (պահումները)։Վալովան և Վասիլևը դարձան առաջին սպորտային զույգը, որը կատարեց եռակի զուգահեռ թռիչք։


=== Մարզչի կարիերա ===
Պրոֆեսիոնալ կարիերայի ավարտից հետո զբաղվել է բիզնեսով։ Այնուհետև որոշեց զբաղվել մարզչական աշխատանքով։ Վասիլևի առաջին սաներից են Ելենա Սիրոխվատովա և Օլեգ Շլյախով լիտվացի զույգը։

2001 թվականին նախկին մարզիչ Նատալյա Պավլովայի հետ ունեցած կոնֆլիկտից հետո Վասիլևի մոտ մարզվել են սկսում Տատյանա Տոտմյանինան և Մաքսիմ Մարինինը։ Այդ ժամանակ նրանք Եվրոպայի չեմպիոնատի արծաթե մրցանակակիրներ էին։ Վասիլևը փոխեց զույգի ոճը, հրավիրեց խորեոգրաֆ Ջուզեպպե Արենիին, բեմադրությունների վրա շարունակում էր աշխատել նաև Սվետլանա Կորոլը։ Հենց Վասիլևի հետ էլ զույգը հասավ իր հիմնական հաջողություններին։ Նրանք դարձան 2006 թվականի օլիմպիական չեմպիոններ, աշխարհի առաջնության կրկնակի և Եվրոպայի հնգակի չեմպիոններ։
Աշխատել է նաև մենասահորդների հետ, օրինակ, 2002 թվականից մինչև 2003 թվականը նրա սանն է եղել Վիկտորյա Վոլչկովան։
Վերջին ժամանակներում Վասիլևի մոտ մարզված ամենահաջողված զույգը Մարիա Մուխորտովա և Մաքսիմ Տրանկով զույգն է (2007 թվականին Ռուսաստանի և Եվրոպայի առաջնության բազմակի չեմպիոններ)։ Մուխորտովա-Տրանկով զույգը բաժանվեց 2010 թվականի աշխարհի առաջնությունից անմիջապես հետո։ Դրանից հետո Օլեգ Վասիլևը հիմնականում երեխաներ է մարզում։
Մինչև 2014 թվականը Սանկտ-Պետերբուրգում մարզում էր Կատարինա Գերբոլդտ/Ալեքսանդր Էնբերտ և իտալական Նիկոլ Դելլա Մոնիկա/Մատտեո Գուարիզե զույգերին։ Օլիմպիադայից հետո իտալական զույգն անցավ մարզվելու այլ մարզիչների մոտ, սակայն շարունակում է խորհրդակցել Վասիլևի մոտ։ 2014 թվականի աշխարհի առաջնությունից հետո, երբ հայտնի դարձավ, որ Վերա Բազարովան այլևս հանդես չի գալու իր նախկին զուգընկերոջ՝ Յորի Լարիոնովի հետ, բազմիցս հարցազրույցների ժամանակ խոսել է Բազարովայի արժեքների մասին, իսկ 2014 թվականի ապրիլի 9-ին հայտնի դարձավ նու պարազույգի՝ Վերա Բազարովա/Անդրեյ Դեպուտատի մասին, ում մարզելու էր Վասիլևը։ Զույգը մարզվում է Մոսկվայում, ներկայացնում է Մոսկվան Մորդովա հանրապետությունը։


== Անձնական կյանք ==
1984-1992 թվականներին ամուսնացած է եղել Ելենա Վալովայի հետ։ Երկրորդ ամուսնությունից ծնվել է աղջիկը՝ Եկատերինան։ Ներկա պահին ամուսնալուծված է։ 1997 թվականի դեկտեմբերին տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ Չիկագո, որտեղ էլ մարզել է Տատմյանին/Մարինին զույգին։


== Սպորտային ձեռքբերումներ ==
Սիրողական սպորտի արդյունքներ (Ե.Վալովայի հետ)Արդյունքները պրոֆեսիոնալում (Ե.Վալովայի հետ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль пары Валова/Васильев на портале pairsonice.net Archived 2007-10-07 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Lovesick Girls

Lovesick Girls, հարավկորեական Blackpink գըրլ բենդի երգը, որը թողարկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ YG և Interscope լեյբլների միջոցով։ Այն խմբի առաջին՝ «The Album» ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլն է։


== Նախապատմություն և առաջխաղացում ==
Սեպտեմբերի 22-ից սկսած խմբի լեյբլը սոցցանցերում հրապարակում էր յուրաքանչյուր անդամի թիզեր լուսանկարները։ Երգի անվանումը և թողարկման ամսաթիվը հայտարարվել են սեպտեմբերի 28-ին։ Թիզեր լուսանկարում ներկայացված են խմբի անդամները, որոնք հենված են միմյանց վրա, իսկ վերևում երգի անվան լոգոն է։ Հետագայում հայտնի է դարձել, որ երգը ալբոմի գլխավոր թրեքն է։ Հաջորդ օրը ներկայացվել է ալբոմի երգացանկը։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի հետ միասին թողարկվել է նաև տեսահոլովակը։ Սեպտեմբերի 30-ին խումբն իրենց ՅուԹյուբյան պաշտոնական ալիքում թողարկել է երգի և տեսահոլովակի, 16 վայրկյան տևողությամբ թիզեր հոլովակը։


== Չարթեր ==


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տարտուի Հայկական ազգային միավորում

Հայկական ազգային միավորում, հայկական կազմակերպություն, որը գտնվում է Տարտու քաղաքում, Էստոնիա։


== Պատմություն ==
Մինչև 1997 թվականը կոչվել է Տարտուի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մշակութային ընկերություն։ Ստեղծվել է 1989 թվականի մարտին։
Հիմնադրման օրվանից ընկերության վարչությունը գլխավորում է պատմաբան Ռաֆիկ Գրիգորյանը։ Անդամների թվում կան նաև էստոնացիներ և ռուսներ։ Ընկերության պատվավոր անդամ է Կալիֆոռնիայի համալսարանի (Բերկլի) պրոֆեսոր, բանասեր Բորիս Գասպարովը։
Ընկերությունը նշում է Հայաստանի պատմության նշանակալի տարեթվերը։ Հայերի հավաքները տեղի են ունենում Հայ-էստոնական բարեկամության հուշարձանի (տեղադրվել է 1978 թվականին) մոտ։ Ընկերության անդամները հանրապետական մամուլում հրապարակում են հոդվածներ՝ նվիրված հայ ժողովրդի պատմությանը, Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական վիճակին, արցախահայության պայքարին։


== Առաքելություն ==
Կազմակերպության նպատակն է ծանոթացնել հայ ժողովրդի հոգևոր արժեքներին, էստոնահայերի համար պայմաններ ստեղծել մայրենի լեզուն, պատմությունը և ազգային մշակույթը ուսումնասիրելու համար։


== Աղբյուրներ ==
Հայ Սփյուռք Հանրագիտարան, էջ 166, 2003 թ
Բարբերի (Կալվադոսի գավառ)

Բարբերի (Կալվադոս) (ֆր.՝  Barbery)՝ համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ստորին Նորմանդիա երկրամասում։ Կալվադոս համայնքի դեպարտամենտը։ Մտնում է Բրետվիլ սյուր Լեզ կանտոնի կազմի մեջ։ Կան համայնքի շրջանը։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով համայնքի բնակչությունը կազմել է 729 մարդ։
Բնակչության թվաքանակը ըստ տարիների՝


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին 452 աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ներկայացուցիչներից 356-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 96-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 78,8 %, 1999 թվականին 70,9 % էր)։
356 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 321 մարդիկ (175 տղամարդ և 146 կին), գործազուրկների թիվը կազմում էր 35 մարդ (16 տղամարդ, 19 կին)։ 96 պասիվների թվում 39-ը՝ աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 37-ը՝ թոշակառուներ, 20-ը՝ պասիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики — Барбери (ֆր.)
Բարդնալա

Բարդնալա (վրաց.՝ ბარდნალა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ցագերի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 570 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ցագերից հեռու է 8 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 183 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանյուկի (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)

Մանյուկի (ռուս.՝ Манюки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գայանե Հովհաննիսյան (երգչուհի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ‎Գայանե Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)Գայանե Հովհաննիսյան (հունիսի 8, 1953(1953-06-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի։ ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2011)։
Դաշնակահար Թոմաս Մադաթովի կինն է։


== Կենսագրություն ==
Գայանե Հովհաննիսյանը ծնվել է 1953 թվականին Երևանում։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 58 միջնակարգ դպրոցը։ 1969-1974 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետի էսթետիկայի բաժնում, միաժամանակ երգել է Ակսել Բակունցի ղեկավարած «Սերպանտին» անսամբլում։ 1974-1987 թվականներին եղել է Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարած Հայաստանի պետական ջազային նվագախմբի մենակատար, նվագախմբի կազմում հանդես եկել Հայաստանում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Պորտուգալիայում, Աֆրիկայում, Լեհաստանում, Գերմանիայում, Նիդերլանդներում և այլուր։ 1987-1990 թվականներին աշխատել է Սիրիայում և Լիբանանում։ 1991 թվականին մենահամերգ է ունեցել Լոնդոնի, 1992 թվականին՝ Կիպրոսի և Ժնևի հայկական համայնքներում։ 1994-1995 թվականներին աշխատել է Մարսելում, 1996-2006 թվականներին ամուսնու հետ աշխատել է Վիեննայի Լ. Կնի անվան ազգային կրկեսում՝ որպես երգչուհի։ 2006 թվականին վերադարձել է Երևան։ Դասավանդում է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում։


== Մրցանակներ ==
«Երիտասարդ ձայներ» հանրապետական երաժշտական մրցույթի 2-րդ մրցանակ, 1972
Բեռլինի երիտասարդ կատարողների միջազգային երաժշտական փառատոնի դափնեկիր, 1973
Մոսկվայի «Տաշիր» հայկական երաժշտական մրցանակաբաշխության մրցանակ, 2010
ՀՀ վաստակավոր արտիստ, 2011


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գայանե Հովհաննիսյան, «Երևան»
Бедрос Киркоров и Гаянэ Оганесян "Родина моя"
Гаяне Оганесян, Верни мне музыку
30 Greatest Hits

30 Greatest Hits, «Red Elvises» խմբի ալբոմը՝ թողարկված 2007 թվականի հուլիսի 19֊ին։ Խմբի առաջին ալբոմն է լավագույն երգերով։


== Երգացանկ ==
I Wanna See You Bellydance
Closet Disco Dancer
Gypsy Heart
Love Rocket
Rocketman
Sex In Paradise
Boogie On The Beach
Million Miles
Venice USA
All I Wanna Do
200 lb Of Pure Love
Winter Reggae
Everybody Disco
Kegga Beer
Memoirs Of A Phuket Geisha
Hanky Panky Kind Of Love
Don’t Stop The Dance
200 Flying Girls
Siberia
Jerry’s Got A Squeeze Box
Harriett
Sad Cowboy Song
My Love Is Killing Me
My Darling Lorraine
Strip Joint Is Closed
Ticket To Japan
I’m Not That Kind Of Guy
Juliet
Tango
Good Guys


== Արտաքին հղումներ ==
Red Elvises խմբի պաշտոնական կայքը
(8259) 1983 UG

(8259) 1983 UG, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,253888 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7537 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7541 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1235,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291277 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8259) 1983 UG աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գերգ Կիրիազի

Գերգ Կիրիազի (ալբ․՝ Gjergj Qiriazi, 1868, Բիտոլա - դեկտեմբերի 30, 1912(1912-12-30), Բիտոլա), ալբանացի հրատարակիչ և գրող։


== Կենսագրություն ==
Գերգ Կիրիազին ծնվել է Մանաստիրում (այժմ՝ Բիտոլա), որը այդ ժամանակ գտնվել է Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ (այժմ՝ Հյուսիսային Մակեդոնիայի տարածք ), որտեղ էլ ավարտել է տեղական դպրոցը։ Ինչպես իր եղբայր Գերասիմը, Գերգը սովորել է Սամոկովի Ամերիկյան քոլեջում, որը գտնվում է Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայի մոտակայքում։ Նա աշխատել է բրիտանական և օտարերկրյա արտասահմանյան աստվածաշնչյան ընկերությունում և եղբոր մահից հետո գլխավորել է Կորչայի աղջիկների առաջին ալբանական դպրոցը։ 1908 թվականին նա ընտրվել է Մանաստիրում գտնվող ալբանական «Բաշկիմի» ակումբի նախագահ, հետագայում դարձել դրա փոխնախագահը։ 1908 թվականին նա եղել է Մանաստիրի Կոնգրեսի պատգամավոր։ Գերգ Կիրիազին աշխատել է որպես թարգմանիչ Մանաստիրում գտնվող ավստրո-հունգարական դեսպանատանը։ 1908 թվականին այնտեղ ստեղծվել է թուրքալեզու միջնակարգ դպրոց (Իդադիե) տղաների համար, իսկ Կիրիազին նշանակվել է ալբաներեն լեզվի ուսուցիչ։ 1909 թվականին երիտթուրքական կառավարությունը նախատեսում է սպանել Կիրիազին ալբանական ազգային շարժմանը մասնակցելու համար։
Գերգ Կիրիազին եղել է ալբանական «Ազգային միություն» (ալբ․՝ Bashkimi i Kombit) հրատարակչության հիմնադիրներից մեկը։ Նա օգնել է եղբորը նրա երկու հատորների հրատարակման գործում՝ «Քրիստոմատիա յուրաքանչյուր ալբանական տան համար» (ալբ․՝ Hristomathi a udhëheqës për ç'do shtëpi shqiptari), որը հրատարակվել է Մանաստիրում 1902 թվականին և «Սրբազան ճահիճ» (ալբ․՝ Kënkë të shenjtëruara), որը հրատարակվում է Սոֆիայում 1906 թվականին։ Վերջինս հրատարակվում է Գերգի համահեղինակությամբ և համարվում էր կրոնական բանաստեղծությունների ժողովածու։
Գերգ Կիրիազին ալբաներեն է թարգմանել Ջոն Բանյանի «Ուխտագնացի ճամփորդությունը Երկնային Երկիր» կրոնական վեպը։ Այն տպագրվել է 1927 թվականին Դորի Կոտի հրատարակչության կողմից «Ճամփորդը» (ալբ․՝ Udhëtari) վերնագրով։


== Ծանոթագրություններ ==
Բորովիկի (գյուղ, Վորոբյովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲորովիկիԲորովիկի (ռուս.՝ Боровики), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆոնտանելատո

Ֆոնտանելատո  (իտալերեն՝ Fontanellato), կոմունա Իտալիայում, Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։ 
Բնակչությունը կազմում է 6477 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 119 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 53 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 43012։ Հեռախոսային կոդը՝ 0521։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.fontanellato.pr.it/main/ Archived 2015-02-08 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ոռոգելի երկրագործություն

Ոռոգելի երկրագործություն, ջրովի երկրագործություն, գյուղատնտեսական բույսերի մշակումը ոռոգման պայմաններում, ինտենսիվ երկրագործության ձև։ Ձևավորվել է դեռես նեոլիթի ժամանակաշրջանում։ Ընդգրկում է անապատային, կիսաանապատային և չորային գոտիները (օրինակ, Միջագետք, Եգիպտոս են, Միջին Ասիա, Անդրկովկաս, Հարավային Սիբիր), ինչպես նաև վեգետացիայի տարբեր փուլերում անբավարար խոնավություն ունեցող շրջանները։ Ոռոգման խոշոր համակարգեր (ջրանցքներ, ամբարտակներ և այլն) ստեղծվել են ստրկատիրական հասարակարգի ժամանակներում, դրանք ընդարձակվել և կատարելագործվել են հետագայում և հատկապես XX դարում։ Ոռոգելի երկրագործության պայմաններում գյուղատնտեսական բույսեր աճեցնելու համար ստեղծում են ոռոգման համակարգեր (տես Ոռոգում), ցանքերի կառուցվածքը խիստ մասնագիտացնում են ըստ մշակվող հիմնական բույսի, կիրառվում են ցանքաշրջանառության համապատասխան ձևեր։ Ջրվող բույսերի մշակության տեխնոլոգիայում կարևոր են ոռոգման ճիշտ նորման (1 հեկտար դաշտին միանվագ տրվող ջրի քանակը), ժամկետները և ոռոգման նորման (1 հեկտարին տրվող ջրի քանակը վեգետացիայի ընթացքում)։ Դրանք կախված են կլիմայական և հողային պայմաններից, մշակվող բույսի տեսակից, սորտից և այլն։ Ջրման արդյունավետության համար կարևոր է նաև ոռոգման համակարգի ձևերի (մարգեր, ակոսներ, անձրևացում, կաթիլային եղանակ և այլն) կիրառումը։ Ոռոգելի երկրագործության ժամանակ պարտադիր է հողի հիմնական (կապիտալ) և ընթացիկ (շահագործական) պլանավորումը, ցելը (30–35 սմ), նախացանքային մշակումը, ետհնձյա ցանքը, կրկնացան, խոզանացան, ոռոգման համակարգերի ստեղծումը։ Բացի այդ, ըստ հողի մեխանիկական կազմի և դաշտի թեքության պետք է ճիշտ սահմանել ջրման տեխնիկայի տարրերի չափը (ջրի շիթի մեծությունը, ակոսների երկարությունը, լայնությունը, խորությունը)։ Ոռոգելի երկրագործությունում ստեղծվում են նպաստավոր պայմաններ պարարտանյութերի արդյունավետության բարձրացման համար։ Ջրելու ժամանակ բույսերն ավելի արագ և լրիվ են յուրացնում պարարտանյութերը, որովհետև ջուրը բարձրացնում է հողի կենսաբանական պրոցեսների և քիմիական փոխարկումների ակտիվությունը։ Սննդանյութերի արագ կլանմանը նպաստում է նաև ջրվող բույսերի հզոր արմատային համակարգի և վերերկրյա օրգանների զարգացումը։ Հանքային պարարտանյութերի չափաքանակը մեծացվում է (սովորաբար 30–50%) ըստ ոռոգման նորմայի։ Ոռոգելի երկրագործության համար առանձնահատուկ են հողի մշակման ու մոլախոտերի դեմ պայքարելու համակարգերի, ոռոգման հետևանքով առաջացող էրոզիայի, ճահճացման և աղակալման դեմ միջոցառումների կիրառումը։ Հայկական լեռնաշխարհում ոռոգելի երկրագործությունը զարգացած է եղել դեռես մեր թվարկությունից առաջ IX–VIII դարերում։ Մեծ թափով զարգացել է խորհրդային շրջանում։ 1913 թվականին ոռոգելի հողատարածությունը եղել է 96 հազար հեկտար, 1920 թվականին՝ 60 հազար, 1980 թվականին՝ 282 հազար հեկտար։
Հայաստանում ոռոգելի երկրագործության հիմնական շրջաններն են․ Արարատյան դաշտը, նախալեռնային, Շիրակի, Զանգեզուրի, Վայքի, որոշ չափով՝ մնացած գոտիները։ Մշակվում են կերային, հացահատիկային, բանջարաբոստանային, պտղատու, տեխնիկական կուլտուրաներ (խորդենի, ծխախոտ, ճակնդեղ), խաղող։
Ալաղըճ

Ալաղըճ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։
XIX դարի սկզբին ուներ 20 տուն քուրդ բնակիչ։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքն անասնապահությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լազարևկա (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼազարևկաԼազարևկա (ուկրաիներեն՝ Лазарівка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Bura), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բուրա։
2001 թվականի տվյալներով Լազարևկա գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)