Ուիլլա Քեսր

Ուիլլա Սիբերթ Քեսր, նաև՝ Քեզր (անգլ.՝ Willa Sibert Cather, դեկտեմբերի 7, 1873(1873-12-07)[…], Gore, Ֆրեդերիկ, Վիրջինիա, ԱՄՆ - ապրիլի 24, 1947(1947-04-24)[…], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ),  ամերիկացի գրող, որը լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես ամերիկյան սահմանի՝ Վայրի արևմուտքի յուրացման գոտու կյանքն արտացոլող վեպերի շնորհիվ, առաջին հերթին՝ գեղարվեստական մեծածավալ այնպիսի ստեղծագործությունների, ինչպես՝ «Օ՛, պիոներներ»-ը (O Pioneers!,  1913), «Արտույտի երգը» (The Song of the Lark, 1915) և «Իմ Անտոնիան» (My Ántonia, 1918): 1923 թվականին նրան «Գեղարվեստական արձակ» անվանակարգում Պուլիտցերյան մրցանակ է շնորհվել «Մեզանից մեկը» (One of Ours, 1922) վեպի համար, որը պատմում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին։


== Կենսագրություն ==
Քեսրն ավարտել է Նեբրասքա-Լինքոլն համալսարանը, շուրջ տասը տարի ապրել Փիթսբուրգում, որտեղ, ապրուստի միջոցներ հայթայթելով, աշխատել է որպես ամսագրի խմբագիր և ավագ դպրոցի ուսուցչուհի (դասավանդել է անգլերեն)։ Երեսուներեք տարեկան էր, երբ տեղափոխվել է Նյու Յորք քաղաքը, որտեղ ապրել է մինչև իր կյանքի ավարտը, թեև այն էլ պետք է ասել, որ հաճախ է երկարատև ճամփորդություններ կատարել և ամառներն էլ մեծ մասամբ բավականին ժամանակ անց է կացրել Գրանդ Մանան կղզում՝ Նյու Բրունսուիքում գտնվող իր ամառանոցոմ։
1943 թվականին Ուիլլա Քեսրն ընտրվել է Արվեստների ու գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ. Հաջորդ տարում նրան շնորհվել է Արվեստների ու գրականության ամերիկյան ակադեմիայի ոսկե մեդալ, որը շնորհվում է տասը տարին մեկ անգամ՝ ամերիկյան գրականության մեջ ներդրած խոշոր ավանդի համար։
Ուիլլա Քեսրը մահացել է 1947 թվականի ապրիլի 24-ին, Նյու Յորքի Մանհեթեն էլիտար թաղամասում գտնվող իր բնակարանում։ Հուղարկավորվել է Նյու Հեմփշիր նահանգի Ջեֆրի քաղաքի գերեզմանատանը։


== Հիշատակ և պատիվներ ==

1955, Ուիլլա Քեսրի հիշատակի հիմնադրամ է ստեղծվել՝ նրա կյանքի ու գործի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև նրա բնօրրանի՝ Նեբրասքա նահանգի Ռեդ Քլաուդ քաղաքի տեսարժան վայրերի պահպանությանն աջակցելու նպատակով։
1962, Նեբրասքայի փառքի սրահում բացվել է Քեսրին նվիրված անկյուն։
1973, ԱՄՆ փոստային ծառայությունը նրա դիմապատկերով նամականիշ է թողարկել։
1981, ԱՄՆ դրամահատարանը թողարկել է Ուիլլա Քեսրի դիմապատկերով ոսկյա հուշամեդալիոն։
1986, Կովբոյների-կովգրլերի ազգային փառքի սրահում բացվել է Քեսրին նվիրված անկյուն
1988, Կանանց ազգային փառքի սրահում բացվել է Քեսրին նվիրված անկյուն
1992, Nitrate Kisses փաստավավերագրական կինոնկարի մի մասը, որ նկարահանվել է 1992 թվականին, նվիրված է Ուիլլա Քեսրին, ով մահվանից առաջ ոչնչացրել է իր անձնական նամակներից շատերը։ Ֆիլմում առաջ է քաշվում ու զարգացվում այն վարկածը, որ Քեսրը այդ կերպ ցանկացել է վերացնել իր լեսբուհի լինելու վկայությունները (Note, however, that such claims have been disputed by other scholars of Cather's life and career.)
2000, Քեսրը հիշատակվել է որպես «Վիրջինիայի կանայք պատմության էջերում» (Virginia Women in History) նախագծի ծիսադասային անդամ
2006, Ուիլլա Քեսրի հիշատակի հիմնադրամը  National Endowment of the Humanities նախագծի շրջանակներում խրախուսական դրամաշնորհ է ստացել «իր գործունեությանն ավելի զարկ տալու, Նեբրասքայի պրերիաների մի հատվածը որպես Քեսրլենդ (Catherland) պահպանելու, Քեսրի հայրենի տունը պահպանելու, կին գրողին նվիրված գիտակրթական կոնֆերանսներ անցկացնելու, պարբերաթերթ հրատարակելու նպատակով»։
2011, Նյու Յորքի գրողների փառքի սրահում բացվել է Քեսրին նվիրված անկյուն։Կոմպոզիտոր Գարթ Բաքսթերը մի շարք երգեր է գրել Ուիլլա Քեսրի բանաստեղծությունների տեքստերով:


== Մատենագրություն ==


=== Վեպեր ===
Ալեքսանդրի կամուրջը / Alexander's Bridge (1912)
О, պիոներնե՛ր / O Pioneers! (1913)
Արտույտի երգը / The Song of the Lark (1915)
Իմ Անտոնիան / My Ántonia (1918)
Մեզանից մեկը / One of Ours (1922)
Կործանված լեդին / A Lost Lady (1923)
Պրոֆեսորի տունը / The Professor's House (1925)
Իմ ոխերիմ թշնամին / My Mortal Enemy (1926)
Մահը գալիս է արքեպիսկոպոսի հետևից / Death Comes for the Archbishop  (1927)
Ստվերներ ժայռի վրա / Shadows on the Rock (1931)
Լյուսի Գեյհարթ / Lucy Gayheart (1935)
Սապֆիրան և ստրկուհին /Sapphira and the Slave Girl (1940)


=== Ժողովածուներ ===
Ապրիլյան մթնշաղ / April Twilights (1903, բանաստեղծություններ)
Տրոլների այգին /The Troll Garden (1905)
Ջահելությունն ու պայծառ մեդուզան / Youth and the Bright Medusa (1920)
Անորոշ ճակատագրեր / Obscure Destinies (1932)
Միայն քառուսունն անց / Not Under Forty (1936, էսսեներ)
The Old Beauty and Others (1948, երեք պատմվածք)
Willa Cather: On Writing (1949, էսսեներ)
Five Stories (1956, հետմահու հրատարակություն)
Willa Cather and Georgine Milmine, The Life of Mary Baker G. Eddy and the History of Christian Science (1909, վերահրատարակվել է U of Nebraska Press-ի կողմից, 1993)
On Writing (1949, վերահրատարակվել է U Nebraska Press-ի կողմից, 1988, 978-0-8032-6332-1 )
On the Art of Fiction (1920), The Borzoi
Five Stories (1956, պատմվածքների ժողովածու)
The Selected Letters of Willa Cather (նամականի, 2013)Այս ցանկում չեն ընդգրկվել վաղ շրջանի այն պատմվածքների՝ վերջերս հրատարակված ժողովածուները, որոնք սկզբում լույս են տեսել ժամանակի պարբերականներում։


== Փաստավավերագրական ==
Ուիլլա Քեսրի մասին PBS հեռուստաընկերությունը 2005 թվականին նկարահանել է Willa Cather: The Road Is All փաստավավերագրական կինոնկարը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Acocella, Joan (2002). Willa Cather and the Politics of Criticism. Lincoln: University of Nebraska Press. 0-8032-1046-9.
Barclay, Donald A. (1994). "Willa Cather: Overview." Gay & Lesbian Literature. Vol. 1. Detroit: Gale. 978-1-4144-3734-7.
Birns, Nicholas, ed (2012). Critical Insights: Willa Cather. Hackensack, NJ: Salem Press. 978-1587658266.
Daiches, David.  (1971). Willa Cather: A Critical Introduction. Westport, CT: Greenwood Press. 978-0837152110
Jaillant, Lise. "Canonical in the 1930s: Willa Cather’s Death Comes for the Archbishop in the Modern Library Series." Studies in the Novel (Special issue on Willa Cather, ed. Andrew Jewell) 45.3 (2013): 476–99.
Meltzer,  Milton (2007). Willa Cather: A Biography. Buffalo, NY: Twenty-First Century Press. 978-0822576044.
Woodress, James (1987). Willa Cather: A Literary Life. Lincoln: University of Nebraska Press. 978-0-8032-4734-5.
Cather, Willa, Andrew Jewell, and Janis Stout (2013). The Selected Letters of Willa Cather. NY: Knopf. 978-0-307-95930-0.
Howard, Jennifer. "Willa Cather in Her Own Words, at Last," Chronicle of Higher Education March 22, 2013]
Cather, Willa, and L. Brent Bohlke (1990). Willa Cather in Person: Interviews, Speeches, and Letters. Lincoln: University of Nebraska Press. 978-0803263260.
Cather, Willa (2009). The Collected Works of Willa Cather  Unexpurgated Edition excerpt and text search
Willa Cather collection (27 linear feet) are housed at the University of Nebraska
Willa Sibert Cather Papers, 1875–1955 (0.5 cubic feet) are housed at the Nebraska State Historical Society
Papers of Willa Cather 1899–1949 (circa 290 items) are housed at the Albert and Shirley Small Special Collections Library at the University of Virginia.


== Արտաքին հղումներ ==

Western American Literature Journal: Willa Cather
Willa Cather Pioneer Memorial and Educational Foundation in Red Cloud, Nebraska
"Writings of Willa Cather" from C-SPAN's American Writers: A Journey Through History
Radio piece on Cather's letters on NPR
Ուիլլա Քեսր Internet Movie Database կայքում
Ուիլլա Քեսրի արխիվը Նեբրասքա-Լինքոլն համալսարանում
Ուիլլա Քեսրի ձեռագրերը Նեբրասքայի պետական պատմական ընկերությունում
Ուիլլա Քեսրի բանաստեղծություններն ու կենսագրությունը Ամերիկյան բանաստեղծների ակադեմիայում


=== Առցանց հրատարակություններ ===
Ուիլլա Քեսրի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
Ուիլլա Քեսրը Poets' Corner-ում