Արմեն Մարդոյան

Արմեն Համլետի Մարդոյան (սեպտեմբերի 18, 1967(1967-09-18), Լանջիկ, Անիի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային, հայ, ուկրաինացի, ռուս ռազմական գործիչ, ձեռնարկատեր և քաղաքական գործիչ։


== Կենսագրություն ==


=== Երիտասարդ տարիներ ===
Արմեն Մարդոյանը ծնվել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Հայկական ԽՍՀ Անիի շրջանի Լանջիկ գյուղում (այժմ՝ Հայաստանի Շիրակի մարզում)։ Մարդոյանի խոսքերով՝ իր պապը կռվել է 89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիայում և երկու անգամ վիրավորվել Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։
1984 թվականին ընդունվել է Կամիշինի բարձրագույն ռազմական շինարարական հրամանատարական ուսումնարան, որն ավարտել է 1988 թվականին՝ ստանալով «շենքերի և շինությունների կառուցման և շահագործման ինժեներ» մասնագիտությունը։
1988-1990 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակի սպայական պաշտոններում, իսկ 1991-1999 թվականներին՝ Հայաստանի ներքին գործերի նախարարությունում։ 1999-2005 թվականներին եղել է Վանաձորի «Converse Bank» բանկի մասնաճյուղի անվտանգության ծառայության պետը, իսկ 2005-2014 թվականները՝ Սիմֆերոպոլի «Ֆորտունա» ռեստորանի տնօրենը։ Որպես Բելոգորսկի շրջանում գրանցված ձեռնարկատեր՝ զբաղվել է նաև կոշիկի նորոգմամբ և առևտրով։


=== Մասնակցություն Ղրիմի և Ուկրաինայի իրադարձություններին ===
2014 թվականին Մարդոյանը դարձել է Ղրիմի հայ համայնքի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից մեկը, որը մասնակցել է այսպես կոչված «ժողովրդական աշխարհազորի» գործունեությանը և զգալի դեր է խաղացել թերակղզու՝ Ռուսաստանին միանալու գործում, մինչդեռ «Ղրիմի հայ հասարակության» ղեկավարությունը բացահայտ հանդես է եկել հանրաքվեի օգտին։ 2014 թվականի փետրվարի 23-ին Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն խորհրդի շենքի մոտ Միխայիլ Շերեմետի հրամանատարությամբ աշխարհազորի կազմում կազմավորվել է տասը վաշտ, որոնք բախումների են մտել Ղրիմի թաթարների՝ Ղրիմի թաթարների մեջլիսի կողմնակիցների հետ, որոնք հանդես են եկել հանրաքվեի անցկացման դեմ։ Մարդոյանը դարձել է «աշխարհազորի» 1-ին համահավաք գնդի 4-րդ վաշտի հրամանատարը։ Նա իրեն տեսնում էր որպես «ֆաշիստական ​​ժանտախտից» Ղրիմի պաշտպան, որը թույլ չէր տալիս «նեոֆաշիստներին ոտնատակ տալ Ղրիմի հողը»։
2014 թվականի փետրվարի 27-ին Սերգեյ Ակսյոնովի հրամանով Մարդոյանի հրամանատարությամբ վաշտը Ռուսաստանի Սևծովային նավատորմի հատուկջոկատայինների՝ այսպես կոչված «Քաղաքավարի մարդկանց» հետ, Մոլոտովի կոկտեյլներով և սակրավորների թիերով զինված գրավել են «Սիմֆերապոլ» միջազգային օդանավակայանը, վտարել են ուկրաինացի զինվորականներին։

Մարդոյանի՝ օդանավակայանի գրավման ողջ վաստակը իրեն վերագրելը քննադատվել է այլ աշխարհազորայինների կողմից, այդ թվում` Վլադիմիր Մրցալովի, որը նշել է, որ հենց նա էր ղեկավարում 4-րդ վաշտը։ Այնուամենայնիվ, հենց դրանից հետո Մարդոյանը հայտնի է դարձել «Կրեմլի Հատուկ գործակալ» մականունով և մկրտության ժամանակ պապի կողմից ընտրված «Սամվել» կոչումով։ Նա ավելի մեծ մեդիա հնչեղություն է ստացել Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավոր Օլեգ Լյաշկոյի, Օդեսայի պատգամավոր Ալեքսեյ Գոնչարենկոյի, Կիևի բիզնեսմեն Գենադի Բալաշովի, լրագրող Օսման Փաշաևի նկատմամբ բացահայտ բռնության և հարձակում գործադրելու կապակցությամբ։
Բացի այդ, «Սամվելին» ուկրաինացի լրագրողները մեղադրել են Ղրիմի թաթար ակտիվիստ Ռեշատ Ամետովին հարցաքննելու և ծեծելու մեջ, որին գտել էին մահացած Բելոգորսկի շրջանի մայրուղու մոտ․ հատկանշական է, որ հենց այնտեղ է գտնվել Մարդոյանի բիզնեսը։
Բացի այդ, Մարդոյանը ձերբակալել է «Աջ սեկտորի» անդամներին, տեսախցիկով վիրավորել է աշխատավարձի չվճարման պատճառով բողոքող աշխարհազորայիններին, մասնակցել է Ուկրաինայի արևելքի հակամարտությանը և պարգևատրվել է պատվոգրով ինքնահռչակ Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության պետական անվտանգության ապահովման գործում ներդրած ավանդի համար, «ՌԻԱ Նովոստի» գործակալության լրագրողուհուն սպառնացել է ֆիզիկական հաշվեհարդար տեսնել», իր տեսաբլոգում անձնական բողոք է հայտնել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին՝ կապված նրա «հակառուսական» գործողությունների հետ։ 2015 թվականին՝ Սիրիայում թուրքական օդուժի կողմից ռուսական ինքնաթիռի ոչնչացումից հետո, Սիմֆերոպոլում կայացած հանրահավաքում, որտեղ հրկիզել են Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի խրտվիլակը, սպառնալիքներ է հնչեցրել Թուրքիայի ղեկավարության հասցեին։

2017 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունում և Սևաստոպոլ քաղաքում Ուկրաինայի ազգային ոստիկանության գլխավոր վարչությունը, կապված Մարդոյանին մարմնական վնասվածք հասցնելու և Ուկրաինայի քաղաքացիներին առևանգելու մեջ, միջազգային հետախուզում է հայտարարվել Ինտերպոլի գծով՝ նրան Ուկրաինայի տարածք արտահանձնելու նպատակով։ 2018 թվականի հունիսի 11-ին Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության դատախազությունը նրան մեղադրանք է առաջադրել 2014 թվականի մարտի 9-ին Սիմֆերոպոլի երկաթուղային կայարանում «Եվրամայդանի» ակտիվիստներ Անդրեյ Շեկունին և Անատոլի Կովալսկիին առևանգելու և կալանավորելու մեջ, բացի պատգամավոր Գոնչարենկոյին մարմնական վնասվածք հասցնելու կասկածներից, Բալաշովի առևանգման և խոշտանգումների, Փաշաևի առևանգման, «Ղրիմի ինքնապաշտպանության» անօրինական զինված կազմավորման ստեղծման և ղեկավարման մեջ, ընդհանուր առմամբ` 6 հանցագործություն Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի տարբեր հոդվածներով, որոնք նախատեսում են մինչև 15 տարի ազատազրկում։ Հետագայում Ռուսաստանի իշխանությունների ջանքերի արդյունքում Մարդոյանը հանվել է հետախուզությունից։


=== Հետագա կյանք և քաղաքական գործունեություն ===
2014 թվականից մինչև 2015 թվականներն աշխատել է որպես ճանապարհային տրանսպորտի և ավիացիայի գլխավոր տնօրենի տեղակալ, իսկ 2015 թվականին դարձել է Ղրիմի Հանրապետության «Չեռնոմորնեֆտեգազի» պետական ​​միացյալ ձեռնարկության վարչակազմի խորհրդական, որն ազգայնացվել է Ղրիմի բռնակցումից հետո։ 2017 թվականին ավարտել է Ղրիմի Վ. Վերնադսկու անվան դաշնային համալսարանը՝ «գյուղատնտեսական ճարտարագիտություն» մասնագիտությամբ, իսկ 2018 թվականին հենց այդտեղ ստացել է նաև «պետական ​​և քաղաքային կառավարում» մասնագիտությունը։
2015 թվականից մինչև 2019 թվականը եղել է Ղրիմի «Սիմֆերոպոլի քաղաքային շրջանի հայերի տեղական ազգային-մշակութային ինքնավարություն» հասարակական կազմակերպության նախագահ։ 2017 թվականից նախագահել է «Ղրիմի Հանրապետության ժողովրդական աշխարհազորի հանրագումարային գնդի վետերանների միությունը»։ Կրում է գեներալ-մայորի ուսադիրներով համազգեստ։
2014 թվականի հունիսի 3-ին Մարդոյանն ընտրվել է «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության Ղրիմի տարածաշրջանային մասնաճյուղի քաղաքական խորհրդի անդամ։ Հուլիսի 7-ին առաջադրվել է որպես Ղրիմի առաջին գումարման Պետական ​​խորհրդի ընտրությունների թեկնածու, իսկ հուլիսի 12-ին պաշտոնապես գրանցվել է, ընդ որում հայտարարվել է, որ Մարդոյանը քրեական անցյալ չունի։ Շուտով հանրության համար չբացահայտված պատճառներով կուսակցության տարածքային կառույցի ղեկավարությունը Մարդոյանին հեռացրել է ցուցակներից, ինչի պատճառով գրանցվելուց հետո դուրս է մնացել ընտրություններից։
Հինգ տարի անց Մարդոյանը որոշել է կրկին փորձել իր բախտը նախընտրական արշավում։ 2019 թվականի հուլիսի 5-ին գրանցվել է Ղրիմի երկրորդ գումարման Պետական ​​խորհրդի ընտրություններում։ Այնուամենայնիվ, արդեն հուլիսի 29-ին Ղրիմի Հանրապետության ընտրական հանձնաժողովը վարչական հայցով դիմել է Ղրիմի Հանրապետության Գերագույն դատարանին՝ Մարդոյանի գրանցումը չեղյալ համարելու կապակցությամբ՝ Հայաստանի տարածքում նրա դատվածության մասին փաստի բացահայտման պատճառով։ Ինչպես հետևում է Ղրիմի Հանրապետության ներքին գործերի նախարարության տեղեկատվական կենտրոնից ընտրական հանձնաժողովի 2019 թվականի հուլիսի 24-ին հայցված նամակից և համապատասխան տեղեկանքից ոմն Արմեն Համլետի Մարդոյանը 2000 թվականի հունիսի 5-ին դատապարտվել է մարմնական վնասվածք հասցնելու և շորթման համար Հայաստանի Լոռու մարզի ժողովրդական դատարանի կողմից մի շարք հոդվածներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով 10 տարվա ազատազրկման, ընդ որում նշվել է, որ չկան տեղեկություններ «անձի ծննդյան ամիս ամսաթվի» և պատժի կրման վայրի մասին։ Նույն թվականի օգոստոսի 2-ին Գերագույն դատարանը մերժել է ընտրական հանձնաժողովի բողոքն այն հիմքով, որ ՆԳՆ տեղեկատվական կենտրոնի փաստաթղթերը, որոնք «լիովին չեն նշում տվյալ անձի ծննդյան ամսաթիվը, չեն հանդիսանում քրեական գրառումը հաստատող հավաստի տեղեկություն»։

Մարդոյանը 2019 թվականի սեպտեմբերի 8-ին ընտրվել է Պետական խորհրդի պատգամավոր։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 1-ին Պետական խորհրդի առաջին նստաշրջանում դարձել է գույքային և հողային հարաբերությունների կոմիտեի, շինարարության, տրանսպորտի և վառելիքաէներգետիկ համալիրի, զբոսաշրջության, հանգստավայրերի և սպորտի կոմիտեի անդամ։ Ակտիվորեն կատարում է աշխատանքային ուղևորություններ և վարում է քաղաքացիների ընդունելություն, իսկ 2020 թվականին՝ կորոնավիրուսի պանդեմիայի ժամանակ, անձամբ սկսել է ղրիմցիներին մատակարարել մթերային հավաքածուներ և անհատական պաշտպանության միջոցներ։
2020 թվականի մարտին մասնակցել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ Սևաստոպոլում կայացած հանդիպմանը, որտեղ խոստացել է, որ ինքը և «Ղրիմի Հանրապետության ժողովրդական աշխարհազորի 15-հազարանոց զորքը» ընտանիքներով և հարազատներով, կողմ կքվեարկեն սահմանադրական փոփոխություններին։
2020 թվականի նոյեմբերին Ադրբեջանի գլխավոր դատախազությունը քրեական գործ է հարուցել Մարդոյանի նկատմամբ՝ նրան մեղադրելով 2020 թվականի հոկտեմբերին Հայաստանի տարածքով Ադրբեջանի պետական սահմանն ապօրինի հատելու, ԼՂՀ ղեկավարության հետ Ստեփանակերտում մարտական գործողությունների քննարկման, ինչպես նաև հայերի կողմից որպես վարձկան հակամարտությանը մասնակցելու մեջ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է։ Ունի երեք որդի և երկու դուստր, ունի թոռներ։ Կրտսեր եղբայրը՝ Մանվելը (ծնված 1969 թվականին), Ղրիմի իրադարձությունների մասնակից է, ստացել է «Արիության և խիզախության համար» մեդալ, Փաշաևը մեղադրել է նրան իր առևանգմանը մասնակցելու մեջ։


== Մրցանակներ ==
Արիության մեդալ, Բարեկամության շքանշան (2014 թվական), «Ղրիմի վերադարձի համար» մեդալ (2014 թվական)։
«Պարտքի հավատարմության համար» շքանշան (2019 թվական), «Ղրիմի պաշտպանության համար» մեդալ (2014 թվական), «Արիության և խիզախության համար» մեդալ (2015 թվական), «Ղրիմի Հանրապետության պաշտպանության համար» մեդալ (2015 թվական)։
Սիմֆերոպոլի վարչակազմի շնորհակալական նամակը (2016 թվական) :
Ռուսաստանի հայերի միության «Արծաթե խաչ» շքանշան (2019 թվական), Սանկտ Պետերբուրգի ծովային ժողովից II աստիճանի «Զինվորական խիզախության համար» շքանշան (2015 թվական), «100 տարի պետական ​​անվտանգության մարմիններին» մեդալ «Հանուն հայրենիքի փառքի» համառուսաստանյան հասարակական կազմակերպությունից (2017 թվական), «Ռուսաստանի զինված ուժերի 100 ամյակի» և «Արիության համար» մեդալներ հերոսների համառուսաստանյան հասարակական կազմակերպությունից, պետական ​​մրցանակների կրող և «Ռուսաստանի աշխատավորի արիության» պետական ​​մրցանակի դափնեկիր (2018), և այլ :
Հայկական մրցանակներ, այդ թվում՝ Հայաստանի պաշտպանության նախարարության «Դրաստամատ Կանայան» մեդալով (2016 թվական)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Արմեն Համլետի Մարդոյան»։ Ղրիմի Հանրապետության պետական խորհուրդ