ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 1962

ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 1962-ը աշխարհի 7-րդ առաջնությունն էր, որն անցկացվել է Չիլիում 1962 թվականի մայիսի 30-ից հունիսի 17-ը։ 1960 թվականի օգոստոսից մեկնարկած նախընտրական փուլին մասնակցող 57 ազգային հավաքականներից տասնչորսը (ներառյալ հյուրընկալող Չիլիի և գործող չեմպիոն Բրազիլիայի հավաքականները) անցել են եզրափակիչ փուլ։
Առաջնության հաղթող դարձավ Բրազիլիան՝ եզրափակչում հաղթելով Չեխոսլովակիային 3-1 հաշվով՝ դառնալով երկրորդ երկիրը, որին հաջողվել է պաշտպանել չեմպիոնի տիտղոսը (առաջինը Իտալիան է)։ Երրորդ տեղի համար պայքարում Չիլին պարտվեց Հարավսլավիային 1-0 հաշվով։ 1962 թվականի առաջնությունն առաջինն էր, որը նույն միավորներն ունեցող թիմերին առանձնացնելու համար օգտագործել է գոլային միջինը։
Միջին հաշվով յուրաքանչյուր հանդիպմանը գրանցվել է 2.78 գոլ․ պատմության ընթացքում առաջին դեպքը, երբ միջին հաշիվը 3-ից ցածր է։
Առաջնությանը մասնակցող երկրներն են՝ Չիլի, Բրազիլիա, Արգենտինա, Ուրուգվայ, Անգլիա, Չեխոսլովակիա, ԽՍՀՄ, Արևմտյան Գերմանիա, Իտալիա, Իսպանիա, Հունգարիա, Հարավսլավիա, Բուլղարիա, Կոլումբիա, Մեքսիկա և Շվեյցարիա։ Առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ ճանաչվեց Հունգարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվող Ֆլորիան Ալբերտը։


== Անցկացման վայրի ընտրություն ==
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1962 թվականին նախորդող երկու առաջնություններն անցկացվել են Եվրոպա աշխարհամասում։ Այդ պատճառով Հարավային Ամերիկայի ֆուտբոլային Կոնֆեդերացիան պնդել է, որ 1962 թ. ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը տեղի ունենա Հարավային Ամերիկայում, հակառակ դեպքում ԿՈՆՄԵԲՈԼ-ը կբոյկոտի աշխարհի առաջնությունը՝ ինչպես 1938 թվականին։ Նախկինում ևս Արգենտինան առաջադրել էր իր թեկնածությունը ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը հյուրընկալելու, սակայն ձախողվել էր։ Իսկ քանի որ աշխարհի առաջնությունը պետք է ընդհանար Հարավային Ամերիկայում, Արգենտինան համարվում էր բացահայտ ֆավորիտ։ Սակայն Հելսինկիում տեղի ունեցող ՖԻՖԱ-ի համագումարի ժամանակ Էռնեստո Ալվիերը հայտարարեց, որ Չիլին կարող է՝ աշխարհի առաջնություն կազմակերպել։


== Որակավորման փուլ ==

ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 1962 թվականին մասնակցելու համար հայտագրվել էին 57 հավաքականներ 5 Կոնֆեդերացիաներից։ Չիլին որպես հյուրընկալող երկիր, իսկ Բրազիլիան նախորդ մրցաշարի հաղթող առանց որակավորման ավտոմատ կերպով անցնելու էին նախընտրական փուլը։ Մնացած 14 տեղերը բաժանվելու էր մյուս Կոնֆեդերացիաների մասնակիցների միջև։
Ըստ վիճակագրության, 8 տեղ նախատեսված էր ՈՒԵՖԱ-ի (Եվրոպայի ազգային հավաքականներ) հավաքականների համար և 3 տեղ ԿՈՆՄԵԲՈԼ-ի հավաքականների համար։ Մնացած 3 տեղերը իրենց մեջ պետք է բաժանեին ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի, ԱՖԿ-ի և ՕՖԿ-ի հավաքականները։ Սակայն այդ երկրները չկարողացան որակավորվել և նրանց փոխարեն որակվեցին Հարավային Ամերիկայի և Եվրոպայի հավաքականներ։
Այս առաջնությունում իրենց նորամուտն էին նշում Կոլումբիայի և Բուլղարիայի հավաքականները, որոնք որակավորման փուլը հաղթահարել էին առաջին անգամ։ Կոլումբիան հաջորդ մասնակցությունը Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնության լինում է 1990 թվականին։
Շվեդիայի և Ֆրանսիայի հավաքականները չկարողացան որակավորվել, իսկ Ավստրիան հեռացավ առաջնությունից։


== Վայր ==
Ութ քաղաքների ութ մարզադաշերում պետք է կայանար Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1962 թվականը։ Հյուրընկալող քաղաքներն էին Սանտյագոն, Վինյա դել Մարը, Ռանկագուան, Արիկան, Տալսան, Տելկահանոն, Կոնսեպսիոնը և Վալդիվիան։


=== Տեղագրություն ===


== Դասակարգում ==


== Հանդիպման մրցավարներ ==
ՖԻՖԱ Աշխարհի առառաջնության մրցավարները ընտրվել են 2 աշխարհամասերի 17 տարբեր երկրներից։


== Ձևաչափ ==
Ձևաչափը նման էր 1958 թվականի առաջնությանը` 16 հավաքական որակավորվեցին և բաժանվեցին չորս խմբի։ Խմբերի վիճակահանությունը տեղի ունեցավ 1962 թվականի հունվարի 18-ին Սանտյագոյում։ Ամեն խմբի առաջին երկու հավաքականները դուրս էին գալիս քառորդ եզրափակիչ։
Երկու միավոր վաստակում էր հաղթող հավաքականը, մեկ միավոր` ոչ ոքիի համար և զրո միավոր պարտվելու դեպքում։ Ի տարբերություն 1958 թվականի ձևաչափի կիրառվեց գոլային տարբերությունը, հավասար միավորների դեպքում։ (1958 թվականին գոլային տարբերությունը կիրառվում էր միայն առաջին տեղը որոշելու համար, կամ եթե վերախաղարկումը նույնպես ավարտվում էր ոչ ոքի)։ Արգենտինան դարձավ առաջին (և միակ) հավաքականը, որը դուրս մնաց գոլային վատ տարբերության պատճառով Անգլիայի համեմատությամբ։
Փլեյ օֆֆ փուլում եթե հաշիվը հավասար էր հիմնական ժամանակում, հավաքականները խաղում էին լրացուցիչ ժամանակ, եթե այն նույնպես ավարտվում էր ոչ ոքի, ապա հաղթողին որոշում էին վիճակահանության արդյունքով, բացառությամբ եզրափակչի, որտեղ հիմնական և լրացուցիչ ժամանակներում ոչ ոքիից հետո պետք է անցկացվեր լրացուցիչ հանդիպում։ Այս մրցույթում վիճակահանության և վերախաղարկության անհրաժեշտություն չառաջացավ։


== Տեսություն ==
1960 թվականի մայիսին, երբ նախապատրաստական աշխատանքներն արդեն ընթացքի մեջ էին, Չիլիում տեղի ունեցավ երբևէ գրանցված հզորագույն երկրաշարժը (9,5 մագնիտուտ), ինչը մեծ վնաս հասցրեց ազգային ինֆոհամակարգին։ Այս ամենի ֆոնին կազմակերպչական կոմիտեին նախագահ Կառլոս Դիթբորնը հայտարարեց, քանի որ իրենք չունեն այլ ելք, ապա պետք է ամեն ինչ անեն, որպեսզի ուժ գտնեն վերակառուցելու։ Մարզադաշտերը և այլ ինֆոհամակարգերը վերակառուցվեցին ռեկորդային արագությամբ և ժամանակին և պատրաստ էին ընդունել առաջնությունը։ Դիտբորնը չտեսավ իր հաջողությունը, քանի որ նա մահացավ առաջնությունի սկզբից մեկ ամիս առաջ։ Մրցույթը ընդունող Արիկայի մարզադաշտը անվանվեց Էստադիո Կառլոս Դիտբորն նրա պատվին և գործում է մինչ օրս։ Անգամ այս քիչ տարողությամբ մարզադաշտերը կարողացան սպառել Չիլի ժամանած երկրպագուների պահանջարկը, քանի որ այդ ժամանակներում պահանջարկը քիչ էր։
Նախագահ Խորխե Ալեսանդրիին սառը, անհետաքրքիր ելույթ ունեցավ առաջին խաղից առաջ, որտեղ հանդիպեցին Չիլին և Շվեյցարիան։ Ալեսանդրին լքեց խաղը խաղի ավարտից առաջ։ Նրան քննադատեցին առաջնության նկատմամբ սառը վերաբերմունքի համար, սակայն նա արդարացավ, որ շատ զբաղված է և ֆուտբոլին չի կարողանում բավականին ժամանակ տրամադրել։
Առաջնության ժամանակ հավաքականները սկսեցին մեծ ուշադրություն դարձնել պաշտպանության վրա, իսկ միջին գնդակների քանակը ընկավ 2.78-ի, առաջին անգամ ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ։
Պելեն վնասվածք ստացավ Չեխոսլովակիայի դեմ խաղում։ Այդ ժամանակների լավագույն դարպխասապահ Լև Յաշինը վատ մարզավիճակում էր, իսկ ԽՍՀՄ հավաքականը պարտվեց Չիլիին քառորդ եզրափակչում 1-2 հաշվով։ Բրազիլիայի հավաքականը համալրվեց նոր հարձակվողներում, այդ թվում Ամերիլդոն (Պելեի փոխարեն) և Գարինչան։ Առաջնությունում աչքի ընկավ Չեխոսլովակիայի դարպասապահ Վիլիամ Շրոյֆը Հունգարիայի և Հարավսլավիայի դեմ անձնուրաց խաղով։ Առաջնության ընթացքում բարձր ցուցանիշ գրանցեց Չիլիի հավաքականը, որի կազմը հիմնականում անհայտ ֆուտբոլիստներից էր։
Առաջնությունն անցավ կոշտ պայքարում։ Առաջին խաղը կայացավ Չիլիի և Իտալիայի միջև (2–0), որը կոչեցին Սանտիագոյի ճակատամարտ։ Երկու իտալացի լրագրողներ վարկաբեկիչ հոդվածներ գրեցին Չիլիի հավաքականի մասին։ Չնայած միայն երկու խաղացող հեռացվեց (երկուսն էլ իտալացի) անգլիացի մրցավար Քեն Էսթոնի կողմից, խաղի ընթացքում երկու հավաքականների ֆուտբոլիստները փորձում էին վնասել մրցակցին և իտալացիներին պահանջվեց ոստիկանների պաշտպանությունը մարզադաշտը անվտանգ լքելու համար։
Առաջին փուլում Բրազիլիան գլխավորեց իր խումբը, երկրորդը Չեխոսլովակիան էր։ ԽՍՀՄ-ը և Հարավսլավիան առաջ անցան Ուրուգվայից և Կոլումբիայից։ Հունգարիան և Անգլիան նույնպես անցան քառորդ եզրափակիչ, չնայած Անգլիան և Արգենտինան ունեին հավասար միավորներ, սակայն Արգենտինան զիջեց գոլային տարբերությամբ։ Շվեյցարիան պարտվեց բոլոր երեք խաղերում և Իտալիայի հետ միասին լքեց առաջնությունը, հաջորդ փուլ անցան Չիլին և Գերմանիան։
Քառորդ եզրափակչում Չիլին հաղթեց Եվրոպայի չեմպիոն ԽՍՀՄ-ին և դուրս եկավ կիսաեզրափակիչ։ Գարինչայի երկու գոլի շնորհիվ Բրազիլիան հաղթեց Անգլիային 3-1 հաշվով և դուրս եկավ կիսաեզրափակիչ։ Մյուս քառորդ եզրափակիչներում Հարավսլավիան առավելության հասավ Գերմանիայի նկատմամբ 1-0 հաշվով, իսկ Չեխոսլովակիան հաղթեց հարևան Հունգարիային։


== Արդյունքներ ==


=== Խմբային փուլ ===


==== Խումբ 1 ====


==== Խումբ 2 ====


==== Խումբ 3 ====


==== Խումբ 4 ====
Անգլիան առաջ անցավ Արգենտինայից գոլային տարբերության շնորհիվ։


=== Փլեյ օֆֆ փուլ ===


==== Քառորդ եզրափակիչներ ====


==== Կիսաեզրափակիչներ ====


==== Հանդիպում երրորդ տեղի համար ====


==== Եզրափակիչ ====


== Ռմբարկուներ ==
Չորս գոլերով, Ֆլորիան Ալբերտը, Գարինչան, Վալենտին Իվանովը, Դրազան Յերկովիչը, Լեոնել Սանչեզը և Վավան համարվում են ամենաշատ գոլերի հեղինակներ։ Առաջնության ընթացքում 54 տարբեր ֆուտբոլիստներ հեղինակել են 89 գոլեր։

4 գոլեր3 գոլեր Ամարիլդո
 Ադոլֆ Շերեր
 Լայոս
 Գալիչ2 գոլեր1 գոլեր


== ՖԻՖԱ դասակարգում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 1962՝ FIFA.com կայքում Archived 2021-02-16 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Մանրամասները RSSSF կաղքում (անգլ.)
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 1962-ի պատմություն Archived 2015-05-16 at the Wayback Machine. (անգլ.)