armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Անդրեյս Ժագարս

Անդրեյս Ժագարս (լատիշ․՝ Andrejs Žagars, հոկտեմբերի 16, 1958(1958-10-16), Chernogorsk, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 26, 2019(2019-02-26), Ռիգա, Լատվիա), խորհրդային և լատվիացի դերասան, թատրոնի ռեժիսոր, ռեստորանի սեփականատեր։


== Կյանք ==
Ծնվել է Սիբիրի Չերնոգորսկ քաղաքում, որտեղ երկու անգամ արտաքսվել են իր ծնողները 1940 թվականին և 1949 թվականին։ Մեկ տարի անց՝ Անդրեյսի ծնունդից հետո, ընտանիքը վերադարձավ Լատվիա, և նա մեծացավ Ցեսիսում՝ Վիձեմեի հյուսիսում։
Ավարտել է Լատվիայի Յազեպ Վիտոլայի անվան պետական կոնսերվատորիայի թատրոնի ֆակուլտետի դերասանական բաժինը (1982): 1982-1993 թվականներին աշխատել է Դայլես թատրոնում, նկարահանվել ֆիլմերում։
1989 և 1990 թվականներն անցկացրել է երկրից դուրս, ապրել Շվեդիայում և ԱՄՆ-ում։
1993 թվականին չշարունակեց դերասանական կարիերան և զբաղվեց ռեստորանային բիզնեսով՝ բացելով մի քանի հայտնի ռեստորաններ, այդ թվում՝ Osiris-ը, Սիմպոզիումը և Deco-bar-ը։
1996 թվականի օգոստոսից մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերը եղել է Լատվիայի ազգային օպերայի տնօրենը։ 2002 թվականին նա կատարեց իր դեբյուտը որպես օպերային ռեժիսոր։
2016 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին Մեծ թատրոնի բալետի մենակատար է, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստուհի Իլզե Լիեպայի հետ եղել է ռուսական «Կուլտուրա» հեռուստաալիքի «Մեծ բալետ 2016» նախագծի վարողը («Մեծ բալետ» նախագծի երկրորդ եթերաշրջանը)։


=== Ֆիլմագրություն ===
1978 - Քո որդին - ուսանող
1980-1981 - Երկար ճանապարհ ավազաբլուրով - Մարթայի և Արթուրի որդին
1985 - Խաղը կկայանա ցանկացած եղանակի / Spēle notiks tik un tā - Փիհլեր
1985 - Երկու զույգերը և մենակությունը - Մայք
1986 - Երկվորյակ / Dubultnieks
1987 - Կլիմ Սամգինի կյանքը - Կուտուզով
1987 - Վայրի կարապները - Արքեպիսկոպոս
1987 - Հետախույզը - Հետախույզ
1989 - Կախարդի առևանգումը - իշխան Վյաչեսլավ
1991 - Զևսի զենքը - Ջոն Բարրի, Դենի և Մեյի որդին
1992 - Հաջողություն ձեզ, պարոնայք - Կապիտան Օլեգ
1995 - Հելլի և Նոկ


== Ռեժիսորական աշխատանքներ թատրոնում ==
Կարմեն - Լատվիայի ազգային օպերա
Մցենյան գավառի Լեդի Մակբեթը - Լատվիայի ազգային օպերա
Նաբուկո - Նոր օպերա
Պարահանդես-դիմակահանդես - Միխայելյան թատրոն (Սանկտ Պետերբուրգ)


== Մրցանակներ ==
Երեք աստղերի շքանշան՝ IV աստիճանի (2002 թվական)
Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի կոմանդոր (Ֆրանսիա, 2001 թվական)
Օրանսկիխ-Նասսաու շքանշան (Նիդերլանդներ, 2006 թվական)
Բարեկամության շքանշան (Ռուսաստան, հուլիսի 6, 2010 թվական) - ռուս-լատվիական մշակութային հարաբերությունների ամրապնդման մեջ մեծ ներդրում ունենալու համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անդրեյս Ժագարս (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ապլհինտի

Ապլհինտի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն հայ և 24 տուն թուրք բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ապլհինտին ուներ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիա Չմշկյան (դերասանուհի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարիա Չմշկյան (այլ կիրառումներ)Մարիա (Մարիկա) Արտեմի Չմշկյան-Երմոլինսկայա (1904, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 29, 1990(1990-01-29), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Մարիկա Չմշկյանը ծնվել է 1904 թվականին, Թիֆլիսում, հայ հոր և ֆրանսուհի մոր ընտանիքում։ Աշխատել է երկաթուղում։ Օժտված է եղել դերասանական շնորհքով։ Գեղեցիկ արտաքինի շնորհիվ գրավել է կինոբեմադրիչների ուշադրությունը։
Կյանքի վերջին տարիներին Մարիկա Չմշկյանը կուրացել է և մահացել է 1990 թվականի հունվարին։ Միխայիլ Բուլգակովը նրան հիշել է իր պատմվածքներում։


== Ֆիլմեր ==
«Արևի երեխաները» (1933 թ., աղջիկ)
«Իրադարձությունները Սեն-Լուի քաղաքում» (1932 թ., Մելինե)
Իվան Պերեստիանիի «Կրետի բույնը» (1927 թ., Ռիկա)
Նիկոլոզ Շենգելայայի «Էլիզո» (1928 թ., Մուսլիմաթի)


== Ընտանիք ==
Պապը՝ Գևորգ Չմշկյան
Տատը՝ Սաթենիկ Չմշկյան
Ամուսինը՝ Սերգեյ Երմոլինսկի (ամուսանալուծվել են 1956 թվականին)


== Ծանոթագրություններ ==
Տիբյու (այլ կիրառումներ)

Տիբյու, կարող է վերաբերել՝

Տիբյու - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիշերա գետի ձախ ափին՝ 242 կմ հեռավորության վրա
Տիբյու - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ինատ գետի աջ ափին՝ 44 կմ հեռավորության վրա
Կաղնեսունկ

Կաղնեսունկ (լատ.՝ Boletus luridus), կապտուկ, բազիդիավոր սնկերի բոլետայինների ընտանիքի ներկայացուցիչ։ 


== Բնութագիր ==
Գլխարկը (տրամագիծը՝ 5-20 սմ) բարձիկաձև է, թավշանման, չոր, դեղնագորշաձիթապտղագույն։ Պտղամիսը դեղնասպիտակ է, ունի հաճելի սնկային հոտ և համ, ոտիկի հիմքում՝ կարմրավուն, կպչելիս կապտում է։ Գլխարկի ստորին մասում գտնվում է դեղնակարմիր, խողովակաձև հիմենոֆորը։ Ոտիկը (երկարությունը՝ 7-15 սմ, հաստ.՝ 2-6 սմ) հիմքում լայնացած է՝ դեղնանարնջագույն, գորշ կարմրավուն ցանցաձև նախշով։ Պայմանական ուտելի սունկ է, օգտագործվում է թարմ՝ համապատասխան մշակումից հետո։ Ոգելից խմիչքների հետ օգտագործելիս առաջացնում է թունավորում։ Նման է ոչ ուտելի սատանայի սնկին (Boletus satanas)։ 


== Տարածումը Հայաստանում ==
ՀՀ-ում հազվադեպ հանդիպում է Տավուշի, Արագածոտնի, Լոռու մարզերի խառնանտառներում կամ կաղնուտներում։ Աճում է հողի վրա (1100-1600 մ բարձրություններում)։ Միկոռիզագոյացնող սունկ է, համակեցության մեջ է մտնում միայն կաղնու հետ։
Պոնյանա Լարիո

Պոնյանա Լարիո (իտալերեն՝ Pognana Lario), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 901 մարդ, խտությունը՝ 225 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22020։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է սուրբ։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Pognana Lario
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Չիլիական ծովահեն որոր

Չիլիական ծովահեն որոր (լատ.՝ Catharacta chilensis) որոների ընտանիքի (Stercorariidae) ծովային թռչուն։
Թռչունը բնադրում է Հարավային Ամերիկայի հարավային ափին՝ Կենտրոնական Չիլիից մինչև Արգենտինայի հարավ։ Ձմռանը գաղթում է հյուսիսից Բրազիլիա և Պերու։
Ըստ 1996 թվականի վիճակագրության, այս տեսակների ընդհանուր քանակը կազմել է մոտ 10 հազար թռչուն։
Չիլիական ծովահեն որորը մեծ թռչուն է, որն ունի 3–58 սմ երկարություն և 1,1-1,7 կգ քաշ, իսկ թևերի բացվածքը՝ 130–138 սմ։ Փետուրները դարչնագույն է, որովայնը և կրծքավանդակը՝ բաց շագանակագույն։
Ծովային գիշատիչներ են։ Նրանք ծովում ձուկ որսում, հավաքում են ծովափնյա կենդանիներ, որոնց ափ է դուրս շպրտել հսկա ալիքը։ Նրանք նաև ուտում են լեշեր, հարձակվում հիվանդ թռչունների վրա և թալանում են այլ թռչունների բները՝ վերցնելով նրանց ձվերը և ճուտերը։
Բազմացումը սկսվում է նոյեմբերին, մինչդեռ առանձին տեսակներ ձևավորում են մեծ խտության գաղութներ։ Այս թռչունները իրենց բները կառուցում են գետնին։ Բնում դնում է 1-2 ձու։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Լարրի Կրամեր

Լարրի Կրամեր (անգլ.՝ Larry Kramer, հունիսի 25, 1935(1935-06-25), Բրիջպորտ, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ - մայիսի 27, 2020(2020-05-27), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դրամատուրգ, սցենարիստ և ակտիվիստ։


== Կենսագրություն և գործունեություն ==
Կրամերը իր գործունեությունը սկսել է որպես Columbia Pictures ընկերության աշխատող։ Շատ չանցած կազմակերպությունը նրան ներգրավել է Դ.Գ. Լոուրենսի «Սիրահարված կանայք» վեպի սցենարի էկրանավորման համար, որը նրան բերել է «Օսկար», BAFTA և  ԱՄՆ սցենարիստների Գիլդիայի անվանակարգերում մրցանակներ։ Հետագա տարիներին Կրամերը հայտնի է դարձել 1978 թվականին գրված «Համասեռամոլներ» վեպի շնորհիվ, որը իր ժամանակին բացասական արձագանքների է արժանացել ԼԳԲՏ համայնքի կողմից, թեև այն դարձել է համասեռամոլության թեմայով ամենավաճառվող և ազդեցիկ վեպերից մեկը։


== Ակտիվիստ ==
Կրամերը 1980-ական թվականների սկզբին հայտնի է դարձել որպես ՁԻԱՀ ակտիվիստ, և աճող ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ համաճարակի ֆոնին նա դարձել է «Համասեռամոլների առողջության ճգնաժամ» կազմակերպության համահիմնադիրը։ Որոշ ժամանակ անց նա դուրս է մղվել կազմակերպության խորհրդի կազմից՝ իր ակտիվության մեթոդների հետ կազմակերպության մյուս անադամների անհամաձայնության պատճառով։ ՄԻԱՎ համաճարակն արտացոլվել է Կրամերի «Սովորական սիրտը» պիեսում, որի հիման վրա նա հետագայում գրել է Սովորական սիրտ համանուն ֆիլմի սցենարը։ 1987 թվականին Կրամերը հանդես է եկել որպես ACT UP միջազգային կազմակերպություն քաղաքական խմբի համահիմնադիր։


== Մահ ==
Կրամերը մահացել է 2020 թվականի մայիսի 27-ին՝ թոքաբորբի հետևանքով։ Նա 84 տարեկան էր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Mass, Lawrence D. We Must Love One Another or Die: The Life and Legacies of Larry Kramer. — Palgrave Macmillan, 1997. — ISBN 9780312177041
Shilts, Randy And the Band Played On. — St. Martin's Press, 1987. — ISBN 9780312374631


== Արտաքին հղումներ ==
«Larry Kramer»։ www.c-span.org։ Վերցված է 2020-09-30  
«The MacNeil/Lehrer NewsHour» (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-09-30 
«Collection: Larry Kramer papers»։ archives.yale.edu։ Վերցված է 2020-09-30
Տոպոլևկա (այլ կիրառումներ)

Տոպոլևկա, կարող է վերաբերել՝

Տոպոլևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում
Տոպոլևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում
Տոպոլևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանում
Եվրատեսիլ 1999 երգի մրցույթ

Եվրատեսիլ 1999 երգի մրցույթը (անգլ.՝ Eurovision Song Contest 1999), 44-րդ մրցույթն է Եվրատեսիլի պատմության մեջ, այն անց է կացվել է Իսրայելի մայրաքաղաք Երուսաղեմում այն բանից հետո, երբ 1998 թ.-ի մրցույթում Իսրայելը ներկայացնող Դանա Ինթերնեշնլը իր Diva երգով հաղթանակ բերեց իր երկրին։
Եվրատեսիլ 1999-ում 163 միավորով հաղթող ճանաչվեց Շվեդիայի ներկայացուցիչ Շարլոտտա Նիլսոնը իր Take me to your heaven երգով, ինչը Շվեդիային հնարավորություն ընձեռեց որպեսզի դառնա հաջորդ տարվա հյուրընկալող երկիրը։ Երկրորդ հորիզոնականը 146 միավորով զբաղեցրեց Իսլանդիան իսկ եռյակը 140 միավորով եզրափակեց Գերմանիան։
1999 թ.-ի մրցույթին դեբյուտ չեղավ, սակայն հրաժարվեցին մասնակցել 7 երկիր, այդ տարի մրցույթ վերադարձան 5 երկիր։
Վարանասի

Վարանասի, Բենարես  (անգլ.՝ Varanasi, սանսկրիտ՝ वरणासी, varaṇāsī IAST կամ սանսկրիտ՝ वाराणसी, vārāṇasī IAST  [ʋaːɾaːɳəsiː]) — բառացի թարգմանած՝ նշանակում է «երկու գետերի միջև», Բենարես (անգլ.՝ Benares [bə.naː.rəs]) կամ Բանարաս (անգլ.՝ Banaras, հինդի՝ बनारस, ուրդու՝ بنارس‎, Banāras  [bənɑːɾəs]) կամ հնագույն անվանումը՝ Կաշի (անգլ.՝ Kashi, հինդի՝ काशी, ուրդու՝ کاشی‎, Kāśī  [kaː.ʃiː]),  քաղաք Հյուսիսային Հնդկաստանում, Ուտար Պրադեշ նահանգում, Գանգեսի ձախ ափին։ Ունի հինդուիզմի, բուդդիզմի, ջայնիզմի սրբավայրեր։ հինդուիզմի հետևորդների համար ունի նույն կարևորությունը, ինչ՝ կաթոլիկների համար Հռոմը և հաճախ պատկերավոր կերպով անվանվում է «հինդուիստների Հռոմ»։ Վերջիններիս տիեզերագիտական համակարգում Վարանասին դիտարկվում է որպես Երկիր մոլորակի կենտրոն։ Միաժամանակ համարվում է բրահմանյան ուսումնականության կենտրոնը։ Աշխարհի հնագույն բնակավայրերից մեկն է, ընդ որում՝ մարդկանցով բնակեցված է եղել մշտապես, շարունակաբար, առանց ընդհատումների։ Ուսումնասիրողներից շատերը գտնում են, որ Հնդկաստանի ամենահին բնակավայրն է։ 797 հազար բնակչություն (1981)։ Տրանսպորտային հանգույց է, գեղարվեստական տնայնագործական արտադրության կենտրոն։ Կան ջերմաքարշերի արտադրություն, բամբակեղենի, ապակու, քիմիական, պոլիգրաֆ, սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Ունի համալսարան, խոշոր գրադարան։ Հիմնադրվել է մ․ թ․ ա․ մոտ 7-րդ դարում։ Հնդուիստական և բուդդայական կրոնի կենտրոն է, ուխտագնացության վայր։ Ճարտարապետական հուշարձաններից են «Շիվայի ոսկե տաճարը» (մոտ 1750), Աուրանգզեբա մզկիթը (17-19-րդ դարերում), Ման Մանդիր պալատը (մոտ 1600) և այլն։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Бенарес»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 


== Արտաքին հղումներ ==
Վավերագրական կինոնկար Վարանասիի մասին
Ումբրիներ

Ումբրիներ (լատ.՝ Umbri), հնագույն իտալիկներ, որոնք ապրել են Հյուսիսային Իտալիայում բրոնզե դարի վերջին։ Համաձայն մեկ այլ վարկածի՝ ումբրիները, ինչպես տեղի ցեղերը, որոնք ընդգրկված են օսկոսկո-Ումբիրյան խմբում, մ․թ․ա 9-րդ դարում Կենտրոնական Եվրոպայից գաղթել են Ապենինյան թերակղզու հյուսիս, որից հետո իտալացիների այս խմբի մեծ մասը եկել է հարավ։ Ենթադրաբար մ․թ․ա 7-րդ դարի սկզբին էտրուկսների ճնշման պատճառով ումբիրների (սաբիներ) մի մասը տեղափոխվել է թերակղզու կենտրոնական և հարավային մաս (դեպի օսկաների երկիր), որտեղ էլ իրենցից առաջացել են սամնիտները։ Մ․թ․ա 5-րդ դարում էնտրուկսները գրավել են ումրիների մշակութային կենտրոնը՝ Պերուջան։ Մեր թվարկության սկզբում հռոմեացիները հպատակեցրել են ումբրիներին ու հռոմեացրել։ Ումբիրներին անունով տարածաշրջանը կոչվել է Ումբրիա։
Հետազոտողների մեծ մասը ումբրիներին համարում են երկրորդ հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի ժառանգորդ (լատինների և սիկուլների նախնիներից հետո) և դրանք նույնացվում են Վիլլանովյան մշակույթի հետ։
1444 թվականին հայտնաբերված իգուվինյան աղյուսակները (լավ պահպանված յոթ բրոնզե թերթիկներ) լույս են սփռել ումբրիների կրոնի վրա։ Ումբրիների աստվածների պանթեոնում ընդգրկված էին Ֆերոնիան, Վակենտիան, Միներվան և ուրիշներ։ Տաճարներում տեղադրվել են աստվածների բրոնզե արձաններ։
Մինչև հռոմեացիների նվաճումը ումբրիները եղել են անկախ համայնքների միություն և նրանց քաղաքական կյանքը սահմանափակվել է իրենց քաղաքների տարածքներով։ Սոցիալական կառուցվածքը բաժանվել է հստակ խմբերի՝ հիմնվելով ռազմական կոչումների վրա։ Օկտավիանոս Օգոստոսի օրոք չորս ումբրիացի արիստոկրատ դարձել են հռոմեական սենատորներ, իսկ կայսր Ներվայի ընտանիքը ծագումով Ումբրիայից էր։
Հին հռոմեացիներն առաջին անգամ շփվել են ումբրիացիների հետ մ․թ․ա 310 թվականին և նվաճել նրանց 260 թվականին։ Սամնիտների (հին իտալական ցեղ) հետ պատերազմում ումբրիները հանդես են եկել Հռոմի թշնամի Կոալիցիայի կողմից։ Իտալիայի միավորվելուց հետո որոշ ումբրիներ ստացել են լիարժեք քաղաքացիություն կամ քաղաքացիություն՝ առանց ձայնի իրավունքի։ 89 թվականին բոլոր ումբրիները ստացել են հռոմեական քաղաքացիություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Момзен Т. История Рима. Гл. V.
Վերձուոլո

Վերձուոլո  (իտալերեն՝ Verzuolo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 6 379 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2004) թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 26,2 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 5 կմ²։ Սահմանակից է Կոստիլիոնե Սալուցո, Լանիասկո, Մանտա, Պանիո, Պիասկո, Սավիլիանո, Վիլլաֆալետո համայնքներին։ Փոստային ինդեքս՝ 12020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0175։
Համայնքի կազմի մեջ մտնում են Ֆալիչետո, Վիլանովետա, Պապո, Կյամինա, Սան Բեռնարդո և Պոմերոլո բնակավայրը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Անվանի անձինք ==
Ֆլավիո Բրիատորե (իտալերեն՝ Flavio Briatore), Ֆորմուլա-1-ին մասնակցող ING Renault թիմի նախկին ղեկավար


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմունայի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Շիլլերի հուշարձան (Կալինինգրադ)

Շիլլերի հուշարձան (գերմ.՝ Schiller-Denkmal), գերմանիացի բանաստեղծ, փիլիսոփա և դրամատուրգ Ֆրիդրիխ Շիլլերին նվիրված հուշարձան, որը գտնվում է Կալինինգրադ քաղաքում (մինչև 1945 թվականը՝ Քյոնիգսբերգում)։


== Պատմություն ==
Բրոնզե հուշարձանը ստեղծվել է 1910 թվականին գերմանացի քանդակագործ, Քյոնիգսբերգի գեղարվեստի ակադեմիայի քանդակագործության ամբիոնի դասախոս Ստանիսլավ Կաուերը։ Շիլլերի հուշարձանից բացի, Կաուերը ստեղծել է քաղաքի մի շարք այլ հուշարձաններ` «Նիմֆա», «Մայրը և երեխան» քանդակները, «Պուտտի» շատրվանը, Ոստիկանության նախագահության շենքի ճակատի բարձրաքանդակները և այլն։

Հայտնի չէ, թե ինչ պատճառով է Քյոնիգսբերգում կանգնեցվել է Ֆրիդրիխ Շիլլերին նվիրված հուշարձան, որը չի ապրել այդ քաղաքում։ Վարկածներից մեկի համաձայն՝ հուշարձանի բացումը համընկնել է Քյոնիգսբերգի քաղաքային թատրոնի 100-ամյակի հետ (գերմ.՝ Stadttheater Königsberg), որը բացվել է 1810 թվականին Շիլլերի «Վիլհելմ Տելլ» ստեղծագործությամբ։
1934 թվականին քաղաքի թատրոնի մոտ տեղադրված հուշարձանը տեղափոխվել է Նոր թատրոնի (գերմ.՝ Neues Schauspielhaus) դիմացի զբոսապուրակ։
Հուշարձանը վնասվել է 1944 թվականի օդային հարձակումների ժամանակ, սակայն փրկվել է 1945 թվականին Քյոնիգսբերգի օպերացիայի ժամանակ։ Լեգենդի համաձայն՝ հարձակման ժամանակ հուշարձանի վրա ռուսերենով գրված է եղել. «Մի կրակեք։ Սա մերն է»։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո 1950-ական թվականների կեսերին հուշարձանը վերականգնվել է։ Պատվանդանի վրա ավելացվել է ռուսերենի մակագրությունը, ինչպես նաև Շիլլերի կյանքի տարիները։


== Ներկա վիճակ ==
2017 թվականից ի վեր Շիլլերի հուշարձանը հանդիսանում է ՌԴ մոնումենտալ արվեստի հուշարձան և պաշտպանվում է պետության կողմից։  Հուշարձանը գտնվում է Թատերական հրապարակում (Միր պողոտա), Կալինինգրադի մարզային դրամատիկական թատրոնի շենքից ոչ հեռու (Նոր թատրոնի նախկին շենքը)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Описание памятника на портале Prussia39
Описание памятника на konigsberg.ru
Описание памятника на портале «КУЛЬТУРА.РФ»
Մեծ մայրիկի տունը

Մեծ մայրիկի տունը (անգլ.՝ Big Momma's House), ամերիկյան կատակերգական ֆիլմ, նկարահանվել է 2000 թվականին, ռեժիսորն է Ռաջա Գոսնելը։
Ֆիլմի բյուջեն 30 միլիոն դոլլար է, իսկ շահույթը կազմել է 173 959 438 միլիոն դոլլար։ 2006 թ. էկրան է բարձրացել ֆիլմի շարունակությունը՝ «Մեծ մայրիկի տունը 2», իսկ 2011 թ. «Մեծ մայրիկներ.Հայրը ինչպես որդին» տրիկվելը։
Գլխավոր հերոսներին մարմնավորել են Մարտին Լոուրենսը, Նիա Լոնգը, Փոլ Ջամատին, Էնթոնի Անդերսոնը և այլք։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ մայրիկի տունը(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Մեծ մայրիկի տունը»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Կարապետ Սիտալ

Կարապետ Շահենի Սիտալ (Շահինյան)  (1891, Կաճետ կամ Կաշտ (Արևմտյան Հայաստանի Շատախի գավառում) - մայիսի 26, 1972, Ֆիլադելֆիա), հայ բանաստեղծ, խմբագիր, հասարակական գործիչ։ 1895-1896 թվականների հայկական կոտորածների ժամանակ Շահինյանների ընտանիքը տեղափոխվել է Վան։


== Կենսագրություն ==
Ծնողներից զրկվելով՝ Սիտալն ապաստանել է ամերիկյան որբանոցում։ 1907 թ.-ին ավարտել է Վանի Ամերիկյան բարձրագույն վարժարանը, 1910 թվականին՝ Թավրիզի Ամերիկյան քոլեջը։ Վերադառնալով Վան՝ նվիրվել է ուսուցչությանը։ 1911 թվականին, Հ. Ավագյանի և Ս․ Ժամկոչյանի հետ հիմնել ու խմբագրել է «Վան-Տոսպ» պարբերականը։ 1914 թվականին, խուսափելով թուրք զինվորագրությունից, մեկնել է ԱՄՆ, հաստատվել Ֆիլադելֆիայում, որտեղ հետևել է Փենսիլվանիայի համալսարանի գրականության և գեղարվեստի դասընթացներին։
Իր հիմնադրած տպարանում, որը գործել է շուրջ 40 տարի, Սիտալը 1923-1924 թվականներին լույս է ընծայել «Հորիզոն» գրական, գիտական, հասարակական շաբաթաթերթը (խմբագրել է Փ․ Մինասյանի և Հ․ Հովսեփյանի հետ)։ Հայաստանում սովետական կարգեր հաստատվելուց հետո հարել է ԱՄՆ-ում գործող Հայ բանվորական կուսակցությանը, որը հետագայում մտել է ԱՄՆ-ի կոմունիստական կուսակցության մեջ՝ կազմելով վերջինիս հայկական հատվածը։ Սիտալը եղել է «Խորհրդային Հայաստանի տեխ․ օգնության», «Հայաստանի օգնության կոմիտեի» (ՀՕԿ) և այլ առաջադիմական միությունների անդամ։
Կյանքի վերջին տարիներին Ամերիկահայ առաջադիմական միության պատվո նախագահն էր։ Քանիցս այցելել է Խորհրդային Հայաստան, որտեղ նշվել են նրա գրական-հասարակական գործունեության 40, 50, 60-ամյակները։
Առաջին ստեղծագործությունները լույս են տեսել «Առավոտ», «Զանգ» (Թավրիզ), «Վան֊Տոսպ» (Վան) պարբերականներում (1910-ական թթ․)։ «Դուսաներգեր» (1919 թ.), «Կարավանի ետևէն» (1922 թ.) գրքերը պարունակում են հայկական ժողովրդական ավանդավեպերի մշակումներ՝ «Ոսկե խոտը», «Արևամարդը», «Մհեր», «Ծամթել» և այլն։ «Գիշերէն մինչև լուսաբաց» (1931 թ.) ժողովածուում Սիտալը բանաստեղծությունների շարքեր է նվիրել Սովետական Հայաստանին և, իր բառերով ասած, «ռազմերգել է հայ բանւորութեան և միջազգային պրոլետարիատի պայքարը․․․»։ Սիտալը գրել է նաև «Գիւղն իմ հեռաւոր» (1936 թ.) պոեմը, «Սասնայ ծռեր» (1939 թ.) դյուցազներգությունը, գրական մշակման ենթարկել «Կաշտի քաջեր» (1942 թ.) վիպերգը։ «Հազարան բլբուլ»-ը (1946 թ.)՝ հայկական նույնանուն հեքիաթի, իսկ «Հովիվ Ազոն» (1954 թ.)՝ քրդական «Ների Բալո» վիպերգի մշակումն են։
Սիտալը հեղինակ է նաև հրապարակախոսական երկերի («Տեսայ մեր երկրի արևածագը», 1948 թ., «Հայաստանի լուսափառ արևածագը և Վրացեանի մարող ձէթի ճրագը», 1949 թ., «Արևածագ և առաւօտ», 1957 թ., «Նոր հորիզոններ», 1959 թ.), որոնցում նոթագրել է Սովետական Հայաստանից ստացած տպավորությունները։


== Երկեր ==
Լուսաբաց, Ե․, 1936 թ.։
Պայքարի երգեր, Ե․, 1953 թ.։
Դյուցազնական, Ե․, 1957 թ.։
Ոսկեհունձ, Ե․, 1962 թ.։


== Գրականություն ==
Սելյան Պ., Կարապետ Սիտալ, Ե., 1961:


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (4528)

Ժողովածու' (4528), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4528 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1850 թվականին Սիմէօն Ալեքսվ Շիրակացի գրիչի կողմից ենթադրաբար Բողաղքէսան գիուղում (Շիրակ)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17.5X11 չափս։ Գրված է միասյուն, երկսյուն։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ գրիչ՝ 11 բ, 15 բ, 16 ա։


== Բովանդակություն ==
Պատմութիուն Ապտուլ Ռէհիմ պարսից թագավորին

Նշանագիրք իմաստոց
ՅԻշատակարան ԱՎետարանի Մաստարայ գեղջ (գրեալ ի Սիս, 1247 թվական)


== Ծանոթագրություններ ==
Ռասել Մեթի

Ռասել Մեթի(անգլ.՝ Russell Metty, սեպտեմբերի 2, 1906(1906-09-02) կամ սեպտեմբերի 20, 1906(1906-09-20), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - ապրիլի 28, 1978(1978-04-28), Canoga Park, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոօպերատոր։


== Կենսագրություն ==
Ռասել Մեթին ծնվել է 1906 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, Լոս Անջելեսում։ 1925 թվականին սկսել է աշխատել Standard Film Laboratory-ում, որպես օգնական։ 1934 թվականին նկարահանել է իր առաջին ֆիլմը։ Երկու անգամ ամուսնացել է, այդ ամուսնություններից ունի երեք երեխա։ Ամերիկայի կինոօպերատորների հասարակության անդամ էր։ Մահացել է 1978 թվականի ապրիլի 28-ին։


== Պարգևներ և առաջադրումներ ==
1959 — Laurel Awards` «Օպերատորի լավագույն գունավոր աշխատանք» կատեգորիայում` «Կյանքի նմանակում» ֆիլմի համար- անվանակարգ
1961 — «Օսկար»` «Օպերատորի լավագույն գունավոր աշխատանք» կատեգորիայում` «Սպարտակ» ֆիլմի համար— մրցանակ
1962 — ««Օսկար»` «Օպերատորի լավագույն գունավոր աշխատանք» կատեգորիայում` Ծաղկավոր թմբուկի երգը (ֆիլմ)[en] — անվանակարգ
1971 — «Էմմի» «Լավագույն օպերատորական աշխատանք» Ցեղեր (ֆիլմ)[en] — անվանակարգ


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==
Կինեմատոգրաֆում անցկացրած 43 տարվա ընթացքում Ռասել Մեթին նկարահանել է 167 ֆիլմ և սերիալ։

1938 — Փոքրիկի դաստիարակություն / Bringing Up Baby
1938 — Հյուրանոցի սպասարկում/ Room Service
1940 — Իռեն/ Irene
1940 — Պարի՛ր աղջիկ, պարի՛ր/ Dance, Girl, Dance
1942 — Մեծ փողոց/ The Big Street
1942 —ժաննա Փարիզեցի / Joan of Paris
1943 — Երկնքի սահմանը/ The Sky’s the Limit
1943 — Քնքուշ ընկեր / Tender Comrade
1943 — Հավերժություն և մեկ օր / Forever and a Day
1943 —Հիտլերի երեխաները / Hitler’s Children
1943 — Ծագող արևի հետևում/ Behind the Rising Sun
1944 —Երաժշտությունը Մանհեթենում / Music in Manhattan
1945 — Շարքային Ջոյի պատմությունը / The Story of G.I. Joe
1946 — Կիսակայարան/ Whistle Stop
1946 — Անծանոթը / The Stranger
1947 — Պատատուկ / Ivy
1947 — Սիրելի ընկերոջ անձնական գործը / The Private Affairs of Bel Ami
1947 —Վարդագույն ձին / Ride the Pink Horse
1948 — Հաղթանակի կամար / Arch of Triumph
1948 — Իմ բոլոր որդիները] / All My Sons
1948 —Համբույրներով մաքրիր ձեռքերիս արյունը / Kiss the Blood off My Hands
1949 — Մենք օտար էինք/ We Were Strangers
1949 — Տիկնայք մոլախաղեր են խաղում/ The Lady Gambles
1950 — Անապատի բազեն[en] / The Desert Hawk
1951 —Բուռն մակընթացություն / The Raging Tide
1952 — Աշխարհը նրա ձեռքերում / The World in His Arms
1952 —Ընդեմ  բոլոր դրոշների/ Against All Flags


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռասել Մեթի tcm.com կայքում
Ռասել Մեթի cinematographers.nl կայքում
Ռասել Մեթիի կենսագրությունը nytimes.com կայքում
Վենդելեևկա (Միլլերովսկի շրջան)

Վենդելեևկա (ռուս.՝ Венделеевка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Տուրիլովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Տատիկի ծննդյան օրը

«Տատիկի ծննդյան օրը (ռուս.՝ «День рождения бабушки»), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որ 1981 թվականին ստեղծվել է ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Վլադիմիր Արբեկովը։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես են Սերյոժան ու նրա ընկերները որոշում, թե ինչ նվիրեն իր տատիկին ծննդյան օրվա առթիվ։ Ավելի ուշ պարզվում է, որ տատիկի համար ամենագլխավոր նվերը ոչ թե իրերն են, այլ երեխաների աշխատանքը։


== Ֆիլմի վրա աշխատել են ==
Ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Արբեկով
Սցենարիստ՝ Վիտալի Զլոտնիկով
Բեմադրող նկարիչ՝ Վլադիմիր Սոբոլև
Կոմպոզիտոր՝ Իրակլի Գաբելի
Մուլտիպլիկատորներ՝ Վլադիմիր Շևչենկո, Վլադիմիր Զարուբին, Հովսեփ Կուրոյան, Վիոլետա Կոլեսնիկովա, Անտոնինա Ալյոշինա
Օպերատոր՝ Բորիս Կոտով
Հնչյունային օպերատոր՝ Բորիս Ֆիլչիկով
Խմբագիր՝ Պյոտր Ֆրոլով
Տնօրեն՝ Նինել Լիպնիցկայա
Դերերը հնչյունավորել են՝ Զինաիդա Նարիշկինա (տատիկ), Վլադիմիր Սոշալսկի (շուն Ջեք)


== Վերահրատարակում DVD-ով ==
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերահրատարակվել է DVD-ում մուլտֆիլմերի ժողովածուներում՝ «Ծննդյան օր» (ռուս.՝ «День рождения бабушки», «Սոյուզմուլտֆիլմ», տեղայնացնող՝ «Союз»)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Злотников В. День рождения бабушки. — М.: Всесоюзное бюро пропаганды киноискусства, 1985. — 20 с. — (Фильм-сказка). . Книга по мультфильму.Злотников В. День рождения бабушки. — Алтей, 2005. — 18 с. — (Мультфильмы малышам). — ISBN 5-94132-481-2


== Արտաքին հղումներ ==
«Տատիկի ծննդյան օրը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
.sm

.sm, Սան Մարինոյի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .sm whois տեղեկություն
Վեինտիսինկո դե Մայո (Ուրուգվայ)

Վեինտիսինկո դե Մայո (իսպ.՝ Veinticinco de Mayo, իսպաներենից թարգմանած՝ նշանակում է «Մայիսի քսանհինգ»), փոքր քաղաք Ուրուգվայի կենտրոնական մասի հարավում՝ Ֆլորիդա դեպարտամենտում։ Ընկած է դեպարտամենտի հարավարևմտյան հատվածում, նրա վարչական կենտրոնից՝ Ֆլորիդա քաղաքից 18 կիլոմետր հեռավորության վրա (դեպի արևմուտք ուղղությամբ)։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակերևույթից 51 մետր է։


== Պատմություն ==
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1875 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, Իսլա Մալա անվանումով։ Վեինտիսինկո դե Մայո է վերանվանվել 1918 թվականի հուլիսի 17-ին։ 1985 թվականի հունվարի 18-ին ստացել է Villa-ի (փոքր քաղաքի) կարգավիճակ:2011|lang=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304221442/http://www0.parlamento.gub.uy/leyes/AccesoTextoLey.asp?Ley=12308#%7Carchivedate=2012-12-29%7Cdeadlink=no}}</ref>:


== Բնակչություն ==
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Վեինտիսինկո դե Մայոյում ապրում էր 1.852 մարդ։

Աղբյուրը՝ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Instituto Nacional de Estadística: Plano de la localidad de 25 de mayo
Վետրինգեն (Միջին Ֆրանկոնիա)

Վետրինգեն  (գերմ.՝ Wettringen (Mittelfranken)) կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Անսբախ շրջանում։ Բնակչությունը 928 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը 21,46 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 71 222։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Տենյաևո

Տենյաևո (ռուս.՝ Теняево, բաշկիրերեն՝ Тәнәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆյոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 438 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զաիդ Ալի

Զաիդ Ալի (ուրդու՝ زید علی‎‎), ավելի հայտնի է իր յություբյան ZaidAliT մականունով, կանադա-պակիստանցի յություբյան անձ և Օնտարիոյի հայտնի սոցիալական անձ, ով ավելի հայտնի է իր հոլովակներով։


== Կարիերա ==
Դեսիի մշակույթը Ալիի հոլովակների հիմնական թեման է։ Նա մեծ ճանաչում է ձեռք բերել Ֆեյսբուքում և Յություբում։ Նա նաև նկարահանում է վլոգներ և դրանք տեղադրում իր ZaidAliTV Vlogs ալիքում։ 2016 թվականի հունվարին նրա ալիքը արդեն ուներ 420,000 բաժանորդ և 47 միլիոն դիտում, իսկ նրա ֆեյսբուքյան էջը ունի 1 միլիոնից ավելի հավանում։ 2015 թվականի հունվարին նրան առաջարկեցին խաղալ հոլիվուդյան ֆիլմում, որտեղ կար համբույրի տեսարան, բայց նա մերժեց առաջարկը, քանի որ նա իրեն չէր պատկերացնում այդպիսի տեսարաններում։ 2015 թվականի մարտին նա ներբեռնեց «Bollywood dialogue in real life» անունով հոլովակ, որն իր թվիթերյան էջում մեջբերել է հնդիկ դերասանուհի Սոնակշի Սինհա։


== Շրջագայություններ ==


=== Պակիստան ===
2015 թվականի մարտին Զաիդը շրջագայությունով այցելեց Պակիստան։ Նա՝ որպես հյուր, մասնակցել է մի քանի հեռուստահաղորդումների։

Naya Pakistan Talhat Hussain Kay Sath
Good Morning Pakistan


=== ՄԹ ===
Զաիդը նաև այցելել է Միացյալ Թագավորություն. շրջագայությունը տևել է 2015 թվականի մայիսի 22-ից մինչև մայիսի 31-ը։ Նրա հետ այցելել են մի քանի կատակերգուներ, ովքեր եկել էին օգնելու սիրիացի մայրերին և նրանց նորածին երեխաներին։ Զաիդ Ալին նաև մասնակցել է BBC Asian Network-ին DJ Noreen Khan-ի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Zaid ՅուԹյուբում
ZaidAliTV ՅուԹյուբում
Խոփերան

Խոփերան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում։ Գտնվում էր Սարիղամիշից 18 կմ հարավ֊արևելք, Արաքսի ձախակողմյան վտակ Արտոստ գետի հովտում։


== Պատմություն ==
1878 թվականին միացվել է Ռուսաստանին։ Գյուղի հայերը 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ գաղթել և բնակություն են հաստատել Հայաստանում։


== Բնակչություն ==
1913 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով ուներ 564 (64 ընտանիք) հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
XIX դարի վերջում պահպանվել էին երկու հայկական գմբեթավոր եկեղեցիներ, որոնց բակերում կար ընդարձակ գերեզմանոց։ Գյուղից արևմուտք գտնվում էր ավերակ Կաքավանոց մենաստանը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բոխնի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոխնի (այլ կիրառումներ)
Բոխնի (լատ.՝ Angelica), հրեշտակաբույս, պկվախոտ, անգեղիկ, նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 50 (այլ տվյալներով՝ 80), Հայաստանում 1 տեսակ՝ բոխնի Տատյանայի (A. tatianae)։


== Նկարագրություն ==
Ցողունը սնամեջ է, հաստ, վերին մասում՝ ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ մինչև 4մ, ստորին տերևները կոթունավոր են՝ կրկնակի-եռակի փետրաձև կտըրտված, վերինները՝ փոքր, լայն տերևապատյանով։ Ծաղկաբույլը հովանոց է, ծաղիկը՝ սպիտակ, հազվադեպ՝ կանաչադեղնավուն։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոսիև։ Պտուղը ձվաձև է։ Դեղաբույս է. պտուղներն ու արմատները պարունակում են կումարիններ։


== Տարածումը Հայաստանում ==
Տարածված է Արագածոտնի, Տավուշի, Լոռու մարզերում։ Աճում է ենթալպյան գոտում, անտառների բացատներում և մարգագետիններում։
Հունգարիայի դրոշ

Հունգարիայի դրոշ, Հունգարիայի պետական խորհրդանիշներից մեկը։ Իրենից ներկայացնում է ուղղանկյուն պաստառ, կարմիր, կանաչ, և սպիտակ գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։
Գույները համընկնում են Հունգարիայի գերբի գույների հետ։
Կարմիր գույնը խորհրդանշում է հանուն Հունգարիայի անկախության թափված արյունը։ Սպիտակ գույնը խորհրդանշում է հունգարացիների բարոյական մաքրությունը և իդեալների վեհությունը։ Կանաչ գույնը երկրի լավ ապագայի հույսի խորհրդանիշը։


== Ռազմական դրոշներ ==

		


== Պատմական դրոշներ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Փաստեր Հունգարիայի մասին. ոչ պաշտոնական խորհրդանշաներ, ազգային տոներ. Հունգարիայի Հանրապետության Արտաքին գործերի հրատարակություն. 2003 Archived 2016-10-20 at the Wayback Machine.
Նեյմանի խնդիր

Նեյմանի խնդիր, երկրորդ եզրային խնդիր, եզրային խնդիրներից մեկը, որ դրվում է մասնական ածանցյալներով երկրորդ կարգի դիֆերենցիալ հավասարումների համար։ Պարզագույն դեպքում, օրինակ Լապլասի հավասարման համար, նեյմանի խնդիրը հետևյալն է․ գտնել 
  
    
      
        G
      
    
    {\displaystyle G}
   տիրույթում 
  
    
      
        △
        u
        =
        
          
            
              
                δ
                
                  2
                
              
              u
            
            
              δ
              
                x
                
                  2
                
              
            
          
        
        +
        
          
            
              
                δ
                
                  2
                
              
              u
            
            
              δ
              
                y
                
                  2
                
              
            
          
        
        +
        
          
            
              
                δ
                
                  2
                
              
              u
            
            
              δ
              
                z
                
                  2
                
              
            
          
        
        =
        0
      
    
    {\displaystyle \vartriangle u={\frac {\delta ^{2}u}{\delta x^{2}}}+{\frac {\delta ^{2}u}{\delta y^{2}}}+{\frac {\delta ^{2}u}{\delta z^{2}}}=0}
   հավասարման այն 
  
    
      
        u
        (
        x
        ,
        y
        ,
        z
        )
      
    
    {\displaystyle u(x,y,z)}
   լուծումը, որը 
  
    
      
        G
      
    
    {\displaystyle G}
  -ի եզրագծի՝ 
  
    
      
        δ
        G
      
    
    {\displaystyle \delta G}
  -ի վրա ունի տրված 
  
    
      
        g
        (
        s
        )
      
    
    {\displaystyle g(s)}
   նորմալ ածանցյալը՝ 
  
    
      
        
          
            
              δ
              u
            
            
              δ
              n
            
          
        
        ∣
        δ
        G
        =
        g
      
    
    {\displaystyle {\frac {\delta u}{\delta n}}\shortmid \delta G=g}
  ։ Եթե 
  
    
      
        G
      
    
    {\displaystyle G}
  -ն սահմանափակ է, ապա նեյմանի խնդիրն ունի լուծում այն և միայն այն դեպքում, եթե 
  
    
      
        
          ∫
          
            δ
            G
          
        
        g
        (
        s
        )
        d
        s
        =
        0
      
    
    {\displaystyle \int _{\delta G}g(s)ds=0}
  ։ Հանգունորեն նեյմանի խնդիրը դրվում է ընդհանուր երկրորդ կարգի դիֆերենցիալ հավասարումների համար։ Նեյմանի խնդիրին են բերվում ֆիզիկայի և մեխանիկայի շատ խնդիրներ, մասնավորաբար տիրույթի եզրագծի վրա հոսքի տրված խտությունը ունեցող հեղուկի շարժման արագությունը (տիրույթի ներսում) որոշելու խնդիրը։ Առաջինը համակարգված ուսումնասիրել է գերմանացի մաթեմատիկոս Կ․ Նեյմանը։
Ցիլնա

Ցիլնա (ռուս.՝ Цильна), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ցիլնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4157 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (186801-186900)

Աստերոիդների ցանկ (186701-186800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (186901-187000)
 Աստերոիդների ցանկ (186701-186800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (186901-187000)
Դվորեց (գյուղ, Իզյասլավի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴվորեցԴվորեց (ուկրաիներեն՝ Двірець), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դվորեց գյուղում բնակվում էր 580 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2519 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 230,25 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տարասովսկի գյուղական խորհուրդ (Վելիկոպիսարևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տարասովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Տարասովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Тарасівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկոպիսարևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տարասովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 909 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Թանիկի ամրոց

Թանիկի ամրոց, միջնադարյան փոքրիկ բերդ Հայաստանի Տավուշի մարզի Գանձաքար գյուղի արևելյան կողմում, «Թանիկներ» կոչվող հանդամասում, փոքր բլրի վրա։ Տեղացիները անվանում են «Հակոբ Բեկի խաչ»։ Ամրոցը գրավում է մոտ 1 հեկտար տարածություն։ Շրջափակված է հաստ պարսպապատերով, ներսում նկատվում են բնակարանների հիմնապատերը։


== Գրականություն ==
Ի.Բ. Էլլարյան,  Աղստևի հովտի պատմության և կուլտուրայի հուշարձաններ, Երևան, «Հայաստան», 1980 — 42, էջեր 42 — 154 էջ։
(8760) Կրեքս

(8760) Կրեքս (անգլ.՝ Crex), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,090519 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9125 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2685 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1984,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181408 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,67° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8760) Կրեքս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Չափաբերում

Չափաբերում, մետաղների վերջնամշակման կատարյալ մեթոդ, որն ապահովում է մակերևույթների ձևի և չափերի մեծ ճշգրտությունը (մինչև 0,1 մկմ) և մաքրությունը (11-ից 14-րդ դասի սահմաններում)։ Որպես կտրող գործիք չափաբերման պրոցեսում օգտագործում են հղկանյութային բարակ շերտով պատված մետաղե կամ ապակե կիպահղկիչներ կամ շատ մանրահատիկ հղկասկավառակներ։ Մշակման արտադրողականությունը բարձրացնելու նպատակով չափաբերում կատարվում է հովացնող-յուղող հեղուկների օգտագործմամբ (նավթ, մեքենայական յուղ, օլեինաթթու, բենզին, սոդայաջուր և այլն)։ Կիպահղկիչները սովորաբար պատրաստվում են ավելի փափուկ նյութերից, քան մշակվող իրն է։ Առավել կիրառում ունեն պեռլիտային և ֆերիտային կառուցվածք ունեցող թուջերը, որոնց ամրությունը գտնվում է НБ 140—200 սահմաններում։ Երբեմն կիրառվում են նաև պղնձե, իսկ ձեռքի աշխատանքի ժամանակ՝ նաև ապակե կիպահղկիչներ։ Նախնական չափաբերման ժամանակ կտրման պայմանները բարելավելու նպատակով գործիքի մակերևույթի վրա ակոսներ են արվում։ Կիրառվող հղկանյութերի հատիկները պետք է ունենան մեծ ամրություն և փոքր չափեր (2-ից 20 մկմ)։ Դրանք օգտագործվում են փոշու կամ քսուքի ձևով։ Որպես հղկանյութ կարելի է կիրառել բնական կորունդը, սպիտակ էլեկտրակորունդը, սիլիցիումի կարբիդը, քրոմի օքսիդը։ Կարծր համաձուլվածքներից պատրաստված գործիքների չափաբերման ժամանակ օգտագործվում են բորի կարբիդի և ալմաստի միկրոփոշիներ։ Կան ունիվերսալ չափաբերման հաստոցներ, որոնք մեծ մասամբ սկավառակային տիպի են, և որոնցով մշակումը տարվում է պտտվող երկու հորիզոնական սկավառակների արանքում հարթ կամ գլանաձև իրերը տեղակայելու միջոցով, և մասնագիտացված հաստոցներ, որոնք ծառայում են առանձին դետալների, ծնկաձև լիսեռների վզիկների, բաշխիչ լիսեռների բռունցքի և այլնի չափաբերման համար։
Կիֆֆա

Կիֆֆա (արաբ․՝ كيفة‎‎, ֆր.՝ Kiffa), քաղաք Մավրիտանիայի հարավային մասում։


== Նկարագրություն ==
Ասաբա շրջանի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Նուակշոթ քաղաքից մոտ 600 կմ հարավ-արևելք՝ ծովի մակարդակից 94 մ բարձրության վրա։ Քաղաքը հայտնի է իր ուլունքներով։  Ընկած է Դակար 2008-ի երթուղու վրա։ Կա մի փոքրիկ օդանավակայան։


== Բնակչություն ==
2001 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալների համաձայն, քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 56 100 մարդ։
Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.


== Կիֆայի ուլունքներ ==
Կիֆֆայի հարավային շրջանը Արևմտյան Աֆրիկայի ուլունքագործության ամենանշանավոր կենտրոններից մեկն էր, որը հայտնի էր իր այժմյան հնաոճ Կիֆֆա ուլունքներով, որոնք պատրաստված էին բացառապես կանանց կողմից `փոշու ապակու հետ կապված գաղտնի բաղադրատոմսերից։ Ռայմոնդ Մաուն 1949-ին փաստեց տեղական ուլունքների պատրաստման գործընթացի մեծ մասը, սակայն չկարողացավ հայտնաբերել հատուկ «ապակու սերուցքի բաղադրատոմսը», որը դեռ գաղտնի էր պահվում տեղացի կանանց կողմից։

		
		
		


== Կլիմա ==
Կիֆֆան ունի տաք անապատային կլիմա (Köppen կլիմայի դասակարգում BWh): Կլիման սահելական է, ապրիլից հունիսը համարվում է ամենաշոգ ամիսները, և տեղումների ութսունհինգ տոկոսը տեղի են ունենում հուլիսից սեպտեմբեր ամիսներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
(fr) Claude Bense, La série stratigraphique de la région de Kiffa (Mauritanie Orientale), 1959, 8 p. (Note présentée à la Société géologique de France)
(fr) Jean-Paul Laborie, Jean-François Langumier et Cheikh Saad Bouh Kamara, L’urbanisation de la Mauritanie : enquête dans trois villes secondaires : Rosso, Kiffa et Aioun-el-Atrouss, La Documentation française, Paris, 1988, 92 p. (ISBN 2-11-002060-1)
(fr) Amina Lafrance, La zone frontale des Mauritanides méridionales. Lithostratigraphie, sédimentologie et volcanisme du bassin paléozoïque inférieur de Kiffa et sa structuration varisque (Mauritanie, Mali), Université Paul Cézanne (Aix-Marseille 3), 1996, 351 p. (Thèse de doctorat de Géosciences de l’environnement)
(fr) Jeddou Ould Ahmed Taleb Quelques aspects de l’Histoire de Kiffa, capitale de l’Assaba (1906—1960), ENS, Nouakchott, 1984, 104 p. (mémoire)
(fr) M. Villasante de Beauvais, " La ville de Kiffa, région de l’Assaba, à propos des redéfinitions identitaires : tribalisme, régionalisme et nationalisme en République Islamique de Mauritanie ", in Villes du monde arabe, 1989, no 20, p. 247—270
(fr) M. Villasante de Beauvais, " La démocratie tribale en Mauritanie. Solidarité et factionnalisme politique dans la ville de Kiffa ", in Urbanisation du monde arabe, 1998, no 33, p. 115—125
Հարություն Լութֆյան

Հարություն (Արթին) Լութֆյան (Լյութֆյույան) (1860, Բուրսա, Օսմանյան կայսրություն - 1915 - 1915), հայ դեղագործ։


== Կենսագրություն ==
Հարություն Լութֆյանը ծնվել է 1860 թվականին, Բրուսա նահանգի կենտրոն Բրուսա քաղաքում։ Բրուսայի Սեթ բաշը թաղամասում ունեցել է սեփական դեղատուն և դեղագործ աշխատել։
1914 թվականին, Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական դեղագործ ծառայել։ 1915 թվականին, Բրուսա քաղաքի մոտակա Ադըրնազ գյուղում գնդակահարվել է ի թիվս 100 այլ հայերի՝ 55 տարեկանում։


== Գրականություն ==
Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990։
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։


== Արտաքին հղումներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Իժևսկ

Իժևսկ (ուդմ.՝ Иж, Иж кар), Ռուսաստանի Դաշնության քսաներորդ առավել խիտ բնակեցված քաղաքն է, խոշոր վարչական, արդյունաբերական, առևտրի, գիտա-կրթական և մշակութային կենտրոնն է Վոլգայի տարածաշրջանը  և Ուրալը, որի մայրաքաղաքն է Ուդմուրթական հանրապետությունը։ Վարչաշրջան քաղաքը ձևավորվել է Իժևսկ քաղաքում։ Հայտնի պաշտպանության և մեքենաշինական շենքի արտադրությունները։ Դա «Զինագործարան կապիտալը» Ռուսաստանի Դաշնությունն է։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է արևելյան մասում՝ Արևելյան Եվրոպայի հարթավայրերում, Կիրով և Կամի տարածքների միջև, Իժ գետի  ոչ նավարկելի մասում, Կամ գետը հոսում է աջ մասում։ Քաղաքի գլխավոր ջրամբարը ստեղծվել է 18-րդ դարի երկրորդ կեսին և կոչվում է Իժևսկի լճակ։ Ջրատարածությունը կազմում է 2 200 հեկտարը։ Իժևսկը գտնվում է  1198 կմ  հեռավորության վրա Մոսկվաից։ Իժևսկի և Մերձվոլգիան դաշնության խոշոր քաղաքների  միջև մոտավոր  հեռավորությունը  կազմում է՝ Պերմ-279 կմ, Կազան-390 կմ, Կիրով- 426 կմ, Ուֆա — 341 կմ, Սամարա — 561 կմ,  Ուլյանովսկ— 576 կմ, Նիժնի Նովգորոդ — 786 կմ, Սարատով— 1026 կմ,  Նաբերեժնիե Չելնի- 200 կմ։


== Ժամային գոտի ==
Սամարայի ժամանակը Իժևսկ ինչպես մնացած Ուդմուրտիան,  գտնվում է Սամարայի ժամային գոտում։ Ինչ վերաբերում է Մոսկվայի ժամանակին ժամային գոտին ունի մշտական տեղահանության 1 ժամ և նշանակված է Ռուսաստանում։ Իժևսկի 2010 թ. միացել է ժամային գոտում Մոսկվայի։ 2011 թ., Ժամացույց անգամ փոխվել են Մոսկվայի UTC +4: 00:


== Բնակչություն ==
Ազգային կազմըՄայրաքաղաք Ուդմուրթական հանրապետությունում այսօր ապրում են 100-ից ավելի ազգություններ `

ռուսներ - 68,8 %
թաթարներ - 8,9 %
ուդմուրտներ - 14,8 %
ուկրաինացիներ, բելառուսներ, մարիներ, հայեր, հրեաներ, գերմանացիներ - 7,5 %  .


== Հուշարձաններ ==
Վլադիմիր Լենինի հուշարձան
Սերգեյ Կիրովի հուշարձան
Տրոֆիմ Բորիսովի հուշարձան
Կոկորդիլոսի հուշարձան
Պուշկինի հուշարձան
Կուզեբեյ Գերդի հուշարձան
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сайт администрации Ижевска Archived 2021-02-12 at the Wayback Machine.
Էլեկտրական կայունարար

Էլեկտրական կայունարար, ստաբիլիզատոր (լատ.՝ stabilis - կայուն, հաստատուն), էլեկտրական էներգիայի ընդունիչի մուտքում լարման արժեքը (լարման կայունարար) կամ էլեկտրական շղթայում հոսանքի ուժը (հոսանքի կայանարար) ավտոմատորեն հաստատուն պահող սարք՝ անկախ սնող ցանցում լարման տատանումներից և բեռնվածքի մեծությունից։
Կայունարարի արդյունավետությունը բնութագրվում է կայունացման գործակցով, իդեալական կայունացման դեպքում այն ձգտում է զրոյի։ Փոփոխական լարման կայունացման համար օգտագործվում են ֆեռոմագնիսական կայունարարներ, որոնցում լարման փոփոխությունը հավասարակշռվում է մագնիսական հագեցմամբ ֆեռոմագնիսական միջուկ ունեցող տրանսֆորմատորով, ինչպես նաև տիրիստորային կայունարարներ, որոնցում կարգավորող տարրերը կառավարվող վենետիղներն են ՝ տիրիստորները։
Հաստատուն հոսանքի (լարման) կայունարարները հիմնականում բաժանվում են 2 խմբի։
Պարամետրական կայունարարում կայունացումն իրագործվում է ոչ գծային տարրի (օրինակ, կտրուկ արտահայտված հագեցման հոսանքով դիոդ), ոչ գծային դիմադրության (բարետտեր) կամ փոքր թեքության անոդային բնութագծով պենտոդի կիրառմամբ։ Տվյալ տարրը հաջորդաբար միացնելով RF բեռին և ընտրելով սնման լարումն այնպես, որ աշխատանքային կետը գտնվի կայունացման տիրույթի մեջտեղում, կարելի է հոսանքը կայունաց նել։ Լարման կայունացման համար նույն ձևով կարելի է կիրառել կիսահաղորդչային դիոդ՝ ստաբիլիտրոն, որը փոքր չափերի, մեծ հզորությունների և կայունացվող լարման լայն տիրույթի (3, 5-180 վ) շնորհիվ ավելի մեծ կիրառություն է գտել, քան գազապարպումային ստաբիլիտրոնը։
Ավելի մեծ կարգի ճշտության կայունացում է ստացվում բացասական հետադարձ կապով կայունարարներում, որոնցում ելքի լարման փոփոխությունն ուժեղացվում է հաստատուն լարման ուժեղացուցիչով և հակառակ փուլով տրվում տվյալ փոփոխությունը շտկող կառավարող տարրին։ Այդպիսի կայունարարներում սնման լարման արժեքի ±10% տատանումների դեպքում փաիոխությունը կազմում է ընդամենը 0, 001%։


== Գրականություն ==
Вересов Г.П. Электропитание бытовой радиоэлектронной аппаратуры. — М.։ Радио и связь, 1983. — 128 с.
В.В. Китаев и др Электропитание устройств связи. — М.։ Связь, 1975. — 328 с. — 24 000 экз.
Костиков В.Г. Парфенов Е.М. Шахнов В.А. Источники электропитания электронных средств. Схемотехника и конструирование։ Учебник для ВУЗов. — 2. — М.։ Горячая линия — Телеком, 2001. — 344 с. — 3000 экз. — ISBN 5-93517-052-3
Штильман В. И. Микроэлектронные стабилизаторы напряжения. — Киев։ Технiка, 1976.
Նավթի ծառ

Նավթի ծառ, աճում է Ֆիլիպինյան կղզիներում, տեղացիները այն անվանում են խանգո։


== Պտուղը ==
Պտուղներն այնքան հյութալի և յուղալի են, որ տեղացիները դրանցից յուղ են պատրաստում՝ բնակարանները լուսավորելու համար։ Գիտնականների կարծիքով խանգոյի պտուղները կարող են փոխարինել նավթամթերքներին։


== Գրականություն ==
Ալբերտ Փարսադանյան, «Գիտելիքների շտեմարան», 3-րդ հատոր, էջ 296
Կոմիտասի հուշարձան (Դեթրոյթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոմիտասի հուշարձան (այլ կիրառումներ)Կոմիտասի հուշարձան, հուշարձան ԱՄՆ Միչիգան նահանգի Դեթրոյթ քաղաքում՝ Ջեֆերսոն պողոտայում, Ռենեսանս կենտրոնի մոտ (Hart Plaza, Cobo and Joe Lewis Arenas)։


== Պատմություն ==
Հայ մեծ երգահան, երաժշտագետ, վարդապետ Կոմիտասի հուշարձանը կանգնեցվել է 1915 թվականի հայոց ցեղասպանության 1 500 000 միլիոն զոհերի հիշատակին։ Բրոնզե արձանը Դեթրոյթում տեղադրվել է 1980 թվականին՝ Ասսարյան հիմնադրամի և Հայկական հուշարձանների կոմիտեի նախաձեռնությամբ հանգանակված միջոցներով։ Ամեն տարի ապրիլի 24-ին Դեթրոյթի ամերիկահայ համայնքն իր հարգանքի տուրքն է մատուցում՝ այցելելով Կոմիտասի հուշարձանին։ 1997 թվականի ապրիլին Բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը ներկա է գտնվել ցեղասպանության զոհերի հիշատակի միջոցառմանը։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Արտո Չաքմաքչյան


== Տես նաև ==
Կոմիտասի մահարձան
Կոմիտասի հուշարձան (Երևան)
Կոմիտասի հուշարձան (Փարիզ)
Կոմիտասի հուշարձան (Վաղարշապատ)
Կոմիտասի հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)
Կոմիտասի կիսանդրի (Քվեբեկ)
Կոմիտասի կիսանդրի (Փարիզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Դեզուլո

Դեզուլո (իտալ Desulo), Կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում։
Բնակչությունը 2887 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 38, 64 մարդ/կմ², զբաղեցրած տարածքը՝ 74, 72 կմ²։
Փոստային ինդեքս՝ 8032, հեռախոսային կոդ՝ 0784 ։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Սուրբ Անտոն Մեծը։ Տոնը նշում են ամեն տարի հունվարի 17-ին։


== Հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Բարսեղ Սահակյան

Բարսեղ Սահակյան (ծնվել է 19-րդ դարի 40-ական թթ., Ապարանի շրջանի Արա (գյուղ)ում, Մանազկերտից գաղթած ընտանիքում - մահացել է 1920-ական թթ.)։


== Գործունեությունը ==
Գրաճանաչություն սովորել է գյուղի քահանայից։ Ամբողջ կյանքում զբաղվել է հողագործությամբ։
Եղել է հայտնի բանասաց, պատմել է "Սասնա ծռեր" վեպը և այլ ասքեր ու հեքիաթներ։ Բարսեղ Սահակյանի "Սասնա ծռեր" պատումը խիստ ավանդական է և պատկանում է Մշո տարբերակների խմբին։ 1912 թ. նրա պատումը լսել և գրառել է Երվանդ Լալայանը։
Բարսեղ Սահակյանից են "Սասնա ծռեր" վեպը սովորել և հետագայում պատմել համագյուղացի Երվանդ Հունանյանը և հորաքրոջ որդին՝ Նիկողոս Մարգարյանը (Ապարանի շրջանի Արագած գյուղ)։