Շալվա Ամոնաշվիլի

Շալվա Ալեքսանդրի Ամոնաշվիլի (մարտի 8, 1931(1931-03-08), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուսաստանյան մանկավարժ և հոգեբան։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետը։ Մանկավարժական գործունեությունը սկսել է 1952 թ. որպես պիոներական ջոկատավար, լինելով երկրորդ կուրսի ուսանող։
Ամոնաշվիլին պատկանում է այն հազվադեպ գիտնականների դասին, ովքեր հրաժարվում են սեփական թեկնածուական դիսերտացիայից, քանի որ այն հերքվում է դրան հաջորդող մտքերով։ Սեփական ուսուցիչներ է համարում ակադեմիկոս Դավիդ Լորդկիպանիդզեին և Բարնատ Խաչապուրիդզեին։
1958-1991 թվականներն աշխատել է Վրաստանի Մանկավարժական Գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ լաբորանտ, գիտաշխատող, գիտական քարտուղար, լաբորատորիայի ղեկավար, փոխտնօրեն, տնօրեն, Գիտաարտադրական մանկավարժական միության գլխավոր տնօրեն։
1989-1991 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ժողպատգամավոր, ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի անդամ։ 1991-1998 թվականները եղել է Մանկավարժական համալսարանի նախնական կրթության ամբիոնի վարիչ։


== Ընտանիք ==
Ծնողները` Ամոնաշվիլի Ալեքսանդր Դմիտրիի (1910-1942), մահացել է ճակատամարտում, մայրը՝ Ամոնաշվիլի Մարիա Եղիայի (1915-1990):
Քույրը` Ամոնաշվիլի Նատելա Ալեքսանդրի, Թբիլիսիի հմ.1 փորձարարական հանրակրթական դպրոցի ուսուցիչ, մ.գ.դ., 1-4-րդ դասարանների ձեռնարկների և դիդակտիկական նյութերի հեղինակ։
Կինը` Նիորադզե Վալերիա Գիվիեվի՝ մանկավարժական գիտությունների դոկտոր։ Մահացել է 2012 թ. հոկտեմբերի 24-ին։
Երեխաները` Պաատա (1964)՝ հոգեբան, սոցիոլոգ, գրող, հրատարակիչ, Նինո` բանասեր, ոսկերիչ։
Թոռներ` Միկա (1990)՝ բիզնեսմեն, շինարար, Ալքեսանդր` ֆինանսիստ, Նինո` սոցիոլոգ։


== Մանկավարժական գաղափարներ ==


=== Հիմնական դրույթներ ===
Ուսուցչի օրենքներ. սիրել երեխային, հասկանալ երեխային, երեխային նկատմամբ լցվել լավատեսությամբ
Սկզբունքներ. երեխայի շրջապատի մարդացում, հարգանք երեխայի անձի նկատմամբ, համբերություն երեխայի կայացման ընթացքում
Պատգամներ. հավատալ երեխայի անսահմանությանը, սեփական մանկավարժական կարողություններին, հնարավոր է` ծնողներին և շրջապատին անծանոթ երեխայի սեփական նշանակությանը, երեխայի նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի ուժին
Երեխայի հենարանները. Զարգացման, հասունացման, ազատության ձգտումը
ՈՒսուցչի անձնային որակները. Բարություն, շիտակություն և անկեղծություն, անձնվիրություն։Շ. Ա. Ամոնաշվիլին դաստիարակության մեջ առաջ է քաշում հետևյալ դրույթը. Ցանկացած աշակերտին ընդունել այնպիսին, ինչպիսին նա կա. «մենք պետք է լինենք բարի կամքի մարդիկ և սիրենք երեխաներին այնպիսին, ինչպիսին նրանք կան»։ «Հասկանալ երեխաներին` նշանակում է կիսել նրանց դիրքորոշումը»։


=== Մեթոդական հիմնական մոտեցումներ ===
Վեց տարեկան հասակից երեխաների ուսուցման տեխնոլոգիա
Ողջ ուսուցումը խթանում է երեխաների ակտիվությունը և ինքնագործունեությունը։
Ուսուցում տիպային սխալների ներառմամբ, ինչը վարժեցնում է երեխաներին մշտապես մտածել ինքնուրույն, լսել, ստուգել, քննադատորեն ընկալել ստացվող ողջ տեղեկությունը։
Առանց գնահատականների ուսուցման դեպքում երեխաների մոտ գնահատման և ինքնագնահատման կարողությունների ձևավորում։Ողջ դաստիարակչական համակարգը հիմնված է ոչ թե երեխաներին կյանքին պատրաստելու սկզբունքի վրա, այլ մանկության` որպես կյանքի կարևորագույն փուլ ըմբռնման հիմքի վրա` իր բարդ խնդիրներով և ապրումներով, որոնք պետք է հասկացվեն և ընդունվեն մանկավարժի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ш.А. Детское воспитание, формат: вопрос ответ - видео [1]
Без политики с Шалвой Амонашвили — интервью днепропетровскому телевидению(չաշխատող հղում)
Авторский семинар Ш. А. Амонашвили
Ш.Амонашвили – Видео Лекции По Гуманной Педагогике Archived 2013-10-16 at the Wayback Machine.
Видео презентации уроков Ш.А. Амонашвили: «Мудроречие», «Математика», «Слова-подарки»
Издательский дом Шалвы Амонашвили
Шалва Амонашвили: «Урок — это когда ребёнок набирает света» Archived 2016-11-23 at the Wayback Machine.
Программа «Наблюдатель» (эфир 14 мая 2012 года). Гости студии — Виктор Шаталов и Шалва Амонашвили
Официальный сайт Международного центра гуманной педагогики
Информационно-консультативный центр Св. Иринея Лионского