Նորվեգիայի երաժշտություն

Նորվեգիան բավականին նոսր բնակեցված երկիր է Եվրոպայում։ Ունի 385,252 կմ² տարածք և մոտ 5,000,000 բնակչություն։ Երկրի կարևոր մշակութային ճյուղերից մեկը երաժշտությունն է։ Նորվեգիայի երաժշտությունը ուսումնասիրվել է վաղեմի ժամանակներից, որը վկայում են պեղումների արդյունքում հայտնաբերված հուշարձանները (մ․թ․ա․ II դար), նվագարանների պատկերները քարի և փայտե զարդամոտիվների վրա (մ․թ․ II դար), որոշ երաժշտական գործիքներ՝ ֆել և գիգ ջութակներ, լուր եղջերափող, լանգարպ կամ լանգելեգ տավիղներ հիշատակող սագաները։ Պահպանվել են հին ժողովրդական նվագարաններ՝ բուկկեհոռն (այծեղջյուր), պրիլլար (ցուլեղջյուր), տրիլլեհոռն (եղջերափողակ), սելյե (սրինգ)։ 19-րդ դարի վերջերին Նորվեգիան տնտեսական մեծ աճ է ապրում իր քաղաքաշինությամբ և արդյունաբերությամբ, որի արդյունքում, այդ քաղաքներում երաժշտությունը՝ օպերային ներկայացումները, սիմֆոնիկ համերգները բարձր մակարդակով են ներկայացվում։ Այս դարաշրջանում անվանի կոմպոզիտորներ Էդվարդ Գրիգը և Յոհան Սվենդսենը Եվրոպական երաժշտական ավանդույթները միավորեցին նորվեգական տոնայնությունների հետ։ Երաժշտությունն ու պարային երաժշտությունը մեծ վերելք ունեցան և սա շարունակվեց 20-րդ դարում, նույնիսկ, երբ գրամաֆոնային ձայնագրություններն ու ռադիոն դարձան տարածված։ 20-րդ դարի վերջին կեսին Նորվեգիան աշխարհի շատ այլ երկրների նման արմատական վերածնունդ ապրեց։


== Ժողովրդական երաժշտություն ==

Նախքան 1840 թվականը Նորվեգիայի ժողովրդական երաժշտության վերաբերյալ շատ քիչ գրավոր աղբյուրներ են եղել։ Նշվում է, որ պատմական ձեռքբերումները ունեն հստակ քրիստոնեական ազդեցություն։ Ըստ հետազոտությունների կա մի կապ առասպելի, հեքիաթի և ժողովրդական երաժշտության միջև։ Ընդհանուր առմամբ ժողովրդական երաժշտության նպատակը ժամանցն էր և պարը։ Նորվեգիայի ժողովրդական երաժշտությունը կարելի է բաժանել երկու կատեգորիաների՝ գործիքային և վոկալ։ Որպես կանոն գործիքային ժողովրդական երաժշտությունը պարային երաժշտությունն է։ Նորվեգական ժողովրդական պարերը հասարակական պարեր են և սովորաբար ներկայացվում են զույգերով, թեև կան մի շարք մենապարեր։ Նորվեգիան ունի շատ քիչ հանդիսավոր պարեր, որոնք բնորոշ են այլ մշակույթների։


== Դասական երաժշտություն ==

1600-ականների ընթացքում Օսլոյում, Տրոնհեյմում և Բերգենում կային քաղաքային երաժիշտներ։ Նորվեգիայի դասական երաժշտությունը սկիզբ է առել 18-րդ դարի սկզբներին, երբ ստեղծագործում էին պարային, կամերային երաժշտություն և կանտատներ։ Այս կոմպոզիտորներից են Գեորգ վոն Բերտուչը, Յոհան Դանիել Բեռլինը և Յոհան Հենրիկ Բեռլինը։ Ժամանակի ընթացքում երաժշտությունը շատ այլ քաղաքային տարածքներում հասանելի դարձավ։ Ավելին, շուրջ 1750-ականներին մասնավոր կամ կիսա-հասարակական երաժշտական հասարակություններ սկսեցին հայտնվել մի շարք քաղաքներում, հաշվի առնելով հարուստ բնակչության հնարավորությունները՝ երաժշտությունը վայելելու համար։


== Աղբյուրներ ==
Cronshaw, Andrew. Fjords and Fiddles. 2000. In Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), World Music, Vol. 1: Africa, Europe and the Middle East, pp 211–218. Rough Guides Ltd, Penguin Books. ISBN 1-85828-636-0
"Norway." The New Grove dictionary of music and musicians. 2nd ed. 2001. Print.
Bergsagel, John. Scandinavia: Unity in Diversity. In Samson J editor, The Late Romantic Era. Macmillan. (1991): 240-265.
Goertzen, C. " The Radiokappleik: Regional Norwegian folk music in the media." The Journal of Popular Culture 30 (1996): 249-262.
Grinde, Nils. A History of Norwegian Music. Trans.William H. Halverson and Leland B. Sateren. Lincoln: University of Nebraska Press, 1991. Print.
Horton, John. Scandinavian Music: A Short History. London: Faber and Faber, 1963. Print.
Myklebust, R. "Norwegian folk music record." Journal of the International Folk music council 10, (1958): 51.
Vollsnes, A.O. Norway – Music and Musical Life – in Maagerø, Eva, and Birte Simonsen. Norway: Society and Culture. Kristiansand: Portal, 2005. Print. pp. 279–305.
Sandvik, O.M. " Norwegian Folk music and its social significance." Journal of the International Folk Music Council 1 (1949): 12-13.


== Ծանոթագրություններ ==