Մելվին Քելվին

Մելվին Էլիս Քելվինը(անգլ.՝ Melvin Ellis Calvin, ապրիլի 8, 1911(1911-04-08)[…], Սեյնթ Փոլ, ԱՄՆ - հունվարի 8, 1997(1997-01-08)[…], Բերկլի, Ալամեդա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի քիմիկոս է, ով ավելի հայտնի է որպես Քելվին ցիկլի հայտանգործողը Էնդրյու Բենսոնի և Ջեյմս Բեսշամի հետ, որի համար քիմիայի ասպարեզում արժանացել է Նոբելյան մրցանակի 1961 թվականին։ Նա իր հինգ տասնամյակի մեծ մասն անց է կացրել Կալիֆորնիայի համալսարանում, Բերկլի։


== Կենսագրություն ==
Քելվինը ծնվել է Մինեսոտայում՝ Էլիաս Քելվինի և Ռոզ Հուրվիթցի ընտանիքում։ Նրանք հրեաներ են, որոնք ներգաղթել են Ռուսական Կայսրությունից։ Նրա հայրը ծնվել է Լիտվիայում, որը Ռուսական կայսրության մի մասն էր կազմում, իսկ մայրը՝ Վրաստանում։ Երբ նա փոքր էր, ընտանիքը տեղափոխվում է Դետրոյթ և հենց այնտեղ նա 1928 թվականին նա ավարտել է կենտրոնական միջնակարգ դպրոցը։
Մելվին Քելվինն իր բակալավրի կոչումը ստացել է Միչիգանի տեխնոլոգիական քոլեջում 1931 թվականին։ Ընտրվել է գիտությունների թեկնածու Մինեսոտայի համալսարանում 1935 թվականին։ Այնուհետև նա չորս տարի աշխատել է Մանչեսթերի համալսարանում։ 1942 թվականին նա ամուսնացել է Մարի Ջենեվիվի հետ։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր և մեկ որդի։
1937 թվականին նա ընդունվել է Կալիֆորնիայի համալսարան և 1947 թվականին նշանակվել քիմիայի պրոֆեսոր։ Օգտագործելով ածխածնի 14-րդ իզոտոպը՝ Քելվինը, Էնդրյուն և Ջեյմսը պարզում են, որ ածխածինը ֆոտոսինթեզի ընթացքում անցնում է բույսի միջով՝ սկսելով կլանել այն որպես մթնոլորտային ածխածնի երկօքսիդ տարբեր օրգանական միացություններ և ածխաջրեր ստեղծելու համար..:Դրանով նրանք ցույց տվեցին, որ արևի լույսն ազդում է բույսերի քլորոֆիլի վրա ոչ թե ինչպես առաջ էին կարծում ածխածնի երկօքսիդի, այլ՝ օրգանական միացություններ արտադրելու համար։ 1961 թվականին Քելվինը միակն էր, որ ստացավ նոբելյան մրցանակ քիմիայի ասպարեզում, որը հաճախ անվանում են Քելվին-Բենսոնն-Բեսշեմ ցիկլ։ 
Երեսուն տասնամյակ անց Քելվինը գրում է ինքնակենսագրական «Հետևելով լույսի արահետին» խորագրով։ 
1950–ականներին նա ընդհանուր հասարակական համակարգերի հետազոտությունների առաջին անդամներից էր։ 1963 թվականին նա ստացել է հավելյալ մրցանակ որպես մոլեկուլային կենսաբանության պրոֆեսոր։ Նա քիմիական բիոդինամիկայի լաբորատորիայի գլխավոր հիմնադիրն ու տնօրենն է, ինչպես նաև նա տնօրինել է Բերկլիի ռադիոացիոն լաբորատորիան, որտեղ էլ իրականացրել է իր հետազոտությունները մինչև 1980 թվականը։ Իր վերջին տարիներին նա շատ հետազոտություններ է կատարել, սովորել է ինչպես նավթն օգտագործել որպես վերականգնվող էներգիայի աղբյուր։ Նա նաև երկար տարիներ զբաղվել է կյանքի քիմիական էվոլուցիայի թեստավորմամբ և այդ թեմայով գրել է գիրք, որը տպագրվել է 1969 թվականին։


== Բանավեճեր ==
2011 թվականին BBC հեռուստատեսային բուսաբանական ծրագրում Թիմոթի ՈՒոքերը՝ Օքսֆորդի բուսաբանական այգու տնօրենը, քննադատել է Քելվինի բուժումը՝ կատարված Էնդրյու Բենսոնի համար, պնդելով, որ Քելվինը մեծ վարկ է ստացել Բենսոնի կողմից : Այնուհետև Քելվինն անգամ իր կենսագրականի մեջ չի նշել Էնդրյու Բենսոնի դերը։


== Աշխատություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Biography and Bibliographic Resources, from the Office of Scientific and Technical Information, United States Department of Energy
Nobel speech and biographmems/mcalvin.html Tribute by Glenn Seaborg and Andrew Benson Archived 2006-06-22 at the Wayback Machine.
Research on the carbon dioxide assimilation in plants Wayback Machine-ի միջոցով: (archived Փետրվար 22, 2007)
Biographical memoir by Glenn Seaborg and Andrew Benson Archived 2006-09-01 at Archive.is
U.S. Patent 4427511 Melvin Calvin – Photo-induced electron transfer method
Encyclopædia Britannica article
USPS News Release: Celebrating American Scientists Press release for the new Forever Stamp designs featuring Melvin Calvin.
National Academy of Sciences Biographical Memoir


== Ծանոթագրություններ ==