Ռոժե Միլա

Ռոժե Միլա (ֆր.՝ Roger Millа; իսկական անունը՝ Ալբերտ Ռոժե Մոոկ Միլեր; ֆր.՝ Albert Roger Mooh Miller, մայիսի 20, 1952(1952-05-20)[…], Յաունդե, Կամերուն), կամերունցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, 1976 և 1990 թվականներին ճանաչվել է Աֆրիկայի տարվա ֆուտբոլիստ, ընդգրկվել է ՖԻՖԱ 100-ի ցուցակում, ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում անցկացրած խաղերի քանակով գրանցել է ռեկորդ, եղել է նաև ամենատարեց ֆուտբոլիստը (42 տարեկան, 1 ամսական), որն աշխարհի առաջնության ընթացքում դարձել է գոլի հեղինակ, 1982, 1990 և 1994 թվականների աշխարհի առաջությունների մասնակից։ Կամերունի ազգային հավաքականում հանդես է եկել 20 տարուց ավելի՝ 1973-1994 թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Ռոժեն ծնվել է Կամերունի մայրաքաղաք Յաունդեում, եղել է երկաթուղային աշխատողի ընտանիքի հինգ տղաներից մեկը։ Նա իր Միլա ազգանունը ստացել է ծննդյան վկայականում սխալ գրանցելու արդյունքում։
Դուալ քաղաքում բնակվելու տարիներին 13-ամյա Ռոժեն հանդես է եկել «Էկլեր» մանկապատանեկան ֆուտբոլային ակումբում։ Մեծահասակների ակումբում Միլայի նորամուտը եղել է 1968 թվականին՝ այդ ժամանակ Կամերունի երկրորդ դիվիզոնում հանդես եկող ակումբում Միլան առաջին մրցաշրջանում դարձավ 30, իսկ երկրորդում՝ 25 գոլի հեղինակ։
Առաջին պրոֆեսիոնալ ակումբը, որի հետ Միլան պայմանագիր է կնքել, եղել է «Լեոպարդս  Դուալը», որի կազմում  1972 թվականին նա դարձել է չեմպիոն, իսկ 1973 թվականին նրա ակումբը հասել է Աֆրիկայի չեմպիոնների գավաթի կիսաեզրափակիչ։ Նույն թվականին նա ընդգրկվել է Կամերունի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։ Հավաքականում առաջնաելույթը տեղի է ունեցել 1973 թվականի փետրվարի 4-ին՝ աշխարհի առաջնության ընտրական փուլում՝  Զաիրի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ։
1974 թվականին Միլան տեղափոխվել  է հարազատ Յաունդե քաղաք, որտեղ ընդգրկվել է տեղի «Տոներ»  ակումբի կազմում։ Նույն ժամանակաընթացքում «Տոները»  հաղթել է երկրի գավաթը․ վճռական գոլի  հեղինակը եզրափակչում  դարձել է Միլան։ 1975 թվականին դարձել է նոր ձևավորված Աֆրիկայի գավաթակիրների գավաթի  հաղթող։ Հաջորդ մրցաշրջանում Միլայի ակումբը հասել է մինչև եզրափակիչ, որտեղ տանուլ է տվել  նիգերիական մեկ այլ ակումբի։
1977 թվականին Ռոժե Միլան տեղափոխվել է ֆրանսիական «Վալենսյեն» ակումբ․ արտասահմանցի խաղացողների սահմանը գերազանցելու պատճառով կամերունցուն ընդգրկեցին  չորրորդ դիվիզիոնում հանդես եկող «Վալենսյեն» սիրողական ակումբ։  1979 թվականին Ռոժեին գնել է ֆրանսիական   «Մոնակոն», որտեղ նա անց է կացրել  17 հանդիպում և դարձել երկու գոլի հեղինակ։
1980-1984 թվականներին Ռոժե Միլան հանդես է եկել  Կորսիկայի «Բաստիայում»։ Ակումբում իր հաշվին  Միլան վերջին հաջողությունը գրանցել է 1981 թվականի հունիսին, երբ Ֆրանսիայի գավաթի եզրափակչում «Սենտ Էտիենի»  դեմ խաղում դարձել է հաղթական գոլի հեղինակ։
1984-1986 թվականներին կամերունցին հանդես է եկել «Սենտ Էտիեն» ակումբում, որտեղ ցուցաբերել է բարձր որակի խաղ։
Ռոժե Միլան առավել հայտնի է  դարձել 1990 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ․  2-րդ տուրում՝ Ռումինիայի ազգային հավաքականի հետ   76-րդ և 86-րդ րոպեներին խփած  նրա գոլերը դարձան հաղթական։ 1/8 եզրափակչում՝  Կոլումբիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ խաղում, փոխարինման դուրս եկած Միլան 106-րդ և 108-րդ րոպեներին դարձավ գոլերի հեղինակ, ինչի շնորհիվ թիմը  դուրս եկավ  1/4 եզրափակիչ և դարձավ առաջին աֆիկական  թիմը, որն առաջին անգամ հասավ մինչև 1/4 եզրափակիչ։ Միլան այդ ժամանակ եղել է 38 տարեկան։
Առաջնությունից հետո նա վերադարձել է հայրենիք, որտեղ չորս տարի խաղացել է  «Տոների» կազմում և ավարտել իր ակումբային կարիերան Ինդոնեզիայում։ Վերջին անգամ նա խաղադաշտ է դուրս եկել 44 տարեկանում։


== Նվաճումներ ==


==== Կամերունի ազգային հավաքական ====
1990 թվականի աշխարհի առաջնության 1/4 եզրափակչի մասնակից
Աֆրիկայի չեմպիոն (1984, 1988) և փոխչեմպիոն (1986)
Աֆրոասիական գավաթակիր  (1985, 1989),


==== Ակումբային ====
Աֆրիկայի գավաթակիրների գավաթի հաղթող (1975)
Կամերունի չեմպիոն (1972)
Ֆրանսիայի գավաթակիր (1980, 1981)
Ռեյունյոնի չեմպիոն (1990)


==== Անձնական ====
20-րդ դարի Աֆրիկայի երկրորդ լավագույն ֆուտբոլիստ՝ ըստ Ֆուտբոլի պատմության և վիճակագրության միջազգային ֆեդերացիայի
Կամերունի լավագույն ֆուտբոլիստ (1975, 1976, 1990)
Աֆրիկայի ոսկե գնդակի (1976, 1990), արծաթե  գնդակի (1975, 1988), բրոնզե գնդակի (1988) մրցանակակիր
1990 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե խաղակոշիկի մրցանակակիր
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություններում կամերունցի  ամենաշատ գոլերի հեղինակ (5 գոլ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Роже Милла в энциклопедии «Футбольная история» Archived 2017-07-18 at the Wayback Machine..
Мыленко В. Второй — но всё-таки первый!(չաշխատող հղում) — Еженедельник «Футбол».


== Գրականություն ==
Гольдес И. В. 100 легенд мирового футбола: Выпуск второй. — М.: Новое дело, 2003. — 216 стр.