Եմելյան Պուգաչով (ֆիլմ)

«Եմելյան Պուգաչով» (ռուս.՝ «Емельян Пугачёв»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, պատմական երկերգություն, որ նկարհանել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Սալտիկովը։
Ֆիլմը ներառում է երկու մաս՝ «Ազատության ստրուկները» (ռուս.՝ «Невольники свободы») և «Կամք՝ լվացված քրտինքով» (ռուս.՝ «Воля, кровью омытая»)։


== Սյուժե ==
1773 թվական։ Դոնի կազակ Եմելյան Պուգաչովը իր շուրջն է հավաքում համախոհների՝ իրեն կոչելով հրաշքով փրկված կայսր Պյոտոր Ֆեոդորովիչ։ Նա գլխավորում է ապստամբությունը, որը ժամանակի հնթացքում վերաճում է լայնամաշտաբ պատերազմի՝ ընդգրկելով զգալի տարածք։ 
Ռազմական գործողությունների ընթացքում Պուգաչովականները գրավում են բազմաթիվ ամրոցներ, ապստամբների շարքերը համլրում են կազակների ջոկատներ, ճորտեր,փաստական տաժանակիրներ։ Նրանց միանում է բաշկիրական հեծելագունդը Սալավաթ Յուլաևի գլխավորությամբ։ Կայսրուհի Եկատերինան չի կարողանում զորք հավաքել ապստամբների դեմ, քանի որ կանոնավոր բանակը մասնակցում է ռուս-թուրքական շարունակվող պատերազմին։ 
Կազանի մոտ տեղի ունեցած մարտում փոխգնդապետ Միխելսոնը ջախջախիչ հարված է հասցնում պուգաչովականներին։ Սոլենիկովյան վատագայի մոտ տեղի ունեցած հաջորդ նշանակալի մարտում ապստամբների ջոկատները վերջնականապես ջախջախվում են, և կազակական գնդապետների դավադրության արդյունքում Պուգաչովին հանձնում են իշխանություններին։


== Դերերում ==
Եվգենի Մատվեև – Եմելյան Պուգաչով
Վիյա Արտմանե – Եկատերինա II
Թամարա Սյոմինա – Սոֆյա Պուգաչովա
Օլգա Պրոխորովա – Ուստինյա Կուզնեցովա
Պյոտր Գլեբով – Ստեպան Ֆեդուլով
Բորիս Կուդրյավցև – Մաքսիմ Շիգաև (հնչյունավորել է Ստանիսլավ Չեկան)
Գրիգորե Գրիգորիու – Չիկա Զարուբին (հնչյունավորել է Վլադիմիր Ֆերապոնտովը)
Վիկտոր Պավլով – Միտկա Լիսով
Բորիս Կուլիկով – Անդրեյ Օվչիննիկով
Կոնստանտին Զախարչենկո – Իվան Տվորոգով
Ֆեոդոր Օդինոկով – Խլոպուշա
Միխայիլ Զլատոպոլսկի - սարկավագ
Վլադիմիր Շակալո – ժամհար
Բորիս Գալկին – Նիկիտա Ստրոև
Վացլավ Դվորժեցկի – Ֆիլարետ
Սալավաթ Կիրեև – Սալավաթ Յուլաև
Յուրի Իլյանով – Կինզյա Արսլանով
Գենադի Չետվերիկով – Բուռնով
Ինոգամ Ադիլով – Իդորկա
Բորիս Պլոտնիկով – սրբանկարիչ
Վլադիմիր Բորիսով – Իվան Պոչիտալին
Նիկոլայ Վոլկով – Ստեպան Օբոլյաև
Իգոր Գորբաչյով – Նիկիտա Պանին
Անատոլի Ազո – Գրիգորի Օռլով (հնչյունավորել է Վլադիմիր Դրուժնիկովը)
Յուրի Վոլկով – իշխան Գոլիցին
Ստեպան Բուբնով – եսաուլ Յակովլև
Վիլնիս Բեկերիս — Միխելսոն
Յուրի Մենշագին – Չեռնիշով
Սերգեյ Գոլովանով – Պյոտր Պանին
Սերգեյ Գաբնիա – կազակ
Ալեքսանդր Ժդանով – Պավել Պետրովիչ
Լեոնիդ Չուբարով – պորուչիկ
Ֆեոդոր Նիկիտին — սենեկասպասավոր
Նիկոլայ Յուդին – Գավրիլի պապը


== Նկարհանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Էդուարդ Վոլոդարսկի
Ռեժիսոր՝ Ալեքսեյ Սալտիկով
Օպերատոր՝ Իգոր Չերնիխ
Նկարիչ՝ Ստալեն Վոլկով
Կոմպոզիտոր՝ Անդրեյ Էշպայ
Դիրիժոր՝ Էմին Խաչատրյան
Գլխավոր խորհրդատու՝ պատմական գիտությունների դոկտոր Միխայիլ Բելյավսկի
Ռազմական խորհրդատու՝ գեներալ-լեյտենանտ Ի. Արխիպով
Համակցված նկարահանումներ՝
Օպերատոր՝ Ալեքսանդր Ռենկով
Նկարիչ՝ Զոյա Մորյակովա


== Լրացուցիչ փաստեր ==
Ֆիլմի ստեղծմանը մասնակցել է Դմիտրի Պոկրովսկու ժողովրդական համույթը։
Ֆիլմում օգտագործվել է Դմիտրի Շոստակովիչի Երկրորդ սիմֆոնիայի մի հատված։
Գլխավոր դերի համար փորձերի են մասնակցել նաև Վլադիմիր Վիսոցկին (ի սկզբանե սցենարը գրվել է նրա համար), Պյոտր Գլեբովը, Յուրի Սոլոմինը։


== Մրցանակներ ==
1979 - Համամիութենական XII ՄԿ Աշխաբադում պատմական ֆիլմի համար ժյուրիի հատուկ մրցանակ (Ալեքսեյ Սալտիկով)
1979 - Համամիութենական XII ՄԿ Աշխաբադում - Թուրքմենստանի կոմպոզիտորների միության մրցանակ ֆիլմի երաժշտության համար (Անդրեյ Էշպայ)
1980 - Չեխոսլովակիայի աշխատավորների XXXI ՄԿՓ - մրցանակ տղամարդու դերի լավագույն կատարման համար (Եվգենի Մատվեև)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Եմելյան Պուգաչով» ֆիլմը «Մոսֆիլմի» կայքում
«Եմելյան Պուգաչով» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում