Նոդար Դումբաձե

Նոդար Դումբաձե (վրաց.՝ ნოდარ დუმბაძე, հուլիսի 14, 1928(1928-07-14), Թիֆլիս, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 4, 1984(1984-09-04), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի արձակագիր։


== Կենսագրություն ==
1937 թվականից ապրել է Գուրիայում, որտեղ աշխատավոր, պարզ մարդկանց մեջ նահապետական խղճի սրտագին մթնոլորտում հասակ է առել որպես ուժեղ մի մարդ, որին Աստված տվել է զգայուն սիրտ, նուրբ տեսողություն և սիրելու կարողություն։ Մեծ արձագանք է գտել նրա «Սպիտակ դրոշներ» վեպը։ Դումբաձեն տարիների ընթացքում խորանում է հոգու գաղտնիքների մեջ, և երևան են գալիս «Ապերախտը», «Մի՛ արթնացրու», «Շունը», «Բազեն քաղաքում ի՞նչ է անում», «Արյունը»։ Այս երկերի մեջ թանձր երևում են վրաց ազգային կոլորիտն ու ոճը, կենցաղի ու հոգեբանության գծերը։
Ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը։ Մի քանի տարի աշխատել է համալսարանում որպես լաբորանտ, միաժամանակ շարունակել է թղթակցել հանրապետության թերթերի ու ամսագրերի։ 1957 թվականից ամբողջովին անցել է գրական աշխատանքի, աշխատակցել «Ցիսկարի» («Այգաբաց»), «Նիանգի» («Կոկորդիլոս») ամսագրերին։ 1962—1965 թվականներին աշխատել է «Գրուզիա-ֆիլմ» կինոստուդիայի սցենարական բաժնում։ 1965 թվականին վերադարձել է «Նիանգի» ամսագրի խմբագրություն, մինչև 1973 թվականը աշխատել որպես այդ երգիծական պարբերականի խմբագիր։
Ընտրվել է ԽՍՀՄ  10-րդ և 11-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի Ազգությունների խորհրդի պատգամավոր։
Վախճանվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, թաղվել իր իսկ նախաձեռնությամբ ստեղծված «Մզիուրի» զբոսայգում։ 2009 թվականին նրա աճյունը վերահուղարկավորվել է Մթածմինդայի պանթեոնում՝ Վրաստանի այլ նշանավոր անձանց շիրիմների կողքին։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» և «Պատվո նշան» շքանշաններով։ Եղել է Վրացական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։


== Ստեղծագործություններ ==
«Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը» (მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი, 1960)
«Տեսնում եմ արևը» (მე ვხედავ მზეს, 1962)
«Արևոտ գիշեր» (მზიანი ღამე, 1967)
«Մի՛ վախենա, մայրի՛կ» (ნუ გეშინია, დედა!, 1971)
«Սպիտակ դրոշներ» (თეთრი ბაირაღები, 1973)
«Հավերժության օրենքը» (მარადისობის კანონი, 1978)


=== Կինոսցենարներ ===
1973 — «Բարի ճանապարհ» (ռեժիսոր՝ Լանա Ղողոբերիձե)
1973 — «Կանչ» (ռեժիսոր՝ Քարաման Մղելաձե)


=== Նոդար Դումբաձեի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ ===
1963 — «Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը» (ռեժիսոր՝ Թ. Աբուլաձե)
1965 — «Տեսնում եմ արևը»
1982 — «Կուկարարա» (ռեժիսորներ՝ Սիմեոն Դոլիձե և Քեթի Դոլիձե)
1982 — «Հավերժության օրենքը» (ռեժիսոր՝ Վալերիան Կվաչաձե)
1989 — Աստված, ինչի՞ համար (Аствац инчи амар) (Боже, за что?) (ռեժիսոր՝ Ա. Հովհաննիսյան, Հայաստան, «Երևան» կինոստուդիա)
1990 — «Սպիտակ դրոշներ»
2013 — «Շունը» (ռեժիսոր՝ Անվար Սաֆաև)


== Մրցանակներ ==
Լենինյան մրցանակ (1980) — «Հավերժության օրենքը» վեպի համար (1978).
Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակ (1966) — «Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը» վեպի համար (1963).
Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակ (1975).
Ալեքսանդր Ֆադեևի անվան մեդալ (1973) — «Մի՛ վախենա, մայրի՛կ» վեպի համար
«Լիտերատուրնայա գազետա» թերթի «12 աթոռ ակումբի» «Ոսկե հորթ» մրցանակ (1980).


== Գրականություն ==
(անգլերեն) Mikaberidze, Alexander (ed., 2007), Dumbadze, Nodar. Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine. Dictionary of Georgian National Biography. Retrieved on May 20, 2007.
(ռուս.) Ревишвили, Натиа (Revishvili, Natia) ДУМБАДЗЕ, НОДАР ВЛАДИМИРОВИЧ (Dumbadze, Nodar Vladimirovich). Entsiklopediya Krugosvet. Retrieved on May 20, 2007.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Нодар Думбадзе в энциклопедии «Кругосвет»
Анонс телевизионной программы «Портрет на фоне Солнца» Archived 2019-05-08 at the Wayback Machine.
«Нодар Думбадзе. Воля, характер, мужество» (скрипт телесюжета) Archived 2019-05-08 at the Wayback Machine.
«Нодар Думбадзе. Воля, характер, мужество» (видео)(չաշխատող հղում)
Кунов В. К. Энциклопедический словарь мудрости: "Мир человека в творчестве Нодара Думбадзе" Всемирной серии "Писатели-мыслители". 210 страниц, 117 тем, 232 статьи, 62 интересных отрывка. Киев, издательство "ВУС" - 2015.