Մումին Շակիրով

Մումին Շակիրով (մարտի 29, 1959(1959-03-29), Դուշանբե, Տաջիկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ ռուս.՝ Мумин Шакирович Шакиров), ռուս կինոռեժիսոր և լրագրող։


== Կենսագրություն ==
Մումին Շակիրովը ծնվել է 1959 թվականի մարտի 29-ին, Դուշանբեում։ Մի քանի տարի աշխատել է «Տաջիկֆիլմ» կինոստուդիայում։ 1989 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը (Իգոր Տալանկինի արվեստանոց), որտեղ տարբեր տարիներին նրա հետ սովորել են Ալեքսանդր Բաշիրովը, Իվան Օխլոբիստինը, Ֆեոդոր Բոնդարչուկը, Տիգրան Քեոսայանը և Բախտիար Խուդոյնազարովը։ 1992 թվականին բեմադրել է «Բաղդադում ամեն ինչ հանգիստ է» դեբյուտային լիամետրաժ աշխատանքը, որի գլխավոր դերերը կատարել են Սվետլանա Կրյուչկովան, Սեմյոն Ֆարադան, Սպարտակ Միշուլինը, Սեմյոն Ֆուրմանը և Տաշքենդի «Իլխոմ» թատրոնի դերասաններ Միխայիլ Կամինսկին, Մուհամադիսո Աբդուլհաիրովը և Կարինա Հարությունյանը։ 
1994 թվականին Մումին Շակիրովը զբաղվել է լրագրությամբ։ 1994-1997 թվականներին աշխատել է «Լիտերատուրնայա գազետայում» և «Նովայա գազետա»-ում, լուսաբանել է քաղաքացիական պատերազմը Տաջիկստանում, Չեչնիայում, Աֆղանստանում,Աբխազիայում և Հարավսլավիայում։ 1994 թվականից համագործակցում է «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ, 1998-2012 թվականներին եղել է դրա հատուկ թղթակիցը։ 2017 թվականին վարել է «ժամանակի եզրերը» ամենօրյա թոք-շոուն (օր ու մեջ՝ Վլադիմիր Կարա-Մուրզա ավագի հետ)։ «Արևելյան ճեպընթաց» վիդեոշարքի և «Հատուկ ռեպորտաժ» շարքի «Նախկին կայսրության թեժ կետերը», «Հե՞շտ է արդյոք ռուս լինել մերձավոր արտասահմանում և Մերձբալթյան երկրներում» և «Կինոյի բանաձև» ֆիլմերի հեղինակն է։ Գրել է «Թմրաբիզնեսը Ռուսաստանում» (1998) և «Միլիոնը կնոջ համար» (2006) գրքերը։ 
Մասնակցել է «Ոսկե Դյուկ», «Ստալկեր», «Կինոտավր», «Օրենք և հասարակություն», «Ուղերձ մարդուն» (2005) կինոփառատոններին, Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնին։ 2013 թվականին նկարահանել է սկանդալային փաստագրական «Հոլոքոստը` պաստառի սոսի՞նձ. օգտակար տեղեկություններ բոլորի համար» ֆիլմը։ Պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի հունիսի 22-ին, «Հոկտեմբեր» կինոթատրոնում` ՄՄՀՊԻ-2013-ի շրջանակներում (հիմնական մրցույթ, Վավերագրական ծրագիր)։ Ֆիլմը մասնակցել է այնպիսի կինոֆորումների, ինչպիսիք են «Բոստոնի հրեական կինոփառատոնը», «Արբանյակ Լեհաստանի վրա» (դիտումներից մեկը տեղի է ունեցել Իդա Կամինսկու անվան հրեական թատրոնում, որտեղ հրավիրվել էին «Հոլոքոստի երեխաները», որոնց հարազատներն ու մտերիմները զոհվել են գետտոներում և համակենտրոնացման ճամբարներում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ), «Ստալկեր», «Հանդուրժողականության փառատոն», «Զագրեբի հրեական կինոփառատոն», «Միջազգային կոնֆերանս եվրոպական մոտիվներով», «Հրեական մոտիվների միջազգային կինոֆեստացիա», «INPUT 2014» միջազգային կոնֆերանսը։ 2014 թվականի հունվարին «Հոլոքոստը` պաստառների սոսի՞նձ» ֆիլմը վարձույթում է հայտնվել Բելառուսում։ 
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտի 70-ամյակի նախաշեմին հանրության մոտ կրկին հետաքրքրություն է առաջացել «Հոլոքոստը` պաստառի սոսի՞նձ» փաստավավերագրական նախագծի նկատմամբ։ 2014 թվականի հոկտեմբերին ֆիլմը մասնակցել է ռուսական վավերագրական կինոյի 7-րդ փառատոնին Նյու Յորքում՝ Հոլոքոստի թեմային նվիրված հատուկ ծրագրի շրջանակներում։ Ֆիլմը ցուցադրվել է նաև Պերմի «Ֆլաերտիանա» միջազգային կինոփառատոնում, որտեղ ստացել է դիպլոմ` «Սցենարիստի լավագույն աշխատանքի համար»։ 2014 թվականի ընթացքում ֆիլմը Ստակլեր կինոփառատոնի շրջանակներում ցուցադրվել է Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում՝ Կրասնոյարսկում, Կալինինգրադում, Սիկտիվկարում, Կուրսկում, Վորոնեժում, Պենզայում, Մոզայսկում, Իժևսկում, Վոլոգդայում, Պետրոզավոդսկում։ 
2015 թվականի հունվարի 27-ին՝ խորհրդային զորքերի կողմից Օսվենցիմի ազատագրման օրը, ֆիլմը ցուցադրվել է Իվանովո քաղաքում, որտեղ դիտումից հետո հանդիպում է տեղի ունեցել ֆիլմի հեղինակ Մումին Շաքիրովի հետ։
Ռեժիսորը ապրում և աշխատում է Մոսկվայում։


== Հանրային ճանաչում ==
2014 թվականի մարտին նա ստորագրել է «ԿինոՍոյուզի» «Մենք քեզ հետ ենք» նամակը` ի աջակցություն Ուկրաինայի։


== Ֆիլմագրություն ==
«Don’t worry, be happy!» — կարճամետրաժ ֆիլմ, դիպլոմային աշխատանք, ՎԳԻԿ, 1990
«Բաղդադում ամեն ինչ հանգիստ է», գեղարվեստական ​​կինոնկար, 87 րոպե «ԻՐԻՍՖԻԼՄ», Տաշքենդ, 1993
«Մրցակցություն» (Զիգմունտ Ձենչովսկու հետ), վավերագրական ֆիլմ, UMP Company, 2004 թ
«Լենին. Կյանք մահից հետո» (Զիգմունտ Ձենչոլովսկու հետ միասին), վավերագրական ֆիլմ, UMP Company - NTV 2004
«Հոլիվուդ. Ռուսական ուղի», վավերագրական կինոնկար, REN TV, 2008
Արևելյան ճեպընթաց, վավերագրական վիդեո շարք, 2009 թվական Ազատություն ռադիոկայան
«Հոլոքոստի պաստառները մածնվա՞ծ են», վավերագրական կինոնկար, Bactria Film, 2013
«Կայսրությունը չի թողնում», վավերագրական ֆիլմ, «Բակտրիա» ֆիլմ, «Ազատություն» ռադիոկայան, 2017 թվական
«Նայնա Ելցինա. Սիրո բացատրություն», վավերագրական ֆիլմ, հեղինակ Լյուդմիլա Թելեն, ռեժիսոր Մումին Շակիրով, 2017
«Տաքսու վարորդներ», վավերագրական կինոնկար, հեղինակ և ռեժիսոր Մումին Շակիրով։ 2019. Արտադրություն. «Ազատություն» ռադիոկայան (Չեխիա), «Bactria Film» ստուդիայի (Ռուսաստան) ստուդիայի և Mardjani Foundation-ի աջակցությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հոլոքոստը` պաստառի սոսի՞նձ» վավերագրական նախագծի կայքը Archived 2020-10-27 at the Wayback Machine.
http://rusdocfilmfest.org/2014-about-ru Archived 2020-08-03 at the Wayback Machine. - диплом — «Холокост — клей для обоев?», режиссёр М. Шакиров, — за отражение на экране темы памяти о катастрофах XX века;