armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մերետկա

Մերետկա (ռուս.՝ Меретка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նովոսիբիրսկի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օբ գետի աջ ափով՝ 3262 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200512115200003667
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115200366
Ավազանի կոդը - 13.01.02.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Random 1–8

Random 1–8, բրիտանական Muse ռոք-խմբի երրորդ մինի-ալբոմն է, թողարկվել է 2000 թ. հոկտեմբերի 4-ին՝ Alex Trax լեյբլի կողմից։ Այս սկավառակով թողարկել են Showbiz ալբոմում տեղ չգտած երգերը, այլապես ասած՝ B-Sides, ինչպես նաև 2 երգի կենդանի կատարման ձայնագրությունը և Sunburn երգի երեք ռեմիքս տարբերակներ։


== Երգացանկ ==
Բոլոր երգերի հեղինակն է Մեթյու Բելլամին. 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Random 1-8 ալբոմը MuseWiki կայքում
1761

1761 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1761 թվականն է, 
XVIII դարի 61-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Յաբլոնովայա Գոլովա

Յաբլոնովայա Գոլովա (ռուս.՝ Яблоновая Голова), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բելյակովկա (գյուղ, Ալշեևսկի շրջան)

Բելյակովկա (ռուս.՝ Беляковка, բաշկիրերեն՝ Беляковка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հավատարմություն (1996 թվականի ֆիլմ)

«Հավատարմություն», (անգլ.՝ Faithful), 1996 թվականի ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Մեգգին՝ հասուն, խելացի, գեղեցիկ, հարուստ և դժբախտ կին է։ Նա 20 տարի է ինչ ամուսնացած է։ Ֆիլմում դեպքերը տեղի են ունենում ամուսնության տարեդարձի օրը։ Իր ամուսինն արդեն 10 տարի դավաճանում է նրան երիտասարդ, քսանչորսամյա աշխատակցուհու՝ Դեբբիի հետ։ Բայց Մեգգին հավատարիմ է իր ամուսնուն։ Ի վիճակի չլինելով պայքարել և համակերպվել ստեղծված իրավիճակի հետ, նա պատրաստվում է հաշվեհարդար տեսնել իր կյանքի հետ։ Այդ պահին հայտնվում է վարձու մարդասպան Թոնին, որը նույպես ունի ֆինանսական և հոգեբանական խնդիրներ։ Հայտնվում է, որպեսզի կատարի պատվերը։  Մարդասպանի և զոհի մտադրությունները համընկանում են։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հավատարմություն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Սուուռեկիվի

Սուուռեկիվի (էստ․՝ Suurekivi), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կաիու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Իջևանատուն Երևանում (նկար)

«Իջևանատուն Երևանում», «Քարվանսարա. Իջևանատուն հին Երևանում», Սեդրակ Առաքելյանի 1921 թվականին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։


== Պատմություն ==
Գեղանկարիչ Սեդրակ Առաքելյանը նոր շրջանի հայկական գեղանկարչության հիմնադիրներից է։ Առաքելյանի աշխատանքներին բնորոշ է հայրենի բնության և կենցաղի գունագեղ արտացոլումը։ «Իջևանատուն Երևանում» գեղանկարում նա պատկերել  է Գյուրջի (թուրքերենից թարգմանաբար` վրացական) քարվանսարան, որը հին Երևանի ութ իջևանատներից ամենամեծն էր։ Այստեղ իջևանում էին Թիֆլիսից եկող քարավանները։ Կառուցվել էր 17-18-րդ դարերում՝ Ղանթարի մոտ (նախկին Ասքանազ Մռավյանի անվան դպրոցի տեղում)։ Կտավում գեղանկարիչը ներկայացրել է իջևանի հրապարակը շրջափակող բարձր պարիսպը, հողածածկ կտուրներով տներն ու ցածրիկ տաղավարները, բեռնավորված ուղտերի քարավանները, գույնզգույն տարազներով մարդկանց եռուզեռը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վորսկլա ՖԱ

Վորսկլա, ուկրաինական ֆուտբոլային ակումբ, Պոլտավա քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1955 թվականի հունվարի 5-ին։ Իր դեբյուտը Բրաձրագույն լիգայում թիմը նշել է 1966 թվականին։ 1997 թվականի բրոնզե մեդալակիր, 2009 թվականի Ուկրաինայի գավաթակիր, ՈՒԵՖԱ և Ինտերտոտո գավաթների մասնակից։


== Մարզադաշտը ==
Թիմը իր տնային հանդիպումները անցկացնում է «Բոուտովսկի Վորլսկա» մարզադաշտում, որը տեղավորում է 24795 հանդիսականի։


== Ձեռքբերումներ ==
Ուկրաինայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 1997
Ուկրաինայի առաջին լիգայի չեմպիոն - 1996
Ուկրաինայի գավաթակիր - 2009
ԽՍՀՄ գավաթակիր - 1956


== Անվանումներ ==
1955-1965 - «Կոլխոզնիկ»
1965-1968 - «Կոլոս»
1968-1969 - «Սելստրոյ»
1969-197 - «Ստրոյիտել»
1973-1983 - «Կոլոս»
1984-2003 - «Վորսկլա»
2003-2005 - «Վորսկլա Նեֆտեգազ»
2005-ներկա - «Վորսկլա»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Ժյուլիանի ակադեմիա

Ժյուլիանի ակադեմիա (ֆր.՝ Académie Julian), գեղարվեստի մասնավոր ակադեմիա Փարիզում։


== Պատմություն ==
Հիմնադրվել է 1868 թվականին՝ նկարիչ Ռոդոլֆ Ժյուլիանի (1839-1907) կողմից։ Այդ ժամանակաշրջանում ֆրանսիական կառավարությունն արգելել էր կանանց ընդունելությունը գեղարվեստի բարձրագույն ակադեմիա (ֆր.՝ École des Beaux-Arts), քանի որ ուսման հիմնական մեթոդ համարվող մերկ մոդելներին նկարելն անհամապատասխան էր համարվում կանանց համար։ Սակայն Ժյուլիանի ակադեմիայում սովորում էին նաև կանայք։
Ժյուլիանի ակադեմիան մեծ ժողովրդականություն էր վայելում ֆրանսիական, արտասահմանյան ուսանողների, հատկապես ամերիկացիների շրջանում։ Այստեղ սովորում էին ոչ միայն պրոֆեսիոնալ նկարիչներ, այլև արվեստի սիրահարներ։ Ակադեմիայի ուսանողներն իրավասու էին մասնակցելու Հռոմի մրցանակին (ուսանողական կրթաթոշակ)։
1888-1889 թվականներին ակադեմիայի մի խումբ շրջանավարտներ հիմնադրեցին «Նաբի» խումբը։
1968 թվականին Ժյուլիանի ակադեմիան դարձավ «Penninghen» գեղարվեստի բարձրագույն դպրոցի մի մասը։


== Շրջանավարտներ ==
Փանոս Թերլեմեզյան
Անրի Մատիս
Արսեն Շապանյան
Հակոբ Գյուրջյան
Հովսեփ Փուշման
Ստեփան Աղաջանյան
Էդգար Շահին
Եվգենի Լանսերե
Բյուզանդ Թոփալյան
Տիգրան Պոլատ
Էմիլ Բեռնար
Ջուբրան Խալիլ Ջուբրան
Արամ Բակալյան
Գրիգոր Պետիկյան
Դիեգո Ռիվերա
Կետե Կոլվից
Մարսել Դյուշան
Արմենակ Միսիրյան
Ռիշար Ժերանյան


== Ակադեմիայի հայտնի պրոֆեսորներ ==
Մարսել Բաշե
Ժան-Ժոզեֆ Բենջամին-Կոնստանտ
Ուիլյամ Բոգերո
Գուստավ Բուլանժե
Ժուլե Կավալյե
Հենրի Շապու
Կոստանտ Դետրե
Էթիեն Դինեթ
Ֆրանսուա Ֆլամենգ
Մարսել Գիմոն
Ժան-Պոլ Լորանս
Ջուլե Ժոզեֆ Լեֆեբվ
Թոնի Ռոբերտ-Ֆլորի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին աղբյուրներ ==
Reid, Dennis R. (1988). A Concise History of Canadian Painting. Toronto։ Oxford University Press. 10-ISBN 0-19-540664-8/13-ISBN 978-0-19-540664-1; 10-ISBN 0-19-540663-X; 13-ISBN 978-0-19-540663-4; OCLC 18378555
Մասալկորեչ

Մասալկորեչ (կատ.՝ Massalcoreig), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Լիեդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեգրիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 13,76 կմ²։ Բնակչությունը՝ 590 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pàgina oficial de l'Ajuntament
Informació de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya
Նան Մի Տոկիի գավառ

Նան Մի Տոկիի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Não-Me-Toque), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Սեարա նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզը։ Բնակչությունը կազմում է 42 325 մարդ, ըստ 2005 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 1495,347 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 28,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 815 796 937,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 19 420,57 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,786։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ մունիցիպալիտետները.

Կոլորադու
Լագոա դուս Տրես Կանտուս
Նան Մի Տոկի
Սելբաշ
Տապերա
Տիու Ուգու
Վիտոր Գրեֆ
Լևոն Կոջոյան

Լևոն Հարությունի Կոջոյան (1924, սեպտեմբերի 24, Կիսլովոդսկ- 2015, մարտի 10, Երևան), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1980)։


== Կենսագրություն ==
1947 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, աշակերտել է Հակոբ Կոջոյանին
1952 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստի ինստիտուտը
1968 թվականից դասավանդել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
Լևոն Կոջոյանն ստեղծագործում է հիմնականում բնանկարի և թեմատիկ պատկերի բնագավառում։ Գործերը հագեցած են կենսական մեծ լավատեսությամբ։ 

«Գարուն», 1958
«Արայի լեռը», 1961
«Աշտարակցի ծերունիները», 1980
«Կեսօր, խոտհունձ», 1986
«Հեծյալը», 2003Գարնանային բնանկարների շարք՝

«Ծաղկած ծիրանենին», 2000
«Փոթորկից հետո», 2001


== Ցուցահանդեսներ ==
1986 թվականին ունեցել է անհատական ցուցահանդես Երևանում։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Մովսես Խորենացու մեդալ (2012)։
ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1980)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լևոն Կոջոյան. Ինձ հիմա էլ ամենաշատը ոգեշնչում է կյանքը
Երջանիկ եմ, որ նկարիչ եմ, Լևոն Կոջոյան
Ռիգայի տեխնիկական համալսարան

Ռիգայի տեխնիկական համալսարան (լատիշ․՝ Rīgas Tehniskā universitāte), Բալթյան երկրների ամենահին տեխնիկական համալսարանը։ Հիմնադրվել է 1862 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։ Տեղակայված է Ռիգայում (նախկինում կոչվել է Ռիգայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ)։


== Ռիգայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, 1862–1918 ==
Ռիգայի պոլիտեխնիկ (Polytechnicum) ինստիտուտը հիմնադրվել է 1862 թվականին և եղել է Ռուսական կայսրության առաջին պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Ունեցել է գյուղատնտեսագիտական, քիմիական, մեխանիկայի, առևտրի և ճարտարապետության, գերմաներենի ուսուցման բաժիններ։ 1896 թվականին այն վերանվանվեց Ռիգայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, որպես ուսուցման լեզու ընդունվեց ռուսերենը։
1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին համալսարանը տեղափոխվեց Մոսկվա և այնտեղ գործեց մինչև 1918 թվականը, որից հետո ֆակուլտետների մի մասը վերադարձվեց Լատվիա և միավորվեցին նոր հիմնադրված Լատվիայի համալսարանին։ Մյուս ֆակուլտետների ուսուցումը շարունակցվեց Ռուսաստանում։


== Ռիգայի տեխնիկական համալսարան, 1958 թվականից ==
Ռիգայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը վերակազմավորվել է 1958 թվականին՝ Լատվիայի պետական համալսարանից տարանջատելով ճարտարագիտական բաժինը։ 1990 թվականին այն անվանվեց Ռիգայի տեխնիկական համալսարան, որն ունի 8 ֆակուլտետ՝

Ճարտարապետության և քաղաքաշինության պլանավորման ֆակուլտետ
Շինարարական և ճարտարագիտական ֆակուլտետ
Համակարգչային և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ
Էլեկտրոնիկայի և հեռահաղորդակցության ֆակուլտետ
Ճարտարագիտա-տնտեսական ֆակուլտետ
Նյութագիտության և կիրառական քիմիայի ֆակուլտետ
Էլեկտրատեխնիկայի ֆակուլտետ
Տրանսպորտային և մեխանիկական ճարտարագիտության ֆակուլտետ


== Դասախոսներ, շրջանավարտներ ==
Վիլհելմ Օստվալդ
Ալֆրեդ Ռոզենբերգ
Յանիս Պորուկ
Ստեփան Շահումյան
Պաուլ Վալդեն
Ֆրիդրիխ Ցանդեր
Հարություն Զաքիև
Վլադիսալավ Անդրես
Բրունո Աբականովիչ
Զբիգնև Ստանկևիչ
Անդրիս Բերզինշ
Ազարիա Ադելյան


== Արտաքին հղումներ ==
The English version of the web site of the RTU
Ֆիլ Հիթ

Ֆիլիպ Հիթ (անգլ.՝ Phillip Heath, դեկտեմբերի 18, 1979(1979-12-18), Սիեթլ, Վաշինգտոն, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բոդիբիլդեր, «Միստր Օլիմպիա» տիտղոսի ներկայիս կրող։
Մասնագիտական կարիերայում հինգ անգամ արժանացել է «Միստր Օլիմպիա» տիտղոսին, ինչպես նաև բազմաթիվ նահանգային տիտղոսների։


== Մրցութային պատմություն ==
2003 — Հյուսիսային կոլորադո, կիսածանրաքաշային կարգ՝ 1-ին տեղ
2003 — NPC Կոլորադո նահանգ, կիսածանրաքաշային կարգ՝ 1-ին տեղ
2004 — NPC Կոլորադո նահանգ, ծանրաքաշային կարգ՝ 1-ին տեղ
2005 — NPC ազգային կրտսեր առաջնություն, ծանրքաշային կարգ, 1-ին տեղ
2005 — NPC Միացյալ Նահանգների առաջնություն, ծանրքաշային կարգ, 1-ին տեղ
2006 — Կոլորադոյի պրոֆեսիոնալ առաջնություն, 1-ին տեղ
2006 — Նյու Յորքի Պրոֆեսիոնալ առաջնություն, 1-ին տեղ
2007 — Առնոլդ Կլասիկ, 5-րդ տեղ
2008 — IFBB Երկաթե մարդ, 1-ին տեղ
2008 — Առնոլդ Կլասիկ, 2-րդ տեղ
2008 — Միստր Օլիմպիա, 3-րդ տեղ
2009 — Միստր Օլիմպիա, 5-րդ տեղ
2010 — Առնոլդ Կլասիկ, 2-րդ տեղ
2010 — Միստր Օլիմպիա, 2-րդ տեղ
2011 — Միստր Օլիմպիա, 1-ին տեղ
2011 — Շերու Կլասիկ, 1-ին տեղ
2012 — Միստր Օլիմպիա, 1-ին տեղ
2012 — Շերու Կլասիկ, 1-ին տեղ
2013 — Միստր Օլիմպիա, 1-ին տեղ
2013 — Առնոլդ Կլասիկ Եվրոպա, 1-ին տեղ
2014 — Միստր Օլիմպիա, 1-ին տեղ
2015 — Միստր Օլիմպիա, 1-ին տեղ
2016 — Միստր Օլիմպիա, 1-ին տեղ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Բուրցևո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուրցևոԲուրցևո (ռուս.՝ Бурцево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 291 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սիլիկատնի (քաղաքատիպ ավան, Սինգիլեևսկի շրջան)

Սիլիկատնի (ռուս.՝ Силикатный), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Սինգիլեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3100 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոսապաշևո

Նովոսապաշևո (ռուս.՝ Новосапашево, բաշկիրերեն՝ Яңы һапаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 44 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անդալուսական արաբերեն

Անդալուսական արաբերեն կամ արաբերեն լեզվի անդալուսական դիալեկտ (արաբ․՝ عربية أندلسية‎‎), Պիրենեյան թերակղզում արաբական տիրապետության ժամանակաշրջանում ձևավորված ալ-Անդալուս պետության (գոյություն է ունեցել ժամանակակից Իսպանիայի և Պորտուգալիայի տարածքում) տարածքում 9-17-րդ դարերում տարածված արաբերեն լեզվի բարբառ։ Ռեկոնկիստայի ժամանակաշրջանում իսպանացիների կողմից խալիֆայության վերջին հենակետ համարվող Գրանադայի ազատագրումից հետո շուրջ՝ մեկ դարվա ընթացքում, Պիրենեյան թերակղզին մաքրվում է արաբական ազդեցությունից։ Իսպանիայում արաբախոսներն աքսորվում և հալածանքների ենթարկվում այնքան ժամանակ, մինչ իսպաներենը դառնում է երկրի գերակա լեզուն։ Սակայն, անդալուսական իսպաներենի օգտագործումը որոշ աստիճաններով շարունակվում է աֆրիկյան մայրցամաքում՝ Իսպանիայից աքսորված արաբալեզու անձանց ջանքերով։
Անդալուսական արաբերենը ներկայումս օգտագործվում է անդալուսա-արաբական երաժշտությունում։ Վերջինս զգալի կերպով ազդել է Սֆաքսի, Ֆեսի, Ռաբաթի և այլ քաղաքային բնակավայրերի բարբառների ձևավորման գործում։ Բացի այդ, ակնառու է անդալուսական արաբերենի որոշակի ներգործությունը մոսարաբերենի, իսպաներենի, կատալոներենի, պորտուգալերենի, դասական արաբերենի, ինչպես նաև թունիսյան և ալժիրական բարբառների ձևավորման վրա։ Անդալուսական բարբառը 9-15-րդ դարերում դարձել է ալ-Անդալուսի բանավոր խոսքի կարևորագույն բաղադրիչը։
Վերջին տարիներին այդ երկրամասի մեծ մասը խոսում էր արաբերենով։ Անդալուսական դիալեկտի բանախոսների թիվը կրճատվում է Ռեկոնկիստայի հետևանքով։ 1567 թվականին Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ II-ը ընդունում է արքայական հրամանագիր, որով արգելում է արաբերենի գրավոր և բանավոր ձևերի օգտագործումը թագավորությունում։ Դրան հաջորդում է մորիսկների (իսպանաբնակ արաբներ) խոշոր ապստամբությունը, որը պսակվում է անհաջողությամբ։ Այնուամենայնիվ, արաբերենն Իսպանիայում որոշ քանակությամբ խոսվում է մինչև 17-րդ դարի սկզբին վերջ՝ մինչև վերջին մորիսկի արտաքումը Ֆիլիպ III թագավորի ընդունած հրամանագրով։ Ինչպես արաբախոս ցանկացած այլ երկրում, այնպես էլ ալ-Անդալուսում, տարածված արաբերենի բառապաշարը եղել է շատ աղքատիկ և բավականաչափ տարբերվել է դասական արաբերենից։ Անդալուսի արաբերենը կարգաբանորեն պատկանում է արևմտաարաբական լեզուների դասին։


== Անդալուսական արաբերենի առանձնահատկություններ ==
Անդալուսական արաբերենի լեզվաբանական համակարգը բաղկացած է երկու հիմնական բաժիններից՝

Ընդհանուր տեսական խնդիրներ՝ լեզվի ծագման խնդիրը, լեզվի գործառույթները, նշանակողի և նշանակվողի հարաբերությունը, գրական լեզվի և բարբառների փոխազդեցությունը, այլ լեզուներից փոխառությունները։
Արաբերենի կառուցվածքի մասնավոր հարցեր՝ շարահյուսություն, ձևաբանություն, բառակազմություն, իմաստաբանություն, հնչյունաբանություն, բառագիտություն և այլն։Լեզվի ծագման խնդիրը արաբական լեզվաբանության և մուսուլմանական աստվածաբանության կարևոր հարցերից է, որ բուռն քննարկումների առարկա էր հատկապես 9-11-րդ դարերում և մեկնաբանվում էր երկու ուղղությամբ՝ լեզուն ունի աստվածային ծագում և այն հասարակական համաձայնության, պայմանավորվածության արդյունք է։


=== Շարահյուսություն և ձևաբանություն ===


== Ծանոթագրություններ ==
This Is America

«This Is America» (անգլ. թարգմանաբար՝ «Սա Ամերիկան է»), ամերիկացի ռեփեր Դոնալդ Գլովերի (Չայլդիշ Գամբինո) սինգլը։ Թողարկել է 2018 թվականի մայիսի 5-ին։
Երգի բառերի և երաժշտության հեղինակը հենց ինքը Դոնալդն է, նաև շվեդ կոմպոզիտոր Լյուդվիգ Գորանսոնը։ Որպես բեք վոկալիստներ, ձայնագրությանը մասնակցել են այնպիսի արտիստներ, ինչպիսիք են՝ Յանգ Թագը, Rae Sremmurd-ը, BlocBoy JB-ը, 21 Savage-ը և Quavo-ն։
Երգը տեսահոլովակը նկարահանել է ճապոնացի կինոռեժիսոր Հիրո Մուրեյը։ Սինգլը դեբյուտ է արել Billboard Hot 100 չարթի առաջին հորիզոնականում և ստացել է երկու հիմնական Գրեմմի մրցանակ՝ «Տարվա երգ» և «Տարվա ձայնագրություն» անվանակարգերում։


== Ստեղծագործություն ==
Ստեղծագործության մեջ կա երգչախումբ, որը կատարում է քրիստոնեական երգեր, իսկ հետին պլանում տարբեր ամերիկյան ռեփերներ են կատարում։ Երգի բառերը վերաբերում են սևամորթների խնդիրներին, նրանց դեմ ԱՄՆ-ում զենքով բռնություն կիրառմանը։ Կա նաև անդրադարձ ոստիկանության դաժանությանը։


== Տեսահոլովակ ==
Տեսահոլովակը, որը նկարահանել է ռեժիսոր Հիրո Մուրեյը, հրապարակվել է ՅուԹյուբում, Saturday Night Live հաղորդման ուղիղ եթերում։


== Քավեր տարբերակներ և լրատվամիջոցների լուսաբանում ==
Գլովերը երգն առաջին անգամ կատարել է մայիսի 5-ին՝ Saturday Night Live հաղորդման ժամանակ։
Որոշ կատարողներ սկսեցին ստեղծել երգի քավեր տարբերակները՝ ալտերնատիվ բառերով և երաժշտությամբ, որով ուշադրություն գրավեցին և հայտնիություն ձեռք բերեցին։


== Չարթեր ==
Երգը դեբյուտ է կատարել առաջին հորիզոնականով Billboard Hot 100 չարթում, դառնալով 31-րդ նմանատիպ երգը չարթի պատմության մեջ։ Երգին ավելի մեծ հայտնիություն է բերել տեսահոլովակը։


== Հավաստագրումներ ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեքստը Archived 2018-07-03 at the Wayback Machine. MetroLyrics կայքում։
Գամբիա (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գամբիա (այլ կիրառումներ)Գամբիա, գետ Գվինեայում, Սենեգալում և Գամբիայում։ Սկիզբ է առնում Ֆուտա-Ջալոն սարավանդից, թափվում է Ատլանտյան օվկիանոսը՝ առաջացնելով էստուարիա։ Երկարությունը 1200 կմ. նավարկելի է գետաբերանից 350 կմ։ Գետաբերանում է Բանջուլ նավահանգիստը։
Անվանման (Gambia) հիմքում ընկած է բնիկների լեզվի գամբու «գետ» բառը, որը պորտուգալացիների կողմից ձևափոխվելով (ավելացվել է երկրի իմաստ արտահայտող -իա մասնիկը) իբրև հատուկ անուն օգտագործվել է ոչ միայն գետը, այլև նրա ավազանում ընկած երկիրը նշելու համար։


== Աղբյուրներ ==
Կուպինո (այլ կիրառումներ)

Կուպինո, կարող է վերաբերել՝

Կուպինո - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում
Կուպինո - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում
Կուվշինովո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Կուվշինովո (ռուս.՝ Кувшиново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 23 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Յուրի Դոմբրովսկի

Յուրի Դոմբրովսկի (ռուս.՝ Юрий Осипович Домбровский, ապրիլի 29 (մայիսի 12), 1909, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 29, 1978(1978-05-29), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս արձակագիր, բանաստեղծ, գրաքննադատ։
Ծնվել և հասակ է առել մտավորականների ընտանիքում։ 1932 թվականին ավարտել է Բարձրագույն գրական դասընթացները («բրյուսովյան»)։ 1933 թվականին ձերբակալվել է և Մոսկվայից ուղարկվել Ալմա-Աթա։ Աշխատել է հնագետ, արվեստաբան, լրագրող, զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ Երկրորդ անգամ ձերբակալվել է 1936 թվականին, ազատ է արձակվել մի քանի ամիս անց, հասցրել է մինչև հաջորդ բանտարկությունը հրապարակել «Դերժավին» վեպի առաջին մասը։ Երրորդ ձերբակալությունը եղել է 1939 թվականին. պատիժը կրել է կոլիմյան ճամբարներում։ 1943 թվականին ազատ է արձակվել ժամկետից շուտ՝ հաշմանդամության պատճառով։ Վերադարձել է Ալմա-Աթա, աշխատել է թատրոնում։ Դասախոսություններ է կարդացել Շեքսպիրի մասին։ Զբաղվել է գրական գործունեությամբ։ Չորրորդ անգամ ձերբակալվել է 1949 թվականին։ 1955 թվականին ազատ է արձակվել, ապրել Ալմա-Աթայում, ապա նրան թույլ են տվել գրանցվել Մոսկվայում։
1964 թվականին «Նովի Միր» ամսագրում տպագրվել է նրա «Հնությունների պահապանը» վեպը։ Գրողի ստեղծագործության գագաթնակետն է հանդիսանում «Անպետք իրերի ֆակուլտետը» վեպը, որը նա սկսել էր գրել 1964 թվականին և ավարտել է 1975 թվականին։ Այդ գիրքը հակաքրիստոնեական և հակամարդկային աշխարհում քրիստոնեական և մարդասիրական արժեքների ճակատագրերի մասին է և այն մարդկանց մասին, ովքեր իրենց վրա են վերցրել այդ իդեալներին ու արժեքներին հավատարիմ մնալու առաքելությունը, իդեալներ եւ արժեքներ, որոնք «անպետք իրեր» են ստալինյան հասարակարգի համար։ Վեպի գլխավոր հակահերոսներն են «օրգանների» աշխատակիցները, չեկիստները՝ անմարդկային ռեժիմի չժանգոտող ատամնանիվները։ ԽՍՀՄ-ում վեպը չէր կարող լույս տեսնել, բայց 1978 թվականին այն ռուսերեն լույս տեսավ Ֆրանսիայում։ Մահից մեկ տարի առաջ՝ 1977 թվականին Դոմբրովսկին գրեց իր վերջին պատմվածքը՝ «Ձեռք, ոտք, վարունգիկ», որը մարգարեական դարձավ (լույս է տեսել 1990 թվականին, «Նովի Միր»-ի առաջին համարում)։ 1978 թվականի գարնանը, «Անպետք իրերի ֆակուլտետը» վեպի՝ Արևմուտքում լույս տեսնելուց քիչ ժամանակ անց, 68-ամյա Դոմբրովսկին դաժանորեն ծեծի է ենթարկվում Գրողների կենտրոնական տան ռեստորանի նախասրահում։ Մայիսի 29-ին նա վախճանվում է հիվանդանոցում, ներքին արյունահոսությունից։
1990-ականներին գրողի այրու ջանքերով լույս տեսավ Դոմբրովսկու ստեղծագործությունների վեցհատորյակը։


== Յուրի Դոմբրովսկին հայերեն ==
Սպանված է փախչելու փորձ կատարելիս; Մարիա Ռիլկե; «Թուխսը»; Չեկիստը; Ռեքվիեմ; «Չեմ պահպանել ոչ վարք, ոչ բարք ծնողական...»; Մկները; Բալլադ; «Ինչի՞ համար էիր դու կործանվում, Տրոյա...»; Մակագրություն գրքի վրա։ Ռուս այլախոհական պոեզիա, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 164-183։ Թարգմ.՝ Խորեն Գասպարյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Լավային հոսք

Լավային հոսք, հրաբխից սկիզբ առնող լավային հոսք։ Շարժվում է ռելիեֆի ցածրադիր մասերով 1,5—2,5 կմ/ժ միջին արագությամբ։ Հեղուկ (բազալտային) լավաները զառիթափ լանջերով կարող են հոսել 20—25 կմ/ժ արագությամբ։ Լավային հոսքերի երկարությունը տատանվում է մի քանի տասնյակ մ-ից մինչև 70—80 կմ, միջին հզորությունը՝ 10—13 մ։ Լավային հոսքերի լրիվ սառեցումը երբեմն տևում է երկար տարիներ։ Լավան, սառելով, շրջափակվում է կարծր կեղևով, որն աստիճանաբար հաստանում է։
Հայկական լեռնաշխարհը հարուստ է սառած լավային հոսքերով։ Նրանք սկիզբ են առել երկրաբանական ոչ հեռու անցյալում գործած հրաբուխներից և մինչև այժմ լավ պահպանվել են։ Հայտնի են Դալիկ, Արտենի, Գութանասար և այլ հրաբուխների լավային հոսքերը։
Լա Սուբիա

Լա Սուբիա (իսպ.` La Zubia), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Գրանդա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վեգա դե Գրանադա շրջանում։ Զբաղեցնում է 22,11 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 18240 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Página Ayuntamiento de La Zubia
Página de la concejalía de empleo del Ayuntamiento Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Microweb turística de La Zubia realizada por el Patronato de Turismo de Granada Archived 2008-02-29 at the Wayback Machine.
Datos socio-económicos de La Zubia en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Situación de La Zubia en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Ստեպան Բանդերա

Ստեպան Անդրեևիչ Բանդերա (ուկրաիներեն՝ Степан Андрійович Бандера, հունվարի 1, 1909, Ստարի Ուգրինով, Գալիցիայի և Լոդոմերիայի թագավորություն, Ավստրո-Հունգարիա - հոկտեմբերի 15, 1959, Մյունխեն, ԳՖՀ), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ, ուկրաինական ազգայնականության գաղափարախոսն ու տեսաբանը։ Երիտասարդ տարիներին հայտնի է եղել Լիս, Ստեպանկո, Մալի, Սերի, Ռիխ, Մատվեյ Գորդոն և այլ ուրիշ մականուններով։


== Կենսագրություն ==

Ծնվել է հոգևորականի ընտանիքում։ 1927 թվականից Ուկրաինական բանակային, 1929 թվականից Ուկրաինական ազգայնականների կազմակերպության (ՈւԱԿ) անդամ էր։ 1933 թվականից եղել է ՈւԱԿ-ի տարածքային ուղեկցող Արևմտյան Ուկրաինայի հողերում։ 1933 թվականից սկսած մի շարք ահաբեկչական գործողություններ է կազմակերպել։ 1934 թվականին լեհական իշխանությունները ձերբակալել են Բանդերային և դատարանի որոշմամբ մահվան դատապարտել, որը հետագայում փոխարինվել է ցմահ բանտարկությամբ։ 1936 - 1939 թվականներին կրել է ազատազրկման ժամկետը լեհական տարբեր բանտերում, 1939 թվականի սեպտեմբերին ազատվել է Գերմանիայի Լեհաստանի վրա հարձակվելու շնորհիվ։ Որոշ ժամանակ գտնվել է խորհրդային տարածքի ընդհատակում, հետո տեղափոխվել է արևմուտք։ 1940 թվականի փետրվարից հետո, երբ քայքայվեց ՈւԱԿ-ը, դարձավ Ուկրաինական ազգայնականների կազմակերպության բանդերական թևի առաջնորդ։ Գերմանիայի՝ ԽՍՀՄ-ի վրա հարձակվելուց հետո մի շարք ազգայնականների հետ ձերբակալվել է գերմանական զավթիչների իշխանության կողմից, քանի որ ուզում էին անկախ Ուկրաինական պետություն ստեղծել։ Մինչև 1944 թվականի սեպտեմբերը եղել է Զակսենհաուզեն համակենտրոնացման ճամբարում։ 1947 թվականից կրկին ղեկավարել է ՈւԱԿ-ը։ 1959 թվականին ՊԱԿ-ի գործակալ Բոգդան Ստաշինսկին Մյունխենում սպանել է Ստեպան Բանդերային։


== Ծանոթագրություններ ==

(անգլերեն) PETLURA, KONOVALETS, BANDERA - Three Leaders of Ukrainian Liberation  Movement murdered by Order of Moscow (audiobook)
(2936) Նեշվիլ

(2936) Նեշվիլ (անգլ.՝ Nechvile), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,678071 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4762 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8799 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1600,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22489 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,47° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2936) Նեշվիլ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բեռնար Առնո

Առնո Բեռնար (ֆր.՝ Bernard Arnault, մարտի 5, 1949(1949-03-05)[…], Ռուբե, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի գործարար, Louis Vuitton Moët Hennessy ընկերության նախագահ։ Մոլորակի ամենահարուստ մարդկանցից մեկն է։ Ըստ Ֆորբսի՝ 2016 թվականի դրությամբ նրա կարողությունը կազմել է 34 միլիարդ դոլար։ Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի կոմանդոր է։


== Կենսագրություն ==
Առնո Բեռնարը ծնվել է ֆրանսիական Ռուբե քաղաքում։ 1971 թվականին ինժեներական աստիճանով ավարտել է Փարիզի Պոլիտեխնիկական դպրոցը։
Ֆրանսիական LVMH (Louis Vuitton Moët Hennessy) ընկերության վերահսկող փաթեթի սեփականատերն է։
2012 թվականին գործարարը դիմել է՝ ստանալու բելգիական քաղաքացիություն։ Թեև ինքը՝ Առնոն, հայտնել է, որ իր գործողությունները պայմանավորված են Բելգիայում ներդրումները զարգացնելու ձգտմամբ, սակայն շատերը կարծում են, որ այդ կերպ նա փորձում է խուսափել հարկերից այն բանից հետո, երբ նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը որոշեց 75 տոկոսանոց հարկ սահմանել նրանց համար, ում տարեկան եկամուտները գերազանցում են մեկ միլիոն եվրոն։
Սեպտեմբերի 10–ին Առնոն դատի տվեց «Libération» լրագիրը, որն իր առաջին էջում տեղադրել էր գործարարի նկարը ֆր.՝ Casse-toi, riche con! (Հեռացիր, հարուստ հիմար) խորագրով։ Այդ խոսքերը Ֆրանսիայի նախկին նախագահ Նիկոլա Սարկոզիի խոսքերի վերաձևակերպված տարբերակն են․ 2008 թվականի փետրվարի 23–ին նա «Casse-toi, pauvre con!» արտահայտությամբ դիմել է մեկին, ով հրաժարվել է սեղմել իր ձեռքը («Pauvre»–ն այս ենթատեքստում կարող է թարգմանվել որպես «խղճուկ» կամ «աղքատ»)։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացել է երկու անգամ (վերջին ամուսնությունը՝ 1991 թվականին), հինգ երեխաների հայր է։ Առաջին կնոջից՝ Աննա Դեվավրենից ունի երկու երեխա՝ Անտուան Առնո և Դելֆինա Առնո։ Երկրորդ կինը դաշնակահարուհի Էլեն Մերսեն է, ում հետ միասին ունեն երեք որդի։


== Ֆորբսի վարկանիշ ==
Ֆորբս ամսագրի տվյալներով Առնո Բեռնարը երկար տարիներ համարվում է Ֆրանսիայի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը։ 2019 թվականին գործարարը զբաղեցրել է աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց ցուցակի չորրորդ հորիզոնականը՝ ունենալով 76 միլիարդ դոլարի անձնական հարստություն։
2013 թվականին մասնաճյուղն էական անկում ապրեց, ինչի արդյունքում գործարարի կապիտալը նվազեց մինչև 29 միլիարդ դոլար, և նա հետ մղվեց դեպի աղյուսակի առաջին տասնյակի վերջը։
2014-2016 թվականները ֆրանսիացի գործարարի համար բավականին արդյունավետ էին. ունեցվածքը նորից սկսեց աճել, սակայն նա այդպես էլ չկարողացավ վերադառնալ Ֆորբսի տասնյակ։ 2017 թվականի սկզբին Բեռնարի ունեցվածքը վերադարձավ «նախաճգնաժամային» վիճակին՝ 41 միլիարդ դոլար, սակայն դրանով նա զբաղացրեց վարկանշային աղյուսակի 11-րդ տեղը։


== Պարգևներ ==


=== Ֆրանսիական ===
Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան
կավալեր (հունվարի 1, 1995).
սպա (հուլիսի 14, 2001).
կոմանդոր (հունվարի 2, 2007).
ավագ սպա (հուլիսի 14, 2011).
Արվեստի և գրականության շքանշան, կոմանդորի աստիճան


=== Արտասահմանյան ===
Շքանշան «Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար», ավագ սպայի աստիճան (մարտի 23, 2006, Իտալիա)։ Շնորհել է Իտալիայի նախագահ Ջորջո Նապոլիտանոն։
Բրիտանական կայսրության շքանշան, Ասպետ-կոմանդորի պատվավոր աստիճան (հոկտեմբերի 7, 2012)։ Շնորհել է Արքայազն Չարլզը։
Պուշկինի կրծքանշան (հոկտեմբերի 9, 2017, ՌԴ)։


== Գրականություն ==
«La Passion Creative» (2001)


== Ծանոթագրություններ ==
Չեչեն կնոջ օրը

Չեչեն կնոջ օրը (ռուս.՝ День чеченской женщины), ամենամյա տոն Չեչենական Հանրապետությունում, որը նշվում է սեպտեմբերի երրորդ կիրակի օրը։ Առաջին անգամ տոնել են 2009 թվականին։
Տոնը հիմնված է ի հիշատակ Կովկասյան պատերազմում զոհված 46 չեչեն կանանց։ 1819 թվականի սեպտեմբերին գեներալ Երմոլովի զորքերը կրակին են տվել չեչենական Դադի Յուրտ գյուղը։ Տերեկ գետով անցնելիս Դադին Այբիկա անունով կնոջ գլխավորությամբ 46 կին ջուրն են նետվել՝ չցանկանալով, որ «նրանց կպչեն իրենց հայրերի, մայրերի, եղբայրների, քույրերի, հարազատ գյուղը այրածների ձեռքերը»։
Չեչնիայի նախագահ Ռամզան Կադիրովը հայտնել է այս տոնի հիմնելու մասին 2009 թվականին։ Ըստ նրա, տվյալ տոնը պետք է դառնա չեչենական գլխավոր տոներից մեկը։ Ինչպես հետագայում նա հայտնել է, 2009 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ տոնը նախօրեին, Գուդերմեսի շրջանում տեղադրել են Դադի Յուրտի զոհված պաշտպանների հուշարձանը։


== Ծանոթագրություններ ==
(9437) 1997 EA3

(9437) 1997 EA3, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի մարտի 4-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,269352 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2295 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3092 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1248,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288304 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,48° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9437) 1997 EA3 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մեր Հաղթանակները

«Մեր հաղթանակները» չորս հատորանոց գիրք է, որը նկարագրում է հայ ժողովրդի բոլոր հաղթած պատերազմները։


== 1 հատոր ==
30–3-րդ դդ.
Այս հատորում, որը հեղինակային խմբի եռամյա աշխատանքի արդյունքն է, ներկայացված է Ք.ա. 3-րդ հազարամյակից մինչև Ք.հ. 3-րդ դարն ընդգրկող պատմական շրջանը։


== 2 հատոր ==
4-10-րդ դդ.
Երկրորդ հատորում տեղ են գտել 4-10-րդ դդ. ռազմական զարգացումները։


== 3 հատոր ==
11–17-րդ դդ.


== 4 հատոր ==
18–21-րդ դդ.
Չորրորդ հատորը կներկայացնի Արցախյան պատերազմում հայերի տարած համոզիչ հաղթանակները։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեյմս Ալջյան

Ջեյմս Ալջյան (1932, Օքլենդ, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - ապրիլի 12, 2007(2007-04-12)), ամերիկահայ բարերար և հայտնի գործարար, «Լինսի» հիմնադրամի նախագահ։
Ջեյմս Ալջյանը ծնվել է ԱՄՆ-ում, Կալիֆոռնիա նահանգի Օքլենդ քաղաքում։


== Արտաքին հղումներ ==
«Ազգ» Օրաթերթ, 09/06/2007(չաշխատող հղում)
Բոնֆինոպոլիս դի Մինաս

Բոնֆինոպոլիս դի Մինաս (պորտ.՝   Bonfinópolis de Minas), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատայի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 6036 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 778,162 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 3,4 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականի մարտի 1-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 57.811.082,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 9.289,91 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,754 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Բատարեյկա (ավան)

Բատարեյկա (ռուս.՝ Батарейка), գյուղական ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տեմրյուկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վարինյոնի թեորեմ (երկրաչափություն)

Վարինյոնի թեորեմ, երկրաչափական փաստ, որն ապացուցվել է Պիեռ Վարինյոնի կողմից։


== Սահմանումն ու ապացույցը ==

Կամ առավել համառոտ ձևակերպումը՝

Քառանկյան կողմերի միջնակետերով առաջացած զուգահեռագիծը հաճախ անվանում են վարինյոնական, վարինյոնյան կամ վարինյոնային։
Զուգահեռագծի կենտրոնը գտնվում է քառանկյան կողմերի միջնակետերը միացնող հատվածի միջնակետում (այդ նույն կետում է գտնվում նաև կողմերի միջնակետերը միացնող ուղիղների՝ վարինյոնյան զուգահեռագծի անկյունագծերի հատման կետ)։


== Տվյալներ ==


=== Պարագիծը ===
Վարինյոնի զուգահեռագծի պարագիծը հավասար է մեծ քառանկյան անկյունագծերի գումարին։


=== Մակերեսը ===
Վարինյոնի զուգահեռագծի մակերեսը հավասար է մեծ քառանկյան մակերեսի կեսին։


== Հետևություն թեորեմից ==
Ուղղանկյան ու ահվասարասրուն սեղանի համար վարինյոնյան զուգահեռագիծը շեղանկյուն է, իսկ շեղանկյան համար՝ ուղղանկյուն։


== Հնարավոր դեպքեր ==


== Արտաքին հղումներ ==
Varignon Parallelogram in Compendium Geometry
A generalization of Varignon's theorem to 2n-gons and to 3D Archived 2019-07-13 at the Wayback Machine. at Dynamic Geometry Sketches, interactive dynamic geometry sketches.
Սխեփի

Սխեփի (վրաց.՝ სხეფი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 190 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սարիկ (Ուրֆայի նահանգ)

Սարիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սամվել Յուրիի Ապրեսյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Ապրեսյան (այլ կիրառումներ)Սամվել Ապրեսյան (9 ապրիլի, 1965, Բաքու - 26 փետրվարի, 1992), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Սամվել Ապրեսյանը ծնվել է 1965 թ. ապրիլի 9-ին Բաքու քաղաքում։ Նույն թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ասկերան ավան։ Սովորել է Ասկերանի միջնակարգ դպրոցում, աշխատել Ասկերանի գինու գործարանում։ Զինվորական պարտադիր ծառայությունն անց է կացրել ԳԴՀ-ում տեղակայված զորախմբում։ Զորացրվելուց հետո վերադարձել և որպես վարորդ աշխատել է Ասկերանի հոգեբուժական հիվանդանոցում, այնուհետև՝ շրջանային կենցաղսպասարկման կոմբինատում։ Կամավորագրվել է ինքնապաշտպանական ջոկատներից մեկում, մասնակցել Խրամորթ գյուղի պաշտպանությանը։ Զոհվել է 1992 թ. փետրվարի 26-ին Խոջալուից նահանջող թուրքերի կրակից։ Ամուսնացած էր, ունի երկու երեխա։ Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ Հանգչում է Ասկերանի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (270901-271000)

Աստերոիդների ցանկ (270801-270900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (271001-271100)
 Աստերոիդների ցանկ (270801-270900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (271001-271100)
Մագնետոն (այլ կիրառումներ)

Մագնետոն տերմինը ֆիզիկայում՝

Միջուկային մագնետոն,  նուկլոնների և ատոմական միջուկների մագնիսական դիպոլային մոմենտի միավոր։
Բորի մագնետոն, էլեկտրոնի մագնիսական մոմենտի միավոր։
Սոմխիթի

Սոմխիթի կամ Սոմխեթի (վրաց.՝ სომხითი), միջնադարյան վրացական սկզբնաղբյուրներում հիշատակված երկրանվանում, որը վերաբերվել է Հայաստանին և վերջինիս պատմական տիրույթներին, ինչպես նաև ժամանակ առ ժամանակ վրացական ուժերի կողմից ասպատակված Դեբեդից մինչև Խրամ ընկած Մեծ Հայքի պատմական տարածքներին, մասնավորապես՝ Գուգարք և Ուտիք նահանգներին։
18-րդ դարից ի վեր վրացական արքունի գրագրությունում և հասարակական շրջանակներում առավել կիրառելի է դառնում «Սոմխեթի» (նախկին «Սոմխիթի»-ի փոխարեն) եզրույթը՝ որպես հայոց պատմական նախահայրենիքի անվանում։

Հենց այս ամենով էլ պայմանավորված է այն հանգամանքը, որ մինչ օրս վրացիները Հայաստանին անվանում են «Սոմխեթի», իսկ հայերին՝ «սոմեխներ»՝ նկատի ունենալով ներկայիս Հայաստանը։


== Անվան ծագումնաբանություն ==
«Սոմխեթի» կամ «Սոմխիթի» անվանումը ենթադրաբար ծագում է «Սուխմի» (հնարավոր է նաև «Սոխմի») երկրի անունից։ Ասորական և ուրարտական արձանագրություններում հիշատակված այդ երկիրը գտնվում էր Եփրատի ավազանում։
Լոնդոնի համալսարանի կովկասյան հետազոտությունների պրոֆեսոր, Հայաստանի, Վրաստանի և Հին Բուլղարիայի պատմության մասնագետ Դեյվիդ Մարշալ Լենգի խոսքերով


== Տես նաև ==
Հայաստան (պատմաաշխարհագրական տարածք)


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (103)

Ժողովածու (103), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 103 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում (1729-ից առաջ)։ Ունի 20,2x14,4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 210 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 97բ, 209ա (1729 թ.):


== Բովանդակություն ==
Յովհ.Դամասկացւոյ Մատենագրութիւնք։
Բարթողիմէոսի Մեկնություն վեցօրէից։


== Ծանոթագրություններ ==
Հարևանիդ կինը

Հարևանիդ կինը, 2013 թվականի հարավկորեական հռւստասերիալ։ Խաղում են Յում Ջունան, Ջոն Ջուն Հոն, Շին Ուն Կյոնը և Քիմ Յու Սոկը։ Հեռարձակվել է JTBC ալիքով 2013 թվականի հոկտեմբերի 14 - դեկտեմբերի 24-ը։


== Սյուժե ==
Այն պատմություն է երկու 40-ամյա զույգերի մասին, որոնք ապրում են նույն շենքում։


== Դերերում ==


=== Հիմնական ===
Յում Ջունա — Չե Սոն Հա
Ջոն Ջուն Հո — Մին Սան Շիկ
Շին Ուն Կյոն — Հոն Կյոն Ջու
Քիմ Յու Սոկ — Ան Սան Գյու


=== Կողմնակի ===
Ջուն Հան Յոն՝ փոխնախագահ
Կիմ Բու Սանը՝ որպես Գուկ Յունջա
Լի Սեչան
Յուն Ջիմինը՝ որպես Քիմ Ջիյոն
Յան Ջին Վուն՝ որպես տնօրեն Ջունը
Մուն Բո Րյանը՝ որպես Ունչե
Յում Դոն Հունը՝ որպես Յան Սանմուն
Լի Բյոն Ջունը՝ որպես տնօրեն Բուն
Սո Յի Սոկը՝ որպես Հա Սունինը
Իմ Շի Ունը՝ որպես Մին Կյոնը
Իմ Ջե Նոն՝ որպես Մին Սոկը
Լի Հաննան՝ որպես Ունմին
Քիմ Սուն Յոնը՝ որպես Մին Ուն Կյոնը
Յուն Հոնբինը՝ որպես Թեհոն
Քիմ Յոն Հեն՝ որպես բժիշկ Յունը
Ջոն Ջինվուն՝ որպես Մին Շիկը


== Բնօրինակ սաունդթրեքներ ==


=== Մաս 1 ===


=== Մաս 2 ===


=== Մաս 3 ===


=== Մաս 4 ===


== Լսարան ==
Այս աղյուսակում կապույտ համարները ներկայացնում են ամենացածր վարկանիշները, իսկ կարմիր համարները՝ ամենաբարձր վարկանիշները։

This drama airs on a cable channel/pay TV which normally has a relatively smaller audience compared to free-to-air TV/public broadcasters (KBS, SBS, MBC and EBS).


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://tv.jtbc.joins.com/yourwife Հարևանիդ կինը. պաշտոնական կայք  (ko)
«Հարևանիդ կինը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Take My Breath

«Take My Breath» , երգ, որը ձայնագրվել է կանադացի երգիչ The Weeknd-ի կողմից և թողարկվել է 2021 թվականի օգոստոսի 6-ին՝ որպես նրա «Dawn FM» հինգերորդ ստուդիական ալբոմի սինգլ։ Երգի գործիքային մասի թիզերն առաջին անգամ հրապարակվել է Weeknd-ի սոցիալական ցանցերում 2021 թվականի օգոստոսի 2-ին։


== Պատմություն ==
The Weeknd-ը առաջին անգամ հայտնել է, որ աշխատում է նոր ալբոմի վրա 2020 թվականի սեպտեմբերին՝ Rolling Stone-ին տված հարցազրույցում, որում նա հայտարարել է. «Ես կարող եմ ունենալ մեկ այլ ալբոմ, որը պատրաստ կլինի թողարկման այն ժամանակ, երբ այս կարանտինը վերջանա»։ Ավելի ուշ՝ 2021 թվականի մայիսին Billboard Music Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ, նա իր շնորհակալական խոսքում հայտարարել է. «Ես պարզապես ուզում եմ ասել, որ After Hours-ն ավարտվել է, և The Dawn-ը մոտենում է»։ The Weeknd-ը շարունակել է հիշատակել առաջիկա նախագիծը, որը կոչվում է «The Dawn», սոցիալական ցանցերում հունիս և հուլիս ամիսներին, երբ նա բացահայտել է իր հաջորդ գլխի նոր ոճը «You Right» և «Better Believe» նոր համագործակցություններում, համապատասխանաբար Doja Cat-ի և Belly-ի ու [[Յան Թագ|Young Thug]]-ի հետ։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
«Take My Breath» երգի երաժշտական տեսահոլովակն առաջին անգամ թողարկվել է Weeknd-ի կողմից սոցիալական ցանցերում կարճ թիզերի տեսքով՝ սինգլի թողարկմանը նախորդող շաբաթվա ընթացքում ինքնուրույն թողարկված տեսանյութերի միջոցով։ Սկզբում ենթադրվում էր, որ տեսանյութը կհեռարձակվի IMAX-ում «Ինքնասպանների ջոկատը» ֆիլմի ցուցադրումից առաջ, բայց, ինչպես հաղորդվել է, ցուցադրումը չեղյալ է հայտարարվել էպիլեպսիայի հետ կապված հնարավոր խնդիրների պատճառով՝ «ինտենսիվ ստրոբոսկոպիկ լուսավորման» պատճառով, որը ցուցադրվում է տեսահոլովակում։ Տեսահոլովակը թողարկվել է երգի հետ միասին։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 The Weeknd — Take My Breath  (Extended Version) (Audio)
Օֆելյա Ֆեռնանդես

Օֆելյա Ֆեռնանդես (ապրիլի 14, 2000(2000-04-14), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի քաղաքական գործիչ է և քաղաքական ակտիվիստ։ Բունեոս Այրեսի քաղաքային օրենսդիր մարմնի ամենաերիտասարդ անդամն է, ընտրվել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 27-ին, ընդամենը 19 տարեկան հասակում։


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Օֆելյա Ֆեռնանդեսը ծնվել է 2000 թվականի ապրիլի 14–ին, հայրը երաժիշտ է, իսկ մայրը՝ բյուրոյի աշխատակից։ Միջնակարգ աստիճանը ստացել է Կառլոս Պելեգրինի բարձրագույն առևտրի դպրոցում։ Ավագ դպրոցում դարձել ուսանողական խորհրդի ամենաերիտասարդ նախագահը և վերընտրվել է առաջինը։ Որպես ուսանողական խորհրդի նախագահ՝ հաճախ էր միանում ուսանողական դասադուլներին։


== Քաղաքական կարիերա ==
Ակտիվիստ և ֆեմինիստ Ֆեռնանդեսը մասնակցել է Արգենտինայում արհեստական վիժեցման օրինականացմանն աջակցող ցույցերին, և ելույթ է ունեցել բանավեճի ընթացքում Ազգային կոնգրեսում 2018 թվականի օրինագծի մշակման վերաբերյալ։ Նաև ամենաերիտասրդ բանախոսն էր Լատինական Ամերիկայի Հասարակական գիտությունների խորհրդի կողմից կազմակերպված G20–ի  գագաթնաժողովին, 2018 թվականի նոյեմբերին։
«Պերոնիստ Ֆրենտե դե Տոդոս» կուսակցության երրորդ թեկնածուն էր քաղաքային օրենսդիր մարմնի 2019 թվականի ընտրություններում։  Նա իր առաջին ձայնը տվել է օգոստոսին անցկացվող նախնական ընտրությունների ժամանակ։ Ընտրվել է քաղաքային օրենսդիր մարմնում 2019 թվականի հոկտեմբերի 27–ին, իր օրենսդրական ժամկետը սկսվել է նույն տարվա դեկտեմբերի 10 –ին։ Օրենսդիր մարմնում ընտրվելուց հետո Ֆեռնանդեսը տարբեր աղբյուրների կողմից համարվել է Լատինական Ամերիկայի ամենաերիտասարդ օրենսդիրը։
Ֆեռնանդեսը Vamos–ի՝ ձախակողմյան խմբի անդամ է, որը կազմակերպվել է Պատրիան գրանդե ֆրոնտի շրջանակներում։ Քաղաքային օրենսդիր մարմնում, նստում է Ֆրենտե դե Տոդոսի խորհրդարանական դաշինքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ofelia Fernández on Twitter
Buenos Aires City Legislature profile
Լադանովի փողոց (Վիբորգ)

Լադանովի փողոց, փողոց Վիբորգի պատմական մասում։ Համարվում է Հարավային պատվար փողոցի շարունակությունը՝ Թատերական փողոցից մինչև Ամրոցային փողոց։


== Պատմություն ==

Փողոցն անցնում էր հին քաղաքային պատի գծի երկայնքով, որը ապամոնտաժվել էր 19-րդ դարի կեսերին։ Հոֆգերիխտյան կամ Հոֆգերիխտի փողոց (շվեդերեն՝ Hovrättsgatan) պատմական անունը կոչվել է կայսերական Վիբորգյան Հոֆգերիխտի անունով (Ֆինլանդիայի Մեծ դքսության երկրորդ ատյանի երեք դատարաններից մեկը, որը գտնվում է թիվ 27 հասցեում, այժմ՝ Դիտարանի փողոց)։ 
Ֆինլանդիայի անկախության հռչակումից հետո պաշտոնական դարձավ անվան ֆիննական տարբերակը՝ Hovioikeudenkatu (Դատարանի փողոց, ֆիններեն՝ Hovioikeus - դատարան)։ 1930-ական թվականներին, Պանցերլաքս ամրոցի վերակառուցման, թանգարանի և արվեստի դպրոցի շենքի, ինչպես նաև ֆունկցիոնալիզմի ոճով շվեդա-գերմանական լյութերական համայնքի շենքի կառուցման ընթացքում ձևավորվեց փողոցների ժամանակակից կառուցապատումը։ Խորհրդային Վիբորգում փողոցը վերանվանվեց Լուժսկայա։
Ժամանակակից անվանումը փողոցը ստացել է 2004 թվականին՝ ի պատիվ խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, Վիբորգի պատվավոր քաղաքացի  Պյոտր Լադանովի (1904-1989)։


== Տեսարժան վայրեր ==
Փողոցում տեղակայված բոլոր շենքերը, որպես ճարտարապետական հուշարձաններ, ներառված են մշակութային ժառանգության օբյեկտների գրանցամատյանում։

Թիվ 1 շենք - Պանցերլակս ամրոց և Էրմիտաժ-Վիբորգ ցուցահանդեսային կենտրոն,
Թիվ 3 շենք - Վառոդի նկուղ,
Շվեդա-գերմանական լյութերական ծխական համայնքի տուն,
Վիբորգյան Հոֆգերիխտի ծառայողական մասնաշենք (ճարտարապետական հուշարձան),
Վիբորգի Ե. Ն. Հեյդենի անվան տարրական ուսումնարան,
Վիբորգի ռեալական ուսումնարան։
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Պրովեն

Պրովեն (ֆր.՝ Provins), հին քաղաք Ֆրանսիայի պատմական Իլ դը Ֆրանս երկրամասում, ներկայիս Սեն-է-Մարն դեպարտամենտի Շամպայն նահանգում։ Միջնադարյան եվրոպական առևտրային քաղաքի լավագույն օրինակ է։ Բնակչությունը կազմում է 11.667 մարդ (1999)։ 2001 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


== Պատմություն ==

Բլրի վրա գտնվող հնամենի քաղաքը. որ  մինչ օրս շրջապատված է միջնադարյան ամրոցով, 13-րդ դարում եղել է ամենամյա տոնավաճառի անցկացման վայր, որ հանրահայտ է եղել ոչ միայն Շամպայնում, այլև ամբողջ Ֆրանսիայում։ Այն ժամանակներում քաղաքի բնակչությունը 6-7 անգամ ավելին է եղել ներկայիս բնակչության թվից։ Այստեղ բուրդ են մշակել և աճեցրել ալ վարդեր, որ խաչակիրները բերել էին 
Սուրբ Երկրից։ Էդմունդ Կուզիկը, լինելով քաղաքի սյուզերենը, ալ վարդը դարձնում է Լանկաստերների տոհմանշանի խորհրդանիշ։ 13-րդ դարի վերջին խզվում են Պրովենի կապերը Շամպայնի կոմսության հետ, քաղաքը զրկվում է իր առևտրական արտոնություններից և դրա հետ նաև տնտեսական նշանակությունից։


== Պատմական հուշարձաններ ==
Բացի քաղաքային ամրոցից` միջնադարից մեր օրեր են հասել Սուրբ Կիրյակի անավարտ վանքը` 17-րդ դարի գմբեթով, 12-րդ դարի «տասնապետական պահեստը», որում ցուցադրված են միջնադարյան արձաններ և հռոմեական ամրության տեղում կառուցված «Կեսարի աշտարակը» (12-րդ դար)։ Ներքին քաղաքը, որ 9-րդ դարում հիմնել են վիկինգներից փրկված եկեղեցականները, այնքան էլ հարուստ չէ պատմական հուշարձաններով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք Archived 2017-08-01 at the Wayback Machine.
Պրովենի լուսանկարներ
Պրովենը Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարության կայքում
Կորյուկովկա

Կորյուկովկա (ուկրաիներեն՝ Корюківка), քաղաք Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Կորյուկովկայի քաղաքային խորհուրդում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1657 թվականին։
2005 թվականի տվյալներով Կորյուկովկա քաղաքում բնակվում էր 14 805 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ներուտավոժ

Ներուտավոժ (ռուս.՝ Нерутавож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 30 км.


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը
Պեչորա.Պետական ջրային տվյալների գրանցում ըստ Ռուսաստանի Դաշնության։ Մեծ Լետկա Լետկա.։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝<ref name='МПР России'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=168622%7Ctitle=

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ (ՌԴ)- 03050300112103000078183
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության — 103007818
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի —0


== Ծանոթագրություններ ==