Ապստամբություն Բահրեյնում

Ապստամբություն Բահրեյնում, մասշտաբային ցույցեր Բահրեյնում, որոնք սկսվել է 2011 թվականի փետրվարից։ Համարվում է Արաբական գարնան խռովություններից։ Ցույցերը հիմնականում ուղղված էին հասնելու քաղաքական ավելի մեծ ազատության ու մարդու իրավունքների հարգանքին։


== Նկարագրություն ==
Ցույցերը փոփոխությունների պահանջով սկսվեցին փետրվարի 14-ին, ցուցարարները գրավեցին Մանամայի կենտրոնում գտնվող՝ Մարգարտե հրապարակը, ավելի ուշ այն անվանելով Թահրիր հրապարակ (Ազատագրում), Կահիրեում գտնվող հրապարակի նմանությամբ. մայրաքաղաք մուտք գործեց բանակը։


== Ժամանակագրություն ==

Փետրվարի 14 (երկուշաբթի)՝ զոհվեց ցուցարար։
Փետրվարի 15 (երեքշաբթի)՝ երկուշաբթի օրը սպանված ցուցարարի հուղարկավորության ժամանակ զոհվեց ևս մեկ մարդ։
Փետրվարի 16 (չորեքշաբթի)՝ հազարավոր բահրեյնցիներ հավաքվեցին Մարգատե հրապարակում, որն անվանեցին Ազատագրման հրապարակ (Թահրիր)։ Մարդիկ այստեղ ստեղծեցին վրանային քաղաք։
Փետրվարի 17 (հինգշաբթի)՝ ոստիկանության կողմից Մանամայի կենտրոնական հրապարակը ցուցարարներից մաքրելու նպատակով, հատուկ գործողության արդյունքում զոհվեց ամենաքիչը վեց մարդ, շատերը վնասվածք ստացան։
փետրվարի 18 (ուրբաթ)՝ ցուցարարները հավաքվեցին կենտրոնական հրապարակում և գնդակոծվեցին ոստիկանության կողմից, 60 հոգի վիրավորվեց։ Թագավորը հանձնարարեց ժառանգ-արքայազնին երկխոսության մեջ մտնել ընդդիմության հետ, բոլոր հարցերի դեպքում։
Փետրվարի 19 (շաբաթ)՝ ընդդիմությունը հերքեց արքայազնի ներկայությունը կարգավորման գործընթացում։ Մանամայի կենտրոնում՝ Մարգարտե հրապարակում, այն բանից հետո, երբ իշխանությունները հրահանգ տվեցին բանակին լքել տարածքը, ցուցարարները նորից տեղադրեցին վրաններ։
Մարտի 14՝ 1000 զինծառայողներ Սաուդյան Արաբիայից և 500 ոստիկան ԱՄԷ-ից ժամանեցին Բահրեյն՝ Ֆահդա արքայի կամուրջի մոտ, ընդդիմությունը գնահատեց դա, որպես ինտերվացիա երկիր։
Մարտի 15՝ մտցվեց արտակարգ դրություն 3 ամիս ժամանակով, սպանվեց Սաուդյան Արաբիայի զինվոր, ավելի վաղ ժամանել էին 1000 սաուդական զորք Բահրեյնի իշխանությունների հրավերով։ ԱՄՆ-ն ինտերվացիա չի համարում արտասահմանյան զորքերի ժամանումը երկիր։ Ցուցարարների ու իրավապահ մարմինների միջև տեղի ունեցած բախման արդյունքում զոհվեց երեք մարդ, գրեթե երկու հարյուրը վիրավորվեցին։
Մարտի 16՝ Մանամայի գլխավոր հրապարակ ներխուժեցին զորքերը։ Հակակառավարական ցույցի ցրման ժամանակ զոհվեց 5 մարդ, հարյուրավորները վիրավորվեցին։
Մարտի 17՝ ձերբակալվեցին ընդդիմության վեց ղեկավար։ Ութ ընդդիմադիր ակտիվիստներ դատապարտվեցին ցմահ ազատազրկման Բահրեյնում պետական հեղաշրջում նախապատրաստելու համար, ևս 13 մարդ դատապարտվեցին ըստ նույն հոդվածի 2-ից մինչև 15 տարի ժամկետով։ Հենց այդ օրը պաշտոնական տվյալներով բախումների արդյունքում զոհվել է երեք ցուցարար ու չորս զինվոր։


== Լարվածության շարունակությունը 2012 թվականին ==
2012 թվականի հունիսի 8-ին շիական ցույցի ցրման ժամանակ կառավարական ուժերը օգտագործեցին ձայնային նռնակներ ու արցունքաբեր գազ։


== Լարվածության շարունակությունը 2016 թվականին ==
2016 թվականի հունվարի 2-ին Սաուդյան Արաբիայում հայտնի շիա աստվածաբան՝ Նիմր ան-Նիմրին մահապատժի ենթարկելուց հետո երկրում վերսկսվեցին ցույցերը։ Երկրի արևմուտքում՝ Աբու Սայբա գյուղում շիական ցույցերի ժամանակ կոչ արվեց անցկացնել զանգվածային ցույցեր։ Ոստիկանությունը ցուցարարների դեմ օգտագործեց արցունքաբեր գազ։


== Միջազգային արձագանք ==
Պարսից ծոցի երկրների (6 երկիր) արտգործ նախարարները փետրվարի 18-ին արտակարգ հանդիպման ժամանակ աջակցեցին Բահրեյնի իշխանություններին։
ԱՄՆ-ի նախագահ Բարակ Օբաման դատապարտեց արյունահեղությունը Բահրեյնում ու զսպվածություն կոչ արեց ցուցարարներին։
Մեծ Բրիտանիան հրաժարվեց Լիբիային ու Բահրեյնին զենքի ու ոստիկանական հանդերձանքի մատակարարումից։
Չեղարկվեց «Ֆորմուլա 1-ի» Բահրեյնի Գրան պրին, որը պետք է կայանար 2011 թվականի մարտի 13-ին։


== Տես նաև ==
Բահրեյնում շիական մզկիթների կործանում
Կարիմ Փախրավի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Bahrain Protests collected coverage at Al Jazeera English
Bahrain collected coverage at Reuters
Bahrain Protests 2011 collected coverage at Global Voices Online
Bahrain Protests collected coverage at the Los Angeles Times
"The Regime Oppresses All Bahrainis". Interview with the head of the Bahrain Centre for Human Rights Maryam al-Khawaja.