armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դրուփալ

Դրուփալ (անգլերեն՝ Drupal), կայքերի կառավարման համակարգ է, գրված PHP լեզվով։ Դրուփալը բաց կոդով ազատ ծրագիր է, օգտագործում է MySQL և PostgreSQL տվյալների բազա։ Բովանդակության կառավարման այս համակարգը հնարավորություն է տալիս ստեղծել տարբեր տիպի կայքեր՝ բլոգեր, ֆորումներ, նորությունների կայքեր, ինֆորմացիոն կայքեր և այլն։ Մոդուլների ստանդարտ հավաքածուն ապահովում է բավականին մեծ ֆունկցիոնալություն։ Ֆունկցիոնալությունն ընդլայնելու համար բազում մոդելներ կարելի է ներբեռնել պաշտոնական կայքից։ Այս տեսակ բովանդակության կառավարման համակարգը հատկապես հարմար է պորտալներ ստեղծելու համար։


== Միջուկ ==
Drupal համայնքում «միջուկը» վերաբերում է համագործակցային կոդերի բազային, որը կարող է ընդլայնվել աջակից մոդուլներով և - Drupal 8-ին նախորդող տարբերակների համար, պահվում է Drupal-ի տեղադրման «կայքեր» թղթապանակից դուրս։ (8-րդ տարբերակից ի վեր միջուկը պահվում է իր սեփական «հիմնական» ենթագրքում։ Drupal միջուկը Drupal-ի ստանդարտ տարրն է։ Drupal-ին հատուկ համօգտագործվող գրադարանները, ինչպես նաև bootstrap գործընթացը սահմանվում են որպես Drupal-ի առանցք․ մնացած բոլոր գործառույթները սահմանվում են որպես Drupal մոդուլներ, ներառյալ հենց համակարգի մոդուլը։
Drupal կայքի լռելյայն կազմաձևում հեղինակները կարող են բովանդակություն ներկայացնել ինչպես գրանցված, այնպես էլ անանուն օգտվողների (ադմինիստրատորի հայեցողությամբ)։ Այդ բովանդակությունը հասանելի է վեբ այցելուներին՝ հիմնվելով ընտրվող տարբեր չափանիշների վրա։ Drupal 8-ից ի վեր Drupal-ը մի քանի Symfony գրադարաններ է ընդունել Drupal core-ում։
Հիմնական մոդուլները ներառում են նաև հիերարխիկ տաքսոնոմիայի համակարգ, որը թույլ է տալիս ծրագրավորողներին դասակարգել բովանդակությունը կամ նշել այն հիմնաբառերով՝ հեշտ հասանելիության համար։
Գոյություն ունեն երկու տարբերակ, որոնք համարվում են վերջին կայունը՝ 7.84 և 9.3.3: Drupal-ը պահպանում է հիմնական հատկանիշների մանրամասն փոփոխության գրանցամատյան բոլոր թողարկումներում։


== Անվտանգության ապահովում ==
պաշտպանություն ֆորմաները ավտոմատ լրացնելուց (CAPTCHA)
օգտագործողների գործողությունների ֆիքսում
ծանուցումներ ադմինիստրատորին
էլեկտրոնային հասցեի հաստատում
թույլատվության իրավունքների տարանջատում


== Ֆունկցիոնալություն ==
«մարդուն հասկանալի» URL
ֆայլերի փաթեթային բեռնում
WYSIWYG ռեդակտոր
նկարների ռեդակտոր
օբյեկտների պատճենում
գործողությունների չեղյալ համարում
սկիներ


== Առանձնահատկություններ ==
ինտերֆեյսի լոկալիզացում
բազմալեզու կոնտենտ
կայքերի քանակի անսահմանափակություն
դոմենների քանակի անսահմանափակություն
UTF-8
էջերի քեշավորում


== Հնարավորություններ ==
այցելությունների վիճակագրություն
կառավարում գովազդով
SEO
կառավարում ոճերով և շաբլոններով
RSS-ի էքսպորտ
FAQ
հակադարձ կապի ֆորում
հարցումներ
քվեարկություն
որոնում
բլոգեր
նորություններ
կատալոգ
ֆայլային մենեջեր
ինտերնետ մարկետ
պատվերների զամբյուղ
ներքին ֆոտոսրահ
օգտագործողների կառավարում
վճարման համակարգեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դրուփալի հայկական համայնք
Բլադել (համայնք)

Բլադել (հոլ.՝ Bladel ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 75,42 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.463 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.000 եվրո է։
Օրլով Յար (գյուղ, Յամպոլի շրջան)

Օրլով Յար (ուկրաիներեն՝ Орлів Яр), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օրլով Յար գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թիկնապահը Պեկինից

«Թիկնապահը Պեկինից» (չինարեն՝ 中南海保鑣, անգլ.՝ The Bodyguard from Beijing), հոնկոնգյան մարտաֆիլմ։ Գլխավոր դերում հանդես է եկել Ջեթ Լին։


== Սյուժե ==
Ալանը Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում տեղակայված միջազգային թիկնապահների միության ամենահեռանկարային անդամներից մեկն է։ Նրան վարձում է հոնկոնգյան գործարար Ջեյմս Սուն՝ իր ընկերուհի Միշելին պաշտպանելու համար։ Վերջինս մաֆիայի կատարած սպանության միակ ողջ վկան էր։ Այնուամենայնիվ, Միշելի և Ալանի հարաբերությունները հարթ չէին ընթանում, քանի որ Միշելն իրեն զգում էր, ասես, տնային կալանքի տակ, իսկ Ալանը դժգոհ էր, որ իրեն չեն ընդունել թիկնապահների թիմ՝ Միշելին պաշտպանելու պարտավորության պատճառով։
Ի վերջո Միշելը փախչում է Ալանից և գնում առևտրի կենտրոն։ Նա չգիտի, որ առևտրի կենտրոնը լի է մաֆիայի վարձկաններով։ Երբ մարդասպանները փորձում են տանել Միշելին, փոխհրաձգություն է սկսվում, սակայն հայտնվում է Ալանը և պաշտպանում նրան՝ մեկը մյուսի հետևից սպանելով մարդասպաններին։ Նրանցից մեկը, որը ներկայացել էր որպես ոստիկան, մարդասպան Վոնի փոքր եղբայրն էր։ Նա երդվում է վրեժ լուծել Ալանից` եղբոր մահվան համար։
Միևնույն ժամանակ Միշելը երախտապարտ է իր թիկնապահին, նրա մեջ զգացմունքներ են առաջանում Ալանի նկատմամբ։ Նրանք մտերմանում են, քանի որ սկսում են ավելի լավ հասկանալ միմյանց։ Չնայած աղջկա բացահայտ զգացմունքներին՝ Ալանը ստիպված է մերժել նրան, քանի որ նրան պաշտպանելու պարտավորություններ ունի։
Վոնը վարձկանների խմբի հետ հարձակվում է պենտհաուսի վրա, սկսվում է փոխհրաձգություն։ Ի վերջո, Ալանը պատժում է հարձակվողների մեծ մասին, սակայն Միշելի կրտսեր եղբայրը՝ Բիլլին, ոտքի վնասվածք է ստանում։ Վիրավորելով Բիլլին՝ Վոնը թաքնվում է։ Ջեյմսը գալիս է տուն։ Այդ ժամանակ Վոնը վերցնում է իր զենքը։ Ուղղելով այն Միշելի վրա՝ հարցնում է տղամարդկանց, թե ով է պատրաստ զբաղեցնել նրա տեղը։ Ջեյմսը փորձում է համոզել մարդասպանին չկրակել՝ առաջարկելով վճարել, բայց Վոնը հրաժարվում է։ Ալանն իր մարմնով փակում է Միշելին և երկու գնդակ ընդունում, սակայն կրծքից հանում է դանակը և սպանում Վոնին։
Ջեյմսը Միշելին տանում է Չինաստան։


== Դերերում ==
Ջեթ Լի - Ալան Հյոյ Չենյոն
Քրիստի Չուն - Միշել Յոն Սինյի
Քենթ Չեն - Չարլի Լյոն Կամպո
Նգայ Սին - մարդասպան Վոն
Ջոյ Լյոն - Ա Կյոն
Նգ Լոուրենս - Ջեյմս Սուն Սայչհեն
Ուիլյամ Չու - Բիլի


== Արտադրություն և թողարկում ==
Նկարահանումներն անցկացվել են Հոնկոնգում։ Ֆիլմը վարձույթով թողարկվել է 1994 թվականի հուլիսի 28-ին։ Արտադրության ավարտից հետո ֆիլմը արգելվել է Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում։ Այնուամենայնիվ, Ջեթ Լին հանդես է եկել իր ֆիլմերի գրաքննության դեմ։


== Ընկալում ==
«Rotten Tomatoes» կայքում 7 գրախոսականի հիման վրա ֆիլմն ունի միջին վարկանիշ՝ 71%, և 10-ից 5․5 միավոր։ «The Austin Chronicle» ամսագրից Ջո Օ’Բայանը 5 հնարավոր միավորից ֆիլմը գնահատել է 2․5 միավորով և անվանել այն «պայծառ, պարզ և զվարճալի»։ Ահարոն Բայերլին «DVD Talk»-ից ֆիլմը գնահատել է հնարավոր 5-ից 2 աստղով և գրել․ «Լավ ֆիլմ է, երբեմն՝ զվարճալի, բայց հրաշալի չէ»։


== Անվանակարգեր ==
«Hong Kong Film Awards» 14-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ (1995 թվական) ֆիլմն առաջադրվել է լավագույն խորեոգրաֆիա անվանակարգում (Կորի Յուն, Յուն Տակ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Телохранитель из Пекина»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Телохранитель из Пекина»(անգլ.) ֆիլմը Hong Kong Movie DataBase կայքում
Ֆռֆռքար

Ֆռֆռքար, Ֆերֆերկար, Ֆըռֆըռքար, Ֆըրֆըրքար, Ֆրֆրքար, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Սասունի Տալվորիկի գավառակում, Մուշ քաղաքից 35 կմ հարավ-արևմուտք, Անդոկ լեռան շրջանում, Խլհովիտ գյուղի հյուսիային կողմում, Բաթման գետի վերին հոսանքի աջ կողմում։ Սրա արևմտյան փեշերին էր գտնվում Տալվորիկ գյուղը։ Լերկ ժայռերի վեր խոյացող քարակույտ է, որի վրա տեղ-տեղ բուսել են ծառեր ու թփեր։ Սրա ծայր գագաթին շարունակ սուլոց ադղրդյուն է լսվում, որի համար էլ անվանել են Ֆռֆռքար։ Լեռան վրա կար քարայր, ուր վտանգի ժամանակ ապաստանում էին Տալվորիկի շրջանի բնակիչները։ Կովկասի 5– և 10-վերսաանոց քարտեզներում՝ Ֆերֆերկար։


== Ծանոթագրություններ ==
Դարդանելի նեղուց

Դարդանելի (նաև Հելլեսպոնտոս (հուն․՝ Ελλήσποντος), թուրքերեն՝ Çanakkale boğazi), նեղուց Եվրոպական Գալիպոլյան կղզիների (Թուրքիա) և Փոքր Ասիայի հյուսիսարևմտյան մասի միջև։
Նեղուցը միացնում է Էգեյան ծովը Մարմարա ծովի հետ, իսկ Բոսֆորի հետ միասին, նաև Սև ծովին։ Հին անվանումը եղել է Գելեսպոնտ՝ լատ.՝ Hellespontus։ Իր ժամանակաից անվանումը ստացել է Դարդանիա քաղաքի անվանումից, որը գտնվում է Իդա լեռան վրա։
Նեղուցի երկարությունը կազմում է մոտ 65 կմ, լայնությունը 1,3-ից 6 կմ, միջին խորությունը 50 մ է։


== Անվանում ==
Կոչվում է Դարդանուս քաղաքի անունով, որն իր անվանումը ստացել է դարդաններ ցեղի անունից (նեղուցի ափին ապրած դարդանները եղել են տրոյացիների դաշնակիցը)։ Հին հունական անվանումը եղել է Հելլեսպոնտոս, որը բառացի նշանակել է «Հելլայի ծով»։
Ըստ հին հունական ավանդության՝ այդ անվանման առաջացումը կապվում է Հելլայի անվան հետ, որն այնտեղ ծովն է ընկել իր չար, խորթ մորից Կոլխիդա փախչելիս։ Նեղուցի թուրքական անվանումն է Չանաքկալե բողաղ՝ ափին գտնվող Չանաքկալե քաղաքի անունից։ Իսկ բողազ նշանակում է նեղուց։


== Հոսանքներ ==
Լևիտանի և Սև ծովերի աղիության շնորհիվ գոյություն ունեն երկու հիմնական հոսանքներ՝ սևծովյան աղազերծված ջրերը 1-1,5 միջին արագությամբ մակերույթային հոսքով զիջում են Մարմարա ծովի հանգույցից մինչև եվրոպական ծովափ, հատակամերձ հոսանքները՝ Եգեյան ծովից Մարմարա ծով։


== Տեղադիրքը ==
Դարդանելի նեղուցը միացնում է Էգեյան ծովը Մարմարա ծովին, ևս մեկ զույգ էլ՝ Բոսֆորը՝ Սևին։


== Պատմություն ==
Հին ժամանակներում այստեղ գլխավոր քաղաքն էր Աբիդոսը։ Ասիական ափի թուրքերին (1352 թվական) անցնելուց հետո հետո, նրա տեղը զբաղեցրեց Չանաքկալե քաղաքը։
1841 թվականի պայմանագրի համաձայն,միայն թուրքական ռազմական նավերին թույլատրվեց անցնել Դարդանելի նեղուցը։ Առաջին Բալկանյան պատերազմի ժամանակ Հունաստանի նավատորմը նեղուցի մուտքի մոտ երկու անգամ պարտության մատնեց թուրքերին, որից հետո օսմանյան նավատորմը չէր համարձակվում դուրս գալ Դարդանելից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1915 թվականին, Թուրքիայում և Անտանտի միջև ծանր երկար մարտեր ձգվեցին։
2016 թվականին, Մարմարա ծովի շրջանում, տրանսպորտային օղակաձև շինարարության շրջանակներում, սկսվեցին «Չանաքկալե-1915» (անգլ.՝ Çanakkale 1915 Bridge) կամրջի կառուցումը Դարդանելով։ Կամուրջը միացնելու էր Կոջավելի ասիական բնակատեղին (Բալիկեսիր պրովինցիա) և եվրոպական մասի Գելիբոլու քաղաքի Սյուտլյուջեն (Չանաքկալե պրովինցիա)։ «Չանաքկալե-1915» կամուրջը կլինի աշխարհի ամենաերկար կախովի կամուրջը, ընդհանուր ձգվածությունը ափից ափ՝ 3869 մ է։ 2017 թվականի մարտի 18-ին, Չանաքկալե քաղաքում տեղի ունեցավ Դարդանելի նեղուցով ավտոմոբիլային կամրջի շինարարության համար առաջին քարը դնելու արարողությունը։ Շինարարությունը ծրագրվում է ավարտել 2023 թվականին։ Կամուրջը կդառնա «Կինալի— Տեգիրդագ—Չանաքկալե—Սավաշտեպե» 80կմ-ոց ավտոմայրուղու մի մասը։ Կառուցումը կատարվելու է երկու թուրքական և հարավկորեական ընկերությունների կոնսորցիումի կողմից։


== Տես նաև ==
Աշխարհառազմավարություն
Աշխարհաքաղաքականություն
Սևծովյան նեղուցներ


== Ծանոթագրություններ ==
Յաստրեբնայա (գյուղ, Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅաստրեբնայաՅաստրեբնայա (ուկրաիներեն՝ Яструбна), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1608 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յաստրեբնայա գյուղում բնակվում էր 150 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 115,38 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վասիլևսկոե (գյուղ, Նովովոդոլաժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասիլևսկոեՎասիլևսկոե (ուկրաիներեն՝ Василівське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վասիլևսկոե գյուղում բնակվում էր 63 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 190,91 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էդվարդ Թոսունյան

Էդվարդ Ներսեսի Թոսունյան (մարտի 8, 1936(1936-03-08), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 2015, Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ ճարտարագետ-շինարար։


== Կենսագրություն ==
Էդվարդ Թոսունյանը ծնվել է 1936 թվականի մարտի 8-ին, Թբիլիսի քաղաքում։ 1960 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի Վրացական պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1961-1981 թվականներին եղել է Հայպետնախագիծ ինստիտուտի գլխավոր կոնստրուկտոր, 1981 թվականից՝ Երևանշինի նախագծային շինմոնտաժային բաժնի գլխավոր ճարտարագետի տեղակալ։ 1999 թվականից բնակվել է Մոսկվայում։

Հեղինակ-կոնստրուկտորն է՝
Երևանում կառուցված խոշորապանելային բնակելի տների (ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի մրցանակ՝ 1991):
«Հրազդան» մարզադաշտ, 1971 (ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ՝ 1979):
ԵՊՀ էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետի մասնաշենք, 1976։
3000 դիտատեղով հեծանվահրապարակ, 1980։
Գյումրիի օդանավակայան, 1982։
Երևանի «էրեբունի» օդանավակայան, 1983։
Ծաղկաձորում՝ ԽՍՀՄ նախկին գլխավոր մարզահանգրվան, 1961-1965։
Գորիսում՝ ՀՊՄՀ-ի մասնաճյուղի շենք, 1967։
«Արարատ» ֆուտբոլի թիմի Ձորաղբյուրի ուսումնամարզական համալիր, 1969։
Կապանում՝ թեք հարթությունների վրա սանդղաձև բազմահարկ բնակելի տներ, 1976։
ԲԱՄ-ի Տայուրա ավանում՝ շինություններ, 1970-ական թվականներ։


== Պարգևներ ==
Խորհրդային ճարտարապետության նվաճումների դափնեկիր (1967-1972)։
ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ (1979)։
«Տարվա լավագույն կառույց» դափնեկիր (1983)։
«Տարվա լավագույն ստեղծագործություն» համամիութենական ստուգատեսների դափնեկիր (1984)։
ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի մրցանակ (1991)։
Մ. Լոմոնոսովի անվան մեդալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վալերի Ֆիլիպով

Վալերի Ֆիլիպով (ռուս.՝ Вале́рий Никола́евич Фили́ппов, հունվարի 27, 1939(1939-01-27), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - ապրիլի 26, 2019(2019-04-26)), խորհրդային և ռուս նկարիչ։ Ռուսաստանի ժողովրդական նկարիչ (2007 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1939 թվականի հունվարի 27-ին, Մոսկվայում։
1965 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի գեղարվեստական ֆակուլտետը, սովորել է Ի. Շպինելի արվեստանոցում։
1967 թվականից աշխատել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում` որպես բեմադրող նկարիչ, մասնակցել է բազմաթիվ գեղարվեստական ֆիլմերի բեմադրությանը, մասնավորապես, «Անապատ» (1967 թվական` առաջին բեմադրությունը, Վ. Շեստակովի հետ), «Բարձր կոչում» (1973 թվական), «Յուլյա Վրևսկայա» (1977 թվական), «Ունայնություն ունայնությանց» (1979 թվական), «Գետերին գետանցին չեն փոխվում» (1980 թվական), «Սաննիկովի հողը» (1973 թվական), «Վերին Մասլովկայում» (2004 թվական), ինչպես նաև` «Էկրան» ստեծագործական միության հետուստատեսային ֆիլմերի բեմադրությանը` «Կրակը պահպանողները», «Դասընկերները», «Կրկեսի արքայադուստրը» և «Նորին գերազանցություն համհարզը»։
Նա որպես նկարիչ մասնակցել է Կինոյի, թատրոնի, հեռուստատեսության նկարիչների ասոցացիայի (1992 թվական, 1996 թվական, ԿԿՏ), Կինոյի և թատրոնի նկարիչների գիլդիայի (1997 թվական, ԿԿՏ) ցուցահանդեսներին, «Ռուսաստան» համառուսական գեղարվեստական ցուցահանդեսին (1999 թվական) և այլ ցուցահանդեսդների։
1989 թվականին ստացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակ («53-ի սառը ամառը» ֆիլմի համար)։
Մահացել է 2019 թվականի ապրիլի 26-ին, 81 տարեկան հասակում։ Թաղված է Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը։


== Մրցանակներ և կոչումներ ==
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1989 թվական)
«Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ» (2000 թվական) պատվավոր կոչումը` արվեստի բնագավառում վաստակի համար։
«Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ» (2007 թվական) պատվավոր կոչումը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմոգրաֆիան Imdb կայքում
Վալերի Ֆիլիպով
Վալերի Ֆիլիպով
(9512) Ֆիյջունլոնգ

(9512) Ֆիյջունլոնգ (անգլ.՝ Feijunlong), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1966 թվականի փետրվարի 13-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,644261 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3624 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9261 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1570,56 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229217 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,01° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9512) Ֆիյջունլոնգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Միդ շրջան (Կանզաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միդ շրջան (այլ կիրառումներ)Միդ շրջան (անգլ.՝ Meade County), ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.533 կմ² է, բնակչությունը՝ 4.631 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Միդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1885 թ.։
Իվինո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)

Իվինո (ռուս.՝ Ивино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 305 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վագհոյզել

Վագհոյզել (գերմ.՝ Waghäusel), համայնք Գերմանիայում՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Կարլսռուեի շրջանում։ Ենթակա է Կարլսռուեի վարչական օկրուգին։ Զբաղեցնում է 42,84 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 20 620, 2017 թվականի տվյալներով՝ 20 817: Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 15 106:


== Պատմություն ==
Քաղաքը կազմավորվել է երեք գյուղերի միավորման արդյունքում և կոչվել դրանցից ամենափոքրի անունով՝ նկատի առնելով ուխտավայր դարձած եկեղեցու և շաքարի գործարանի առկայությունը։ Բուն Վագհոյզելում ապրողների թվաքանակը 1.214 է, Կիռլախում բնակվողներինը՝ 9.520, Վիզենթալում ապրողներինը՝ 9.998, երեքում միասին՝ 20 732 (2013 թ. տվյալներով)։
Վագհոյզելի շաքարի գործարանը շահագործման է հանձնվել 1837 թվականին, փակվել 1995 թվականին։ 1849 թվականի հունիսի 21-ին գործարանի տարածքում տեղի է ունեցել վճռական ճակատամարտը Բոդենի հեղափոխական բանակի և պրուսացիների միջև։


== Քույր քաղաքներ ==
 Ուելս, Քոլդիքոթ
 Ավստրիա, Ֆլատախ
 Հունգարիա, Շիգետույֆալու


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Artur J. Hofmann / Peter Disson / Klaus Schwabenland: Waghäusel. Kirrlach – Waghäusel – Wiesental. Hrsg. von der Stadt Waghäusel. Ubstadt-Weiher, Verlag Regionalkultur 2005. ISBN 978-3-89735-250-6. 96 S. mit über 330, meist farbigen Abb., Texte deutsch/englisch, Großformat, fester Einband.
Heimatvereinen Kirrlach und Wiesental (Hrsg.): Stadtführer Waghäusel. Ubstadt-Weiher, Verlag Regionalkultur 1997. ISBN 978-3-929366-29-7. 80 S. mit 35, meist farbigen Abb., fester Einband.
Heimatverein Kirrlach / Heimatverein Wiesental / Stadt Waghäusel (Hrsg.): Waghäuseler Fotoalbum. Alte Bilder aus Kirrlach, Waghäusel und Wiesental bis zur Gemeindefusion 1975. Ubstadt-Weiher, Verlag Regionalkultur 2006. ISBN 978-3-89735-468-5. 168 S. mit ca. 300 Abb., fester Einband.
Stadt Waghäusel, Landkreis Karlsruhe, Herausgeber: Dokumentation des städtebaulichen Ideenwettbewerbs zur Neugestaltung des Areals ehem. Zuckerfabrik / Eremitage in Waghäusel. 2002. ISBN 3-934775-09-8.
Heimatverein Kirrlach: Rolf Schneider, Ortsfamilienbuch Kirrlach 1669–1900, Ubstadt-Weiher, Verlag Regionalkultur 2011. ISBN 3-89735-676-7. 768 Seiten, fester Einband (= Badische Ortssippenbücher 147).
Artur J. Hofmann / Katja Hoffmann: Zeittafel zur Geschichte der Großen Kreisstadt Waghäusel mit den Stadtteilen Kirrlach, Wiesental und Waghäusel, 2016 (online).


== Արտաքին հղումներ ==
Վագհոյզելի պաշտոնական կայքէջը
Mikrokosmos Kirrlach auf Die Zeit-Online
Ausführl. Chronik der Stadt Waghäusel Archived 2016-05-01 at the Wayback Machine.
Waghäusel im Stadtwiki von Karlsruhe
Naturschutzgebiet Wagbachniederung – vom Klärgebiet zum Schutzgebiet
Մակսիմովկա (ավան, Մարյինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄակսիմովկաՄակսիմովկա (ուկրաիներեն՝ Максимівка), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մակսիմովկա ավանում բնակվում էր 793 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Չարլզ Գլովեր Բարկլա

Չարլզ Գլովեր Բարկլա (անգլ.՝ Charles Glover Barkla, հունիսի 7, 1877(1877-06-07)[…], Ուիդնես, Չեշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հոկտեմբերի 23, 1944(1944-10-23)[…], Էդինբուրգ, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի ֆիզիկոս, 1917 թվականին «Քիմիական տարրերին բնորոշ ռենտգենյան ճառագայթման հայտնաբերման համար» ստացել է ֆիզիկայի նոբելյան մրցանակ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Անգլիայի Ուիդնես քաղաքում, հայրը՝ Ջոն Մարտին Բարկլան, Ատլաս քիմիական կազմակերպությունում քարտուղար էր, մայրը՝ Սարա Գլովերը, ժամագործի աղջիկ էր։ Չարլզ Բարկլան սովորել է տղաների համար Լիվերպուլի ինստիտուտում և Լիվերպուլի համալսարանում։ Օլիվեր Լոջի ղեկավարությամբ ֆիզիկայի մագիստրոսի դիպլոմ ստանալուց հետո սկսել է հետազոտություններ կատարել Քեմբրիջի համալսարանում գտնվող Կավենդիշի լաբորատորիայում։ 1899-1902 թվականներին աշխատել է Ջոզեֆ Ջոն Թոմսոնի ղեկավարության տակ, բայց 1902 թվականին վերադարձել է Լիվերպուլ։ 1909 թվականին Բարկլան Լոնդոնի թագավորական քոլեջում ստացել է ֆիզիկայի պրոֆեսորի կոչում։ 1913 թվականից մինչև կյանքի վերջը ղեկավարել է Էդինբուրգի համալսարանի բնափիլիսոփայության ֆակուլտետը։ 1907 թվականին ամուսնացել է Մերի Էստեր Քոուելի հետ, ունեցել են երկու տղա և մեկ աղջիկ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Biography in Nobel website
Obituary
his discovery of the characteristic Röntgen radiation of the elements
Biography at Encyclopedia.com
Պիեռ Պետիտո

Պիեռ Պետիտո (ֆր.՝ Pierre Petitot, դեկտեմբերի 11, 1760(1760-12-11), Լանգր - նոյեմբերի 7, 1840(1840-11-07), Փարիզ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի քանդակագործ։ Քանդակագործ Լուի Պետիտոյի հայրն է։
Աշակերտել է Կլոդ Ֆրանսուա Դևոժին (ֆր.՝ Claude François Devosge) և Ժան-Ժակ Կաֆիերիին (ֆր.՝ Jean-Jacques Caffieri)։ Նրան կասկածել են հակահեղափոխական հայացքներ ունենալու մեջ և բանտ նետել։ Ազատվել է տերմիդորի 9-ին՝ Ռոբեսպիերի տապալումից հետո։
Կարևորագույն ստեղծագործությունները.

«Հաղթանակած Ամուրը» (մարմարե քանդակ 1796),
«Վեներա և Ամուր» (տերակոտե խմբաքանդակ),
«Արգուսին քնեցնող Մերկուրին»
«Մայրն արտասվում է որդու դամբանին» (մարմարե արձանախումբ, 1800),
«Նինդարայի մահը»


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Петито, французские художники»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Դիրլևանգ

Դիրլևանգ (գերմ.՝ Dirlewang), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան։ Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 2106 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010)։ Զբաղեցնում է 23,30 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 78 127։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ֆենեռիս

Ֆենեռիս, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ունիեի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Կուլյար

Կուլյար (իսպ.՝ Cúllar), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Անդալուզիա ինքնավար համայնքի Գրանադայի մարզի մեջ։ Համայնքը գտնվում է Բասա շրջանում։ Զբաղեցնում է 427 կմ2 տարածքը։
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 4703 մարդ։ Հեռավորությունը մարզի վարչական կենտրոնից կազմում է 22 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1699)

Ժողովածու (1699), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1699 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 15-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13.5×9 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 232 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր աստառ։ Հիշատակարաններ՝ 213բ (1736 թվական), հետագայի՝ 8բ (1795 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Գր. Տաթևացւոյ Համառօտ տետեսութիւն ի գիրս Պորփիւրի, Լուծմունք ի տեսութիւն Դաւթի, Առաքինութեանցն Արիստոտէլի։
Յովհ. Որոտնեցւոյ Վերլուծութիւնք Ստորոգութեանացն և Պերի արմենիասին Արիստոտէլի։
Մանունք։
Պարզատոմար։


== Ծանոթագրություններ ==
Սկրա

Սկրա (վրաց.՝ სკრა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 620 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 8 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1382 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիգորի Բաղդասարյան

Գրիգորի Ստեփանի Բաղդասարյան (փետրվարի 20, 1963(1963-02-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և հայկական թատրոնի ու կինոյի դերասան, բարդ։ Ավելի քան 50 երգերի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Գրիգորի Բաղդասարյանը ծնվել է 1963 թվականի փետրվարի 20-ին Երևան քաղաքում։ 1990 թվականին ավարտել է Երևանի պետական թատերական ինստիտուտը։
Հայաստանի թատերական գործիչների միության անդամ։


== Դերերը թատրոնում ==


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
2000 - «Սայաթ-Նովա» հայկական երգի փառատոն, պատվոգիր
2002 - «Կռունկ» հայկական երգի փառատոն, պատվոգիր
Ստեփանյանի թատերախմբի կազմում՝ Փորձարարական թատրոնների միջազգային փառատոն Կահիրեում (Եգիպտոս)


== Ծանոթագրություններ ==
Տարասովո (գյուղ, Օտնոսովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏարասովոՏարասովո (ռուս.՝ Тарасово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տարասովկա (գյուղ, Նովգորոդկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏարասովկաՏարասովկա (ուկրաիներեն՝ Тарасівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովգորոդկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տարասովկա գյուղում բնակվում էր 574 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դաուդի (այլ կիրառումներ)

Դաուդի անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Դաուդի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթում,
Դաուդի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Ալեքսանդր Կասյան (այլ կիրառումներ)

Ալեքսանդր Կասյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Ալեքսանդր Կասյան (ֆուտբոլիստ) (1989), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, «Ֆակել» ակումբի հարձակվող։
Ալեքսանդր Կասյան (ճարտարագետ) (1934), ճարտարագետ-մեխանիկոս, արտադրության կազմակերպիչ։
Հունվարի 18

Հունվարի 18, տարվա 18-րդ օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 347 (նահանջ տարիներին՝ 348) օր։


== Դեպքեր ==

1778 - անգլիացի ծովագնաց Ջեյմս Կուկը հայտնաբերեց Հավայան կղզիները
1992՝ հիմնվեց Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան
2001 - Ֆրանսիայի սենատը ճանաչում է Հայոց Ցեղասպանությունը։


== Ծնունդներ ==
1882 - Ալան Միլն, անգլիացի գրող (մ. 1956)
1899 - Վահրամ Թերզիբաշյան, հայ թատերագետ, գրականագետ (մ. 1964)
1904 - Քերի Գրանտ, ամերիկացի դերասան (մ. 1986)
1906 - Աշոտ Սաթյան, երաժշտագետ (մ. 1958)
1925 - Ժիլ Դելյոզ, ֆրանսիացի փիլիսոփա (մ. 1995)
1935 - Փարավոն Ադամյան, վիրաբույժ-ուռուցքաբան
1954 - Թովմաս Պողոսյան, բանահավաք, մանկավարժ
1955 - Ֆեռնանդո Տրուեբա, իսպանացի կինոռեժիսոր
1955 - Քևին Քոսթներ, ամերիկացի դերասան և պրոդյուսեր
1971 - Խոսեպ Գվարդիոլա, ֆուտբոլային մարզիչ
1978 - Բոգդան Լոբոնց, ռումինացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
1990 - Նաչո Ֆերնանդես, իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան


== Մահեր ==
1884 - Գրեգոր Մենդել, Ժառանգության մասին գիտության հիմնադիր
1936 - Ռեդյարդ Կիպլինգ, անգլիացի հայտնի գրող, բանաստեղծ և արձակագիր (ծնվ․ 1865)
1956 - Կոնստանտին Պյատս, (ծն. 1874 թ.) Էստոնիայի առաջին նախագահը
1982՝ Հոան Խիանֆան, չինացի պատմաբան


== Տոներ ==
Կառգի (գյուղ, Տոռգու շրջան)

Կառգի (էստ․՝ Kargi), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Տոռգու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կլենովի (Զերնոգրադի շրջան)

Կլենովի (ռուս.՝ Кленовый), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Մտնում է Զերնոգրադսկի քաղաքային համայնքի կազմի մեջ։
Վանա-Կաիու

Վանա-Կաիու (էստ․՝ Vana-Kaiu), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կաիու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 74 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Map of the Soul: 7 – The Journey

«Map of the Soul: 7 – The Journey» (ոճավորվում է՝ «Map of the Soul: 7 ~ The Journey ~»), հարավկորեական BTS բոյ բենդի չորրորդ (ընդհանուր ութերորդ) ճապոներեն ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել 2020 թվականի հուլիսի 14-ին։ Այն առաջին ճապոներեն թողարկումն է 2018 թվականի «Face Yourself» ալբոմի թողարկումից հետո։ Ալբոմն ներառում է «Love Yourself: Answer» (2018), «Map of the Soul: Persona» (2019) և «Map of the Soul: 7» (2020) ալբոմներից երգերի ճապոներեն տարբերակներ, ինչպես նաև նոր բնօրինակ ճապոներեն երգեր՝ «Intro: Calling»-ը, գլխավոր սինգլ «Stay Gold»-ը, «Your Eyes Tell»-ն ու «Outro: The Journey»-ն։ Ինչպես նաև ալբոմում ներառվել է ավելի վաղ թողարկված, 2019 թվականի «Lights» սինգլը։


== Երգացանկ ==


== Չարթեր ==


== Հավաստագրումներ և վաճառքներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մատիաս Աբիսաբ

Մատիաս Ալբերտո Աբիսաբ Գուտերես (իսպ.՝  Matías Alberto Abisab Gutiérrez, սեպտեմբերի 10, 1993(1993-09-10), Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, «Սուդ Ամերիկա» ակումբի կիսապաշտպան։


== Ակումբային կարերիա ==
Աբիսաբը «Բելյա Վիստա» ակումբի սան է։ 2012 թվականի փետրվարի 25-ին մայրաքաղաքային «Ֆենիքս» ակումբի դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Ուրուգվայի բարձրագույն լիգայում` երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Խեսուս Բելասիին։ Ապրիլի 29-ին «Ռամպլա Խունիորս» ակումբի դեմ խաղում Մատիասն իր առաջին գոլն է խփել «Բելյա Վիստայի» կազմում։ Երկրորդ խաղաշրջանում Աբիսաբը տեղ է ստացել թիմի հիմնական կազմում։
2013 թվականի ձմռանը նա տեղափոխվել է «Սերրո»։ Օգոստոսի 25-ին «Դանուբիո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Աբիսաբը իր նորամուտն է նշել իր նոր թիմում։ Հոկտեմբերի 5-ին «Սուդ Ամերիկա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Մատիասն իր առաջին գոլն է խփել «Սերրոյի» կազմում։
2016 թվականի ձմռանը Աբիսաբը տեղափոխվել է «Դեպորտիվո Մալդոնադո»։ «Աթենաս» ակումբի դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Ուրուգվայի առաջնության երկրորդ դիվիզիոնում։


== Միջազգային կարիերա ==
2012 թվականին Աբիսաբը հայտավորվել է Ուրուգվայի հավաքականում` Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը մասնակցելու համար։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Չիլիի հավաքականի դեմ խաղին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Պրոֆիլը sports.ru կայքում
Լելյակի (գյուղ, Ժմերինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼելյակիԼելյակի (ուկրաիներեն՝ Леляки), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լելյակի գյուղում բնակվում էր 707 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,828 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 853,86 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պատող կոնստրուկցիաներ

Պատող կոնստրուկցիաներ շենքերի և կառույցների, շինարարական կոնստրուկցիաներ (պատեր, վերնածածկեր, ծածկեր, միջնորմեր և այլն), որոնք սահմանափակում են շենքի (կառույցի) ծավալը և բաժանում առանձին սենյակների։ Պատող կոնստրուկցիաները նախատեսված են, հիմնականում, սենյակները ջերմաստիճանային ներգործություններից, քամուց, խոնավությունից, աղմուկից, ճառագայթումից և այլ գործոններից պաշտպանելու համար՝ ի տարբերություն կրող կոնստրուկցիաների, որոնք ծառայում են շենքերի ու կառույցների ուժային բեռնվածքները կրելու համար։ Այս տարբերակումը պայմանական է, քանի որ հաճախ նույն կոնստրուկցիան (պատ, միջնորմ են) համատեղում է պատող և կրող ֆունկցիաները։ Պատող կոնստրուկցիաները լինում են արտաքին (գլխավորապես սենյակները մթնոլորտային ներգործություններից պաշտպանելու համար) և ներքին (հիմնականում շենքի ներքին տարածությունը բաժանելու և ձայնամեկուսացնելու համար)։ Արտաքին Պատող կոնստրուկցիաների շահագործական հատկությունները պետք է համապատասխանեն տեղական կլիմային, այդ կոնստրուկցիաները սենյակներում պետք է ապահովեն անհրաժեշտ սանիտարահիգիենիկ պայմաններ և ստեղծեն հարմարավետություն։ Ներքին Պատող կոնստրուկցիաները մեկուսացնում են կից սենյակները օդային և հարվածային աղմուկից, կից սենյակների ջերմությունից և խոնավությունից։ Ըստ պատրաստման եղանակի Պատող կոնստրուկցիաները լինում են հավաքովի (գործարանային արտադրության պատրաստի տարրերից մոնտաժվող) և միաձույլ (շինարարության վայրում կառուցվող), ըստ կոնստրուկտիվ լուծման՝ պարզ և բաղադրովի։ Պարզ (միաշերտ) Պատող կոնստրուկցիաները կառուցվում են նույն նյութից կամ համասեռ հատային շինվածքներից (աղյուսե պատեր, թեթև բետոնե պանելներ, գիպսե միջնորմեր)։ Բաղադրովի («բազմաշերտ») Պատող կոնստրուկցիաները բաղկացած են մի քանի տարրերից կամ շերտերից (կրող, մեկուսացնող, վերջնամշակման)։ Հատուկ նշանակություն է տրվում արտաքին պատերին, որոնք բնորոշում են շենքի ճարտարապետական տեսքը, հաճախ պատերի շինանյութը բնորոշում է նաև շենքի կոնստրուկտիվ տիպը՝ խոշորաբլոկային, խոշորապանելային, աղյուսե և այլն։ Պատող կոնստրուկցիաները պետք է օժտված լինեն բարձր ամրությամբ, կոշտությամբ, կայունությամբ, հրակայունությամբ։ Անհրաժեշտ է նաև, որ Պատող կոնստրուկցիաների մակերևույթի մակատեսքը, գույնը և դեկորատիվ այլ հատկությունները համապատասխանեն շենքերի և կառույցների նշանակմանը, նպաստեն դրանց ճարտարապետական արտահայտչականությանը։
Վոնգեչի Մուտու

Վոնգեչի Մուտու (անգլ.՝ Wangechi Mutu, հունիսի 22, 1972(1972-06-22), Նայրոբի, Քենիա), քենիացի ժամանակակից նկարչուհի։


== Կենսագրություն ==
Մուտուն ծնվել է 1972 թվականին Քենիայի Նայրոբի քաղաքում։ Ապրում և աշխատում է ԱՄՆ-ի Նյու Յորքի Բրուքլին բնակավայրում։
Վոնգեչի Մուտուի ստեղծագործական խումբը մասնակցել է Մոսկվայի ժամանակակից արվեստի 5-րդ բիենալեի հիմնական նախագծին, որը տեղի է ունեցել 2013 թվականի սեպտեմբերի 20-ից հոկտեմբերի 20-ը։


== Կրթություն ==
Վոնգեչի Մուտուն կրթություն է ստացել Լորետո Մսոնգարի վանքում (1978-1989), այնուհետև ուսանել է Ուելսում՝ Ատլանտիկայի միացյալ համաշխարհային քոլեջում։ 1990-ական թվականներին Մուտուն տեղափոխվել է Նյու Յորք՝ մասնագիտանալով արվեստի և մարդաբանության ոլորտում Սոցիալական հետազոտությունների նոր դպրոցում և Փարսոնսի դիզայնի դպրոցում։ 1996 թվականին Կուպերի միությունում ստացել է արվեստի և գիտության բակալավրի աստիճան, իսկ 2000 թվականին Եյլի համալսարանում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։


== Ստեղծագործություն ==
Լինելով ծնունդով քենուհի՝ Վոնգեչի Մուտուն ստացել է քանդակագործի և մարդաբանի կրթություն։ Նա իր ստեղծագործական գործունեության ընթացքում ուսումնասիրում է կնոջ ու մշակութային ինքնությունների հակասությունները, հղում դրանք գաղութատիրական պատմություններին, ժամանակակից աֆրիկյան քաղաքականությանը և միջազգային նորաձևության արտադրությանը։ Համակցելով հանդեսների, ներկված մակերեսների և գտածո նյութերի կերպարները, Մուտուի կոլաժները հիշեցնում են փոխպատվաստման վիրաբուժություն և բիոնային պրոթեզավորում։ Մուտուի ձևերը միաժամանակ վանող են և գրավիչ, հնագույն և ֆուտուրիստական, բռնությունից նկարչուհին ստեղծել է գրավիչ գեղեցկություն։ Նրա աշխատանքը ցույց է տալիս ինքնության ճգնաժամը, երբ որոշակի մշակույթի ծագումն ու պատկանելիությունը դառնում են անհանգստացնող և վտանգավոր տարածք։
Մուտուի աշխատանքները ցուցադրվում եմ համաշխարհային թանգարաններում և պատկերասրահներում, ներառյալ՝ Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Մայամիի Պերես արվեստի թանգարանում, Լոնդոնի Թեյթ Մոդեռն ժամանակակից պատկերասրահում, Նյու Յորքի Հառլեմ ստուդիա-թանգարանում, Գերմանիայի Դյուսելդորֆ քաղաքի Կունստպալաստ թանգարանում և Փարիզի Պոմպիդու կենտրոնում։


== Անձնական ցուցադրություններ ==
2003՝ Pagan Poetry, Susanne Vielmetter Los Angeles Projects, Los Angeles, CA
2003՝ Creatures, Jamaica Center for the Arts and Learning, Queens, NY


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Saatchi Gallery կայքում նկարչուհու աշխատանքները
Կաալի (գյուղ, Պիհտլա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կաալի (այլ կիրառումներ)Կաալի (էստ․՝ Kaali), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պիհտլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Արամ Սաթունց

Արամ Մովսեսի Սաթունց (Սաթյան) (փետրվարի 5 (18), 1913, Մարի, Անդրկասպյան մարզ, Թուրքեստան, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 6, 1990(1990-06-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային կոմպոզիտոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1975), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Աշոտ Սաթյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==

Սովորել է Բաքվի (1938-1941 թթ.) և Երևանի (1944-1947 թվականներ) կոնսերվատորիաներում։ 
Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ Եղել է Հայկական 89-րդ հրաձգային դիվիզիայի զինվոր-երաժիշտների էստրադային նորաստեղծ նվագախմբի ղեկավարը։ Պատերազմի թեժ օրերին է ծնվել Սաթունցի Աշոտ Գրաշու խոսքերով գրված «Փառք  սովետական բանակին» երգը, որը տպագրվել է Անդրկովկասյան զինվորական օկրուգի օրգան «Լենինյան դրոշ» թերթում։ 1945 թվականից աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում, որպես երաժշտական բաժնի վարիչ, 1949-1974 թ.՝ Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության պետական կոմիտեում (երաժշտական խմբագրության գլխավոր խմբագիր, ապա երաժշտական ձևավորումների խմբագրության պատասխանատու խմբագիր)։ 1950 թվականից մինչև 1955 թվականը եղել է Թամանյան դիվիզիայի երգի և պարի ինքնագործ անսամբլի գեղարվեստական ղեկավարը, Անդրկովկասյան զինվորական օկրուգի օլիմպիադայում շահել 2-րդ մրցանակը։ 
Գրել է «Ատամնաբույժն արևելյան» երաժշտական կատակերգությունը (ըստ Հակոբ Պարոնյանի, 1938 թ.), «Զանգեզուր» սիմֆոնիկ պոեմը (1947 թ.), «Վերածնված նաիրյան երկրի երգերը» վոկալ-սիմֆոնիկ շարքը (1979 թ.), «ժողովրդի սխրանքն անմահ է» կանտատը (1980 թ.), «Տոնական պարային սյուիտ» փողային նվագախմբի համար (1967 թ.,  «Փառք Սովետական բանակին»,  Ալեքսանդրովի անվան մեդալ, 1974 թ.), «Հայկական ֆանտազիա» (1960 թ.) և «Օլիմպիական սպորտային պարային սյուիտ» (1980 թ.)՝ էստրադային-սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, կամերային-գործիքային երկեր (Սոնատ-պոեմ դաշնամուրի համար, 1946 թ. և այլն), բազմաթիվ երգեր, ռոմանսներ, պարեր, քայլերգեր, երաժշտություն կինոնկարների և դրամատիկ ներկայացումների համար։ Հրատարակվել է Սաթունցի երգերի 3 ժողովածու (1969, 1975, 1983 թթ.)։ Կազմել և խմբագրել է մանկական երգերի ժողովածուներ։


== Երկեր ==
Արամ Սաթունց, Քնարական Երգեր և Ռոմանսներ, «Սովետական Գրող» հրատարակչություն, Երևան, 1986։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
«Հայրենական պատերազմի» II աստիճանի շքանշան
ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
«Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ


== Արտաքին հղումներ ==
Արամ Սաթունց
Արամ Սաթունցի ստեղծագործությունները Հանրայինի եթերում Archived 2014-10-30 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (469)

Ժողովածու (469), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 469 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1260 թվականին Ստեփաննոս գրիչի կողմից, ենթադրաբար Մեծքար անապատում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16.2x12.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 294 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 117ա, 261ա, կազմողի՝ 259ր։


== Բովանդակություն ==
Նեմեսիոսի Յաղագս բնութեան մարդոյ։
Դր․ Նիւսացւոյ Յորդորումն մանկանց ի կուսութիւն, Տեսութիւն ի մարդոյն կազմութիւն։


== Ծանոթագրություններ ==
Դլիննայա (գետ, թափվում է Օխոտի ծով)

Դլիննայա (ռուս.՝ Длинная), գետ Ռուսաստանում,Կամչատկայի երկրամասի հյուսիս-արևմտյան մասում։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։ Հոսում է Պենժինսկի շրջանում և Կամչատկայի երկրամասում։ Թափվում է Օխոտի ծով։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19080000112120000040584


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Յուլիան Մարխլևսկի

Յուլիան Բալտազար Մարխլևսկի (լեհ.՝ Julian Baltazar Marchlewski, մայիսի 17, 1866(1866-05-17), Վլոցլավեկ, Վլոցլավսկյան նեղուց, Վարշավայի նահանգ, Լեհական թագավորություն, Ռուսական կայսրություն - մարտի 22, 1925(1925-03-22), Nervi, Ջենովա, Իտալիա), լեհ կոմունիստ քաղաքական գործիչ, հեղափոխական ակտիվիստ։
Հեղափոխական շարժման մեջ ընդգրկվել է 1880-ական թվականներին, որպես լեհական առաջին հեղափոխական կուսակցության՝ «Պրոլետարիատ-1»-ի անդամ։ 1891 թվականին բանտարկվել է, 1893 թվականին տարագրվել Շվեյցարիա։ Եղել է Լեհական թագավորության ս-դ-ի հիմնադիրներից։ 1896 թվականից աշխատակցել է լեհական և գերմանական ս-դ. մամուլին։ Օժանդակել է Վլադիմիր Լենինին՝ «Իսկրա»-ի կազմակերպման գործում։ 1905 թվականին վերադարձել է Վարշավա, մասնակցել 1905-1907 թվականների ռուսական հեղափոխությանը։ Եղել է ՌՍԴԲԿ V (լոնդոնյան) համագումարի (1907) պատգամավոր, ընտրվել է Կենտկոմի անդամության թեկնածու։ Եղել է II Ինտերնացիոնալի Ցյուրիխի և Շտուտգարտի կոնգրեսների պատգամավոր։ 1909 թվականից հիմնականում աշխատել է գերմանական ս-դ. կուսակցությունում, հանդիսանալով դրա ձախ թևի ղեկավարներից, մասնակցել է «Սպարտակ միության» կազմակերպմանը։ 1916 թվականին բանտարկվել է։ Ազատվել է 1918 թվականին, խորհրդային կառավարության պահանջով և ուղարկվել Ռուսաստան։ 1918 թվականին դարձել է Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի անդամ։ Մասնակցել է Կոմինտերնի ստեղծմանը։ 1919 թվականից՝ Գերմանիայի կոմկուսի ԿԿ անդամ, 1920 թվականից՝ ՌԿ (բ)Կ ԿԿ-ին կից Լեհական բյուրոյի անդամ, Լեհաստանի ժամանակավոր հեղափոխական կոմիտեի նախագահ։ 1921-1922 թվականներին կատարել է դիվանագիտական աշխատանք։ 1922 թվականից՝ իր իսկ նախաձեռնությամբ ստեղծած ՄՕՊՌ-ի նախագահ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Յոհան Ռուդոլֆ Գլաուբեր

Յոհան Ռուդոլֆ Գլաուբեր (գերմ.՝ Johann Rudolph Glauber, մարտի 10, 1604(1604-03-10), Կարլշթաթ, Karlstadt, Գերմանիա - մարտի 16, 1670(1670-03-16), Ամստերդամ, Հոլանդիա, Միացյալ պրովինցիաների հանրապետություն), գերմանացի քիմիկոս և բժիշկ։ Ցաարոքիմիայի կողմնակից։ Կյանքի մեծ մասն անց է կացրել Տոլանդիայում։ Գլաուբեր ստացել և որպես դեղանյութ օգտագործել է մինչև այդ անհայտ մի շարք աղեր։ Բորակի և ծծմբական թթվի խառնուրդը թորելով՝ ստացել է մաքուր ազոտական թթու, իսկ կերակրի աղի և ծծմբական թթվի փոխազդմամբ՝ մաքուր աղաթթու և նատրիումի սուլֆատ (տես Միրաբիչիւո)։ Գլաուբեր առաջիններից էր, որ քիմիական աշխատանոցում օգտագործեց ապակյա ամանեղենը և կատարելագործեց փորձարարական վառարանները։ Տավատում էր հասարակ մետաղները ոսկու փոխարկելու հնարավորությանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուձիլաուրթա

Ուձիլաուրթա (վրաց.՝ უძილაურთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1200 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 60 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 15 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիխովիդովսկի (Բոկովսկի շրջան)

Լիխովիդովսկի (ռուս.՝ Лиховидовский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Գրաչևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Դամասկոսի պողպատ

Դամասկոսի պողպատ, պողպատի տեսակ, որը օգտագործվել է Մերձավոր Արևելքում թրերի պատրաստման մեջ։ Այս թրերը բնորոշվել են մակերեսին առկա հետքերի առկայությամբ, որը հիշեցնում է հոսող ջրի։ Դամասկոսի պողպատե թրերը բնութագրվել են որպես ամուր, դիմացկուն, շատ սուր եզրերով։
Պողպատն անվանվել է Դամասկոսի՝ Սիրիայի ներկա մայրաքաղաքի պատվին։ Սա կամ այն պատճառով է, որ թրերը պատրաստվել են հենց Դամասկոսում կամ էլ որ թրերի վրայի հետքերը նմանեցրել են դամասկոսյան կտորներին։
Դամասկոսի թրերի պատրաստման եղանակը հայտնի չէ։ Մետաղի կրկնօրինակման ժամանակակից փորձերը ամբողջությամբ հաջողությամբ չեն հասել՝ արտադրական տեխնոլոգիայի և հում նյութերի տարբերության պատճառով։ Ներկայումս որոշ  անհատներ պնդում են, որ կարողացել են վերահայտնագործել Դամասկոսի պողպատի պատրաստման տեխնոլոգիան։
Դամասկոսի պողպատի փառքն ու պատմությունը պատճառ է դարձել բազմաթիվ լեգենդների առաջացման, որոնցից է օրինակ, որ այս թուրը կարող է կտրել հրաձգի փողը կամ եզրին ընկնող մազը։ 2006 թվականին գերմանացի հետազոտողները տպագրել են մի հետազոտություն, որտեղ Դամասկոսի պողպատում ցույց են տվել նանոթելերի և նանոխողովակների առկայությունը։


== Պատմություն ==

Դամասկոսի պողպատը պատրաստվել է Մերձավոր Արևելքում՝ Հնդկաստանից և Շրի Լանկայից ներկրված պողպատի հիման վրա։ Հնէաբանական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ պողպատի արտադրությունը սկսել է այժմյան Թամիլ Նադուում մինչև մեր թվարկությունը։ Դամասկոսում արաբները առաջինն էին, որ ներմուծեցին հնդկական պողպատը և թրերի արտադրությունը սկսեց ծաղկել։ 3-17-րդ դարերում, Հնդկաստանը պողպատի ձուլակտորներ էր առաքում Միջին Արևելք։
Թրերի պատրաստումը հետզհետե դանդաղում է և դադարում՝ մոտ1750 թվականին։ Թրերի արտադրության դադարի հետ մոռացվում է նաև արտադրության տեխնոլոգիան։ Տարբեր ժամանակակից տեսություններ կան, որոնք փորձում են բացատրել արտադրության դադարը, որոնցից է տեխնոլոգիայի կորուստը, պողպատի արտադրության ճնշումը Հնդկաստանում բրիտանացի Ռաջի կողմից կամ բոլորը միասին


== Ծանոթագրություններ ==
Կայանբերդ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կայան (այլ կիրառումներ)Կայանբերդ (ի սկզբանե՝ Ամրոց Հաղպատա Սուրբ Նշանի), Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզում` Հաղպատ և Ակներ գյուղերի միջև, Հայաստան-Վրաստան ավտոճանապարհի  աջ  կողմում վեր խոյացող հրվանդանի վրա։
Հաղպատից 4,24 կմ հեռավորության վրա՝ ծուռ գծով,դեպի արևմուտք,մի բարձր սարի գլխին է գտնվում Կայան բերդը,որը այժմ ավերված վիճակում է:Արևելյան կողմը ձգվում է անդնդախոր Շերեկի ձորը,որի միջով անցնում է Ժիվանքայ գետակը:Արևմտյան կողմում գտնվում է Դեբեդի դարձյալ անդնդախոր  ձորը,որի միջով հոսում է ահեղագոչ համանուն գետը:Բերդի հարավային կողմը գնվում է  Որնակ գյուղի  տափում,որի հյուսիսային ափը,ցածրանում է մոտովորապես 106,7մ  խորությամբ,և հետզհետե բարձրանում է քարաժայռերով,որոնց գլխին էլ գտնվում է բերդը:Հյուսիսային մասը կազմում է մեծ ձորերի միացումից գոյացած ձոր:Այսպիսով ՝ բերդը չորս կողմից պատված է ձորերով,որոնք անառիկ դիրք են շնորհել իրեն–ավազակաբարո հրոսակներից պաշտպանվելու համար։  
Բերդը կազմված է երկու մասից,վերին և ստորին,որոնք միմյանց հետ միացած են սանդուղքաձև միջնադռնով:Բերդի երկարությունը հարավից-հյուսիս ուղղությամբ,մոտովորապես մեկ քարընկեց է,իսկ լայնությունը՝ 17,775մ։ 
Բերդը պարսպապատ է,իր ամբողջ շրջապատում ունենալով մի քանի հաստահիմն կիսակլոր բրջեր,որոնց շրջապատը 5-ից մինչև 15 արշին է:Պարիսպը մրճատաշ է և սարսափելի ամուր:Բոլոր բրջերի վրա կան կարմիր քարե փոքրիկ խաչեր,առանց արձանագրությունների։ 
Եկեղեցին շինված է սրբատաշ քարից։ 
Համաձայն շինարարական արձանագրությունների՝ եկեղեցին կառուցվել է Զաքարե և Իվանե սպասալարների  Հաղպատավանքի առաջնորդ Հովհաննես արքեպիսկոպոսի կողմից՝ 1233 թվականին։ Սկզբնական շրջանում այն կոչվել է «Ամրոց Հաղպատա Սուրբ Նշանի», իսկ Կայան և Դսեվանք անունները ավելի ուշ շրջանի են։ Ամրոցը մեր օրերում անվանում են նաև Ակնաբերդ. ամենայն հավանականությամբ Ակներ գյուղի մոտ գտնվելու համար։ 
Ակնաբերդի գլխավոր մուտքը հարավից է՝ կամարակապ դարպասով։ Կա մուտք նաև արևմուտքից:Ներսում պահպանվել են բազմաթիվ շենքերի ավերակներ, ջրավազաններ, ջրամատակարարման կավե թրծված խողովակներ։ Ամրոցում կանգուն է Դսեվանքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։ 
Կայան բերդի մասին հարակից գյուղերի բնակիչները պահպանել են բազմաթիվ հետաքրքրաշարժ պատմություններ։
Պատմում են,թե վերջինս եղել է Վարդան Բարձրաբերցու ուսումնարանը,բայց դա ճիշտ չէ:Բերդի եկեղեցու գմբեթը 1827թ. սաստիկ երկրաշարժից ավերվեց:Միայն 1838 թ. հարազատ եղբայրը՝ Մարգար,Վարդան և Հարություն Երզնկյացները նորոգեցին եկեղեցին:Այս եկեղեցու հյուսիսիային պատի տակ,դրսում թաղված է նորոգողների մեծ եղբայր Մարգարը 1842թ.:
Ժամանակագրական տեսակետից նայելով՝ այս բերդը շատ հին է:Սրա կառուցման սկզբնավորությունը հայտնի չէ,միայն երևում է,որ Բագրատունայաց ժամանակ անվանի բերդերից մեկն է եղել։
Ամրոցը ավերվել է 1241 թվականին մոնղոլ-թաթարական արշավանքների ժամանակ


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==