armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռուսաստանի Դաշնության անվտանգության խորհուրդ

Ռուսաստանի Դաշնության անվտանգության խորհուրդ (ռուս.՝ Совет безопасности Российской Федерации), Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին կից սահմանադրական խորհրդակցական մարմին, որը իրականացնում է օրինականությունը, անձի, հասարակության և պետության անվտանգության հաշվեկշռվածության ապահովումը, անձի, հասարակության և պետության փոխադարձ պատասխանատվությունը, միջազգային անվտանգության համակարգերի հետ համագործակցությունը։
Անվտանգությունն արտաքին և ներքին սպառնալիքներից անձի, հասարակության և պետության կենսականորեն կարևոր շահերի պաշտպանվածության վիճակ է։
Անվտանգության համակարգի հիմնական գործառույթներն են՝անձի, հասարակության և պետության կենսականորեն կարևոր շահերի դեմ ուղղված արտաքին և ներքին սպառնալիքների հայտնաբերումն ու կանխորոշումը, դրանց կանխմանը և վնասազերծմանը նպատակամղված օպերատիվ և երկարաժամկետ համալիր միջոցառումների իրականացումը, անվտանգության ապահովման ուժերի ու միջոցների ստեղծումը և պատրաստականության ապահովումը, անվտանգության ապահովման ուժերի և միջոցների կառավարումը, Ռուսաստանի Դաշնության Խորհրդի և նրա քարտուղարի լիազորությունները էապես ընդլայնվել են  2011 թվականի մայիսի 6-ի № 590 համապատասխան հրամանագրով։
Ոչ պաշտոնական կրճատ անվանումներ՝ Ռուսաստանի ԱԽ, Ռուսաստանի ԱԾ։
Ամբողջական անուններ.

ՌԽՖՍՀ Անվտանգության խորհուրդ (1991 թվականի օգոստոս-դեկտեմբեր)
Դաշնության և տարածքների գործերով խորհուրդ (1991 թվականի հուլիսի 19-ից մինչև 1992 թվականի ապրիլի 3)
Ռուսաստանի Դաշնության անվտանգության խորհուրդ (1992 թվականի ապրիլի 3-ից)


== Կազմ ==

Անվտանգության խորհրդի ձևավորման կարգը որոշվում է Ռուսաստանի նախագահի կողմից՝ Սահմանադրությամբ և Ռուսաստանի անվտանգության մասին օրենքի համապատասխան։ Մշտական անդամները և Անվտանգության խորհրդի անդամները նշանակվում են նախագահի կողմից՝ Անվտանգության խորհրդի նախագահ։ Նրան անմիջականորեն ենթարկվում է Ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղարը, որն ապահովում է Անվտանգության խորհրդի գործունեությունը, ղեկավարում է նրա աշխատակազմը և աշխատանքային խորհրդակցությունները, որոնք անցկացնում է Անվտանգության խորհրդի անդամների հետ։ Մնացած հարցերում ԱԽ-ի գործունեության հարցերը որոշում է նախագահը։
Ներկայումս մշտական անդամներ և Անվտանգության խորհրդի անդամներ նշանակվում են անհատական հիմունքներով (և ոչ թե ի պաշտոնե)։ Անվտանգության խորհրդի ոչ մշտական անդամների թիվը, տարբեր ժամանակներում կազմել է 7-ից (ամառ 1996 թվական) մինչև 19 (2001-2002 թթ.) մարդ, նրանք բոլորը նիստերին խորհրդակցական ձայնի իրավունք ունեն։


== Պատմություն ==
Ռուսաստանի Դաշնության անվտանգության խորհրդի կայացումը, ամբողջ տարիների ընթացքում նրա գործունեությունը  շարունակաբար կապված են  երկրի  կարևորագույն ուղեցույցի՝ հասարակական կյանքի, ժողովրդավարական բարեփոխումների զարգացման ու ամրապնդման գործում, ռուսական պետականության, ազգային տնտեսության, քաղաքացիական հասարակության ձևավորման մեջ։
Անվտանգության խորհրդի քաղաքական դերը (այսուհետ ՝ ԱԽ) տարբեր փուլերում նորագույն ռուսական պատմության մեջ եղել է տարբեր։ Ժամանակահատվածը, որը նշանավորված էր սահմանադրական ճգնաժամով և Գերագույն խորհրդի կողմից Բ. Ն. Ելցինի ընդդիմությամբ,  Անվտանգության խորհուրդը նախագահի հետ եղել է ուժային գերատեսչությունների համակարգման մարմին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոդսոսոնկի (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)

Պոդսոսոնկի (ռուս.՝ Подсосонки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 58 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սե Տյան

Սե Տյան (չինարեն ավանդ. 谢添 , իսկականը անունը՝ Սե Հունկուն հունիսի 18, 1914(1914-06-18), Տյանցզին, Զհիլի, Beiyang Government - դեկտեմբերի 13, 2003(2003-12-13), Պեկին, Չինաստան), չինացի դերասան և կինոռեժիսոր։ Չինական կինոյի հիմնադիրներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
1979 թվականից Եղել է Չինական ՉԿԿ կուսակցության անդամ։ Սովորել է անգլիական առևտրական դպրոցում, նկարել ազդագրեր, գրել հոդվածներ։ 1933 թվականից սկսել է սցենարիստի գործունեությունը։ 1935 թվականից, Շանհայում, որտեղ 1936 թվականին նշել է նորամուտը դեպի կինո։ 1949 թվականից հետո սովորել է Պեկինի կինոստուդիայում։ 1955-1956 թվականներին սովորել է որպես ռեժիսոր։


== Ընտրված ֆիլմերի ցանկ ==


=== Որպես դերասան ===
1935 թվական՝ Ամանորյա մետաղադրամը
1937 թվական՝ Փողոցային հրեշտակներ
1947 թվական՝ Հալածում
1959 թվական՝ Ուրուր
1950 թվական՝ Ժողովրդավարական երիտասարդության երթը / Min zhu qing nian jin xing qu
1951 թվական՝ Վիպակ նոր հերոսների մասին / Xin er lu ying xiong zhuan
1952 թվական՝ Թիվ վեց դարպասը / Liu hao men
1962 թվական՝ Լու Սյանի կյանքը
1993 թվական՝ Ծերուկը և իր շունը / Lao ren he gou


=== Ռեժիսոր ===
1958 թվական՝ Փնտրում է որդուն /
1979 թվական՝ Քաղցր մասնագիտություն/
1980 թվական՝ / Dan xin pu
1982 թվական՝ / Cha guan


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Се Тянь (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Սե Տյանը ԿինոՊոիսկ Կայքում
Սեպտեմբեր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեպտեմբեր (այլ կիրառումներ)

Սեպտեմբեր, տարվա իններորդ, աշնան առաջին ամիսը։ Սեպտեմբերին հարավային կիսագնդում սկսվում է գարունը։ Ունի երեսուն օր։
Ներկայիս տարվա բաժանումը ամիսների գոյություն ունի ավելի քան երկու հազար տարի։ Նա մեզ մոտ է եկել Հուլիոսյան օրացույցի հետ՝ Հին Հռոմից։ Այդտեղից էլ եկել են ամիսների անունները։
Ինչպես հայտնի է, հռոմեացիների Նոր տարին սկսվում էր գարնանը, և ամիսները սկզբում պարզապես համարակալվում էին, առաջինը այն ամիսն էր, որը հիմա կոչվում է մարտ։ Բայց ժամանակի ընթացքում միայն չորս ամիս մնացին թվական անուններով։ Այսինքն յոթերորդից մինչև տասներորդը ներառյալ՝ սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր, իհարկե, մարտը հաշվելով որպես առաջին ամիս։ Մնացած ամիսները վերանվանվեցին։

Սեպտեմբերը շարունակում է հաջորդ երեք ամիսների նման պահել թվային անվանումը. լատիներեն սեպտիմ՝ յոթ բառից է։
Հայկական տոմարում համընկնում է հոռի ամսվա հետ։


== Կենդանաշրջանի նշաններ ==

Սեպտեմբերին ծնվածների կենդանաշրջանի նշաններն են Կույսը (մինչև սեպտեմբերի 22-ը) և Կշեռքը (սեպտեմբերի 22-ից հետո)։


== Իրադարձություններ ==

Սեպտեմբերը շատ երկրներում համարվում է ակադեմիական տարվա սկիզբը։
Մի շարք երկրներ Սեպտեմբերին նշում են իրենց ազգային տոները՝

Սեպտեմբերի 1-ը Ուզբեկստանի Անկախության օրն է;
Սեպտեմբերի 2-ին նշվում է Վիետնամի Ազգային օրը;
Սեպտեմբերի 7-ը Բրազիլիայի Անկախության օրն է;
Սեպտեմբերի 16-ը Մեքսիկայի Անկախության օրն է;
Սեպտեմբերի 19-ը Սենթ Քիթս և Նևիս պետության Անկախության օրն է;
Սեպտեմբերի 25-ին Մոզամբիկում նշվում է Հեղափոխության օրը։


== Միջազգային տոներ և օրեր ==
սեպտեմբերի 10-ը Ինքնասպանությունների կանխարգելման համաշխարհային օրն է;
տարվա 256-րդ օրը (սեպտեմբերի 12-ը կամ 13-ը) Ծրագրավորողների օրն է;
սեպտեմբերի 19-ը Ծովահենների միջազգային օրն է;
սեպտեմբերի 21-ը Խաղաղության միջազգային օրն է;
4-րդ կիրակին Խուլերի միջազգային օրն է;
սեպտեմբերի 26-ը Լեզուների եվրոպական օրն է;
սեպտեմբերի 26-ը Կոնտրացեպցիայի համաշխարհային օրն է;
սեպտեմբերի 30-ը Թարգմանչի միջազգային օրն է։


== Հայաստանում ==
սեպտեմբերի 1-ից սկսվում է ակադեմիական տարին;
սեպտեմբերի 21-ը նշվում է որպես Անկախության օր;


== Եկեղեցական տոներ ==

Սեպտեմբեր ամսվա 11-ից 17-ն ընկած ժամանակահատվածի կիրակի օրը Հայ առաքելական եկեղեցին (ՀԱԵ) տոնում իր ամենագլխավոր՝ տաղավար տոներից մեկը՝ Սուրբ Խաչը կամ Խաչվերացը։ Նրան հաջորդող օրը նշվում է որպես մեռելոց և պետականորեն հայտարարված է ոչ աշխատանքային։
Կասկածյալ

Կասկածյալ, անձ, որին ձերբակալել են հանցագործության կատարման կասկածով կամ որի նկատմամբ, նախքան մեղադրանք առաջադրելը, ընտրել են խափանման միջոց։ 
Կասկածյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառվում է որպես բացառություն և հանվում է, եթե սահմանված որոշակի ժամանակահատվածում (օրինակ՝ 10 օրվա ընթացքում) մեղադրանք չի առաջադրվում։ 
Կասկածյալին պարտավոր են հարցաքննել ոչ ուշ, քան ձերբակալման պահից 24 ժամ անց։ Կասկածյալն իրավունք ունի իմանալ, թե ինչ հանցագործության մեջ են կասկածում իրեն, բացարկ հայտնել քննություն կատարող անձի, թարգմանի դեմ, բացատրություն տալ, ներկայացնել ապացույցներ և այլն։ 
Մեղադրանք առաջադրելու պահից Կասկածյալը դառնում է մեղադրյալ։
Սե Հուն

Սե Հուն (Սեհուն, հանգըլ՝ 세훈, հանջա՝ 世勳, ի ծնե անուն՝ Օ Սե Հուն (կորեերեն՝ 오세훈), ապրիլի 12, 1994(1994-04-12), Սեուլ, Հարավային Կորեա), հարավկորեացի երգիչ և պարող, կորեաչինական EXO-K բոյզբենդի անդամ։ EXO խմբի երիտասարդ պարողներից մեկն է, և ամենաերիտասարդը՝ EXO-K կիսախմբում։


== Կյանք և կարիերա ==
Ծնվել է 1994 թվականի ապրիլի 12-ին Հարավային Կորեայի Սեուլ քաղաքում։ 2013 թվականին ավարտել է Սեուլի կատարողական արվեստի դպրոցը։


=== Կարիերայի սկիզբ ===
12 տարեկանում նկատվել է SM ընկերության մենեջերների կողմից։ Երկու տարի մասնակցել է զանազան լսումների և 2008 թվականին, վերջապես, պայմանագիր է կնքել SM-ի հետ։
2012 թվականի հունվարի 10-ին Սե Հունը դարձավ EXO խմբի 5-րդ պաշտոնական անդամը։ Սե Հունը Բեքյոնի, Չանյոլի և Քաիի հետ մասնակցել է նաև Girls' Generation-TTS-ի «Twinkle» տեսահոլովակի նկարահանումներին։


== Սկավառակագրություն ==


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստատեսություն ===


=== Մասնակցությունը տեսահոլովակներում ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
EXO-ի պաշտոնական կայք Archived 2017-07-31 at the Wayback Machine. (կոր.)
EXO-K-ի պաշտոնական կայք Archived 2016-06-10 at the Wayback Machine. (կոր.)
EXO-ի պաշտոնական կայքը չինարենով (չին.)
Բիվալկա

Բիվալկա (ռուս.՝ Бывалка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բոլշեարսլանգուլովո

Բոլշեարսլանգուլովո (ռուս.՝ Большеарслангулово, բաշկիրերեն՝ Оло Арыҫланғол), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 175 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պորտուգալիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Պորտուգալիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է սկսած 1964 թվականից և մինչև այժմ ընդամենը 4 մրցույթ է բաց թողել։ Պորտուգալիայի լավագույն արդյունքը մրցույթում մինչև այժմ 6-րդ հորիզոնականն էր, որը նրանք զբաղեցրել էին Եվրատեսիլ 1996 թ.-ին։ Սակայն 2017 թվականի մրցությում Պորտուգալիան հաղթեց Եվրատեսիլ երգի մրցությում Սալվադոր Սոբրալի «Amar pelos dois» (Սեր երկուսի համար) երգով։


== Պատկերներ ==

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Պորտուգալիայի էջը eurovision.tv կայքում
Կուզիկ մամի քար

Կուզիկ մամի քար, քար, որը գտնվում է Երնջակ գավառում` Ջուղայի հռչակավոր գերեզմանատնից արևմուտք` Ամենափրկիչ վանք բարձրանալու ճանապարհին։ Ըստ ավանդության՝ Ամենափրկիչ վանքի մարգերից սոխ գողանալու համար աստված պատժում է Կուզիկ մամին և վերածում քարի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջելի Ռոլ Մորթոն

Ջելի Ռոլ Մորթոն (անգլ.՝ Jelly Roll Morton, հոկտեմբերի 20, 1890(1890-10-20), Օռլեան շրջան, Լուիզիանա, ԱՄՆ[…] - հուլիսի 10, 1941(1941-07-10), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ջազմեն, դաշնակահար, երգիչ, երգահան, նվագախմբի ղեկավար։ Եղել է ավանդական ջազի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից մեկը։ 


== Կենսագրություն ==
1890-ական թվականների սկզբին սովորել է նվագել կիթառ և դաշնամուր։ 1902 թվականից Նոր Օռլեանի զվարճանքի հաստատություններում հանդես է եկել որպես դաշնակահար, իսկ 1904 թվականից սկսած՝  մի շարք շրջագայություններ է կատարել ԱՄՆ-ում։ 1917 թվականից մինչև 1922 թվականը հյուրախաղերով հանդես է եկել Կալիֆոռնիայում և Կանադայում։ 1922 թվականին առաջին անգամ իր կատարումը մեխանիկական դաշնամուրի համար ձայնագրել է  հոլովակի վրա, իսկ 1923 թվականին՝ ձայնապնակի վրա։ 1926 թվականից մինչև 1929 թվականը ղեկավարել է «Red Hot Peppers» անսամբլը, որի կազմում  տարբեր ժամանակներում նվագել են Ժ.Միտչելը,Կիդ Օրին, Դոդս եղբայրները և  դասական ջազային ոճի այլ հայտնի երաժիշտներ։ Բացի այդ, այս շրջանում Ջելի Մորթոն պարբերաբար ելույթներ է ունեցել տրիոյի  կամ կվարտետի հետ։ 1938 թվականից մինչև 1939 թվականը ղեկավարել է «New Orleans Jazzmen» ռիվայվլ նվագախումբը։ Բազմիցս մենահամերգներ է ունեցել։ 
Ջելի Ռոլ Մորթոնի նվագի ոճն իր մեջ ներառել է ռեգթայմի, բլյուզի, իսպանական և կրեոլական ֆոլկլորի տարրեր՝ իրեն բնորոշ անհատական առանձնահատկություններով հանդերձ։ Նրա արվեստը մեծ ազդեցություն է ունեցել ինչպես վաղ ջազի զարգացման, այնպես էլ չիկագոյան ջազային և սվինգ ոճերի երաժիշտների վրա։
Մահացել է ասթմայից 1941 թվականի հուլիսի տասին։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ա.Բարիկոյի «1900» պատմվածքում և իտալացի ռեժիսոր Ջուզեպե Տորնատորեի կողմից էկրանավորված «Լեգենդ դաշնակահարի մասին» ֆիլմում տեղի է ունենում այպես կոչված «երաժշտական դուել» գլխավոր հերոսի և Ջելի Ռոլ Մորթոնի միջև. ֆիլմում Մորթոնի դերը կատարել է Կլարենս Ուիլյամսը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография музыканта
Ноты для фортепиано «The Cra
Ժոզետ Աբոնդիո

Ժոզետ Աբոնդիո (ֆր.՝  Josette Desclercs Abondio, 1932, Կոտ դ'Իվուար), իվուարիացի մանկավարժ, արձակագիր և դրամատուրգ, պետական ծառայող։ Կոտ դ’Իվուարի գրողների ասոցիացիայի նախկին նախագահ (1997-2000 թվականներին)։     


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1949 թվականի հուլիսի 18-ին Կոտ դ’Իվուարի տարածքում, որն այդ ժամանակ մտնում էր Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկայի հավաքածուում։ Գրողի մանկությունն անցել է գյուղական վայրում։ 1973 թվականին ստացել է ֆրանսիական լեզվի դասավանդողի և գրականության հավաստագիր։ 1973-1978 թվականներին դասավանդել է ֆրանսերեն լեզու և գրականություն Աբիջանի դասական ճեմարանում։ 1978 թվականին անցել է դեպորտամենտ ծառայության և կրթական մինիստրության անիմացիայի ազգային կազմավորում։ 1991-1993 թվականներին աշխատել է Աֆրիկայի զարգացման բանկում` Բնապահպանական ազգային գործողությունների ծրագրի և Տարածաշրջանային ուսուցման և զարգացման ծրագրի ներքո։ 1992-1993 թվականների նա եղել է Կոտ-դ’Իվուարի կարատեի ֆեդերացիայի նախագահ։       
Աբոնդիոյի առաջին վեպը «Կուասի Կոկոն... իմ մայրիկն է» տպագրվել է 1993 թվականին և հաջողություն է ունեցել։ Այդ ժամանակից սկսել է նրա գրողի կարիերան։ 1997 թվականի հուլիսին ընտրվել է Կոտ դ’Իվուարի գրողների ասոցիացիայի նախագահ և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 2000 թվականի մարտը։ Նրա ժամանակահատվածում 1999 թվականին ասոցիացիան ձեռք է բերում հողատարածք գրողների տուն կառուցելու համար։ 2004 թվականին աշխատել է «Կյանքի տեսակ» գրքային խանութի տնօրեն և «Հոգևոր գրողներ» լուսագրի խմբագիր։ 


== Ստեղծագործություններ ==
«Կուասի Կոկո... իմ մայրն է» (անգլ.՝ Kouassi Koko…ma mère, 1993 թվական)
«Կիմիի երազանքը» (ֆր.՝ Le rêve de Kimi, 1999 թվական)
«Ադալուի այգին» (ֆր.՝ Le jardin d'Adalou, 2012 թվական)
«Սրտի թագավորություն» (ֆր.՝ Le royaume du coeur, 2013 թվական)
«Սարդ ընկերոջ վերջին հնարքը» (ֆր.՝ La dernière ruse de compère araignée, 2013 թվական)
«Դեռ նա սիրում է. Նովելներ» (ֆր.՝ Tant qu'elle aimeà: Nouvelles, 2015 թվական)


== Ծանոթագրություններ ==
Մակաբե Մանուելյան

Մակաբե Մեկենասի Մանուելյան (փետրվարի 28, 1929(1929-02-28), Նովոչերկասկ, Դոնի շրջան, Հյուսիսկովկասյան երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 1, 1980(1980-03-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1972)։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1957)։


== Կենսագրություն ==
Մակաբե Մանուելյանը ծնվել է Ռուսաստանի Նովոչերկասկ քաղաքում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի Կարլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Նրա նախագծերով կառուցվել են բնակելի տուն Կալինինի փողոցի վրա (1951), ՀԽՍՀ ԳԱ մաթեմատիկայի, մեխանիկայի և երկրաբանության ինստիտուտների մասնաշենքերը (Սամվել Սաֆարյանի հետ, 1960-ական թթ.), ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտի համալիրը Աշտարակում (Սարգիս Գուրզադյանի հետ, 1961), ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի համալիրը բնակելի ավանով Աշտարակում (1965), ակումբ Արարատ գյուղում, պրոֆիլակտորիում Արզնիում, հյուրանոցներ Էջմիածնում և Թալինում, Երկաթուղայինների մշակույթի տունը Երևանում (Սարգիս Գուրզադյանի հետ, 1966), Մեծամորի թանգարանը (1969): 1981 թվականին Երևանում կազմակերպվել է Մանուելյանի գեղանկարչական գործերի ցուցահանդեսը (հետմահու)։


== Մրցանակներ ==
Համամիութենական ճարտարապետական նվաճումների ստուգատեսների դափնեկիր (1962-1967)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
hushardzantest։ «ԱՅՍՕՐ ԼՐԱՆՈՒՄ Է «ՄԵԾԱՄՈՐ»-Ի ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ ՇԵՆՔԸ ՆԱԽԱԳԾԱԾ ՃԱՐՏԱՐԱՊԵՏ Մ. ՄԱՆՈՒԵԼՅԱՆԻ ԾՆՆԴՅԱՆ 90-ԱՄՅԱԿԸ»։ Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայության (am-AM)։ Վերցված է 2019-02-28
Դեուշևո (գյուղ, Ապաստովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴեուշևոԴեուշևո (ռուս.՝ Деушево, թաթ.՝ Дәвеш), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Ապաստովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2000 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 501 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայողներին շնորհվող բարձրագույն դասային աստիճան։ Այն ցածր է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության առաջին դասի պետական խորհրդականի դասային աստիճանից և բարձր է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության առաջին դասի խորհրդականի դասային աստիճանից։ Աստիճանը շնորհում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Այն շնորհվում է քաղաքացիական ծառայության բարձրագույն պաշտոն զբաղեցնող անձանց (աշխատակազմերի ղեկավարներ, նրանց տեղակալներ և առանձնացված ստորաբաժանումների ղեկավարներ), ինչպես նաև քաղաքացիական ծառայության գլխավոր պաշտոնների 1-ին ենթախմբի պաշտոն զբաղեցնող քաղաքացիական ծառայողներին։


== Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդականները ==
Հիմնական հոդված՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդականների ցանկ
Վարակ

Վարակ կամ ինֆեկցիա (լատ.՝ infectio - վարակում, լատ.՝ inficere - վարակել), ախտածին մակաբույծի թափանցումը և բազմացումը մարդու, կենդանու և բույսերի օրգանիզմներում, դրանց փոխազդեցության բարդ կոմպլեքսի հետագա զարգացմամբ վարակակրությունից մինչև հիվանդության առաջացումը։
Թափանցելով օրգանիզմ՝ վարակի հարուցիչը տեղակայվում է որոշակի օրգաններում և հյուսվածքներում։ Օրինակ՝ էվոլյուցիայի ընթացքում քոսի տիզը հարմարվել է, մակաբուծվել մաշկի էպիթելային շերտում, բծավոր տիֆի հարուցիչը՝ մանր զարկերակներում և արյունատար մազանոթներում, գրիպի վիրուսը՝ վերին շնչառական ուղիների լորձաթաղանթում։
Վարակման պրոցեսը, վարակակիր օրգանիզմի ֆունկցիաների խանգարումները և ռեֆլեքսային ռեակցիաները կազմում են վարակիչ հիվանդությունների էությունը։


== Տեսակներ ==
Վարակը դրսևորվում է հիվանդության սուր կամ քրոնիկական ձևերով կամ վարակակրությամբ։ Վարակի դրսևորման ձևերը պայմանավորված են հարուցիչի հատկություններով՝ վարակելու ունակությամբ, էկզո- և էնդոտոքսիններ առաջացնելու հատկությամբ և հարուցիչների քանակությամբ։ Կարևոր նշանակություն ունեն օրգանիզմի վիճակը, ընկալունակության կամ տվյալ հիվանդության հանդեպ նախատրամադրվածության աստիճանը։
Օրգանիզմում որոշ հարուցիչների առկայությունը չի ուղեկցվում ախտաբանական պրոցեսի զարգացմամբ, եթե չկան որոշակի լրացուցիչ պայմաններ։ Այդպիսի հարուցիչներն անվանվում են պայմանական ախտածին (օրինակ, վերքային վարակի հարուցիչների խումբը, հերպեսի վիրուսը և այլն)։ Դրանք կարող են երկար ժամանակ գոյություն ունենալ մաշկի մակերևույթին, աղիքների խոռոչում և միայն վնասակար գործոնների (վնասվածք, ցրտահարություն, արևահարություն) առկայության դեպքում դրսևորել իրենց ախտածին հատկությունները։


== Վարակի աղբյուր ==

Վարակի աղբյուր կարող են դառնալ հիվանդ մարդիկ կամ վարակակիրները։ Յուրաքանչյուր վարակիչ հիվանդության բնորոշ է փոխանցման որոշակի մեխանիզմ։ Ստամոքս-աղիքային համակարգի վարակիչ հիվանդությունների (դիզենտերիա, որովայնային տիֆ և այլն) հարուցիչն արտազատվում է արտաթորանքների և մեզի միջոցով, շնչառական ուղիների հիվանդությունների դեպքում հարուցիչը արտազատվում է հազալիս, փռշտալիս, խոսելիս և օդի հետ ընկնում առողջ օրգանիզմ (փոխանցման կաթիլային մեխանիզմ)։
Բծավոր տիֆի, մալարիայի և մի շարք այլ հիվանդությունների հարուցիչները փոխանցվում են արյունածուծ միջատներով (ոջիլ, մոծակ, մլակ)։ Քոսի, սնկային, վեներական հիվանդությունների հարուցիչները փոխանցվում են հիվանդի հետ անմիջական շփմամբ։


== Համաճարակաբանություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Боринская С. А. Инфекции как фактор отбора // antropogenez.ru.
Герценштейн Г. М., Соколов А. м.,. Инфекционные болезни // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.


== Արտաքին հղումներ ==
European Center for Disease Prevention and Control
U.S. Centers for Disease Control and Prevention,
Infectious Disease Society of America (IDSA)
Infectious Disease Index of the Public Health Agency of Canada (PHAC)
Վիլյորբան

Վիլյորբան (ֆր.՝ Villeurbanne [vi.lœʁ'ban]), քաղաք և նույնանուն համայնք Ֆրանսիայում, Օվրեն-Ռոն-Ալպեր երկրամասում։
Անմիջականորեն սահմանակից է Լիոնին (վերջինիս հյուսիս-արևելքից)։ Մտնում է Մեծ Լիոնի՝ Ֆրանսիայի մեծությամբ երկրորդ մեգապոլիսի (Փարիզից հետո) մեջ (մինչև 2015 թվականը տնում էր Ռոն դեպարտամենտի մեջ)։ Բնակչությունը՝ մոտ 130 հազար մարդ։
Հայտնի է Հին Հռոմից։ Անվանումը ծագել է լատ.՝ Villa urbana-ից` «քաղաքային վիլլա»։
1355 թվականից մտնում է Ֆրանսիական թագավորության մեջ։ Այն ժամանակ առանձնացված էր Լիոնից Ռոնի վտակով` Ռիզա գետով, որի 19-րդ դարի վերջին անհետացավ Ժոնաժ ջրանցքի ստեղծման և քաղաքային տարածքի վերակառուցման պատճառով։
Արդյունաբերական հեղափոխության սկզբից քաղաքում զարգանում է արրդյունաբերությունը` սկզբից տեքստիլ, հետո քիմիական և մեքենաշինական։
Հիմա քաղաքում տեղադրված են «լիոնի գոտու» մեջ մտնող շատ համալսարաններ և քոլեջներ։ 1957 թվականին Ռոջեր Պլանշոնի հիմնադրած Վիլյորբանի Քաղաքային թատրոնը (Théâtre de la Cité) 1973 թվականին անվանափոխվում է և ստանում է Ազգային ժողովրդական թատրոնի կարգավիճակ։ 1973-1986 թվականներին ղեկավարներից մեկը եղել է Պատրիս Շերոն։ 2002 թվականից ղեկավարում է Քրիստիան Սկյարետտին։


== Ժողովրդագրություն ==


== Քաղաքապետներ ==
1977—1990 Շառլ Էրնյու


== Քույր քաղաքներ ==
 Մոգիլյով, Բելառուս (1979 թվականից)
 Աբովյան, Հայաստան
 Բատ-Յամ, Իսրայել
 Աբանիլյա, Իսպանիա
 Խաբարովսկ, Ռուսաստան 


== Ծանոթագրություններ ==
Վերովկա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎերովկաՎերովկա (ուկրաիներեն՝ Вірівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վերովկա գյուղում բնակվում էր 113 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,924 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 122,29 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արման Երիցյան

Արման Երիցյան (1975), հայ ռեժիսոր։


== Գործունեություն ==
2000 թվականին ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ռեժիսուրայի բաժինը։ Ռուսաստանի հանրային հեռուստատեսությունում եղել է «Դարի հերոսները» փաստագրական շարքի ռեժիսորը։ Մրցանակակիր ֆիլմերի՝ «Բաց երկնքի տակ», «Ողջույն, Ֆելլինի» հեղինակ է։ Նկարահանել է նաև սոցիալական հոլովակներ։ Աշխատել է Monarch Films-ում, Ինտերնյուզ Հայաստանում, Russian Todayև այլ հայկական հեռուստաալիքներում։
Ժյուրիի անդամ է եղել «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնում, Banff World Media փառատոնում, Russia Documentary կինոփառատոնում, Saratov Sufferings միջազգային վավերագրական կինոփառատոնում, Message to Man միջազգային կինոփառատոնում և Հարավային Կովկասի երիտասարդ վավերագրող կինոռեժիսորների ֆորումում։
2007 թվականից համագործակցում է «Բարս Մեդիա» վավերագրական ֆիլմերի ստուդիայի հետ։


== Ֆիլմեր ==


== Մրցանակներ ==
2015 թվականին Արման Երիցյանի Մեկ, երկու, երեք... ֆիլմը Ոսկե ծիրան Երևանյան միջազգային կինոփառատոնի «Հայկական համայնապատկեր» մրցույթում որպես լավագույն վավերագրական ֆիլմ արժանացել է Ոսկե ծիրան մրցանակի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արման Երիցյանի մի ֆիլմը «Հայակում», մյուսը՝ պրոդյուսերական արգելքի տակ
Արման Երիցյան. «Խաղարկային ֆիլմում հերոսը ռեժիսորի հյուրն է, վավերագրական ֆիլմում ռեժիսորն է հերոսի մոտ հյուր»
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Սարատով)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սարատովի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական եկեղեցային համալիր Ռուսաստանի Դաշնության Սարատով քաղաքում։ 2007 թ.-ին սկսված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու կառուցումը իրականացվում է Սարատովի օդանավակայանի տարածքում ։
Այս համալիրը հայկական համայնքը կառուցում է տասնմեկերորդ տարին։ Համայնքը ընդգրկում է Սբ.Աստվածամոր եկեղեցին, կիրակնորյա դպրոց, թանգարան, գրադարան, բացմապրոֆիլային սպորտային ակումբ և «Կռունք» հայկական համայնքի մշակութային կենտրոն 1500 ք.մ. ընդհանուր տարածքով։ Համալիրը կառուցվում է արտակարգ գեղեցիկ մի վայրում, որը կոչվում է «Սոկոլովայա գորա» (ռուս.«Բազեի սար») ։
Համալիրի շինությունները կառուցված են մոնոլիտ բետոնից և երեսապատված հանրահայտ հայկական տուֆից, որը ունի նարնջակարմիր գույնի է։ Քարտաշ և նկարիչների վարպետները, որոնց թվում են Լևոն Զաքարյանը, Էդգար Պետրոսյանը, Լիանա Պետրոսյանը, Հովհաննես Դարբինյանը և Զավեն Գևորգյանը, սկսել են գմբեթի  գեղանկարչության աշխատանքը, իսկ քարտաշները վերջացնում են ներքին զարդերը ։
Եկեղեցու տակ, որը ունի 33 մ բարձրություն, 408 ք.մ. տարածք և մինչև 400 մարդ տարողունակություն, տեղակայվելու է թանգարանը ։


== Պատկերասրահ ==


== Հղումներ ==
Աննա Մարիա Շուա

Աննա Մարիա Շուա (իսպ.՝  Ana María Shua, ապրիլի 22, 1951(1951-04-22), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի գրող, սցենարիստ, մանկական գրքերի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Աննա Մարիա Շուան ունի հրեա-արաբական ծագում։ Ավարտել է Բուենոս Այրեսի համալսարանը, 1973 թվականին դասավանդել է բանասիրական ֆակուլտետում։ Երկու տարի անց ամուսնացել է և 1976-1977 թվականներին ամուսնու հետ բնակվել է Ֆրանսիայում, համագործակցել է Cambio 16 իսպանական ամսագրի հետ։ Վերադառնալով հայրենիք, առավել շատ գրել է արձակ ստեղծագործություններ, որոնք կազմված էին մի քանի տողից։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Բանաստեղծություններ ===
1967 — El sol y yo, Buenos Aires


=== Վեպեր ===
1980 — Soy paciente, Losada, Buenos Aires (էկրանավորվել է 1986 թվականին)
1984 — Los amores de Laurita, Sudamericana, Buenos Aires (վերահրատարակվել է 2006 թվականին, էկրանավորվել՝ 1986 թվականին)
1994 — El libro de los recuerdos, Sudamericana, Buenos Aires
1997 — La muerte como efecto secundario, Sudamericana. Buenos Aires
2007 — El peso de la tentación, Emecé Editores, Buenos Aires


=== Պատմվածքներ ===
1981 — Los días de pesca, Ediciones Corregidor, Buenos Aires
1988 — Viajando se conoce gente, Sudamericana, Buenos Aires
2002 — Como una buena madre, Sudamericana, Buenos Aires
2009 — Que tengas una vida interesante, Emecé, Buenos Aires (պատմվածքների լրիվ ժողովածու)


=== Փոքր նովելներ ===
1984 — La sueñera, Minotauro, Buenos Aires (վերահրատարակվել է 2006 թվականին)
1992 — Casa de geishas, Sudamericana, Buenos Aires
2000 — Botánica del caos, Sudamericana, Buenos Aires
2004 — Temporada de fantasmas, Páginas de Espuma, Madrid
2009 — Cazadores de letras, Páginas de Espuma, Madrid
2011 — Fenómenos de circo, Páginas de Espuma, Madrid y Emecé, Buenos Aires


=== Էսսեներ ===
2003 — Libros prohibidos, Sudamericana, Buenos Aires


== Ճանաչում ==
Նրա գրքերը թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն, պորտուգալերեն, հոլանդերեն, շվեդերեն, լեհերեն, կորեերեն, ճապոներեն լեզուներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
El río de los sueños: Aproximaciones críticas a la obra de Ana María Shua / Ed. Rhonda Dahl Buchanan. — Washington, D.C: Interamer, 2001. (իսպ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт (իսպ.), (անգլ.)
На сайте журнала детской и юношеской литературы (իսպ.)շ
Ոչ քաղցր պուդինգների ցանկ

Սա հայտնի, ոչ քաղցր պուդինգների ցանկն է։ Այս պուդինգները բաղկացած են տարբեր բաղադրիչներից, թխած են, շոգեխաշած կամ խաշած պինդ զանգվածի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խոլոդնի (քաղաքատիպ ավան, Սուսմանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խոլոդնի (այլ կիրառումներ)Խոլոդնի (ռուս.՝ Холодный), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Մագադանի մարզի Սուսմանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1000 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մայրաքաղաքային դիվիզիոն

Մայրաքաղաքային դիվիզիոն (անգլ.` Metropolitan Division), Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) արևելյան կոնֆերենցիայի երկու դիվիզիոններից մեկը։ Ստեղծվել է 2013 թվականին, լիգայի ենթակառուցվածքային վերադասավորման արդյունքում։ 2013–14 մրցաշրջանի դրությամբ միակ դիվիզիոնն է, որում ընդգրկված չեն կանադական ակումբներ։ Դիվիզիան ներկայացնող թիմերից հինգը տեղակայված են Նյու Յորք և Փենսիլվանիա նահանգների տարբեր կողմերում։


== Ներկայիս թիմերը ==
Կարոլինա Հարիքեյնս
Կոլումբուս Բլու Ջեքեթս
Նյու Ջերսի Դևիլս
Նյու Յորք Այլենդերս
Նյու Յորք Ռենջերս
Ֆիլադելֆիա Ֆլայերս
Փիթսբուրգ Փինգուինս
Վաշինգտոն Քեփիթալս


== Դիվիզիայի տիտղոսներ ==
Թավատառով նշված թիմերը ներկայումս դիվիզիայի գործող անդամ են


== Աղբյուրներ ==

Հոկեյի ազգային լիգայի պատմություն (անգլերեն)
Դայանա Տեր-Հովհաննիսյան

Դայանա Տեր-Հովհաննիսյան (անգլ.՝ Diana Der-Hovanessian, մայիսի 21, 1934(1934-05-21), Վուստեր, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - մարտի 1, 2018(2018-03-01), Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկահայ բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի, լրագրող։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Բոստոնի և Հարվարդի համալսարաններում։ Դասավանդել է Բոստոնի ուսումնական հաստատություններում։ Որպես լրագրող աշխատել է ամերիկյան թերթերում։ Լույս է ընծայել բանաստեղծությունների ժողովածուներ՝ «Ինչպես ընտրես քո անցյալը» (1978), «Ժամանակի մասին» (1987), «Հացի երգը, աղի երգը» (1990)։ Եղել է Նոր Անգլիայի բանաստեղծների միության նախագահը։
Առաջին թարգմանությունները կատարել է հոր՝ հասարակական գործիչ, գրող Հովհաննես Դատունու հետ։ Անգլերեն է թարգմանել Դանիել Վարուժանի, Եղիշե Չարենցի, Գևորգ Էմինի, Նահապետ Քուչակի, Գրիգոր Նարեկացու ստեղծագործություններից։ Հիմնել է Դանիել Վարուժանի անվան մրցանակ։ 1985 թվականին Երևանում Գևորգ Էմինի և Վահագն Դավթյանի թարգմանությամբ լույս է տեսել նրա «Սև աչքեր` կանաչ աչքերի խորքում» բանաստեղծությունների գիրքը, 1996 թվականին՝ «Ծաղիկների հովիտ»-ը։ 1994 թվականին և 1999 թվականին դասախոսություններ է կարդացել Երևանի պետական համալսարանում։


== Երկեր ==
Վերադարձի օր, Երևան, 2002։


== Մրցանակներ ==
ՀԳՄ Հ. Թումանյանի անվան մրցանակ, 1991 թ.
«Փեն քլաբ» մրցանակ
«Ամերիկյան պոեզիայի ընկերության» մրցանակ
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ
Մեսրոպ Մաշտոց թարգմանչաց մրցանակ, 2003 թ.
Հայաստանի ազգային գրադարանի մրցանակ
PEN-Նոր Անգլիա GOLDEN PEN մրցանակ
Արվեստի ազգային երախտավոր մրցանակ
Սուրբ Սահակ մեդալ
Պետերսոնի մրցանակ
Միջազգային պոեզիայի ֆորումի հրատարակման մրցանակ
QRL Colladay հրատարակչական մրցակ
Ամերիկյան գիտնականների և Prairie Schooner-ի մրցանակ
PEN/ Կոլումբիա թարգմանչական մրցանակ
Կոլումբիայի համալսարանի հայկական կենտրոնի Անահիտ մրցանակ
Բարսելոնայի խաղաղության մրցանակ
Armand Erpf թարգմանչական մրցանակ
Բոստոնի համալսարանի հարգարժան շրջանավարտների մրցանակ
Մերի Քերոլայն Դևիսի գրական ընկերության ամերիկյան բանաստեղծների մրցանակ
Նոր Անգլիայի գրական ակումբի Gretchen Warren մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Diana Der Hovanessian: ‘I Write Almost Every Day’
Shifting the Sun by Diana Der-Hovanessian Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Interview with Diana Der-Hovanessian
Կուչուկովո-Մայակ

Կուչուկովո-Մայակ (ռուս.՝ Кучуково-Маяк, բաշկիրերեն՝ Көсөк-Маяҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 185 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պանամա (քաղաք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պանամա (այլ կիրառումներ)Պանամա (իսպ.՝ Panamá), Պանամա պետության մայրաքաղաքը (1903 թվականից), համանուն նահանգի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Պանամայի ջրանցքի խաղաղօվկիանոսյան ելքի մոտ։ Բնակչությունը՝ 880 691 (2010)։ Ծովային նավահանգիստ է։
Պանամայով է անցնում Պանամերիկյան ճանապարհը։ Ունի միջազգային օդանավակայան (Տոկումեն)։


== Տնտեսություն ==
Տնտեսությունը կապված է ջրանցքի սպասարկման հետ։ Կա սննդի, տեքստիլ արդյունաբերություն։


== Կրթություն ==
Պանամայում են գտնվում երկրի համալսարանը, «Մանտա Մարիա լա Անտիգուա» կաթոլիկական համալսարանը, Պանամայի ազգային, լեզվի և պատմության գիտության ակադեմիաներ, Ազգային և համալսարանի գրադարանները, Ազգային թանգարանը, թատրոնները, կոնսերվատորիան։
Հիմնադրել են իսպանացիները, 1519 թվականին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Mellander, Gustavo A. (1971) The United States in Panamanian Politics։The Intriguing Formative Years. Danville, Ill.։ Interstate Publishers, OCLC 138568
Mellander, Gustavo A. Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon։ The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico։ Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.
Մոնրոլե

Մոնրոլե (ֆր.՝ Montrollet), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 294 մարդ, բնակչության խտությունը` 13.23 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.22 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 340 կմ հարավ, Պուատիե քաղաքից` 80 կմ հարավ-արևելք, Անգուլեմ քաղաքից` 70 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 187 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 133-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 54։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,1 %։ 133 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 122 անձ (66 տղամարդ և 56 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (8 տղամարդ և 3 կին)։ 54 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 26-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Տալովկա (Տերսայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տալովկա (այլ կիրառումներ)Տալովկա (ռուս.՝ Таловка), գետ Ռուսաստանում, հոսում Ատկարսկովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տերսա գետի ձախ ափին՝ 211 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 50 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010300212107000008657
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000865
Ավազանի կոդը - 05.01.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Կանն, Ֆրանսիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան Ֆրանսիայի Կանն քաղաքում։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը նվիրված է Օսմանյան Թուրքիայում 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի և Առաջին և Երկրորդ աշխարհամարտերի ընթացքում հանուն Ֆրանսիայի զոհված հայերի հիշատակին։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2002 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ Հուշարձանը գտնվում է Կաննի գլխավոր պողոտայի՝ Կրուազետի վրա, որտեղ ավանդաբար անց է կացվում Կաննի կինոփառատոնը։ Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Ֆրանսիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Էդվարդ Նալբանդյանը, Կաննի քաղաքապետ Բերնար Բրոշանը, Սենատի պատգամավորներ և այլք։


== Տվյալներ ==
Հուշարձանը բաղկացած է կողք-կողքի կանգնած 2 սյուներից, որոնցից մեկի վրա մակագրված է. «1915 թվականին երիտթուրքերի կողմից իրականացրած ցեղասպանության 1 500 000 միլիոն հայ նահատակների հիշատակին», մյուս սյունի վրա՝ «Առաջին և Երկրորդ աշխարհամարտերի ընթացքում հանուն Ֆրանսիայի զոհված հայերի հիշատակին, 1914-1918, 1939-1945»։


== Ծանոթագրություններ ==
Գարդաբան

Գարդաբան (վրաց.՝ გარდაბანი՝ Գարդաբանի, ադրբ.՝ Qaratəpə՝ Ղարաթեփե) քաղաք Վրաստանի հարավում՝ Քվեմո Քարթլի երկրամասում, Բոլնիսի մունիցիպալիտետի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ ▼11 571 մարդ (2022)։


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչեղբայր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խաչեղբայր (այլ կիրառումներ)
Խաչեղբայր, քրիստոնեական և մասնավորապես Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու ծիսակարգում՝ պսակադրության արարողության վկա։ Պսակի արարողակարգում՝ խաչեղբորը ընկերակցում է հարսնաքույրը։
Խաչեղբայր ունենալու անհրաժեշտությունն առաջացել է դեռևս վաղ քրիստոնեական ժամանակաշրջանից։ Հնում նրանք պարզապես վկաներ էին։ Իսկ հետագայում, խաչեղբոր պարտականությունների մեջ է մտել նաև նորապսակ զույգին ու նրանց ընտանիքին օգնելն ու դժվարությունների ժամանակ նեցուկ կանգնելը։ Ազգագրագետ Ռաֆայել Նահապետյանն իր «Քավորը Հայոց մեջ» հոդվածում, որտեղ նկատի է ունեցել և' խաչեղբորը և' կնքահորը միաժամանակ նշում է, որ քավորի յուրաքանչյուր այցը համընտանեկան իրադարձություն էր, նրա յուրաքանչյուր ասածը՝ օրենք։ Օրինակ, Աղձնիքի հայերը ընտանեկան ոչ մի խնդիր առանց քավորի միջամտության չէին լուծում։ Ըստ Եսայի քահանա Արթենյանի, Հայաստանյայց Եկեղեցում խաչեղբայրը օջախի սուրբն է՝ որքան մեծարված լինի, այնքան էլ պատասխանատու է նորապսակների առջև՝ ցույց տալու նրանց ամենաճիշտ և ամենամաքուր ճանապարհը։
Որոշ ազգագրագետներ կարծում են, որ Հայկական լեռնաշխարհում կնքահոր (քավորի) և խաչեղբոր նախատիպերը կային նաև նախաքրիստոնեական ժամանակաշրջանում։ Ըստ ազգագրագետ Խ. Սամուելյանի, խաչեղբոր ու կնքահոր հանդեպ ակնածանքը հիշեցնում է հնագույն ժամանակների սովորույթների մասին, երբ ցեղերը հարգում էին իրենց տոհմի ավագանուն։ Մեկ այլ ազգագրագետ Գ. Իփեկյանը կնքահորն ու խաչեղբորը նույնացնում է հեթանոսական ժամանակաշրջանի քրմի կերպարին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սյուրժու

Սյուրժու  (ֆր.՝ Surjoux), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Էնի գավառի մեջ։ Բելգրադ Սիուր Վալզերին շրջանի Նանտիու նահանգում։
Կոմունայի կոդը՝ 01413։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 78 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Լիխոյ (Ռոստովի մարզ)

Լիխոյ (ռուս.՝ Лихой), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանում։ Կոմիսսարոբսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 3 107 մարդ։
Եռյակ (փիլիսոփայություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Եռյակ (այլ կիրառումներ)Եռյակ, տրիադա (հունարեն՝ xpiag  — երրորդություն), տերմին փիլիսոփայության մեջ, որ նշանակում է զարգացման եռաստիճանություն։


== Գաղափար ==
Եռյակի գաղափարը հանդիպում է տարբեր փիլիսոփաների (Պլատոն, Պրոկլես, Ֆիխտե, Շելինգ) և հատկապես Հեգելի երկերում։ Վերջինիս Փիլիսոփայության մեջ այն բացարձակ և համընդհանուր սկզբունքն է, սխեմա (թեզիս, հակաթեզիս, սինթեզիս), որում իրականանում է զարգացումը։ Դիալեկտիկական մատերիալիզմը մերժում է եռյակի բացարձականացումը և իդեալիստական մեկնաբանումը՝ այն համարելով զարգացման մասնակի օրինաչափություն։
Օսմանյան լեյտենանտը

Օսմանյան լեյտենանտը (անգլ.՝ The Ottoman Lieutenant), Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին պատմող թուրք-ամերիկյան դրամա, որի ռեժիսորն է Ջոզեֆ Ռուբենը, իսկ սցենարի հեղինակը՝ Ջեֆ Սթոքվելը։ Գլխավոր դերերում խաղում են Միխիլ Հյույսմանը, Հերա Հիլմարը, Ջոշ Հարթնեթը և Բեն Քինգսլին։ Ֆիլմը 2016 թվականի դեկտեմբերին ներկայացվել է Օսկար կինոմրցանակի համար պայքարի, իսկ պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի մարտի 10-ին։


== Սցենար ==
Օսմանյան լեյտենանտը ֆիլմը ամերիկյան դրամա է, որը պատմում է առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ամերիկացի բուժքրոջ (Հերա Հիլմար) և թուրք զինվորականի (Միխիլ Հյույսման) սիրո պատմությունը։


== Դերասանական կազմ ==
Միխիլ Հյույսման - օսմանյան բանակի լեյտենանտ Իսմայիլ
Հերա Հիլմար - Լիլի Ռոու, ամերիկացի բուժքույր
Ջոշ Հարթնեթ - Ջուդ, ամերիկացի բժիշկ
Բեն Քինգսլի - բժիշկ Գարեթ Վուդրուֆ
Հալուք Բիլգիներ -Հալիլ բեյ


== Արտադրություն ==
Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել 2015 թվականի ապրիլին։ Ֆիլմը նկարահանվել է Պրահայում, Կապադովկիայում և Ստամբուլում։ Ֆիլմի կոմպոզիտորն է Ջեֆ Զանելին։


== Քննադատություններ ==
Օսմանյան լեյտենանտը ֆիլմը արժանացել է բազմաթիվ քննադատությունների։ Rotten Tomatoes կայքը ֆիլմի հաջողությունը գնահատել է 21%՝ տալով 10 հնարավոր բալերից 3.6։
Որոշ կինոքննադատներ նշել են, որ ֆիլմը ակտիվորեն ժխտում է Հայոց ցեղասպանությունը։ «Variety» ամսագրի իր հոդվածում Դեննիս Հարվին նշել է, որ «Թուրքական հովանավորչությամբ նկարահանված ֆիլմը նպատակ ունի թե պատմականորեն, թե քաղաքականորեն և թե բարոյականորեն ժխտել Հայոց ցեղասպանությունը, որը տեղի է ունեցել 1915 թվականին: Ինչ էլ որ լինի, պատերազմը բացասական երևույթ է»։
«Slant Magazine» ամսագրի իր հոդվածում Քեյթ Ուաթսոնն էլ գրել է, որ Օսմանյան լեյտենանտը ռոմանտիկ դրաման իր առջև նպատակ է դրել ժխտելու Հայոց ցեղասպանությունը։ Դա իրադարձություն է, որը թուրքական կառավարությունը, մինչ օրս, շարունակում է ժխտել, մինչդեռ կինոքննադատ Ռոջեր Մուրն էլ գրում է, որ ֆիլմը բացահայտում է հայերի կողմից թուրքերի ջարդի փաստը։
2017 թվականի մարտի 7-ին ԱՄՆ Արևմտյան ափի հայկական երիտասարդական ֆեդերացիան տարածել է հաղորդագրություն, որով կոչ է անում ամերիկացիներին չգնալ դիտելու ֆիլմը կինոթատրոններում կամ որևէ կերպ աջակցել այն։ «Մենք կարևոր ենք համարում մեր համայնքի համար տեղեկացնելու Ձեզ այն փաստը, որ ցեղասպանության ժխտումը գոյություն ունի մինչ օրս և այն մեծ հիմնախնդիր է, անգամ Թուրքիայի սահմաններից դուրս», նշված է հաղորդագրության մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Օսմանյան լեյտենանտը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Օսմանյան լեյտենանտը(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
Ելիզավետինո (գյուղ, Ուլյանովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԵլիզավետինոԵլիզավետինո (ռուս.՝ Елизаветино), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շեյխ ալ-Հադիդ

Շեյխ ալ-Հադիդ (արաբ․՝ شيخ الحديد‎, այլ տարբերակ Շեյխ Հադիդ‎‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում, Հալեպի մարզի Աֆրինի գավառում։ Հանդիսանում է համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը տեղակայված է Հալեպի մարզի հարավարևելյան հատվածում՝ Թուրքիայի պետական սահմանին շատ մոտ։ գտնվում է ծովի մակարդակից 323 մետր բարձրության վրա։ Ամենամոտ բնակավայրերն են հարավում՝ Քաֆրա Սաֆրա, հյուսիս-արևելքում՝ Դարմաշխանլի։


== Բնակչություն ==
2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 5,063 մարդ, իսկ համանուն շրջանի բնակչությունն իր շրջակա 13 գյուղերով և ավաներով կազմում է 13,871 մարդ։ Բնակչության գերակշիռ մասն Քրդեր են՝ որոնց մեծամասնությունն սուննի իսլամադավաներ են։


== Տրանսպորտ ==
Ամենամոտ քաղաքացիական օդանավակայանը Հալեպի միջազգային օդանավակայանն (Aleppo International Airport) է, որը գտնվում է Հալեպ քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==

Կաղապար:Հալեպի բնակավայրեր
Նովա Սորի (Բաիա)

Նովա Սորի (պորտ.՝ Nova Soure), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Րիբեյրա դու Պոմբալ գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 24 209 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 021,277 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 23,7 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1938 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 41 667 476 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1 714 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,596 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման տարածքում կիսաանապատային է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուռած տանձ

Ուռած տանձ, հանդ Գերան լեռան հյուսիսային լանջերին, Այգեձոր գյուղից 3,5 կմ հարավ-արևմուտք։


== Տես նաև ==
Տավուշի մարզ


== Գրականություն ==
Լավրենտի Միրզոյան,  Տավուշ, Երևան, «Ասողիկ», 2010 — 856 էջ։
Կույբիշևի փողոց (Յալթա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կույբիշևի փողոց (այլ կիրառումներ)Կույբիշևի փողոց (ռուս.՝ Улица Куйбышева), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ Վալերիան Վլադիմիրովիչ Կույբիշևի (1888-1935) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կիևյան փողոցից և ավարտվում Միչուրինի և Օսլովսկու փողոցների հանգույցում։ Երկարությունը 310 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Յալթա քաղաքի Կույբիշևի փողոցը սկսվում է Կիևյան փողոցից, հատում Կույբիշևի նրբանցքը, Շիրյաևի փողոցը, Կիևյան նրբանցքը, Սադովայա փողոցը, Նադյա Լիսանովայի փողոցը և ավարտվում Միչուրինի և Օսլովսկու փողոցների հանգույցում։ Շատ կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 310 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 26 շինություն։
Կույբիշևի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298612։
Փողոցն անվանվել է խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ Վալերիան Վլադիմիրովիչ Կույբիշևի (1888-1935) պատվին։ Նա եղել է 1905-1907 թվականների հեղափոխության ակտիվ մասնակից։ 1906 թվականից մինչև 1915 թվականը հեղափոխական աշխատանք է կատարել Սիբիրում, Պետրոգրադում և այլուր։ Ութ անգամ ձերբակալվել է, չորս անգամ աքսորվել Արևելյան Սիբիր։ 1917-ի մարտից ղեկավարել է ՌՍԴԲ(բ)Կ Սամարայի կազմակերպությունը։ Ղեկավարել է ԳՈԷԼՌՈ-ի պլանի իրականացման աշխատանքները։ Խորհրդային մեծ հանրագիտարանի առաջին հրատարակության կազմակերպիչներից է, նրա գլխավոր խմբագրության անդամը։ Աճյունն ամփոփված է Կրեմլի պատի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Куйбышева в Ялте
Подробная карта Улица Куйбышева, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты


== Արտաքին հղումներ ==
Почтовый индекс улица Куйбышева, г. Ялта
Աշխարհագրական երկայնություն

Աշխարհագրական երկայնություն, աշխարհագրական կոորդինատ, որի օգնությամբ որոշվում է Երկրի, Արեգակի, մոլորակների մակերևույթի և երկնոլորտի վրա որևէ կետի դիրքը զրոյական միջօրեականից դեպի արևելք և արևմուտք՝ հաշված աստիճաններով 0°-ից մինչև 180°:
Երկայնությունը՝ λ, երկնիստ անկյուն է տվյալ կետով անցնող միջօրեականի հարթության և զրոյական միջօրեականի հարթության միջև։
Զրոյական միջօրեականի ընտրությունը կամայական է և որոշվում է համաձայնությամբ։ Գրինվիչի միջով անցնող զրոյական միջօրեականը կոչվում է Գրինվիչի միջօրեական։ Բացի Գրինվիչից, որպես զրոյական օգտագործում էին նաև Կադիսի, Փարիզի աստղադիտարանների միջօրեականները, Պուլկովի միջօրեականը և այլն։
0°-ից մինչև 180° երկայնությունները զրոյական միջօրեականից դեպի արևելք կոչվում են արևելյան, իսկ դեպի արևմուտք՝ արևմտյան։ Արևելյան երկայնությունները ընդունված է համարել որպես դրական, իսկ արևմտյան երկայնությունները՝ բացասական։


== Երկայնությունը որոշելու խնդիր ==
Ծովային նավագնացության նպատակներով լայնության որոշումն իրենից առանձնահատում խնդիր չէր ներկայացնում՝ այն հեշտությամբ հաշվարկվում է Բևեռային աստղի հորիզոնի վերևում անկյան չափման օգնությամբ։ Իսկ երկայնության որոշումը ավելի երկար ջանքեր էր պահանջում։ Առաջատար ծովային տերությունները այդ խնդիրը լուծելու համար խոշոր պարգևներ են խոստացել։
Առաջարկվել են մի քանի աստղագիտական մեթոդներ՝ Յոհան Վերների լուսնային հեռավորության մեթոդը (1514 թվական), Գալիլեո Գալիլեյի Յուպիտերի արբանյակների դիրքի մեթոդը (1612 թվական), սակայն դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ էին բարդ աստղագիտական սարքավորումներ և հաշվարկումներ։
1714 թվականին Բրիտանիայի խորհրդարանը մեծ պարգև է առաջարկել երկայնությունը որոշելու մեթոդի մշակման համար՝ 10 000 £ 60 ծովային մղոն սխալի դեպքում, 15 000 £ (40 մղոն) և 20 000 £ (30 մղոն)։ Վեստ Ինդիա նավարկության ժամանակ այդպիսի ճշգրտությամբ երկայնությունն որոշելու համար պահանջվում էր ժամանակից ոչ ավելի քան 3 վայրկյան հետ ընկնող ժամացույց (ընդ որում, այն ժամանակ ժամացույցը շատ ճշգրիտ համարվում էր այն դեպքում, երբ այն ուներ րոպեի սլաք)։
Ատաղձագործ և ժամագործ-ինքնուսույց Ջոն Հարիսոնը 1749 թվականին հայտնագործել է ժամացույց, որն ավելի ճշգրիտ էր ծովում, քան որևէ այլ ժամացույցը ցամաքում՝ այն հետ էր ընկնում ընդամենը 2 վայրկյան, և նավարկության 45-րդ օրվանից հետո երկայնությունը որոշելու ճշգրտությունը կազմել է ընդամենը 10 մղոն։ Սակայն մինչ այդ խորհրդարանը փոխել է մրցույթի պայմանները՝ այժմ պահանջվում էր ոչ միայն ճշգրտություն, այլ նաև ժամացույցի կոմպակտությունը։ Ի պատասխան Հարիսոնը 1760 թվականին ներկայացրել է նոր մոդել 12 սմ տրամագծով։ Այդ ժամացույցը ստուգվել է դեպի Վեստ Ինդիա երկու նավարկությունների ժամանակ՝ 1761 և 1764 թվականներին։ 1776 թվականի մարտին նրան պարգև են հանձնել։
Այնուամենայնիվ, ժամացույց-քրոնոմետրը թանկ էր և պրակտիկայում կիրառվում էր լուսնային հեռավորության մեթոդը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2002

Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2002, Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 42-րդ խաղարկության եզրափակիչ խաղն է, որը տեղի է ունեցել Կարդիֆի «Միլենիում» ստադիոնում։ «Բլեքբեռն Ռովերսը» հաղթեց 2-1 հաշվով «Տոտենհեմ Հոտսպուրին» և նվաճեց ֆուտբոլային լիգայի գավաթը։
Ռոդի

Ռոդի  (իտալ․՝Roddi) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1535 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 171 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Մարիամ Աստվածածինը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0173 620120
Էլեկտրոնային հասցե։ segretariocomunale.roddi@ruparpiemonte.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.roddi.cn.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Սախալվաշո

Սախալվաշո (վրաց.՝ სახალვაშო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քոբուլեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 30 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քոբուլեթից 19 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 688 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էրիկ վան դեն Դուլ

Էրիկ վան դեն Դուլ (հոլ.՝ Erik van den Doel, մայիսի 15, 1979(1979-05-15), Լեյդեն, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ), հոլանդացի շախմատիստ։ Գրոսմայստերի կոչմանն արժանացել է 1998 թ.։ Հոլանդիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 4 օլիմպիադաների. 1998 թ., 2002-2006 թթ.։


== Մրցելույթների աղյուսակ ==


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Էրիկ վան դեն Դուլի անձնական էջը ratings.fide.com կայքում
Էրիկ վան դեն Դուլի պարտիաները www.chessgames.com կայքում
Էրիկ վան դեն Դոլի անձնական էջը www365chess.com կայքում
Էրիկ վան դեն Դոլի մրցելույթները շախմատային օլիմպիադաներում