armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պեպո (ֆիլմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պեպո (այլ կիրառումներ)«Պեպո», առաջին հայկական հնչյունային ֆիլմը, հիմնված է Գաբրիել Սունդուկյանի համանուն պիեսի վրա։


== Սյուժե ==
XIX դարի երկրորդ կեսը, հին Թիֆլիս։ Ֆիլմը պատմում է մի աղքատ ձկնորս Պեպոյի և խարդախ առևտրական Զիմզիմովի դիմակայության մասին։ Պեպոն փորձում է դատարանի միջոցով վերադարձնել այն գումարները, որոնք ժամանակին իր հայրը պարտքով տվել է Զիմզիմովին։ Սակայն լինելով դատավորի հետ դավադրության մեջ Զինզիմովը ոչնչացնում է իսկական վկայականը փոխարինելով այն կեղծով։ Սա թույլ է տալիս մեղադրել Պեպոյին խարդախության մեջ...


== Դերերում ==

Հրաչյա Ներսիսյան - Պեպո
Տատյանա Մախմուրյան - Կեկել, Պեպոյի քույրը
Դավիթ Մալյան - Կակուլի
Ավետ Ավետիսյան - Արութին Զիմզիմով
Համբարձում Խաչանյան - Դարչո
Հասմիկ - Շուշան, Պեպոյի մայրը
Գրիգոր Ավետյան - Գիքո
Մարիա Բերոյան - Դարչոյի մայրը
Գուրգեն Գաբրիելյան - կինտո
Արմեն Գուլակյան - Դուդուլի
Նինա Մանուչարյան - Նաթել
Նադեժդա Գևորգյան - Էփեմիա
Վաչե Բագրատունի - Սամսոն
Մարիա Ջրպետյան - բամբասող կին
Ադելինա Վանյան - Մարգրիտ
Միքայել Գարագաշ - Գևորգ
Վլադիմիր Բարսկի - դատավոր
Արտավազդ Քեֆչյան - Փիչխուլ
Ֆերդինանդ Բժիշկյան - դատախազ
Պահարե - Զիմզիմովի ծառա
Վեներա Հակոբյան - հյուր
Արտեմ Բերոյան - հյուր
Մարիա Մոջորյան - բամբասող կին բաղնիքում


== Ստեղծագործական խումբ ==
համառեժիսոր - Արմեն Գուլակյան
նկարիչներ - Վալերիան Սիդամոն-Էրիստով, Սերգեյ Սաֆարյան, Միքայել Արուտչյան
հնչյունային օպերատորներ - Նիկոլայ Պիսարև
երաժշտական ձևավորող - Դ. Բլոկ
ռեժիսորի ասիստենտներ - Տ. Գարինա, Ֆ. Կարեն
խորհրդատուներ - Վիկտոր Շկլովսկի, Ա. Գրեբնև
տնօրեն - Ա. Օհանջանյան


== Արտաքին հղումներ ==

«Պեպո» ֆիլմը «Հայկական կինո» կայքում Archived 2011-12-25 at the Wayback Machine.
«Պեպո» ֆիլմը Кино-Театр.ru կայքում
«Պեպո»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Պեպոյի երգը
Պեպոյի էկրանավորման 75-ամյակի նվիրված նամականիշ
«Պեպո» պիեսը
Իվանե Շիլակաձե

Իվանե Իսիդոնի Շիլակաձե (մայիսի 2, 1910, գյուղ Շեմոքմեդի (այժմ՝ Վրացական ԽՍՀ Մախարաձեի շրջանում)- նոյեմբերի 26, 1978, Թբիլիսի), վրացի խորհրդային լեզվաբան, հայագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1966)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Թբիլիսիի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը (1936), 1964 թվականից եղել հայագիտության ամբիոնի վարիչը։ Իր ուսումնասիրություններում քննել է ժամանակակից հայոց լեզվի և գրաբարի քերականության բազմապիսի հարցեր, գրել «Ժամանակակից հայոց լեզվի քերականություն» (1971), «Հին հայերենի քերականություն» (1975) մենագրությունները, անդրադարձել հայերենի խոնարհման համակարգին։
Ֆաբիանա Սեմպրեբոմ

Ֆաբիանա Սեմպրեբոմ (Fabiana Semprebom, մայիսի 26, 1984(1984-05-26), Լոնդրինա, Պարանա, Բրազիլիա), բրազիլացի մոդել։ Աշխատակցել է Լուիզա Մոդելս, Supreme, Ֆորդ Մոդելս (Նյու Յորք/Լոս Անջելես), Mega Models (Սան Պաուլու), 1st Option Model Management (Կոպենհագեն), Women Management (Միլան), Ford Models Europe (Փարիզ) գործակալություններին։ Ֆաբիանայի մոդելային տվյալները բացահայտել է սանպաուլուցի մի գործակալ, երբ նա առևտուր անելիս է եղել տեղի հանրախանութներից մեկում։
Սեմպրեբոմը որպես մոդել աշխատել է Դոլչե և Գաբանայի համար, 2007 թվականին ներկայացվել է Vanity Fair ամսագրում, 2010 թվականին էլ մասնակցել է Victoria's Secret ընկերության կազմակերպած նորաձևության ցուցադրությանը։
2005 թվականից ընդգրկված է աշխարհի թոփ մոդելների ցանկում։


== Անձնական տվյալներ ==
Հասակը՝ 178 սմ,
կուրծքը՝ 86,5 սմ,
գոտկատեղը՝ 61 սմ,
կոնքերը՝ 89 սմ,
մազերի գույնը՝ սև,
աչքերի գույնը՝ շագանակագույն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Twitter (պորտ.)
Պրոֆիլը Fashion Model Directory կայքում (անգլ.)
Պրոֆիլը models.com կայքում (անգլ.)
Պավլովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊավլովոՊավլովո (ռուս.՝ Павлово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հելդենշթայն

Հելդենշթայն  (գերմ.՝ Heldenstein), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 2402 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 19,85 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 83 120։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ռուսսկի Կոլոդեց (Նեկլինովսկի շրջան)

Ռուսսկի Կոլոդեց (ռուս.՝ Русский Колодец ), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Պոլյակովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Գեորգ Բեդնորց

Յոհաննես Գերոգ Բեդնորց (գերմ.՝ Johannes Georg Bednorz, մայիսի 16, 1950(1950-05-16)[…], Neuenkirchen, Steinfurt, Մյունստեր, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի Ֆիզիկոս, որը Կարլ Մյուլլերի հետ հայտնաբերել է կերամիկայում բարձրջերմաստիճանային գերհաղորդականությունը, ինչի համար 1987 թվականին նրանք ստացել են Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ։


== Կյանք և աշխատանք ==
Բեդնորցը ծնվել է Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա նահանգի Նոյենկիրխեն շրջանում։ Հայրը՝ Անթոնը Բեդնորց, միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ էր, մայրը՝ Էլիզաբեթ Բեդնորցը, դաշնամուրի ուսուցիչ։ Բեդնորցը ընտանիքի չորս երեխաներից ամենափոքր էր։ Ծնողները Կենտրոնական Եվրոպայի Սիլեզիա մարզից էին, բայց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ստիպված տեղափոխվել էին արևմտյան շրջաններ։
Վաղ տարիքում ծնողները փորձում էին նրա մեջ դասական երաժշտության հանդեպ հետաքրքրություն առաջացնել, սական նա նախընտրում էր աշխատել մոտոցիկլերի և ավտոմեքենաների վրա։ Այնուամենայնիվ, պատանեկան տարիներին Բեդնորցը սովորեց ջութակ և շեփոր նվագել։ Ավագ դրոցի տարիներին սկսեց հետաքրքվել բնական գիտություններով, հատկապես՝ քիմիայով։
1968 թվականին Բեդնորցը ընդունվեց Մյունստերի համալսարան՝ քիմիա սովորելու։ Սական, շուտով որոշեց ուսումնասիրել բյուրեղագիտություն (միներալոգիա բաժին)։ Իր ուսուցիչների Վոլֆգանգ Հոֆմանի և Հորսթ Բոհմի միջամտությամբ 1972 թվականի ամառը անցկացրել է IBM-ի Ցյուրիխի հետազոտական լաբորատորիայում որպես այցելող ուսանող։ Այդ ընթացքում ծանոթացավ Կարլ Մյուլլերի հետ (ֆիզիկայի բաժնի ղեկավար)։
1973 թվականի մեկ այլ այցից հետո նա 1974 թվականին վեց ամսով տեղափոխվեց Ցյուրիխ՝ դիպլոմային աշխատանքի փորձարարական մասը անելու համար։ Այս ընթացքում աճեցրել է SrTiO3-ի բյուրեղներ (պերովսկիտների ընտանիքին պատկանող կերամիկական նյութ)։ Մյուլլեր, լինելով հետաքրքրված պերովսկիտներով, առաջարկեց նրան շարունակել հետազոտությունը։ 1977 թվականին Մյունստերի համալսարանը ավարտելուց հետո Բեդնորցը սկսեց իր PhD-ն Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցում՝ Հեյնի Գրենիխերի և ԱԼեղ Մյուլերի ղեկավարության ներքո։
1982 թվականին՝ իր PhD-ն ստանալուց հետո նա միացավ IBM լաբորատորային։ Այնտեղ նա միացավ Մյուլերի գերհաղորդականության վերաբերյալ հետազոտությանը։ 1983 թվական Բեդնորցը և Մյուլերը սկսեցին հետզոտել օքսիդներից առաջացած կերամիկայի էլեկտրական հատկությունները։ 1986 թվականին նրանց հաջողվեց LaBaCuO—ում գերհաղորդականություն ստանալ։ Օքսիդների  կրիտիկական ջերմաստիճանը  (Tc) 35 Կ էր, որը 12 Կ բարձր էր նախորդ ռեկորդից։ Այս բացահայտումը նպաստեց բարձրջերմաստիճանային գերհաղորդականության վերաբերյալ այլ հետազոտությունների, որի արդյունքում հայտնագործվեց այնպիսի միացություններ, ինչպիսիք են BSCCO (Tc 107Կ) և YBCO (Tc 92Կ)։
1987 թվականին Բեդնորցը և Մյուլերը միասին ստացան Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ «կերամիկական նյութերում գերհաղորդականության վերաբերյալ իրենց կարևոր բացահայտումների համար»։ Նույն թվականին Բեդնորցը նշանակվեց IBM Fellow։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pioneers in Electricity and Magnetism – Johannes Georg Bednorz, National High Magnetic Field Laboratory.
Մաշտոց (5153)

Մաշտոց (5153), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5153 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում Հերապետ քահանա գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Նավասարդ միակեացը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.7x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 196 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 121ա, 144ա, 153ա, 170ա և այլուր։


== Բովանդակություն ==
Նաև՝ Ստեփանոսի Վարք Մաշտոցի Եղիվարդեցւոյ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գլուշչենկի

Գլուշչենկի (ռուս.՝ Глущенки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 202 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Stupid Love

«Stupid Love» (անգլ. թարգմանաբար՝ «Հիմար սեր»), ամերիկացի երգչուհի Լեդի Գագայի երգ, որը թողարկվել է 2020 թվականի փետրվարի 28-ին, որպես «Chromatica» վեցերորդ ստուդիական ալբոմի լիդ սինգլ։ Երգի հեղինակներն են Լեդի Գագան, ինչպես նաև Էլի «Rise» Ուասյֆիլդը, Մայքլ Թաքերը, Մարտին Բրեսսոն և Մաքս Մարթինը։


== Պատմություն ==
Երգից որոշ հատվածներ առաջին անգամ համացանցում հայտնվել են 2020 թվականի հունվարին։ Երգը դարձել է վիրուսային թվիթթերում։
«Stupid Love»-ը նկարագրվում է որպես երգչուհու վերադարձն այնպիսի երաժշտական ոճերի, ինչպիսիք են դանս փոփը, էլեկտրափոփը, պարային երաժշտությունը, դիսկո երաժշտությունը և էլեկտրոնային երաժշտությունը։


== Արձագանքներ ==
Երգի թողարկումից հետո Harper's Bazaar ամսագիրը «Stupid Love»-ը նկարագրել է որպես «ռիթմիկ՝ ուժեղ վոկալով, պարերով և էլեկտրոնային պրոդյուսերությամբ, ենթադրաբար դառնալու է երգչուհու ևս մեկ ռադիո հիթ»։
Մայքլ Քյուբին Nylon ամսագրից գրել է, որ «երգը կարծես Bad Kids, The Edge of Glory և Do What U Want երգերի խառնուրդը լինի»։
Variety ամսագիրը համացանցում հայտնված երգի տարբերակը նկարագրել է որպես «երաժշտությամբ լցված դիսկո հիմն, որի ոճը սկսվում է Born This Way ալբոմից»։ Rolling Stone ամսագրի հոդվածում մեկնաբաններ Քլեր Շաֆերը և Ալթեյ Լեգասպին երգն անվանել են «պարային ջեմ», իսկ Բեն Քեյը Consequence of Souns ամսագրից  անվանել է էլեկտրոնային դիսկո-հրավառություն։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==

Երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանվել է Դանիել Ասկիլի և պարուսույց Ռիչարդ Ջեքսոնի կողմից և թողարկվել է 2020 թվականի փետրվարի 28-ին, իսկ թիզերը հայտնվել է դրանից մեկ օր առաջ։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է Trona Pinnacles (ԱՄՆ, Կալիֆորնիա) երկրաբանական անապատային արգելոցում, ցուցադրվում է, թե ինչպես է Գագան մարտնչում «պատերազմող խմբավորումների» դեմ և նկարահանվել է Էփլի iPhone 11 Pro բջջային հեռախոսի եռակի տեսախցիկով։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոնոգրամներ և տեսաձայնագրություններ արտադրողների մեքսիկական միություն

Ֆոնոգրամներ և տեսաձայնագրություններ արտադրողների մեքսիկական միություն (իսպ.՝ Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas (AMPROFON)), շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն Մեքսիկայում, որը ներառում է ինչպես միջազգային այնպես էլ տեղական ձայնագրող ընկերություններ։ Հիմնադրվել է 1963 թվականի ապրիլի 3-ին, և այժմ ներառում է ձայանգրող ընկերություններ, որոնք ծածկում են Մեքսիկայի շուկայի 70 տոկոսը։ AMPROFON-ը հանդիսանում է Ֆոնոգրամմա արտադրողների միջազգային ֆեդերացիայի (IFPI) անդամ։


== Պատմություն ==
Կազմակերպությունը ստեղծվել է Phonographic Discs Producers (AMPRODISC) անվան տակ Մեխիկոյում 1963 թվականին։ Կազմակերպության նպատակն էր ստեղծել քաղաքացիական միություն, որը կներկայացներ ձայնագրություններ արտադրողների շահերը և հետաքրքրությունները։ Անդամներն էին՝

Compañía Importadora de Discos, S.A.
CBS de Mexico, S.A.
Discos Mexicanos, S.A.
Fábrica de Discos Peerless, S.A.
GAMMA, S.A.
Panamericana de Discos, S.A.
RCA Victor Mexicana, S.A.1971 թվականի հուլլիսի 26-ին կազմակերպության անվանումը փոխվեց, դառնալով Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas, իսկ 1990 թվականի մայիսի 3-ին այն ստացավ իր այժմյան անվանումը՝ Mexican Association of Producers of Phonograms and Videograms (AMPROFON):


== Չարթեր ==
Չարթերը հրապարակվում են ամեն չորեքշաբթի երեկոյան, և հիմնված են վաճառքների երկրում տվյալների վրա՝

Top 100 Mexico ալբոմների չարթ - 100 ամենավաճառվող ալբոմների ցանկ, բոլոր երաժշտական ժանրեր։
Spanish Albums Chart.  - 20 լավագույն կատարումները փոփ, ռոք և պարային ալբոմներ իսպաներեն լեզվով, անկախ ազգությունից։
Popular Music Albums Chart. - 20 լավագույն կատարումները տարածքային մեքսիկական երաժշտության մասով՝ ռանչերա, գրուպերո և այլն։
International Albums Chart. - 20  լավագույն միջազգային կատարումները։ Անկախ ազգությունից ու լեզվից, բացառվում են միայն իսպանալեզու կատարումները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Այս շաբաթվա Top 100 չարթ
Այս շաբաթվա Genre Top 20 չարթեր
Չարթերի արխիվի կայք
Պրոտակտինիում

Պրոտակտինիում, քիմիական տարր է, որի նշանն է Pa և ատոմային թիվը՝ 91:

Պարբերական աղյուսակ
1393

1393 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1393 թվականն է, 
XIV դարի 93-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Լևոն Զ-ի մահը Փարիզում
Get Down (երգ, Ջեյմս Արթուր)

"Get Down", բրիտանացի երգիչ և երգերի հեղինակ Ջեյմս Արթուրի երգը, թողարկված 2014 թվականի մարտի 13-ին, որպես չորրորդ և վերջին երգը իր փոքրի՝ James Arthur ալբոմում (2013)։


== Թողարկում ==
2014 թվականի հունվարի 14-ին Ջեյմսը հաստատեց իր Twitter-ում, որ Get Down-ը կլինի իր առաջին ալբոմի չորրորդ երգը։ Երգը օնլայն տարբերակով հեռարձակվեց հունվարի 20-ին։
2013 թվականի նոյեմբերին "Get Down" երգի թողարկումը Արթուրի համար առաջացրեց տարաձայնություններ, իբրև օգտագործման մեկ այլ երգի բառեր։ Միքի Ուորթլեսը, Կրոյդոնցի ռեփերը թողարկել էր "Stay in Your Lane" երգը, որը ծաղրում էր Արթուրին, որովհետև Ուորթլեսը արժանի չէր համարում Արթուրին որպես ռեփեր, ինչպես ինքն էր ներկայացել ազգային ռադիոյում։
Արթուրի բանավեճի պատճառով, շատ ռադիոկայաններ չեն համաձայնել թողարկել Get Down երգը։ Մի քանի կայաններ, նույնիսկ, երգն ավելացրել են սև ցուցակում։ Այս ամենը հանգեցրեց "Get Down" երգի վատ վաճառքին։
Արթուրին արդարացնելու համար, սկսվեց առցանց հանրագիր change.org կայքի միջոցով։ Միջնորդագրում նշվել էր, որ Արթուրը տաղանդավոր երաժիշտ է և կոչ է արվել BBC Radio 1-ին, որպեսզի թողարկեն Get Down երգը։ Այստեղ ստորագրել էին ավելի քան 830 մարդ։ UK Singles Chart չարթում երգը կարողացավ հասնել մինչև 96-րդ հորիզոնականը։
iTunes-ը առաջարկել է վերադարձնել Արթուրի James Arthur ալբոմը, ի շնորհիվ հաճախորդների։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
Աուդիո թրեքը YouTube-ում տեղադրվեց 2014 թվականի հունվարի 20-ին։ Իսկ պաշտոնական տեսահոլովակը 2014 թվականի մարտի 3-ին՝ երգի թողարկման օրը.:


== Երգացանկ ==
CD single"Get Down" – 3:46
"Get Down" (Live) – 5:47Digital remixes EP"Get Down" (Live) – 5:47
"Get Down" (Smooth Remix) – 4:58
"Get Down" (D-Wayne Remix) – 6:45
"Get Down" (Taiki & Nulight Remix) – 5:05
"Get Down" (Sharoque Remix) – 3:54


== Չարթեր ==


=== Շաբաթվա չարթեր ===


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչալույս

Խաչալույս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խնուսի գավառում։ Գտնվում էր Արոս գետի ափին։


== Պատմություն ==
Հանդիսացել է Խնուսի դաշտի նշանավոր գյուղերից մեկը։
Բնակիչները քաջ, ռազմասեր և արհեստավոր մարդիկ էին։ 1890-ական թվականներին ակտիվ մասնակցություն են ունեցել թուրքերի դեմ մղված ազատագրական պայքարներում։ Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 85 տուն հայ և 30 տուն քուրդ բնակիչ։ 1915 թվականին ուներ մոտ 200 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, ջուլհակությամբ և գորգագործությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Խաչալույսն ուներ Ս. Սարգիս Զորավար անունով քարակերտ եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր վարժարան։


== Անվանի մարդիկ ==
Խաչալույսում է ծնվել մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ա. Մովսիսյանը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գարետ շրջան (Մերիլենդ)

Գարետ շրջան (անգլ.՝ Garrett County), ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգի 24 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.699 կմ² է, բնակչությունը՝ 30.097 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օկլենդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1872 թ.։
.arpa

.arpa - վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեն, որը բացառապես նախատեսված է ինտերնետի ենթակառուցվածքի համար։
Դոմենը գրանցվել է 1985 թ.-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Whois տեղեկատվություն .arpa դոմենի մասին iana.org կայքում
Օրունե

Օրունե (իտալերեն՝ Orune), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3021 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 23.5 մարդ/կմ², ընդգրկում է 128.58 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 8020։ հեռախոսային կոդ՝ 0784։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Սան Բիաջիոն։ Տոնը նշում են ամեն տարի ապրիլի 7-ին։
Լուն Վոժ (Մար Յոլի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)Լուն Վոժ  (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մար Յոլ գետի ձախ ափից 7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը 
Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000064426
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006442
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
ՀՀ դրամաշրջանառություն

Հայաստանի ազգային դրամանիշը՝ դրամը, շրջանառության մեջ է դրվել 1993 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ ՀՀ ԿԲ 10, 25, 50, 100, 200 և 500-դրամանոց բանկային տոմսերի ձևով։ Փոխանակումը կատարվել է 1 դրամ = 200 ռուբլի հարաբերությամբ։ Մինչև 1994 թվականի մարտի 17-ը ժամանակավոր շրջանառության մեջ են թողնվել նաև խորհրդային 1961-1992 թվականների նմուշների 1-ից մինչև 500 ռուբլի անվանական արժեքներով թղթադրամները։ 1994 թվականի փետրվարի 21-ին շրջանառության մեջ են դրվել առաջին շարքի ալյումինե մետաղադրամները՝ 10, 20, 50 լումա և 1, 3, 5, 10 դրամ անվանական արժեքներով, 1994 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ 1994 թվականի նմուշի 1000 դրամ, իսկ 1995 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ 1995 թվականի նմուշի 5000 դրամ անվանական արժեքներով թղթադրամները։ 1998 թվականից սկսած՝ թողարկվել են 50, 100, 500, 1000, 5000, 10.000 և 20.000 դրամ անվանական արժեքներով երկրորդ շարքի թղթադրամները։
2001 թվականի հունիսի 4-ին շրջանառության մեջ է դրվել 50.000 դրամ անվանական արժեքով հոբելյանական թղթադրամը՝ նվիրված Հայաստանում քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակելու 1700-ամյակին։ 2004-2005 թվականներին շրջանառությունից հանվել են 1993-1995 թվականների նմուշի և 1998 թվականի նմուշի 50 ու 100 դրամ անվանական արժեքներով թղթադրամները։ 2003-2004 թվականներին շրջանառության մեջ են դրվել երկրորդ շարքի մետաղադրամները՝ 10, 20, 50, 100, 200 և 500 դրամ անվանական արժեքներով, 2009 թվականի օգոստոսի 24-ից՝ 100.000 դրամ անվանական արժեքով հիշատակային թղթադրամը, որի վրա պատկերված է Եդեսիայի՝ ազգությամբ հայ առաջին թագավոր Աբգար Ե-ն, որն առաջինն է ընդունել քրիստոնեություն (Հայ առաքելական եկեղեցին նրան դասել է իր սրբերի կարգը)։ ՀՀ ԿԲ-ն թողարկել է նաև մի քանի տասնյակ հուշադրամներ՝ ոսկուց, արծաթից և պղինձ-նիկելի համաձուլվածքից։
Սև գեղեցկություն

«Սև գեղեցկություն», գիրք է, գրված 1877 թվականին անգլիացի գրող Աննա Սյուելի կողմից։ Այն կապված է իր կյանքի վերջին տարիների հետ, երբ նա իր տանն ապրում էր որոշակի հաշմանդամություններով։ 
Նովելը դարձավ միջին լավ վաճառվող, սակայն Սյուելը մահացավ գրքի հրատարակչությունից հինգ ամիս անց և երկար չտեսավ իր գրքի գրանցած հաջողությունները։ 50 միլիոն օրինակ վաճառքով «Սև գեղեցկությունը» բոլոր ժամանակների ամենալավ վաճառվող ստեղծագործություններից մեկն է։ Մինչ կենդանու կյանքի մասին պատմելը, այն նաև սովորեցնում է ինչպես մարդկանց վերաբերվել փոխհատուցել բարությամբ, նրբանկատութամբ և հարգանքով։ 2003 թվականին նովելը 58-րդն էր BBC-ի «Մեծ ընթերցանություն» (The Big Read) հարցման մեջ։


== Կենսագրություն ==
Աննա Սյուելը ծնվել էր Գրեյթ Յարմունթում՝ Անգլիա և նա եղբայր ուներ Ֆիլիպ անունով, ով ինժեներ էր Եվրոպայում։ 14 տարեկան հասակում, մի անձրևոտ օր՝ դպրոցից տուն ճանապարհին Աննան ընկել էր և վնասել երկու ոտնաթաթերը։ Վնասվածքների հետևանքով նա չկարողացավ քայլել և կանգնել մինչև իր կյանքի վերջ։ Հիվանդության և անշարժության հետևանքով նա սկսեց ուսումնասիրել ձիերին, երբ իր հոր հետ ձիարշավում էին դեպի հոր աշխատավայր։ Սյուելի գրելու ցանկությունը առաջացավ այն ժամանակ, երբ նա օգնում էր բարելավել իր մայրիկի (Mary Wright Sewell) կրոնական և այլ բնույթով աշխատանքները։ Աննա Սյուելը աշխարհը ներկայացնելով ձիու աչքերով նոր հեղաշրջում մտցրեց գրականության մեջ։
Նա երբեք չամուսնացավ և երեխաներ չունեցավ։ Եվրոպա այցելության ժամանակ նա հանդիպեց բազմաթիվ գրողների, արտիստների, փիլիսոփաների։ Նրա միակ գիրքը «Սև գեղեցկություն»-ն էր, գրված 1871 և 1877 թվականիններին իր Օլդ Քաթթոն (Old Catton) տանը։ Այդ ժամանակաշրջանում նրա առողջությունը կտրուկ վատացել էր և նրա ծեր մայրը դարձել էր հիվանդախնամ։ Նա իր գիրքը վաճառեց տեղային հրատարակչությանը՝ «Ջարոլդ և Տղաներ» անվանումով։ Որոշ ժամանակ անց գիրքը ցնցեց՝ վեցերորդ հորիզոնականը գրավելով լավագույն անգլերեն վաճառվող գրքերի ցանկում։
Սյուելը մահացավ տուբերկուլյոզից կամ հեպատիտից՝ 1878 թվականի ապրիլի 25-ին։ Նա թաղվել է նույն թվականի ապրիլի 30-ին Քուորքել գերեզմանատանը։ Իսկ նրա ծննդյավայրը՝ Փլեին եկեղեցում՝ Գրեյթ Յորթմունթում դարձել է իր թանգարանը։
Սյուելի այս գրքի գրման նպատակը երեխաներին ընթերցելը չէ, այլ բարության, հարգանքի կարևորության տարածումն է։


== Գրքի կրճատ ներկայացում ==
Պատմությունը սկսվում է սիվոլիստական կերպար ձիու՝ սև գեղեցկուհու կյանքի դրվագներով։ Նա զամբիկ էր, իսկ նրա մայրը ազնվական գեղեցիկ ձի։ Հաջորդ գլուխներում պատմվում են փոքրիկ պատմություններ դժվարությունների, դաժանությունների և բարության մասին։


== Վերլուծություն ==
Գիքրը ներկայացնում է ձիերի մասին պատմություններ, որտեղ այդ կենդանինները գոյատևում են, ոչ թե ապրում մարդկանց կողքին։ Նկարագրվում է ցավի մասին, երբ ձիերին պայտում են, կամ նրանց վրա սանձեր ձգում։ Նկարագրվում են զգացմունքներ, ինչպիսիք են՝ հավատարմություն, սեր, հիասթափություն, անկարողություն՝ սրանք բոլորն էլ մարդկայն զգացմունքների հոմոլագներն են։


== Արտաքին հղումներ ==
Գիրքը Գուտենբերգի արխիվում(չաշխատող հղում)
գիրքը ինտերնեը արխիվում


== Ծանոթագրություններ ==
Վիգեն Զաքարյան

Վիգեն Կարապետի Զաքարյան (մարտի 15, 1969(1969-03-15), Բեյրութ, Լիբանան - մայիսի 8, 1992(1992-05-08), Շուշի, Ադրբեջան), լիբանանահայ ազատամարտիկ, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցության անդամ (1969 թվականի մարտի 15, Բեյրութ, Լիբանան - 1992 թվականի մայիսի 8, ԼՂՀ, Շուշիի շրջան, գյուղ Զառսլու)։


== Կենսագրություն ==
Վիգեն Զաքարյանը ծնվել է 1969 թվականի մարտի 15-ին Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութում։ Եղել է ՀՅԴ անդամ։ ՀՅԴ Լիբանանի երիտասարդական միության «Դրոշակ» մասնաճյուղի ու Կենտրոնական քարոզչական հանձնախմբի ներկայացուցիչ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ մասնակցել է հայկական թաղամասի պաշտպանությանը։ 1992 թվականի ապրիլին կամավոր մեկնել է Արցախ։ Մասնակցել է Շուշիի ազատագրմանը, որի ժամանակ էլ՝ 1992 թվականի մայիսի 8-ին էլ Շուշիի շրջանի Զառսլու գյուղում զոհվել է։


== Հիշատակ ==
Վիգեն Զաքարյանի հիշատակին է նվիրված Ներսիկ Իսպիրյանի «Ելին Վիգեն» երգը։ Իսկ 2007 թվականին Բեյրութում լույս է տեսել Համբիկ Պիլարյանի «Նահատակություն Շուշիի ժայռերում...» գիրքը, որը նվիրված է Վիգեն Զաքարյանի կարճատև կյանքի ու գործունեության լուսաբանմանը։ Գրքում տեղ են գտել նաև Վիգեն Զաքարյանի վկայությունները, ակնարկությունները, մտքերն ու նամակները։


== Գրականություն ==
Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988-1994 թթ.) հանրագիտարան, Երևան, 2004, էջ 196։
Պիլարեան Համբիկ «Նահատակութիւն Շուշիի ժայռերուն...», Պէյրութ, 2007, 96 էջ։


== Արտաքին հղումներ ==
https://www.youtube.com/watch?v=DMH3zGRFfvo «Ելիր Վիգեն», երգ Ներսիկ Իսպիրյանի կատարմամբ։
https://www.youtube.com/watch?v=RqgQIqBpwBI&t=11s - Վիգէն Զաքարեան
https://www.youtube.com/watch?v=Iyu9dDGmWQ8 - Վիգէն Զաքարեան
Առագաստ (այլ կիրառումներ)

Առագաստ, կարող է վերաբերել՝

Առագաստ - գրական, մշակութային, հասարակական պատկերազարդ ամսագիր
Առագաստ - երկնակամարի հարավային կիսագնդի համաստեղություն
Առագաստ - եռանկյուն սֆերիկ որմածք
Մազանկա (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)

Մազանկա (ուկրաիներեն՝ Мазанка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Mazanka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Մազանկի։
2001 թվականի տվյալներով Մազանկա գյուղում բնակվում էր 2 617 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոլյա Առստամյան

Կոլյա Աշոտի Առստամյան (12 օգոստոսի, 1966, Պողոսագոմեր, Մարտակերտի շրջան - 1 ապրիլի, 1993, Մոխրաթաղ, Մարտակերտի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Կոլյա Առստամյանը ծնվել է 1966 թ. օգոստոսի 12-ին Մարտակերտի շրջանի Պողոսագոմեր գյուղում։ Ավարտել է Չլդրանի միջնակարգ դպրոցը։ Ստեփանակերտի ավտոդպրոցում ստացել է վարորդի մասնագիտություն։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է գյուղում, իր մասնագիտությամբ։ Արցախյան շարժման կամավորներից էր։ Զոհվել է 1993 թ. ապրիլի 1-ին՝ Մոխրաթաղ գյուղի ազատագրության ժամանակ։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Պողոսագոմերի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Արովո

Արովո (ռուս.՝ Арово, բաշկիրերեն՝ Ар), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 620 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իմ քեռի Ռաֆայելը

Իմ քեռի Ռաֆայելը (անգլ.՝ My Uncle Rafael), 2012 թվականին ռեժիսոր Մարկ Ֆուսկոյի նկարահանած ընտանեկան կատակերգություն։


== Սյուժե ==
Հուսահատ հեռուստապրոդյուսերը համոզում է իր ծեր հայ հորեղբորը նկարահանվելու նոր ռեալիթի շոուում։ Մշակույթները բախվում են, երբ քեռի Ռաֆայելը հայտնվում է Շումահեր ընտանիքում, որտեղ նա ունի մեկ շաբաթ փրկելու խորտակվող և աններդաշնակ ամերիկյան ընտանիքը։ Նրա միակ կանոնն է, որ բոլորը հետևեն իր կանոններին։


== Դերեր ==
Ջոն Միշել Հայգինս՝ Դեյմոն
Միսի Փայլ՝ Բլեյր
Վահիկ Փիրհամզեյի՝ Ռաֆայել/Համո
Էնթոնի Քլարք՝ Ջեք
Ռեյչլ Բլենչարդ՝ Միշել
Քարլի Չաիկին՝ Կիմ
Էլինգթոն Ռաթլիֆ՝ լուսանկարիչ
Ջո Լո Տրուլոն
Անահիտ Ավանեսյան


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Վահիկ Փիրհամզեյի, Սքոթ Յագեման
Ռեժիսոր՝ Մարկ Ֆուսկո
Պրոդյուսերներ՝ Վահիկ Փիրհամզեյի, Մայքլ Գարրիթի
Գործադիր պրոդյուսեր՝ Անահիտ Ավանեսյան
Բեմադրող նկարիչ՝ Դեյվիդ Սթորմ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Իմ քեռի Ռաֆայելը»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում:
«Իմ քեռի Ռաֆայելը» (դիտել ֆիլմը հայերեն լեզվով) kkkino կայքում։
Մարեկ Ձյուբա

Մարեկ Ձյուբա  (լեհ.՝ Marek Dziuba, դեկտեմբերի 19, 1955(1955-12-19), Լոձ, łódzkie Voivodeship, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), լեհ ֆուտբոլիստ, եզրային պաշտպան, հանդես է եկել Լեհաստանի ֆուտբոլի հավաքականում։ 1982 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մրցանակակիր։ 


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
1973 թվականին նա հաղթել է Լեհաստանի երիտասարդական առաջնությունը «Լոձ» ակումբի կազմում, որից հետո տեղափոխվել է հիմնական կազմ։ «Լոձում» նա խաղացել է մինչև 1984 թվականը` անցկացնելով 282 խաղ, որից հետո տեղափոխվել է Վիձև ակումբ։ 


=== Հավաքականում ===
Լեհաստանի հավաքականում Մարեկ Ձյուբան առաջին անգամ խաղացել է 1977 թվականի ապրիլի 13-ին` Հունգարիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ, որում լեհերը պարտվել են 1-2 հաշվով։ 1982 թվականին Ձյուբան մասնակցել է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը` իր թիմի կազմում անցկացնելով հինգ խաղ։ Այդ առաջնությունում լեհերը նվաճել են բրոնզե մեդալներ` երրորդ տեղի համար պայքարում հաղթելով Ֆրանսիայի հավաքականին 3-2 հաշվով։ Հավաքականի կազմում իր վերջին հանդիպումը Ձյուբան անցկացրել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 31-ին` 1986 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարում Ալբանիայի հավաքականի դեմ խաղում, որն ավարտվել է ոչ-ոքի` 2-2 հաշվով։ Հավաքականի կազմում ընդհանուր առմամբ անկացրել է 53 հանդիպում` խփելով 1 գոլ։


=== Մարզչական ===
Կարիերան ավարտելուց հետո դարձել է «Զավիշա» ակումբի գլխավոր մարզչի օգնական, իսկ արդեն 2 ամիս հետո ինքն է դարձել ակումբի գլխավոր մարզիչ, սակայն այդ պաշտոնում մնացել է 3 ամիս։ 1997-98 խաղաշրջանն ավարտվելուց հետո դարձել է «Լոձ» թիմի գլխավոր մարզիչ, որի հետ դարձել է Լեհաստանի առաջնության հաղթող։


== Ձեռքբերումներ ==


=== Ակումբային ===
 Լեհաստան Լեհաստանի հավաքականԱշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր. 1982 Լեհաստան «Վիձև»Էքստրակլասի բրոնզե մեդալակիր (2). 1985, 1986
Լեհաստանի գավաթակիր. 1985


=== Մարզչական ===
 Լեհաստան «Լոձ»Էքստրակլաս. 1998
Լեհաստանի սուպերգավաթակիր. 1998 Լեհաստան «Վիձև»Լեհաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր. 1999


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն FIFA-ի կայքում(անգլ.)
Մարզիկի պրոֆիլը worldfootball.net կայքում(գերմ.)
Լեհաստանի հավաքականում խաղերի վիճակագրությունը eu-football.info կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)Մարզիկի պրոֆիլը footballdatabase.eu կայքում
Статья на lksfans.pl
Ձվելի Անագա

Ձվելի Անագա (վրաց.՝ ძველი ანაგა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սիղնաղի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1465 մարդ։


== Տարածք ==
Կենտրոնի բարձրությունը 400 մետր է։


== Աղբյուրներ ==
Վրացական սովետական հանրագիտարան, ტ. 11, გვ. 269, თბ., 1977 թվական.


== Ծանոթագրություններ ==
Ելենա Լուկյանովա

Ելենա Անատոլիի Լուկյանովա (ռուս.՝ Елена Анатольевна Лукьянова, հունիսի 27, 1958(1958-06-27), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս իրավաբան, քաղաքական գործիչ, ՌԴ Հասարական Պալատի անդամ, փաստաբան (1996 թվականից), իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Ելենա Լուկյանովան ծնվել է 1958 թվականի հունիսի 27-ին Մոսկվայում։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը (1980)։ Թեկնածուական դիսերտացիան գրել է «Օրենքը որպես խորհրդային պետական իրավունքի աղբյուր» (ՄՊՀ, 1984)։ Դոկտորական դիսերտացիան՝ «Ռուսաստանի պետականությունը և սահմանադրական օրենսդրությունը» (ՄՊՀ, 2003)։
1984 թվականից աշխատում է ՄՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետում։ Սահմանադրական և մունիցիպալ իրավունքի ամբիոնի պրոֆեսոր է։ Դասախոսում է Ռուսաստանի սահմանադրական իրավունքը։ Կարդում ընդհանուր լեքցիոն կուրս, «Սահամանադրական օրենսդրությանը արգացումը Ռուսաստանի Դաշնությունում», նախկինում՝ «ԱՊՀ երկրների սահմանադրական օրենսդրություն»։ Գիտական հետաքրքրությունների ոլորտ. իրավունքի աղբյուրներ, օրենսդրական գործընթացքի խնդիրներ, իրավաբանական կոլիզիաներ և այլն։
Աշխատել է Պետական Դումայի առաջին և երկրորդ գումարման ապարատում, Ռուսաստանի Դաշնության 1-ին կարգի խորհրդական, Փաստաբանների Մոսկվայի մարզի կոլեգիայի անդամ է, մասնագիտացված է ընտրական վճիռների և ընտրությունների իրավաբանական ապահովման հարցերով։ Մասնակցել է մի շարք կարևոր քաղաքական գործերի քննման գործում. 2003 թ. դումայական ընտրությունների արդյունքների վավերականության (Գերագույն դատարանում), Սահմանադրությանը նահանգապետների ուղիղ ընտրությունների վերացման համապատասխանելու և այլն։


== Ընտանիք ==
հայրը՝ Անատոլի Լուկյանով, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, նախկինում հայտնի քաղաքական գործիչ, ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահ (1990-1991)։
մայրը՝ Լյուդմիլա Լուկյանովա, Բժշկական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, պրոֆեսոր
որդին՝ Վլադիմիր Լուկյանով, իրավաբան։


== Աշխատություններ ==
Ավելի քան 50 աշխատությունների հեղինակ է, այդ թվում «Օրնեքը որպես խորհրդային իրավունքի աղբյուր» (Մոսկվա, 1988), «Ռուսական պետականությունը և սահմանադրական օրենսդրությունը Ռուսաստանում (1917-1993)» (Մոսկվա, 2000), «Ժամանակաշրջանների և մայրցամաքների ծայրակցատեղում. ռուսական պետականության պատմության առթիվ. Ձեռնարկ ռեֆորմատոների համար» (Մոսկվա, 2002)։


== Պարգևներ ==
Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակ (1989) «Օրնեքը որպես խորհրդային իրավունքի աղբյուր» աշխատության համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սահմանադրական և մունիցիպալ իրավունք ամբիոն(չաշխատող հղում)
Բոմբիստ փաստաբանի փոխարեն
Ե.Ա. Լուկյանովան Ռուսաստանում ընտրությունների մասինи
«Ռուսական պետականությունը և սահմանադրական օրենսդրությունը Ռուսաստանում (1917-1993)»
Կասպեր Իդլանդ

Կասպեր Իդլանդ (նորվ.՝ Kasper Idland, հունիսի 21, 1918(1918-06-21), Figgjo, Սաննես, Ռուգլան, Նորվեգիա - մայիսի 25, 1968(1968-05-25), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), նորվեգական դիմադրության անդամ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։


== Մանկություն և դպրոցական տարիներ ==
Կասպեր Իդլանդը ծնվել է Սաննես ոչ մեծ գյուղում, որը գտնվում է Նորվեգիայի հարավում։ Կարսթեն և Գուդուն Բերգ Իդլանդների երկրորդ երեխան է։ 1937 թվականին, 3,5 տարի ռազմական դպրոցում սովորելուց հետո, ստացել է սերժանտի կոչում։ Այնուհետև սովորել է փոստային աշխատողների դպրոցում, որը ավարտելուց հետո աշխատել է Ստավանգերի փոստային բաժանմունքում։


== Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ ==
1940 թվականին, երբ Նորվեգիան գրավվեց Ֆաշիստական Գերմանիայի կողմից, Իդլանդը զորակոչվեց նորվեգական զինված ուժեր՝ մասնակցելով Դիրդալի մոտ տեղի ունեցած մարտերին (Դանիա-Նորվեգական ռազմագործողություն)։  Մադլի գյուղից ոչ հեռու Կասպերը գերի ընկավ, բայց ավելի ուշ ազատվեց գերությունից։


=== Լինգեի գումարտակ ===
1941 թվականի սեպտեմբերին Իդլանդը նավակով տեղափոխվեց Շոտլանդիա և շուտով անդամագրվեց 1-ին նորվեգական առանձնակի գումարտակին։ 1941 թվականի դեկտեմբերին բրիտանական կոմանդոսի կազմում Իրլանդը մասնակցեց Ռեյնեի ռազմագործողությանը։


=== Վեմորկի հարձակում ===
1943 թվականին Իդլանդը Վեմորկի դեմ ռազմագործողությանը շրջանակներում մասնակցեց երկու գործողության, որի նպատակն էր ոչնչացնել Վեմորկ հիդրոէլեկտրակայանը, որը արտադրում էր ծանր ջուր։ Այս ռազմագործողությունը կարևորվում էր այն հանգամանքով, որ գերմանացիները ցանկանում էին Վեմորկում ստեղծել միջուկային զենք։ Առաջադրանքը կատարելուց հետո Կասպերը դիվերսիոն խմբի 4 անդամների հետ դահուկներով փախավ Շվեդիա։


=== Vestige 4 ===
1944-1945 թվականներին Իդլանդը ակտիվ մասնակցություն ունեցավ «Vestige 4» դիմադրության ստորաբաժանման գործունեությունում։ Խմբի հիմնական նպատակը ռազմական նավերի սաբոտաժն էր։ Սակայն Իդլանդի խումբը այդպես էլ ոչ մի նավի սաբոտաժ չիրականացրեց։ Այս խմբի կազմում 1945 թվականին նա մասնակցեց Բերքրաիմեի մոտ տեղակայված գերմանական ռազմաբազայի հրդեհման գործողությանը։


== Ետպատերազմյան տարիներ ==
Պատերազմից հետո Կասպեր Իդլանդը ապրեց Ստանվանգերում մինչև 1955 թվականը, որից հետո տեղափոխվեց ԱՄՆ-ի Նյու յորք նահանգի Հանթինգդոն քաղաքում, որտեղ ապրեց մինչև իր մահը՝ 1968 թվականի մայիսի 25։ 1955 թվականին Իդլանդի ծննդավայրում նրա պատվին բացեցին հուշահամալիր։


== Պարգևներ ==
Սուրբ Օլաֆի մեդալ դափնետերևով (Նորվեգիա)
Պատերազմական մեդալ (Նորվեգիա)
Նորվեգիայի 1940—1945 թթ.-ի պաշտպանության մեդալ (Նորվեգիա)
Հակոն VII թագավորի 70-ամյակին նվիրված մեդալ (Նորվեգիա)
Մարտական խաչ (Մեծ Բրիտանիա)
Պատվո լեգիոնի շքանշան (Ֆրանսիա)
Մարտական խաչ 1939–1945 (Ֆրանսիա)
Ազատության մեդալ (1945) (ԱՄՆ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография Каспера Идланда. Archived 2011-07-24 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Веморк. (ռուս.)
Ֆուքեբրուն

Ֆուքեբրուն (ֆր.՝ Fouquebrune), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում:
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 654 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.67 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 28.85 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 410 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 120 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 14 կմ հարավ:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 456 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 337-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 119: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,9 %: 337 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 322 անձ (170 տղամարդ և 152 կին): Գործազուրկ են եղել 15 անձ (6 տղամարդ և 9 կին): 119 անաշխատունակներից 31-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 64-ը` թոշակառուներ, իսկ 24-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Honda Clarity

Honda Clarity (ռուս.՝ Honda Clarity), Հոնդա ընկերության ավտոմեքենա։ Արտադրվում է 2008 թվականից։ Ճապոնիայում այդ էլեկտրամոբիլը վառելիքի ջրածնային տարրերով կարող են գնել 2016 թվականի մարտից, իսկ Ամերիկայի Կալիֆոռնիա նահանգում` 2016 թվականի դեկտեմբերից։ 2018 թվականին ԱՄՆ-ում  վաճառված ավելի քան 2.330 էլեկտրոմոբիլի վառելիքի տարրերից 624-ը եղել է «Honda Clarity Fuel Cell»: 2021 թվականի կեսերին թողարկվել է 1900 ավտոմեքենա, որի արդյունքում «FCX Clarity» ծրագիրը սառեցվեց։     


== Տեխնիկական բնութագրեր ==
«Clarity Fuel Cell»-ը սլանում է 0-ից մինչև 100 կմ/ժ 9.0 վայրկյանում, ունի շարժման պաշար «NEDC»-ի վերսիայով` 650 կմ, կտրուկ պահին` 300 նանոմետր։ Մաքսիմալ արագությունը` 165 կմ/ժ։
2021 թվականի Honda Clarity-ն միավորում է երկու էլեկտրական շարժիչների, 4 մխոցանի բենզինային շարժիչի և լիթիում-իոնային մարտկոցների հզորությունը՝ արտադրելով 212 ձիաուժ։ Մեքենան ունի կոկիկ դասավորված վահանակ, որը պարունակում է մի շարք հեշտությամբ հասանելի գործառույթներ, ինչպիսիք են 8 դյույմանոց սենսորային էկրան, Android Auto, Apple CarPlay, երկու USB պորտ, Bluetooth, 8 բարձրախոսով ստերեո համակարգ, HD ռադիո և արբանյակային ռադիո։ .


== Ծանոթագրություններ ==
Հոհենլենդ

Հոհենլենդ (գերմ.՝ Höhenland), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում է Մերկիշ Օդեռլենդի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ֆալկենբերգ Հոհեի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 1029 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 53,83 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 64 222։


== Ծանոթագրություններ ==
Արմիզոնք

Արմիզոնք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում, Վանա լճի հյուսիսային կողմում։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել ու ամայացվել է 1895-1896 թվականների կոտորածների ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1895 թվականին ուներ 43 տուն՝ մոտ 400 հայ բնակիչներով։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և այգեգործությամբ։ Գյուղը տեղական ճանապարհով կապված էր Արճեշ քաղաքի հետ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արմիզոնքում կար Ս․ Սարգիս անունով հայկական եկեղեցի։


== Գրչություն ==
XV դարում եղել է գրչության կենտրոն։ Ընդօրինակված ձեռագրերից մեզ հայտնի է մի շարակնոց։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վասկինո (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)

Վասկինո (ռուս.՝ Васькино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սխեմա

Սխեմա (հունարեն՝ σχῆμα - արտաքին տեսք, ձև, ուրվանկար, ակնարկ), շինվածքում հիմնական կամ օժանդակ ֆունկցիաներ կատարող կապի տարրերի և շղթաների ամբողջություն, ինչպես նաև կոնստրուկտորական փաստաթղթերի մասը հանդիսացող գծագիր, որը պարզաբանում է պրոցեսների հիմնական գաղափարները, սկզբունքները և հաջորդականությունը՝ հանգույցի, սարքի, հարմարանքի, տեղակայանքի կամ կառույցի աշխատանքի ժամանակ։ 
Սխեմա կատարում են պայմանական գրաֆիկական նշանների և պարզ երկրաչափական պատկերների (առանց մասշտաբը պահպանելու) ու դրանց կապերի միջոցով, որոնք սահմանվում են ստանդարտով։ Սխեմաները լինում են էլեկտրական, հիդրավլիկական, կինեմատիկական և պնևմատիկ։ 
Ըստ նշանակման տարբերում են սկզբունքային, ֆունկցիոնալ, կառուցվածքային սխեմաներ, ինչպես նաև միացումների և դասավորության ընդհանուր սխեմաներ։
Անդրե Ժիլ

Անդրե Ժիլ (ֆր.՝ André Gill), իսկական անունը` Լուի-Ալեքսանդր Գոսսե դե Գին (ֆր.՝ Louis-Alexandre Gosset de Guines, հոկտեմբերի 17, 1840(1840-10-17)[…], Փարիզ - մայիսի 1, 1885(1885-05-01)[…], Շարանտոն լը Պոն), ֆրանսիացի նկարիչ, ծաղրանկարիչ, շանսոնյե։


== Կյանքն ու գործունեությունը ==
Մոր մահից և հոր անհետանալուց հետո Անդրե Ժիլը մեծանում է իր հորական պապիկի հետ։ Բանակում ծառայելուց հետո Լուի-Ալեքսանդրն ընդունվում է Փարիզի գեղանկարչության և քանդակագործության Թագավորական ակադեմիա։
Նկարչի գործունեությունը սկսվում է որպես ծաղրանկարիչ` Անդրե Ժիլլ կեղծանունով, «Le Journal Amusant» ամսագրում։ Նա դառնում է XIX դարի երկրորդ կեսի Ֆրանսիայի ամենահայտնի ծաղրանկարիչներից մեկը այն բանից հետո, երբ 1865-1867 թվականներին «La Lune» թերթում հրատարակում է իր ժամանակի ականավոր մարդկանց` Սառա Բեռնարին, Էմիլ Զոլային, Ժյուլ Վեռնին, Օտտո ֆոն Բիսմարկին, Ռիխարդ Վագներին պատկերող շարժեր։ Նապոլեոն III-ի ծաղրանկարը հրատարակելուց հետո «La Lune»ը փակվում է։ Դրանից հետո Անդրե Ժիլը 1868-1876 թվականներին աշխատում է «L'Éclipse» ամսագրի համար։ Ծաղրելով երկրի դատական համակարգը` նկարիչը 1868 թվականի օգոստոսի 9-ին սենյակում տեղադրեց պետական դատավորի նկարը` դդմի տեսքով, որի արդյունքում դատապարտվել է մի քանի ամիս ազատագրման։

Փարիզի կոմունայի ժամանակ Անդրե Ժիլը ակտիվորեն մասնակցում է դրան և նշանակվում է Լյուքսեմբուրգի թանգարանի կուրատոր. նա նկարագրում է սոցիալական «La Rue» թերթը, որը հրատարակվել է իր ընկերոջ՝ Ժյուլ Վալեսի կողմից։ Ապստամբության ճնշումից հետո նկարչին ավելի շատ են ենթարկում քննադատության։ Դրա դեմ պայքարելու համար Ժիլը միանում է «Նկարիչների Ֆեդերացիա» (Fédération des artistes) խմբին, որտեղ կային նկարչության այնպիսի վարպետներ, ինչպիսիք են Օնորե Դոմիեն, Ժան Բատիստ Կամիլ Կորոն և Կլոդ Մոնեն։ 1873 թվականին առաջադեմ արվեստագետների դեմ կատարվող քննադատության հետ կապված Անդրե Ժիլը ստեղծում է «Ծաղրանկարի մահը» (L’Enterrement de la caricature) նկարը։
Ընդհանուր առմամբ, նկարիչը քաղաքականապես կողմնորոշված է։ 1870-ական թվականների կեսերին Անդրե Ժիլը ավելի ու ավելի շատ սկսեց գովաբանել Փարիզի բոհեմյան կյանքը։ Այս շրջադարձը հանգեցնում է իր հին ընկերոջ՝ Ժյուլ Վեռնի հետ կապերի խզման։ 1876-1879 թվականներին Ժիլը դառնում է «La Lune rousse» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ Որպես շանսոնիե` նա ելույթ է ունենում Մոնմարտրի Մարդասպանների կաբարեում (Cabaret des Assassins): Այս հաստատության համար 1875 թվականին նկարել է մի նկար` «Խորամանկ նապաստակը», որտեղ պատկերել էր թեթևակի հարբած մի նապաստակ։ Կաբարեն ընդունել է այս անունը բառային խաղի օգնությամբ։ Շուտով նկարիչը հոգեկան խանգարում է ստանում։ Նա մահանում է Փարիզի արվարձան Շարանտոն-լե-Պոնի Շարանտոն հոգեբուժական հիվանդանոցում և թաղվում Պեր Լաշեզ գերեզմանոցում։


== Հիշողությոան ==
Անդրե Ժիլի պատվին է կոչվել Մոնմարտրի գոտին, որտեղ տեղադրվել է նրա փոքրիկ հուշարձան-կիսանդրին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անդրե Ժիլ (ֆրանսերենով)
Անդրե Ժիլի ծաղրանկարները
Բոլեսլավ Յավորսկի

Բոլեսլավ Լեոպոլդովիչ Յավորսկի (հունիսի 22, 1877(1877-06-22), Խարկով, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 26, 1942(1942-11-26), Սարատով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային երաժշտագետ, դաշնակահար, կոմպոզիտոր։


== Կենսագրություն ==
1903 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան՝ աշակերտելով Ս․ Տանեևին (կոմպոզիցիա), Ն․ Շիշկինին (դաշնամուր)։ Հանդես է եկել որպես դաշնակահար։ Եղել է Մոսկվայի ժողովրդական կոնսերվատորիայի հիմնադիրներից և դասատու (1906-1916, դաշնամուրի դասարան), 1916–1921 թթ.-ին՝ Կիևի, 1938–1942 թթ.-ին՝ Մոսկվայի կոնսերվատորիաների պրոֆեսոր։ 1918 թ.-ին Յավորսկու նախաձեռնությամբ Կիևում կազմակերպվել է ժողովրդական կոնսերվատորիա։ Ստեղծել է լադային ռիթմի տեսությունը, որ նշանակալի ազդեցություն է թողել խորհրդային երաժշտագիտության զարգացման վրա։


== Երկեր ==
Строение музыкальной речи․ Материалы и заметки, ч․ 1–3, М․, 1908
Упражнения в образовании ладового ритма, ч․ 1, 2 изд․, М., 1928


== Ծանոթագրություններ ==
Երկրաշարժ Կոբեում

Երկրաշարժ Կոբեում (ճապ.՝ 阪神・淡路大震災, Հանշին Ավաձի մեծ երկրաշարժ), Ճապոնիայի պատմության մեջ խոշորագույն երկրաշարժերից մեկը։
Երկրաշարժը եղել 1995 թվականի հունվարի 17-ի առավոտյան՝ տեղական ժամանակով (JST) 05:46-ին։ Նրա ակնթարթային մագնիտուդը կազմել է 6,9 (Ռիխտերի սանդղակով 7,3 մագնիտուդ)։ Երկրաշարժի օջախը տեղակայված է եղել Ավաձի կղզու տակ՝ 15-20 կմ խորության վրա, և կապված եղել Ակաշի նեղուցում քաղաքի տակ գտնվող տեկտոնիկ բեկման հետ։
Հաշվարկների համաձայն՝ երկրաշարժի ընթացքում զոհվել է 6434 մարդ։ Բնական աղետի հետևանքները՝ 200 000 շենքերի, Հանշին արագընթաց մայրուղու 1 կիլոմետրի, Կոբե նավահանգստում 150 կառամատույցներից 120-ի ոչնչացում, քաղաքի էլեկտրամատակարարման խախտում։ Բնակիչները, ստորգետնյա ցնցումների պատճառով, վախեցել են տուն վերադառնալ, որոնք շարունակվել են մի քանի օր։ Տնտեսական վնասը կազմել է մոտ 10 տրլն իեն կամ 102,5 մլրդ $, կամ այն ժամանակ Ճապոնիայի ՀՆԱ-ի 2,5%-ն։ Փրկարարական աշխատանքների շինարարության և կազմակերպման մեջ հայտնաբերվել են բազմաթիվ կառուցողական թերություններ։ Կառավարության հանդեպ դժգոհությունն այնքան մեծ էր, որ նույնիսկ մաֆիան (յակուձա) օգնության էր հասել տուժածներին՝ ջուր և սննդամթերք բերելով։
1995 թվականից քաղաքում յուրաքանչյուր տարի անցկացվում է լույսի փառատոնը՝ ի հիշատակ երկրաշարժի զոհերի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Great Hanshin Earthquake and the destruction of the infrastructure – Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism
Kunii et al., The Medical and Public Health Response to the Great Hanshin-Awaji Earthquake in Japan: A Case Study in Disaster Planning Archived 2018-11-23 at the Wayback Machine.
Sawada and Shimizutani, Are People Insured Against Natural Disasters? Evidence from the Great Hanshin-Awaji (Kobe) Earthquake in 1995
Seismic Activity in Japan – Headquarters for Earthquake Research Promotion
Special Great Hanshin Earthquake Edition - [St. Cloud State University - Links to lists of the deceased and injured, including Japanese citizens and foreign students at Kobe University
Kansai Area Earthquake information - ソニーコンピュータサイエンス研究所}} (ソニーコンピュータサイエンス研究所)
Բորկի (գյուղ, Լյուբեշովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲորկիԲորկի (ուկրաիներեն՝ Бірки), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբեշովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1626 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բորկի գյուղում բնակվում էր 1 599 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,1 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 761,43 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Եմենի վարչական բաժանում

Եմենը բաժանված է 21 մուխաֆազերի, որոնք էլ իրենց հերթին բաժանված են 333 շրջանների (muderiah). Վերջիններս էլ բաժանված են 2 210 փոքր շրջանների, և վերջապես 38 284 գյուղերի (2001 թ տվյալներով)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կումուրդոյի մայր տաճար

Կումուրդոյի տաճար (վրաց.՝ კუმურდოს ტაძარი), վրաց ուղղափառ եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի տարածքում՝ Ջավախքի բարձրավանդակում, Ախալքալաք քաղաքից 12 կմ հարավ-արևմուտք։
Համարվում է Ջավախքի հնագույն կրոնական տաճարներից մեկը։ Տաճարի պատերին պահպանված հին վրացական գրով՝ ասոմթավրուլիով գրված արձանագրությունների համաձայն՝ այն կառուցվել է Իոանե եպիսկոպոսիկողմից Աբխազիայի թագավոր Լեոն Գ-ի ժամանակաշրջանում՝ 964 թվականին։
Միջնադարում Կումուրդոյի տաճարը եղել է կարևոր մշակութային, կրթական, ինչպես նաև հոգևոր կենտրոն։ Վերակառուցողական աշխատանքներ տաճարում ընթացել են երկու անգամ։ Առաջին անգամ 1930 թվականին և ապա 1970-1980 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Այնուամենայնիվ տաճարը մնացել է առանց գմբեթի։ 2015 թվականին ընդունվել է տաճարի ամբողջական վերակառուցման նախագիծը։


== Ճարտարապետություն ==
Կումուրդոյի տաճարը կառուցված է վրացական ճարտարապետական ոճով։ Կառուցումից հետո այն եղել է գմբեթավոր շինություն։ Այն կառուցվել է քարից և ունեցել է գեղեցիկ փորագրություններ՝ հին վրացական ասոմթավրուլի գրով։
Զոհասեղանների շուրջը գտնվող հատվածը զարդարված է զանգերի, արծիվների, առյուծների և հրեշտակների պատկերներ ունեցող փորագրություններով։ Ներքինից այն զարդարված է միջնադարյան որմնանկարներով։
Յուրահատուկ հետաքրքրություն է վայելում տաճարի ներսում գտնվող Գուրանդուխտ թագուհու դիմապատկերը։ Վերջինս եղել է Վրաստանի թագավոր Բագրատ Գ-ի մայրը։


== Արձանագրություններ ==
Մեզ հասել են մի շարք արձանագրությունների տեսքով փորագրություններ քարի վրա, որոնք հաղորդում են ստույգ տեղեկություններ տաճարի հիմնադրման պատմության հետ կապված։ Հայտնի է, որ տաճարը հիմնադրվել է 964 թվականին։ Արձանագրության մեջ նշվում է. «Աստծո օգնությամբ հիմնադրեցի այս եկեղեցին իմ ձեռքերով»։
Նշանավոր է նաև հետևյալ փորագրությունը, որը վկայում է այն մասին, որ այն եղել ժամանակի նշանավոր տաճարներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
ვალერი სილოგავა, კუმურდოს ტაძრის ეპიგრაფიკა. თბილისი, 1994.


== Արտաքին հղումներ ==
Կումուրդոյի տաճարի մասին
Սամցխե-Ջավախեքիի մշակութային կյանքը Archived 2012-11-11 at the Wayback Machine.
Պերմ (այլ կիրառումներ)

Պերմ, կարող է վերաբերել՝

Պերմ - քաղաք Ռուսաստանի եվրոպական մասում՝ Ուրալյան նախալեռներում, Կամա գետի վրա
Պերմ - միջազգային օդանավակայան, որը գտնվում է Պերմում
(4735) Գարի

(4735) Գարի (անգլ.՝ Gary), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հունվարի 9-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,405536 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1185 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6926 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1362,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264172 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,25° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4735) Գարի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)