armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վալենտին Բլիզնյուկ

Վալենտին Իվանովիչ Բլիզնյուկ (ապրիլի 12, 1928(1928-04-12), Արևելաղազախական շրջան - դեկտեմբերի 30, 2019(2019-12-30)) - խորհրդային ինքնաթիռի դիզայներ, Տուպոլևի դիզայնի բյուրոյի աշխատակից, Tu -160 գերձայնային ռազմավարական ռմբակոծիչ-հրթիռակրի ստեղծման աշխատանքների ղեկավար։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Վալենտին Բլիզնյուկը ծնվել է Արևելյան Ղազախստանի շրջանի Սամարա մարզի Մալոռոսիյսկոյե գյուղում։ Ավարտել է այնտեղի միջնակարգ դպրոցը։
1953 թ․ ավարտել է Ս․ Օրջոնիկիձեի անվան Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտը: 
1952 թվականից աշխատել է որպես դիզայներ-ճարտարագետ Անդրեյ Տուպոլևի նախագծային բյուրոյում, որտեղ իր աշխատանքի առաջին տարիներին մասնակցել է Tu-91 մարտավարական գրոհային ինքնաթիռի և Tu-95 սերիական ռազմավարական ռմբակոծիչի մշակմանը։
1957 թ. Տուպոլևի նախագծման բյուրոյում ստեղծվեց անօդաչու թռչող սարքերի ստորաբաժանում՝ Ա․ Ա․ Տուպոլևի ղեկավարությամբ։ Դրա մեջ Վ․ Ի․ Բլիզնյուկը ղեկավարեց տեխնիկական նախագծերի մշակումը անօդաչու համակարգերի համար, ներառյալ Tu-121 "C", Tu-123, Tu-143, Tu-141, ինչպես նաև 1970-ականների սկզբից ՝ տիեզերական համակարգերի զարգացումը. անօդաչու հարվածող Տու -130 «ԴՊ» և բեռնատար-ուղևորատար ինքնաթիռներ Տու -136 «Աստղ»։
Վալենտին Բլիզնյուկը նշանակալի ներդրում ունեցավ աշխարհում առաջին գերձայնային ուղևորատար Tu-144 ինքնաթիռի զարգացման գործում` նա այս նախագծի «Ընդհանուր դիտումներ» բաժնի ղեկավարն էր, այնուհետև գլխավոր դիզայների տեղակալը։
Tu-160 ռազմավարական ավիացիոն համալիրի վրա աշխատանքները սկսվեցին 1960-ականների վերջին՝ Վ. Ի. Բլիզնյուկի ակտիվ մասնակցությամբ։ 1975 -ին նա դարձավ նախագծի գլխավոր դիզայներ և MMZ «Փորձ»-ի գլխավոր դիզայներ Ա․Ա․ Տուպոլևի տեղակալ։ Վալենտին Բլիզնյուկը ոչ միայն իրականացրեց նախագծի ընդհանուր կառավարումը, այլև անմիջականորեն վերահսկեց ինքնաթիռի, դրա էլեկտրակայանի աերոդինամիկ սխեմայի զարգացումը՝ ներառյալ բազմաթիվ նորարարական զարգացումները։ 1981-ին Բլիզնյուկի կողմից մշակված Tu-160-ն առաջին անգամ օդ բարձրացավ, իսկ 1987-ին ծառայության անցավ ԽՍՀՄ ռազմաօդային ուժերում։
Վերջին տարիներին Վալենտին Բլիզնյուկն աշխատել է որպես գլխավոր դիզայներ, իսկ ավելի ուշ՝ «Տուպոլև» ՓԲԸ գլխավոր տնօրենի խորհրդական։ Նա վերահսկում էր Tu-160 համալիրի փոփոխման և վերազինման աշխատանքները, որոնց շնորհիվ այն դեռ համարվում է ամենահզորն աշխարհում։ Բացի այդ, նրա ղեկավարությամբ մշակվեց Tu-330 բեռնատար ինքնաթիռի նախագիծը։
Վալենտին Իվանովիչ Բլիզնյուկը մահացել է 2019 թ․ դեկտեմբերի 30-ին 92 տարեկան հասակում՝ ծանր և երկարատև հիվանդությունից հետո ։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար IV աստիճանի շքանշան,
Աշխատանքի կարմիր դրոշի շքանշան ,
Պատվո նշանի շքանշան ,
ԽՍՀՄ մեդալներ ,
Ռուսաստանի Դաշնության մեդալներ ,
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ ,
Պատվավոր ավիաշինարար։


== Հիշատակ ==

Tu-160 ինքնաթիռներից մեկը, որը ծառայում էր Ռուսաստանի ռազմաօդային ուժերին (Էնգելսի ավիաբազայում, կողային թիվ 19), 2006 թ․ ստացել է "Վալենտին Բլիզնյուկ" պատվավոր անունը։


== Ստեղծագործություններ ==
Բլիզնյուկ Վ. և այլք: ճշմարտություն գերձայնային ուղևորատար ինքնաթիռների մասին։ - М., 2000:


== Նշումներ ==


== Հղումներ ==
Կենսագրությունը «Տուպոլև» ԲԲԸ կայքում
Ավդեև Յալենտին Բլիզնյուկ - մարդ և ինքնաթիռ։ // «Կարմիր աստղ»։ - 2020, 29 հունվարի։ - P.1, 8:
Սուլոնգա (այլ կիրառումներ)

Սուլոնգա, կարող է վերաբերել՝

Սուլոնգա - գետ Ռուսաստանում, Ուֆտյուգայի վտակը
Սուլոնգա - գետ Ռուսաստանում, Սյամժենայի վտակը
Սուրբհի Չանդնա

Սուրբհի Չանդնան (սեպտեմբերի 11, 1989(1989-09-11), Մումբայ, Հնդկաստան), հնդիկ հեռուստատեսային դերասանուհի է, ով առավել հայտնի է «Սիրախաղ» հեռուստասերիալում իր կերտած Անիկա Տրիվեդիի դերակատարմամբ։


== Կարիերա ==
Սուրբհին իր կարիերան սկսել է գովազդային հոլովակներում նկարահանվելով։ Ապա որոշ հեռուստասերիալներում խաղացել է փոքրիկ դերեր։
2009 թվականին նկարահանվել է SAB հեռուստաընկերության հայտնի Taarak Mehta Ka Ooltah Chashmah կատակերգական սերիալում, մարմնավորելով Սվիթիին։ 2013 թվականին նա խաղացել է Star Plus -ի Ek Nanad Ki Khushiyon Ki Chaabi… Meri Bhabhi  սերիալում, որպես Սյուզիի դերակատար: 
Չանդնան իր առաջին արժեքավոր դերը խաղացել է Zee TV- ի Qubool Hai սերիալում, որտեղ նա մարմնավորում էր մի էր խուլ եւ համր աղջկա՝ Հայային։
Նա 2014 թվականին խաղացել է Bobby Jasoos ֆիլմում, իսկ 2015 թվականին էպիզոդիկ դերով հանդես է եկել Sony TV- ի Aahat սերիալում։
2016 թվականից մինչև 2018 թվականը Սուրբհին նկարահանվել է Star Plus հեռուստաընկերության «Սիրախաղ » - սերիալում, մարմնավորելով Անիկային։ «Սիրախաղ » հեռուստասերիալը մեծ հաջողություններ բերեց դերասանուհուն։ Նա ստացավ մի շարք արժեքավոր մրցանակներ։


== ԶԼՄ-ներ ==
Չանդնան 7-րդն էր «Biz Asia» -ի  2017 թվականի տարվա հեռուստադեմքերի ցուցակում։
2018 թվականին Սուրբհին 16-րդն էր «Eastern Eye» -ի ասիացի ամենասեքսուալ կանանց ցանկում և 8-րդը է «Biz Asia» -ի անհատականութեան ցուցակում։


== Ֆիլմոգրաֆիա ==


=== Հեռուստատեսություն ===


=== Ֆիլմեր ===


== Ծանոթագրություններ ==
Իտանագրա

Իտանագրա (պորտ.՝ Itanagra), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավկենտրոնական մաս (մարզ)ում։ Մտնում է Սալվադորի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6 966 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով, գրավում է 452,375 կմ2 տարածք, բնակչության խտությունը՝ 15,4 մարդ/կմ։
1135

1135 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1135 թվականն է, 
XII դարի 35-րդ տարին։
1319

1319 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1319 թվականն է, 
XIV դարի 19-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Պիոներսկի (գյուղ, Բորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊիոներսկիյՊիոներսկի (ռուս.՝ Пионерский), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բորսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(3066) ՄակՖադեն

(3066) ՄակՖադեն (անգլ.՝ McFadden), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի մարտի 1-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,525823 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1872 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8644 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1466,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,245527 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,57° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3066) ՄակՖադեն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Beast (այլ կիրառումներ)

Beast, կարող է վերաբերել՝

Beast - կանադացի երգչուհի Միա Մարտինայի երգն է, համագործակցությամբ ամերիկացի ռեփերներ Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմի հետ
Beast - հարավկորեական բոյ բենդ, որը գտնվում է «CUBE Entertainment» լեյբլի հովանավորության տակ
Մալայա Պոբիվանկա (գյուղ, Գադյաչի շրջան)

Մալայա Պոբիվանկա (ուկրաիներեն՝ Мала Побиванка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1922 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Պոբիվանկա գյուղում բնակվում էր 244 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,85 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 287,06 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կրիուշա (գյուղ, Կլեպիկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրիուշաԿրիուշա (ռուս.՝ Криуша), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Կլեպիկովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ապպելի ռեակցիա

Ապպելի ռեակցիա, օրգանական ռեակցիա է, որով սպիրտներից ստացվում են ալկիլքլորիդներ` օգտագործելով տրիֆենիլֆոսֆին և տետրաքլորածխածին։ 1970-ական թվականներին այն սկսվել է օգտագործվել արդյունաբերության մեջ։ Այս ռեակցիան հայտնաբերել է գերմանացի քիմիկոս Ռոլֆ Ապպելը։


== Մեխանիզմը ==


== Տես նաև ==
Վիտիգի ռեակցիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ապպելի ռեակցիայի օրինակներ
Էրան

Էրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Թադեոս Էքսերճյան

Թադեոս Էքսերճյան (1855, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - մարտի 16, 1913(1913-03-16), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), հայ կոմպոզիտոր-ջութակահար։ Կոչվել է նաև Քեմանի Թադեոս։
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Հեղինակել է Թուրքիայում և առհասարակ Մերձավոր Արևելքում տարածված մի շարք շարքիներ և բեշրեֆներ։ Թուրքական մամուլը (այդ թվում «Թասֆիրի էֆքյարը») ջերմ տողեր է գրել նրա մասին։


== Աղբյուրներ ==
Կարաչոբան (ձմեռանոց)

Կարաչոբան, ձմեռանոց Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։ Գտնվում էր Կարաչոբան գյուղից 8-10 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վահե Սիրունյան

Վահե Միշայի Սիրունյան (1982 թ.հոկտեմբերի 3, Հրազդան - 2020թ. նոյեմբերի 5, Արցախի Հանրապետություն, Շուշի), Հայաստանի զինված ուժերի փոխգնդապետ, Հայաստանի ոստիկանության մայոր, հայ-ադրբեջանական պատերազմի մասնակից, զոհվել է Շուշիի պաշտպանության համար մղված մարտերում։


== Կենսագրություն ==
Վահե Սիրունյանը 1989-1999 թվականներին սովորել է Հրազդանի Կաքավաձոր թաղամասում գտնվող Հրազդանի թիվ 7 միջնակարգ դպրոցում։
2000-2002 թվականներին ծառայել է Հայաստանի ՊՆ Հատուկ նշանակության զորքերում, ստացել սերժանտի կոչում, զորացրվելուց հետո՝ 2004 թվականից անցել է ծառայության՝ որպես պայմանագրային զինծառայող։
Սովորել է ենթասպայի դպրոցում, ստացել ենթասպայի կոչում։
Ստուգատեսներին ներկայացրել է Հայաստանը Հունաստանում, Ռուսաստանում և Բելոռուսիայում։ 2007 թվականից տեղափոխվել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարություն՝ փոխգնդապետի հաստիքի։ 2016 թվականից ծառայության է անցել Հայաստանի Ոստիկանության համակարգում։
Սովորել է Հյուսիսային համալսարանի իրավագիտության բաժնում, 2012 թվականին ավարտելով այն, ստացել է իրավագիտության բակալավրի աստիճան։
Մինչ Արցախյան երկրորդ 44-օրյա պատերազմը՝ Վահե Սիրունյանը աշխատել է Արցախի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայությունում, արժանացել է բազմաթիվ պետական, գերատեսչական պարգևների։ Պատերազմի սկզբից կատարել է մարտական առաջադրանքներ։ Մասնակցել է դիվերսիոն խմբերի ոչնչացմանը և հայտնաբերմանը, իսկ նոյեմբերի 5-ին հերթական դիվերսիոն խմբի ոչնչացման ժամանակ մահացել է դիպուկահարի կրակոցից։
Վահե Սիրունյանի մարմինն ամփոփվել է Կաքավաձոր թաղամասի ընտանեկան գերեզմանոցում։
Հայրենիքի սահմանները պաշտպանելիս ցուցաբերած բացառիկ քաջության ու արիության համար ԼՂՀ նախագահի հրամանագրով հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» 1֊ին աստիճանի շքանշանով։ 2021 թվականի մարտի 20-ին Հրազդանի № 7 միջնակարգ դպրոցի ռազմագիտության դասարանն անվանակոչվել է Վահե Սիրունյանի անունով։
Վահե Սիրունյանը ամուսնացած էր, ունի մեկ որդի և մեկ դուստր։


== Պարգևներ ==
14.09.2010 թ.- Հայաստանի ՊՆ-ի կողմից՝ «Վազգեն Սարգսյան» մեդալ
13.08.2011 թ.- Հայաստանի ՊՆ-ի կողմից՝ «Անբասիր ծառայության համար» 1-ին աստիճանի մեդալ
24.12.2011 թ.- Հայաստանի ՊՆ-ի կողմից՝ «Հայաստանի զինված ուժեր 20 տարի» հոբելյանական մեդալ
30.08.2012 թ.- Հայաստանի ՊՆ-ի կողմից՝ «Ծովակալ Հ. Ս. Իսակով» մեդալ
24.12.2016 թ.- Հայաստանի ՊՆ-ի կողմից՝ «Անբասիր ծառայության համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ
13.02.2017 թ.- Հայաստանի Ոստիկանության պետի հրամանով՝ «Ոստիկանությունում երկարամյա ծառայության համար» 3-րդ աստիճանի մեդալ
2020 թ. ԼՂՀ նախագահի հրամանով հետմահու՝ «Մարտական խաչ» 1֊ին աստիճանի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հավերժ փա՛ռք քեզ, բերդաքաղաք Շուշիի համար կյանքդ զոհած իմ Եղբա՛յր. Սեյրան Օհանյան
Ձեզ բացակա չենք դնի․ Վահե Միշայի Սիրունյան
Հերակլես (այլ կիրառումներ)

Հերակլես, կարող է վերաբերել՝

Հերակլես - հունական դիցարանի հերոս, Զևս աստծո և Ամփիտրիոնի կին Ալկմենեի որդին
Հերակլես - ռեժիսոր Բրեթ Ռետների պեպլումը, նկարահանվել է 2014 թվականին
Սուլթանբեյլի

Սուլթանբեյլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստեպանովկա (գյուղ, Եմելչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտեպանովկաՍտեպանովկա (ուկրաիներեն՝ Степанівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպանովկա գյուղում բնակվում էր 906 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2791 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 324,61 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յասենցի (գյուղ, Պավլովսկի շրջան)

Յասենցի (ռուս.՝ Ясенцы), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իվան Նավասարդյան

Իվան Հակոբի Նավասարդյան (1914, Բերդ, Ղազախի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - անհայտ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Իվան Նավասարդյանը ծնվել է 1914 թվականին Շամշադինի շրջանի Բերդ ավանում։ 1938 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ Սովորել է Երևանում, օտար լեզուների միամյա դասընթացներում։ 1940 թվականին նշանակվել է հայրենի շրջանի Մովսես գյուղի միջնակարգ դպրոցի գերմաներենի ուսուցիչ։ Շուրջ մեկ տարի դպրոցում աշխատելուց հետո, 1941 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, բանակ է մեկնել։ Ավարտել է Թբիլիսիի հետևակային ուսումնարանը և լեյտենանտի կոչումով նշանակվել դասակի հրամանատար։
1943 թվականի սկզբներից մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթական ավարտը, տարբեր ռազմաճակատներում եղել է վաշտի հրամանատար։ Մարտերով Կովկասյան նախալեռներից հասել է Ավստրիա։ 18-րդ տանկային կորպուսի կազմում մասնակցել է Ռումինիայի, Բուլղարիայի, Հունգարիայի, Հարավսլավիայի և Ավստրիայի ազատագրման մարտերին։ Երկու անգամ ծանր վիրավորվել է և բուժվելուց հետո վերադարձել է ռազմաճակատ։ Հայրենական պատերազմի երրորդ խմբի հաշմանդամ է։ Ռազմաճակատում մարտական առաջադրանքները հաջողությամբ կատարելու համար Նավասարդյանն արժանացել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշանների և մի շարք մեդալների։
1946 թվականին բանակից զորացրվելուց հետո, Նավասարդյանը Ներքին Կարմիրաղբյուրի միջնակարգ դպրոցում եղել է նախնական ռազմական պատրաստության ուսուցիչ։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
(4970) Դրույան

(4970) Դրույան (անգլ.՝ Druyan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 12-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,396124 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0495 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7428 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1354,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26573 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,23° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4970) Դրույան աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Եքմալ

Եքմալ, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։


== Պատմություն ==
Գյուղը հիմնահատակ ավերվել է։ Բոլոր բնակիչները զոհվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 6 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քարոզգիրք (2213)

Քարոզագիրք (2213), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2213 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1827 թվականին Հակոբ Կոնդեցի գրիչի կողմից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 27,7x17,3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 65 թերթից։


== Բովանդակություն ==
Քարոզք (Պետրոս վրդ․, Յակոբ Նալեան, Սիմ․ Երևանցի, անանունք)։
Նաև՝ Վանականի վրդ-ի Համեմատութիւն կտակարանաց։


== Ծանոթագրություններ ==
2002

2002 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 2002 թվականն է, 
XXI դարի 2-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Հունվարի 11 - Անրի Վերնոյ, ֆրանսահայ կինոբեմադրիչ (ծնվ. 1920)
Հունվարի 19 - Կիմ Արզումանյան, ռեժիսոր,բեմադրիչ,
Ապրիլի 1 - Ալեքսանդր Կովալենկո, ԽՍՀՄ ֆուտբոլիստ, պաշտպան
Ապրիլի 19 - Գիորգի Մելիքիշվիլի, խոշոր վրացի պատմաբան, Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, հայտնի է դարձել Ուրարտուի պատմությանը վերաբերվող հետազոտությունների համար
Մայիսի 5 - Վալենտին Չեռնիկով, ԽՍՀՄ սուսերամարտիկ, աշխարհի չեմպիոն (1961), սուսերամարտի թիմային մրցույթների Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր (1960)։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1958)
Մայիսի 15 - Վազգեն Գևորգյան, հայ գրականագետ, թարգմանիչ (ծ. 1923):
Հունիսի 23 - Մկրտիչ Սարգսյան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր
Հուլիսի 13 - Յուսուֆ Քարշ, կանադահայ լուսանկարիչ (ծնվ. 1908)
Օգոստոսի 12 - Ժան Գառզու, ֆրանսահայ նշանավոր նկարիչ, բեմանկարիչ, ֆիգուրատիվ արվեստի վարպետ
Դեկտեմբերի 6 - Ռուզան Քյուրքչյան, հայ քանդակագործ
Դեկտեմբեր 18 - Հրանտ Մաթևոսյան, անվանի գրող, արձակագիր, կինոսցենարիստ (ծ. 1935)
Մալի Դիխտինեց

Մալի Դիխտինեց (ուկրաիներեն՝ Малий Дихтинець), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալի Դիխտինեց գյուղում բնակվում էր 330 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պարանա նահանգի արևմտակենտրոնական մաս (մարզ)

Պարանա նահանգի արևմտակենտրոնական մաս (պորտ.՝ Mesorregião do Centro Ocidental Paranaense) վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Պարանա նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 316 492 հազար մարդ (2006 թվականի տվյալներով)։ Զբաղեցված տարածքը 11 937,031 կմ²։ Բնակչության խտությունը 26,5 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 3 315 443 996,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 10 036,55 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,736
Աստերոիդների ցանկ (163601-163700)

Աստերոիդների ցանկ (163501-163600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (163701-163800)
 Աստերոիդների ցանկ (163501-163600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (163701-163800)
Պրեֆեկտ

Պրեֆեկտ (լատ.՝ praefectus annonae - պետ, գլխավոր), Հին Հռոմում պաշտոնատար անձ. նշանակվել է հսկելու հռոմեական պրեֆեկտուրաները։
Մ.թ.ա. 1-ին դարի վերջից պրեֆեկտ նշանակվել է կառավարելու Եգիպտոսը, իսկ հետագայում՝ նաև այլ պրովինցիաներ։ Կայսրության ժամանակաշրջանում պրեֆեկտ անվանել են առանձին գերատեսչությունների ղեկավարներին։
Ֆրանսիայում դեպարտամենտի ղեկավար՝ իբրև կենտրոնական կառավարության ներկայացուցիչ (տվյալ դեպարտամենտի պետական բոլոր հաստատությունների ղեկավար), նշանակում է նախագահը։ Փարիզում կառավարումն իրականացնում են երկու պրեֆեկտ՝ Սեն դեպարտամենտի պրեֆեկտը և ոստիկանության պրեֆեկտը։


== Praefectus annonae ==
Ոչ լրիվ ցանկ

Տուրանիուս Գրացիլիս (14-48)
Պոմպեուս Պաուլինուս (48-55)
Ֆենիուս Ռուֆուս (55-62)
Պոպպեուս Սաբինիանուս (62-65 կամ 69) ·
Առիուս Վալեն մոտ. 70
Գայուս Վալերիուս Պաուլինուս (մոտ. 70 - մոտ 73)
Լուցիուս Յուլիուս Ուրսուս (մինչև 79) ·
Լուցիուս Լաբերիուս Մաքսիմուս (մոտ. 80) · ·
Ռուտիլիուս Լուպուս (107-113/114)
Քվինտուս Բլասիանուս (150 - 161 թթ. միջակայքում)
Պասքասիուս (533/537)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Gaetano Scherillo — Aldo Dell’oro, Manuale di storia del diritto romano, Edizione Cisalpino.
Աֆոնկի (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Աֆոնկի (ռուս.՝ Афоньки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անժ-Ժակ Գաբրիել

Անժ-Ժակ Գաբրիել (ֆր.՝ Ange-Jacques Gabriel, հոկտեմբերի 23, 1698(1698-10-23) կամ հոկտեմբերի 26, 1698(1698-10-26), Փարիզ - հունվարի 4, 1782(1782-01-04) կամ հունվարի 2, 1782(1782-01-02), Փարիզ), ֆրանսիացի ճարտարապետ։ XVIII դարի կլասիցիզմի հիմնադիրներից։
1742-ից եղել է ճարտարապետության ակադեմիայի նախագահ։ Իր աշխատանքներում (Վերսալի պալատի ներսակողմի վերականգնումը և նրա հյուսիսային թևի վերականգնումը, 1735-1774, ռազմական դպրոցը Փարիզում, 1751-1775, Վերսալի օպերայի դահլիճը, 1763-1770) XVII դարի ճարտարապետությանը հակադրել է նախագծի ռացիոնալությունը, ձգտել է հստակության, ձևի պարզորոշության։ Փոքր Տրիանոն պալատի և Լյուդովիկոս XV հրապարակի (1753-1775, այժմ` Համաձայնության հրապարակ) կառույցներով նշանավորեց ֆրանսիական քաղաքաշինության զարգացման նոր փուլը։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
(4737) Կիլաձե

(4737) Կիլաձե (անգլ.՝ Kiladze), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի օգոստոսի 24-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,695482 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4907 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9003 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1616,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222715 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,59° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4737) Կիլաձե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վիլյամ Փեյջ (նկարիչ)

Վիլյամ Փեյջ (անգլ.՝ William Page, 1794 - 1872), բրիտանացի լանդշաֆտային նկարիչ։ 1812-1813 թվականներին հաճախել է Բրիտանիայի Արվեստների թագավորական ակադեմիայի դպրոց։ 1816-1824 թվականներին ճանապարհորդել է Հունաստանում և Օսմանյան կայսրությունում։ Ըստ որոշ ուսումնասիրությունների, 1826-31 և 1835-38 թվականներին այցելել է նաև Եվրոպայի և Միջին Արևելքի երկրներ։ Նա մասնագիտացած էր ճարտարապետական շինությունների ու լանդշաֆտային տեսարանների նկարչության մեջ։ Վիլյամ Փեյջի աշխատանքներում պահպանվել են նրա այցելած երկրների ճարտարապետական կոթողների ու տարբեր ժողովուրդների ազգային տարազով ներկայացուցիչների նկարներ։ Դրանցից մեկը, ստեղծված 1823 թվականին, ներկայացնում է Կոստանդնուպոլսում ապրող մի հայուհու։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
http://www.avictorian.com/Page_William_1794-1872.html


== Արտաքին հղումներ ==
«William Page 1794-1872, Victorian Art History»։ www.avictorian.com։ Վերցված է 2020-08-20 
Tate։ «William Page 1794 – 1872»։ Tate (en-GB)։ Վերցված է 2020-08-20 
«William (1794) Page Paintings for Sale»։ www.invaluable.com։ Վերցված է 2020-08-20  
«Bonhams : William Page (British, 1794-1872) Flight into Egypt 36 x 71 1/2in (91.4 x 181.6cm) (Painted circa 1859)»։ www.bonhams.com։ Վերցված է 2020-08-20 
«After William Page (1794-1872) - Early 20th Century Watercolour, Chesne Geneva»։ www.sulisfineart.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-08-20 
«William Page»։ www.artnet.com։ Վերցված է 2020-08-20
Կուրմանովսկի գյուղական խորհուրդ (Նեդրիգայլովսկի շրջան)

Կուրմանովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Курманівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուրմանովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1059 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Աղբաշ (ձմեռանոց)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղբաշ (այլ կիրառումներ)Աղբաշ, ձմեռանոց Հայաստանի Լոռու մարզում։ 1926 թվականի ուներ 10 հայ բնակիչ։ Այժմ լքված է։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեզորակա

Մեզորակա (իտալերեն՝ Mesoraca), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կալաբրիա մարզի Կրոտոնե գավառում։
Բնակչությունը 6885 մարդ, բնակչության խտությունը 76.2 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 93 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 88838։ Հեռախոսային կոդ՝ 0962։


== Եղբայրական քաղաքներ ==
 Լավենա Պոնտե Տրեզա, Իտալիա


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակչության գլխավոր կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Խորուժևկա (այլ կիրառումներ)

Խորուժևկա, կարող է վերաբերել՝

Խորուժևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում
Խորուժևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում
Բռնել Սանտային

Բռնել Սանտաին (անգլ.՝ Santa Hunters), «Nickelodeon» ալիքի ամերիկյան հեռուստատեսային ֆիլմ։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերի 29-ին Միացյալ Նահանգներում։


== Սյուժե ==
Որպեսզի ապացուցեն, որ Սանտա Կլաուս իրականում գոյություն ունի, տասնամյա Ալեքսը և նրա զարմիկները՝ Ռիչարդը և Զոուին, որոշում են նրան բռնել դեպքի վայրում։ Բայց խնդիրն այն է, որ եթե Սանտային տեսնեն, նա կկորցնի իր կախարդական ուժը, և այդ ժամանակ ամանորյա հրաշքը կարող է անհետանալ ընդմիշտ։


== Դերերում ==


== Արձագանքներ ==
«Commonsensemedia»-ն այս ֆիլմին տվել է երկու աստղ, քանի որ նրանք կարծում էին, որ այն «պարզունակ ֆիլմ է և ունի տոնական տրամադրության պակաս»։ «Նյու Յորք Թայմս» թերթը (անգլ.՝ The New York Times) ֆիլմի մասին տվել է ավելի դրական կարծիք և գովել է Բրեաննա Իդեի դերասանական վարպետությունը։


=== Մրցանակներ ===
«Leo Award for Best Youth or Children’s Program or Series» (2015, հաղթել է)։


== Ծանոթագրություններ ==
Զավուրտի Վերին

Զավուրտի Վերին, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Շեյխան (Հազրոյի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շեյխան (այլ կիրառումներ)Շեյխան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Հազրոյի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(1377) Ռոբերբո

(1377) Ռոբերբո (անգլ.՝ Roberbauxa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի փետրվարի 14-ին Լուի Բոյերի կողմից Ալժիրում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,259679 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0479 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4715 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1240,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,290158 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,03° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1377) Ռոբերբո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պոկսի

Պոկսի (էստ․՝ Poksi), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Լուունյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(7697) 1989 AE

(7697) 1989 AE, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 3-ին Տակուո Կոջիմայի կողմից Չիյոդայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,41712 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9527 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8815 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1372,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262275 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,59° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7697) 1989 AE աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ազատ Ղուկասյան

Ազատ Բալասանի Ղուկասյան (հունիսի 17, 1928(1928-06-17), Վահան, Հայաստան), հայ անտառագետ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1968): ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1988): Անտառի վնասատուների դեմ պայքարի մանրէաբանական մեթոդների ոլորտի գիտնական։


== Կենսագրություն ==
Ազատ Ղուկասյանը ծնվել է 1928 թվականի հունիսի 17-ին, Ռուբենակերտ գյուղում (այժմ՝ գ. Վահան, ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում)։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1956 թվականից աշխատում է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Սիբիրի բաժանմունքում։ 1963 թվականից՝ Կրասնոյարսկի Անտառի և բնափայտի գիտահետազոտական ինստիտուտի անտառային մանրէաբանության լաբորատորիայի հիմնադիր-վարիչ։ Ղուկասյանը մասնակցել է սիբիրյան մետաքսանման հսկողության համար մանրէաբանական պատրաստուկների մշակմանը, անտառային վնասատուների դեմ պայքարի մանրէաբանական մեթոդներին։
Աշխատանքները վերաբերում են բնապահպանության և շրջակա միջավայրի աղտոտման հարցերին։
Ղուկասյանն առաջարկել է «Ինսեկտին» և «Տուվերին» պատրաստուկներ, որոնք օգտագործվում են անտառային և գյուղատնտեսական բույսերի պաշտպանության համար։


== Երկեր ==
Бактериозы хвойных лесов Сибири, М., 1986 (համահեղինակ).
Биологическая активность почв горных лесов Сибири, Новосибирск, 1985 (համահեղինակ).
Бактериологические методы борьбы с сибирским шелкопрядом [Текст]. Москва: Наука, 1970, 128 с.: ил.; 21 см.
Микробные ассоциации в лесных биогеоценозах : [Сб. ст.] / АН СССР, Сиб. отд-ние, Ин-т леса и древесины им. В. Н. Сукачева; [Отв. ред. А. Б. Гукасян]. Красноярск: ИЛИД, 1983, 121 с.: ил.; 20 см.
Кристаллоносные микроорганизмы и перспективы их использования в лесном хозяйстве. Азат Баласанович Гукасян, Институт леса и древесины им. В. Н. Сукачева. Наука, 1967,
Биология гетеротрофных микроорганизмов [Текст] : [Сборник статей] / [Ред. коллегия: д-р биол. наук, проф. А. Б. Гукасян(отв. ред.) и др.], Ин-т леса и древесины им. В. Н. Сукачева СО АН СССР, Красноярск: [б. и.], 1971, 317 с.: черт., 21 см.
Бактериозы хвойных Сибири [Текст]: научное издание / Т. М. Рыбалко, А. Б. Гукасян, ред. Н. Д. Сорокин, ИЛ СО АН СССР, Новосибирск: Наука, 1986, 77 с. : ил.
Машанов А. И., Гукасян В. М., Чуликов А. И. Микроорганизмы в защите леса. Новосибирск : Наука, 1981. 192 с.
Рыбалко Т. Н., Гукасян А. Б. Бактериозы хвойных Сибири, Новосибирск: Наука,. 1986, 80 с.


== Ծանոթագրություններ ==
Ջրաշուշաններ (նկար, Մոնե)

«Ջրաշուշաններ» (ֆր.՝ Nymphéas), մոտավորապես 250 նկարներից բաղկացած նկարաշար, որի հեղինակն է ֆրանսիացի նկարիչ, իմպրեսիոնիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Կլոդ Մոնեն (1840-1926 թվականներ)։ Բոլոր նկարներն արված են յուղաներկով։ Նկարիչը կտավները վրձնել է՝ տպավորվելով Ժիվերնիում գտնվող իր տան այգում աճող ջրաշուշաններից։ Մոնեի ծաղկանոցը կյանքի վերջին երեսուն տարիներին դարձավ նրա ստեղծագործական կյանքի գլխավոր իմաստը։ Նկարներից շատերը ստեղծվել են այն ժամանակ, երբ իմպրեսիոնիստն արդեն տառապում էր կատարակտից։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==
Մոնեի մոտ տրամադրվածությունը ստեղծել նկարների շարք ջրաշուշանների պատկերներից, առաջացավ 1889 թվականին։ Այդ ժամանակ նա ավարտեց տասը նկարներից բաղկացած շարքը, որը կոչվեց «Կրյոզի հովիտ» (Կրյոզը գետ է համանուն դեպարտամենտում)։ Դրանք ցուցադրվեցին Ժորժ Պետի պատկերասրահում։ Կլոդ Մոնեի մյուս հայտնի նկարաշարը համարվում է «Դեզերի» շարքը։
1920-ական թվականներին փարիզյան Օրանժերի թանգարանում պետության միջոցներով կառուցվեցին երկու ձվաձև սրահներ։ Դրանցում պահպանվում և ցուցադրվում են Մոնեի ութ ֆրեսկոները ջրաշուշանների նկարներով։ Ցուցադրությունը հասարակության համար բացվեց 1927 թվականի մայիսի 16-ին՝ մի քանի ամիս Մոնեի մահվանից հետո։ 1999 թվականին Օրանժերի թանգարանում կայացավ Մոնեի «Ջրաշուշանների» հատուկ ցուցադրությունը, որի համար ամբողջ աշխարհից այստեղ բերվեցին թվով 60 նկարներ։
Նկարաշարի կտավները պահպանվում և ցուցադրվում են աշխարհի շատ երկրների պատկերասրահներում և թանգարաններում։ Դրանցից են. 

Մարմոտան Մոնե և Օրսե թանգարանները Փարիզում
Մետրոպոլիտեն թանգարանը և ժամանակակից արվեստի թանգարան Նյու Յորքում
Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտը
Սենտ Լուիսի գեղարվեստի թանգարանը
Ուելսի ազգային թանգարանը
Գեղարվեստի թանգարանը Նանտում
Քլիվլենդի գեղարվեստի թանգարանը
Պորտլենդի գեղարվեստի թանգարանը Օրեգոնում և այլն։Ջովանի Բարտացցոնեն՝ «Քրիստիս» աճուրդի տան իմպրեսիոնիզմի և մոդեռնիզմի դեպարտամենտի գլխավոր մասնագետը, «Ջրաշուշանների» համար այպես է արտահայտվել.


== «Ջրաշուշաններ»-ը աճուրդներում ==
2007 թվականի հունիսի 19-ին Կլոդ Մոնեի «Ջրաշուշաններ»-ից մեկը «Սոթբիս» աճուրդի տանը Լոնդոնում վաճառվեց 18.5 միլիոն ֆունտ ստերլինգով։ 2008 թվականի հունիսի 24-ին մեկ այլ նկար՝ «Ջրաշուշաններով լճակը» (Le Bassin Aux Nymphéas), վաճառվեց 41 միլիոն ֆունտ ստերլինգով «Քրիստիս» աճուրդի տանը կրկին Լոնդոնում. ընդ որում գրեթե կրկնակի մեծ գումարով, որն առաջարկվել էր աճուրդի մեկնարկին։ 2010 թվականի հունիսի 23-ին «Քրիստիս» աճուրդի տունը ցուցադրեց 1906 թվականին նկարված «Ջրաշուշաններ» կտավը։ Մեկնարկային գինը սահմանեցին 30-ից 40 միլիոն ֆունտ ստերլինգ, սակայն, հընթացս ցուցադրության և աճուրդի, առաջարկվող գինը չբարձրացավ 29 միլիոնից, ուստի աճուրդի պատասխանատուները այն հանեցին վաճառքից։ 2014 թվականի մայիսին՝ 1907 թվականին նկարված «Ջրաշուշաններ» նկարը «Քրիստիս» աճուրդի տան կողմից հանեց աճուրդ-վաճառքի. այն վաճառվեց 27 միլիոն ամերիկյան դոլարով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Claude Monet, Ministère de la culture et de la communication
Claude Monet, Joconde, Portail des collections des musées de France
Water Lilies at the Portland Art Museum
Monet's Years at Giverny։ Beyond Impressionism
Սխլովանի

Սխլովանի (վրաց.՝ სხლოვანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Թիանեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1120 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թիանեթից հեռու է 10 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բելրիվ սյուր Ալյե

Բելրիվ սյուր Ալյե (ֆր.՝ Bellerive-sur-Allier), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն երկրամասի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Էսկյուրոլ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Վիշին է։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 03023։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 8579 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 4890 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 3361-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 1529-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 68,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,1 %)։ 3361 աշխատունակ բնակիչներից 2926-ը աշխատում էին (1525 տղամարդ և 1401 կին), անաշխատանք էին 435-ը (190 տղամարդ և 245 կին)։ 1529 անգործունակ մարդկանցից 374-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 613-ը թոշակառու, 542-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Բոստ ամրոց
Բելրիվ կամուրջ
Բուսանժ հրապարակ
Հանրապետության հրապարակ
Գեյզեր


== Քույր քաղաքներ ==
Հադամար  Գերմանիա
Իմպրունետա  Իտալիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Բելրիվ սյուր Ալյե» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-30-ին։ Վերցված է 2012-7-27 
«Բելրիվ սյուր Ալյե» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-10-15-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Շտուտգարտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան Գերմանիայի Շտուտգարտ քաղաքի գլխավոր գերեզմանատան տարածքում։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը կառուցվել է ի հիշատակ հայոց ցեղասպանության զոհերի։ Հուշարձանի կառուցումն սկսվել է 1980-ական թվականներին և ավարտվել է 1987 թվականին


== Տվյալներ ==
Հուշարձանը բաղկացած է երեք մասից՝ 

խաչքարի նման կարմիր մարմարե փոքր աշտարակ՝ 10 ոտնաչափ բարձրությամբ, վերևի մասում քանդակված է խաչ, ներքևում՝ մակագրություն
փոքր ծաղկաման
մետաղական արկղ, որում վառվում է անմար կրակը, որպես մահացածների անմար հիշատակի խորհրդանիշ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Իոսիպովկա (այլ կիրառումներ)

Իոսիպովկա, կարող է վերաբերել՝

Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բրուսիլովի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուլյանովսկի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Պետրովսկի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օլշանսկի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վրադիևկայի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում
Իոսիպովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեռնևցիի շրջանում
Ալիքալա

Ալիքալա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քարղըն

Քարղըն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Dünya TV

Dünya TV, թուրքական մասնավոր հեռուստաալիք, հեռուստակենտրոնը գտնվում է Գազիանթեպ քաղաքում։ Հեռարձակվում է 2010 թ. հունիսի 4-ից քրդերեն լեզվով։ Հեռուստաալիքը պատկանում է Սամանյոլու մեդիախմբին։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-09-28 at the Wayback Machine.
Արցանց հեռարձակում Archived 2013-08-12 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆինվալ

Ֆինվալ  (անգլ.՝ Balaenoptera physalus), Սկանդինավյան երկրներում «վալ»-ն օգտագործել են որպես «կետ», որտեղից էլ առաջացել է Ֆինվալ անվանումը։ Այն նույնպես հսկա կետ է և իր մեծությամբ զիջում է միայն կապույտ կետին։ Այս կենդանին կետորսության համար մեծ արժեք է ներկայացնում, որն իր քանակով և տնտեսական նշանակությամբ գրավում է առաջին տեղը։ Երկարությունը հասնում է 27 մ-ի, արտաքինից գրեթե չի տարբերվում կետից։ Ֆինվալը տարածված է Խաղաղ օվկիանոսի ու Անտարկտիդայի ջրերում։


== Պատմություն ==
Մարմնի արտաքին ձևից ու զանգվածից ելնելով հույներն անվանել են «կետա», այսինքն՝ «Հսկա ձկներ»։ Հետագայում պարզվել է, որ «հսկա ձկներ»-ն իրենց մարմնի ներքին կառուցվածքով՝ կաթնասուններ են։
Կետերի ձուկ լինելը հատկապես շատ էին պնդում միջնադարյան Իսպանիայի կուսակրոնները, որպեսզի պասի օրերին կարողանային ճաշակել կետի լեզուն։


== Գրականություն ==
Ս. Գ. Ստեփանյան, Գ. Ե. Ավագյան-«Կենդանական աշխարհի հսկաները», Երևան, 1975. 94 էջ


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ողնաշարավորներ։ Ֆինվալ Archived 2021-01-22 at the Wayback Machine.
Ֆինվալի մասին (անգլերեն) Archived 2006-09-27 at the Wayback Machine.
Լեոնիդ Լենչ

Լեոնիդ Լենչ (ռուս.՝ Леонид Ленч, իրական անունը՝ Լեոնիդ Սերգեևիչ Պոպով (ռուս.՝ Леонид Сергеевич Попов), հուլիսի 20 (օգոստոսի 2), 1905, Մորոզովկա, Սմոլիգովկայի գյուղական համայնք, Ռուդնյանսկի շրջան, ԽՍՀՄ - հունվարի 28, 1991(1991-01-28), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային գրող-հումորիստ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Մոգիլյովի նահանգի Օրշայի գավառի Մորոզովկա կալվածքում ռազմական բժշկի ընտանիքում։ Նրա հայրն այստեղ փոքր կալվածք ուներ։ Նախնական կրթությունը Լեոնիդը ստացել է Մերլինոյի զեմստվային դպրոցում, այնուհետև Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից առաջ, 1917 թվականի ամռանը, Պոպովների ընտանիքը տեղափոխվել է հոր նոր ծառայության վայր՝ Պետրոգրադից Կուբան։
Հետագա կրթությունը Լեոնիդը ստացել է նախ Կուբանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, այնուհետև՝ Ռոստովի համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետում (1925)։
Տպագրվել է 1921 թվականից։ Ֆելիետոնիստ է աշխատել Կրասնոդարի, Դոնի Ռոստովի և Տաշքենդի թերթերում։ Եղել է «Չուդակ» (1929-1934), «Կրոկոդիլ» ամսագրերի աշխատակից։
1930-ական թվականների վերջին ակտիվորեն գրել է էստրադայի համար։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1939 թվականից (երաշխավորագիրը գրել է Միխայիլ Զոշչենկոն)։
1941-1942 թվականներին Լենչը եղել է Բրյանսկի ռազմաճակատի «Ջախջախե՛լ թշնամուն» թերթի ռազմական թղթակիցը, բանակից զորացրվել է առողջական խնդիրների պատճառով։ 1943-1945 թվականներին պատրաստել է հրատապ նյութեր «Իզվեստիա» թերթի համար։ ԽՄԿԿ անդամ էր 1954 թվականից։
Հումորային պատմվածքների, վիպակերի, թատերական պիեսների, «Ֆիտիլ» երգիծական կինոհանդեսի սցենարների հեղինակ է։ 1965 թվականից՝ ՌԽՖՍՀ գրողների միության խորհրդի անդամ։
Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգի Հարավային գերեզմանատանը։ 


== Ստեղծագործություն ==


== Մրցանակներ ==
«Խորամանկ Պետրոս» (գրականության միջազգային մրցանակ)՝ 1983


== Պատմվածքների ժողովածուներ, սցենարներ ==
Առաջին ժպիտ, 1936
Կամակորների սանձահարումը, 1939
Հումորային պատմվածքներ, 1951
Թանկագին հյուրեր, 1954
Անհասցե աղջիկը, գեղարվեստական կինոնկարի սցենար, 1957
Կատակերգություններ, տեսարաններ, կատակներ, 1961
Սև ուսադիրներ, 1962
Գետի կինո, 1973
Հոգեկան վնասվածք, 1975
Սկսենք նորից, 1986


== Գրականություն ==
Писатели Москвы — участники Великой Отечественной войны. — М., 1997. — С. 268.
Ленч, Леонид Сергеевич // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М. : Советская энциклопедия, 1962—1978.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
К 100-летию со дня рождения (краткая биография)
В мире цирка и эстрады. Энциклопедия
Գալիչնիկյան հարսանիք

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Իրադարձություն
Գալիչնիկյան հարսանիք (մակեդոներեն՝ Галичка свадба), Գալիչնիկ (Մավրովո և Ռոստուշա համայնք) գյուղի մակեդոնական ժողովրդական հայտնի ավանդույթ՝ նշել հարսանիքը Պետրովի օրը։ 21-րդ դարում զբոսաշրջիկների կողմից այն ընկալվում է որպես գյուղի առանձնահատուկ գրավչություն և գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանավորության ներքո։
Արարողության գլխավոր անդամները 20 երիտասարդ զույգեր են (նրանց ընտրում են մրցույթային հիմունքներով), որոնք ամուսնանում են։ Մասնակիցներից գոնե մեկը պետք է ծնունդով լինի Գալիչնիկից։ Նորապսակների բոլոր հարազատները տոնախմբության ժամանակ կրում են ավանդական համազգեստ։ 
Հարսանիքի ժամանակ կատարվում է ավելի քան 30 հնագույն ծես, որոնցից են «свршувачка» կամ «вршачка» (նշանադրություն), «китење на куќата» (տան ծաղիկներով զարդարանքը), «ставање бајрак» (խորհրդանշանի տեղադրումը), «замесување погача» (ծիսական հացի հունցումը), «канењето на мртвите» (մահացած նախնիների հրավիրումը), «бричење на зетот» (փեսայի սափրումը), «строј по невестата» (հարսնատեսությունը), «чекањето на тапаните» (թմբկահարությունը), «свекрвино оро» (սկեսուրի պարը), «носењето на невестата на вода» (հարսին ջրի մոտ տանելը), «гледање низ прстен» (թանկագին քարով մատանու անցքից փեսային հետևելը, երբ նա գալիս է հարսի տուն) և այլն։
Հանդիսավոր արարողությունը եզրափակվում է եկեղեցում՝ երիտասարդների հարսանիքով։ Երիտասարդ աղջիկն  իր նոր տուն է գալիս ձիով և խոնարհվում է շեմի ու օջախի (բուխարու) առջև, որից հետո սկսվում են բարձր և ուրախ տոնակատարությունները՝ երգեր, պարեր, հյուրասիրություն։ Յուրաքանչյուր ծիսակարգ ուղեկցվում է մեծ թվով երգերով ու պարերով։ Մինչհարսանեկան տոնակատարություններն սկսվում են մեկ օր առաջ, իսկ հարսանիքը տևում է երկու օր։


== Արտաքին հղումներ ==
Галичка свадба
«Галичка свадба» — яркий пример традиционной македонской свадьбы Archived 2020-10-16 at the Wayback Machine.
Galichnik Wedding (անգլ.)


== Литература ==
Громыко М. М. Мир русской деревни. — М.: Молодая гвардия, 1991. — 446 с. — ISBN 5-235-01030-2
Гулянье // Толковый словарь русского языка: В 4 т.  / Под ред. Д. Н. Ушакова. —М., 1935–1940.
Морозов И. А., Слепцова И. С. Круг игры. Праздник и игра в жизни севернорусского крестьянина (XIX-XX вв.). — М.: Индрик, 2004. — 920 с. — (Традиционная духовная культура славян. Современные исследования). — ISBN 5-85759-295-X(չաշխատող հղում)
Русские / Отв. ред. В. А. Александров, И. В. Власова, Н. С. Полищук. — М.: Наука, 1999. — 725 с. — ISBN 5-88590-309-3
Шангина И. И. Разгуляйтесь, девицы, разгуляйтесь, милые! // Русские девушки. — СПб.: Азбука-классика, 2007. — 352 с. — ISBN 978-5-352-02194-1