armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էդինբուրգյան բանտ

Էդինբուրգյան բանտ (անգլ.՝ The Heart of Midlothian, տառացիորեն՝ «Միդլոթիանի սիրտը»), Վալտեր Սքոթի պատմավեպ, հրապարակված 1818 թվականին։ Մտնում է «Պանդոկապետի պատմվածքները» շարքի մեջ։
Այժմ այն համարվում է գրողի լավագույն վեպերից մեկը, սակայն, չնայած առևտրային մեծ հաջողությանը, այն ժամանակների գրաքննադատների կողմից վեպը սառն է ընդունվել։ Հատկապես խիստ են գնահատել չորրորդ հատորը, որը որակել են ձգձգված։ British Review-ը հայտնել է իր ենթադրությունը, թե դա արվել է, գրողի եկամուտը բարձրացնելու համար։ The Monthly Review գրախոսականը որոշ սյուժետային գործընթացներ համարել է անհավանական։


== Նախապատմությունը ==
Արչիբալդ Քոնսթեբլի մոտ հրատարակելով իր նախկին «Ռոբ Ռոյ» վեպը՝ Սքոթը չափազանց գոհ մնավ նոր՝ Constable & Co. հրատարակչությունից, այդ իսկ պատճառով նա էլ չվերադարձավ Blackwood and Murray։ Նա նաև Քոնստեբլին հանձնեց «Պանդոկապետի պատմվածքները» շարքի մյուս վեպերը («Պուրիտանը» և «Սև թզուկը»)։
Գրողը արագ ապաքինվեց վերջին հիվանդությունից, և 1818 թվականի հունվարի ու փետրվարին գրքի վրա ծավալված աշխատանքները ընթացան բարեհաջող։ Սքոթին պնդմամբ, իրեն ոգևորել էր մի անանուն նամակ։ Այնտեղ պատմվել է Հելեն Ուոքերի մասին, ով մինչև Լոնդոն ողջ ճանապարհը ոտքով գնացել է, որպեսզի իր քրոջից ներում ստանա, անարդարացիորեն նրան իր երեխայի սպանության մեջ մեղադրելու համար։ Հեղինակը այնքան արագ էր ձգտում ավարտել վեպը, որ մայիսին, փոփոխելով իր սովորույթները, աշխատում էր ոչ միայն ճաշից հետո, այլև օրվա առաջին կեսին։


== Արտաքին հղումներ ==
 The Heart of Midlothian Գուտենբերգ նախագծի կայքում 


== Ծանոթագրություններ ==
Հարավաֆրիկյան աղվես

Հարավաֆրիկյան աղվեսը (լատ.՝ vulpes shama) փոքր չափսի մոխրագույն աղվես է։ Հանդիպում է միայն Հարավային Աֆրիկայում։


== Ապրելավայրը ==
Հարավաֆրիկյան աղվեսը հանդիպում է Հարավային Աֆրիկայում, Զիմբաբվեում, Բոտսվանայում և այդ երկրներին հարող տարածքներում։ Այս կենդանին սովոր է չոր կլիմային և կարող է ապրել անապատային և կիսաանապատային վայրերում։


== Պահվածքը ==
Հարավաֆրիկյան աղվեսը վարում է գիշերային կյանք և նրան կարելի է տեսնել մթնշաղից լուսաբաց ընկած ժամանակահատվածում։ Ցերեկները նա սովորաբան անցկացնում է իր ստորգետնյա բնում։ Այս աղվեսները կարող են խորը փորել և հարմարավետ բներ կառուցել իրենց համար, սակայն նրանք երբեմն ապաստանում են ուրիշ կենդանիների լքված բներում։ 
Հարավաֆրիկյան աղվեսները մենակյաց կենդանիներ են։ Նրանք զույգերով ապրում են միայն ձագեր ունելու նպատակով, իսկ ընդհանրապես ապրում և որսում են մենակ։
Հարավաֆրիկյան աղվեսները լռակյաց կենդանիներ են, բայց երբեմն կարող են տարբեր ձայնային ազդանշաններ արձակել։ Վտանգի դեպքում նրանք հաչոց հիշեցնող ձայն են հանում։ 
Հարձակման պատրաստվող աղվեսները գռմռում են և ցույց են տալիս ժանիքները։ Իրենց ուրախությունը ցույց տալու համար հարավաֆրիկյան աղվեսները բարձրացնում են պոչը և տանել-բերելու շարժումներ անում։


== Սնունդը ==
Հարավաֆրիկյան աղվեսները ամենակեր են և ուտում են բուսական և կենդանական սնունդ։ Սովորաբար այս կենդանիները սնվում են մանր կրծողներով, սակայն հայտնի են բազմաթիվ դեպքեր, երբ նրանք որսացել են ավելի մեծ կենդանիների՝ նապաստակներ, թռչուններ և տարբեր սողուններ։ Բացի դրանից նրանք ուտում են նաև թռչունների ձվեր, մահածաց կենդանիների մարմիններ, միջատներ, մեղվի թրթուր և մրգեր։


== Բազմացումը ==
Ինչպես և մյուս շնազգիների ներկայացուցիչները, հարավաֆրիկյան աղվեսները իրենց զույգին չեն փոխում կյանքի ընթացքում։ Էգ աղվեսի հղիությունը տևում է մոտ 51-53 օր և ծնում է մեկից վեց ձագուկ։ Ձագերը ծնվում են բնում և այդտեղից չեն հեռանում մինչև չորս ամսական դառնալը։ Մայրը նրանց կաթով կերակրում է մինչև ութ շաբաթական դառնալը, և ձագերը սկսում են իրենք իրենց համար կեր հայթայթել չորս ամսական հասակում։ Հինգ ամսականում ձագերն անկախանում են ծնողներից։ Արուները նույնպես մասնակցում են ձագերին կերակրելու հարցում։ 
Ձագերը լիովին հասունանում են մեկ տարեկան հասակում։
Երբեմն մի քանի էգեր կարող են նույն տեղանքում ունենալ իրենց ձագուկներին և սնվել միասին, սակայն մեծ մասամբ էգ աղվեսները նախընտրում են միայնակ մեծացնել և դաստիարակել իրենց ձագերին։ 
Հարավաֆրիկյան աղվեսներն ապրում են մոտ 6 տարի, բայց կարող են հասնել մինչև 10 տարեկան։


== Թշնամիները և վտանգները ==
Հարավաֆրիկյան աղվեսի հիմնական թշնամիներն են հանդիսանում գիշատիչ թռչունները և մեծ կաթնասուն կենդանիները՝ առյուծ, կարակալ, հովազ, բորենի և այլն։
Այս կենդանուն սպառնող և տարածված հիվանդություններն են կատաղությունը և շնազգիների հոգեբանական խանգարումը։ 
Այլ վտագներից են որսորդները, ճանապարհատրանսպորտային պատահարները, թակարդները։
Հարավաֆրիկյան աղվեսը չի համարվում վերացող կենդանի։
Տատյանա Բոգդանովիչ

Տատյանա Բոգդանովիչ (ռուս.՝ Татьяна Александровна Богданович, օգոստոսի 15, 1872(1872-08-15) կամ նոյեմբերի 26, 1873(1873-11-26), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 31, 1942(1942-12-31), Եկատերինբուրգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս գրող, պատմաբան։
Անգել Բոգդանովիչի կինն է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Սանկտ Պետերբուրգում` ազնվականի ընտանիքում։ Տարբեր տեղեկություններով նրա ծննդյան օրը 1872 թվականի օգոստոսի 15-ին, կամ էլ 1873 թվականի նոյեմբերի 26-ին է։  
Մանուկ հասակից դաստիարակվել է հորաքրոջ` Ալեքսանդրա Աննենսկայայի մոտ (ռուս հեղափոխական, հրապարակախոս Պյոտր Տկաչյովի քույրն է) և նրա ամուսինը ռուս միջազգային գործիչ Նիկոլայ Անենսկին է, որոնց հետ 1880-ական թվականներին աքսորվել է Սիբիր և Պովոլժիե։ 1890 թվականին ավարտել է Նիժնի Նովգորոդի գիմնազիան, իսկ 1896 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի կանանցի պատմա-բանասիրական բարձրագույն  կուրսը։ 1898 թվականին ամուսնացել է Անգել Բոգդանովիչի հետ։ Հանդես է եկել մայրաքաղաքային մամուլում հրապարակախոսությամբ, հնագույն վիպերգությամբ և թարգմանչությամբ։ Նրա մահից հետո 1907 թվականին ամուսինը մնում է չորս երեխաների հետ։       
Նա եղել է Բյուրո պետերբուրգյան Պոլիտիկական Կարմիր Կրեստ կազմակերպության նախագահը։ Հրապարակել է «Ժամանակակից բառ» թերթի բալետական բաժանմունքը (1908-1917 թվականներին)։ 1918 թվականի սեպտեմբերին Վլադիմիր Կորոլենկոյի հրավերով մեկնում է Պոլտավա։ 1928-1932 թվականին գլխավորել է Լենինգրադի մանկագիրների բաժանմունքը։ Նա հուշեր է թողել Կորոլենկոյի կյանքի վերջին տարիներից («Եղելություն» 1922 թվական, համար 19)։     
Նա շատ գրքերի հեղինակ էր այդ թվում` «Ալեքսանդր I. պատմա-կենսագրական ուրվագիծը» (1912 թվական), «Առաջին հեղափոխական Նիկոլաևյան դարաշրջանի  շրջանակը. պետրաշևականները» (1917 թվական), «Ժողովրդի շրջանառությունը» (1917 թվական), «Հեղափոխման մեծ օրերը. 1917 թվականի փետրվարի 23- մարտի 12» (1917 թվական), «Վլադիմիր Կորոլենկոյի կենսագրությունը» (1922 թվական), «60-ական թվականների մարդկանց սերը» (1929 թվական), «Կախարդի դատը, վեպը» (1928 թվական), «Սոլ Վիչեգոդսկայա. վեպը» (Սվերդլովսկ 1931 թվական), «Ծառա-աշխարհազորական (1606-1612 թվական)» (1941 թվական)։
Մահացել է 1942 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Սվերդլովսկում, տարհանման ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Короленко В. Г. Собрание сочинений, т. 10. М., 1956;
В. Г. Короленко в воспоминаниях современников. М., 1962;
Житомирова Н. Т. А. Богданович. «О литературе для детей», 1963, вып. 8;
Чуковский К. И. Собрание сочинений, т. 2. М., 1965;
Кумпан К. А. Богданович Татьяна Александровна. В кн.: Русские писатели: 1800—1917, т. 1. М., 1989;
Башкирия в русской литературе. Т.4. Уфа, 1997.


== Արտաքին հղումներ ==
Տատյանա Բոգդանովիչի կենսագրությունը
Լիտվինենկի (գյուղ, Կրեմենչուգի շրջան)

Լիտվինենկի (ուկրաիներեն՝ Литвиненки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիտվինենկի գյուղում բնակվում էր 61 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արադեո

Արադեո (իտալերեն՝ Aradeo), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 9725 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 1151մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 71040, հեռախոսային կոդ՝ +39 00836։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Օստեոխոնդրոզ

Օստեոխոնդրոզ, կմախքի երկար խողովակավոր ոսկրերի ենթաաճառային հատվածի և կարճ ոսկրերի ելուստների, հիմնականում, բորբոքային հիվանդությունների խումբ։ Առաջանում է հոդերի և ոսկրերի առանձնահատուկ (տուբերկուլոզ և այլն) կամ ոչ առանձնահատուկ թարախային վարակական հիվանդությունների հետևանքով։ Նպաստող գործոններն են քրոնիկական միկրովնասվածքները և մրսելուց առաջացած հիվանդությունները։ Ծանր դեպքերում կարող են ախտահարվել բոլոր ոսկրերն ու հոդերը։ Օստեոխոնդրոզի շարքն էին դասվում նաև հոդերի և ոսկրերի ոչ բորբոքային ախտահարումները։ Օստեոխոնդրոզի հիմնական ախտանշանն ախտահարված հոդերի շարժումների սահմանափակումն է։ Հիվանդությունը հայտնաբերվում է ռենտգեն ախտորոշմամբ։ Հատուկ բուժում չկա։ Ոսկրերի ձևախախտումները կանխելու համար հարկավոր են ախտահարված հատվածի հանգիստ և անշարժացում՝ ճիշտ ֆունկցիոնալ դիրքում։ Ցավերը մեղմելու համար՝ ջերմային պրոցեդուրներ և առողջարանային բուժում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օստեոխոնդրոզ
Ռուսա Գ

Ռուսա Գ (ծննդ. և մահվ. թվ. անհայտ), Վանի թագավորության թագավոր մ.թ.ա. մոտ 605-595 թվականներին։ Էրիմենա թագուհու որդին և հաջորդը։ Անունը հիշատակված է Թոփրակ-կալեի պեղումներից հայտնաբերված վահանների և այլ առարկաների վրա։ Ռուսա Գ-ն շինարարական աշխատանքներ է ծավալել Էրեբունիում և Արգիշտիխինիլիում, որտեղ գտնվել են նրա արձանագրությունները՝ շտեմարաններ կառուցելու վերաբերյալ։


== Գրականություն ==
Գ. Ղափանցյան, Ուրարտուի պատմությունը, Երևան 1940 էջ 143-152
Пиотровский Б. Б.5 Ванское царство (Урарту) Москва 1959 (ռուս.)
Арутюнян Н. В. Биайнили (Урарту), Издательство Академии наук Армянской ССР, Ереван, 1970 (ռուս.)
Арутюнян Н. В. Некоторые вопросы последнего периода истории Урарту // Древний Восток, Издательство АН Армянской ССР, Ереван, № 2, 1976 (ռուս.)
Дьяконов И. М. Последние годы Урартского государства по ассиро-вавилонским источникам // Вестник Древней Истории № 2, 1951 (ռուս.)


== Տես նաև ==
Վանի թագավորության արքաների ցանկ
Բուդիշչե (այլ կիրառումներ)

Բուդիշչե, կարող է վերաբերել՝


== Ուկրաինայի բնակավայրեր ==
Բուդիշչե - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում
Բուդիշչե - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանում
Բուդիշչե - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Կոզելեցի շրջանում
Բուդիշչե - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում


== Ռուսաստանի բնակավայրեր ==
Բուդիշչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բուդիշչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բուդիշչե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
IRAS 19340+2016

IRA S 19340+2016 - աստղաառաջացնող շրջան է, որը գտնվում է Աղվեսի համաստեղությունում, Երկրից գտնվում է 11 հազար լուսային տարի հեռավորության վրա։


== Բնութագիր ==
IRA S 19340+2016-ում տեղի է ունենում պրոտոմոլորակային սկավառակով աստղերի առաջացում։ Այդ աստղերի շուրջը ժամանակի ընթացքում կառաջանան մոլորակներ։ Աստղաառաջացման տվյալ շրջանը թաքնված է աստղային փոշու տակ, սայակն այն կարելի է տեսնել ինֆրակարմիր դիապազոնում։ Առաջին անգամ աստղաառաջացման շրջանը հայտնագործել է աստղադիտակ IRAS-ը, 1983 թվականին։ «Սպիտցեր» աստղադիտակի արած նկարներում կապույտ գույնը դա 3,5 միլիմետր երկարությամբ ճառագայթմանը, կապույտը - ութ միկրոմետր, իսկ կարմիրը - 24 միկրոմետր։ Կանաչ գույնը ցույց է տալիս օրգանական մոլեկուլների առկայությունը, կարմիրը - օրգանական փոշու մասնիկների։ IRA S 19340+2016 մոտ գտնվում է այլ աստղաառաջացման շրջան ՝ IRAS 19343+2026 «Աստղային Ճանապարհ» սերիալի Աստղաթիռի հետ նմանության պատճառով այն կոչվել է NCC-1701, ի պատիվ սերիալի առաջին սերիայի 50-ամյակին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
IRAS 19340+2016 в базе данных SIMBAD. Проверено 10 сентября 2016.
«'Enterprise' Nebulae Seen by Spitzer» (անգլերեն)։ Пресс-релиз JPL։ 2016-09-08։ Վերցված է 2016-09-10
Ամալյա Ղուկասյան

Ամալյա Արմենակի Ղուկասյան (փետրվարի 23, 1928(1928-02-23), Դիլիջան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 30, 2016(2016-05-30), Երևան, Հայաստան), հայ թարգմանչուհի։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1976): ԽՄԿԿ անդամ 1953 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ամալյա Ղուկասյանը ծնվել է Դիլիջան քաղաքում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայկական բաժինը։ 1950 թվականից աշխատել է «Հայպետհրատ» հրատարակչությունում՝ որպես մանկապատանեկան գրականության բաժնի վարիչ։ Հայաստանի պետական հեռուստատեսությամբ վարել է «Գրքեր ձեզ համար» հեղինակային հաղորդաշարը։ 1976 թվականից եղել է Հայաստանի գրողների միության անդամ։
Թարգմանել է շուրջ 50 գիրք, 40-ից ավելի խաղարկվող ֆիլմերի սցենար։ Ղուկասյանի թարգմանությամբ լույս են տեսել Շարլ Պերրոյի և Գրիմ Եղբայրների «Հեքիաթները», Ջերոմ Սելինջերի «Վիպակներ և պատմվածքներ» ժողովածուն, Վալտեր Սքոթի «Այվենհո», Անդրե Մորուայի «Երեք Դյումա» վեպերն ու այլ հեղինակների ստեղծագործություններ։


== Թարգմանություններ (ռուսերենից) ==


== Տես նաև ==
Նոր ժամանակաշրջանների թարգմանությունների ցանկ հայերեն
Հայաստանի գրողների միության անդամների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Լուկովիցա (այլ կիրառումներ)

Լուկովիցա, կարող է վերաբերել՝

Լուկովիցա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանում
Լուկովիցա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Հերցայի շրջանում
Պետերսհաուզեն

Պետերսհաուզեն (գերմ.՝ Petershausen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դախաու շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 6110 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների)։ Զբաղեցնում է 32,82 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 74 136։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 18 գյուղական համայնքների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ռուսով (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)

Ռուսով (ուկրաիներեն՝ Русів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուսով գյուղում բնակվում էր 130 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բելոցերկովկա (այլ կիրառումներ)

Բելոցերկովկա, կարող է վերաբերել՝

Բելոցերկովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում
Բելոցերկովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում
Աշխատանքի սոցիոլոգիա

Աշխատանքի սոցիոլոգիա, սոցիոլոգիայի ճյուղ, որն ուսումնասիրում է սոցիալ բնորոշ հարցեր, որոնք արտահայտվում են մարդկանց աշխատանքի հանդեպ վերաբերմունքի, մարդու սոցիալական ակտիվության, մարդկային փոխհարաբերությունների և սոցիալական խմբերի մեջ։ Նեղ իմաստով՝ աշխատանքի սոցիոլոգիան հետազոտում է աշխատատուների և վարձու աշխատողների վարքը՝ ի պատասխան աշխատանքի տնտեսական և սոցիալական խթանների գործունեության։ Աշխատանքի սոցիոլոգիան սերտորեն կապված է այնպիսի տնտեսագիտական գիտությունների հետ, ինչպիսին են մակրոտնտեսագիտությունը և միկրոտնտեսագիտությունը, ձեռնարկության տնտեսագիտությունը, վիճակագրությունը, արտադրության կազմակերպումը, կազմակերպությունների սոցիոլոգիան, կառավարման սոցիոլոգիան, տնտեսական սոցիոլոգիան։


== Աշխատանքի սոցիոլոգիայի պատմությունը ==
XIX դարի սկզբին հայտնվեցին առաջին գիտական աշխատանքները, որ վերաբերում էին աշխատանքին և դրա հետազոտությանը՝ կրելով էմպիրիկ բնույթ։
XIX դարի երկրորդ կեսին երևան եկան աշխատանքի հետազոտության վերաբերյալ առաջին համակարգված աշխատությունները։ Այդպիսի հետազոտությունների նպատակը, որ սկսել է կատարել ամերիկացի ճարտարագետ Ֆրեդերիկ Թեյլորը, սկզբնապես կայանում էր արտադրական գործընթացների ռացիոնալ կատարման մեթոդների որոնման մեջ։ Այս ամենի հետևանքով առաջացավ գիտական ուղղություն, որը ստացավ «աշխատանքի գիտական կազմակերպում» անունը։ Այդ գիտական ուղղության շրջանակներում առաջացան «աշխատանքի կարգավորում», «աշխատավարձ», «մասնագիտական ընտրություն» և մի շարք այլ հասկացություններ։
Հետագայում աշխատանքի սոցիոլոգիայի ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն ունեցան այնպիսի գիտություններ, ինչպիսիք են տնտեսագիտությունը, մաթեմատիկան, վիճակագրությունը, ֆիզիոլոգիան և մարդու հոգեբանությունը, իրավագիտությունը և այլն։


== Աշխատանքի սոցիոլոգիայի հասկացությունները ==
Աշխատանքի սոցիոլոգիայում առանձնացնում են այնպիսի հասկացություններ, ինչպիսիք են «աշխատանքի բովանդակությունը» և «աշխատանքի բնույթը»։ Աշխատանքի բովանդակության տակ հասկանում են աշխատանքային որոշակի գործառույթներ՝ ապահովված սարքավորումներով, տեխնոլոգիաներով, արտադրության կազմակերպությամբ և աշխատակցի վարպետությամբ։ Աշխատանքի բնույթի տակ հասկանում են արտադրողի կապվելու մեթոդները արտադրական միջոցների հետ, որոնք պայմանավորված են այդ հասարակության մեջ սեփականության նկատմամբ գերակշռող հարաբերություններով։ Աշխատանքի բնույթը արտացոլում է աշխատանքի սոցիալ-տնտեսական հատկանիշները զարգացման որոշակի փուլում գտնվող հասարակության մեջ։ Ինչպես արտադրական ուժերը և արտադրական հարաբերությունները արտացոլում են արտադրության միասնությունը, այնպես էլ աշխատանքի բովանդակությունը և բնույթն իրենցից ներկայացնում են հասարակական աշխատանքի էությունն ու ձևերը։
Սոցիոլոգիայի այս ճյուղի հիմնական հասկացությունների մեջ մտնում են «աշխատանք» և «աշխատանքային բավարարվածություն» հասկացությունները։ Աշխատանքը սուբյեկտի գործունեությունն է՝ ուղղված պահանջմունքների բավարարմանը արտադրության գործառույթների հասարակական բաժանման համակարգում։ Աշխատանքային բավարարվածությունը անհատի սեփական դիրքի գնահատականն է աշխատանքի հասարակական բաժանման համակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կողք

Կողք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։ Գտնվում էր Սղերդ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
195

195 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 195 թվականն է, 
II դարի 95-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Լոնշան սյուր Օզոն

Լոնշան սյուր Օզոն (ֆր.՝ Longchamp-sur-Aujon), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 416 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.38 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.39 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 100 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 60 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 257 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 174-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 83։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,7 %։ 174 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 157 անձ (84 տղամարդ և 73 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (9 տղամարդ և 8 կին)։ 83 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 33-ը` թոշակառուներ, իսկ 31-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Մալասա

Մալասա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։ Գտնվում էր Բաբերդ քաղաքից 10 կմ հյուսիս, Ճորոխի աջ կողմում, մի գետակի ափի մոտ։


== Պատմություն ==
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 45 տուն հայ և 30 տուն այլազգի բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Մալասան ուներ 580 և 1300 թվականներին կառուցված եկեղեցիներ։ Գյուղում էր գտնվում Միլեզկի Ս. Նշան վանքը։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ դպրոց։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կինեսկոպ

Կինեսկոպ (կազմված հին հունարեն՝ κινέω «շարժում եմ» և σκοπέω - «տեսնում եմ» բառերից), էլեկտրա-լուսային սարք, որը էլեկտրական ազդակները ձևափոխում է լուսայինի։ Օգտագործվում է հեռուստացույցների արտադրությունում՝ հեռուսատացույցները մինչև 1990-ական թթ. պատրաստվում էին բացառապես կինոսկոպների միջոցով։


== Պատմություն ==
Կինոսկոպային հեռուստացույցները այլ կերպ հայտնի են նաև էլեկտրոնաճառագայթային խողովակով հեռուստացույցներ անվամբ։ Սրանց աշխատանքը հիմնված է կինոսկոպի վրա, որոնք գոյություն են ունեցել շատ վաղուց։
Դեռևս 1879 թվականին անգլիացի հայտնի քիմիկոս և ֆիզիկոս Վիլյամ Կրուկսը ստեղծեց էլեկտրոնային խողովակի նախատիպը և հաստատեց, որ կատոդային ճառագայթները տեղաբաշխվում են գծորեն, բայց կարող են վանվել մագնիսական դաշտի կողմից։ Նա նաև հայտնաբերեց, որ երբ կատոդային ճառագայթները ընկնում են որոշ առարկաների վրա, սկսում են լուսավորվել։ 1895 թվականին Կրուկսի այս հայտնագործությունների հիման վրա գերմանացի ֆիզիկոս Կարլ Ֆերդինանտ Բրաունը ստեղծեց կատոդային խողովակը, որն էլ իր պատվին ստացավ Բրաունի խողովակ անվանումը։ Ըստ այդմ ճառագայթը էլեկտրոմագնիսի օգնությամբ վանվում է մի ուղղությամբ, իսկ մյուս ուղղությամբ պտտվում էր շնորհիվ պտտվող հայելու։ Բրաունի խողովակը հետագայում տարբեր գիտնականների կողմից կատարելագործվեց, իսկ ահա 1903 թվականին Արթուր Վենելտը խողովակի մեջ տեղադրեց ցիլինդրային էլեկտրոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս փոխել էլեկտրոնային ճառագայթների ինտեսիվությունը, հետևաբար նաև լյումինաֆորի լուսավորման պայծառության աստիճանը։ Այս հայտնագործությունները հետագայում ուսումնասիրվեցին և որոշակի փոփոխությունների ենթարկվեցին։ Այդ բոլոր ուսումնասիրությունները հանգեցին հետևյալին, որ էլեկտրոնաճառագայթային խողովակով հեռուստացույցների աշխատանքը հիմնված է կինոսկոպի վրա, և առհասարակ մինչև 1990-ական թվականները օգտագործվում էին բացառապես կինոսկապի աշխատանքի վրա հիմնված հեռուստացույցներ։


== Նկարագրություն ==
Կինոսկոպն իրենից ներկայացնում է մակերևույթը լյումինաֆորով պատված մակերես, որն ունի էլեկտրոնաճառագայթային խողովակ, որոնք լուսարձակում են ճառագայթները, վառվում են բազմերանգ լյումինաֆորով և ստեղծվում է պատկերը։ Սակայն այս հեռուստացույցների թերությունն այն է, որ երբ շատ ենք մոտենում հեռուստացույցին, ապա կարող ենք տեսնել պատկերի թարթումը, ինչը լյումնիաֆորների վատ լուսավորման արդյունք է, որի հետևանքով էլ ստացվում են երկրաչափական շեղումներ։


== Արտաքին հղումներ ==
С. В. Новаковский. 90 лет электронному телевидению // Электросвязь № 6, 1997
П. Соколов. Мониторы // iXBT, 1999
Mary Bellis. The History of the Cathode Ray Tube(չաշխատող հղում) // About։Inventors
Электронно-лучевые трубки // Кругосвет
Евгений Козловский. Старый друг лучше Archived 2010-06-22 at the Wayback Machine. «Компьютерра» № 692, 27 июня 2007
Мухин И. А. Как выбрать ЭЛТ-монитор Компьютер-бизнес-маркет № 49(286), ноябрь-декабрь 2004. С. 366 - 371


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնտելեոնե Ռոկա Դորիա

Մոնտելեոնե Ռոկա Դորիա (իտալերեն՝ Monteleone Rocca Doria) կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Սասսարի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 134 մարդ (2008 թվականի տվյալով), բնակչության խտությունը կազմում է 10 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² տարածք, փոստային ինդեքս՝ 7010, հեռախոսային կոդ՝ 079:


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն դինամիկան


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
(5241) Բիսոն

(5241) Բիսոն (անգլ.՝ Beeson), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,123833 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5489 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6988 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2016,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178514 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,7° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5241) Բիսոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տոլստիխա

Տոլստիխա (ռուս.՝ Толстиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Մուրաշինսկի և Օպարինսկի շրջաներում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուզյուգ գետի ձախ ափին՝ 80 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառներում, Մուրաշի գյուղից՝ 31 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Գետի ակունքը գտնվում է Մուրաշինսկի շրջանում։ Գետը հոսում է անմարդաբնակ անտառի հյուսիս-արևելյան մասում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100035355
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103535
Ավազանի կոդը - 10.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Roma TV HD

Roma TV HD, հեռուստալիք ամբողջությամբ նվիրված իտալական Ռոմա ֆուտբոլային ակումբին, հասանելի է Sky հեռուստալիքների ցանկի 213-րդ ալիքով։ 2007 թվականի հունիսից հեռուստալիքի ղեկավարն է Ալեսսանդրո Սպարտան։


== Պատմություն ==
Սկզբնական շրջանում հեռուստալիքը անվանվում էր «Roma Channel» և հեռարձակվում էր Rai Trade-ի միջոցով, այդ ժամանակ հեռուստալիքի ղեկավարն էր Ջորջ Մարտինը։ 2003 թվականի հուլիսից սկսվեց հեռարձակումը Sky-ի միջոցով։ 2014 թվականի օգոստոսի 29-ից հեռուստալիքը վերանվանվեց «Roma TV»: 2015 թվականի օգոստոսի 3-ից «Roma TV»-ն սկսեց հեռարձակվել HD որակով, ապահովելով 1080i կետայնության պարզություն։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.) (իտալ.)
Հաղորդումների ցանկ Archived 2014-09-03 at the Wayback Machine. (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (5229)

Ժողովածու (5229), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5229 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում Վասիլ գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16.5x11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 202 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ արծաթաթել նկարազարդ հյուսվածքեղեն։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 3բ, 49բ, 137ա, 167բ և այլուր։


== Բովանդակություն ==
Ի Հարանց վարուց։
Աղօթք (Եփրեմ Ասորի, Անաստաս քահանա, Մատթէոս վարդապետ)։
Բանք խրատու Պրոկղի։
Ի Զ ճառէն Մեսրոպվայ վարդապետի։
Խրատք Խիկարայ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իբիբսա

Իբիբսա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անարխիստական սիմվոլիկա

Շրջանագծի մեջ ներառված А տառն այսօր անարխիայի ամենատարածված նշաններից է։ Այդ մոնոգրամը բաղկացած է մեծատառ «А»-ից, որը շրջապատված է մեծատառ «O»-ով։ «А»-ն առաջացել է բազմաթիվ եվրոպական լեզուներում անարխիա և անարխիզմ բառերի սկզբնատառից, որը նույն տեսքն ունի ինչպես լատիներենում, այնպես էլ կյուրեղագրում։ «О» տառը նշանակում է «կարգ» (ֆր.՝ ordre)։ Միասին դրանք նշանակում են «Անարխիան կարգուկանոնի մայրն է», որը Պրուդոնի հանրաճանաչ արտահայտությունն է։
Այդ նշանագրի Unicode-ի կոդը՝ (Ⓐ) — U+24B6։


== Անարխիստական սև խաչ ==

«Անարխիստական սև խաչ» կազմակերպության գլխավոր խնդիրը բոլոր բանտերի լիկվիդացումն է։ Այն առաջին անգամ առաջացել է Ցարական Ռուսաստանում որպես կազմակերպություն, որն աջակցում է քաղաքական բանտարկյալներին։ Նրանց խորհրդանիշը սև խաչն է, որը պսակված է սեղմված բռունցքով, խորհրդանշով, որը նույնպես կապված է անարխիզմի հետ և նշանակում է իշխանության ժխտում։ Բռունցքը նաև նշանակում է միություն, քանի որ «թույլ մատները, միանալով, առաջացնում են ամուր բռունք»։


== Սև կատու ==
Սև (նաև վայրի), կորացված մեջքով և դուրս ցցված եղունգներով կատուն, սերտ կապված է անարխիզմի, հատկապես՝ անարխոսինդիկալիզմի հետ։ Խորհրդանիշի դիզայնը մշակել է Ռալֆ Չապլինը, որը կարևոր դեր էր խաղում «Աշխարհի արդյունաբերական աշխատավորներ» (Industrial Workers of the World — IWW) կազմակերպությունում։


== Փայտե կոշիկ ==

Փայտե կոշիկը օգտագործվել է անարխիստների կողմից որպես խոհրդանիշ 19-րդ և 20 դարասկզբին։ Այժմ խորհրդանիշը գրեթե մոռացված է։ «Սաբոտաժ» բառը հավանաբար առաջացել է ֆրանսիական կոշիկի սաբո անվանումից։ Այդպես է կոչվել հոլանդական արհմմիութենական գործիչների մարտավարությունը։ Նրանք շպրտում էին փայտե կոշիկները գործարանային հաստոցների մեխանիզմի մեջ՝ խաթարելով դրանց աշխատանքը։


== Դրոշներ ==
Անարխիստական կազմակերպությունների դրոշները, որպես կանոն, կամ սև են, կամ էլ հավասարապես բաժանված են սևով և այլ գույնով՝ նշելով անարխիզմի այս կամ այն ուղղության պատկանելիությունը։ Ավելի հաճախ դրոշը բաժանված է հորիզոնական գծով երկու մասի, որից մեկը սև է, իսկ մյուսը կարմիր, կանաչ և այլն։


=== Սև դրոշ ===
[1]Սև գույնը ասոցացվում է անարխիզմի հետ 1880 թվականից։ Շատ անարխիստական խմբավորումների անունը պարունակում է «սև» բառը։
Սև դրոշը օգտագործվում է նաև ծովահենների կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Symbols of Anarchism on Anarchism.net
Կարմիր-սև դրոշ
The Symbols of Anarchy on infoshop.org
Արկուշինո

Արկուշինո (ուկրաիներեն՝ Аркушине), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Արկուշինո գյուղում բնակվում էր 53 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,454 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 116,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հարմոնիկ ֆունկցիա

Հարմոնիկ ֆունկցիա, 
  
    
      
        n
      
    
    {\displaystyle n}
   փոփոխականի (n
  
    
      
        ⩽
        2
      
    
    {\displaystyle \leqslant 2}
  ) ֆունկցիա, որը որևէ տիրույթում անընդհատ է իր առաջին և երկրորդ կարգի մասնակի ածանցյալների հետ և բավարարում է Լապլասի հավասարմանը՝ 

  
    
      
        
          △
        
        u
      
    
    {\displaystyle {\vartriangle }u}
  =
  
    
      
        
          
            
              
                δ
                
                  2
                
              
              
                u
              
            
            
              
                δ
              
              
                x
                
                  2
                
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\frac {\delta ^{2}{u}}{{\delta }x^{2}}}}
  
  
    
      
        +
        .
        .
        .
        +
      
    
    {\displaystyle +...+}
  
  
    
      
        
          
            
              
                δ
                
                  2
                
              
              
                u
              
            
            
              
                δ
              
              
                t
                
                  0
                
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\frac {\delta ^{2}{u}}{{\delta }t^{0}}}}
  
Ֆիզիկայի և մեխանիկայի շատ հարցերում դիտարկվող երևույթների վիճակները (եթե վերջիններս կախված են կետի դիրքից և ոչ ժամանակից, օրինակ, հավասարակշռություն, կարգավորված շարժում) ներկայացվում են կետի կոորդինատների հարմոնիկ ֆունկցիաով։ Օրինակ, ձգող զանգվածներ չպարունակող տիրույթում ձգողության ուժերի պոտենցիալը, էլեկտրական լիցքեր չպարունակող տիրույթում հաստատուն էլեկտրական դաշտի պոտենցիալը հարմոնիկ ֆունկցիաներ են։ 
  
    
      
        x
      
    
    {\displaystyle x}
   և 
  
    
      
        y
      
    
    {\displaystyle y}
   երկու փոփոխականի հարմոնիկ ֆունկցիաներները սերտ կապված են 
  
    
      
        ξ
      
    
    {\displaystyle \xi }
  =
  
    
      
        x
        +
        i
        y
      
    
    {\displaystyle x+iy}
   փոփոխականի 
  
    
      
        f
        (
        ξ
        )
      
    
    {\displaystyle f(\xi )}
   անալիտիկ ֆունկցիաների հետ։ Յուրաքանչյուր այդպիսի հարմոնիկ ֆունկցիա որևէ 
  
    
      
        f
        (
        ξ
        )
      
    
    {\displaystyle f(\xi )}
   ֆունկցիայի իրական կամ կեղծ մասն է և ընդհակառակը, յուրաքանչյուր անալիտիկ ֆունկցիայի իրական և կեղծ մասերը հարմոնիկ ֆունկցիաներ են։ Հարմոնիկ ֆունկցիաների տեսության առավել կարևոր խնդիրներից են եզրային խնդիրները։
Տրոիցա (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏրոիցաՏրոիցա (ռուս.՝ Троица), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(20335) Չարմարտել

(20335) Չարմարտել, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի ապրիլի 21-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(20335) Չարմարտել աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ֆերալիգատր

Ֆերալիգատր, պոկեմոնների երկրորդ սեզոնի պոկեմոն։ Համարվում է պոկեմոնների հիմնական խմբի անդամ։ Պոկեմոնը ունի կոկորդիլոսի և դինոզավրի տեսք՝ ջուր պոկեմոն է։ Ֆերալգատրը զարգացման երրորդ՝ վերջին ձևն է։ Նրա առաջին ձևը Տոտոդայիլն է, իսկ երկրորդը՝ Քրոկոնաուն։ Պոկեմոնների վրա ազդեցություն ունեն էլեկտրական և խոտ տեսակի պոկեմոնները։ Պոկեմոնի հասակը է 2.31 մետր է, իսկ քաշը՝ 88.8 կգ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պոկեմոնների տեսակի, քաշի և հասակի վերաբերյալ որոշ տեղեկատվություն
Պոկեմոնների դեմ ազդեցության տեսակներ
Պոկեմոնների բնօրինակ ճապոներեն անվանումը և պատկերը
Պոլյանկի (Ցելինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոլյանկի (այլ կիրառումներ)Պոլյանկի (ռուս.՝ Полянки), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցելինսկի շրջանում։ Մտնում է Կիրովսկոյե գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բոլշոե Մասլեննիկովո

Բոլշոե Մասլեննիկովո (ռուս.՝ Большое Масленниково), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Տուտաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թորդան (Կամախի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թորդան (այլ կիրառումներ)Թորդան, ավան Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհի Դարանաղյաց գավառում, իսկ ապա գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում։ Գտնվում է Սեպուհ լեռան արևելյան բլրաշատ լանջի վրա, ձորի մեջ։


== Պատմություն ==
Գյուղը հայտնի է Հայաստանի հնագույն ժամանակներից։ Մ թ ա I դարում Տիգրան Մեծ թագավորը հեթանոս Բարշամ աստծո արձանը տեղափոխում է այստեղ և հատուկ մեհյան կառուցում, որի հետագայում հիշատակվում է «Սպիտակափառ դուռ» անվանմամբ։ Ըստ աղբյուրների արձանը փղոսկրից, լեռնային բյուրեղներից ու արծաթից կերտած հիասքանչ կոթող էր։
IV դարում գյուղը դարձել է Գրիգոր Լուսավորչի սեփականությունը։ Վերջինս շքեղ առանձնատուն կառուցել տվեց փոքրիկ պարտեզով։
XIX դարի վերջերին և XX դարի սկզբներին Թորդանն աննշան բնակավայր էր։
Բնակչության մեծ մասը կոտորվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Կենդանի մնացածներն ապաստանեցին այլ երկրներ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբներին գյուղն ուներ 450 կամ ըստ որոշ աղբյուրների 1500 հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Թորդանում է եղել հեթանոս Բարշամ աստծո «Սպիտակափառ դուռ» հատուկ մեհյանը։ IV դարում Գրիգոր Լուսավորիչը այն քանդել է տալիս և նրա տեղը կառուցում է Ս. Խաչ (Ս. Փրկիչ կամ Ս. Նշան) եկեղեցին, որն հետագայում հայտնի էր Ս. Նշան անունով։ Ավելի ուշ վանքի համալիրում կառուցվեց քառակուսի հատակագծով պանթեոն եկեղեցի, որտեղ ամփոփվեց Գրիգոր Լուսավորչի, նրա մի քանի ժառանգների և Տրդատ Գ թագավորի աճյունները։ Եկեղեցին կոչվում էր «Ինը Սրբոց գերեզմանք»։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ երկսեռ վարժարան, որտեղ սովորում էին 90 աշակերտ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օլխովոե (գյուղ, Ուֆիմսկի շրջան)

Օլխովոե (ռուս.՝ Ольховое, բաշկիրերեն՝ Ольховое), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 908 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թրեյսի Մորգան

Թրեյսի Ջամալ Մորգան (անգլ.՝ Tracy Jamal Morgan, նոյեմբերի 10, 1968(1968-11-10), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան և կոմիկ, որը հայտնի է «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» հեռուստահաղորդումում ունեցած մասնակցության և «Ստուդիա 30» սիթքոմում կատարած Թրեյսի Ջորդանի դերի շնորհիվ։


== Կենսագրություն ==
Թրեյսի Մորգանը ծնվել է 1968 թվականին Նյու Յորքում՝ Բրոնքսում։ Հայրը նրան Թրեյսի է անվանել ընկերոջ պատվին, որը զոհվել է Վիետնամի պատերազմի ժամանակ։ Նա Ջիմի և Ալիսիա Մորգանների երկրորդ երեխան է։
1987 թվականին ամուսնացել է իր ընկերուհու՝ Սաբրինայի հետ։ Զույգն ունի երեք որդի՝ Ջիտրիդը (1986), Մալկոլմը (1988) և Թրեյսի կրտսերը (1992)։ 2009 թվականի օգոստոսի 8-ին զույգը բաժանվել է։
2011 թվականին Մորգանը նշանադրվել է մոդել Մեգան Ուոլովերի հետ։ 2013 թվականի հուլիսի 2-ին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Մեյվեն Սոնեյ Մորգանը։ Օգոստոսի 23-ին Մորգանը և Ուոլովերը ամուսնացել են։


== Ընտրված ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Երիտասարդ Հայաստան (կազմակերպություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երիտասարդ Հայաստան (այլ կիրառումներ)«Երիտասարդ Հայաստան», հայրենասիրական կազմակերպություն։ Ստեղծվել է Թիֆլիսում, 1889-ին։ հիմնադիրներն էին Պետերբուրգում ու Մոսկվայում կրթված հայ առաջավոր երիտասարդներ Հ. Արղությանը, Տ. Ստեփանյանը, Տ. Օքոնյանը, Մ. Շաթիրյանը, Ա. Թադևոսյանը, Հ. Քոչարյանը, ժ. Ադամյանը, Ս. Մաւտինյանը, Ս. Զավարյանը և ուրիշներ, որոնք, գալով Կովկաս, փորձում էին համախմբել ուժերը Արևմտյան Հայաստանն ազատագրելու նպատակով։ Նրանք զենքի էին վարժեցնում Թիֆլիսում ապրող արևմտահայ մշակներին, սուրհանդակների (Բագրատ վարդապետ Թավաքալյան, Բարսեղ Մելիք-Գրիգորյան և ուրիշներ) միջոցով կապ պահպանում արևմտյան Հայաստանի գործիչների հետ։ «Երիտասարդ Հայաստանը» 1890-ի սկզբին, «երկիրն» ուսումնասիրելու նպատակով, արևմտյան Հայաստան է ուղարկել Հ. Արղությանին, Մ. Մարգարյանին, Ա. Բարխուդարյանին և ուրիշներ, որոնք ուխտավորների անվան տակ անցել են Տարոն, հանդիպել նշանավոր գործիչներ Արաբոյի, Ներսես վարդապետ Խարախանյանի հետ։ «Երիտասարդ Հայաստան»-ի անդամները սերտ կապերի մեջ էին Ք. Միքայելյանի, Ա. Դաստակյանի հետ, որոնք գործում էին Նարոդնիկ, կազմակերպության մեջ։ 1890-ին, երբ նախապատրաստվում էր Ս. Կուկունյանի արշավանքը, Ք. Միքայելյանը վերջնականապես միացել է «Երիտասարդ Հայաստան»-ին, ժողովներ գումարել, մշակել հայ հեղափոխականների ուժերը մեկ միասնական կուսակցության մեջ միավորելու ծրագիրը։ 1890-ի օգոստոսին նման կուսակցության՝ ՀՀԴ-ի ստեղծումից հետո «Երիտասարդ Հայաստանը» ամբողջովին մտել է նրա մեջ և լուծարվել։
Հետաքրքրասեր Ջորջը 3․ վերադարձ դեպի ջունգլի

«Հետաքրքրասեր Ջորջը 3․ վերադարձ դեպի ջունգլի»  (անգլ.՝ Curious George 3: Back to the Jungle), ամերիկական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծվել է Հանս Ավգուստո Ռեյի և Մարգրետ Ռեյի գրքի հիման վրա։ Այն «Հետաքրքրասեր Ջորջը 2․ կապիկների հետքերով» մուլտֆիլմի շարունակությունն է, որը հրապարակել է 2009 թվականին։ 2015 թվականի օգոստոսի 17-ին տեղի ունեցավ մուլտֆիլմի պրեմիերան. նույն օրը տեղի ունեցավ նաև նույնանուն մուլտֆիլմ-սերիալի ցուցադրումը PBS Kids հեռուստատեսությունում։ Մուլտֆիլմը դարձավ մուլտֆիլմ-սերիալի վերջաբանը, որն ավարտվեց նույն թվականի ապրիլի 1-ին։


== Սյուժե ==
Հյուսթոն անունով մարդը խնդրում է Ջորջին ուղևորվել տիեզերք, որպեսզի նախաձեռնի «Ջրհեղեղի կանգնեցման» նախագիծը։ Նրա առաջադրանքն էր վերցնել RDS (ինչը հանդիսանում էր Կենտրոնական Աֆրիկայի ամբարտակները վերահսկող հատուկ գործիք, որպեսզի կանգնեցնի ջրհեղեղը) և բերել այն տիզերքում գտնվող արբանյակից։ Արբանյակը վնասված էր։ Ջորջը RDS-ը Երկիր վերադարձնելիս պետք է այն տեղադրեր ամբարտակներից մեկի վրա։ Թեդը, որը բոլորին հայտնի էր որպես «դեղին գլխարկով մարդ», թույլ է տալիս Ջորջին մասնակցել նախագծին, բայց մի պայմանով, որ անցնի մարզումները։ Ջորջը ավարտում է մարզումները և մեկնում տիեզերք։ Մինչ գտնվում էր տիեզերքում՝ համարյա կորցնում է RDS-ն, իսկ նրա տիեզերական համազգեստը թռչում է Երկիր։ Ջորջի խմելու ջուրը թափվում է և կարճ միացում առաջացնում, որի պատճառով կորցնում է կառավարումը։ Սակայն Ջորջը փրկվում է և ընկնելով Երկիր՝ մոլորվում է Կենտրոնական Աֆրիկայում։
Հյուսթոնը, Էնդրյուն և Թեդը ուղևորվում են Կենտրոնական Աֆրիկա, որպեսզի գտնեն Ջորջին։ Նա կարող էր գտնվել 500 մղոն շառավղով տարածքում։ Հինգ որոնողական ջոկատներ փնտրում էին նրան։ Հետագայում Թեդը լքում է ջոկատների շարքերը, որպեսզի գտնի Ջորջին՝ անվանելով իրեն վեցերորդ ջոկատ։ Թեդը չէր խոսում Հյուսթոնի հետ, իսկ Ջորջը կարող էր լինել հեռու, շատ հեռու։


== Դերերում ==


== Սաունդթրեք ==
«Հետաքրքրասեր Ջորջը 3․ վերադարձ դեպի ջունգլի» մուլտֆիլմի սաունդթրեքը թողարկվել է 2015 թվականի հունիսի 25-ին։ Սաունդթրեքում եղել է միայն մեկ սինգլ՝ Plain White T's խմբի «Welcome to Paradise»-ը։


=== Երաժշտությունները ===
"Welcome to Paradise" – Plain White T’s
"Together Forever" – Kipp Lennon & Nick Nolan
"Beautiful Wild" – Kipp Lennon & Nick Nolan
"Up for Anything" – Mark Lennon & Nick Nolan
"Superman" – Ralph Saenz & Nick Nolan
"George, How Charming You Are!" – Heitor Pereira
"Ted’s Yellow Hat" – Heitor Pereira
"George’s Space Mission" – Heitor Pereira
"Space Monkey" – Heitor Pereira
"Looking for George in Africa" – Heitor Pereira
"Jungle Tree Cabin" – Heitor Pereira
"George, You Are the Most Fun!" – Heitor Pereira
"Flooding Menace" – Heitor Pereira
"Celestial Slime" – Heitor Pereira
"Storm Approaching" – Heitor Pereira
"Majestic Central Africa" – Heitor Pereira
"Leopard Chase" – Heitor Pereira
"And George Saves the Day Again!" – Heitor Pereira


== Թողարկում ==
Մուլտֆիլմը DVD-ի վրա թողարկվեց 2015 թվականի հունիսի 23-ին։ Այս մուլտֆիլմը ունեցել է բացառիկ DVD Target՝ ներառյալ սաունդթրեքների 4 սինգլ։ Ինչպես առաջին անգամ, այս անգամ նույնպես ֆիլմը Blu-ray-ում չի հրապարակվել։


== Հղումներ ==
«Հետաքրքրասեր Ջորջը 3․ վերադարձ դեպի ջունգլի»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Մաե

Մաե (ֆր.՝ Mahé), Սեյշելյան կղզեխմբի ամենախոշոր կղզին։
Գտնվում է Հնդկական օվկիանոսում և մտնում է Սեյշելյան կղզիների հանրապետության մեջ։


== Աշխարհագրություն ==
Համարվում է Սեյշելյան կղզեխմբի ամենախոշոր կղզին։ Կղզու ընդհանուր տարածքը կազմում է 155 կմ²։ Կղզու ամենաբարձր կետը գտնվում է ծովի մակարդակից 905 մետր բարձրության վրա։
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների Մաե կղզու բնակչությունը կազմում է 77 000 մարդ։ Բնակչության 80 %-ը Սեյշելյան կղզիների քաղաքացի են։
Կղզու վրա է գտնվում Սեյշելյան կղզիների մայրաքաղաք Վիկտորիան, հանրապետության գլխավոր նավահանգիստը և միջազգային օդանավակայանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (2003)

Ժողովածու (2003), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2003 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1615 թվականին Թորոս եպիսկոպոս գրիչի կողմից, Քաֆայում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,5x11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 65 թերթից։ Գրված է միասյուն նոտրգրով։ Կազմը` կիսասյուն։ Հիշատակարաններ՝ գրչի` 5ա, 24բ, 57ա։


== Բովանդակություն ==
Աղոթք
Պարզատոմար
Տաղք (Յովհ. Թլկուրանցի, Շամս, անանուն)
Հմայագիր


== Ծանոթագրություններ ==
2011 թվականի Billboard-ի ալտերնատիվ ռոքի № 1 սինգլների ցանկ

2011 թվականի Billboard -ի ալտերնատիվ ռոքի № 1 սինգլների ցանկ  ընդգրկում է ալտերնատիվ ռոքի ոճով ամենատարածված երգերը, որը կազմված է Ալտերնատիվ երգերի հիթ-շքերթների հիթերի վրա։


== Սինգլների ցանկ № 1 ==


== Ծանոթագրություններ ==
Let It Be… Naked

«Let It Be… Naked», 1970 թվականի «Let It Be» ձայնասկավառակի ռեմիքսը՝ ստեղծված «The Beatles»-ի բնօրինակ ձայնագրություններից։ Սկավառակը թողարկվել է 2003 թվականին։


== Ալբոմի մասին ==
Ռեմիքսն իրենից ներկայացնում է «Get Back» ձայնասկավառակի առաջնային տարբերակներից մեկի ռեմիքսը, որոնք չեն իրականացվել խմբի մասնակիցների և ղեկավարության լարված հարաբերությունների, ինչպես նաև Փոլ ՄաքՔարթնիի և Ջոն Լենոնի միջև հարաբերությունների պատճառով։


== Ստեղծագործությունների ցանկ ==
Բոլոր երգերը գրվել են Ջոն Լենոնի և Փոլ ՄաքՔարթնիի կողմից, բացառությամբ նշվածների:

«Get Back»
«Dig a Pony»
«For You Blue» (Ջորջ Հարիսոն)
«The Long and Winding Road»
«Two of Us»
«I've Got a Feeling»
«One After 909»
«Don’t Let Me Down»
«I Me Mine» (Ջորջ Հարիսոն)
«Across the Universe»
«Let It Be»


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
Ջորջ Հարիսոն՝ կիթառ, վոկալ, սիթառ, տամբուրա
Ջոն Լենոն՝ կիթառ, վոկալ, բաս կիթառ, lap steel guitar
Փոլ ՄաքՔարթնի՝ վոկալ, բաս կիթառ, ակուստիկ կիթառ, դաշնամուր, երգեհոն, էլեկտրական դաշնամուր
Ռինգո Սթար՝ հարվածային գործիքներհրավիրված երաժիշտներ

Բիլի Փրեսթոն՝ երգեհոն, էլեկտրական դաշնամուր
Ջորջ Մարտին՝ երգեհոն, հարվածային գործիքներ


== Հիթ-շքերթներ և հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
(1000) Պյացցիա

(1000) Պյացցիա (անգլ.՝ Piazzia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1923 թվականի օգոստոսի 12-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։ Անվանվել է իտալացի աստղագետ Ջուզեպպե Պյացցիի պատվին։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,171368 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3573 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9854 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2062,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174516 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,57° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1000) Պյացցիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մեղրատու բույսեր

Մեղրատու բույսեր, մեղրատուներ, ծածկասերմ կամ ծաղկավոր բույսերի մեծ խումբ, որոնցից մեղուները նեկտար և ծաղկափոշի են հավաքում։


== Նեկտար ==
Նեկտարն արտադրվում է ծաղկի խորքում, վարսանդի և առէջքների հիմքի մոտ, իսկ երբեմն, դրանից դուրս (ցողունի, տերևի ևնի վրա) գտնվող տարբեր ձևի նեկտարանոցներում։ Առանձին տեսակի մեղրատուների մեկ ծաղկի արտադրած նեկտարի քանակը միատեսակ չէ․ օրինակ Coryonthes ցեղի խոլորձի մեկ ծաղիկն արտադրում է մոտ 30 գ, իսկ սովորական լորենունը՝ 0,5-7, 46 մգ նեկտար։ Մեղրը շատ քաղցր է։


=== Նեկտարարտադրություն ===
Նեկտարարտադրությունը բույսերի ծաղկման սկզբին դանդաղ է, առէջքների փոշանոթները պատռվելու պահին հասնում է առավելագույնի և դադարում է բեղմնավորումից հետո։ Որոշ մեղրատու բույսեր բացի նեկտարից արտադրում են նաև խեժանյութեր, որոնցից մեղուներն ակնամոմ են պատրաստում։
Բույսերի նեկտարարտադրության ունակությունը ձևավորվել է էվոլյուցիայի պրոցեսում, որպես միջատներով խաչաձև փոշոտման հարմարվածություն, որը նպաստում է, հաճախ նաև որոշում մեղրատուների բարձր բերքատվությունը։ Նեկտարարտադրությունը և մեղուների կողմից նեկտարի հավաքելը համընկնում են բույսերի ծաղկման շրջանին։
ԽՍՀՄ-ում տարածված են ավելի քան 1000 մեղրատու բույսեր․, որոնցից մեղվաբուծության համար առավել արժեքավոր են 200-ը։


== Լավագույն մեղրատուներ ==

Լավագույն մեղրատուներից են 

լորենին,
դաշտային թխկին (մեկ ծաղկից ստացվում է 1000 կգ մեղր),
սպիտակ և դեղին ակացիաները (350-500 կգ/հա),
խնձորենին,
տանձենին,
բալենին,
կեռասենին,
սալորենին (20-30 կգ/հա),
համեմը,
իշառվույտը,
երեքնուկը,
առվույտը (100-300 կգ/հա),
կորնգանը (90-400 կգ/հա),
հնդկացորենը,
արևածաղիկը (30-90 կգ/հա)։Մեղրատու են նաև բանջարաբոստանային, մերձարևադարձային գրեթե բոլոր բույսերը։ Մեղրատու բույսեր տարածված են հիմնականում մարգագետիններում և խոտհարքներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Елин Е. Я., Зерова М. Я. и др. Дары лесов. — Киев: Урожай, 1979. — 392 с. (на укр. яз.)
Enoch Zander։ Handbuch der Bienenkunde: Die Bienenweide. 4., von Bodo Schick und Armin Spürgin neu bearbeitete Auflage. Ulmer-Verlag, Stuttgart 1997, ISBN 3-8001-7418-9 (Inhaltsangabe)
Anna Maurizio und Friedgard Schaper։ Das Trachtpflanzenbuch. 4. Auflage. Ehrenwirth, München 1994, ISBN 3-431-03207-9
Günter Pritsch։ Bienenweide: eine Anleitung zur Verbesserung der Bienenweide und Informationen über Bienenweidepflanzen. Deutscher Landwirtschaftsverlag, Berlin 1985


== Արտաքին հղումներ ==
Справочник распространённых медоносов Archived 2014-12-26 at the Wayback Machine.
Медоносные растения и травы России
Bienenweidepflanzenkatalog des Landes Baden-Württemberg
Bienentracht in Dorf und Flur(չաշխատող հղում), Bayerische Landesanstalt für Landwirtschaft mit Trachtpflanzenkalender (PDF; 0,9 MB Archived 2015-06-10 at the Wayback Machine.)
rundumdiebiene.de Homepage über Bienenweidepflanzen
Die Honigmacher – Projekt Bienenweide – Online-Blühkalender und Trachtpflanzen als Steckbriefe
Wichtigste Bienentracht-Pflanzen Archived 2015-02-06 at the Wayback Machine.