Օքսիդա-վերականգնման պոտենցիալ

Օքսիդա-վերականգնման պոտենցիալ (անգլ.՝ redox - reduction-oxidation reaction, Eh կամ Eh), լուծույթում ընկղմված քիմիապես կայուն մետաղի և լուծույթի միջև եղած պոտենցիալների տարբերությունը, երբ լուծույթը պարունակում է որևէ նյութի օքսիդացած և վերականգնված ձևերը (օրինակ, Fe3+ և Fe2+, Sո4+ և Sո2+, MnO4- և Mn2+)։ )


== Օքսիդա-վերականգնման պոտենցիալի որոշում ==
Մետաղը լուծույթի հետ կոչվում է օքսիդավերականգնման էլեկտրոդ։ Հետևաբար, օքսիդա-վերականգնման պոտենցիալը օքսիդավերականգնման էլեկտրոդի հավասարակշռային պոտենցիալն է։ Այն ստեղծվում է շնորհիվ լուծույթի օքսիդացնող կամ վերականգնող հատկության։
Fe3+ և Fe2+ իոններ պարունակող լուծույթում, կախված նրանց կոնցենտրացիաների հարաբերությունից, կարող է գերակշռել կամ Fe3+ իոնների օքսիդացնող հակումը՝

  
    
      
        F
        
          e
          
            +
            3
          
        
        +
        e
        =
        F
        
          e
          
            +
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle Fe^{+3}+e=Fe^{+2}}
  կամ հակառակը՝ Fe2+ իոնների վերականգնող հակումը՝

  
    
      
        F
        
          e
          
            +
            2
          
        
        =
        F
        
          e
          
            +
            3
          
        
        +
        e
      
    
    {\displaystyle Fe^{+2}=Fe^{+3}+e}
  Առաջին պրոցեսի համար անհրաժեշտ էլեկտրոնը վերցվում է մետաղից, որի շնորհիվ մետաղը լիցքավորվում է դրականորեն, իսկ լուծույթը՝ բացասականորեն, երկրորդ դեպքում՝ հակառակը։ Երկու դեպքում էլ մետաղի և լուծույթի միջև առաջանում է պոտենցիալների տարբերություն։
Օքսիդա-վերականգնման պոտենցիալը կախված է լուծույթում օքսիդացված (ox) և վերականգնըված (r) վիճակների ակտիվություններից։ Եթե ընդհանուր դեպքում էլեկտրոդի վրա ընթանում է՝

  
    
      
        o
        x
        +
        z
        e
        =
        r
      
    
    {\displaystyle ox+ze=r}
  ռեակցիան, ապա oքսիդա-վերականգնման պոտենցիալ (E) կարտահայտվի՝

  
    
      
        E
        =
        
          E
          
            0
          
        
        +
        
          
            
              R
              T
            
            
              n
              F
            
          
        
        ln
        ⁡
        
          
            
              [
              o
              s
              s
              
                ]
                
                  a
                
              
            
            
              [
              r
              i
              d
              
                ]
                
                  b
                
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle E=E^{0}+{\frac {RT}{nF}}\ln {\frac {[oss]^{a}}{[rid]^{b}}}}
  բանաձևով, որտեղ Eо-ն կոչվում է ստանդարտ օքսիդա-վերականգնման պոտենցիալը տվյալ լուծույթի համար։


== Տես նաև ==
Էլեկտրոդային պոտենցիալ
Նորմալ պոտենցիալ


== Գրականություն ==
Шульц М. М., Писаревский А. М., Полозова И. П. Окислительный потенциал. Теория и практика. - Л.։ Химия. 1984
Шульц М. М., Белюстин А. А. Писаревский А. М., Никольский Б. П. Стеклянный электрод, чувствительный к изменению окислительного потенциала. // ДАН СССР. 1964. Т. 154. № 2. С. 404-406
Эткинс П. Физическая химия. Т. 1 - М.։ Мир, 1980
Онлайн-справочник стандартных окислительно-восстановительных потенциалов


== Արտաքին հղումներ ==
ORP Meter and Measurement
Redox potential definition Archived 2007-03-02 at the Wayback Machine.
Large table of potentials
Archived version Internet Archive-ում