Ազգային Եղիշե Մանուկյան քոլեջ

Ազգային Եղիշե Մանուկյան քոլեջ, երկսեռ 12-ամյա երկրորդական ուսումնական հաստատություն։ Վայելում է Լիբանանահայոց առաքելական առաջնորդարանի հովանավորությունը։ Համարվում է 1963 թվականին Անթիլիասի կաթողիկոսարանի շրջափակում հիմնադրված Մարտիկյան մանկապարտեզ-նախակրթարանի շարունակությունը։ Վերջինս 1981 թվականից աստիճանաբար վերածվել է միջնակարգ վարժարանի։ 1984 թվականին փոխադրվել է Բեյրութից հյուսիս գտնվող Դբայյա արվարձանը և դպրոցի նոր բարերար Վաչե Մանուկյանի հոր անունով վերանվանվել՝ Ազգային Եղիշե Մանուկյան երկրորդական վարժարան, 1985—1986 թվականներին վերածվել է լիարժեք երկրորդական վարժարանի։ 2002 թվականին ուներ 566 աշակերտ։ Գործում է նաև մանկապարտեզի բաժին, որը 1993 թվականին նորոգվելուց հետո կոչվում է բարերարի մոր՝ Սիրան Մանուկյանի անունով։ Վարժարանի տնօրենն է Մանուշակ Պոյաճյանը (1985 թվականից)։ Լիբանանում ներկայումս գործող դպրեվանքեր ունեն Կիլիկիո կաթողիկոսությունը, Մխիթարյան հայրերն ու Զմմառյան միաբանությունը։


== Պատմական ակնարկ ==
Դպրոցը սկսել է գործել որպես Մարտիկյան մանկապարտեզ-նախակրթարանի շարունակություն, ունենալով վաթսուն աշակերտ։
Սահակ Ա. Խապայան Կաթողիկոսի օրոք, 1930-ական թվականներին, Անթիլիասի Կիլիկիո Կաթողիկոսարանին կից, շրջակայքի հայության երեխաների համար բացված, փոքր դպրոց է՝ Մեսրոպյան Վարժարաբ անունով։

1963 թվականին, Խորեն Ա. Բարոյան Կաթողիկոսի օրոք, Մարտիկյան նախակրթարանի առաջին տեսուչը եղավ՝ Պետրոս Վրդ. Պերպերյանը։
1965 թվականին, տեսուչի պարտականությունը ստանում է Ներսես Ծ. Վրդ. Բախտիկյանը։
1966 թվականին, Մարտիկյան Վարժարանի տեսչությունը ստանում է Մեսրոպ Արք. Աշճյանը, ում որպես փոխ տեսուչներ օգնում են Օշական Աբղ. Չոլոյան եւ այդ ժամանակ Աբեղա Արամ Քեշիշյան (Մեծի Տանն Կիլիկիո այժմյան Կաթողիկոս)։
1969 թվականին, Լիբանանի Թեմի Ազգային Վարչության Ուսումնական Խորհուրդի կողմից Վարժարանը ղեկավարելու պարտականության է հրավիրվում Սարգիս Չոլոյանը, ով ստանձնում է նախ իբրև ավագ ուսուցիչ, ապա՝ տնօրեն, աշխատում է մինչև 1984 -1985 ուսումնական տարեշրջանի ավարտը։
1981 թվականից սկսած, Մարտիկյան նախակրթարանը քայլ առ քայլ դառնում է միջնակարգ վարժարան։Այդ տարիներին, վարժարանի աշակերտության թիվը զգալի աճ է ունենում եւ Մայրավանքի տարածքից ներս գտնվող դպրոցի շենքը՝ իր դասարաններով և խաղատեղիով բավարար չէր։

1984 -1985 թվականներին, Գարեգին Բ. Կաթողիկոսի հրամանով, դժվար կացությունից Մարտիկյան Վարժարանը դուրս է գալիս։ Վաչե Մանուկյանի իշխանական նվիրվածությամբ գնված և Կիլիկիո Կաթողիկոսոթյան տրամադրության տակ գտնվող Տպպայի հողերը (10,000 քառ. մետր) և տարածքում գտնվող դպրոցական շենքերը տրամադրվում են Լիբանանի ազգային իշխանությայնը, այնտեղ տեղաոխելու համար Մարտիկյան Ազգային Վարժարանը։ Այս ամենից հետո, վարժարանը անվանվում է բարերար Վաչե Մանուկյանի հոր անունով, և 1985-1986 թվականներին այն անվանվում է Եղիշե Մանուկյանի երկրորդական վարժարան։
1993 հոկտեմբերին, արդիական մանկապարտեզի պաշտոնապես բացումը կատարվում է, որը կառուցվում է Վաչե Մանուկյանի օգնությամբ, որն էլ կոչվում է Ազգային Սիրան Մանուկյան Մանկապարտեզ։
1985-1986 թվականներին, տնօրենի պաշտոնը տրամադրվում է Տոքթ. Բաբգեն Փափազյանին, և հաջորդ տարվան վարժարանը դառնում է քոլեջ։
1990 փետրվարից սկսած, Բաբկեն Փափազյանի մահից հետե, Օրդ. Մանուշակ Բոյաջյանը շարունակում է դպրոցի տնօրենի պաշտոնը, մինչև իր մահը՝ 2005 թվականի մարտ։2005 թվականի սեպտեմբերին, դպրոցի տնօրեն է նշանակվում Սեդա Բոյաջյանը։ Իր պաշտոնավարության շրջանում, Րաֆֆի Մանուկյանի նվիրաբերությամբ հնարավոր է դառնում ներկել քոլեջի ամբողջ կառույցը։ Հիմնովին փոփոխվում է դպրոցի ուսուցչական կազմը, և վերանորոգվում է քոլեջի բակը։

2011 թվականի սեպտեմբերին, Զոհրապ Ղազարյանը նշանակվում է տնօրեն։
2011-2012 թվականներին, սկսվում է բոլոր դասասենյակների վերանորոգման աշխատանքները։ Նախարթակրանի և միջնակարգի դասասենյակներում, դրվում են՝ «Interactive Board»-եր, մանկապարտեսի դասասենյակները ներկվում են, վերանորոգվում է նաև կահույքը։ Դպրոցի բակում կառուցվում և խոտով է ծածկվում ֆուտբոլի դաշտը։ Վերանորոգվում է բասկետի դաշտը։
2012 թվականի ամռանը, սկսվում է «Ուրախ ամառ 1» դպրոցական ծրագիրը, որին հաջորդում են «Ուրախ Ամառ 2»ը և 3ը։
2014 թվականի դեկտեմբորին, բացվում է քոլեջի «Ժան Ապաջյան» արդիական գրադարանը։
2014-2015 թվականներին, քոլեջը ունի 600 աշակերտ, 57 ուսուցիչ եւ 17 պաշտոնյա։


== Տես նաև ==
Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան Քոլէճ
Մ. եւ Հ. Արսլանեան Ճեմարան
Հայ Աւետարանական Շամլեան Թաթիկեան երկրորդական վարժարան
Գալուստ Կիւլպէնկեան Երկրորդական Վարժարան