armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բասեն (Շիրակի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բասեն (այլ կիրառումներ)Բասեն (նախկին անվանումները՝ Մուսայելյան, Մեծ Քյափանակ), գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզի Ախուրյանի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից 14 կմ հարավ-արևելք, Փամբակի լեռների փեշերին։ Մուսայելյան է վերանվանվել 1935 թվականի հունվարի 3-ին ի հիշատակ հեղափոխական գործիչ Մուսայելյանի։ Բասեն է վերանվանվել 2006 թվականի հուլիսի 4-ին։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղը տեղադրված է Փամբակի լեռնաշղթայի փեշերին, մեղմաթեք սարալանջին՝ ծովի մակարդակից 1645 մ բարձրության վրա։ Բնական լանդշաֆտները սևահողային լեռնատափաստաններ են։


== Կլիմա ==
Կիման բարեխառն լեռնային է, ձմեռը տևական, ցուրտ, հաստատուն ձնածածկույթով։ Լինում են ուժեղ քամիներ, հաճախակի են ձնաբքերը և սառնամանիքները։ Ամառը զով է, համեմատաբար խոնավ։ Տարեկան տեղումների քանակը 500-600 մմ։


== Բնակչություն ==
1831 թվականից ի վեր բնակիչները հայեր են, որոնց մի մասի նախնիները 1828-1830 թթ.-ին գաղթել են Արևմտյան Հայաստանի Խնուսի և Բասենի գավառներից։
Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների համայնքը 2013 թ-ի հունվարի 1-ի դրությամբ ունեցել է 1658 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 45%, կանայք՝ 55%։ Տարիքային խմբերը բաշխված են հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 31%, աշխատունակներ՝ 50%, հետաշխատունակներ՝ 19%։
Բասենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բասենն ունի 507 տնտեսություն։
Գյուղատնտեսական հողահանդակները գրեթե ամբողջությամբ օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ կազմելով 1440 հա։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, արոտավայրեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 187 և 1195 հեկտար։ Գյուղատնտեսության մասնագիտացման ուղղությունը երկրագործությունն է։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, ծխախոտագործությամբ, հացահատիկային, կերային, բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ։ Նախկինում զբաղվել են շաքարի ճակնդեղի մշակությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Բասենում կան «Ժամ» եկեղեցի, որը կառուցված է սրբատաշ տուֆից և վերանորոգված է 1842 թ., «Սարավերի» եկեղեցի և «Ավերք» մատուռ։ Մոտակայքում կան գյուղատեղիներ, խաչքարեր։


== Հասարակական կառույցներ ==
Գյուղն ունի դպրոց, մանկապարտեզ, մշակույթի տուն, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։


== Տես նաև ==
Մուսայելյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ, Ախուրյան)


== Ծանոթագրություններ ==
(3291) Դանլոփ

(3291) Դանլոփ (անգլ.՝ Dunlap), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի նոյեմբերի 14-ին Հիրոկի Կոսայի և Կիիտիրո Ֆուրուկավայի կողմից Կիսոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,145191 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8185 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4718 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2037,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176699 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3291) Դանլոփ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ուլուտուպ

Ուլուտուպ (ռուս.՝ Улутуп, բաշկիրերեն՝ Олотөп), խուտոր Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 36 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սակի (գյուղ, Ռիուգե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սակի (այլ կիրառումներ)Սակի (էստ․՝ Saki), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Քալհուն շրջան (Ջորջիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քալհուն (այլ կիրառումներ)Քալհուն շրջան (անգլ.՝ Calhoun County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 725 կմ² է, բնակչությունը՝ 6.320 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մորգան բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1854 թ.։
Պարաբել (գետ)

Պարաբել (ռուս.՝ Парабель), գետ Ռուսաստանում (Տոմսկի մարզ)։


== Աշխարհագրություն ==
Պարաբել գետը սկիզբ է առնում Կյոնգա և Չուզիկ գետերի միախառնման վայրից և թափվում է Օբ։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 62 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Ուստ-Չուզիկ, Ստարիցա, Նովիկովո, Տարսկ, Չանովկա, Սենկինո, Նելմաչ, Պրոկոպ, Գոլեշչիխինո, Պարաբել, Բարձր Յար, Պաշնյա, Պավլովո, Կարգասոկ գյուղերը։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Պարաբել գետի երկարությունը կազմում է 308 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 25500 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 123 մ3։


== Վտակներ ==
Պարաբել գետի վտակներն են Մատերիչնայա, Վյալովկա, Մեծ Իստոկ, Խորը Իստոկ, Իստոկ Տուլա, Պադոգա, Նելմաչ, Սելչիգա (Սոչ-Իգա), Մեծ Պեգան, Տիսատ, Կարզա, Ուրյա, Ստորին Սենկինա, Վերին Սենկինա (Մեծ Սենկինա), Զախարկովա, Չարուս, Օմելիչ, Մեխատ, Գնիլայա, Ալդա, Կյոնգա, Չուզիկ գետերը։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան
Կիպրոսը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում

Կիպրոսը մասնակցել է Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթին, որը անցկացվել է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Կիպրոսը ներկայացրել է 20- ամյա Յաննիս Կարայաննիսը «One Thing I Should Have Done» երգով։ Կիսաեզրափակչում Կիպրոսին հաջողվեց գրավեց 6-րդ տեղը։ Իսկ եզրափակչում գրավեց 22-րդ տեղը։
Կիպրոսը կիսաեզրափակչում հավաքեց 86, իսկ եզրափակչում 11 միավոր։


== Ստացած միավորներ ==


== Հանձնած միավորներ ==


== Տես նաև ==
Կիպրոսը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթ
Աստերոիդների դաս K

Աստերոիդների դաս K, դա բավականին հազվագյուտ աստերոիդների դաս է, որոնք ունեն չափավոր կարմրավուն սպեկտր կարճ ալիքի երկարության դեպքում (մինչը 0,75 մկմ) և գերակայող կապույտ սպեկտր երկար ալիքի երկարության դեպքում։ Այս աստերոիդները ունեն չափազանց ցածր ալբեդո, և ընդհանուր առմամբ իրենց առանձնահատկություններով նման են խոնդրիտային երկնաքարերին։
Տոլենի դասակարգման մեջ այս աստերոիդները դասվում են S դասին։ K դասը առաջարկվել է 1988 թվականին Ջ. Ֆ. Բելլի կողմից այնպիսի մարմինների համար, որոնք ունեն փոքր կլանում 1 մկմ և չունեն կլանում 2 մկմ ալիքի երկարությունների ժամանակ։
Այս աստերոիդների դասին են պատկանում՝

(181) Էվքարիդե
(221) Էոս
(402) Քլոե
(417) Սուեվիա


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների արդյունաբերական օգտագործում
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների գոտի


== Արտաքին հղումներ ==
Աստերոիդների տեսակներ Archived 2012-06-23 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Բերնի Մակ

Բերնարդ Ջեֆֆրի Մակկալոխ (անգլ.՝ Bernard Jeffrey McCullough, հոկտեմբերի 5, 1957(1957-10-05), Չիկագո - օգոստոսի 9, 2008(2008-08-09), Չիկագո, ԱՄՆ), ավելի հայտնի Բերնի Մակ բեմական անվամբ (անգլ.՝ Bernie Mac), ամերիկացի դերասան և կատակերգու։ Ծնվել և մեծացել է Չիկագոյում, որտեղ սկսել է իր սթենդափ-կատակերգուի կարիերան և մեծ ճանաչում ձեռք բերել։ 1995 թվականին Մակը ղեկավարում էր HBO հեռուստաալիքի «Կեսգիշերային Մակը» հեռուստաշոուն՝ սթենդափ ժանրում, իսկ 2001 թվականից մինչև 2006 թվականը Fox հեռուստաալիքը թողարկել է նրա «Բերնի Մակի Շոուն» սիթքոմը։ Բերնի Մակը խաղացել է երկրորդ պլանի դերեր կատակերգական ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Վատ Սանտա»-ն, «Չարլիի Հրեշտակներ. Միայն Առաջ»-ը, ինչպես նաև հայտնի էր ինչպես Օուշենի ընկերներից մեկը նույնանուն ֆիլմերում։ 2008 թվականին «Մադագասկար 2» մուլտֆիլմում ձայնագրել է Ալեքսի հորը և պրայդի առաջնորդ Զուբային։ Տվյալ մուլտֆիլմը նվիրված է Բերնի Մակի հիշատակին. Նա 3 ամիս չապրեց մինչև մուլտֆիլմի պրեմիերան։
2005 թվականից նա բոլորից գաղտնի է պահել իրեն վարակած սարկոիդոզը, մահացել է 2008 թվականի օգոստոսին թոքաբորբի սրացումից։
2017 թվականի փետրվարի 14-ին «Rolling Stone»-ը Բերնի Մակին անվանել է բոլոր ժամանակների 50 լավագույն կատակալեզուներից 41-րդը։


== Ֆիլմագրություն ==
1992-2009 թվականների ընթացքում նկարահանվել է բազմաթիվ ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Փող, փող և դարձյալ փող», «Ո՞վ է այս մարդը», «Ուրբաթ», «Օուշենի տասնմեկ ընկերները», «Օուշենի տասներկու ընկերները», «Օուշենի տասներեք ընկերները», «Պետության ղեկավարը», «Տրանսֆորմերներ», «Մադագասկար 2», «Բլյուզմեններ»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Կաղապար:Findagrave
Биография Берни Мака
Օրիոլ Ռոմեու

Օրիոլ Ռոմեու Վիդել (իսպ.՝ Oriol Romeu Vidal, սեպտեմբերի 24, 1991(1991-09-24), Ուլդեկոնա, Montsià), իսպանացի ֆուտբոլիստ, խաղում է Սաութհեմփթոն ակումբում:


== Ակումբային կարիերա ==
2004 թվականին Ռոմեուն Բարսելոնայից տեղափոխվել է Էսպանյոլի երիտասարդական ակումբ։


== Միջազգային կարիերա ==
2009 թվականին Բարսելոնա ակումբի պրոֆեսիոնալ կարիերայի մեկնարկից հետո Ռոմեոն սկսեց պարբերաբար խաղալ մինչև 19 տարեկանների հավաքականներում և մինչև 20 տարեկանների հաղթեց Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։


== Ձեռքբերումներ ==
 «Բարսելոնա»

Պրիմերայի չեմպիոն (1): - 2010/11
Իսպանիայի Սուպերգավաթակիր (1): - 2010
Ընդհանուր: 2 տիտղոս «Չելսի»

Անգլիայի գավաթակիր (1): - 2012
ՈՒԵՖԱ չեմպիոններ լիգայի հախթող (1): -2012
ՈՒԵՖԱ Եվրեպա լիգա (1): - 2013
Ընդհանուր: 3 տիտղոս Իսպանիայի հավաքական

Մինչև 17 տարեկանների Եվրոպայի չեմպիոն (1): 2008
Ընդհանուր: 1 տիտղոս


== Ելույթների վիճակագրություն ==
5 -ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կաղապար:Whoscored
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Վիճակագրություն FIFA-ի կայքում(անգլ.)
ֆուտբոլիստի էջը Worldfootball.net կայքում(անգլ.)
ֆուտբոլիստի էջը Football-lineups.com կայքում(անգլ.)
Google Street View

Google Street View (հայերեն՝ Փողոցների դիտում), Google Maps-ի և Google Earth-ի գործառույթը, որը թույլ է տալիս դիտել աշխարհի շատ քաղաքների փողոցների համայնապատկերները մոտավորապես 2.5 մետր բարձրությունից։
2012 թվականի տվյալներով՝ Google Street View-ի լուսանկարները հասանելի են ավելի քան 35 երկրների 3000 քաղաքներում։
Գաղտնիության պայմանները դիտարկելու համար՝ գործածվում են մարդկանց դեմքերի և տրանսպորտային միջոցների համարների ավտոմատ ջնջումներ։ Վերջինս երբեմն վատթարացնում է պատկերների որակը, քանի որ սխալմամբ ջնջում նաև այլ օբյեկտներ այդ նկարների վրա։


== Նկարագրություն ==
Դիտարկման անկյունները կազմում են 360° և 290° հորիզոնական և ուղղահայց կերպով համապատասխանաբար։ Ծառայությունը թողարկվել է 2007 թվականի մայիսի 25-ին։ Սկզբնապես հասանելի են եղե միայն ԱՄՆ մի քանի քաղաքների լուսանկարները, սակայն աստիճանաբար նկարահանվել են քաղաքներ և այլ երկրներում։ 2009 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով՝ կարելի էր դիտել քաղաքների փողոցներ ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Չեխիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Մեքսիկայում, Նիդերլանդներում, Պորտուգալիայում, Իսպանիայում, Լեհաստանում, Իռլանդիայում, Շվեյցարիայում, Կանադայում, Ճապոնիայում, Թայվանում, Ուկրաինայում, Սինգապուրում, Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
Google Maps + Google Street View (ռուս.)
Nulla dies sine linea

Nulla dies sine linea, լատիներեն աֆորիզմ, որը բառացիորեն թրագմանվում է որպես «Ոչ մի օր առանց գիծ»։ Ավանդապես թարգմանվում է որպես «Ոչ մի օր առանց տողի»։ Առաջին աղբյուրը, որտեղ հանդիպում է այս արտահայտությունը, հին հռոմեական պատմաբան Պլինիոս Ավագի գիրքն է, որը վերագրում է այս արտահայտությունը հույն նկարիչ Ապելեսին։ Պլինիոսի խոսքերի համաձայն՝ Ապելեսը փորձում էր գործնականում կիրառել գրաֆիկական արվեստը՝ բաց չթողնելով և ոչ մի օր։


== Արտաքին հղումներ ==
Վ. Սերով։ Թևավոր խոսքերի և արտահայությունների հանրագիտական բառարան. Ոչ մի օր առանց տողի, — 2005 — ISBN 5-320-00323-4
Քոլին Մարգարեթ

Քոլին Մարգարեթ (անգլ.՝ Margaret Colin մայիսի 26, 1958(1958-05-26), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։ Հայտնի է «Ինչպես է պտտվում աշխարհը» սերիալում խաղացած Մարգո Մոնտգոմերի-Հյուզի (դերը խաղացել է 1982-1983 թվականներ) և «Բամբասկոտը» սերիալում՝  Էլյանոր Ուոլդորֆ-Ռոուզի (2007 թվականին) դերերով։ Արժանացել է «Սատուրն» մրցանակի (2000 թվական)։


== Վաղ տարիներ ==
Քոլին Մարգարեթը ծնվել է 1958 թվականի մայիսի 26-ին Բրուքլին քաղաքում (Նյու Յորք, ԱՄՆ) և  մեծացել՝ Լոնգ Այլենդում։ Դաստիարակվել է կաթոլիկի ընտանիքում։ Հայրը Նյու Յորքի ոստիկանության դեպարտամենտի սպաների կազմում էր։ Մարգարեթն ունի իռլանդական ծագում։
1976 թվականին ավարտել է Baldwin Senior High School միջնակարգ դպրոցը։ Նույն թվականին ավարտել է Hofstra University համալսարանը։


== Կարիերա ==
Կինոկարեիերան սկսել է 1979 թվականին, սկզբում խաղացել է սերիալներում։ Նրա առաջին դերը եղել է «Գիշերվա շեմին» սերիալում Փեյջ Մեդիսոնի դերը․  սերիալի հեռարձակման յոթ ամիսների ընթացքում իր հերոսուհու՝ Փեյջի հետ վերապրել է ինքնասպանության յոթ փորձ և ի վերջո ամուսնացել իր խորթ եղբոր հետ։ Սրան հաջորդել է «Ինչպես է պտտվում աշխարհը» սերիալի Մարգո Մոնտգոմերի-Հյուզի դերը։ Այդ սերիալում Մարգարեթը խաղացել է 1982-1983 թվականների ընթացքում։
Դրան հաջորդել են դերասանուհու մի քանի տասնյակ դերեր, որոնք այնքան էլ հաջող չէին, ինչպես նախկինները կամ ընդհանրապես մնացել են աննկատ։ Նրա հայտնիությունը վերականգնվել է 2007 թվականին «Բամբասկոտը» հեռուստասերիալում խաղացած դերով։ Նրա հերոսուհին դիզայներ Էլեանոր Ուոլդորֆ-Ռոուզն է, սերիալի գլխավոր հերոսուհու մայրը՝ Բլեր Ուոլդորֆը։


== Անձնական կյանք ==
1988 թվականի հունվարին Մարգարեթը ամուսնացել է դերասան Ջասթին Դիսոնի հետ․ նրանք ծանոթացել էին 1980-ական թվականներից, երբ «Ինչպես է պտտվում աշխարհը» սերիալում խաղում էին սիրահար զույգի դեր։ Ամուսինները ունեն երկու որդի՝ Սեմը (ծնվ. 1990 թվականին) և Ջոզեֆը (ծնվ. 1993 թվականին)։


== Ընտրված ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նովայա Չարա

Նովայա Չարա (ռուս.՝ Новая Чара), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Կալարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4354 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թրոմբին

Թրոմբին, հիդրոլազների խմբի ֆերմենտ։ Կարևոր գործոն է մարդու և կենդանիների արյան մակարդման պրոցեսում։ Շրջանառու արյան մեջ առկա էպրոթրոմբինի ձևով և ակտիվանում է ակտիվ թրոմբոպլաստինով։ Գլիկոպրոտեիդ է, մոլեկուլի զանգվածը մոտ 40.000 է։ Բյուրեղային վիճակում ստացվել է ամերիկացի գիտնական Ու. Սիգերսի և նրա աշխատակիցների կողմից (1972 թվականին)։ Թրոմբինը կազմված է դիսուլֆիդային կապերով միացած պոլիպեպտիդային շղթայից։ Հիմնական ֆունկցիան արյան լուծելի սպիտակուցը՝ ֆիբրինոգենը, ոչ լուծելի ֆիբրինի վերածելն է։ Թրոմբինի մասնակցությամբ տեղի է ունենում թրոմբոցիտների քայքայում, ինչպես նաև արյան մակարդուկի ռետրակցիա։ Արյան մեջ թրոմբինը ակտիվազրկվում է պլազմայի անտիթրոմբինով կամ հեպարինով։ Բժշկության մեջ օգտագործվում է մազանոթային արյունահոսությունը դադարեցնելու նպատակով՝ արյունահոսող մակերևույթին (ուղեղ, լյարդ) թրոմբինով թրջասպունգ է դրվում։
Պրոթրոմբինը մարդու և կենդանիների արյան պլազմայի սպիտակուց է։
Մոլային զանգվածը 70000 է։ Քիմական բնույթով գլիկոպրոտեիդ է, պարունակում է մոտ 12% ածխաջրեր, մոլեկուլի սպիտակուցային մասը ներկայացված է մեկ պոլիպեպտիդային շղթայով։ Օրգանիզմում պրոթրոմբինը ակտիվանում է պրոթրոմբինազ ֆերմենտով։ Կենսասինթեզը տեղի է ունենում լյարդի բջիջներում և կարգավորվում է К վիտամինով։ Գործնական բժշկության մեջ հիվանդների արյան մակարդման համակարգը բնորոշելու համար որոշվում է պրոթրոմբինային ցուցիչը։
Դորոժնոե (գյուղ, Վիննիցայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴորոժնոեԴորոժնոե (ուկրաիներեն՝ Дорожне), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Վիննիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1880 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դորոժնոե գյուղում բնակվում էր 613 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,332 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1846,39 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հայերը Բելգորոդ-Դնեստրովսկիում

Հայերը Բելգորոդ-Դնեստրովսկիում, Աքքերմանում բնակվող հայկական գաղութ, այժմ՝ Բելգորոդ-Դնեստրովսկի (Ուկրաինա) քաղաքը։


== Բնակչություն ==
Համաձայն 1808 թվականի տեղեկագրի՝ քաղաքի բնակչության էթնիկ կազմը հետևյալն էր։


== Պատմություն ==

Բելգորոդ-Դնեստրովսկիում հայերի հայտնվելու ճշգրիտ ժամանակը հայտնի չէ։ Բելգորոդ-Դնեստրովսկին միջնադարյան Մոլդովայի առաջին քաղաքներից մեկն էր, որտեղ ձևավորվել է մեծաթիվ հայ համայնք։ Ըստ Սիմեոն Լեհացու՝ հայերը տեղափոխվել են Ակկերման Անիից։ Գ. Գոյլավը Աքքերմանի հայերի նյութական մշակույթի մասին ամենավաղ վկայությունները վերագրում է 11-12-րդ դարերին։ Քաղաքում հայերի մասին առաջին գրավոր տեղեկությունները վերաբերում են 1384 թվականին, երբ Թեոդորոս կաթողիկոսն իր հրամանով Մանկարմանում (ներկայիս Բելգորոդ-Դնեստրովսկի) գտնվող հայկական եկեղեցին ղեկավարում էր Լվովի եպիսկոպոսը։ 1459-1460 թվականներին այստեղ գտնվող հայ եպիսկոպոս Ննկոլայոսին ենթարկվում էին «Ստեփանոս զորավարի իշխանության տարածքում», այսինքն՝ Մոլդովայում ապրող հայերը։ Մինչև թուրքերի կողմից քաղաքի գրավումը՝ Աքքերմանը 1484 թվականին մոլդովահայերի խոշոր կենտրոն էր։ Ռումինիացի պատմաբան Ն. Գեորգին պնդում է, որ Աքքերմանում հայերն ավելի շատ են եղել, քան Սուչավայում, Յասախում, Խոտինում և այլ քաղաքներում, թեև վերջին շրջանում այնտեղ հայերի թիվը հասնում էր հազարավորների։ Արդեն 14-րդ դարում, ըստ պատմական աղբյուրների, հայերն այստեղ իրենց եկեղեցին ունեին։ Եկեղեցու մասին երկու լեգենդ կա. ըստ մեկի՝ եկեղեցին հայերին է նվիրել թուրքական սուլթանը, որն այն վերցրել է հույներից, մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ հույն քահանաները եկեղեցին անհարկի ծախել են հայերին։ Միջնադարում, ենթադրաբար, քաղաքի հայկական եկեղեցիները երեքն են եղել։ Բելգորոդ-Դնեստրովսկիի ներկայիս հայկական եկեղեցու տարածքում պահպանվել են 1446 և 1474 թվականների հուշաքանդակները։ 15-րդ դարում Աքքերմանի մեծ հայկական գաղութը գրանցել են Ժիլբեր դե Լանուան և Դոնատո դա Լեզզեն։ Աքքերմանում հայկական համայնքի ձևավորմանը նպաստել է միջազգային առևտուրը, որտեղ հայերը միջնորդների դեր են խաղացել Արևմուտքի և Արևելքի միջև։


== Տեղանուն ==
Այսօր Բելգորոդ-Դնեստրովսկիի կենտրոնական փողոցներից մեկը կոչվում է Հայկական փողոց։ Բացի այդ, քաղաքում կա Հայկական նրբանցք։


== Հայտնի բնիկներ ==
Գրիգորի Զախարյանով (Զախարյան Գրիգորի) (1765-1827), Հայ առաքելական եկեղեցու արքեպիսկոպոս, Բեսարաբիայի թեմական պետ։
Լեոն Պոպով (Պապյանց Լեոն Խաչատուրովիչ) (1881-1919), խորհրդային բժիշկ, հեղափոխական։ Խորհրդային Կարմիր Խաչի կազմակերպիչներից մեկը։ Համառուսաստանյան համաճարակաբանական հանձնաժողովի անդամ, Մոսկվայի խորհրդի պատգամավոր, Խորհրդային Ռուսաստանի մի շարք շրջաններում առողջապահական հաստատությունների կազմակերպիչ։
Նիկոլայ Կյուրդյան (Կյուրդյան Նիկողայոս Իվանովիչ) (1880-1937), Սուրբ Եկատերինա հայկական եկեղեցու քահանա (Սանկտ Պետերբուրգ), Պետրոգրադի հայկական հոգևոր վարչության անդամ։ Գնդակահարվել է 1937 թվականին։
Թամարա Չինարովա (1919-2017), ռուսական և ավստրալիական բալետի պարուհի, պարուսույց։


== Պատկերասրահ ==

Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման հայկական եկեղեցի (14-րդ դար)

		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Հայերը Ուկրաինայում


== Ծանոթագրություններ ==
Ակնա հայրենակցական միություն

Ակնա հայրենակցական միություն, հիմնվել է 1945 թվականի հունվարի 20-ին, Նյու Յորքում, ԱՄՆ գաղթած ակնցիների կողմից՝ նպատակ ունենալով նյութապես օժանդակել երկրորդ համաշխարհային պատերազմից տուժած, զանազան երկրներում գտնվող ակնցիներին, կապ հաստատել սփյուռքի հայրենակիցների միջև, խորհրդայինՀայաստանում հավերժացնել Ակնի անունը։


== Նյութական օգնություն ==
Միությունը նյութական օգնություն է ցույց տվել Սովետական Հայաստան ներգաղթող ակնցիներին, Նոր Ակն թաղամասի (Սովետաշենում) կառուցապատմանը, նպաստավորել ակնցի ուսանողներին։ Ակնա հայրենակցական միությունն ունի իր մասնաճյուղերն ԱՄՆ-ի զանազան քաղաքներում, ինչպես նաև Հալեպում, Փարիզում, և Ալեքսանդրիայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աբդուլլու

Աբդուլլու, գյուղ Թիֆլիսի նահանգի Ախալքալաքի գավառում։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին գյուղն ուներ 1126 հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Գյուղի բնակչությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ, անասնապահությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիր Վարկովիցկի

Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Վարկովիցկի (դեկտեմբերի 19 1915 (հունվարի 1 1916), Օդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 9, 1974(1974-10-09), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), բալետի ռուս խորհրդային արտիստ, բալետմայստեր, մանկավարժ։
1936 թվականին Լենինգրադի պարարվեստի ուսումնարանն ավարտելուց հետո՝ Լենինգրադի Կիրովի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի մենապարող։ 1937 թվականից սկսել է բալետմայստերական գործունեությունը։ 1941-1943 թվականներին եղել է Լենինգրադի օպերային փոքր թատրոնի բալետային խմբի գեղարվեստական ղեկավարը, 1953-1955 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի բալետմայստեր, ուր բեմադրել է՝ «Խանդութ» (ըստ Ապենդիարյանի երաժշտության, 1953), Չայկովսկու «Կարապի լիճը» (1954 թվական) և այլն։ Մոլդովական օպերայի և բալետի թատրոնում Վարկովիցկին բեմադրել է Զագորսկու «Արշալույս»-ը (1960 թվական)։ 1937 թվականից զբաղվել է նաև մանկավարժությամբ։
Վերջին ուսուցիչը (վիպակ)

«Վերջին ուսուցիչը», Վարդգես Պետրոսյանի վիպակներից, որը գրվել է 1978 թվականին։
Վարդգես Պետրոսյանը վիպակը սիրով և շնորհակալությամբ նվիրել է իր ուսուցիչներ՝ Աշխեն Պոլադյանին, Արուս Պողոսյանին, Անուշավան Մկրտչյանին։
Այս վիպակի համար գրողը 1979 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի։
Համանուն վեպի հիման վրա Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունով ցուցադրվել է 2019 թվականին։


== Սյուժե ==
Գարնանային սովորական մի օր Մովսես Խորենացու անվան դպրոցում տեղի է ունենում առեղծվածային դեպք։ Քիմիայի ուսուցչուհին մտնում է 10-րդ «բ» դասարան և տեսնում է, որ հինգ տղա և մեկ աղջիկ տաքացած պարում են, և աղջիկը կիսամերկ է։ Պատմությունը ճյուղավորվում է և հաճախ վերածվում առասպելի։ Հենց այս ժամանակ աշխատանքի է ընդունվում գրականության ուսուցիչ Վահան Մամյանը։ Նա ստանձնում է 10-րդ «բ» դասարանի դասղեկ Արամ Սանոյանի դերը, ով դրանից երկու շաբաթ առաջ հանկարծամահ էր եղել։
Առաջին անգամ 10-րդ «բ» դասարանում Մամյանը պատմում է, թե ինչպես իրենք՝ ընկերներով, պատերազմի վերջին գարնան մի ամբողջ գիշեր կարդացին «Մանոն Լեսկո»-ն, հետո երեխաներին խորհուրդ է տալիս, որ յուրաքանչյուրն իր էության ինչ-որ մասով ապրի հեքիաթում։ Երեխաները զարմանում էին, որովհետև դպրոցում ռումբ էր պայթում՝ կապված պատահածի հետ, իսկ Մամյանը ոչինչ չէր ասում։
Թախծոտ աչքերով մի աղջիկ ասում է. «Դուք մեր վերջին ուսուցիչն եք»։ Իսկ Մամյանը պատասխանում է, ասելով, որ վերջին ուսուցիչ չի լինում։
Չնայած կատարված անհաջողություններին և Մամյանի՝ երեխաներին տարօրինակ թվալուն, ուսուցիչը կարողացավ շատ կարճ ժամանակում ճանաչել բոլորին և դառնալ հարազատ։ Տարեվերջին ամբողջ դասարանը գնաց Զանգվի ձոր։ Նրանք նստեցին բարձր քարաժայռին, և Մամյանն ասաց, որ նույն այդ քարաժայռին երեսուն տարի առաջ իրենք հավաքվել էին տղաներով և այրել իրենց սիրած աղջիկների անունները։

Քննություններից հետո Մամյանն ասաց, որ ամեն մեկը մի թղթի վրա գրի, թե ինչ դառնություն ունի իր ընկերներից, ուսուցիչներից։ Ուսուցիչը հավաքեց թղթերը և չկարդալով ոչինչ՝ այրեց։ Մամյանն ասաց.

Աշակերտները նայեցին իրար, նայեցին իրենց տասը տարիների վերջին ուսուցչին։
Վերջում երեխաները խոստովանեցին, որ քննություններին բոլորով որոշել են մնալ նույն դասարանում։


== Մեջբերումներ ==
Գիրք կարդալը ծով մտնելու նման է, պիտի գլուխդ պտտվի ծովի անսահմանությունից, պիտի հանկարծ քո մեջ շոշափես հավերժության ներկայությունը, պիտի հանձնվես նրանց տարերքին…
Անկեղծությունը պարտավորությամբ չի լինում...
Բարությունն անպաշտպան է, բարությունը բռունցքներ չպիտի ունենա։ Ուրիշի բարությունը կարող է ծիծաղելի թվալ, եթե ինքդ բարի չես...
Ով սիրում է, նա սիրո դեսպանն է դառնում, սիրո զավակը։ Աշխարհին հարկավոր են միայն սիրուց ծնված զավակներ։
Ով է մեզ ավելի հաճախ խաբում քան մենք ինքներս...
Կարողացեք մոռանալ, եթե դառնացրել եք իրար։
- Այս սերունդը հինգերորդ աստիճանի հավասարում է, այդպիսի անլուծելի հավասարումներ կան։ Այս սերնդից միջին հանել և քանորդում ինչ-որ բան ստանալ անհնար է, ամեն մեկը առանձին հավասարում է, որ իր, միայն իր լուծումն ունի։ Եթե ունի։
- Հեքիաթներ ունեցեք։ Ձեր հեքիաթը։ Ձեր էության ինչ-որ մասով ապրեք հեքիաթի մեջ...


== Արտաքին հղումներ ==

Վերջին ուսուցիչը գրապահարանում
Մեջբերումներ «Վերջին ուսուցիչը» գրքից
(1938) Լոզան

(1938) Լոզան (անգլ.՝ Lausanna), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի ապրիլի 19-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,236937 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8801 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5938 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1222,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294594 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,33° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1938) Լոզան աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արթուր Արիստակիսյան

Արթուր Սարգսի Արիստակիսյան (հոկտեմբերի 11, 1961, Քիշնև, ՄԽՍՀ), խորհրդային հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, օպերատոր։ «Ձեռքի ափեր» և «Տեղ երկրի վրա» ֆիլմերի հեղինակ, որոնք միջազգային փառատոններում ստացել են բազմաթիվ մրցանակներ։


== Կենսագրություն ==

Արթուր Արիստակիսյանը ծնվել է 1961 թվականին Քիշնև քաղաքում։ Սովորել է տեղի № 41 դպրոցում, ապա Գոգոլի անվան № 37-րդ ճեմարանում։ 1988-1993 թվականներին սովորել է ՎԳԻԿ-ի փաստագրական ֆիլմերի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։
ՎԳԻԿ-ում ստեղծել է «Առակների դպրոց» լաբորատորիան։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
1994 - «Նիկա» կինոմրցանակ (լավագույն փաստագրական ֆիլմի համար՝ «Ձեռքի ափեր»)
1994 - ուսանողական աշխատանքների մրցույթ «Սուրբ Աննա», Մոսկվա («Էյ Բի Էյ» ստուդիայից հատուկ մրցանակ «Ձեռքի ափեր» ֆիլմի համար)
Բեռլինի միջազգային կինոփառատոն (Վոլֆգանգ Շտաուդտի անվան մրցանակ երիտասարդական ֆիլմերի ֆորումում, «Ձեռքի ափեր» ֆիլմ)
Կառլովի Վարիի միջազգային կինոփառատոն («հանձնաժողովի համակրանք» մրցանակ «Ձեռքի ափեր» ֆիլմի համար)
Կոպենհագենի միջազգային կինոփառատոն (մրցանակ ռեժիսուրայի համար, «Ձեռքի ափեր» ֆիլմ)
Սան Ֆրանցիսկոյի միջազգային կինոփառատոն (Սաթյաջիթ Ռեյի անվան մրցանակ «Ձեռքի ափեր» ֆիլմի համար)
Տաորմինի միջազգային կինոփառատոն (հանձնաժողովի հատուկ մրցանակ «Ձեռքի ափեր» ֆիլմի համար)
Ուսանողական աշխատանքների միջազգային կինոփառատոն Մյունխենում (հանձնաժողովի հատուկ մրցանակ «Ձեռքի ափեր» ֆիլմի համար)
2001 - Կառլովի Վարիի միջազգային կինոփառատոն (Phillip Morris Freedom մրցանակ՝ «Տեղ երկրի վրա» ֆիլմի համար)
Կաննի կինոփառատոն («Ռեժիսորների երկշաբաթյակ»-ի մասնակից, «Տեղ երկրի վրա» ֆիլմ)
«Բելարիա» միջազգային կինոփառատոն (Իտալիա)


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===


=== Սցենարիստ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Նայտան Նանդես

Նայտան Միչել Նանդես Ակոստա (իսպ.՝ Nahitan Michel Nández Acosta, դեկտեմբերի 28, 1995(1995-12-28), Պունտա դել Էստե, Maldonado Department, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, «Բոկա Խունիորս» ակումբի և Ուրուգվայի հավաքականի հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==

Նանդեսը «Պենյարոլ» ակումբի սան է։ 2014 թվականի մարտի 1-ին՝ «Դանուբիո» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Ուրուգվայի առաջնությունում։ Նույն մրցաշրջանում Նանդեսն օգնել է թիմին նվաճել արծաթե մեդալ առաջնությունում։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 14-ին՝ «Սուդ Ամերիկա» ակումբի դեմ խաղում Նանդեսը խփել է իր առաջին գոլը նոր թիմի կազմում։
2016 թվականին Ուրուգվայի չեմպիոնի կոչումը նվաճելուց հետո Նանդեսը հեռացել է «Պենյարոլ» ակումբից։ Մրցաշրջանի ավարտին Նանդեսը կորցրել էր ակումբի հիմնական կազմի խաղացողի կարգավիճակը, չէր ընդգրկվել հայտացուցակում՝ մասնակցելու Ամերիկայի գավաթի խաղարկությանը և 2016 թվականի օգոստոսի դրությամբ շարունակում էր փնտրել նոր նոր ակումբ։ Այնուամենայնիվ, օգոստոսին Նանդեսը որոշում է մնալ «Պենյարոլ» ակումբում։
2017 թվականի ամռանը Նանդեսը տեղափոխվել է արգենտինական «Բոկա Խունիորս» ակումբ։ «Լանուս» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Արգենտինայի առաջնությունում։ Սեպտեմբերի 17-ին՝ «Գոդոյ Կրուս» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ, Նանդեսը խփել է իր առաջին գոլը «Բոկա Խունիորս» ակումբի կազմում։


== Միջազգային կարիերա ==
2015 թվականի սկզբին Նանդեսը, Ուրուգվայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցելով Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը, դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Չիլիի, Պերուի, Պարագվայի, Արգենտինայի, երկու անգամ Կոլումբիայի և Բրազիլիայի հավաքականների դեմ խաղերին։
Նույն տարվա ամռանը Նայտան Նանդեսը մասնակցել է Նոր Զելանդիայում կայացած աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Սերբիայի, Մեքսիկայի, Մալիի և Բրազիլիայի հավաքականների դեմ խաղերին։
Նույն տարվա սեպտեմբերի 9-ին Կոստա Ռիկայի հավաքականի  դեմ ընկերական խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Ուրուգվայի հավաքականում՝ հանդիպման երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Դիեգո Ռոլանին։
2018 թվականի մայիսին Նայտան Նանդեսն ընդգրկվել է Ուրուգվայի հավաքականի նախնական հայտացուցակում (26 ֆուտբոլիստ)՝ մասնակցելու նույն թվականին Ռուսաստանում անցկացվող աշխարհի առաջնությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Եգիպտոսի, Սաուդյան Արաբիայի, России, Պորտուգալիայի և Ֆրանսիայի։


== Ձեռքբերումներ ==
Ակումբային
 «Պենյարոլ»

 Ուրուգվայի ֆուտբոլի առաջնություն – 2015/2016Միջազգային
 Ուրուգվայ (մինչև 20)

 Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնություն – 2015


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը sports.ru կայքում
Տիլուա լե Կոնտի

Տիլուա լե Կոնտի (ֆր.՝ Tilloy-lès-Conty), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 250 մարդ, բնակչության խտությունը` 39.43 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.34 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 105 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 19 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 170 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 132-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 38։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,6 %։ 132 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 125 անձ (68 տղամարդ և 57 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (3 տղամարդ և 4 կին)։ 38 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ահմեդիե մզկիթ

Ահմեդիե մզկիթ (թուրքերեն՝ Ahmediye Camii) հայտնի է նաև որպես Քեֆչե Դեդե մզկիթ (թուրքերեն՝ Kefçe Dede Camii), գործող մզկիթ Ստամբուլի Յուսքյուդար շրջանի Ահմեդիե թաղամասում։ Գտնվում է քաղաքի ասիական հատվածում։
Մզկիթը կառուցվել է ճարտարապետ Մեհմեդ Թահիր աղայի կողմից՝ օսմանյան ճարտարապետական ոճով։ Կառուցումը սկսվել է 1721 թվականին և տևել մոտ մեկ տարի։ Մզկիթը երկու անգամ վերանորոգվել է (1861 և 1885 թվականներին) և ամբողջությամբ վերականգնվել 1965 թվականին։
Սկզբնական շրջանում մզկիթը հանդիսացել է որպես մեկ կառույց։ Ավելի ուշ մզկիթի մոտ կառուցվել է գերեզմանատուն և կանգնեցվել լրացուցիչ շինություններ՝ իմարեթ, շատրվան, մեքթեբ, մեդրեսե և գրադարան։ Մինչ 2008 թվականը թաղամասը, որտեղ գտնվում էր մզկիթը, կոչվել է «Քեֆչե Դեդե»։ Այստեղից էլ ի հայտ է եկել մզկիթի երկրորդ անվանումը։


== Արտաքին հղումներ ==
İstanbul Kültür Envanteri-Ahmediye Camii Archived 2012-01-13 at the Wayback Machine.
Üsküdar Belediyesi-Ahmediye Camii(չաշխատող հղում)
(7772) 1992 EQ15

(7772) 1992 EQ15, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 1-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,881987 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3694 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3946 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1787,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,201449 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,96° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7772) 1992 EQ15 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լևան Ճիլաշվիլի

Լևան Ճիլաշվիլի (վրաց.՝ ლევან ჭილაშვილი) (օգոստոսի 17, 1930(1930-08-17) - ապրիլի 26, 2004(2004-04-26)), վրացի անվանի հնագետ, պատմաբան, Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Վրաստանի վաստակավոր գիտնական։


== Կենսագրություն ==
Լևան Ճիլաշվիլին 1954 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, չորս տարի անց պաշտպանել թեկնածուական, 1967 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։ Այդ նույն տարում՝ 1967 թ. նրան շնորհվել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի պրոֆեսորի կոչում։
1991 թվականին Ճիլաշվիլին ընտրվել է Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս։
1980 թվականից մինչև իր կյանքի ավարտը նա աշխատել է որպես Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայի ենթակայությամբ գործող Վրաստանի ազգային թանգարանի տնօրեն։ 1982 թվականին արժանացել է Վրաստանի ԳԱ Սիմոն Ջանաշիայի անվան մրցանակի։
Լևան Ճիլաշվիլու գիտական հետաքրքրությունների հիմնական բնագավառը Վրաստանի հին շրջանի պատմությունն ու հնագիտությունն են եղել։ 1995 թվականից 2003 թվականներին նա հնագիտական պեղումներ և ուսումնասիրություններ է կատարել Արևելյան Վրաստանի Կախեթի շրջանի Նեկրասի գյուղի մերձակայքում, հայտնաբերել է վաղ վրացական արձանագրություններ, որոնք թվագրել է մեր թվականության առաջինից երրորդ դարերով, մի թվագրում, որը միանշանակ չի ընդունվել գիտական շրջանակներում։


== Լևան Ճիլաշվիլու գիտական աշխատությունների ընտրանի ==
«Ռուսթավ քաղաքը» (մենագրություն) „ქალაქი რუსთავი“(მონოგრაფია), თბილისი, 1957.
«Ուրբնիսի հին քաղաքը» (մենագրություն) „ძველი ქალაქი ურბნისი“ (მონოგრაფია), თბილისი, 1964.
«Կախեթի քաղաքները» (մենագրություն) „კახეთის ქალაქები“ (მონოგრაფია), თბილისი, 1980.
«Արեշի» (մենագրություն) „არეში“ (მონოგრაფია), თბილისი, 1991.
"The Pre-Christian Georgian inscription from Nekresi".- E. Khintibidze (Ed.) "Kartvelology", No 7, Tbilisi, 2000


== Ծանոթագրություններ ==
Յոթանասնից թարգմանություն

Յոթանասնից թարգմանություն կամ Սեպտուագինտա, Հին Կտակարանի գրքերի հունարեն թարգմանությունը, որը կատարվել է մ.թ.ա. 3-2 դարերի ընթացքում Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Հաճախ նշվում է հռոմեական LXX թվերով (յոթանասուն թիվը)։ Հին Կտակարանի հունարեն ամենահին մեզ հասած թարգմանությունն է։ Նրանից կատարված մեջբերումները հանդիպում են Նոր Կտակարանի գրքերում։
Սեպտուագինտան կարևոր դեր է ունեցել քրիստոնեկան եկեղեցու պատմության մեջ։ Նրանից են կատարվել Հին Կտակարանի այլ լեզուներով, այդ թվում` նաև հայերեն (գրաբար) թարգմանությունները։
Շաքի (Սյունիքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շաքի (այլ կիրառումներ)Շաքի, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում։ Գտնվում է Սիսիան քաղաքից մոտ 5 կմ հյուսիս-արևմուտք, Երևան-Գորիս ավտոմայրուղու աջ կողմում։ Գյուղը գտնվում է Կապանից 103 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 1710 մ բարձրության վրա։ Գյուղի միջով է հոսում համանուն գետը, որի վրա էլ գտնվում են  Շաքիի ջրվեժը (գյուղից մոտ 1 կմ հեռավորության վրա) և Շաքիի ՀԷԿը։
Ցարական Ռուսաստանի ժամանակներում գյուղը Շեկի անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Սիսիանի շրջանի։ 1995 թվից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։


== Բնակչություն ==
2011թ. ՀՀ մարդահամարի տվյալներով Շաքիի մշտական բնակչությունը կազմում էր 1197, առկա բնակչությունը` 1061 մարդ։
Շաքիի ազգաբնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է ստորև.

Գյուղում մինչև 1989 թ. ապրել են հայեր և ադրբեջանցիներ։ 1988-89 թթ. սկսված հայ-ադրբեջանական բախումներից հետո գյուղի ադրբեջանցի բնակիչները հեռացել են Ադրբեջան, իսկ Ադրբեջանի տարբեր բնակավայրերից գյուղ են տեղափոխվել 138 տուն` 587 հայեր ։


== Պատմություն ==
Շաքիի մասին առաջին հիշատակումներ են նկատվում V դարի հայ պատմիչների աշխատություններում։ 1829 թվականին Շաքիում են վերաբնակվում Պարսկաստանից գաղթած 25 հայ ընտանիք։ Շաքիի շրջակայքում պահմանվել են վանքի ավերակներ, խաչքար, մատուռ, հին գերեզմանոց, ինչպես նաև Շամախիի բերդը՝ համանուն գյուղատեղիով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների մշակությամբ և պտղաբուծությամբ։ Գյուղում բխում են հորդառատ ու սառնորակ աղբյուրներ, որոնք կազմում են Շաքի գետակը, որի գետաբերանի մոտ գտնվում է Շաքիի ջրվեժը։ Ունի ընտիր բազալտի հանքեր։


== Տես նաև ==
Շաքիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում
Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Բլեքինգե

Բլեքինգե (շվեդերեն՝ Blekinge), պատմական նահանգ, որը գտնվում է Շվեդիայի հարավում, մտնում է պատմական Գոթլանդ տարածաշրջանի մեջ։
Մակերեսը՝ 2 941 կմ², բնակչությունը՝ 151 899 մարդ (2007 թվականի դրությամբ)։


== Աշխարհագրություն ==
Բլեքինգեն հյուսիսում սահմանակցում է Սմոլանդի, իսկ արևմուտքում՝ Սկոնեի հետ։ Արևելքից և հարավից նրան ողողում են Բալթիկ ծովի ջրերը։ Նահանգի սահմանները ամբողջովին համընկնում են Բլեքինգե վարչական միավորի սահմանների հետ։


== Պատմություն ==
Բլեքինգեում հայտնաբերվել են բազմաթիվ մարդկանց կացարաններ, որոնք վերաբերում են քարի դարին։ Դրանց մեծ մասը տեղակայված էր ափի մոտ, որի գիծը այն ժամանակ գտնվում էր 5-10 մ ավելի բարձր, քան այսօր։ Հնադարյան մարդիկ ապրում էին՝ զբաղվելով ձկնորսությամբ և մասնավորապես հողագործությամբ։
Բլեքինգեն գրավոր արձանագրություններում առաջին անգամ հիշատակվել է IX դարում Վուլֆսթանի ճանապարհորդության նկարագրություններում, որոնց մեջ ասվում է, որ Մյորեն, Էլանդը և Գոթլանդը պատկանում էին svear հնագույն գերմանական ցեղերին։ Այն ժամանակ կազմակերպված պետական իշխանություն գոյություն չուներ, այդ պատճառով այդ հաղորդագրությունը պետք է ընկալել ազգագրական, այլ ոչ թե քաղաքական իմաստով, այսինքն, Բլեքինգեի բնակիչները սերտ կապեր ունեին Սմոլանդի հետ։
Դանիայի և Շվեդիայի միջև մղվող մշտական պատերազմների պատճառով հաճախ Բլեքինգեի տարածք էր ներխուժում դանիական բանակը։ 1564 թվականին շվեդական թագավոր Էրիկ XIV-ը ոչնչացրել է Ռոնեբյուն, իսկ կես դար անց Գուստավ II-ը այրեց նոր կառուցված Քրիստիանապոլիսը։ 1658 թվականին Ռոսկիլեի հաշտության պայմանագրի համաձայն այն անցել է Շվեդիային, և սկսեց ենթարկվել Սկոնեի գեներալ-նահանգապետին։


== Տես նաև ==
Շվեդիայի նահանգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Blekinge - Պաշտոնական տուրիստական կայք
Պատասխան Հազկերտին (կտավ)

Պատասխան Հազկերտին, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի աշխատանքը՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։


== Պատմություն ==
Իսաբեկյանի ստեղծագործական ամբողջ ժառանգության մեջ առանձնակի տեղ է գրավում «Պատասխան Հազկերտին» կտավը, որը մտահղացման և չափերի առումով կապիտալ ստեղծագործություն է, որտեղ դրսևորում է հեղինակի բարոյական և գեղագիտական ըմբռնումը։ «Պատասխան Հազկերտին» կտավը բազմակերպարային կոմպոզիցիա է, որտեղ հոգեբանական դրամատիզմը գագաթնակետին է հասցված։ Այդտեղ արծարծվող թեման արտացոլում է հայ ժողովրդի պատմության կարևոր էջերից մեկը. Հայաստանը ինքնուրու՞յն կմնա արդյոք, թե՞ ընդունելով Հազկերտի առաջարկած դավանափոխությունը, կդառնա Պարսկաստանի կալվածքը։ Հազկերտին պատասխանելու համար հավաքվել են իշխաններ, զորավարներ, փիլիսոփաներ, ռազմիկներ, հայ ժողովուրդը։ Նրանք բռնակալին վճռականաբար ասում են՝ ո՛չ, այդ չի՛ լինի։


== Նկարագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը
Բոսնիա և Հերցեգովինայի լեռների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Բոսնիա և Հերցեգովինայի լեռների ցանկը, որոնց բարձրությունը ծովի մակարդակից գերազանցում է 1 500 մետրը։


== Գրականություն ==
«Statistical Yearbook of the Federation of Bosnia and Herzegovina»։ Federation of Bosnia and Herzegovina, Federal Office of Statistics։ 2009։ էջ 28։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-03-07-ին 


== Ծանոթագրություններ ==
Տունդիյկա

Տունդիյկա (ռուս.՝ Тундийка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիչեգդա գետի աջ ափին՝111 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000023962
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002396
Ավազանի կոդը -  03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ֆրանսիայի Ազգային ժողով

Ազգային ժողով (ֆր.՝ Assemblée nationale), Ֆրանսիայի երկպալատանի պառլամենտի ստորին պալատն է։ Վերին պալատը կոչվում է Սենատ ("Sénat")։ Ֆրանսիայի ազգային ժողովի անդամներին կոչում են députés "պատգամավոր" կամ "ներկայացուցիչ" հայերենով։
Կազմված է 577 պատգամավորից, որոնք ընտրվում են երկու փուլային համակարգով։ Մեծամասնության համար հարկավոր է 287 ձայն։ Ժողովը ղեկավարում է նախագահը, ով որպես կանոն մեծամասնական կուսակցությունից է։ Ազգային ժողովը ձևավորվում է 5 տարով։ Սակայն երկրի նախագահը կարող է ցրել ազգային ժողովը և նշանակել նոր ընտրություններ։ Նախագահը չի կարող ևս մեկ անգամ ցրել ազգային ժողովը, եթե նա դա արել է վերջին տասներկու ամիսների ընթացքում։


== Հարաբերություններ գործադիրի հետ ==

Ֆրանսիայի սահմանադրությամբ գործադիրի իշխանությունը մեծապես ընդարձակվեց խորհրդարանի հաշվին։
Հանրապետության նախագահը կարող է որոշում ընդունել լուծարել Ազգային ժողովը և նոր ընտրություններ նշանակել։ Սա նշանակում է, որ Ազգային ժողովը չի կարող այլ քաղաքական ուղղություն որդեգրել։ Վերջին անգամ Ազգային ժողովը լուծարել է Ժակ Շիրակը 1997 թվականին, որպեսզի մեծացնի վարչապետ Ալեն Ժյուպեի հեղինակությունը, այնուամենայնիվ րա պլանները ձախողվեցին և նոր ընտրված Ազգային ժողովը ընդդիմացավ Շիրակին։
Ազգային ժողովը կարող է պաշտոնանկ անել գործադիր կառավարությանը (վարչապետ և նախարներ) անվստահություն ներկայացնելու միջոցով (motion de censure): Այս պատճառով կառավարությունը պետք է կազմված լինի Ազգային ժողովի մեծամասնական կուսակցությունից կամ դաշինքից։ Նախագահը և Ազգային ժողովը կարող են լինել տարբեր ընդդիմադիր կուսակցություններից։ Այսպիսի իրավիճակը կոչվում է համաբնակություն։ Այսպիսի իրավիճակ գրանցել է երեք անգամ (երկու անգամ Միտերանի ժամանակը, մեկ անգամ` Շիրակի), և ներկայումս հազվագյուտ երևույթ է, քանի որ նախագահը և Ազգային ժողովն ընտրվում են միևնույն ժամկետով։
Չնայած կառավարության անվստահության հարցը հաճախ բարձրացվում է ընդդիմության կողմից, այն չի ընդունվում, ավելի շատ հռետորաբանության համար է, և Ազգային ժողովի կողմից գրեթե կառավարությանը անվստահություն չի բարձրացվել։ Ֆրանսիայի հինգերորդ հանրապետության կազմավորումից հետո միայն մեկ անգամ է կառավարությանը անվստահություն հայտարարվել 1962 թվականին, որպես բողոք նախագահի ընտրությունների հանրաքվեով լուծման հարցի և նախագահ Շառլ դը Գոլը լուծարեց Ազգային ժողովը մի քանի օր անց։


== Ծանոթագրություններ ==
Ենթաթագավորություն (կենսաբանություն)

Ենթաթագավորությունը (լատ.՝ subrégnum)  կենսաբանական տեսակների գիտական դասակարգման իերարխիական աստիճան է։ Բարձրագույն ստիճանի տաքսոն է, որը թագավորությունից մեկ աստիճան ցածր է։
Լև Ռևուցկի

Լև (Լևկո) Միկոլայի Ռևուցկի (փետրվարի 8 (20), 1889, Irzhavets, Prilukskij County, Պոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 30, 1977(1977-03-30), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի խորհրդային կոմպոզիտոր, մանկավարժ, երաժշտական, հասարակական գործիչ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1944)։ ՈՒկրաինական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1957)։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։


== Կենսագրություն ==
1916 թվականին ավարտել է Կիևի կոնսերվատորիան (Ռ․ Մ․ Գլիերի կոմպոզիցիայի դասարան)։ 1924-1933 թվականներին դասավանդել է Ն․ Վ․ Լիսենկոյի անվան երաժշտադրամատիկական ինստուտում, 1934 թվականից՝ Կիևի կոնսերվատորիայում (1935 թվականից՝ պրոֆեսոր)։
Ռևուցկին հեղինակ է սիմֆոնիկ, վոկալ և այլ ստեղծագործությունների։ 1932 թվականից ՈՒԽՍՀ կոմպոզիտորների միության վարչության անդամ, 1944 թվականից՝ նախագահ, 1948 թվականից՝ ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության վարչության անդամ։ ՈՒԽՍՀ II-V գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։


== Մրցանակներ, պարգևներ ==
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1941)
Տարաս Շևչենկոյի անվան Ուկրաինական ԽՍՀ պետական մրցանակ (1966)Պարգևատրվել է Լենինի 4 և 4 այլ շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կաստելսանտանջելո սուլ Ներա

Կաստելսանտանջելո սուլ Ներա (իտալերեն՝ Castelsantangelo sul Nera), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 323 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 5 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 70 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0737։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է՝ Սան Ստեֆանոն։


== Ժողովրդավարություն ==


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0737 970039
Էլեկտրոնային փոստ։ comune@castelsantangelo.sinp.net
Պաշտոնական կայք։ http://www.castelsantangelo.sinp.net/


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт населённого пункта (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Մարադաշտ

Մարադաշտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ճակատ (մարմնի մաս)

Մարդու անատոմիայում ճակատը գլխի երեք գծերով հատված է, որից երկուսը գանգոսկրերն են, իսկ մեկը գլխամաշկն է։ Ճակատի վերին մասը նշվում է պայմանական գծով, որը ճակատի մազածածկ հատվածն է։ Ճակատի ստորին մասը սահմանվում է վերակնակապճային եզրով, իսկ երկու կողմերը նշվում են կողմնային կամ քունքային եզրերով, որոնք միանում են վերակնակապճային եզրին։ Այնուամենայնիվ,  հոնքերը ճակատի մաս չեն կազմում։


== Կառուցվածք ==
Ճակատի ոսկրը՝ առաջնային ոսկրի հարթ մասն է։ Այս շրջանի մկաններին են պատկանում՝ ճակատ-ծոծրակային( occipitofrontalis),բրգաձև( procerus) և ճակատի ծալքը հավաքող մկանները ( corrugator supercili), որոնց աշխատանքը կարգավորում է դիմային նյարդի քունքային ճյուղը։
Ճակատի զգայական նյարդերը միանում են եռվորյակ նյարդի ակնային ճյուղին և պարանոցային հյուսակին, և մտնում ենթամաշկային ճարպային շերտի մեջ։ Շարժողական նյարդերը կապվում են դիմային նյարդին։ Եռվորյակ նյարդի ակնային ճյուղի՝ վերակնակապիճային նյարդը բաժանվում է երկու ճյուղի ակնակապիճի եզրին։ Մի մասը՝ մակերեսային ճյուղը, անցնում է ճակատ-ծոծրակային մկանի վրայով։ Այն ապահովում է ճակատի և գլխի առաջային մասի մաշկի զգայականությունը։ Մյուս ճյուղը՝ խորանիստը, մտնում է ճակատ-ծոծրակային մկան և ապահովում ճակատ-քունքային հատվածի զգայականությունը։
Արյունամատակարարումը կատարվում է վերակնակապիճային աջ և ձախ, վերճախարակային, և քունքային մակերեսային զարկերակի առաջնային ճյուղերով։


== Ճակատի ֆունկցիաներ ==


==== Արտահայտում ====
Ճակատի մկաններն օգնում են դեմքի արտահայտություններ կազմելուն։ Կան չորս հիմնական շարժումներ, որոնք կարող են առաջանալ անհատապես կամ համակցված՝ տարբեր արտահայտություններ կազմելու համար։ Ծոծրակ-ճակատային մկանները կարող են հոնքերը բարձրացնել, կամ միասին, կամ անհատապես, առաջացնելով զարմանքի և տարօրինակության  արտահայտություններ։ Ճակատի ծալքը հավաքող մկանները կարող են հոնքերը քաշել ներս և ներքև՝  առաջացնելով կնճիռ։ Բրգաձև մկանները կարող են ներքև իջեցնել  հոնքերի կենտրոնական մասերը։
Կնճիռներ
Ճակատի մկանների շարժումները մաշկի վրա  առաջացնում են արտահայտիչ կնճիռներ։ Ծոծրակ-ճակատային մկանները առաջացնում են լայնակի կնճիռներ ճակատի լայնությամբ, իսկ ծալքավոր մկանները ՝ քթի վերևում գտնվող հոնքերի միջև ուղղահայաց կնճիռներ։ Բրգաձև մկանները առաջացնում են քթի կնճիռ։


== Հասարակություն և մշակույթ ==
Ֆիզիոգնոմիայում և ֆրենոլոգիայում ճակատի ձևը խորհրդանշում է մարդու մտածողությունը։ «Կենդանիները, նույնիսկ նրանցից ամենախելացիները», - գրել է Սեմուել Ռ. Ուելսը 1942 թվականին, «դժվար թե ունենան ճակատային ամբողջական մաս, իսկ ողջ բնածին  անխելքների մոտ այն պակասում է»։
Ֆիզիոգնոմիայում Կեղծ-Արիստոտելը նշում էր, որ ճակատը ղեկավարում է Մարս մոլորակը։ Ցածր և փոքր ճակատը նշանակում էր մեծախոսություն, համարձակություն և վստահություն, մսոտ ու առանց կնճիռների ճակատը՝ վիճաբանություն, ունայնություն, խաբեություն, սուր ճակատը՝ թուլություն և անկայունություն, կնճռոտված ճակատը՝ հոյակապ ոգի և խելք, բայց աղքատիկ բախտ, կլոր ճակատը՝ առաքինություն և լավ հասկացողություն, մեծ լայն ճակատը՝ համարձակություն, չարություն, սահմանային խնդիրներ և բարձր ոգի, և երկար բարձր ճակատը՝ ազնվությունը, թուլությունը, պարզությունն ու աղքատիկ բախտ։
Կռվելիս՝ ճակատով հակառակորդին հարվածելը անվանում են գլխիով հարվածելու կոճակ։


== Տես նաև ==
Երրորդ աչք


== Ծանոթագրություններ ==
Սոսնովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոսնովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Սոսնովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Соснівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոսնովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1037 մարդ։ Տարածքը՝ 67.74 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15.31 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի պետական ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ռեինա (Բադախոս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռեինա (այլ կիրառումներ)Ռեինա (իսպ.՝ Reina), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքում՝ Բադախոս նահանգի Կամպինիա Սուր շրջանում։ Զբաղեցնում է 72 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 205 մարդ (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 126 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==