armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կառնալիտ

Կառնալիտ (գերմանացի երկրաբան Ռ. Կառնալի (R. von Carnal) ազգանվամբ), միներալ։ Քիմիական կազմը՝ KClMgCl2 *6H2Օ։ Բյուրեղագիատական համակարգը ռոմբային է։ Առաջացնում է հատիկային ագրեգատներ։ Անգույն է, դեղինից մինչև զմուռսի կարմիր։ Ունի բնորոշ դառնաղի համ։ Կարծրությունը՝ 2.5, խտությունը՝ 1600 կգ/մ³։ Կալիումական աղի հանքավայրերի գլխավոր միներալներից է։ Խոշոր հանքավայրեր կան Ռուսաստանում (Սոլիկամսկ, Պերմի շրջան), Գերմանիայում և ԱՄՆ-ում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կաղնու մեծ երկարաբեղիկ

Կաղնու մեծ երկարաբեղիկ (լատ.՝ Cerambyx cerdo), երկարաբեղիկների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
25-55 մմ մարմնի երկարությամբ, խոշոր չափի բզեզներ են։ Գունավորումը ձյութի (կուպրի) նման սև է, վերնաթևերի ծայրերը` դարչնագույն սև, գորշ կամ շագանակագույն։ Արուների բեղիկները մարմնից զգալիորեն երկար են, իսկ էգերինը՝ հասնում կամ փոքր-ինչ անցնում են վերնաթևերի գագաթը։


== Տարածվածություն ==
Տարածված են Միջերկրածովային շրջանում, Հարավային և Միջին Եվրոպայում, Առաջավոր Ասիայում, Կովկասում։ Հայաստանում հանդիպում է ծերացած կաղնու անտառներում (տեղ-տեղ), մինչև 1800 մ բարձրության վրա, Հայաստանի հարավում` մինչև 2300 մ ծովի մակարդակից բարձր։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում են լեռնային անտառներում` կաղնու մասնակցությամբ և ծերացած, փչացած բներով ծառերի առկայությամբ, կաղնու, ավելի հազվադեպ՝ նաև շագանակենու, հաճարենու և այլ լայնասաղարթ ծառատեսակների վրա, թռչում են հունիսից մինչև օգոստոս, հանդիպում՝ ծորացող հյութով ծառերի բների, հաստ բներով կերային ծառերի և փչակների վրա, որտեղ էլ կատարվում է զուգավորումը և ձվադրումը։ Ձվադրում են կեղևի ճեղքերում, երբեմն՝ կեղևակերների թռիչքային անցքերում։ Թրթուրները սկզբնական շրջանում զարգանում են արտաբնափայտում` լուբում, այնուհետև անցնում են բնամիջուկ, բայց խուսափում են փտած և վարակված բնափայտից։ Զարգացման ամբողջ շրջանը տևում է 4 տարի։


== Պահպանություն ==
Հազվագյուտ տեսակ է, որը հյուսիսային և կենտրոնական շրջաններում հազվադեպ է հանդիպում, ավելի տարածված է Սյունիքի մարզում։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։ Ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում խոցելի կարգավիճակով և Բեռնի կոնվենցիայի Հավելված երկուսում։
Վտանգման հիմնական գործոն է հանդիսանում թրթուրների զարգացման համար անհրաժեշտ տեղերի կրճատումը՝ պայմանավորված տարածման ողջ տարածքում սովորական անտառատնտեսական գործունեությամբ ծերացած և թուլացած ծառերի հատումներով։
Պահպանվում է «Շիկահող» և «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցներում և մի շարք արգելավայրերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալայա Տոկարևկա

Մալայա Տոկարևկա (ուկրաիներեն՝ Мала Токарівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1900 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Տոկարևկա գյուղում բնակվում էր 160 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 66,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ավիացիոն հարված

Ավիացիոն հարված (ինչպես նաև ավիացիայի հարված, օդային հարձակում), ավիացիայի կարճաժամկետ կրակային ազդեցությունը թշնամու ցամաքային (կամ ծովային) թիրախում՝ այն ոչնչացնելու (կամ ճնշելու) նպատակով։
Կարող են կիրառվել խոցման տարբեր ավիացիոն միջոցներ՝ հրթիռներ, ռումբեր, հրաձգային-հրետանային սպառազինություն և այլն։


== Դասակարգում ==
Ավիացիոն հարվածները բաժանվում են.

ըստ կազմի ուժերի.
զանգվածային,
կենտրոնացված,
խմբակային,
մեկական,
ըստ կիրառվող սպառազինության.
հրթիռային,
ռմբային,
հրաձգային զենքի օգտագործմամբ,
համակցված (ռմբահրթիռային, տորպեդոռմբային և այլն),
ըստ ռազմական գործողությունների ձևերի.
միաժամանակյա,
հաջորդական։


== Պատմություն ==
Համարվում է (ամերիկյան պատմագրություն), որ աշխարհում առաջին ավիացիոն հարվածը հասցվել է 1911 թվականի նոյեմբերի 1-ին՝ իտալա-թուրքական պատերազմի ժամանակ։ Իտալացի օդաչու Ջուլիո Գավոտին ձեռքով 4 ռումբ (2 կիլոգրամ քաշով) է նետել օսմանյան զորքերի վրա, որոնք Տրիպոլիին պաշտպանում էին ներխուժած իտալական զորքերից։ Իրադարձությունը հանդիսավորությամբ լուսաբանվել է ամերիկյան մամուլում։ «Նյու Յորք Թայմս»-ի վերնագրում ասվում էր. «Իտալացի ռազմական օդաչուն Տրիպոլիի մոտ ապացուցում է աերոպլանի ռազմական արժեքը» (անգլ.՝ Italian Military Aviator Outside Tripoli Proves War Value of Aeroplane):


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Боевая авиационная техника: Авиационное вооружение» / Д. И. Гладков, В. М. Балуев, П. А. Семенцов и др.; Под ред. Д. И. Гладкова. — М.: Воениздат, 1987. — 279 с.
Взгляды руководства НАТО на подготовку и применение оввс альянса в будущих операциях / Зарубежное военное обозрение № 8, 2009, стр. 46-53
Eugenijus Kisinas. «Авиационный химический удар» («аviacijos cheminis smūgis») / Apsaugos nuo naikinimo priemonių enciklopedinis žodynas. — Vilnius: Generolo Jono Žemaičio Lietuvos karo akademija. 2002.
Անդրինե Սեթեր

Անդրինե Սեթեր (նորվ.՝ Andrine Sæther, սեպտեմբերի 7, 1964(1964-09-07), Օսլո, Նորվեգիա), թատրոնի և կինոյի նորվեգացի դերասանուհի։ 1995-ից 2006 թվականներին աշխատել է Նորվեգիայի ազգային թատրոնում։ Կինոյում առաջին անգամ խաղացել է 1997 թվականին։
Ամուսինը Լարս Լիլլո-Սթենբերգն է՝ դերասան և երգիչ։


== Կարիերա ==
Անդրինե Սեթերը ծնվել է 1964 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ 1995 թվականից խաղում է Նորվեգիայի ազգային թատրոնում։ Այստեղ խաղացած նշանավոր դերերից են Վարյայի դերը Անտոն Չեխովի «Բալենու այգին» պիեսից, Բոլլետի դերը Հենրիկ Իբսենի «Կինը ծովից» պիեսից։
1997 թվականին դեբյուտն է արել կինեմատոգրաֆիայում որպես դերասանուհի։ Անդրանիկը դերը խաղաց «Livredd» ֆիլմում։ Նույն թվականին խաղաց նաև «Budbringeren» ֆիլմում, ինչի համար արժանացավ Ամանդա մրցանակի։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԱՆդրինե Սեթեր (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
ԱՆդրինե Սեթերը ԿինոՊոիսկ կայքում
ԱՆդրինե Սեթերը «Nationaltheatret» կայքում Archived 2014-10-25 at the Wayback Machine.
ԱՆդրինե Սեթերը «Filmweb» կայքում
Յուգորյոնոկ

Յուգորյոնոկ (ռուս.՝ Югорёнок), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Ուստ-Մայսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 272 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեն Ժյուլեն սյուր Կալոն

Սեն Ժյուլեն սյուր Կալոն (ֆր.՝ Saint-Julien-sur-Calonne), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 192 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.48 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.54 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 165 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 45 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 119 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 89-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 30։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,8 %։ 89 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 82 անձ (42 տղամարդ և 40 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (2 տղամարդ և 5 կին)։ 30 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բեյվերվեյկ

Բեյվերվեյկ (հոլ.՝ Beverwijk ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 18,57 կմ² է, բնակչությունը՝ 39.438 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.300 եվրո է։
Աժտերխանյան

Աժտերխանյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հրանտ Վանյան

Հրանտ Անուշավանի Վանյան (հունվարի 10, 1911(1911-01-10), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 23, 1980(1980-11-23)), հայ խորհրդային ինժեներ-մեխանիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1972)։ ԽՄԿԿ անդամ (1962)։


== Գործունեություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի գյուղատնտեսական արտադրության ինժեներների ինստիտուտը (1939)։ 1960-1980 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրիֆիկացման ԳՀԻ-ի տնօրենի՝ գիտական աշխատանքների գծով տեղակալ։ Աշխատանքները վերաբերում են քարքարոտ հողերի յուրացման ու մեքենայացման տեխնոլոգիական հիմունքներին և քարհավաք մեքենաների աշխատանքային օրգանների ստեղծման հարցերին։


== Երկեր ==
Բամբակենու մշակման կոմպլեքսային մեքենայացումը, Երևան։ Հայպետհրատ, 1956։
Բամբակի բերքահավաքի մեքենայացումը,  Երևան։ Հայպետգյուղհրատ, 1961։
Բանջարաբուծության կազմակերպումը կոլտնտեսություններում։ (Բանջարաբուծության գծով գյուղատնտես. 1-ին կարգի վարպետներ պատրաստելու ձեռնարկ), (համահեղինակ)։ Երևան։ Հայպետհրատ, 1952։
Դաշտավարության կազմակերպումը կոլտնտեսություններում (համահեղինակ) Երևան։ Հայպետհրատ, 1952։
Դիզելային շարժիչների հիմնական առանձնահատկությունները։ Երևան։ Հայպետհրատ, 195
Նորարարություններ Հայաստանի գյուղատնտեսության մեքենայացման բնագավառում (համահեղինակ)։ Երևան։ Հայպետհրատ, 1958։
Պտղաբուծության կազմակերպումը կոլտնտեսություններում (Պտղաբուծության գծով 1-ին կարգի վարպետներ պատրաստելու ձեռնարկ)։  Երևան։ Հայպետհրատ, 1953։


== Ծանոթագրություններ ==
Կանոնավոր բազմանկյուն

Կանոնավոր բազմանկյուն է կոչվում այն ուռուցիկ բազմանկյունը, որի բոլոր անկյունները և բոլոր կողմերը հավասար են։
Կանոնավոր բազնանկյունների օրինակներ են հավասարակողմ եռանկյունը և քառակուսին։
Արտածենք կանոնավոր n-անկյան αn անկյունը հաշվելու բանաձևը։ Այդպիսի n-անկյուն բազմանկյան բոլոր անկյունների գումարը հավասար է (n-2) x 180o։ Քանի որ նրա բոլոր անկյունները հավասար են, ուստի՝
αn=
  
    
      
        
          
            
              n
              −
              2
            
            n
          
        
      
    
    {\displaystyle {\frac {n-2}{n}}}
   x 180°

		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Հիմնական դպրոցի 8-րդ դասարանի երկրաչափության դասագիրք
Բաշքյոյ (Երզնկայի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաշքյոյ (այլ կիրառումներ)Բաշքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Փյուլք գետի վերին հոսանքի շրջանում, Փյուլք գյուղից 20 կմ հյուսիս-արևելք, Երզնկա քաղաքից 38 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վոյնով (Եգորլիկսկի շրջան)

Վոյնով (ռուս.՝ Войнов), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանում։ Վոյնովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Ափաչայ

Ափաչայ, ճանապարհային կայան Դիարբերքիրի շրջանում, Դիարբերքիր քաղաքից մոտ 10-11 կմ հեռավորության վրա։ Հիշատակում է թուրք պատմագիր Քյաթիբ Չելեբին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուոսաչ շրջան (Յուտա)

Ուոսաչ շրջան (անգլ.՝ Wasatch County), ԱՄՆ Յուտա նահանգի 29 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.059 կմ² է. բնակչությունը՝ 23.530 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հիբեր Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1862 թ.։
Ջուզեպպե Պարինի

Ջուզեպպե Պարինի (իտալերեն՝ Giuseppe Parini, մայիսի 23, 1729(1729-05-23)[…], Բոզիզիո Պարինի, Լեքո, Լոմբարդիա - օգոստոսի 15, 1799(1799-08-15)[…] կամ օգոստոսի 15, 1779(1779-08-15), Միլան), իտալական լուսավորության դարաշրջանի երգիծաբան, նեոդասական գրող։


== Կենսագրություն ==
Պարինին (ի սկզբանե գրվել է Պարինո) ծնվել է Լոմբարդիայի մարզի Լեքո գավառի Բոզիզիո կոմունայում (հետագայում նրա պատվին կոմունան կոչվել է  Բոզիզիո Պարինի)։ Հայրը, ով մետաքսի մանրածախ վաճառական էր, որդուն ուղարկել է Միլան՝ գտնվելու հորաքրոջ խնամքի ներքո։ Այնտեղ սովորել է Arcimboldi ակադեմիայում, միաժամանակ կրկնօրինակել է ձեռագրեր։ 1741 թվականին հորաքույրը նրան ամսավճար է թողել, պայմանով, որ նա դառնա քահանա։ Պարինին ձեռնադրվել է, թեև նրա կրոնական դասընթացներն արդյունավետ չեն եղել, քանի որ ազատ ժամանակ նա աշխատել է փաստաբանի գրասենյակում և նրա համար անընդունելի են եղել դասավանման հնաոճ մեթոդները։

1752 թվականին «Ռիպանո Էուպիլինո» կեղծանվամբ Լուգանոյում հրատարակել է «Alcune Poesie» բանաստեղծությունների փոքրիկ ժողովածու, որի համար ընտրվել է Միլանի Accademia dei Trasformati, ինչպես նաև Հռոմի Accademia dell'Arcadia:  Նրա «Il giorno» («Օր», 1763) բանաստեղծությունը, որը հեգնական հրահանգ է ուղղված երիտասարդ ազնվականներին, հստակ առաջընթաց է եղել իտալական չափածոյի համար։ Պարինին միանգամից վայելել է ժողովրդականություն և երկու տարի անց նույն թեմայի շարունակությունը տպագրվել է Il Mezzogiorno («Կեսօր») խորագրի ներքո։
Միլանի ավստրիական լիազոր կոմս Կարլ Ջոզեֆ ֆոն Ֆիրմիանը, հետաքրքրված Պարինիի բանաստեղծական առաջընթացով, նրան նշանակել է Milan Gazette-ի խմբագիր, 1769 թվականին աշխատանքի է նշանակել Պալատական դպրոցում հատուկ ստեղծված գրականության ամբիոնում։
Միլանի ֆրանսիական օկուպացիայի ժամանակ Նապոլեոնը նրան նշանակել է դատավոր (Magistrate), սակայն գրեթե անմիջապես թոշակի է անցել՝ վերսկսելու իր գրական գործունեությունը և ավարտելու  Il Vespro և La Notte (հրապարակվել են նրա մահից հետո) ստեղծագործությունները։ Ի թիվս այլ բանաստեղծությունների՝ Odi-ին (1757 և 1795) բազմիցս վերահրատարակվել է։


== Մահ ==
Մահացել է Միլանում 1799 թվականին։


== Հիշատակ ==
Ջուզեպպե Պարինիի հուշարձանը գտնվում է Միլանի Կորդուզիո հրապարակում (ճարտարապետ՝ Լուկա Բելտրամի)։


== Հրատարակություններ ==
Giuseppe Parini (trans. Herbert Morris Bower). The Day Morning, Midday, Evening, Night : a Poem. Westport, Conn: Hyperion Press, 1978. ISBN 0-88355-592-1


== Ծանոթագրություններ ==
Էլմա Պարսամյան

Էլմա Սուրենի Պարսամյան (դեկտեմբերի 23, 1929(1929-12-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ աստղաֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր՝ (1989), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2000)։
ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Ալբերտ Պարսամյանի քույրն է։


== Կենսագրություն ==
1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1954 թվականից աշխատում է Բյուրականի աստղադիտարանում, 1986 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող, 2000 թվականից՝ գլխավոր մասնագետ, 1983-1987 թվականներին, միաժամանակ՝ ՀՊՄԻ աստղագիտության և տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ Միջազգային աստղագիտական միության (1976), Եվրոպական աստղագիտական ընկերության (1990), Նյու Յորքի ԳԱ (1995) անդամ։ 2000 թվականից ՀՀ ԳԱԱ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան ԲԱ-ի գլխավոր գիտաշխատող, Բյուրականի աստղադիտարանի գիտական աստիճանավորման խորհրդի նախագահ, «Աստղաֆիզիկա» հանդեսի խմբագրական կոլեգիայի անդամ։


== Գործունեություն ==
Կատարել է գազային միգամածություններ սպեկտրային, լուսաչափական, բևեռաչափական հետազոտություններ։ Կազմել է գիսավորաձև միգամածությունների նոր քարտացուցակ։ Մշակել է բռնկվող աստղերի, դրանք պարունակող աստղասփյուռների և աստղակույտերի տարիքը որոշելու եղանակ (առաջին անգամ որոշվել է NGC 7000-ի տարիքը)։ Ստացել է աստղերի բռնկման էներգիայի և պայծառացման արագության կապը։ Առաջին անգամ որոշել է Օրիոնի աստղասփյուռի բռնկվող աստղերի բռնկման հաճախության բաշխման ֆունկցիան, ենթադրել ապա հաստատել է (Գ. Արոյի հետ) բռնկման պարբերությունը։
Պարսամյանը ցույց է տվել (1966), որ Մեծամորում մ. թ. ա. 2600-2500 թվականներին դիտվել է Սիրիուս աստղը։ Առաջին անգամ ենթադրել է Սիսիանի մեգալիթյան հուշարձանի հնարավոր կապը հնագույն աստղագիտության հետ. հուշարձանն անվանել է Քարահունջ։
Պարսամյանի անունով են կոչվել իր հայտնաբերած գիսավորաձև և մոլորակաձև (Մ. Ա. Ղազարյանի հետ) որոշ միգամածություններ, ինչպես նաև Օձի համաստեղության աստղերից մեկը (1997 թվական, Ցյուրիխ)։


=== Հետազոտության բնագավառներ ===
Կոմետար
Պլանետար միգամածությունների ֆիզիկա
Բռնկվող աստղեր
T-Ցուլի տիպի աստղեր
Ֆուորներ, սուբֆուորներ
Հնագույն աստղագիտությունը Հայաստանում՝ Մեծամոր, Զորաց Քար (Քարահունջ)


== Պարգևներ ==
Անանիա Շիրակացի մեդալ (2003 թ.)
Աշխատանքի հերոսի մեդալ (1971 թ.)
ՀՀ ԳԱԱ պատվոգիր
ArAS/Բյուրականի աստղադիտարանի մրցանակ՝ աստղագիտության մեջ ներդրում կատարելու համար


== Աշխատություններ ==
Մեծամոր, Ե., 1973 թ. (համահեղինակ)։
Parsamian E.S., On Astronomical Meaning of the Small Hill of Metsamor, Commun. BAO, Vol. 57, p. 92-100, 1985.
Parsamian E.S., On Possible Astronomical Significance of Megalithic Rings of Angelacot. Commun. BAO, Vol. 57, p. 101-103, 1985.
Parsamian E.S., On Ancient Astronomy in Armenia, Proc. International Conf. Oxford VI and SEAC 1999, ed. J.A. Belmonte, La Laguna, p. 77-81, 1999.
Աշնանային մտորումներ, Ե., 2006 թ.


=== Մամուլ ===
Միգամածությունների աշխարհում։ «Գարուն», 1967 թ., № 1, էջ 86-88։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ким Смирнов (2013-09-16)։ «Три вечера в Бюракане. Встреча с «Армянской мадонной»»։ Новая газета։ Վերցված է 2017-03-28 
«ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՍՏՂԱԳԻՏԱԿԱՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ» (անգլերեն)։ Armenian Astronomical Society։ Վերցված է 2017-03-28
Լիպկի (գյուղ, Ստարոսինյավսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼիպկիԼիպկի (ուկրաիներեն՝ Липки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիպկի գյուղում բնակվում էր 316 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 282,14 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արբոշիկ

Արբոշիկ, (վրաց.՝ არბოშიკი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Դեդոփլիս Ծղարոյի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1138 մարդ։ Բնակչության բացարձակ մեծամասնությունը վրացիներն են։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 600 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դեդոփլիսծղարո քաղաքից հեռու է 23 կմ։


== Տնտեսություն ==
Արբոշիկում զբաղվում են գյուղատնտեսությամբ, գլխավորապես՝ այգեգործությամբ։ Կարևոր դեր ունի խաղողագործությունը և գինեգործությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (9301-9400)

Աստերոիդների ցանկ (9201-9300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (9401-9500)
 Աստերոիդների ցանկ (9201-9300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (9401-9500)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (5001)-(10000)»։ www.minorplanetcenter.net
Այրիսու (ձմեռանոց)

Այրիսու, ձմեռանոց ՀԽՍՀ Իջևանի շրջանում։ 1926 թվականի ուներ 8 բնակիչ, հետագայում վերացվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոուրսաևո

Նովոուրսաևո (ռուս.՝ Новоурсаево, բաշկիրերեն՝ Яңы Урсай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 496 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վանիսճալա

Վանիսճալա (վրաց.՝ ვანისჭალა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ծղալտուբոյի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 590 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծղալտուբոից հեռու է 54 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Անունա դե Ուեվեր

Անունա դե Ուեվեր (անգլ.՝ Anuna De Wever, հունիսի 16, 2001(2001-06-16), Մորտսել, Անտվերպեն, Անտվերպեն, Ֆլանդրիա, Բելգիա), բելգիացի կլիմայական ակտիվիստ և դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի շարժման առաջատար դեմքերից մեկն էր։


== Վաղ կյանք և գործունեություն ==
Ծնվել է Բելգիայի, Մորցել քաղաքում։ Կիրա Գանտոիսի և Ադելաիդ Շարլիերի հետ, Դե Ուեվերը դարձել է դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի շարժման առաջատար դեմքերից մեկը Բելգիայում։ Արդյունքում, 2019 թվականի փետրվարից մինչև մայիս ունեցել է շաբաթական սյունակ «HUMO» ամսագրում։
Բելգիայում դպրոցական դասադուլներից հետո, Ֆլամանդիայի շրջակա միջավայրի պահպանության նախարար Ջոկ Շաուվլիջը ստիպված էր հրաժարական տալ այն բանից հետո, երբ հանդես էր եկել կեղծ հայտարարությամբ՝ պնդելով, որ Բելգիայի Պետական անվտանգության ծառայությունը տեղեկություններ է ունեցել, որոնք ցույց են տալիս, որ կլիմայի հարվածը քաղաքական ճակատի կազմակերպություն էր։
Անձնական տարաձայնությունները Բելգիայի «Երիտասարդությունը հանուն կլիմայի» շարժման միջև առաջացրել էր ճեղքվածք, երբ համահիմնադիր Կիրա Գանտոիսը հեռացել էր 2019 թվականի օգոստոսին ։
2019 թվականին ելույթ է ունեցել «Pukkelpop» երաժշտական փառատոնում՝ փորձելով ներգրավել հանդիսատեսի ուշադրությունը կլիմայական խնդիրներին։ Այս կոչը զայրացրել էր փառատոնի որոշ մասնակիցներին, որոնք հետապնդել էին Ուեվերի խմբին, շշեր էին նետել նրա վրա, հետևել էին նրան իր իսկ ճամբարում, մահվան սպառնալիքներ էր ստացել, ոչնչացրել էին նրանց վրանը՝ ստիպելով անվտանգությանը միջամտել։ Քանի որ, հարձակվողները կրում էին Ֆլամանդիայի շարժման ծայրահեղ աջակիցների կողմից ընտրված Ֆլանդրիայի դրոշի մի տարբերակ, կազմակերպիչներն արգելել էին այդպիսի դրոշները միջոցառման ընթացքում՝ առգրավելով 20–ը։
2019 թվականի հոկտեմբերին, Դե Ուեվերը կլիմայական ակտիվիստներից էր, ամենից երիտասարդ, ով նավարկել էր «Ռեգինա Մարիսով» ցածր ածխածնային տրանսատլանտյան ճանապարհորդության՝ Սանտյագոյում, Չիլիում 2019 թվականին կայացած «ՄԱԿ–ի կլիմայի փոփոխություն» համաժողովին մասնակցելու համար։
2020 թվականի փետրվարին, Հարավային Ամերիկայից վերադառնալուց հետո, պրակտիկա է անցել «Կանաչների, Եվրոպական ազատ դաշինք»–ի հետ Եվրախորհրդարանում՝ առանց կուսակցության անդամ դառնալու։


== Մրցանակներ ==
2019 թվականի մայիսին, Դե Ուեվերը և Կիրա Գանտոիսը միասին ստացել են «Ազատ խոսքի տապան մրցանակը» (Ark Prize of the Free Word)։
2019 թվականի սեպտեմբերին, Դե Ուեվերը և Ադելաիդ Շարլիերը ստացել են «Խղճի դեսպան» (Ambassador of Conscience Award) մրցանակը Բելգիայի «Amnesty International»–ի կողմից՝ «Երիտասարդությունը հանուն կլիմայի» անունից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուլյոտիի շրջան

Ուլյոտիի շրջան (ռուս.՝ Улётовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Անդրբայկալյան երկրամասում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուլյոտի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 16500 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 19787 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1,2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Առնոս (այլ կիրառումներ)

Առնոս, կարող է վերաբերել՝

Առնոս - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում
Առնոս - առվակ Ճորոխի ավազանում, Սպերի շրջանում
Առնոս - լեռնագագաթ և լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, հայկական Տավրոսի արևելյան հատվածում, Մոկս և Սատախ գավառների սահմանագլխին
Ցինիզմ

Ցինիզմ (հուն․՝ Kynosarges  -բլրի անուն Աթենքում, որտեղ տեղի է ունեցել փիլիսոփաների ուսուցումը և բանավեճերը), վերաբերմունք, որը բնութագրվում է ուրիշների դրդապատճառների նկատմամբ ընդհանուր անվստահությամբ, բարոյական հատկություն, որը արտահայտում է արհամարհական վերաբերմունք հասարակական մշակույթի, հոգևոր, բարոյական և այլ արժեքների հանդեպ։ Ցինիզմը հաճախ շփոթվում է թերահավատության հետ։ Եզրույթը ծագել է հին հունական  կինիկների փիլիսոփայական դպրոցի անունից։ Լատիներեն թարգմանելիս այդ բառն սկսել է հնչել իբրև «ցինիկներ»։ Ցինիկները քարոզում էին արհամարհանք հասարակական մշակույթի նկատմամբ, մարդու ամբողջովին անկախություն հասարակությունից և վերադարձ դեպի «բնական վիճակ»։ Հետագայում ցինիզմ է անվանվել մարդու բարոյական արժեքների արհամարհումը, անարգանքը, քննադատությունը մարդկային մշակույթի հանդեպ, ծաղրը բարոյական արժեքների նկատմամբ և մարդկությանը թանկ իդեալների ծանակումը։ Այս վարքը դրսևորում էին նրանք, ովքեր հետապնդում էին էգոիստական շահեր բոլոր հնարավոր, այդ թվում` անբարո միջոցներով, ինչպես նաև նրանք, ովքեր, հիասթափվելով ինչ֊որ իդեալներից, հասել էին բարոյական սնանկացման, գաղափարական  ամայացման։


== Ծանոթագրություններ ==
Մաքսիմ Լիտվինով

Մաքսիմ Մաքսիմովիչ Լիտվինով (ռուս.՝ Максим Максимович Литвинов, իրական անուն՝ Մեյր Հենոխ Վալախ-Ֆինկելշտեյն, կուսակցական ծածկանունները՝ «Պապաշա», «Մաքսիմովիչ», «Ֆելիքս» և այլն, հուլիսի 17, 1876(1876-07-17), Բելոստոկ, Գրոդնոյի նահանգ, Վիլնայի գլխավոր նահանգապետարան, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 31, 1951(1951-12-31)[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հրեական ծագմամբ ռուս խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ, դիվանագետ։ ԽՄԿԿ անդամ 1898 թվականից։ 1900 թվականին՝ ՌՍԴԲԿ Կիևի կոմիտեի անդամ։ 1902 թվականին վտարանդվել է Շվեյցարիա։ ՌՍԴԲԿ 2-րդ համագումարից (1903) հետո՝ բոլշևիկ։ Մասնակցել է բոլշևիկյան «Նովայա ժիզն» թերթի կազմակերպմանը։ 1907 թվականին՝ ՌՍԴԲԿ պատվիրակության քարտուղար 11 Ինտերնացիոնալի Շտուտգարտի կոնֆերանսում։ 1915 թվականին Անտանտի երկրների սոցիալիստների լոնդոնյան կոնֆերանսում ՌՍԴԲԿ ԿԿ-ի հանձնարարությամբ հանդես է եկել համաշխարհային պատերազմը քննադատող հայտարարությամբ։ 1918 թվականից՝ արտգործժողկոմատի կոլեգիայի անդամ, 1921 թվականից՝ արտգործժողկոմի տեղակալ, 1930-1939 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտգործժողկոմ, 1934-1938 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ներկայացուցիչը Ազգերի լիգայում։ 1941-1943 թվականներին՝ արտգործժողկոմի տեղակալ, միաժամանակ Խորհրդային Միության դեսպան ԱՄՆ-ում և դեսպանորդ Կուբայում (1942-1943 թվականներին)։ Մասնակցել է ԽՍՀՄ-ի, ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարների Մոսկվայի կոնֆերանսին (1943 թվականի հոկտեմբեր)։ Կուսակցության 3-րդ, 8-րդ, 14-18-րդ համագումարների պատգամավոր, 14-18-րդ համագումարներում ընտրվել է ՀամԿ(բ)Կ Կենտկոմի անդամ։ Կենտգործկոմի անդամ։ 1-2-րդ գումարումների ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Պարգևատրվել է Լենինի և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Իլյա Դարչիաշվիլի

Իլյա Դարչիաշվիլի (վրաց.՝ ილია დარჩიაშვილი, փետրվարի 21, 1981(1981-02-21), Սիղնաղ, Վրաստան), վրացի պետական և քաղաքական գործիչ, դիվանագետ նախկինում բանկի կառավարիչ։ 2022 թվականի ապրիլի 4-ից զբաղեցնում է Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։


== Կրթություն և վաղ կարիերա ==
Ծնվել է Վրաստանի Սիղնաղ քաղաքում։ 2002 թվականին Դարչիաշվիլին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի տնտեսագիտության բաժինը։ 2004 թվականին էլ ավարտել է նույն համալսարանի Տնտեսագիտության և գործարար կառավարման մագիստրոսական բաժինը։ 2011 թվականին ստացել է նաև Գրենոբլի կառավարման դպրոցի մագիստրոսի աստիճան (տնտեսագիտություն և գործարար կառավարում)։ Դարչիաշվիլին 2003-2012 թվականներին, որպես կառավարիչ, աշխատել է Bank Republic/Société Générale-ում։ Այնուհետ վերադարձել է Վրաստան և մտել դիվանագիտական ծառայության մեջ՝ աշխատանքի անցնելով Լեհաստանում Վրաստանի դեսպանատանը ։
2014 թվականին Իրակլի Ղարիբաշվիլու պաշտոնավարման առաջին շրջանում Դարչիաշվիլին դարձել է պետության կառավարման ներքո գտնվող Համայնքային զարգացման հիմնադրամի փոխտնօրեն՝ հաջորդ տարի նշանակվելով տնօրեն։ Նույն տարում նա նշանակվել է Վրաստանի տարածքային զարգացման և ենթակառուցվածքների նախարարի առաջին տեղակալ։ 2016-2017 թվականներին Արտաքին գործերի նախարարությունում զբաղեցրել է հատուկ հանձնարարություններով դեսպանի պաշտոնը։ 2017-2021 թվկաաներին եղել է Լեհաստանում Վրաստանի դեսպանը։ Իրակլի Ղարիբաշվիլու վարչապետի պաշտոնում վերանշանակվելուց հետո՝ 2021 թվականի մարտին Դարչիաշվիլին նշանակվել է Վրաստանի կառավարության աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնում։


== Արտաքին գործերի նախարար ==
2022 թվականի ապրիլի 4-ին Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին նրան նշանակել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում, քանի որ Դավիթ Զալկալիանին ազատվել էր զբաղեցրած պաշտոնից և նշանակվել ԱՄՆ-ում Վրաստանի դեսպանի պաշտոնում։ Դարչիաշվիլու նշանակումը տեղի է ունեցել Ուկրաինայի հետ հարաբերությունների բարդ շրջանում, երբ Վրաստանի կառավարությունը հրաժարվել էր միանալ Ռուսաստանի դեմ միջազգային պատժամիջոցներին, որն առաջացել էր Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժման պատճառով։ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարար Դմիտրի Կուլեբան հույս էր հայտնել աշխատել վրացի նորանշանակ գործընկերոջ հետ։ Արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում Դարչիաշվիլին իր նախարարական առաջին այցը 2022 թվականի ապրիլի 6-ին կատարել է Բրյուսել՝ ՆԱՏՕ-ի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպմանը մասնակցելու համար։


== Աստիճաններ ==
Իլյա Դարչիաշվիլին ունի արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Իլյա Դարչիաշվիլի Թվիթթերում
Իլյա Դարչիաշվիլի Ֆեյսբուքում
ილია დარჩიაშვილი — საქართველოს მთავრობის საიტი
ილია დარჩიაშვილის ბიოგრაფია
Վերադարձ (մուլտֆիլմ)

Վերադարձ (ռուս.՝ Возвращение), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1980 թվականին ռեժիսոր Վլադիմիր Տարասովի կողմից Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիայում։ Ֆիլմի խորհրդատուն Ալեքսեյ Լեոնովն է։


== Սյուժե ==
Երկիր-Յուպիտեր–8-Երկիր թռիչք կատարած «Վալդայ Տ–614» տիեզերանավը լուրջ վնասվածքներ է ստացել։ Ինքնաբերական վայրէջքն անհնար է։ Տիեզերանավի օդաչու տիեզերագնաց Պլատոնովին ղեկավարման կենտրոնից հրահանգ է տրվում լավ հանգստանալ վայրէջքից առաջ։
Նշանակված ժամին օդաչուն չի արթնանում, և նրան արթնացնելու բոլոր փորձերը ձախողվում են։ Տիեզերանավը անդառնալիորեն գնում է կործանման։ Թռչքի ղեկավարներին անսպասելիորեն խորհուրդ են ստանում տիեզերագնացի պապիկից։ Նա խորհուրդ է տալիս թռիչքի ուղղությունը փոխել այնպես, որ տիեզերանավն անցնի հարազատ գյուղի տան վրայով։ Մանկության ծանոթ ձայներն արթնացնում են օդաչուի քնած գիտակցությունը, և նա հաջողությամբ իջեցնում է տիեզերանավը։


== Հեղինակներ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Բ․ Ռյախովսկի
Ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Տարասով
Բեմադրող նկարիչ՝ Նիկոլայ Կոշկին
Օպերատոր՝ Քաբուլ Ռասուլով
Խորհրդատու՝ Ալեքսեյ Լեոնով
Հնչյունային օպերատոր՝ Վլադիմիր Կուտուզով
Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝
Ալեքսեյ Բուկին
Ալեքսանդր Մազաև
Վլադիմիր Պալչիկով
Ա․ Ելիզարով
Խմբագիր՝ Ելենա Նիկիտկինա
Տնօրեն՝ Լյուբով Բուտիրինա
Դերերը հնչյունավորել են՝
Ալեքսանդր Կայդանովսկի
Վասիլի Լիվանով
Վիկտոր ԲալաշովՄուլտֆիլմում օգտագործվել են հատվածներ Գուստավ Մալերի 5-րդ սիմֆոնիայից։


== Մրցանակներ ==
1981 - Վիլնուսի 14–րդ Համամիութենական կինոփառատոնին «Վերադարձ» մուլտֆիլմին շնորհվել է պատվավոր դիպլոմ։


== Քննադատություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Վերադարձ» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Յափալակ Մեծ

Յափալակ Մեծ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆարելի եղբայրներ

Ֆարելի եղբայրներ (անգլ.՝ The Farrelly brothers), Փիթեր Ջոն Ֆարելի (անգլ.՝ Peter John Farrelly)՝ հայտնի որպես Փիթեր Ֆարելի և Ռոբերտ Լեո Ֆարելի-Կրտսեր (անգլ.՝ Robert Leo «Bobby» Farrelly, Jr.), հայտնի որպես Բոբբի Ֆարելի, ամերիկացի կինոռեժիսորներ և սցենարիստներ, 10-ից ավելի ֆիլմերի սցենարիստներ և ռեժիսորներ, այդ թվում՝ «Բոլորը խենթանում են Մերիի համար», «Հիմարը և ավելի հիմարը», «Ես, կրկին ես և Իրենը», «Երեք խամաճիկները» և «Հիմարը և ավելի հիմարը 2»։


== Վաղ տարիներ ==
Եղբայրները մեծացել են Կամբերլենդում (Ռոդ Այլենդ), ունեն իռլանդական ծագում։ Քոլեջն ավարտելուց հետո՝ նրանք իրենց կարիերան շարունակեցին որպես սցենարիստներ, հատկապես՝ «Սայնֆելդ» հեռուստասերիալի համար։


== Թեմատիկա ==
Եղբայրների առաջին չորս ֆիլմերից յուրաքանչյուրը («Հիմարը և ավելի հիմարը», «Քինգպին» , «Բոլորը խենթանում են Մերիի համար» , «Ես, կրկին ես և Իրենը») այնպիսի սյուժե ունի, որ կենտրոնացած է ճանապարհորդության շուրջը։ Ֆիլմերում բոլոր ճանապարհորդություններն սկսվում են Ռոդ Այլենդից, բացի «Քինգպին» ֆիլմից, որտեղ ճանապարհորդությունն սկսվում է Փենսիլվանիայից։ Ֆիլմերում հաճախ են կիրառում բուֆոնադ և զուգարանային հումոր, իսկ դրանցում հաճախ կան հիմարի կերպար մարմնավորող փոքր դերեր։ Ֆիլմերից շատերում պարունակում են հիշողությունների տեսարաններ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող է իրադարձությունը տրավմատիկ ազդեցության ունենալ մարդու վրա։ Եղբայրենրը հայտնի են նաջ իրենց ֆիլմերկ սաունդթրեքներով, որոնք իրենցից ներկայացնում են դասական, power pop և ֆոլկ ռոք երգերի միագումար։
Սպորտը նրանց ֆիլմերի ընդհանուր գիծն է, և նրանք իրենց ֆիլմերում հաճախ նկարահանել են սպորտային աստղերի (հատկապես՝ Նոր Անգլիայի հավաքականներից)։
Եղբայրներին թե՛ խրախուսում էին, թե՛ քննադատում այն պատճառով, որ իրենց ֆիլմերում օգտագործում էին հաշմանդամության թեման։ Այս առիթով Փիթեր Ֆարելին ասել է. 

Նրանք աշխատունակ մարդկանց հաճախ պատկերում են որպես հիմար («Հիմարը և ավելի հիմարը»), իսկ հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց՝ ավելի շնորհաշատ («Ես, կրկին ես և Իրենը») և ամբիցիոզ։
Conundrum Entertainment պրոդյուսերական ընկերության հիմնադիրներն են։


== Օսկար ==
2019 թվականի հունվարին Փիթեր Ֆարելին նոմինացվել է «Օսկար»-ի՝ որպես «Լավագույն օրիգինալ սցենար»՝ «Կանաչ գիրք» ֆիլմի սցենարի համար։ Փետրվարի 25-ին «Կանաչ գիրք» ֆիլմն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Peter Farrelly Internet Movie Database կայքում
Bobby Farrelly Internet Movie Database կայքում
13 Japanese Birds

13 Japanese Birds, Մերզբոուի Նոյզ-ծրագրի 13 ալբոմներից մեկը, միակը, որտեղ հանդես է եկել Մասամի Ակիտան։ Ալբոմը ձայնագրվել է 2008 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2009 թվականի նոյեմբեր, և ցուցադրվել Important Records ստուդիայում։


== Սերիայի ստեղծումը ==
Մասամի Ակիտայի խոսքերով ալբոմը ձայնագրելիս ոգեշնչվել են ֆրանսիացի դաշնակահար և թռչնաբան Օլիվե Մեսիանայի «Թռչնի ուղեցույց» ստեղծագործությունով, որը բաղկացած էր 13 մասերից։ Բացի դրանից Մասամի Ակիտան հանդիսանում է բուսակերների և կենդանիների իրավունքների պաշտպանության ակտիվ մասնակից։ Նա նաև ունի անանսնապահությանը, թռչունների և դեկորատիվ ծառերին նվիրված բազմաթիվ ալբոմներ։ Դրանով նա մարդկանց ուշադրությունը հրավիրում է բնապահպանական խնդիրներին։
Հերթական ալբոմը, որը նվիրված էր թռչուններին և վերաբերվում էր Ճապոնիային։


== Շարքի բովանդակություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոնիկոլսկոե (գյուղ, Միչուրինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոնիկոլսկոեՆովոնիկոլսկոե (ռուս.՝ Новоникольское), գյուղ Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Միչուրինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կամբիզ I

Կամբյուսես I կամ Կամբյուսես Ավագ (via Latin from Greek Καμβύσης, from Old Persian Kambūǰiya, Aramaic Knbwzy, մոտ մ. թ. ա. 600 - մ. թ. ա. 559, Պասարգադ, Պասարգադ, Ֆարս, Իրան), եղել է Անշանի թագավորը (մ.թ.ա. 580-559 թվականներ), Կյուրոս Բ Մեծի հայրը, կրտսեր որդին Կյուրոս I-ի և Արուկկուի եղբայրը։


== Վաղ կյանք ==
Կամբյուսեսը Աքեմենյան արքայատոհմի վաղ շրջանի շառավիղներից է։ Նա եղել է 
Թեյսպի թոռը և Կյուրոս I-ի որդին։ Նրա հորեղբայրը Արիարմնեսն էր, իսկ հորեղբոր որդին՝ Արսամեսը։


== Անձնական կյանք ==
Ըստ Հերոդոտոսի` Կամբյուսեսը լավ ընտանիքի մարդ էր և ուներ դրական սովորույթներ։ Նա կառավարել էր Աստիագեսի` Մեդիայի թագավորի  իշխանության ներքո։ Ամուսնացել է Մանդանայի` Աստիագեսի դստեր հետ։ Նրանց ամուսնությունից ծնվել է իր ժառանգորդը` Կյուրոս Մեծը։ Ըստ Նիկոլաս Դամասկուսի` նրա իրական անունը եղել է Աթրադատես։ Նա պատերազմել և հետո մահացել է պարսկական սահմանին տեղի ունեցած ճակատամարտի ժամանակ, որտեղ որդու հետ կռվում էր Աստիագեսի դեմ։
Մահացել է մոտ մ.թ.ա. 559 թվականին, և կազմակերպվել է պատշաճ թաղում։
Ըստ Հերոդոտոսի` Աստիագեսը ընտրում է Կամբյուսեսին, որովհետև նա վտանգ չէր ներկայացնում մեդիական գահի համար։ Նա երազում էր, որ դուստրը որդի ունենա, որը կկառավարի Ասիան։ Այս բավարար պատճառ էր Կյուրոսի համար, որ գնարձ պապի ուղով և ստեղծեր Աքեմենյան կայսրությունը։


== Ծագումնաբանություն ==
Որոշ գիտնականներ Կամբյուսես անունը կապում են սանսկրիտական ցեղային Կամբուջա անվան հետ, իսկ ոմանք էլ կարծում
են, որ այն ծագել է էլամական անունից 
։ Ջին Փրզիլուսկին  բացատրում է ավստրիական (Կոլ կամ Մունդա) Կամբուջա անվամբ։
Ֆրիդրիխ վոն Շպիգելը  Ստեն Կոնովը, Էրնստ Հերզֆելդը, Ձեյմս Հոփ Մուլտոնը, Վոջսիեխ Սկալմովսկին և այլ գիտնականներ մտածում են, որ Կամբյուսեսը (Կամբուջիա) ցեղային մականվան սանսկրիտ Կամբոջա ձևն է։
Շպիգելը Կամբուջային (Կամբյուսես) և Կյուրոսին դիտարկում է որպես երկու նախապատմական լեգենդար  հնդիրանական հերոսների, որոնք հետագայում բնական ուղով վերածնվել են Աքեմենյանների թագավորական ընտանիքում։ Ապա ավելացնում է, որ Կյուրոսի մասին պատմականն ու առասպելականը եղել են շատ շփոթեցնող։
Ջեյմս Խոուպը Շպիգելի դիտարկումը համարում է լավագույնը այս երկու անվան վերաբերյալ եղած ծագումնաբանական բացատրություններից։
Ի հակադրություն դրան՝ Առնոլդ Թոյնբին քննարկում է պարսկական երկու անունների՝ Կամբուջիայի և Կուրուշի  ծագումը դիտարկում է որպես երկու եվրասիական քոչվորների անուններից առաջացած (սանսկրիտերեն տեքստերում հիշատակված Կամբյուսես և Կյուրոս անուններ), և որը, իր խոսքերով, թափանցել է Հնդկաստան և Իրան Ք․ա․ 8-7-րդ դարերում։


== Ծանոթագրություններ ==

Աքեմենյաններ||մ.թ․ա․ 600||մ․թ․ա․559}}
Ավչյան

Ավչյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Լևոն Կ. Ավչյան (1886-1910-ական թթ. հետա), դրամատուրգ։
Համբարձում Ավչյան (1913-194?), թարգմանիչ։
Հենրիկ Մեսրոպի Ավչյան (1930-1993), երկրաբան։
Միքայել Բաբաջանի Ավչյան (1919-2000), բանաստեղծ։
Սուրեն Գևորգի Ավչյան (1904-1985), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, դրամատուրգ։


== Տես նաև ==
Ավչիյան


== Ծանոթագրություններ ==
Ռակե (Էստոնիայի շրջան)

Ռակե շրջան (էստ․՝ Rakke vald), շրջան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Ռակկե գյուղական ավանը։


== Բնակչություն ==
2011 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1820 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 8,05 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
Գեորգիևկա (գյուղ, Սովետսկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳեորգիևկաԳեորգիևկա (ուկրաիներեն՝ Георгіївка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Georgiyevka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սովետսկիի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Միգել Կարդոզու

Միգել Ֆիլիպե Նունեշ Կարդոզու (պորտ.՝ Miguel Filipe Nunes Cardoso; հունիսի 19, 1994(1994-06-19), São Sebastião da Pedreira, Avenidas Novas (Lisbon), Լիսաբոն, Պորտուգալիա), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, Մոսկվայի «Դինամո» ակումբի եզրային հարձակվող, վարձավճարով հանդես է գալիս «Բելենենսեշ» ակումբում։


== Ակումբային կարիերա ==

Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Բենֆիկա» ակումբի ակադեմիայում, սկզբում խաղացել է մինի ֆուտբոլ և 7-7 ֆուտբոլ։ 2011 թվականին հեռացել է մայրաքաղաքից և հանդես է եկել «Կասա Պիա» և «Ռեալ Կելուշ» ակումբների երիտասարդական կազմերում։ «Ռեալի» կազմում նորամուտը կատարել է բարձրագույն մակարդակում՝ Պորտուգալիայի չորրորդ դիվիզիոնում։ 2014 թվականի սկզբին Կարդոզուն պայմանագիր է կնքել Իսպանիայի «Դեպորտիվո Լա Կորունյա» ակումբի հետ, որտեղ խաղային պրակտիկա ստանալու համար սկսել է խաղալ «Դեպորտիվո Ֆաբրիլի» պահեստային թիմում։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 12-ին «Բարսելոնայի» դեմ խաղում հիմնական ակումբի կազմում կատարել է նորամուտը Լա Լիգայում, երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Խուանֆրանին։
2016 թվականի սկզբին վարձավճարով տեղափոխվել է «Ունիան Մադեյրա»։ Փետրվարի 7-ին «Մորեյրենսեյի» դեմ խաղում կատարել է նորամուտը Սուպերլիգայում։
Նույն թվականի ամռանը ազատ գործակալի կարգավիճակով վարձավճարով տեղափոխվել է «Տոնդելա» ակումբ։ Օգոստոսի 13-ին «Բենֆիկայի» դեմ խաղում կատարել է նորամուտը նոր թիմի կազմում։ Դեկտեմբերի 11-ին «Նասոնալ Ֆունշալ» ակումբի դեմ արտագնա խաղում Միգելը խփել է իր առաջին գոլը «Տոնդելայի» կազմում։

Դինամո2018 թվականի ամռանը Կարդոզուն տեղափոխվել է Մոսկվայի «Դինամո», կնքելով 4 տարվա պայմանագիր։ Սեպտեմբերի 2-ին «Օրենբուրգի» դեմ խաղում (2:0) կատարել է նորամուտը ՌՊԼ-ում, խաղի ավարտին փոխարինելով Ֆյոդոր Չերնիխին։ Սեպտեմբերի 14-ին մայրաքաղաքի «Լոկոմոտիվի» դեմ խաղում Միգելը խփել է «Դինամոյի» առաջին գոլը։

Տամբով (վարձավճար)2020 թվականի փետրվարի 19-ին կես տարի ժամկետով վարձավճարով տեղափոխվել է «Տամբով»։ Նոր թիմի կազմում Միգելին խաղադաշտում հաջողվում է խաղալ ընդամենը 5 րոպե՝ մարտի 1-ին «Ռուբինի» դեմ խաղում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աքիլա Ասիֆի

Աքիլա Ասիֆին (1966, Քաբուլ, Աֆղանստանի թագավորություն) աֆղանուհի ուսուցիչ, որը կրթել է հազարավոր փախստական երեխաների Պակիստանի Միանվալի քաղաքում։ 
Ասիֆին Աֆղանստանում վերապատրաստվել է որպես պատմության և աշխարհագրության ուսուցիչ։ 
Ստիպված է եղել լքել իր երկիրը, երբ 1992 թվականին «Թալիբան» շարժումը վերցրել է իշխանությունը իր ձեռքը։ Երբ որպես փախստական ժամանել է Միանվալիի Կոտ Չանդնա ճամբար, փախստական երեխաների համար դպրոցներ չկան եղել։ Աքիլան սկսել է վրաններում հիմնել է դպրոցներ։ 2017 թվականին ճամբարում եղել է ինը դպրոց, որտեղ սովորել է ավելի քան 1500 աշակերտ։ Այս դպրոցներից մի քանիսում հաճախել են նաև աֆղան փախստական աղջիկներ։
2015 թվականին Ասիֆին արժանացել է Նանսենի փախստականների մրցանակի՝ աֆղան փախստական երեխաներին կրթություն տրամադրելու գործում անխոնջ ջանքերի համար։ Աքիլան իր $100,000-ը Նանսենի մրցանակի գումարների մեծ մասն օգտագործել է նոր դպրոց կառուցելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլշոե Զակուստիշչե

Բոլշոե Զակուստիշչե (ռուս.՝ Большое Закустище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
1408

1408 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1408 թվականն է, 
XV դարի 8-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ազատագրված Դոն Կիխոտը (մուլտֆիլմ)

Ազատագրված Դոն Կիխոտը, (ռուս.՝ Освобождённый Дон Кихот),  խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ մեծահասակների համար, որը նկարահանվել է 1987 թվականին։ Վադիմ Կուրչևսկու վերջին մուլտֆիլմն է` ըստ Անատոլի Լունաչարսկու նույնանուն պիեսի մոտիվների։


== Սյուժե ==
Դոն Կիխոտը և իր ուղեկից Սանչո Պանսան հեղինակի կողմից տեղափոխվել են քաղաքացիական պատերազմի ժամանակաշրջան` ցույց տալու համար, թե ինչպես են փոխվում բարու և չարի վերաբերյալ պատկերացումները խառը ժամանակներում։


== Գեղարվեստական առանձնահատկություններ ==
Մուլտֆիլմում չի հնչում ոչ մի բառ, բացի հեղինակի նախաբանից, որն ասում է. «Սա տխուր պատմություն է բարի ասպետ Դոն Կիխոտի և իր հավատարիմ զինակից Սանչո Պանսայի, չար հերցոգի և խորամանկ պալատականների, ապստամբած ժողովրդի և այն մասին, թե ինչպես երբեմն Բարությունը կարող է վերածվել անուղղելի Չարության»։


== Հեղինակներ ==
սցենարի հեղինակներ` Վ. Կերնիկե, Վադիմ Կուրչևսկի
ռեժիսրո` Վադիմ Կուրչևսկի
բեմադրող նկարիչներ` Արկադի Մելիք-Սարգսյան, Մարինա Կուրչևսկայա
օպերատոր` Սերգեյ Խլեբնիկով
կոմպոզիտոր` Շանդոր Կալլոշ
հնչյունային օպերատոր` Վլադիմիր Կուտուզով
մոնտաժող` Նադեժդա Տրեշյովա
խմբագիր` Ռաիսա Ֆրիչինսկայա
նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Տատյանա Մոլոդովա, Իրինա Սոբինովա-Կասիլ, Լիդիա Մայատնիկովա, Ռոման Միտրոֆանով, Սերգեյ Կոսիցին, Օլգա Պանոկինա
տիկնիկները և դեկորացիաները պատրաստել են` Վլադիմիր Աբբակումով, Օլեգ Մասաինով, Նինա Մոլեվա, Մարինա Չեսնոկովա, Նատալա Բարկովսկայա, Միխայիլ Կոլտունով, Աննա Վետյուկովա, Վիկտոր Գրիշին, Վալերի Պետրով, Լիլիանա Լյուտինսկայա, Նատալյա Գրինբերդ, Վլադիմիր Կոնոբեև, Ա. Ուտկին, Սվետլանա Զնամենսկայա
տնօրեն` Գրիգոր Խմարա
Հեղինակները ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։


== Վերաթողարկում DVD ձևաչափով ==
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է «Masters of Russian Animation Volume 4» մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Հավաքածուի մեջ ներառվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Դուռը» (1986), «Տղան տղա է» (1986), «Ազատագրված Դոն Կիխոտը» (1987), «Մարտինկո» (1987), «Ստորգետնյա մեծ պարահանդես» (1987), «Կատուն և ծաղրածուն» (1988), «Կելե» (1988), «Երազ» (1988), «Երկրորդ Ես» (1989), «Ընկերուհին» (1989), «Կվաժդի Կվա» (1990), «Կատուն և Կոն» (1990)։


== Գրականություն ==
Сергей Капков Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — 816 с. — 3000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4 Стр. 378—379.
Людвига Феофиловна Закржевская Вадим Курчевский. Из серии «Мастера мультипликационного кино». Союз кинематографистов СССР. Всесоюзное бюро пропаганды киноискусства. Москва, 1987. Тираж 40 000 экз.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ազատագրված Դոն Կիխոտը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Ազատագրված Դոն Կիխոտը(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Вадим Курчевский — Энциклопедия отечественного кино Archived 2017-07-14 at the Wayback Machine.
Կոլեկտիվ իմունիտետ

Կոլեկտիվ իմունիտետ (նաև պոպուլյացիոն իմունիտետ կամ ամբոխի իմունիտետ),  համաճարակաբանության հայեցակարգ, որոշակի պոպուլյացիայում վարակի տարածմանը դիմակայելու ազդեցություն, երբ պոպուլյացիայի անդամներից ոմանք ունեն անձնական իմունիտետ վարակի նկատմամբ։ Անհատից անհատին վարակի ուղղակի փոխանցման ուղիների զսպման (թուլացման) պատճառով կոլեկտիվ իմունիտետը անուղղակիորեն խոցելի անհատներին պաշտպանում է վարակից]:
Դիագրամի վերևի շարքում ներկայացված է վարակի բռնկումը մի համայնքում, որտեղ մի քանի մարդ վարակված են (կարմիր գույն), իսկ մնացածը առողջ են, բայց առանց իմունիտետի (կապույտ գույն)։ Այստեղ հիվանդությունը ազատ տարածվում է բնակչության շրջանում։ Միջին շարքը ցույց է տալիս մի պոպուլյացիա, որտեղ փոքրաթիվ են իմունիտետ ունեցողները (դեղին գույն)։ Ննրանք, ովքեր իմունիտետ չունեն վարակվում են, իսկ իմունիտետ ունեցողները՝ ոչ։ Ներքևի շարքում բնակչության մեծ մասը իմունիտետ ունի, դա խանգարում է հիվանդության էական տարածմանը, այդ թվում՝ իմունիտետի չունեցողների շրջանում։ Առաջին երկու օրինակներում առողջ և իմունիտետ չունեցող մարդիկ վարակվում են, մինչդեռ ներքևի օրինակում իմունիտետ չունեցող և առողջ մարդկանց միայն մեկ չորրորդն է վարակվում։
Պատվաստումներով ձեռք բերված կոլեկտիվ իմունիտետի աստիճանը կարող է բավարար լինել պատվաստանյութերով վերահսկվող հիվանդության տարածումը նվազեցնելու կամ ամբողջությամբ ընդհատելու համար։ Այն կախված է վարակի փոխանցման որոշակի բնութագրերից (բարձր կամ ցածր վարակչություն, պատվաստանյութի  ոչ միայն մեղմելու հիվանդությունը, այլև վիրուսի բազմացումը կանխելու կարողություն) և պատվաստված մարդկանց տարիքային խմբի համամասնությունը վարակվածների կամ ամբողջ բնակչության շրջանում։
Աշխարհում որոշակի հիվանդությունից չպատվաստված երեխաների թվի աճը նվազեցնում է այս հիվանդության նկատմամբ հավաքական իմունիտետը։ Ոչ պատվաստված մարդկանց համեմատաբար բարձր տոկոս ունեցող հասարակության մեջ վարակի ռիսկը ավելի մեծ է նույնիսկ այն մարդկանց համար, ովքեր ժամանակին պատվաստվել են։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամրոց անիվների վրա

«Ամրոց անիվների վրա» (ռուս.՝ «Крепость на колёсах»), խորհրդային գեղարվեստական սև-սպիտակ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Օլեգ Լենցիուսը 1960 թվականին Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը նկարահանվել է իրական իրադարձությունների հիման վրա և ներկայացնում է Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին օրերի լեգենդար դրվագներից մեկը։
Կանևի շրջանում 1941 թվականի օգոստոսին կապիտան Պ. Կ. Իշչենկոյի հրամանատարության ներքո գտնվող թիվ 56 զրահամեքենան, փակելով Դնեպրի վրայով անցումները, հերոսաբար մարտնչում է օկուպանտների դեմ՝ կրելով մեծ կորուստներ։ Նրա խնդիրն է դադարեցնել ֆաշիստների առաջխաղացումը և ճեղքել պաշարման օղակը՝ ստեղծելով փրկարարական միջանցք խորհրդային զինվորների համար։ Այն բանից հետո, երբ թշնամին ռմբակոծության միջոցով շարքից հանում է զրահամեքնան, անձնակազմը ոչնչացնում է իր նյութական բազան ու միանում պաշտպանվող հրաձգային ստորաբաժանումներին։


== Դերերում ==
Բորիս Դմոխովսկի – բանակի հրամանատար Ուսով
Գրիգորի Միխայլով – զրահամեքեքնայի հրամանատար
Վասիլի Վեկշին – կոմիսար Սամարին
Անդրեյ Խլեբնիկով – ավագ Գոգոլկո
Միխայիլ Պուգովկին – Վոժժով 
Նատալյա Նաում – Նադեժդա 
Պավել Դուբաշինսկի – Յուրկո
Անվար Տուրաև – Եսետ Իսմայիլի
Բորիս Խարիտոնով – ռադիստ
Նիկոլայ Կոզլենկո – Դոբրիլչենկո
Վլադիմիր Միշակով – մեքենավար Ժուր
Վլադիմիր Կորշուն – Իվանենկո
Ալեքսանդր Անուրով – կապիտան Բոնդարենկո
Ստեպան Բիրիլլո – գեներալ ֆոն Լյուտվից
Վլադիմիր Վոլկով – մարտիկ
Ալեքսեյ Բունին – Օստապ Կոռնեևիչ, Նադյայի հայրը
Նիկոլայ Կրյուկով – Վալտեր ֆոն Լյուտվից
Նատալյա Կանդիբա – մայր
Բորիս Իվչենկո – էպիզոդ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ամրոց անիվների վրա»
Մ.թ.ա. 93


== Դեպքեր ==
Հայ-պոնտական զորքերը գրավեցին Կապադովկիան։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կրուտիխայի շրջան

Կրուտիխայի շրջան (ռուս.՝ Крутихинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ալթայի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1974 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կրուտիխա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2051 կմ²։


== Բնակչություն ==
2011 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 11247 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Օձանո դել Էմիլիա

Օձանո դել Էմիլիա (իտալերեն՝ Ozzano dell'Emilia), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Բոլոնյա գավառում։
Բնակչությունը՝ 12440 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 185 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 65 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 40064։ Հեռախոսային կոդը՝ 051։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Քրիստափորը։ Տոնը նշվում է հուլիսի 25-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Վաչագան Մելոյան

Վաչագան Գարեգինի Մելոյան (1930, ապրիլի 5, Թբիլիսի - 2009, հոկտեմբերի 12, Երևան), լեռնադահուկային սպորտի մարզիչ, Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ (1970)։


== Կենսագրություն ==
1955 թվականին ավարտել է ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը և աշխատանքի անցել նույն ինստիտուտի դահուկասպորտի և ալպինիզմի (հետագայում՝ կիրառական մարզաձևերի) ամբիոնում որպես դասախոս, ասիստենտ, դոցենտ (1982), իսկ 1974-1987 թթ.՝ ամբիոնի վարիչ։
Մանկավարժական գիտությունների թեկնածու (1975)։
1960-1975 թթ. եղել է Հայաստանի լեռնադահուկային սպորտի հավաքականի ավագ մարզիչ։
1970 թվականին արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր մարզչի կոչմանը։


== Աշխատություններ ==
Գիտական աշխատանքները նվիրված են դահուկասպորտի հիմնահարցերին և դպրոցականների մկանային ուժի զարգացման հարցերին։


== Աղբյուրներ ==
Միքայել Իսպիրյան, Վահրամ Առաքելյան «Մարզական հանրագիտարան», Երևան, 2003, ISBN 99930-873-4-3, էջ 177
Վանավելյա (գյուղ, Պալամուսե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎանավելյաՎանավելյա (էստ․՝ Vanavälja), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալամուսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)