Պեկա Հավիստո

Պեկա Օլավի Հավիստո (ֆիններեն՝ Pekka Olavi Haavisto, մարտի 23, 1958(1958-03-23), Հելսինկի, Ֆինլանդիա), ֆինլանդացի պետական քաղաքական գործիչ։ 2019 թվականի հունիսի 6-ից արտաքին գործերի նախարար։
«Կանաչ միություն» կուսակցության նախագահ (1993-1995, 2018 թվականի նոյեմբերի 3-ից մինչև 2019 թվականի հունիսի 15-ը), «Կանաչների եվրոպական կուսակցության» նախագահ (2000-2006)։ Ֆինլանդիայի շրջակա միջավայրի և զարգացման նախարար (1995-1999), Ֆինլանդիայի զարգացման նախարար (2013-2014)։ 2012 (դուրս է եկել երկրորդ փուլ՝ հավաքելով ավելի քան 1 մլն ձայն) և 2018 թվականներին Ֆինլանդիայի նախագահի թեկնածու։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1958 թվականի մարտի 23-ին Հելսինկիում։
Նա հրավիրված հետազոտող է եղել միջազգային գործերի ինստիտուտում, որը մասնագիտանում է Ռուսաստանում և անվտանգության նոր սպառնալիքների հետ կապված հարցերում։ Աշխատել է Բրիստոլի համալսարանում հրավիրված դասախոս` միջազգային բնապահպանական խնդիրների թեմայով։
Պարբերաբար դասախոսություններ է կարդում Հելսինկիի համալսարանում և Օբերամերգաուի ՆԱՏՕ-ի դպրոցում։


=== Քաղաքական կարիերա ===
1987-1995 և 2007 թվականներին աշխատել է «Կանաչ միություն» կուսակցության ղեկավարությունում (1993-1995 թվականներին՝ կուսակցության նախագահ)։
1995-1999 թվականներին աշխատել է որպես շրջակա միջավայրի և զարգացման նախարար Լիպոնենի առաջին աշխատասենյակում։
2000-2006 թվականներին եղել է Եվրոպական կանաչների կուսակցության նախագահ և ղեկավարել է ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրերը, եղել է UNEP-ի փորձագետ։
2013 թվականի հոկտեմբերի 17-ին նշանակվել է Ֆինլանդիայի զարգացման հարցերով նախարար (զարգացման նպատակով համագործակցության հարցերով նախարար) Կատայնենի կառավարությունում։ Նա այդ պաշտոնում փոխարինել է Կանաչների մեկ այլ ներկայացուցչի՝ Հեյդի Հաուտալին, որը 2013 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հայտարարել էր իր հրաժարականի մասին՝ 2012 թվականին ստանձնելով պատասխանատվություն Arctia Shipping պետական ընկերության ղեկավարության վրա նախարարության անօրինական ճնշման համար։ Ստուբայի կառավարությունում, որը ձևավորվել է 2014 թվականի հունիսին, պահպանել է այդ պորտֆելը, սակայն արդեն նույն տարվա սեպտեմբերին Կանաչ միությունը՝ կապված ԱԷԿ-ի կառուցման համար Fennovoima լիցենզիայի թարմացման Ստուբայի կաբինետի հավանության հետ, դուրս է եկել իշխող կոալիցիայից։
Նախարար նշանակվելու հետ կապված հրաժարվել է մասնակցել 2014 թվականին Եվրախորհրդարանի ընտրություններին և հայտարարել Է 2015 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու մտադրության մասին։ Կանաչ միությունը զբաղեցրել է 5-րդ տեղը և ստացել 15 մանդատ։
2018 թվականի նոյեմբերի 3-ին Հելսինկիում կայացած կուսակցական ժողովում ընտրվել է «Կանաչների» կուսակցության նոր նախագահ՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Տոուկո Աալտոյին։ Նրա միակ մրցակիցը «Կանաչների» խորհրդարանական խմբակցության նախկին ղեկավար Օուտի Ալանկո Կախիլուոտոն էր։ Հաավիստոն ընտրվել է մինչև հաջորդ կուսակցական ժողով։ Ինչպես և նախատեսվում էր, Հավիստոն չի առաջադրել իր թեկնածությունը նոր ժամկետով, և 2019 թվականի հունիսի 15-ին կայացած կուսակցական համագումարում նոր առաջնորդ է ընտրվել Մարիա Օհիսալոն։
2019 թվականի հունիսի 6-ին ԱԳ նախարարի պորտֆելը ստացել է Ռինեի աշխատասենյակում, դեկտեմբերի 10-ին՝ Մարինի աշխատասենյակում։


== Նախագահական ընտրություններ (2012) ==

2011 թվականի հունիսի 11-ին Հաավիստոն Կանաչ միություն կուսակցությունից առաջադրվել է որպես 2012 թվականի Ֆինլանդիայի նախագահի ընտրություններում նախագահի պաշտոնի թեկնածու։ 2012 թվականի հունվարի 22-ին նախագահական ընտրությունների առաջին փուլում Հաավիստոն հավաքել է ձայների 18,8 %-ը և երկրորդ փուլ է դուրս եկել ձայների 37 % հավաքած Սաուլի Նինիստոի՝ Ազգային կոալիցիա կուսակցության թեկնածուի հետ։ 2012 թվականի փետրվարի 5-ին տեղի ունեցավ ընտրությունների երկրորդ փուլը, որում հաղթեց Նիյնիստեն, իսկ Հաավիստոն հավաքեց 1 076 957 (37,4 %) ձայն։ Ըստ սոցիոլոգիական հարցման տվյալների, որն անցկացվել է 2012 թվականի մարտին Helsingin Sanomat թերթի պատվերով, Պեկա Հաավիստոյի համասեռամոլությունը դարձել է կարևորությամբ երկրորդ պատճառը, որով ընտրողների երրորդ մասը քվեարկել է Սաուլի Նիինիստեի օգտին ։


== Նախագահական ընտրություններ (2018) ==

2017 թվականի փետրվարի 12-ին Հաավիստոն Կանաչ միություն կուսակցությունից առաջադրվել է որպես 2018 թվականի Ֆինլանդիայի նախագահի ընտրություններում նախագահի պաշտոնի թեկնածու։ Նրա խոսքով, իր թեկնածության առաջադրման որոշման վրա ազդել է ներկայիս միջազգային իրավիճակը։ Նա անհրաժեշտ է համարում նախընտրական արշավի ժամանակ բարձրացնել համամարդկային արժեքներին, ինչպես նաև Ֆինլանդիայի ապագային և նրա պետական անվտանգությանը վերաբերող հարցեր։ Ընտրությունների ժամանակ Սաուլի Նիինիստեից հետո զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ հավաքելով ձայների 12,4 %-ը։


== Անձնական կյանք, ֆինանսական կարգավիճակ ==
2002 թվականին ամուսնացել է նույնասեռ Նեքսար Անտոնիո Ֆլորեսի հետ (ծնված 1978 թվականին)։
2012 թվականի սկզբի դրությամբ Հավիստոն չուներ ոչ արժեթղթեր, ոչ սեփական բնակտարածք, չնայած տարեկան ավելի քան 100 000 եվրո եկամուտին։


== Աշխատանքներ ==
Inter-rail-opas. Porvoo, Helsinki, Juva: WSOY, 1978. ISBN 951-0-08595-2
Nuori Eurooppa. Inter-rail opas. Porvoo, Helsinki, Juva: WSOY, 1986. ISBN 951-0-13604-2
Kesä Balkanilla. Helsinki: Wutum, 1999. ISBN 951-98391-0-0
Afrikan tähteä etsimässä. Helsinki: Taloustieto, 2010. ISBN 978-951-628-499-9
Hatunnosto. Helsinki: Kirjapaja, 2010. ISBN 978-952-247-120-8
Anna mun kaikki kestää. Sovinnon kirja. Helsinki: WSOY, 2011. ISBN 978-951-0-38578-4


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pekka Haaviston 2012 presidentinvaalikampanjan kotisivut Archived 2019-06-07 at the Wayback Machine.(ֆին.)
Официальная страница Пекки Хаависто(ֆին.)
Официальная страница Пекки Хаависто на сайте Парламента Финляндии(ֆին.)
Официальная страница министра по вопросам развития на сайте Министерства иностранных дел Финляндии(ֆին.)