armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Խրիալեթ

Խրիալեթ (վրաց.՝ ხრიალეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում էր 1533 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ (94,0 %), Հայեր (5,5 %)։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Զիվինի Ջերմուկ

Զիվինի Ջերմուկ, ջերմուկներ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի Խորասանի շրջանի Զիվին գավառի մոտ
:


== Ծանոթագրություններ ==
Բոգոդիլովո

Բոգոդիլովո (ռուս.՝ Богодилово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մինի Մունդուս

«Մինի Մունդուս», համաշխարհային ճարտարապետության լավագույն նմուշների մանրակերտների բացօթյա թանգարան։ Ստեղծվել է 1952 թվականին, Ավստրիայի հարավում՝ Կլագենֆուրտ քաղաքի շրջակայքում՝ Վյորտերզեե լճի ափին։


== Նկարագրություն ==
«Մինի Մունդուսը» լատիներեն է․ նշանակում է փոքր աշխարհ։ Աշխարհում նմանը չունեցող այս թանգարանը ստեղծվել է Ավստրիայի «Փրկել երեխաներին» հասարակական կազմակերպության նախաձեռնությամբ։ 26 հազար քառակուսի մետր տարածքում կառուցված են 53 երկրի ավելի քան 170 ճարտարապետական գլուխգործոցների մանրակերտեր։ Յուրաքանչյուր մանրակերտ նույնությամբ կրկնում է իր բնօրինակը՝ նույն շինանյութից՝ 25 անգամ փոքրացված չափսերով։ Թանգարանի աշխատակիցները՝ ճարտարապետներ, նկարիչներ, շինարարներ, այցելում են տարբեր երկրներ, չափագրում ընտրված կառույցները, պատրաստում գծագրեր և ձեռք բերում անհրաժեշտ շինանյութեր։
Թանգարանում որոշակի հեռավորությամբ տեղադրված են զարմանալի վարպետությամբ կառուցված Աթենքի, Պարթենոնի, Հնդկաստանի Ագրա քաղաքի Թաջ Մահալ դամբարանի, Բեռլին Բրանդենբուրգյան դարպասների, Վաշինգտոնի Սպիտակ տան, Սիդնեյի օպերային թատրոնի շենքի, Ստամբուլի Սուլեյմանիե մզկիթի, Մոսկվայի Վասիլ Երանելու տաճարի, Եգիպտոսի, Չինաստանի, Ճապոնիայի, Իրանի և այլ երկրների ճարտարապետական լավագույն շինությունների մանրակերտները։
«Մինի Մունդուսում» ներկայացված են նաև հայտնի նավերի մոդելներ։ Վյորտերզեե լճի ափին կառուցվել է փոքր  նավահանգիստ, որի «խարսխակայանում» կարելի է տեսնել մի քանի նավ՝ Վասկո դա Գամայի առագաստանավից մինչև անգլիական «Քուին Մերի» շոգենավը, որը ժամանակին աշխարհի ամենախոշոր նավն էր։
1991 թվականին «Մերի Մունդուսի» մասնագետներն այցելել են Հայաստան․ ծանոթանալով հայ բազմադարյան ճարտարապետությունը՝ որոշել են պատրաստել Էջմիածնի Մայր տաճարի մանրակերտը։ 1994 թվականին այն տեղադրվել է «Մինի Մունդուսում»։


== Գրականություն ==
Դպրոցական մեծ հանրագիտարան գիրք երկրորդ, հատոր 2, էջ 175-176
Վերխնեբալտաչևո

Վերխնեբալտաչևո (ռուս.՝ Верхнебалтачево, բաշկիրերեն՝ Үрге Балтас), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 178 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վանուշ Չիլինգարյան

Վանուշ Հովհաննեսի Չիլինգարյան (1929, հոկտեմբերի 14, գյուղ Արճիս (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզ)), վիրաբույժ-վնասվածքաբան, պրոթեզավորող։ Բժշկական ծառայության պահեստի փոխգնդապետ (1965)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը (1963)։ 1950-1955 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1962-1968 թվականներին աշխատել է Երևանի պրոթեզավորման գործարանում, 1968-1995 թվականներին՝ 14-րդ պոլիկլինիկայում, 1972-1980 թվականներին՝ 1-ին և 2-րդ բժշկական ուսումնարաններում, 1995 թվականի մարտ-նոյեմբերին՝ Անդրեյ Միքայելյանի անվան վիրաբուժության գիտական կենտրոնում. 2001 թվականից՝ Պրոթեզավորման և կադրերի պատրաստման կենտրոնի օրթոպեդ-պրոթեզավորող։	


== Վանուշ Չիլինգարյանը՝ կամավոր ==
1988 թվականին և 1992 թվականին կամավոր մեկնել է ԼՂՀ՝ Շահումյանի, Ասկերանի շրջանային կենտրոնական հիվանդանոցներում, Ստեփանակերտի կենտրոնական զինվորական կլինիկական հոսպիտալում բուժել և վիրահատել է հարյուրավոր ազատամարտիկների և խաղաղ բնակիչների, եղել է ռազմաճակատի առաջին գծում, կազմաեոդել վիրավորնևրի տարհանումը։ Վիրավորվել է Շահումյանի շրջանի Կարաչինար գյուղի ինքնապաշտպանական մարտերի ժամանակ։ Հաճախակի բուժօգնություն է ցույց տվել նաև վիրավոր ռագմագերիների։


== Ծանոթագրություններ ==
Օբոզովկա

Օբոզովկա (ուկրաիներեն՝ Обозівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օբոզովկա գյուղում բնակվում էր 94 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,076 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1236,84 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վարազդատ Լալայան

Վարազդատ Լալայան (մայիսի 1, 1999(1999-05-01)), հայ ծանրամարտիկ, Հայաստանի սպորտի վարպետ։ 2021 թվականի աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր։


== Կարիերա ==
2018 թվականին 105 կգ-ից բարձր քաշային կարգում երիտասարդների ծանրամարտի (Տաշքենդ) աշխարհի և Եվրոպայի (Լեհաստան) առաջնություններում նվաճել է արծաթե մեդալներ։
Մեկ տարի անց պատանիների աշխարհի (Սուվե, Ֆիջի) և Եվրոպայի (Բուխարեստ) առաջնությունների ժամանակ նվաճել է ոսկե մեդալներ։
2021 թվականին Ֆինլանդիայում կայացած մինչև 23 տարեկանների Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնության ժամանակ նվաճել է ոսկե մեդալ։
2021 թվականի ապրիլին Մոսկվայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնության ժամանակ 109 կգ-ից բարձր քաշային կարգում երկամարտի 445 կգ արդյունքով նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Հրում վարժության ժամանակ բարձրացրել է 205 կգ, պոկում վարժության ժամանակ՝ 240 կգ։
2021 թվականի Տաշքենդում կայացած ծանրամարտի աշխարհի առաջնության ժամանակ նվաճել է արծաթե մեդալ։ Երկամարտի արդյունքը եղել է 457 կգ։ Երկու վարժություններում նվաճել է փոքր արծաթե մեդալներ։


== Հաջողություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վարազդատ Լալայանը(չաշխատող հղում) IWF կայքում(անգլ.)
Վադիմ Ֆիլատով

Վադիմ Նիկոլաևիչ Ֆիլատով(ռուս.՝ Вадим Николаевич Филатов, փետրվարի 7, 1976(1976-02-07), Եկատերինբուրգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։ Այժմ «Ուրալ» բասկետբոլային ակումբի գլխավոր մարզիչն է։


== Գործունեություն ==
Վադիմ Ֆիլատովը սկսել է բասկետբոլ խաղալ 8 տարեկանում։ Նա դարձել է Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր խաղալով Ռուսաստանի երիտասարդների ազգային հավաքականի կազմում։ «Ուրալ ԲՍԱ» Եկատերինբուրգի թիմի կազմում Ֆիլատովը Ռուսաստանի առաջնության բարձրագույն լիգայից անցել է ռուսական բասկետբոլի սուպեր լիգա։
2000 թվականին Ֆիլատովը մեկնել է Վլադիվոստոկ, որտեղ 7 տարիների ընթացքում «Սպարտակ Պրիմորյե» թիմում եղել է լավագույններից մեկը։ 2005 թվականին սկսել է նրա մարզչական գործունեությունը և աշխատել է մանկապատանեկան բասկետբոլի լիգայում։
2006 թվականին Ֆիլատովը դարձել է Եկատերինբուրգի «Ուրալ ՈւՊԻ» թիմի գլխավոր մարզիչը, իսկ հաջորդ տարի թիմը հայտնի է դարձել «Ուրալ» անունով։ 3 տարի հետո նա վերադարձել է Վլադիվաստոկ, որտեղ մեկ տարի մարզիչ աշխատելուց հետո դարձել է սանպետերբուրգցի հայտնի մասնագետ՝ Բորիս Լիվանովի օգնականը։ Նրանց գլխավորությամբ «Սպարտակ Պրիմորյե» թիմը հաղթել է սուպեր լիգան 2010-2011 թվականների մրցաշրջանում և վերցրել են արծաթ Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում, իսկ հաջորդ տարի Ռուսաստանի բասկետբոլի չեմպիոնատում գրավել է 7-րդ տեղը։
2012-2013 թվականների խաղաշրջանը Լիվանովը Ֆիլատովի հետ համատեղ սկսեց Ռոստովի «Ատաման» թիմում, բայց շուտով ֆինանսական խնդիրների պատճառով երկու ֆուտբոլիստներն էլ լքեցին թիմը։ Դրանից հետո Ֆիլատովը վերադառնում է Եկատերինբուրգ և դառնում է «Ուրալ»-ի գլխավոր մարզիչ՝ Օլեգ Օկուլովի օգնականը։ Հենց այս մարզչական դուետն էր, որի ղեկավարությամբ «Ուրալ ՈւՊԻ» թիմը 2012-2013 թվականների դարձավ առաջնության հաղթող։
2013 թվականին Ֆիլատովը իր տաս տարվա ակտիվ գործունեության ավարտից հետո Սանկտ Պետերբուրգի «Ռուսկոն Մարդովիա» հետ մեկնել է Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության մասնակցությանը։
2015-2016 թվականների խաղաշրջանը Ֆիլատովը անցկացրեց «Զենիթ»-ում՝ գլխավոր մարզիչ Վասիլիա Կարասյովի մարզչական շտաբում։
2016 թվականի օգոստոսին Ֆիլատովը ստացել է «Ուրալ»-ի գլխավոր մարզչի կոչում։ 2016-2017 թվականների խաղաշրջանում Եկատերինբուրգ թիմը զբաղեցրեց 9-րդ տեղը։ Խաղաշրջանի վերջում ակումբի հետ պայմանագիրը երկարաձգվեց ևս մեկ տարի։
2017-2018 թվականների խաղաշրջանում «Ուրալ»-ը Ֆիլատովի գլխավորությամբ 2015 թվականից առաջին անգամ հայտնվեց սուպեր լիգա 1 առաջնության խաղացանկում և կանոնավոր խաղաշրջանում զբաղեցրեց 6-րդ տեղը։
2018 թվականի ապրիլին Ֆիլատովը ըստ «1+1» ծրագրի ստորագրել է նոր համաձայնագիր Եկատերինբուրգի ակումբի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կապելլա (երգչախումբ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կապելլա (այլ կիրառումներ)
Կապելլա (լատ.՝ capella, իտալերեն՝ cappella), երգչախումբ։ Կապելլա է կոչվել շինության անունով։ Միջին դարերում ՝ ա Կապելլա։ Գործիքային երաժշտության զարգացմանը զուգընթաց կապելլաները սովորաբար միավորել են երգիչների և նվագածուների, դարձել խառը անսամբլներ։ Անցյալում «կապելլա»-ներ են կոչվել նաև պալատական, թատերական, քաղաքային և այլ նվագախմբեր։
Պալմայի տաճար

Պալմայի տաճար, Սանտա Մարիայի Մայր տաճար, ինչպես նաև Լա Սեու (իսպ.՝ Catedral de Santa María de Palma de Mallorca), Մալյորկայի եպիսկոպոսության գոթական Մայր տաճար, որը գտնվում է Պալմա դե Մալյորկա քաղաքում (Բալեարյան կղզիներ, Իսպանիա)։


== Պատմություն ==

Լա Սեու տաճարի շինարարությունը սկսվել է անմիջապես Մալյորկայի մավրերից ազատագրումից հետո, 1230 թվականին Արագոնայի Խայմե I թագավորի պատվերով, այստեղ ավելի վաղ կառուցված մզկիթի ավերակների տեղում։ Շինարարությունը շարունակությունը կատարվել է վերջինիս որդու՝ Մալյորկայի թագավոր Խայմե II-ի կողմից։ 1302 թվականին հիմնադրվեց տաճարի հիմնական հատվածը։ Այն պետք է ծառայեր որպես Մալյորկայի արքաների գերեզմանատուն։ Այնտեղ ամփոփված են Խայմե II և III թագավորների աճյունները։ Շինարարությունը ավարտվել է 1587 թվականին։ 1601 թվականին ավարտվում է Լա Սեույի գլխավոր մուտքը։ 1882 թվականին սկսվեցին տաճարի գլխավոր ճակատամասի աշխատանքները։ Մեծ երգեհոնը տեղադրվել է մալյորկացի Գաբրիել Թոմասի կողմից 18-րդ դարի վերջում (վերակառուցվել է 1993 թվականին)։
Սանտա Մարիայի Մայր տաճարը տեղակայված է Պալմա դե Մալյորկայի հարավային մասում՝ ծովափից ոչ հեռու։ Ունի 109,5 մետր երկարություն և 33 մետր լայնություն, նրա գլխավոր սահմանի երկարությունը հասնում է 75,5 մետրի, իսկ լայնությունը՝ 19,5 մետր։ Նրա մեջ կա 14 սյուն, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի 30 մետր բարձրություն։ Վերնատան («Թագավորական կապելլա») չափսերն են 16մ/34 մետր։ Կառույցը Հարավային Եվրոպայում համարվում է գոթական ճարտարապետության ամենախոշոր հուշարձաններից մեկը։ Վարդակ պատուհանի մակերեսը ձևավորված է վեցանկյուն աստղի նման, կազմում է 97,5 քառակուսի մետր, որը դարձնում է նրան աշխարհի ամենախոշոր պատուհաններից մեկը։ Պատուհանը ներդրվել է 1320 թվականին և ապակեպատվել է 1599 թվականին։ Տաճարը կառուցվել է ամբողջությամբ գոթական և հետ գոթական ոճով։ Նրանում կան նաև ուշ ճարտարապետական ոճերի հետքեր, ինչպիսին են՝ վերածնունդ, մաներիզմ և բարոկկո։
Մալյորկայի եպիոկոպոս Կամպինսի հրավերով 1904-1914 թվականներին տաճարի վերակառուցման և ձևավորման աշխատանքները գլխավորել է մոդեռն դարաշրջանի կատալոնացի ճարտարապետ Անտոնիո Գաուդին։ 21-րդ դարում տաճարում ձևավորման աշխատանքներ է տարել նաև ժամանակակից նկարիչ Միգել Բարսելոն։
Տաճարի առաջին հարկում երկու մատուռների և զանգակատան շենքում կա թանգարան (Գործում է 1932 թվականից)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Ла Сеу(իսպ.)
"Cathedral of Palma: La Seu", Video in english, 3:33 min., Mallorca TV Teleweb+ Archived 2014-10-21 at the Wayback Machine.
Virtual 3D-tour inside a Palma Cathedral Archived 2016-03-30 at the Wayback Machine.
Photos & history of Cathedral of Palma (Լեհերեն)
Բեցիբուկա

Բեցիբուկա (հնց.՝ Բետսիբոկա և Բետզիբոկա), գետ Մադագասկար կղզու հյուսիսարևմտյան մասում։ Երկարությունը 525 կմ է։ Այն կղզու խոշորագույն գետն է։ Հայտնի է իր կարմիր-շագանակագույն գույնով, որը բացատրվում է մեծ քանակությամբ նստվածքներով, որ գետը տանում է դեպի ծով։


== Աշխարհագրություն և օգտագործում կենցաղում ==
Բեցիբուկան սկիզբ է առնում կղզու կենտրոնական մասի լեռներում, Անտանանարիվու նահանգի հյուսիսում։ Գետն առաջանում է Ամպարիխիբե և Դզաբու գետերի միաձուլումից, ապա հոսում է դեպի հյուսիս։ Մաևատանանա բնակավայրից ոչ հեռու դուրս է գալիս հարթավայր և ընդունում (ձախից) իր ամենամեծ վտակի՝ Իկուպա գետի ջրերը։ Այդտեղից մինչև Կամուր գետի հետ միաձուլման վայրը՝ Ամբատուբուենի բնակավայրի մոտ (40 կմ հատվածի վրա), գետի հոսանքի երկայնքով տեղակայված են բազմաթիվ փոքր լճեր։ Մարուվուայ բնակավայրի կողքին Բեցիբուկան թափվում է Մոզամբիկի նեղուցի Բումբետուկա ծովախորշ՝ ձևավորվելով դելտա։ Ծովախորշից դուրս եկող ճանապարհին Մախաձանգա նավահանգստային քաղաքն է։
Գետը նավարկելի է գետաբերանից 130 կմ հեռավորության վրա, իսկ ներքևի հատվածում կան բրնձի դաշտեր։


== Բնապահպանություն ==

Բեցիբուկայի կապույտ-շագանակագույն ջրերն էկոլոգիական աղետի նշան են։ Արևադարձային անտառի զանգվածային ծառահատումը, որը կղզու միակ բնական ծածկույթն էր, զգալիորեն արագացրել է հողի էրոզիայի գործընթացը նրա հյուսիսարևմտյան մասում։ Վերջին 50 տարիների ընթացքում մշակելի-ոռոգովի հողերի և արոտավայրերի յուրացումը հանգեցրել է նրան, որ լվացվող հողերի ծավալը, որոնց մեծ մասը երկաթով և այլումինով հարուստ հողեր են, կղզու որոշ հատվածներում մեկ հեկտարի վրա հասել է 250 տոննայի։ Դա գրանցված առավելագույն ցուցանիշն է ողջ աշխարհում։
Գետի կողմից բերվող նստվածքները կուտակվում են գետաբերանում և արագացնում Բումբետուկա ծովախորշի տիղմակալումը։ 1947 թվականին Մաղաձանգա քաղաքի նավահանգստային կառույցները տեղափոխվեցին ներքին ափ, որպեսզի օվկիանոսային նավերը չխրվեն ծանծաղուտի մեջ։
2009 թվականի հունվարին երկու հաջորդական արևադարձային ցիկլոններ Բեցիբուկայում առաջացրին ջրհեղեղ. գետը խիստ վարարեց և ափամերձ լճերը լցվեցին տիղմով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ19 (ականանետ)

М19, 60-միլիմետրանոց վաշտային ամերիկյան ականանետ։


== Պատմություն ==
Մ2 60-միլիմետրանոց ականանետին փոխարինելու համար նախատեսված նոր ականանետի մշակումն սկսվել է 1942 թվականին։ 1943 թվականին այն ընդունվել է Միացյալ Նահանգների հետիոտնային ու օդադեսանտային ստորաբաժանումների սպառազինության մեջ։ ԱՄՆ բանակը և ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուսը Մ19-ն օգտագործել են մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը, ապա նաև Կորեական թերակղզում մղած մարտերում։
ԱՄՆ-ում Մ19-ը սպառազինությունից հանվել է 1960-ական թվականների սկզբին, և նրանց օգտագործումը դադարեցվել է այդ ժամանակ գերակշռող այն կարծիքի պատճառով, թե այն անարդյունավետ է մարտի դաշտում։ Սակայն Վիետնամում մղված ռազմական գործողությունների ժամանակ այդ տիպի ականանետները հանվել են պահսետից՝ փոխարինելու համար իրենց չարդարացրած Մ29 81-միլիմետրանոց ավելի ծանր ու հսկայական ականանետներին։


== Նկարագրություն ==
Մ19-ը հարթափող կոշտ համակարգ է։

Տրամաչափ՝ 60 մմ
Քաշը մարտական դրության մեջ երկոտանի-հրետասայլով և ստանդարտ սալով՝ 20,5 կգ
Ականի սկզբնական արագություն՝ 156 մ/վ
Ականի զանգված՝ 1,46 կգ
Կրակոցի առավելագույն հեռահարություն՝ 1830 մ
Հրաձգության տեմպ՝  30 կ/վ (առավ.)


=== Օպերատորներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԱՄՆ Մ19 60-միլիմետրանոց ականանետ
Մոնաստիրիսկա

Մոնաստիրիսկա (ուկրաիներեն՝ Монастириська), քաղաք Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Մոնաստիրիսկայի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1454 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Մոնաստիրիսկա քաղաքում բնակվում էր 6 277 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,65 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(2759) Իդոմենես

(2759) Իդոմենես (անգլ.՝ Idomeneus), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի ապրիլի 14-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,178965 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,8365 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,5214 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Իդոմենես աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 3,844 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4304,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,083626 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,96° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2759) Իդոմենես աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Քրիս Դուհոն

Քրիս Նիկոլաս Դուհոն (անգլ.՝ Chris Nicholas Duhon, օգոստոսի 31, 1982(1982-08-31), Mamou, Իվանջելին շրջան, Լուիզիանա, ԱՄՆ), ամերիկացի բասկետբոլիստ, խաղարկող, որը հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբի կազմում։ Դուհոնը 2000-ից մինչև 2004 թվական ընկած ժամանակահատվածում NCAA-ի ուսանողական առաջնության Դյուկի համալսարանի ակումբի կազմում եղել է խաղարկող։ Մինչ Լեյքերս տեղափոխվելը հանդես է եկել ԲԱԱ-ի «Չիկագո Բուլս», «Նյու Յորք Նիքս» և «Օռլանդո Մեջիք» ակումբների կազմում։
ԲԱԱ-ի խաղացող Ջարեկ Ջեկը Դուհոնի զարմիկն է։


== Կարիերա ==
2012 թվականի օգոստոսի 10-ին չորսկողմանի գործարքի արդյունքում Դուայթ Հովարդի և Էռլ Քլարկի միասին տեղափոխվել է «Լեյքերս»։ «Օռլանդո» տեղափոխվեցին Էլ Հարինգտոնը, Արոն Աֆլալոն, Մո Հարկելսը և Նիկոլա Վույեվիչը։ «Դենվեր» տեղափոխվեց Անդրե Իգուադալան, իսկ «Ֆիլադելֆիա» Էնդրյու Բայնեմը։


== ԲԱԱ կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ-Օֆ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դյուհոնը ԲԱԱ-ի պաշտոնական կայքում(անգլ.)
Դյուհոնը «Լոս Անջելես Լեյքերս»-ի պաշտոնական կայքում(անգլ.)
Eyes Wide Open (ալբոմ)

Eyes Wide Open, հարավկորեական գըրլ բենդ Twice-ի երկրորդ կորեական (ընդհանուր չորս) ստուդիական ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 26-ին` JYP Entertainment և Republic Records լեյբլներով։ Ձայնասկավառակը, որը բաղկացած է տասներեք երգերից, ներառյալ գլխավոր «I Can’t Stop Me» թրեքը, թողարկվել է խմբի դեբյուտի հինգերորդ տարեդարձի շաբաթվա ընթացքում։


== Ստեղծագործությունների ցուցակ ==
Խմբի գլխավոր կայքի ստեղծագործությունների ցուցակ.


== Չարթեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Լատվիայի ազգային օպերա

Լատվիայի ազգային օպերա (ԼԱՕ, լատիշ․՝ Latvijas Nacionālā opera un balets), պետական հաստատություն Լատվիայում, որն զբաղվում է օպերայի, բալետի և դասական երաժշտության զարգացմամբ։ Տեղակայված է Ռիգայում՝ բուլվար Ասպազիաս 3 հասցեում։ Օպերայի կազմի մեջ են մտնում նաև Լատվիայի ազգային բալետը (ԼԱԲ), ԼԱՕ երգչախումբը և ԼԱՕ նվագախումբը։


== Պատմություն ==

Շենքը, որտեղ ի սկզբանե գտնվել է Լատվիայի ազգային օպերան, քաղաքի կենտրոնում կառուցվել է 1863 թվականին որպես առաջին քաղաքային (գերմանական) թատրոն (ճարտարապետ՝ Լյուդվիգ Բոնշտեդտ), սակայն 20 տարի անց տեղի ունեցած մեծ հրդեհի պատճառով շենքը 1885-1887 թվականներին վերակառուցվել է (ճարտարապետ՝ Ռեյնհոլդ Շմելինգ)։ 1919 թվականին թատրոնի շենք է տեղափոխվել Լատվիայի ազգային օպերան, որը չի ունեցել իր մշտական վայրը։ Առաջին ներկայացումը՝ Ռիխարդ Վագների «Թռչող հոլանդացին», տեղի է ունեցել 1919 թվականի հունվարի 21-ին։


=== Տվյալներ ===
1856 թվականին սկսել են կառուցել շենքը, որն ավարտել են 1863 թվականին։ 1882 թվականին տեղի ունեցած հրդեհի պատճառով շենքի մեծ մասն ավերվել է։ 1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, օպերան էվակուացվել է Ռուսաստան։ Ռիգա է վերադարձվել 1919 թվականին Յազեպ Վիտոլի ղեկավարությամբ։ 1919 թվականի հունվարի 21-ին կայացել է առաջին ներկայացումը՝ «Թռչող հոլանդացին»։ 1944 թվականին կառույցն անվանափոխվել է և կոչվել Լատվիական ԽՍՀ օպերայի և բալետի թատրոն։ 1957-1958 թվականներին թատրոնի շենքը վերանորոգվել է։ 1990 թվականին թատրոնը վերանվանվել է Լատվիայի ազգային օպերա։ 1995 թվականին սկսված վերակառուցման և վերանորոգման աշխատանքները տևել են 5 տարի։ 2001 թվականին տեղի է ունեցել Ազգային օպերայի բացման հանդիսավոր արարողությունը։


== Գլխավոր ռեժիսորներ ==
Դմիտրի Արբենին (1918-1922)
Պյոտր Մելնիկով (1922-1933)


== Գլխավոր դիրիժորներ ==
Թեոդոր Ռոյտեր, օպերայի գլխավոր դիրիժոր (1919-1944)
Լեոնիդ Վիգներս, օպերայի գլխավոր դիրիժոր (1944-1949)
Միխայիլ Ժուկով, դիրիժոր, օպերայի գլխավոր դիրիժոր (1948-1951)
Գինտարս Ռինկյավիչյուս, օպերայի գլխավոր դիրիժոր (1996-2003)


== Հայտնի արվեստագետներ ==
Վալենտին Բլինով, բալետի մենակատար (1947-1966)
Վելտա Վիլցինյա, բալետի մենակատար (1949 - 1968)
Ալեքսանդր Վիլյումանիս, օպերային մեներգիչ (1945-1958)
Ժերմենա Հեյնե-Վագներ, օպերային մեներգիչ (1950-1975)
Մարկ Գուրման, բալետի մենակատար (1958-1978)
Ալեքսանդր Դաշկով, օպերային մեներգիչ (1944-1975)
Ուլդիս Ժագատա, բալետի մենակատար (1944-1968)
Էլֆրիդա Պակուլ, օպերային մեներգիչ (1944-1956)
Դմիտրի Սմիրնով, օպերային մեներգիչ
Հարալդ Ռիտենբերգս, բալետի մենակատար (1950-1977)
Լարիսա Տուրիսովա, բալետի մենակատար (1966-1990)
Ալեքսանդրա Ֆյոդորովա, բալետի մենակատար, բալետմեյստեր (1925-1933)
Արթուր ՖԻնբերգ, օպերայի մեներգիչ (1946-1974)
Արթուր Էկիս, բալետի մենակատար (1950-1977)Լատվիայի ազգային օպերայի բեմում հանդես են եկել Ֆեոդոր Շալյապինը, Վալերիա Բարսովան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Adobe Dreamweaver

Դրիմուիվեր (անգլ.՝ Adobe Dreamweaver), Adobe ընկերության վիզուալ HTML-խմբագրիչ։
Ամենասկզբից աշխատել և երաշխավորվել է Macromedia ընկերության կողմից, 2005 թվականին տվել է իր 8-րդ տարբերակը։ Հաջորդ տարբերակները, սկսած Dreamweaver CS3-ից (2007), թողարկում է Adobe ընկերությունը։


== Տարբերակներ ==
Ծրագիրը մասսայական ճանաչում է ստացել MX տարբերակով, որը հրապարակվել է Macromedia- ի կողմից 2002 թվականին։
Մինչ այդ թողարկված են եղել 1-4 տարբերակները, իսկ տարբերակ 5-ը ընկերությունը բաց թողեց։  7-րդ տարվերակն ստացավ Dreamweaver MX 2004 անվանումը, որից հետո, 2005 թվականին թողարկվեց Dreamweaver 8 տարբերակը։  2007 թվականի ապրիլի 20-ին արդեն Adobe ընկերությունն առաջարկեց նոր տարբերակ՝  Dreamweaver CS3:

Այս պահի դրությամբ վերջին տարբերակ համարվում է Dreamweaver CC 2018-ը։

Սկսած 6-րդ տարբերակից, Dreamweaver խմբագրիչն աշխատում է հետևյալ լեզուների հետ.

ActionScript
Active Server Pages (ASP).
ASP.NET (no longer supported as of version CS4)
C#
Cascading Style Sheets (CSS)
ColdFusion
EDML
Extensible HyperText Markup Language (XHTML)
Extensible Markup Language (XML)
Extensible Stylesheet Language Transformations (XSLT)
HyperText Markup Language (HTML)
Java
JavaScript
JavaServer Pages (JSP) (no longer supported as of version CS4)
PHP: Hypertext Preprocessor (PHP)
Visual Basic (VB)
Visual Basic Script Edition (VBScript)
Wireless Markup Language (WML)Օգտվողները կարող են կիրառել նաև իր նախընտրած շարահյուսությունը (синтаксис):Բացի այդ, շատ լեզուներ թույլատրում են կոդի ավտոմատ հավելում։


== Պատմություն ==


== Իրական տեղեկատվություն ==
19 մայիսի 2010 թվականին  Google I/O կոնֆերանսում Adobe տեխնիկական բաժնի գլխավոր տնօրեն  Կեվին Լինչը  առաջարկեց HTML5-ի համար կիրառել  Dreamweaver CS5 խմբագրիչը, փոխանցելով TechCrunch:  «HTML5 — ը մեծ քայլ է դեպի համացանց վիդեո », — ասաց նա։ Կեվին Լինչը նշեց նաև որ Adobe-ը Dreamweaver CS5 տարբերակի համար պատրաստել է թարմացումների հատուկ փաթեթ, որն աջակցում է  HTML5-ին և  CSS3-ին։
Ինչպես հաղորդեց Adobe-ի  ներկայացուցիչը,  Dreamweaver փաթեթի տեղակայումից հետո հայտնվում է  հուշում HTML5 թեգերի վերաբերյալ։
Բացի այդ, Adobe ընկերության աշխատակիցները թարմացրեցին WebKit շարժիչը, որը կբարելավի տեսանյութերի և երաժշտության որակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վասկովո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասկովոՎասկովո (ռուս.՝ Васьково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 479 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հերհեր (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հերհեր (այլ կիրառումներ)Հերհեր, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն հայր բառի կրկնությամբ։ Նշանակում է հոր հայր՝ «պապ»։ Տարածված է եղել վանեցիների շրջանում՝ Խերխեր ձևով։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (314201-314300)

Աստերոիդների ցանկ (314101-314200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (314301-314400)
 Աստերոիդների ցանկ (314101-314200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (314301-314400)
Ակկագազ Դոսժանովա

Դոսժանովա Ակկագազ (մայիսի 25, 1893(1893-05-25) - հունվարի 21, 1932(1932-01-21), Շիմքենտ, Ղազախստանի ինքնավար սոցիալիստական խորհրդային հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ղազախ առաջին կին բժիշկներից մեկը։ 


== Կենսագրություն ==
Ակկագազ Դոսժանովան 1914 թվականին ավարտել է Օրենբուրգի կանանց գիմնազիան, նույն թվականին ընդունվել է բժշկական դասընթացներ Մոսկվա քաղաքում։ Եղել է  մուսուլմանների համառուսական համագումարի պատվիրակ (1917 թվականի մայիսի 1-8)։ 1920 թվականին ընդունվել է Տոմսկի բժշկական ինստիտուտ։ 1922 թվականին ավարտել է Կենտրոնական Ասիայի պետական համալսարանի (Տաշքենդ) բժշկական ֆակուլտետը։ Ուսման ընթացքում աշխատել է որպես բժիշկ-օրդինատոր։ 1922 թվականի դեկտեմբերի 18-ին «Պրավդա» թերթը Դոժանովայի մասին գրել է.

Բացի բժշկական գործունեությունից, Դոսժանովան զբաղվել է նաև կազմակերպչական և մանկավարժական աշխատանքներով։ Մասնակցել է Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջաններում Վոլգայի շրջանի տարհանված սովյալ մարդկանց վերաբնակեցմանը։ Դոսժանովայի բժշկության վերաբերյալ աշխատությունները տպագրվել են «Әйел теңдігі», «Абай», «Жас азамат» հրատարակչություններում։ 1930-1931 թվականներին աշխատել է Ալմաթիի թիվ 1 հիվանդանոցում՝ որպես գինեկոլոգ։                 
Մահացել է տուբերկուլյոզից 1932 թվականին։ 


== Գրականություն ==
Қаңтарбаева Ж., Аккагаз Досжанова, А., 1976.
Досжанова, Аккагаз // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. II. — ISBN 9965-9746-3-2.


== Ծանոթագրություններ ==
Լեբեդինկա (այլ կիրառումներ)

Լեբեդինկա, կարող է վերաբերել՝

Լեբեդինկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում
Լեբեդինկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սովետսկիի շրջանում
Յակոբ Կյունցլեր

Յակոբ Կյունցլեր (մարտի 8, 1871(1871-03-08), Հունդվիլ - հունվարի 15, 1949(1949-01-15), Ղազիր, Քեսերվանի շրջան, Լեռնային Լիբանան, Լիբանան), շվեյցարիացի, ով գտնվում էր Ուրֆայում ասիական միսիայով և Հայկական ցեղասպանության ականատեսը դարձավ։


== Կենսագրություն ==
Յակոբ Կյունցլերը ծնվել է Հունդվիլում, Շվեյցարիա, աշխատում էր Ապենզել կանտոնում (երկրամաս) և հաց էր վաստակում որպես ատաղձագործ։ Այնուհետ Բազելում վերապատրաստվում է որպես ավետարանչական սարկաֆագ (Krankenpfleger). 1899 թ. նա ճամփորդում է Ուրֆա ՝ Թուրքիա, որտեղ նա գտնում է իր աշխատելու վայրը։ Նա շարունակում է ուսումնասիրել բժշկություն մինչ անկախ վիրաբույժ դառնալը և հետագայում 1905 թ. նա ամուսնանում է Էլիզաբեթ Բենդերի հետ, որը քրիստոնյա միսիոների աղջիկ էր և Եթովպիայի արքայադստեր թոռնիկը։
1915 - 1917 թթ. Կունցլերը Հայկական ցեղասպանության ականատեսն է դառնում, ինչը դառնում է նրա 1921 թ. Արյան և արցուքների երկիր գրքի առարկան։ Չնայած մահացու վտանգին՝ նա օգնում էր հազարավոր հայ որբերին վերականգնվել Ուրֆայի իր հոսպիտալում։
Նա շվեյցարիացի դեղագործ էր, որը մնաց Թուրքիայում ծառայելով հիվանդ և վիրավոր ոչ մուսուլմաններներին և մուսուլմանների նմաններին Ուրֆայի հոսպիտալում և հավաքագրեց զանազան հայկական ընկերությունների ջարդերի փաստերը։
1922 թ. հոկտեմբերին նա փակում է իր հոսպիտալը և ընտանիքով տեղափոխվում Ղազիր՝ Բեյրութի մոտակայք, որտեղ որբ երեխաների կենտրոն է բացում։ Ավելի ուշ նա հիմնում է հայ այրիների բնակավայր Բեյրութում և թոքերի հիվանդների առողջարան Ազունջեհում (Azounieh)։
1923 թվականին Բեյրութի հիվանդանոցներից մեկում անդամահատեցին Յակոբ Կյունցլերի աջ ձեռքը։ Հիվանդ, որբ մի հայ աղջնակի խնամելիս անտեսանելի բացիլը ներթափանցել էր ձեռքի աննշմար քերծվածքի միջով, առաջացրել փտախտ, ստեղծել արյան վարակի սպառնալիք։
Յակոբ Կյունցլերի 1915 թ. օգոստոսի գրառումները.

Նա մահացել է Ղազիրում՝ Լիբանան։


== Մրցանակներ և պարգևատրումներ ==
1947 թ. պարգևատրվել է Բազելի համալսարանի կողմից
1959 թ. հուշարձան Հունդվիլում
1971 թ. ծառայության համար մեդալ Լիբանանի իշխանության կողմից
1971 թ. հուշահամալիր Հունդվիլում և Վալզենհաուզեն, Շվեյցարիա (1971)


== Գրականություն ==
1929։ Արյան և արցունքների երկրում
1959։ Jakob, the Resource in the Service of Life


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հիշատակի պատը, Յակոբ Կյունցլեր. զոհաբերումն աջի
Բելոզերկա (Վյատկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բելոզերկա (այլ կիրառումներ)Բելոզերկա (ռուս.՝ Белозерка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օմուտինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վյատկա գետի աջ ափին՝ 1201 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառային վայրում, Օմուտինսկ գյուղից 30 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է արևմուտք անտառային անմարդաբնակ վայրում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կամա, գետի ենթաավազանը՝ Կամից մինչև Սպիտակ գետի վտակները։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300212111100030030
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103003
Ավազանի կոդը - 10.01.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Տոպուչայա

Տոպուչայա (ռուս.՝ Топучая), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի հանրապետության Շեբալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 209 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կանդակովկա (այլ կիրառումներ)

Կանդակովկա, կարող է վերաբերել՝

Կանդակովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Կանդակովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կիգինսկի շրջանի կազմում։
Կնիշովսկի գյուղական խորհուրդ (Գադյաչսկի շրջան)

Կնիշովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Книшівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կնիշովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1434 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 50,87 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28,19 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Իրյո Վյայսյալյա

Իրյո Վյայսյալյա (ֆիններեն՝ Yrjö Väisälä, սեպտեմբերի 6, 1891(1891-09-06), Kontiolahti, Հյուսիսային Կարելիա, Ֆինլանդիա - հուլիսի 21, 1971(1971-07-21), Rymättylä, Վարսինայս-Սուոմի, Turku and Pori Province, Ֆինլանդիա), ֆինն աստղագետ, օպտիկ և գեոդեզիստ, պրոֆեսոր, ակադեմիկոս, աշխատել է Տուրկուի աստղադիտարանում։
Հայտնի մաթեմատիկոս Կալե Վյայսյալյայի և օդերևութաբան Վիլխո Վյայսյալյայի եղբայրը։ Տաղանդավոր աստղագիտության ջատագով, կազմակերպել է սիրողական աստղագիտական միություններ Հելսինկիում և Տուրկուում։
Հայտնի է նաև որպես էսպերանտո լեզվի միջազգային շարժման ակտիվ անդամ, որոշ ժամանակ ղեկավարել է Գիտնական էսպերանտիստների միջազգային միությունը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1891 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Ուտրայում, Կոնտոլախտի, որն այդ ժամանակ մտնում էր Ռուսական կայսրության Մեծ ֆիննական դքսության կազմը։ Ավարտել է Հելսինկիի համալսարանը, ապա աշխատել է որպես մաթեմատիկոս ապահովագրական կազմակերպությունում և հետագայում 1918-1923 թվականներին՝ Ֆիննական գեոդեզիական ինստիտուտում։
1923 թվականից աշխատել է Տուրկուի համալսարանում (1925-1951 թվականներին ֆիզիկայի պրոֆեսոր, և 1927-1961 թթ. նույնպես կատարել է աստղագիտության պրոֆեսորի պարտականությունները)։
1951 թվականին Տուրկուի համալսարանին առընթեր ստեղծել է աստղագիտական-օպտիկական ինստիտուտ (Տուորլա աստղադիտարան) և եղել է նրա տնօրենը մինչև իր մահը։ Ֆիննական գիտությունների ակադեմիայի և Ֆինլանդիայի ակադեմիայի անդամ (1951)։


== Ի հիշատակ ==
Իրյո Վյայսյալյայի անունն է կրում Տուրկուի համալսարանի տիեզերական ֆիզիկայի և աստղագիտության ինստիտուտը։
Վյայսյալյայի պատվին անվանվել են լուսնային խառնարան և (1573) Վյայսյալյա աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռոքսբուրգի գրավում (1460)

Ռոքսբուրգի գրավում, անգլա-շոտլանդական պատերազմների ժամանակ տեղի ունեցած պաշարում։ Շոտլանդիայի թագավոր Ջեյմս II-ը սկսել էր արշավ` Անգլիայից բոլոր շոտլանդական ամրոցները վերադարձնելու համար, քանի որ այդ ժամանակ անգլիացիները ներգրավված էին քաղաքացիական պատերազմի մեջ։ Ռոքսբուրգ ամրոցը Շոտլանդիայում մնացած վերջին անգլիական ամրոցներից էր, և Ջեյմսը գլխավորում էր մի մեծ բանակ և ուներ մի քանի թնդանոթներ այն գրավելու համար։ Հաղթանակը մոտ էր, երբ թագավորի թնդանոթներից մեկը պայթել է և սպանել նրան։ Նրա բանակը, այնուամենայնիվ, գրավել է ամրոցը։ Ջեյմսի թագուհին՝ Մերի Գուելդերսը, հրամայել է  քանդել ամրոցը՝ այն նվաճելուց կարճ ժամանակ անց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Buchanan, George "The History of Scotland: With Notes, and a Continuation to the Present Time : in Six Volumes, Volume 2 pg 103-4" https://books.google.com/books?id=oXs9AAAAcAAJ&dq=buchanan+battle+of+sark+1448&q=Roxburgh#v=snippet&q=Roxburgh&f=false
Linsay, Robert of Pitscottie The History of Scotland: From 21 February 1436. to March, 1565. in which are Contained Accounts of Many Remarkable Passages Altogether Differing from Our Other Historians; ... By Robert Lindesay of Pitscottie https://books.google.com/books?id=f3NbAAAAQAAJ&dq=pitscottie+battle+of+sark&q=Roxburgh#v=snippet&q=Roxburgh&f=false
Մաշվածքամարում

Մաշվածքամարում, մաշվածքագրում, ամորտիզացիա, հիմնական ֆոնդերի արժեքի ու սպառողական արժեքի նվազում։  Ամորտիզացիան՝ դա հիմնական միջոցների պլանաչափ փոխհատուցման գործընթաց է, նրանց կորցրած արժեքը պատրաստի արտադրանքին մաս-մաս փոխանցելու միջոցով։  
Արտադրության օգտագործման գործընթացում ֆոնդերը մաշվում են երկակի ձևով՝ ֆիզիկապես և բարոյապես՝ արժեքային ձևերով։  
Հիմնական ֆոնդերի ֆիզիկական (նյութական) մաշումը դրանց սպառողական արժեքի ու արժեքի աստիճանական նվազումն է՝ արտադրական սպառման ընթացքում և բնության ուժերի ազդեցության հետևանքով։ Կատարվում է մետաղների մեխանիկական մաշման, կոռոզիայի ու հոգնածության։ 
Ֆիզիկական մաշումը կատարվում է երկու ձևով՝ 

արտադրության մեջ օգտագործման հետևանքով՝ ֆիզիկապես մաշվում են, ջարդվում և այլն,
անգործության պատճառով՝ անձրևներ, քամի և այլ բնական երևույթներ։Օգտագործման ընթացքում հիմնական ֆոնդերի ֆիզիկական մաշման ինտենսիվությունը կախված է դրանց արտադրական բեռնավորումից և պահպանման պայմաններից։ Որքան մեծ է գործող հիմնական ֆոնդերի մաշվածությունը, այնքան կարճատև է դրանց ծառայության ժամկետը և ցածր՝ մնացորդային արժեքը։ Մաշվելու ընթացքում աշխատանքի միջոցների արժեքը մաշվածության չափով մաս-մաս փոխանցվում է նորաստեղծ արդյունքին և դրանց մաշվելուն համամասն ընդունում ամորտիզացիոն հատկացումների ձև։ Ամորտիզացիոն հատկացումներն օգտագործվում են աշխատանքի միջոցների լրիվ կամ մասնակի վերականգնման, հիմնական ֆոնդերի արդիականացման ու նորացման համար։ 
Հիմնական ֆոնդերի բարոյական մաշումը դրանց արժեքի նվազումն է՝ աշխատանքի արտադրողականության աճի ու տեխնիկական առաջընթացի հետևանքով։ Բարոյական մաշման են ենթարկվում հիմնական ֆոնդերի գրեթե բոլոր տեսակները, առաջին հերթին նրա ակտիվ մասը։ Դրսևորվում է երկու ձևով 

երբ նույն կոնստրուկցիայի մեքենաներն աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման շնորհիվ որոշ ժամանակ անց թողարկվում են աշխատանքի ավելի փոքր ծախսումներով,
տեխնիկական առաջընթացի շնորհիվ ստեղծվում է առավել արտադրողական ու խնայողական տեխնիկա։ Դրա հետևանքով առկա տեխնիկան, լինելով ֆիզիկապես չմաշված և օգտագործման համար պիտանի, հնանում է և խոչընդոտում աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանը։ Այդ պատճառով հին տեխնիկան անընդհատ փոխարինվում է նորով, կամ դրա առանձին դետալների, հանգույցների, հարմարանքների փոխարինման ուղիով արդիականացվում։ Որոշ հիմնական ֆոնդերի մաշումը կապված է նաև թողարկվող արտադրանքի հնացման հետ։Հիմնական ֆոնդերի մաշումը կատարվում է լրիվ և մասնակի ձևերով։
Առաջին դեպքում նախկին մաշված սարքավորումները փոխարինվում են նորերով։
Երկրորդ դեպում ֆոնդերը կապիտալ վերականգնման են ենթարկվում կամ մոդեռնացվում են։
Արտադրանքի իրացման ժամանակ դրամական ձևով վերադառնում են ոչ միայն նյութերի արժեքը, այլ նաև ամորտիզացիոն մասհանումները, որոնք ներառվում են արտադրանքի ինքնարժեքի մեջ։ Ամորտիզացիան տարվա առանձին ժամանակահատվածներում կարող է չհամընկնել չափերի հետ, քանի որ հիմնական միջոցներն անհամաչափորեն են մաշվում, իսկ ամորտիզացիան տարվա ընթացքում մասհանվում է հավասար մասերով։ Ամորտիզացիոն մասհանումները կուտակվում են այսպես կոչված ամորտիզացիոն ֆոնդի մեջ, որը նախատեսվում է հիմնական միջոցները լրիվ վերականգնելու համար։
973

973 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 973 թվականն է, 
X դարի 73-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Աբու ալ-Ալա Ալ-Մաարրի, արաբ փիլիսոփա, բանաստեղծ և արձակագիր, (մ. 1057)
Շիկիբու Մուրասակի, ճապոնացի բանաստեղծուհի և արձակագիր, (մ. 1014)


== Մահեր ==
Ալխիզ

Ալխիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։ Գտնվում էր Ալաշկերտ քաղաքից 43 կմ հարավ-արևմուտք՝ Մանազկերտի և Խլաթի միջև, Արածանիի վտակ Քերսուկ գետի ձախ ափին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բալտայի շրջան (Սարատովի մարզ)

Բալտայի շրջան (ռուս.՝ Балтайский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սարատովի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բալտայ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1254 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12281 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,79 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Բոլշիե Կալմիկի

Բոլշիե Կալմիկի (ռուս.՝ Большие Калмыки), գյուղ Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Կիրեևսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էտյեն Շառլ դը Լոմենի դը Բրիեն

Էտյեն Շառլ դը Լոմենի դը Բրիեն (ֆր.՝ Étienne-Charles de Loménie de Brienne, հոկտեմբերի 9, 1727(1727-10-09)[…], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն - փետրվարի 19, 1794(1794-02-19), Սանս, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի կարդինալ, պետական և եկեղեցական գործիչ, նախարար։ 1760 թվականի դեկտեմբերի 15-ից մինչև 1763 թվականի մարտի 21-ը՝ Կոնդոմի եպիսկոպոս։  Թուլուզի արքեպիսկոպոսը՝ 1763 թվականի մարտի 21-ից 1788 թվականի մարտի 8-ը։ Սանսայի արքեպիսկոպոսը՝ 1788 թվականի մարտի 10-ից 1794 թվականի փետրվարի 19-ը։ Ֆրանսիայի ֆինանսների նախարարը՝ 1787 թվականի մայիսի 3-ից մինչև 1788 թվականի օգոստոսի 25-ը։ Կարդինալ հոգևորական՝ 1788 թվականի դեկտեմբերի 15-ից մինչև 1791 թվականի սեպտեմբերի 26-ը։


== Կենսագրություն ==
Սերել է Լիմուզենի դը Լոմենի տոհմից, որը հայտնի էր 15-րդ դարից։
Ստացել է փայլուն կրթություն, 1751 թվականին դարձել է աստվածաբանության դոկտոր։ Ըստ ժամանակակից մտերիմի տվյալների նա դեռ երիտասարդ տարիներից դավանում էր քաղաքական հանդուժողականության սկզբունքը (la tolérance civile) և պնդում էր, որ միակ ճշմարտությունը հանդիսանում է կաթոլիկ հավատքը և եկեղեցուց դուրս չկա փրկություն, բայց այնուամենայնիվ թագավորը  պետք է իր հպատակներին հավատքի  բացարձակ ազատություն շնորհի և չխախտի այլադավ անձանց իրավունքները։
Չէր թաքցնում աթեիստ լինելը։
Մահացել է կաթվածահարությունից, կամ թունավորել են։ Նրա հզորության մասին վկայող շքեղ ոստանը գտնվում է Բիեն-լե Շատո քաղաքում։


== Գրականություն ==
Веремчук Л. П. Реформа Ломени де Бриенна в оценке двух французских историков
Карлейль Т. Французская революция
Токвиль А. Старый порядок и революция. — М., 1896.
Фюре Ф. Постижение Французской революции. — СПб., 1998.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություն (անգլ.)
1789 թվականից գլխավոր նահանգներ
Новая история стран Европы и Америки XVI—XIX века: учеб. для студентов вузов / под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарева. В 3 ч. — Ч. 3  — С. 107—109.
Կենսագրությունների ցանկ Archived 2011-10-17 at the Wayback Machine.
«Լոմենի, Էտեն Շառլ»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Կուրնոե (այլ կիրառումներ)

Կուրնոե, կարող է վերաբերել՝

Կուրնոե - ավան, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում
Կուրնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում
(479) Կապրերա

(479) Կապրերա (անգլ.՝ Caprera), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1901 թվականի նոյեմբերի 12-ին Լուիջի Կարներայի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,721989 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1317 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3123 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1640,32 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,21947 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,68° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(479) Կապրերա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կեդրովկա (Սայանզասի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կեդրովկա (այլ կիրառումներ)Կեդրովկա (ռուս.՝ Кедровка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սայանզաս գետի ձախ ափին՝ 6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ գետ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ռուսանովկա (գյուղ, Կուպյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌուսանովկաՌուսանովկա (ուկրաիներեն՝ Русанівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պառցի (գյուղ, Պյուհալեպա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊառցիՊառցի (էստ․՝ Partsi), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սեիդլա

Սեիդլա (էստ․՝ Seidla), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ալբու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Արամոն

Արամոն (ֆր.՝ Haramont), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլե Կորտե կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։
INSEE կոդը՝ 02368:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 611 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 378 աշխատունակ բնակիչներից 277-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 101-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝73,3%, 1999 թվականին 67,7% էր)։ 277 ակտիվ բնակիչներից 251-ը (142 տղամարդ և 109 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 26-ը (12 տղամարդ և 14 կին)։ 101 պասիվներից 41-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 25-ը՝ թոշակառուներ, 35-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Արամոնեում են ընթանում Ալեքսանդր Դյումայի «Անժի Պիտու» և «Գրաֆինյա դե Շարնի» վեպերի գործողությունները։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Արամոն (ֆր.)
Ձորաբաշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Ձորաբաշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (հայտնի է նաև որպես Գանձակեցոց Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, ոչնչացված հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի Հավլաբար թաղամասում՝ Վիկտոր Ջորբենաձե 1 հասցեում, Կուր գետի ձախ ափին։ Ներկայումս եկեղեցու տեղում գործում է նորակառույց վրացական Սուրբ Դավիթ մարգարեի եկեղեցին։


== Պատմություն ==
Միջնադարում Գանձակ քաղաքի մի խումբ հայեր բնակության նպատակով տեղափոխվում են Տփղիս (ներկայումս՝ Թբիլիսի)՝ կենտրոնանալով ներկայիս հայկական Հավլաբար թաղամասի հարավային հատվածում։ Իրենց կրոնական պահանջմունքները բավարարելու նպատակով նրանք եկեղեցի կառուցելու թույլտվություն են ստանում և սկսում շինարարություն։
Հայտնի է, որ եկեղեցին հիմնադրվել է 1600 թվականին։
Տարբեր տարիների Ձորաբաշի եկեղեցում իրականացվել են վերանորոգչական աշխատանքներ, ինչի շնորհիվ այն պահպանել է իր նախնական տեսքը և գործել մինչև Վրաստանի խորհրդայնացման առաջին տասնամյակը՝ 1930-ական թվականների վերջ։ Վրացական ԽՍՀ իշխանությունների կողմից բազմաթիվ այլ հայկական եկեղեցիների հետ միասին փակվեց։ Հետագայում շինությունը օգտագործվել է տարբեր նպատակներով։ Երկար տարիներ անհրաժեշտ խնամքի չարժանանալով՝ Սուրբ Գևորգի շենքը ամբողջությամբ քայքայվում է։ 1980-ական թվականների վերջերին Գանձակեցոց եկեղեցու տանիքն արդեն կիսափուլ վիճակում էր, իսկ բուն եկեղեցին վերածվել էր աղբանոցի։ 1980-ական թվականների վերջ 1990-ական թվականների սկզբներին հուշարձանագետ Սամվելի Կարապետյանի ուսումնասիրությունները փաստում են, որ 1980-ական թվականներից սկսած եկեղեցին դիտավորյալ աստիճանաբար ոչնչացվում էր։


== Եկեղեցու քանդում և վրացական եկեղեցու հիմնում ==
1995 թվականի սկզբներին սկսվեց Գանձակեցոց Սուրբ Գևորգ հայկական առաքելական եկեղեցու վերջնական քանդումը։ Ոչնչացվեցին դեռևս պահպանված պատմական արժեք ներկայացնող հայկական եկեղեցական խորհրդանիշները, այդ թվում՝ խաչքարեր, հայատառ արձանագիր քարեր, 1884 թվականին Ալ. Խալաթյանցի նվիրատվությամբ նորոգված մկրտարանը և այլն։ Արդեն ամբողջությամբ քանդված հայկական եկեղեցու տեղում նույն թվականի հուլիսի 2-ին կատարվեց կառուցվելիք վրացական եկեղեցու հիմնօրհներքը։
Ներկայումս Ձորաբաշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու տեղում կառուցված է և գործում է վրացական ուղղափառ եկեղեցի, որը կոչվում է Սուրբ Դավիթ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էյմուր

Էյմուր, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 614 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ոչ մի արգելքի չնայելով

«Ոչ մի արգելքի չնայելով» (անգլ.՝ Lockout), ռեժիսորներ Ջեյմս Մետերի և Սթիվեն Սթ. Լեջերի համատեղ ֆիլմը, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Գայ Փիրսը, Մեգի Գրեյսը, Վինսենտ Ռիգանը, Ջոզեֆ Գիլգանը, Լեննի Ջեյմսը, Փեթեր Ստորմարեն, Ջեքի Իդոն, Տիմ Փլեսթերը, Մարկ Տանկերսլին, Էնն-Սոլեն Հաթեն։
MS1 արբանյակային կայանն իրենից ներկայացնում է մեծ տիեզերական բանտ, որտեղ անաբիոզային ազդեցության տակ են գտնվում հազարավոր վտանգավոր բանտարկյալներ։ Լուրեր են պտտվում այն մասին, որ արհեստական քուն մտած բանտարկյալների վրա կատարվում են ապօրինի փորձեր։ Այդ փաստի հետազոտման համար քննիչ հանձնախումբ է գնում տիեզերական կայան Էմիլի Ուրնոկի գլխավորությամբ, որը ԱՄՆ նախագահի դուստրն է։ Հանկարծակիորեն իրավիճակը հսկողությունից դուրս է մնում և ամբողջ կայանն անցնում է բանտարկյալների ձեռքը։ Գործակալ Սնոուն, որին մեղադրել էին պետական դավաճանության մեջ, խնդիր է ստանում թափանցել տիեզերքի ամենաանառիկ բանտը և փրկել Էմիլիին։ Դա իր երբեմնի բարի անունն ու ազատությունը վերականգնելու միակ հնարավորությունն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ոչ մի արգելքի չնայելով(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ոչ մի արգելքի չնայելով»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Բերդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Սարգիս եկեղեցի  , միջնադարյան բազիլիկ եկեղեցի Բերդ քաղաքի արևմտյան եզրին , Նավուր գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում։


== Պատմություն ==
Եկեղեցի կառուցվել է 12-րդ-13-րդ դարերում։ Ըստ եկեղեցու արձանագրությունների 1871 թվականին  եկեղեցին հիմնովին վերաակառուցվել է Թումանյանների կողմից։ Եկեղեցու տարածքում կա հին գերեզմանոց, որի տարածքում կա Բերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկի ավելի քան  10 խաչքար, որոնք 13-17-րդ դարի են։


== Կառուցվածք ==
Եկեղեցին բազիլիկ տեսքի է, դուռը գտնվում է  հարավային կողմում, որի դռան վերևում և ձախ կողմում  կա արձանագրություններ։ Մնացած պատերի վրա կա փոքր  խաչաձև պատուհաններ։


== Տես նաև ==
Մարիամ Մայրի վանք
Նոր Վարագավանք


== Արտաքին հղումներ ==
Տավուշի մարզի հուշարձանների ցանկը։ Տես՝ «10.2 ԲԵՐԴ քաղաք, 14»


== Ծանոթագրություններ ==
Նազարովկա (գյուղ, Լուբնիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆազարովկաՆազարովկա (ուկրաիներեն՝ Назарівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նազարովկա գյուղում բնակվում էր 58 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օրիա (գիր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օրիա (այլ կիրառումներ)Օրիա, հնդկական օրիա լեզվի գիրը։


== Այբուբեն ==


=== Բաղաձայն ===


=== Ձայնավոր ===


=== Թվեր ===


== Արտաքին հղումներ ==
Օրիա (անգլ.)
Պաշտոնական կայք