armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(4714) Տոյոհիրո

(4714) Տոյոհիրո (անգլ.՝ Toyohiro), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Տեցույա Ֆուջիի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,019187 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6381 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4003 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1916,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187875 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,84° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4714) Տոյոհիրո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մյաեպեա

Մյաեպեա (էստ․՝ Mäepea), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 115 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(7241) Կուրոդա

(7241) Կուրոդա (անգլ.՝ Kuroda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 11-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,206724 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,907 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5065 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1197,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,300665 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,33° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7241) Կուրոդա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նամակներ Երկրից

Նամակներ երկրից (անգլ.՝ Letters from the Earth), Մարկ Տվենի ամենակարևոր աշխատանքը, որն առնչվում է եկեղեցական կարծրատիպերին։ Հեղինակի դուստրը` Կլարան, չի հրատարակել այս աշխատանքը մինչև 1962 թվականը, այսինքն` գրողի մահից ավելի քան 50 տարի անց։


== Սյուժե ==
Տերը ստեղծել է տիեզերքը։ Այնուհետև նա կենդանիներին ստեղծեց երկրի վրա` տալով նրանցից յուրաքանչյուրին առանձնահատուկ որակ, ինչպես օրինակ` կատաղություն կամ ամաչկոտություն։ Վերջապես որպես փորձ նա ստեղծեց մարդկանց։ Յուրաքանչյուր մարդ կենդանիների հատկությունները ստացել է տարբեր ձևով։ Հրեշտակապետերը սկսեցին քննարկել Տիրոջ նոր արարումները։ Նրանց թվում էր նաև սատանան, որը, ինչպես մյուսները, գովաբանում էր Արարչի գործերը, բայց նրա բոլոր խոսքերում հեգնանք կար։


== Գրականություն ==
Ф. И. Гаркавенко. Послесловие; Комментарии и примечания // Марк Твен. Письма с Земли. — М.: Госполитиздат, 1963. — С. 304-317.


== Արտաքին հղումներ ==
Ստեղծագործության լիարժեք տեքստը
Նամակներ երկրից ստեղծագործությունը Ֆանտաստիկայի լաբորատորիա կայքում
Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարություն

Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարություն, ՀՀ ԱԱՌ, Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության համակարգի նախագծման և զարգացման հիմնարար փաստաթուղթ։ Հաստատվել է ՀՀ Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարությունը հաստատելու մասին» ՆՀ-37-Ն առ 2007 թվականի փետրվարի 7-ին հրամանագրի հիման վրա։


== Պատմություն ==
Փաստաթուղթը հավանության է արժանացել ՀՀ Նախագահին առընթեր ազգային անվտանգության խորհրդի 2007 թ. հունվարի 26-ի նիստում, ապա՝ հաստատվել է ՀՀ Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարությունը հաստատելու մասին» ՆՀ-37-Ն առ 2007 թվականի փետրվարի 7-ին հրամանագրի հիման վրա։


== Բովանդակություն ==
Փաստաթուղթը բաղկացած է ներածությունից, չորս բաժիններից և եզրափակիչ դրույթներից։


=== Ներածություն ===
Ներծության մեջ սահմանված է «Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարություն» հասկացությունը։ Այդպիսով, «Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարությունը պետության, հասարակության և անհատի անվտանգության ապահովման, կայուն զարգացման, հայ ինքնության պահպանման պետական քաղաքականության համակարգն է։» Ներածության մեջ նշված են նաև ազգային անվտանգության ռազմավարության իրագործման հիմնական երաշխիքները։


=== 1. Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության հիմնարար արժեքները, անվտանգության ապահովման գործոններն ու գործողությունները, նրա դեմ ուղղված սպառնալիքները ===
Առաջին բաժինը բաղկացած է 3 հոդվածից.

Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության հիմնարար արժեքները
Ազգային անվտանգության ապահովման գործոններն ու գործողությունները
Ազգային անվտանգության դեմ ուղղված սպառնալիքները


=== 2. Ներքին անվտանգության ռազմավարություն ===
Երկրորդը բաժինը բաղկացած է 4 հոդվածից.

Արդյունավետ պետական կառավարում
Բանակաշինություն
Ազատական տնտեսություն
Կյանքի նոր որակ և բարոյահոգեբանական մթնոլորտ


=== 3. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն ===
Երրորդ բաժինը բաղկացած հինգ պարբերությունից։


=== 4. Արտաքին անվտանգության ռազմավարություն ===
Չորրորդ բաժինը բաղկացած է ՀՀ արտաքին անվտանգության ռազմավարության իրականացման գլխավոր սկզբունքնեիր սահմանումից, ինչպես նաև երեք հոդվածից.

Միջազգային
Տարածաշրջանային
Հայաստան-Սփյուռք հարաբերություններ


=== Եզրափակիչ դրույթներ ===
Եզրափակիչ դրույթները բաղկացած է չորս պարբերությունից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ղզըլմավարա

Ղզըլմավարա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բնկորատ

Բնկորատ, գետակ Սև ծովի ավազանում, Ալիս գետի վտակը, որն անցնում է Սեբաստիա քաղաքի միջով, կոչվել է նաև Կապուտակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոգոդարովկա (գյուղ, Շևչենկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոգոդարովկաԲոգոդարովկա (ուկրաիներեն՝ Богодарівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1825 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոգոդարովկա գյուղում բնակվում էր 255 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,47 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 173,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալոնսոա

Ալոնսոա (լատ.՝ Alonsoa)՝ խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ցեղ է, որն ունի մոտ 13 տեսակ, շատ տեսակներ օգտագործվում են որպես դեկորատիվ բույսեր։


== Անվանման ստւգաբանությունը ==
Ցեղի անվանումը ծագել է իսպանացի պաշտոնյա Ալոնսո Զանոնիի պատվին, ով ծառայում էր Բոգոտայում։


== Բուսաբանական նկարագրությունը ==

Ալոնսոաները բազմամյա բույսեր են։ Ցողունը նեղ է, լայնակի կտրվածքը՝ քառանկյուն, տերևները հանդիպում են հակադիր դասավորվածությմաբ կամ տերևաբույլային տեսքով։


== Արեալը ==
Աճում է քարքարոտ ժայռաբեկորների վրա, արևադարձային թփուտներում և Հարավային Ամերիկայի մերձարևադարձային շրջաններում։


== Տնտեսական նշանակությունը և կիրառությունը ==
Խաղաղ կլիմայի պայմաններում օգտագործվում են այգիներում, որպես դեկորատիվ բույսեր, բաց գրունտի վրա, որպես միամյա բույսեր, ինչպես նաև պատշգամբային կանաչատարածքներում։


== Բույսի աճեցումը ==
Ցան։ Ջերմոցներում աճեցրած ծլերը մայիսի վերջին տնկվում են արևահայաց և լավ փխրեցված հողում։
Խնամք։ Աճի շրջանում առատորեն ջրում են, ամիսը մեկ անգամ հարստացնում են կոմպլեքսային պարարտանյութով, ձմռան քիչ են ջրում։


== Տեսակների ցանկը ==
Alonsoa acutifolia Ruiz & Pav.
Alonsoa albiflora G.Nicholson
Alonsoa auriculata Diels
Alonsoa caulialata Ruiz & Pav.
Alonsoa hirsuta (Spreng.) Steud.
Alonsoa honoraria Grau
Alonsoa linearis (Jacq.) Ruiz & Pav.
Alonsoa meridionalis (L.f.) Kuntze
Alonsoa minor Edwin
Alonsoa pallida Edwin
Alonsoa peduncularis (Kuntze)
Alonsoa quadrifolia G.Don
Alonsoa serrata Pennell


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
The RHS A-Z encyclopedia of garden plants. — London, Dorling Kindersley Limited, 1996, 2003.
Մարմարիկ (այլ կիրառումներ)

Մարմարիկ, կարող է վերաբերել՝

Մարմարիկ — գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում
Մարմարիկ —  գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում
Մարմարիկ —  լեռնագագաթ Հայաստանի Կոտայքի մարզում։
Լաֆայետ շրջան (այլ կիրառումներ)

Լաֆայետ շրջան, կարող է վերաբերել՝

Լաֆայետ շրջան - ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը
Լաֆայետ շրջան - ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը
Լաֆայետ շրջան - ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը
Լաֆայետ շրջան - ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը
Բռնի մահ

Բռնի մահ, սոցիալ-իրավաբանական մահվան ծագումը բնութագրող մահվան կատեգորիաներից մեկը։ Բռնի մահ անվանում են մարդու վրա արտաքին միջավայրի գործոնների ազդեցությամբ առաջացած մահվան ձևը։ Միջավայրի գործոնները կարող են լինել՝ մեխանիկական (դանակ, զենք, քար, ավտոմեքենա և այլն), ֆիզիկական (բարձր կամ ցածր ջերմաստիճան, մթնոլորտային ճնշում, էլեկտրականություն, ռադիոակտիվ ճառագայթում և այլն) կամ քիմիական (թթուներ, հիմքեր, տարբեր թունավոր նյութեր)։ Տվյալ դեպքում մահվան կատեգորիայի որոշման համար կապ չունի թե ով է կիրառում այդ արտաքին գործոնը մարդու հանդեպ՝ ինչ-որ անձ, հենց ինքը մահացածը, թե ուղղակի դժբախտ պատահար է։ Գլխավորը, որ մահն առաջանում է արտաքին ազդեցությամբ, որը կապված չէ մարդու հիվանդությունների հետ։


== Ձևեր ==
Բռնի մահը դասակարգում են՝

մանկասպանություն
սպանություն,
ինքնասպանություն,
դժբախտ պահատար։


== Տեսակներ ==
Բռնի մահվան հիմնական պատճառներն են՝

մեխանիկական վնասվածքից
մեխանիկական ասֆիքսիայից
թունավորումից
բարձր ջերմաստիճանից
էլեկտրականությունից
մթնոլորտային ճնշման փոփոխությունից
ճառագայթային էներգիայի ազդեցությունից


== Ծանոթագրություններ ==
(5225) Լորալ

(5225) Լորալ (անգլ.՝ Loral), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,078166 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4954 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6609 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1972,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,182501 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,35° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5225) Լորալ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստրեմբո

Ստրեմբո  (իտալերեն՝ Strembo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 513 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 13 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 38 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38080։ Հեռախոսային կոդ՝ 0465։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0465 804503


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Օլեշենկա (Չերյոխի վտակ)

Օլեշենկա (ռուս.՝ Олешенка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Չերյոխի գետի ձախ ափից 38 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 14 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վելիկայա, գետը ենթաավազան չունի, գետի գետային ավազանը 
Նարվա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝
Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 01030000212102000029355
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 102002935
Ավազանի կոդը — 01.03.00.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 2
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Մաթեմատիկական մոդել

Իրական օբյեկտի իդեալականացումը կոչվում է մոդելավորում, իսկ իդեալական օբյեկտն ինքը կոչվում է մոդել։
Մոդելավորումը մոդել կառուցելու պրոցեսն է, ինչը անհրաժեշտ է տարաբնույթ խնդիրներ լուծելու համար։ Մոդելը ստեղծվում է ելնելով տվյալ խնդրի պայմաններից։
Օբյեկտները կարող են լինել բազմազան և առնչվել տարբեր բնագավառների հետ։ Այժմ մոդելավորումը լայնորեն կիրառվում է տնտեսության և գիտության մի շարք ճյուղերում։ Գիտության մեջ „Կիրառական մաթեմատիկա” առարկան սկսվում է մաթեմատիկական մոդելների կառուցումով։ Դա նշանակում է, որ որևէ երևույթ կամ օբյեկտ ուսումնասիրելիս հաշվի է առնվում նրան բնորոշ առանձնահատկությունները, անտեսվում են նրա երկրորդային հատկությունները, և առաջնային հատկությունները բերվում են մաթեմատիկական տեսքի։ Բերել մաթեմատիկական տեսքի նշանակում է գրել այդ օբյեկտի մաթեմատիկական հավասարումները և անհրաժեշտ պայմանները։ Հաջորդ քայլը այդ հավասարումների լուծումն է կամ թվային իրականացումը։ Մաթեմատիկական մոդելը արտացոլում է տվյալ օբյեկտի գլխավոր բնորոշ հատկությունները և ամենևին էլ նույնական չէ այդ օբյեկտին։ Դա նշանակում է, որ տվյալ խնդրի պայմաններում այդ օբյեկտի որոշ հատկություններ մենք անտեսում ենք, կամ օբյեկտն ունի այնպիսի բնորոշ հատկություն, որը մեզ անհայտ է և կարող է բացահայտվել հետագայում։ Մաթեմատիկական մոդելների օրինակներ են՝ նյութական կետը, մաթեմատիկական ճոճանակը, ճկուն առաձգական թելը, իդեալական գազը, անդեֆեկտ նյութը և այլն։


== Մաթեմատիկական մոդելի ճշտություն ==
Մաթեմատիկական մոդելը ճշգրիտ չի համընկնում ուսումնասիրվող օբյեկտի հետ և բացի դրանից հնարավոր է որ օբյեկտի մասին մենք չունենք լրացուցիչ տեղեկություններ և մեզ անհրաժեշտ է լինում այդ մոդելը կիրառել պարամետրերի այլ արժեքների դեպքում։ Այդ դեպքում հնարավոր է, որ այդ մոդելը դադարի ճիշտ լինելուց։ Եթե օբյեկտի մասին ունենք քիչ ինֆորմացիա, այդ դեպքում օբյեկտի մասին անում ենք որոշակի վարկածներ, որոնց շրջանակներում է կառուցվում մաթեմատիկական մոդելը։ Այնուհետև փորձնական ճանապարհով ուսումնասիրվում է մոդելի ճշտությունը։ Եթե փորձարարական հետազոտողների տվյալները մոտիկ են կամ համընկնում են կառուցված մոդելով ստացված արդյունքների հետ, ապա այդպիսի մոդելը հաստատվում է և ստանում է գոյության իրավունք։ Ամեն մի մաթեմատիկական մոդել ունի իր ճշտության սահմանը։ Մաթեմատիկական մոդելի ճշտության աստիճանը բարձրացնելիս մոդելը հետզհետե բարդանում է։
Մատերիայի առեղծվածը (ֆիլմ)

Մատերիայի առեղծվածը. տարրերի որոնումներ, ամերիկյան փաստագրական ֆիլմ, 2014 թվական, ռեժիսոր Սթիվեն Լայոնս և Մաֆի Մեյերս։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի օգոստոսի 19-ին ամբողջ երկրում PBS հեռուսաալիքով, բաղկացած է երեք մասից, յուրաքանչյուրը մեկ ժամ տևողությամբ։
Ֆիլմը ստեղծելու համար անհրաժեշտ է եղել տասը տարի, այնտեղ նկարագրվում է մատերիան (նյութը) կազմող հիմնական քիմիական տարրերի որոնման գործընթացը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով կյանքի և ժամանակի յոթ գիտական երևակայությունների վրա։ Ֆիլմը պատմում է Մայքլ Էմերսոնը։ Այն գիտնականների ստեղծագործական պրոցեսի մասին փաստերով հիմնավորված ֆիլմ է, որտեղ դերասանները հայտնագործության պրոցեսները նկարագրում են գիտնականների սեփական բառերով և վերարտադրում են նրանց հիմնական հայտնագործությունները, օգտագործելով իսկական լաբորատոր սարքավորումների կրկնօրինակները։


== Էպիզոդներ ==


== Մասնակիցներ ==
Փաստագրական ֆիլմի սյուժեն պատմում է Մայքլ Էմերսոնը։ Մասնակիցների անունները բերված են այբբենական կարգով.


== Պատկերասրահ ==


=== Յոթ հայտնի գիտնականներ ===

		
		
		
		
		
		


=== Դերասաններ և խորհրդատուներ ===

		
		
		


== Արձագանքներ և քննադատություն ==
Համաձայն Ֆորբս ամսագրի՝ «Քիմիկոս|քիմիկոսներն]] արագ ճանաչում են իրենց ոլորտի հսկաների կյանքի պատմությունները։ Բայց այս ֆիլմը նախատեսված է ոչ միայն քիմիկոսների համար, թիրախային լսարան են նաև ուսուցիչները, ուսանողները և հետաքրքրասեր հեռուստադիտողները»։ Ազգային Գիտական Ֆոնդի նախագծի նկարագրության վրա հիմնված այս ֆիլմը պատմում է քիմիայի «դետեկտիվ պատմություն», սկսած հնագույն ալքիմիկներից մինչև մեր օրերի ջանքերը մատերիայի նոր, ստաբիլ ձևերի որոնողական աշխատանքներում։ Մարկ Դեվիդզյակը Cleveland Plain Dealer թերթում մեջբերում է ֆիլմի պատմության գծով խորհրդատուին (Ալան Ռոք). «Ֆիլմը նկարագրում է գիտությունը որպես շատ մարդասիրական գործընթաց, իսկ մարդիկ դա տեսնում են որպես մեխանիկական պրոցես։ Այս պատմվածքները վեր են հանում մեծ մարդասիրական գաղափարներ, բայց նաև հիասթափության պահեր, թե ինչպես է գիտությունը իրականում մոտենում բնության գաղտնիքների բացահայտմանը»։ Ամերիկայի Քիմիական ընկերության կրթության բաժնի աշխատակից Էրիկա Յակոբսոնը ֆիլմը գնահատել է որպես «գերազանց գործիք, որը հնարավորություն կտա սովորողներին այլ կերպ նայել Մենդելեևի աղյուսակին և նրանց, որոնք մասնակցել են աղյուսակի կերտման պատմությանը»։


== Տես նաև ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Mystery of Matter Archived 2019-03-27 at the Wayback Machine. at the PBS WebSite/1.
The Mystery of Matter (videos) Archived 2015-12-10 at the Wayback Machine. at the PBS WebSite/2.
http://www.mysteryofmatter.net/ The Mystery of Matter official website. պաշտոնական կայք
The Mystery of Matter(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
The Mystery of Matter at Amazon.com
The Mystery of Matter - Trailer (05:18) ՅուԹյուբում
The Mystery of Matter – video search on Youtube
The Mystery of Matter – video search on Dailymotion
Հին Կահիրե

Հին Կահիրե (արաբ․՝ مصر القديمة (القاهرة‎‎, Միսր էլ Կադիմա), Եգիպտոսի ժամանակակից մայրաքաղաքի պատմական հատվածը։
Հին Կահիրեն գտնվում է հնագույն շինությունների վայրում (Ֆուստատ)։ Հին քաղաքի տարածքում պահպանվել են հին հռոմեական շինություններ և հին ղպտիական եկեղեցիներ, տեղակայված է Ղպտիական թանգարանը, Բաբելոնյան ամրոցը, սինագոգ և հնագույ մզկիթներ։ Ինչպես նաև Հին Կահիրեի տարածքում տեղակայված է մի այր, որտեղ թաքնվում էր Սուրբ ընտանիքը։
Հին քաղաքի մի մասը, որտեղ բնակվում են ղպտի քրիստոնյաները, կոչվում է Ղպտիական Կահիրե։
Եգիպտոս այցելող զբոսաշրջիկները հաճախ են լինում Հին Կահիրեում։


== Միջնադարում ==

15-րդ դարի 2-րդ կեսին երկու կարևոր շինություններ կառուցվեցին Կահիրեում՝ Բուլաք նավահանգիստը և ալ-Ազբակեյա թաղամասը՝ քաղաքի հյուսիսարևմտյան մասում։ Քաղաքի հատակագիծը չէր փոխվել վերջին 300 տարվա ընթացքում և դրա մասին է վկայում 1798 թվականին ֆրանսիական հետազոտական խմբի կողմից գծված քարտեզը։ 1428 թվականին Զահեր Բայբարսի կողմից Կիպրոսը գրավելուց հետո, Բուլաքը դարձավ Կահիրեի գլխավոր նավահանգիստը։ 15-րդ դարի վերջին Կահիրեն իր վրա էր վերցրել Հին Կահիրեի առևտրային կարևոր նավահանգստի դերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հին Կահիրե
Սոլբա (գետ)

Սոլբա (ռուս.՝ Сольба), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Սաբլա գետի ձախ ափից 29 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 50 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա, գետը ենթաավազան չունի գետը թափվում է Վոլգա, գետի գետային ավազանը Օկի։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 08010100812110000004186
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 110000418
Ավազանի կոդը — 08.01.01.008
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 10
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Կյունպաթ

Կյունպաթ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մամոլար

Մամոլար  (իսպ.՝ Mamolar), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բուրգոս պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է՝ Սեռա դե լա Դեմանդա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 37 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Historia de Mamolar Archived 2007-03-11 at the Wayback Machine.
MamolarArchived 2009-10-27 at the Wayback Machine.
Հակոբ Թոփչյան

Հակոբ Թոփչյան, հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Բժիշկ Ավետիս Նագգաշյանը գրում է, որ 1915 թվականի ապ­րի­լի 12 (24)-ին Կ. Պոլ­սում ձերբակալված բազմաթիվ հայ մտավորականների հետ գնացքով (շոգեկառքով) տեղափոխվել է դեպի Իզմիթ, ապա Էնկյուրիից դեպի Սինճան Քեոյ։
Շոգեկառքի Ա կարգի վագոնի մեջ եղել են Կոմիտասը, Հովնան և Պալաքյան վարդապետները, բժիշկ Վահ­րամ Թոր­գո­մյա­նը, Տի­րան Քե­լե­կյա­նը, դոկտոր Հակոբ Թոփչյանը և ուրիշներ։ Այնուհետև նրանց ձիակառքեր նստեցնելով տարել են Այաշ ավանի ծայրամասի բլրի վրա գտնվող Սարը կըշլա հին զորանոց-բանտը։ Հետագա ճակատագիրն անհայտ է։


== Գրականություն ==
Հայ Եղեռնը, Բ տպագրութիւն Պէյրութ, 1978, 171 էջ
Իսկահատեան Հարութիւն, Վկայարան Հայկական Ցեղասպանութեան, Գիրք Բ., Պէյրութ, 2011, 352 էջ


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Վաշինգտոն շրջան (Նյու Յորք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վաշինգտոն շրջան (այլ կիրառումներ)Վաշինգտոն շրջան (անգլ.՝ Washington County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.191 կմ² է, բնակչությունը՝ 63.216 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆորտ Էդուարդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1772 թ.։
Միրնոե (գյուղ, Բառի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիրնոեՄիրնոե (ուկրաիներեն՝ Мирне), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բառի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միրնոե գյուղում բնակվում էր 384 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7459 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 51,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ամերիկահայ ուսանողների միություն

Ամերիկահայ ուսանողների միություն, կրթական և բարեսիրական կազմակերպություն։ Հիմնվել է 1910-ին, Նյու Յորքում։ Նպատակն է համախմբել ԱՄՆ-ի հայ մտավորականությանը, դասախոսներին, ուսանողներին, նպաստել օտար ափերում կրթական գործի զարգացմանը։ Միությունը զգալի դեր է կատարում ամերիկահայ երիտասարդությանը կրթելու, նրանց մասնագիտական կարողությունները համապատասխան ասպարեզներում ծառայեցնելու գործում, կրթաթոշակներ է հատկացնում կարիքավոր ուսանողներին։ Ունի մասնաճյուղեր Բոստոնում, Փրովիդենսում, Նյու Ջերսիում։
Աշնանային զանգեր

«Աշնանային զանգեր» (ռուս.՝ «Осенние колокола»), 1978 թվականի խորհրդային երաժշտական ֆիլմ-հեքիաթ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Գորիկկերն Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինի «Մահացած արքայադստեր և յոթ հերոսների հեքիաթը» (ռուս.՝ «Сказка о мёртвой царевне и о семи богатырях») ստեղծագործության հիման վրա։
«Աշնանային զանգեր»-ում հնչում են Մոդեստ Մուսորգսկու, Վ. Կալիննիկովի, Ալեքսանդր Գլազունովի, Անատոլի Լյադովի, Դմիտրի Շոստակովիչի, Գեորգի Սվիրիդովի, Ռոդիոն Շչեդրինի, Ալեքսեյ Մուրավլևի, Բորիս Տիշչենկոյի, Վիկտոր Կուպրևիչի երաժշտությունը։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը գեղեցիկ հեքիաթ է սիրո և հրաշքների մասին, արտասովոր տխուր և ուրախ իրադարձությունների մասին, որոնք տեղի են ունեցել հեռավոր հեքիաթային թագավորությունում։ Մինչ այժմ, ըստ ֆիլմի սյուժեի, ցար-հայրը ճանապարհորդում էր հեռավոր երկրներում՝ տանը թողնելով թագուհուն՝ որը երեխայի է սպասում։ Թագուհին նրան պարգևում է դուստր՝ արքայադուստր։ Բայց շուտով թագուհին մահանում է, թագավորն ամուսնանում է չար և նենգ կնոջ հետ, և խորթ մայրը ժամանակի ընթացքում որոշում է ազատվել աղջկանից, քանի որ նա այնքան գեղեցիկ էր, որ նրա կողքին ցանկացած գեղեցուհի թվում էր տգեղ։


== Դերերում ==


=== Գլխավոր դերերում ===
Լյուբով Չիրկովա-Չեռնյաևա (լուսագրերում՝ Չիրկովա) – արքայադուստր
Վլադիմիր Վիխրով – արքայազն Ելիսեյ
Լյուդմիլա Դրեբնյովա – թագուհի, խորթ մայր
Նատալյա Սայկո – Չեռնավկա
Իրինա Ալֆյորովա – թագուհի
Ալեքսանդր Կիրիլով – ցար
Գեորգի Մարտիրոսյան – դյուցազն
Վալերի Չեռնյաև – դյուցազն
Ալեքսանդր Անդրուսենկո – դյուցազն
Վիկտոր Նեզնանով – դյուցազն
Լեոնիդ Տրուտնև – դյուցազն
Ալեքսեյ Իվաշով – դյուցազն
Սերյոժա Բարդիգին – դյուցազն


=== Էպիզոդներում ===
Ինոկենտի Սմոկտունովսկի — կարդում է բանաստեղծություն կադրից դուրս


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Ալեքսանդր Վոլոդին
Օպերատոր՝ Լև Ռագոզին
Բեմադրող նկարիչներ՝ Ա. Պոպով, Ա. Կոչուրով
Հնչյունային օպերատոր՝ Ա. Իզբուցկի
Երաժշտական ձևավորումը՝ Ա. Կոգանի
Ռեժիսոր՝ Ն. Սոլոմինա
Մոնտաժող՝ Լ. Պուշկինա
Կոստյումների նկարիչ՝ Լ. Չեկուլաևա
Գրիմի նկարիչներ՝ Կ. Պուստովալովա, Մ. Բաբաևա
Խմբագիր՝ Տ. Պրոտոպոպովա
Ռեժիսորի օգնականներ՝ Կ. Կուշնարևա, Ա. Կոլոսով
Օպերատորի օգնական՝ Ի․ Գեբեշտ
Լույսի վարպետ՝ Ռ. Ավանեսով
Համակցված նկարահանումներ․
Օպերատոր՝ Վ. Շոլին
Նկարիչ՝ Ս. Իլտյակով


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
1844. Осенние колокола // Советские художественные фильмы. Аннотированный каталог (1978—1979). — М. : «Нива России»—«Современные тетради», 1998. — С. 88-89. — 344 с. — 3200 экз. — ISBN 5-88289-011-X.
Осенние колокола // Домашняя синематека: отечественное кино 1918—1996. — М.: Дубль-Д, 1996. — 520 с. — стр. 305
Фёдор Раззаков. Ирина Алферова. Любимая женщина красавца Абдулова. — М.: Алгоритм, 2016.
Ֆյոդորովկա (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՖյոդորովկաՖյոդորովկա (ռուս.՝ Фёдоровка), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քարաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

Քարաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝

Քարաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Լոռու մարզի Քարաբերդ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։
Քարաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Շիրակի մարզի Քարաբերդ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։
Քարաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - ԼՂՀ Հադրութի շրջանի Քարագլուխ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։
Քարաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Վայոց ձորի մարզի Քարագլուխ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։
Դավիդովո (գյուղ, Կամեշկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴավիդովոԴավիդովո (ռուս.՝ Давыдово), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կամեշկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 86 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պրիլուժնոե (գյուղ, Լետիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊրիլուժնոեՊրիլուժնոե (ուկրաիներեն՝ Прилужне), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրիլուժնոե գյուղում բնակվում էր 226 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,833 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 271,31 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սոբոլևո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոբոլևոՍոբոլևո (ռուս.՝ Соболево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կաագվեռե (այլ կիրառումներ)

Կաագվեռե անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կաագվեռե - գյուղ Էստոնիայի Կանեպի շրջանի կազմում։
Կաագվեռե - գյուղ Էստոնիայի Մեկսա շրջանի կազմում։
Սրբուհի Քեքեջյան

Սրբուհի Քեքեջյան, հայ երգչուհի, երգահան։ Հայաստանում 1990-ականներին ամենահայտնի երգչուհիներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Ինչպես նշվում են լրատվամիջոցները, Քեքեջյանի ամենահայտնի երգերից էր «Պատահական քեզ գտա, պատահական կյանք է սա» երգը։
Դերասան-նմանակող Արմեն Ավետյան հետ ամուսնությունից հետո Սրբուհի Քեքեջյանը հեռացել է հանրային ոլորտից, նախըտրելով «երեխաներին անձամբ մեծացնել»։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է (ամուսինը՝ դերասան-նմանակող Արմեն Ավետյանը):


== Սկավառակագրություն ==
Ո՞ւր ես` (2001)
Իմ յարը (2002)
Իմ երգի արքա (2005)


== Ծանոթագրություններ ==
Ավիլայի պատեր

Ավիլայի պատեր (իսպ.՝ Muralla de Ávila), գտնվում է Իսպանիայի համանուն քաղաքում, Դուերո գետին միացող Ադախո գետի աջ ափին։ Ամրոցը գտնվում է Կենտրանական Կորդիլեռների ստորոտում, 1100մ ծովի մակերևույթից բարձր, Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդից 110 կմ հեռավորության վրա դեպի հյուսիս-արևմուտք։ 1885 թվականի ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։


== Պատմություն ==
Միջնադարում ամրոցը այնքան է զարգացել, որ դարձել է կոմպլեքս, որի բնակիչներին անվանել են Avila de los cabalieros (թարգմանաբար «Ավիլայի ասպետներ»), քանի որ այնտեղ շատ հաճախ կազմակերպվում էր ասպետական մարտեր։
11-րդ դարի գրավոր փաստաթղթերի հիման վրա պարզվել է, որ ամրոցի արտաքին պաշտպանական պատի շինարարությունը սկսվել է 1090 թվականին հռոմեական կառույցի տեղում։ Շինարարությունը գլխավորել է Դոն Ռայմունդո դե Բորգանան (Don Raimundo de Borgoña), Կաստիլիայի արքա Ալֆոնսո 6-րդի հրամանով, ով զավթել էր այդ տարածքները մավրներից։ Գրավումից հետո տեղական ցեղերին Ալֆոնսո 6-րդը օգտագործել է որպես էժան աշխատուժ։ Պարսպի պատի շինարարությունը տևել է ընդամենը ինը տարի, որի ամբողջ ընթացքը ղեկավարում էին այդ ժամանակների լավագույն ճարտարապետներ Կասանդրո Ռոմանոն և Ֆլորինո դե Պիրուենգային։
Ներկայումս Ավիլայի ամրոցը համարվում է Իսպանիայի միջնադարյան ամրոցներից ամենալավ պահպանվածը։


== Ճարտարապետություն ==
Ամրոցը ունի ինը դարպասներ, ութսունութ գլանաձև աշտարակներ, որոնք իրարից գտնվում են 25 մ հեռավորության վրա և 2500 հատ ռազմական աշտարակներ-թաքստոցներ։ Պարիսպների ընդհանուր երկարությունը կազմում է 2526 մ։ Ունի ուղղանկյուն տեսք՝ 400մ x 900մ։ Հին ամրոցը շրջապատող հզոր պարիսպը հանդիսանում է Ավիլայի խորհրդանիշը։ Այն իրենից ներկայացնում է Իսպանիայի լավագույն ռազմատեխնիկական կառույցի օրինակը։ Պարսպի միջին բարձրությունը կազմում է 12 մ, իսկ հաստությունը՝ 3 մ։
Շինարարության համար, որպես հիմնական շինանյութ օգտագործվել է մոխրագույն և սև գրանիտը։ Բացի դրանից իսպանացիները օգտագործել են նաև աղյուս, հավանգ և կրաքար։ Ամրոցի շնորհիվ բնակավայրը դարձավ քաղաք։ Այն բաժանարար հանդիսացավ գյուղացիների և ասպետների միջև։ Համաձայն լեգենդի, սկզբում որոշված է եղել որ ապրսպի առային պատը կառուցեն երկրաչափության երկու ուսուցիչներ՝ հռոմեացի Կասանդրո Ռոմանոն և ֆրանսիացի Ֆլորինո դե Պիրուենգային։ Համաձայն Իսպանիայի արխիվային փաստաթղթերի ամրոցի շինարարությունը սկսվել է 12-րդ դարի երկրորդ կեսին, սակայն պատմաբան Ռոդրիգես Ալմեյդան ապացուցեց, որ Սուրբ Վիկենտիայի դարպասի մոտ գտնվող երկու աշտարակները կառուցվել են հռոմեցիների կողմից։
Զբոսաշրջիկների համար առավել մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում Ավիլայի ամրոցի արևելյան հատվածը, որտեղ գտնվում է հոյակերտ տաճարը, որը կառուցված է եղել այդ ժամանակներում ընդունված ամրոցի ներսի հատվածում։ Տաճարի պետերից մեկի դերը կատարում է ամրոցը, իսկ նրա գմբեթը սլանում է դեպի վերև դառնալով որպես 89-րդ աշտարակ, տեղացիները այն անվանում են «cimorro»:
Արևելյան կողմում ամրոցի գտնվում է Ալքասարի (Puerta del Alcazar) և Սուրբ Վիկենտիայի (Puerta de San Vicente) դարպասները ամրացված 20մ բարձրություն ունեցող աշտարակներով, որոնք վերնամասում իրար հետ կապվում են կամարով, որում գտնվում է նաև անցումը։ դրանք քաղաքի գլխավոր դարպասներն են։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.castlesguide.ru/spain/castles/avila.html
Մայքլ Շտալ-Դևիդ

Մայքլ Շտալ-Դևիդ (անգլ.՝ Michael Stahl-David, հոկտեմբերի 28, 1982(1982-10-28), Չիկագո), ամերիկացի դերասան։ Ավելի հայտնի NBC-ի «Դոնելի եղբայրներ» հեռուստասերիալում Շոնի Դոնելիի դերով և պրոդյուսեր Ջեֆրի Ջեյքոբ Աբրամսի «Մոնստրո» ֆիլմում Ռոբ Հոքինսի դերով։


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Մայքլ Շտալ-Դևիդը ծնվել է Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում՝ բժիշկների ընտանիքում։ Ավարտել է Չիկագոյի Կոլումբիական քոլեջը։ Ունի երկու փոքր եղբայր՝ Էրիկ Շտալ-Դևիդը և Էնդրյու Շտալ-Դևիդը։ Մինչ դերասանական կարիերայի սկիզբը եղել է գրաֆիտի նկարիչ Չիկագոյում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Կինո ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Թատրոն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Չալովկա (գյուղ, Կառլովկայի շրջան)

Չալովկա (ուկրաիներեն՝ Чалівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չալովկա գյուղում բնակվում էր 258 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռիչարդ Դոքմեջյան

Ռիչարդ Հրայր Դոքմեջյան (1933, Հալեպ), քաղաքագետ (ԱՄՆ)։ Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Հալեպում, ուր հաճախել է հայկական դպրոց։ Բարձրագույն կրթությունը և գիտական աստիճանները ստացել է ԱՄՆ-ի համալսարաններում։ Քաղաքական գիտություններ է դասավանդել ԱՄՆ-ի համալսարաններում։ Ուսումնասիրում է Հայաստանի քաղաքական պատմությունը, հայերի ցեղասպանության, հայ քրիստոնեության պատմության հարցերը, որոնց նվիրել է մի շարք աշխատություններ, այդ թվում՝ «Իսլամը և հեղափոխությունը, ֆունդամենտալիզմը արաբական աշխարհում» (անգլ., 1985) երկը։ Մասնակցել է ցեղասպանությանը նվիրված միջազգային կոնֆերանսների, 1982 թ. Թել Ավիվում հանդես է եկել «Ցեղասպանության բնորոշումը, հայերի և հրեաների օրինակների ուսումնասիրությունը» զեկուցումով։ 1985 թվականից Դ. Զորյան ինստիտուտի տնօրենների խորհրդի անդամ է։


== Երկեր ==
Determinant of Genocide։ Armenians and Lews as Case Stadies, The Armenian Genocide in Perspective (1986) ժողովածուում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հավաթաղ

Հավաթաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գուժովո (գյուղ, Դանիլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳուժովոԳուժովո (ռուս.՝ Гужово), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 69 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աղբենիս (Մշո գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղբենիս (այլ կիրառումներ)Աղբենիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Դատվան գյուղաքաղաից արևմուտք, Բաղեշ քաղաքից 15 կմ հյուսիս՝ Մուշից Բիթլիս տանող ճանապարհին։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 40 տուն, ըստ այլ աղբյուրների՝ 100 տուն բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Աղբենիսից հյուսիս գտնվում է Մորխախան քարավանատան ավերակները։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Karadeniz TV

Karadeniz TV, Թուրքիայի Սևծովյան տարածաշրջանի հանրային հեռուստաալիքը։ Հեռարձակվում է 2005 թ. մայիսի 18-ից։ Թուրքիայի ողջ տարածքում հասանելի է Türksat 3A, Tivibu և D-Smart արբանյակային և կաբելային հեռուստատեսության օրերատորների բաժանորդներին։
Հեռուստաալիքը ունի "քույր" ռադիոկայան՝ Karadeniz FM, որը հեռարձակվում է 1994 թվականից։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-08-17 at the Wayback Machine. (թուրքերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Սեսե Սեկո Մաբուտու

Մբուտու Սեսե Սեկո Կուկու Նգբենդու Վա Զա Բանգա (ֆր.՝ Mobutu Sese Seko Kuku Ngbendu wa za Banga, հոկտեմբերի 14, 1930(1930-10-14)[…], Lisala, Բելգիական Կոնգո - սեպտեմբերի 7, 1997(1997-09-07)[…], Ռաբաթ, Մարոկկո))՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության քաղաքական գործիչ, Կոնգոյի նախագահ (1965—1997), 1971 թվականին նրա հրամանով պետությունը վերանվանվեց Զահիր։ 1983 թվականին ստացել է մարշալի կոչում։

Մաբուտուն ծագում է բենգալա կոչվող ցեղից։ 1956 թվականին Մաբուտուն անցավ աշխատանքի որպես սերժանտ և սկսեց վարել ակտիվ գործունեություն։ 1959 թվականին Բելգիական կառավարությունը նրան աշխատանքի ուղարկեց Բրուսել։ 1960 թվականի հուլիսի 30-ին երկիրը անկախություն ձեռք բերեց։ Եվ այս իրադարձությունից անմիջապես հետո այնտեղ ծկսվեց քաղաքացիական պատերազմը։ Նույն թվականի սեպտեմբերի 14-ին Մաբուտուն, ով արդեն ուներ գնդապեի աստիճան, գործի անցավ գլխավոր շտաբում՝ Ամերիկայի միացյալ նահանգների հովանավորության տակ։

1965 թվականին վերջնականապես իշխանության գալով Սեսե Սեկո Մաբուտուն մեծ ուշադրություն դարձրեց Կոնգոյի ազգային հագուստին, ազգային լեզվին և ազգային անուններին։ Նա գործածության մեջ մտցրեց Աբակոստը, արը ազգային հագուստ էր տղամարդկանց համար։ Այդ կերպով նա ուզում էր հրաժարվել եվրոպական հագուստից։ Ինչպես նաև Մաբուտուն հայտարարեց, որ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության բնակիչները պետք է կրեն միայն ազգային անուններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հեկատոնքեյրներ

Հեկատոնքեյրներ (հուն.՝ ἑκατόν, հուն. նշ. հարյուր ձեռնանիներ), հին հունական դիցաբանությունում ստորերկրյա ուժերը անձնավորող հարյուր ձեռնանի և հիսուն գլխանի հսկաներ։
Ըստ Հեսիոդոսի, Հեկատոնքեյրները Ուրանոսի, և Գեայի երեք որդիներն էին՝ Բրիարեոս, Կոտտես և Գիես։ Տիտանների հետ կռվի թեժ պահին Օլիմպոսի աստվածները դիմել են Հեկատոնքեյրներին և վերջիններիս հաղթանակը ապահովել է օլիմպոսյանների հաղթանակը։ Հաղթանակից հետո Հեկատոնքեյրները հսկում են Աիդ գլորված տիտաններին։


== Աղբյուրներ ==
Թալինկայա

Թալինկայա, լեռ Շիրակի դաշտում, Գյումրի քաղաքի շրջակայքում։ Հիշատակում է Ղ. Ալիշանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարագավան կամավորական ջոկատ

Վարագավան, Արցախյան պատերազմի ընթացքում Շամշադինի շրջանում տեղի ունեցած մարտերին մասնակցած ռազմական կազմավորում։ Ձևավորվել է 1989 թվականին Վարագավան գյուղում։ 1989-1994 թթ. մասնակցել է Տավուշի շրջանի (Պառավաքար) ինքնապաշտպանական մարտերին։ Հրամանատար՝ Վ. Աբրահամայան։ Ջոկատից զոհվել է Մ. Մանուչարյանը (նրա անունով է կոչվել գյուղի միջնակարգ դպրոցը)։


== Տես նաև ==
Վարագավան
Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկ


== Գրականություն ==
Լավրենտի Միրզոյան,  Տավուշ, Երևան, «Ասողիկ», 2010 — 152, էջեր 152 — 856 էջ։
Գենադի Գումենյուկ

Գենադի Գումենյուկ (դեկտեմբերի 23, 1939(1939-12-23), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուսական դիվանագետ


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի (ՄԳԻՄՕ) ՄԻԴ ԽՍՀՄ (1967 թվական) և դիվանագիտական ակադեմիա ՄԻԴ ԽՍՀՄ (1980): 1967 թվականից դիվանագիտական աշխատանքում։

1957-1962 թվականներից- փականագործ-հավաքող, ավագ տեխնիկ Մոսկվայի ձեռնարկությունում։
1967-1968 թվականներից- Լեհաստանում ԽՍՀՄ դեսպանատան հյուպատոսական բաժնի քարտուղար։
1968-1970 թվականներից- Լեհաստանում ԽՍՀՄ դեսպանատան ատաշե։
1970-1971 թվականներից- ԽՍՀՄ ԱԳՆ-ի չորրորդ եվրոպական վարչության երրորդ քարտուղար։
1991-1992 թվականներից- ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ, ապա Ռուսաստան Կոնգոյում։
1992 թվականի դեկտեմբերի 31-ից մինչև 1997 թվականի ապրիլի 21-ը Չադում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1997-1999 թվականներից- Ռուսաստանի ԱԳՆ-ի Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
1999 թվականի օգոստոսի 24-ից մինչև 2005 թվականի մարտի 4-ը- Ռուսաստանի Դաշնության Բուրունդիյում արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2005 թվականից- կենսաթոշակի։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Երկրորդ կարգի արտակարգ և լիազոր դեսպան (1991 թվականի հունվարի 21-ից)
Առաջին կարգի արտակարգ և լիազոր դեսպան (1993 թվականի նոյեմբերի 19-ից)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2002 թվականի հունվարի 15-ից)


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի դուստր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրություն ՌԴ ԱԳՆ կայքում
Ոստիկանական հիվանդանոց

Ոստիկանական հիվանդանոց (ռուս.՝ Полицейская больница), բժշկական հաստատություն Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Բացվել է 1844 թվականին Ֆեոդոր Պետրովիչ Հաազի նախաձեռնությամբ` անօթևանների և փողոցում հիվանդացածների համար։ Մոսկվացիներն այն անվանում էին Հաազովյան։


== Պատմական հասցե ==
Հիվանդանոցը գտնվել է Մալի Կազյոննի նրբանցք, 5 հասցեով։


== Շենք ==
Ոստիկանական հիվանդանոցի շենքը կառուցվել է կոմս Վ. Ս. Նարիշկինի համար` 18-րդ դարի վերջին - 19-րդ դարի սկզբին։ Ճարտարապետն անհայտ է, համարվում է, որ նա եղել է Մ. Ֆ. Կազակովի աշակերտը։ Մինչև 1843 թվականը կալվածքում գտնվել է խնամատան օրթոպեդիկ ինստիտուտը, որը շենքը գնել է երկրորդ սեփականատեր Պյոտր Իվաշևից։ Հաազի ոստիկանական հիվանդանոցն այստեղ բացվել է 1844 թվականին։
Հիվանդանոցի բակում այժմ կանգնած է քանդակագործ Նիկոլայ Անդրեևի հեղինակած դոկտոր Ֆ. Պ. Հաազի կիսանդրին, որը տեղադրվել է 1909 թվականին։


== Պատմություն ==
Հաազի կյանքի օրոք այնտեղ բուժվել է ամեստորին խավերի մոտ 30000 հիվանդ` աղքատներ, կառքերի կողմից վրաերթի ենթարկվածներ, ցրտահարվածներ, սովյալներ, անօթևաններ։ Հաազն անպայման շրջայցում էր բոլոր հիվանդներին։ Հիվանդանոցն օգնում էր կարիքավորներին ինչով կարող էր. կազմակերպում էր այլ քաղաքներից ժամանածների վերադարձը տուն, ծերերին և անկարներին ուղարկում էր կացարաններ, անօթևան երեխաների համար նոր ընտանիքներ էր փնտրում։
Հիվանդանոցը չուներ պետական ֆինանսավորում, օգնում էին բարերարները։ Դոկտոր Հաազը հիվանդանոցի կարիքներին էր հատկացնում իր ամբողջ գումարը, իսկ ինքն ապրում էր աղքատության մեջ։ Թույլերին և ընչազուրկներին օգնելը նրա կյանքի իմաստն էր։ Ամեն տարի հիվանդների թիվն ավելանում էր, և Հաազը փորձում էր ստանալ ֆինանսական աջակցություն քաղաքից։
1910 թվականին Ոստիկանական հիվանդանոցը վերանվանվեց Ալեքսանդր III-ի պատվին, և այդ ժամանակվանից ստացավ «Ալեքսանդրովկա» ժողովրդական անունը։ 1917 թվականից հետո այն դարձավ Կրասնոսովետսկայա։ 1920 թվականից այստեղ գործում էր Իլյա Մեչնիկովի անվան ինֆեկցիոն հիվանդությունների ինստիտուտը, 1924-1959 թվականներին հիվանդանոցի շենքում գործել է Աշխատուժի հիգիենայի և մասնագիտական հիվանդությունների ինստիտուտը։ 1959 թվականից սկսած գլխավոր շենքում տեղակայված է սկզբում ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի, այժմ` Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի երեխաների և դեռահասների հիգիենայի գիտահետազոտական ինստիտուտը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Խոսե (Կալիֆոռնիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սան Խոսե (այլ կիրառումներ)Սան Խոսե (անգլ.՝ San José), քաղաք ԱՄՆ-ի հարավարևմտյան մասում՝ Կալիֆոռնիա նահանգում։ Լոս Անջելեսից և Սան Դիեգոյից հետո քաղաքը երրորդն է իր բնակչության թվով և տարածքով ամբողջ Կալիֆոռնիայում։ Քաղաքի սկզբնական անունը եղել է El Pueblo de San José de Guadalupe։ Սան Խոսեն հիմնադրվել է 1777 թ-ի նոյեմբերի 29-ին։


== Քույր քաղաքներ ==
 Վերակրուս (իսպ.՝ Veracruz), Մեքսիկա (1975)
 Դուբլին (անգլ.՝ Dublin, իռլանդերեն՝ Baile Átha Cliath), Իռլանդիա (1986)
 Եկատերինբուրգ, Ռուսաստան (1992)
 Օկայամա (ճապ.՝ 岡山市), Ճապոնիա (կնքվել է 1957 թ-ին)
 Պունա (անգլ.՝ Pune, մարաթհի՝ पुणे), Հնդկաստան (1992)
 Սան Խոսե (իսպ.՝ San José), Կոստա Ռիկա (1961)
 Թայնան, Թայվան (1975)


== Հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը
Սան Խոսեյի լուսանկարները
San Jose Silicon Valley Chamber of Commerce
San Jose — Dublin Sister City Program
San Jose and Santa Clara Election Information
Pictures of damage from the 1906 earthquake at Silicon Valley History Online(չաշխատող հղում)
Map of neighborhoods and neighboring cities
Վիկտոր Լյապկալո

Վիկտոր Ալեքսանդրովիչ Լյապկալո (ռուս.՝ Виктор Александрович Ляпкало, սեպտեմբերի 18, 1956(1956-09-18), Ուխտա, Կոմի ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային գեղանկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1956 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Կոմիի Հանրապետությունում։ 1978 թվականին ավարտել է Սարատովի գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1979-1987 թվականներին սովորել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղարվեստի ֆակուլտետում՝ Վլադիմիր Գորբի, Վ. Ռեյխետի մոտ։ Ավարտել է ինստիտուտը Բորիս Ուգարովի արվեստանոցում՝ ստանալով գեղանկարչի և մանկավարժի որակավորում։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Սպիտակ գիշեր» նկարը։ 1990 թվականին դարձել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ։
Ցուցահանդեսների սկսել է մասնակցել 1987 թվականին։ Ստեղծել է դիմանկարներ, նյու նկարներ, բնանկարներ։ Նրա նկարներից են՝ «Օլյա» (1987), «Մելանխոլիա» (1989), «Վալյա» (1991), «Մարբուրգ» (1992), «Բաղնիքից հետո», «Պետրովիչ», «Գոշան և Երոֆեյը» (все 1993), «Տանյա» (1995), «Մի բաժակ ջուր» (1998), «Նատաշա» (1999), «Ինքնաեռի մոտ», «Ընտանեկան դիմանկար» (երկուսն էլ 2000), «Գարուն» (2002), «Սաշենկա», «Ընտրություն» (երկուսն էլ 2004), «Մարկիզը վերադարձավ», «Կյանքի աշուն» (обе 2005), «Ամառային տրամադրություն» (2007), «Կանացի կերպար», «Համերգն ավարտված է» (обе 2008), «Ամռան երազանքներ» (2011) և այլն։ Անհատական ցուցահանդեսներն անցկացվել են Սանկտ Պետերբուրգում (1996, 1997, 1998, 1999, 2002, 2004, 2006, 2009), Մյունխենում (1994), Գիսսենում (1995), Մարբուրգում (1992, 1993)։
Վիկտոր Ալեքսանդրովիչ Լյապկալոյի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Հոլանդիայի, Բելգիայի, ԱՄՆ-ի և այլ երկրների թանգարաններում ու մասնավոր հավաքածուներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Крылова О. Портрет обнажённой в интерьере и без // Смена. 1997, 12 апреля.
Связь времен. 1932—1997. Художники — члены Санкт-Петербургского Союза художников России. Каталог выставки. СПб., 1997. С.292.
Иванов С. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. СПБ., НП-Принт, 2007. С.405, 406. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. СПб., Первоцвет, 2007. С.146.
Осенняя выставка 2005 года. СПб., ВЦ СПБСХ, 2008. С.23, 86.
Весенняя выставка 2008 года. Живопись. Скульптура. СПб., ВЦ СПБСХ, 2008. С.28.
Виктор Ляпкало. СПБ., 2009.
Петербургский сецессион. Автор вступ. статьи М. Важевич. СПб., ВЦ СПБСХ. 2012.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Վիկտոր Ալեքսանդրովիչ Լյապկալոն «Неизвестный соцреализм. Поиски и открытия» կայքում
Иванов С. В. Ленинградская школа живописи. Очерк истории.
Хронология Ленинградской школы живописи.
Սևծովյան նավատորմ

Սևծովյան նավատորմ, Ռուսական կայսրության ՌԾՆ-ի բաղկացուցիչ մասը։ Հիմնվել է 1783 թվականին։ Մասնակցել է ռուս-թուրքական, Ղրիմի, առաջին համաշխարհային պատերազմներին։ 1905 թվականին տեղի են ունեցել ապստամբություններ Սևծովյան նավատորմի «Պոտյոմկին» զրահանավի և «Օչակով» հածանավի վրա։ 1918 թվականին նավերի մի մասը գրավում են հակաբոլշևիկյան ուժերը, մի մասը, «զավթիչների ձեռքը չընկնելու համար», Լենինի ցուցումով, ջրասույզ է արվում։ Սևծովյան նավատորմը սկսել է վերստեղծվել 1920 թվականի մայիսից։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ (1941 - 1945) Սևծովյան նավատորմը մասնակցել է Օդեսայի, Սևաստոպոլի, Հյուսիսային Կովկասի պաշտպանությանը, Կերչ-Թեոդոսիայի, Կերչ-էլտիգենի են գործողություններին, Ղրիմի, Օդեսայի ազատագրմանը։
1965 թվականին պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։
Լիթենայմ

Լիթենայմ (ֆր.՝ Littenheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 270 մարդ, բնակչության խտությունը` 64.13 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.21 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 25 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 178 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 144-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 34։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,9 %։ 144 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 139 անձ (70 տղամարդ և 69 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (3 տղամարդ և 2 կին)։ 34 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
(4106) Նադա

(4106) Նադա (անգլ.՝ Nada), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 6-ին Տոշիրո Նոմուրայի և Կոյո Կավանիշիի կողմից Մինամի-Օդայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,753268 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,255 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2516 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1668,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,21574 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,74° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4106) Նադա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)