Կարլսռուե

Կարլսռուե (գերմ.՝ Karlsruhe, Կալզղուը), քաղաք Գերմանիայում, Բադեն-Վյուրտեմբերգ երկրամասում, Հռենոս գետի աջ ափին, Ֆրանսիայի հետ Գերմանիայի ունեցած պետական սահմանի մերձակայքում։ 259, 1 հազար բնակիչ (1970)։ Արդյունաբերական կենտրոն է, տրանսպորտային հանգույց, գետային նավահանգիստ։ Զարգացած է նավթաթորումը, տրանսպորտային և էլեկտրատեխնիկական մեքենաշինությունը։ Ունի համալսարան, կերպարվեստի պետական ակադեմիա, թանգարան։ Հիմնադրվել է 1715 թ.-ին։
Կարլսռուեում են տեղակայված արդարադատության համակարգի մի շարք բարձրագույն (դաշնային մակարդակի) հաստատություններ, այդ թվում՝  դաշնային սահմանադրական դատարանը ( Bundesverfassungsgericht ), արդարադատության դաշնային դատարանը ( Bundesgerichtshof), դաշնային դատարանի գլխավոր դատախազը ( Generalbundesanwalt beim Bundesgerichtshof ):


== Անվանում ==
Հիմնադրել է մարկգրաֆ Կարլ Վիլհելմը 1715 թվականին։ Առաջին շինությունը եղել է նրա որսորդական դղյակը․ այստեղից էլ քաղաքի անվանումը, որը նշանակում է «Կարլի հանգիստ» (գերմաներեն Ruhe ― «հանգիստ, հանգստություն»)։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Քույր քաղաքներ ==
Կարլսռուեն բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

 Ֆրանսիա, Նանսի (1955)
 Անգլիա, Նոթինգհեմ (1969)
 Գերմանիա, Հալլե (1987)
 Ռուսաստան, Կրասնոդար (1997)
 Ռումինիա, Տիմիշոարա (1997)
 Ուկրաինա, Վիննիցա, (2022)


=== Գործընկերություն ===
Կարլսռուեն գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

 Ֆինլանդիա, Օուլու


== Կլիմա ==


== Պատկերասրահ ==
Կարլսռուե - Karlsruhe
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Dorothea Wiktorin (Hrsg.): Atlas Karlsruhe – 300 Jahre Stadtgeschichte in Karten und Bildern. Emons, Köln 2014, ISBN 978-3-95451-413-7.
Stadt Karlsruhe Stadtarchiv (Hrsg.): Karlsruhe. Die Stadtgeschichte. Badenia, Karlsruhe 1998, ISBN 3-7617-0353-8 (PDF; 54,4 MB).
Georg Patzer: Kleine Geschichte der Stadt Karlsruhe. G. Braun, Karlsruhe 2014, ISBN 978-3-7650-8488-1.
Hubert Doerrschuck, Herbert Meininger: Karlsruhe. Stadtgeschichte und Bilddokumentation. G. Braun, Karlsruhe 1984, ISBN 3-7650-8041-1.
Erich Keyser: Badisches Städtebuch. (= Deutsches Städtebuch. Handbuch städtischer Geschichte. Band IV 2). Kohlhammer Verlag, Stuttgart 1959.
Landesarchivdirektion Baden-Württemberg (Hrsg.): Regierungsbezirk Karlsruhe. (= Das Land Baden-Württemberg. Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden. Band V). Kohlhammer, Stuttgart 1976, ISBN 3-17-002542-2.
Horst F. Pampel: Karlsruhe – Zwischen den Zeilen der Chronik. Karlsruhe o. J. (1988).
Horst F. Pampel: Karlsruhe – 275 Jahre Perspektiven, Perioden und Persönlichkeiten. Karlsruhe o. J. (1990).
David Depenau, Ernot Drücke: Karlsruhe einst und heute – Vergleichende Stadtansichten. Verlag Regionalkultur, Heidelberg u. a. 2006, ISBN 3-89735-461-6.
Heinz Schmitt (Hrsg.): Alltag in Karlsruhe. Vom Lebenswandel einer Stadt durch drei Jahrhunderte. Badenia-Verlag, Karlsruhe 1990, ISBN 3-7617-0262-0.
Armin G. Meyer, Sabine Meyer-Carillon: Ortsfamilienbuch Karlsruhe. Teil 1: Hof und Hofdienerschaft: Carlsburg in Durlach, Schloss Augustenburg in Grötzingen, markgräflicher Hof zu Basel 1688–1743 und Hof-Gemeinde Karlsruhe 1750–1761. Cardamina Verlag Susanne Breuel, 2014, ISBN 978-3-86424-162-8.
Armin G. Meyer, Sabine Meyer-Carillon: Ortsfamilienbuch Karlsruhe. Teil 2: Reformierte Gemeinde 1722–1821. Cardamina Verlag Susanne Breuel, 2014, ISBN 978-3-86424-182-6.


== Արտաքին հղումներ ==
Կարլսռուեի պաշտոնական կայքէջը
Amtlicher WebStadtplan Karlsruhe(չաշխատող հղում) mit thematischen und historischen Karten
Karlsruhe auf stadtpanoramen.de
Stadtlexikon Karlsruhe des Stadtarchiv Karlsruhe
Stadtwiki Karlsruhe
Tourismusportal Karlsruhes
Karlsruhe հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի)