Աբդելկեբիր Խաթիբի

Աբդելկեբիր Խաթիբի (ֆր.՝  Abdelkébir Khatibi, փետրվարի 11, 1938(1938-02-11), El Jadida, Region Doukkala Abda - մարտի 16, 2009(2009-03-16)[…], Ռաբաթ, Մարոկկո), մարոկկոացի փիլիսոփա, սոցիոլոգ, բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, գրաքննադատ, էսսեիստ։ Գրել է ֆրանսերեն։


== Կենսագրություն ==
Աբդելկեբիր Խաթիբին ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 11-ին։ Մանուկ հասակում կորցրել է հորը։ 12 տարեկանում սկսել է արաբերեն բանաստեղծություններ գրել, հետո անցել է ֆրանսերենի, որն էլ նրա համար դարձել է գրական լեզու։ Ստեղծագործություններն ուղարկել է ռադիո և թերթերի։ Սովորել է Մարաքեշում, Կասաբլանկայում։ 1959 թվականից Սորբոնի համալսարանում ուսումնասիրել է սոցիոլոգիա և փիլիսոփայություն, այնտեղ պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն մաղրեբի վեպի վերաբերյալ 1965 թվականին (հրատարակվել է 1968 թվականին)։ Կրել է կարմիր մայիսի և 1960-ական թվականների հակամշակույթի ազդեցությունը։ Վերադառնալով Մարոկկո ՝ ակտիվորեն հանդես է եկել որպես հետազոտող, մանկավարժ, հասարակական գործիչ, գրականագետ։ Եղել է Ռաբատի սոցիոլոգիայի ինստիտուտի տնօրենը 1966 թվականից մինչև ինստիտուտի փակումը 1970 թվականին։ 1971 թվականին հրատարակել է առաջին վեպը։ 1979 թվականին գլխավորել է Ռաբատի համալսարանին կից գիտական հետազոտությունների ինստիտուտը։
Մահացել է 2009 թվականի մարտի 16-ին սրտամկանի ինֆարկտից։


== Ստեղծագործություններ ==
Մաղրիբյան վեպ, ակնարկ / Le Roman maghrébin, Paris, Maspéro, 1968 (վերահրատ.՝ 1979)
Bilan de la sociologie au Maroc (1968)
Études sociologiques sur le Maroc (1971)
Դաջված հիշողություն, վեպ / La Mémoire tatouée, Paris, Denoël, 1971 (վերահրատ.՝ 1979)
Սեփական անվան վերքը, էսսե / La Blessure du nom propre, Paris, Denoël, 1974 (վերահրատ.՝ 1986)
Vomito blanco (Le sionisme et la conscience malheureuse), essai, 1974
Le Lutteur de classe à la manière taoïste, poésie, Paris, Sindbad, 1976
Արյան գիրքը, վեպ / Le Livre du sang, Paris, Gallimard, 1979 (վերահրատ.՝ 1986)
Մարգարեն ծածկոցի ներք, պիես / Le Prophète voilé, Paris, L’Harmattan, 1979
Հազարերեքերորդ գիշերվա մասին, էսսե/ De la mille et troisième nuit, Rabat, SMER, 1980
Սերը երկու լեզվով, վիպակ/ Amour bilingue, Montpellier, Fata Morgana, 1983
Մաղրիբը հոգնակի թվով, էսսե / Maghreb pluriel, Paris, Denoël, 1983
Le Même Livre, Correspondance avec J. Hassoun, Paris, Éditions de l’Éclat, 1985
Նվիրվում է եկող տարվան, բանաստեղծություններ / Dédicace à l’année qui vient, Montpellier, Fata Morgana, 1986
Օտարի կերպարը ֆրանսիական գրականության մեջ/ Figures de l’étranger (dans la littérature française), essai, Paris, Denoël, 1987
Par-dessus l'épaule, essai, Paris, Aubier, 1988
Սիոնիզմի պարադոքսները, էսսե / Paradoxes du sionisme, Rabat, Al Kalam, 1989
Ամառը Ստոկհոլմում, վեպ / Un été à Stockholm, Paris, Flammarion, 1990
Penser le Maghreb, essai, Rabat, SMER, 1993
Ռաբաթյան եռանկար, վեպ / Triptyque de Rabat, Paris, Noël Blandin, 1994
Գեղագրության արվեստն իսլամում, էսսե / L’Art calligraphique de l’sslam, avec Mohamed Sijelmassi, Paris, Gallimard, 1994
Նշանից դեպի կերպար, էսսե / Du signe à l’image, avec Ali Amahan, livre d’art sur le tapis marocain, Casablanca/Milan, Lak International, 1995
L’Alternance et les Partis politiques, essai, Casablanca, Eddif, 1999
Ուրիշի լեզուն, էսսե / La Langue de l’autre, New York, Les Mains secrètes, 1999
Vœu de silence, essai, Paris, Al Manar, 2000
Ժամանակակից արաբական արվեստ, էսսե / L’Art contemporain arabe, Paris, Al Manar, 2001
Մարմինն Արևելքում, էսսե / Le Corps oriental, Paris, Hazan, 2002
Սիրահարված նկարչի ճանապարհորդությունը, վեպ / Pèlerinage d’un artiste amoureux, Paris, Éditions du Rocher, 2003 (վերահրատ.՝ 2006)
Aimance, poésie, Paris, Al Manar, 2004
Correspondance ouverte, avec G. EL Khayat, Rabat, Marsam, 2004
Féerie d’un mutant, récit, La Serpent à plumes, 2005
Պոետական քառյակ, էսսե / Quatuor poétique, Paris, Al Manar, 2006
Ժակ Դերիդան՝ ինչպես կա, էսսե/ Jacques Derrida, en effet, Paris, Al Manar, 2007
Գրողն ու նրա ստվերը / Le Scribe et son ombre, Paris, Éditions de La Différence, 2008


== Ամփոփիչ հրատարակություններ ==
Երկեր 3 հատորով / Œuvres de Abdelkébir Khatibi, tome I: Romans et récits, tome II: Poésie de l’Aimance, tome III: Essais, Paris, Éditions de La Différence, 2008 (Ժակ Դերիդայի և Ռոլան Բարտի նախաբանով)


== Ճանաչում ==
Ֆրանսիական ակադեմիայի մեծ մրցանակը (1994),
Մարոկկոյի մեծ մրցանակ (1998),
Միջերկրածովյան Աֆրիկայի / Մաղրիբի մրցանակը (2003),
Ֆրանսիայի գրողների միության մրցանակ (2008, առաջին անգամ շնորհվել է արաբ հեղինակի)։Խաթիբիի գրքերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում՝ ճապոներեն 


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Memmes Abdallah (1994)։ Abdelkebir Khatibi: l'écriture de la dualité (ֆրանսերեն)։ L'Harmattan։ ISBN 978-2-7384-2010-7 
Wahbi Hassan (1995)։ Les mots du monde: Khatibi et le récit (ֆրանսերեն)։ Agadir: Université Ibnou Zohr 
Bousta Rachida Saigh (1996)։ Lecture des récits de Abdelkebir Khatibi: écriture, mémoire et imaginaire (ֆրանսերեն)։ Casablanca: Afrique Orient։ ISBN 978-9981-25-057-4 
Ahnouch Fatima (2004)։ Abdelkébir Khatibi, la langue, la mémoire et le corps: l'articulation de l'imaginaire culturel (ֆրանսերեն)։ L'Harmattan։ ISBN 978-2-7475-6753-4 
Wahbi Hassan (2009)։ Abdelkébir Khatibi, la fable de l'aimance (ֆրանսերեն)։ Harmattan։ ISBN 978-2-296-06680-9 
Jabbar Nabil El (2014)։ L'oeuvre romanesque d'Abdelkébir Khatibi: Enjeux poétiques et identitaires (ֆրանսերեն)։ Editions L'Harmattan։ ISBN 978-2-336-35586-3 
Merabet Lahoucine El (2018)։ Abdelkébir Khatibi: La sensibilité pensante à l'oeuvre dans Le livre du sang (ֆրանսերեն)։ Paris: Editions L'Harmattan։ ISBN 978-2-14-009409-5