Զե Լուիշ

Ժոզե Լուիշ Մենդեշ Անդրադե (հունվարի 24, 1991(1991-01-24), Ֆոգու), կաբովերդեցի ֆուտբոլիստ, «Պորտու» ակումբի հարձակվող։ 2010-2017 թվականներին խաղացել է Կաբո Վերդեի հավաքականում։


== Ակումբային կարիերա ==
Զե Լուիշը ծնվել է Կաբո Վերդեում և 18 տարեկանում տեղափոխվել է Պորտուգալիա, որտեղ սկսել է իր պրոֆեսիոնալ կարիերան «Ժիլ Վիսենտե» ակումբում։ 2009 թվականի նոյեմբերի 29-ին «Շավիշ» ակումբի դեմ խաղում կատարել է իր նորամուտը պորտուգալական Սեգունդայում 2010 թվականի ապրիլի 15-ին «Բեյրա Մար» ակումբի դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը թիմի կազմում։ Առաջին երկու մրցաշրջաններում նա ցուցաբերել է բարձր արդյունավետություն, դարձել է ակումբի լավագույն ռմբարկու, թիմին օգնել է անցնել էլիտա և հասնել միչև Պորտուգալական լիգայի գավաթի խաղարկության եզրափակիչ։ Իր խաղով Զե Լուիշը գրավել է ավելի հայտի ակումբների ուշադրությունը։ 2011 թվականի ամռանը նա տեղափոխվել է «Բրագա»՝ ակումբի հետ կնքելով հնգամյա պայմանագիր։ Նոր թիմում իր առաջին մրցաշրջանն անցկացրել է հաջողությամբ, սակայն հետո նրա մոտ սկսել է անկում, և նա վարձավճարով տեղափոխվել է «Ժիլ Վիսենտե»։ Մեկ տարի անց Զե Լուիշը վերադարձել է «Բրագա»։ 2012 թվականի օգոստոսի 25-ին «Բեյրա Մար» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Սանգրիշ լիգայում։ Նոյեմբերի 3-ին իր նախկին ակումբ «Ժիլ Վիսենտեի» դեմ խաղում Զե Լուիշը խփել է իր առաջին գոլը «Բրագայի» կազմում։ 2013 թվականին դարձել է Պորտուգալական լիգայի գավաթի խաղարկության դափնեկիր։
Ամռանը Զե Լուիշը վարձավճարով տեղափոխվել է հունգարական «Վիդեոտոն»։ Հուլիսի 28-ին «Խալադաշ» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Հունգարիայի առաջնությունում։ Սեպտեմբերի 21-ին «Կեչկեմետ» ակումբի դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը «Վիդեոտոնի» կազմում։ Նա օգնել է իր թիմին դուրս գալ Հունգարիայի Գավաթի խաղարկության եզրափակիչ։ Պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո վերադարձել է «Բրագա»։


=== «Սպարտակ» (Մոսկվա) ===

2015 թվականի սկզբում Զե Լուիշով հետաքրքրվել է «Պորտուն», «Բենֆիկան» և մոսկովյան «Դինամոն»։ Ամռանը նա տեղափոխվել է մոսկովյան «Սպարտակ»՝ կնքելով չորսամյա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 6,5 միլիոն եվրո։ Հուլիսի 17-ին «Ուֆա» ակումբի դեմ խաղում Զե Լուիշը կատարել է իր նորամուտը ՌՖՊԼ-ում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Յուրա Մովսիսյանին։ Այդ խաղում նա խփել է իր առաջին գոլը «կրամրասպիտակների» կազմում։ Հուլիսի ավարտին փոխել է իր համարը «99»-ից «20» այն բանից հետո, երբ թիմից հեռացել է Պատրիկ Էբերտը։ Օգոստոսի 3-ին «Ռուբին» ակումբի դեմ խաղում գոլային փոխանցում է կատարել Մովսիսյանին, տնային խաղում, որի շնորհիվ խփվել է խաղի միակ գոլը։ Օգոստոսի 22-ին «Ամկար» ակումբի դեմ խաղում առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել հիմնական կազմում։
Սեպտեմբերի 23-ին Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16 եզրափակչի՝ Նիժնի Նովգորոդի «Վոլգայի» (7:0) դեմ խաղում ձևակերպել է «դուբլ» և օգնել է իր թիմին խոշոր հաղթանակ տանել։ Սեպտեմբերի 26-ին «Զենիթ» ակումբի դեմ խաղում Զե Լուիշը բացել է հանդիպման հաշիվը՝ գնդակը նետելով Լոդիգինի գլխավերևով։ Այդ խաղում ստացել է ազդրի հետին մակերևույթի վնասվածք և դուրս մնացել մեկ ամսով։ Նոյեմբերի 30-ին «Ռուբին» ակումբի դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը վնասվածքից հետո։
2016 թվականի օգոստոսի 21-ին «Կրասնոդար» ակումբի դեմ խաղում կատարել է «դուբլ»՝ խփելով իր առաջին գոլը նոր մրցաշրջանում։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ԲԿՄԱ-ի դեմ խաղում կատարել է գոլային փոխանցում, ձևակերպել «դուբլ» և հաղթանակ բերել իր թիմին։ 2017 թվականին Զեն օգնել է «Սպարտակին» դառնալ չեմպիոն։
Նույն թվականի հուլիսի 12-ին խաղացողը երկարաձգել է պայմանագիրը մոսկվայի «Սպարտակի» հետ մինչև 2021 թվականի հունիսի 30-ը։ 2017/18 Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլի՝ իսպանական «Սևիլիայի» և սլովենական «Մարիբորի» դեմ խաղերում Զե Լուիշը խփել է մեկական գոլ։
2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Եվրոպայի լիգայի «Վիլյառեալի» դեմ խաղում ձևակերպել է «դուբլ»։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ին խփել է երկու գոլ Տուլայի «Արսենալի» դարպասին, բայց «Սպարտակն» արդյունքում պարտվել է (2:3)։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 8-ի խաղում, որը եղել է վերջինը ձմեռային ընդմիջումից առաջ, ձևակերպել է «դուբլ» «Անժիի» դեմ խաղում (3:0)։ 2019 թվականի գարնանը խփել է մեկական գոլ «Կրասնոդար» (1:1), «Ուֆայի» (1:0) և «Կռիլյա Սովետով» (2:1) ակումբների դեմ խաղերում։
Ընդհանոր «Սպարտակի» կազմում Ռուսաստանի առաջնությունում անցկացրել է 85 խաղ՝ խփելով 25 գոլ։ Եվրագավաթներում մոսկովյան ակումբի կազմում հարձակվողն անցկացրել է 15 խաղ՝ խփելով 5 գոլ։


=== «Պորտու» ===
2019 թվականի հուլիսին Լուիշը տեղափոխվել է «Պորտու»։ 2019 թվականի օգոստոսի 7-ին Չեմպիոնների լիգայի նախընտրական փուլի՝ ռուսական «Կրասնոդարի» դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը նոր ակումբում։ Մեկ շաբաթ հետո անցկացված պատասխան խաղում Զե Լուիշը խփել է իր առաջին գոլը «Պորտուի» կազմում։ Օգոստոսի 17-ին Սետուբալի «Վիտորիա» ակումբի դեմ խաղում Զե Լուիշը ձևակերպել է հեթ-տրիկ։ Օգոստոսի 24-ին խփել է հաղթական գոլը Լիսաբոնի «Բենֆիկա» ակումբի դեմ խաղում (2:0)։


== Կարիերան հավաքականում ==
2010 թվականի մայիսի 24-ին Պորտուգալիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Զե Լուիշը կատարել է իր նորամուտը Կաբո Վերդեի հավաքականում։
Հավաքականի կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Նիգերիայի հավաքականի դեմ խաղում, որն անցկացվել է Աֆրիկյան ազգերի գավաթի խաղարկության նախընտրական փուլում։ Չորս օր անց գոլ է խփել Զամբիայի հավաքականի դեմ նախընտրական խաղում։ Որոշ աղբյուրներում նշվում է, որ Զե Լուիշը հավաքականի կազմում գոլ է խփել 2012 թվականին Սիերա Լեոնեի դեմ խաղում 2014 թվականի աշխարհի առաջնության նախընտրական փուլում (հունիսի 2) և Մադագասկարի դեմ խաղում 2013 թվականի Աֆրիկյան ազգերի գավաթի նախընտրական փուլում (հունիսի 16), սակայն աղբյուրների մեծ մասում նշվում է, որ այդ գոլերը խփել են այլ ֆուտբոլիստներ (Սիերա Լեոնեի դարպասը գրավել է Մարկու Սուարեշը, Մադագասկարի դարպասը երկու գոլ է խփել Ռայան Մենդեշը և մեկ գոլ՝ Ջանինին)։
Զե Լուիշը մասնակցել է Աֆրիկյան ազգերի գավաթի խաղարկության նախընտրական փուլերին 2012, 2013, 2015, 2017, 2019 թվականներին, սակայն չի ընգրկվել եզրափակիչ խաղերի հայտացուցակներում 2013 և 2015 թվականներին, երբ Կաբո Վերդե հավաքականն անցել է որակավորման փուլը։ Զե Լուիշը նաև մասնակցել է աշխարհի առաջնության նախընտրական խաղերին 2014 և 2018 թվականներին։


== Ակումբային վիճակագրություն ==


=== Ակումբում ===


=== Խաղերը և գոլերը հավաքականում ===
2017 թվականի հունիսի 11-ի դրությամբ
Ընդհանուր՝ 17 խաղ / 2 գոլ, 9 հաղթանակ, 1 ոչ-ոքի, 7 պարտություն


== Ձեռքբերումներ ==
Թիմային

 «Ժիլ Վիսենտե»

Սեգունդայի հաղթող – 2010/11
Պորտուգալական լիգայի գավաթի եզրափակչի մասնակից – 2011/12 «Բրագա»

Պորտուգալական լիգայի գավաթի դափնեկիր – 2012/13 «Սպարտակ» (Մոսկվա)

 Ռուսաստանի առաջնության չեմպիոն – 2016/17
 Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր – 2017/18
Ռուսաստանի Սուպերգավաթի դափնեկիր – 2017Անձնական

Ռուսաստանի ֆուտբոլի առաջնության ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստ (1) – 2016 թվական հոկտեմբեր.
ՌՖՄ «Մրցաշրջանի 33 լավագույն խաղացողներ» ազգային մրցանակի դափնեկիր – 2016/17 (№ 2), 2018/19 (№ 3)
Պորտուգալիայի առաջնության ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստ (1) – 2019 թվականի օգոստոս


== Անձնական կյանք ==
Նախկին ընկերուհին՝ Ռաֆաելա։ Նրանք ունեն երկու երեխա, տղան՝ Լեոն, աղջիկը՝ Միյան։ Ռուսաստանում գտնվելու ժամանակ ընտանիքն առանց նրա ապրել է Լիսաբոնում։ 2018 թվականի փետրվարից հանդիպել է պարուհի Ալեսայի հետ, 2019 թվականին զույգը բաժանվել է։ 2019 թվականի ապրիլի 1-ին Զե Լուիշը Ինստագրամի իր էջում հայտարարել է իր և Ալեսայի հարաբերությունների վերականգնման մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը foradejogo.net կայքում Archived 2020-06-04 at the Wayback Machine.
Ֆուտբոլիստի էջը footbalzz.com կայքում
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)