Բազուկոսկր

Բազուկոսկր (լատ.՝ humerus), տիպիկ երկար խողովակաձև ոսկոր, ուսի կմախքային հիմք։ Պատկանում է վերին ազատ վերջույթների կմախքին։


== Նկարագրություն ==
Բազուկոսկրը բաժանվում է դիաֆիզի (բազուկոսկրի մարմինը, լատ.՝ corpus humeri) և պրաքսիմալ ու դիստալ էպիֆիզների։ Վերին մասում բազուկոսկրի մարմինը կլորացված է, իսկ դիստալ էպիֆիզին ավելի մոտ է` եռանկյունաձև։ Մարմնի վրա տարբերակում են՝ հետևի մակերեսը (լատ.՝ facies posterior), որը սահմանազատվում է կողմնային և մեդիալ եզրերով (լատ.՝ margo lateralis et medialis), միդիալ առաջնային մակերես (լատ.՝ facies anterior medialis), կողմնային առաջնային մակերեսը (լատ.՝ facies anterior lateralis), որոնք առանձնացված են թույլ արտահայտված սանրիկներով։  
Պրոքսիմալ էպիֆիզը ներկայացված է բազուկոսկրի գլուխով (լատ.՝ caput humeri), որը դիաֆիզից անջատված է անատոմիական պարանոցով(լատ.՝ collum anatomicum): Գլուխը հոդավորվում է թիակի հոդափոսիկի հետ՝ կազմելով ուսահոդը։ Պարանոցի հետևում կան երկու թմբիկներ (ապոֆիզ)՝ մեծ և փոքր (լատ.՝ tuberculum majus et minus), որի միջև անցնում է միջթմբկային ակոսը - ուսի երկգլուխ մկանի երկար գլխի ջլերի ամրացման տեղը։ Թմբիկների տակ՝ դիաֆիզի հետ սահմանին մոտ, անցնում է վիրաբուժական պարանոցը (լատ.՝ collum chirurgicum), բազուկոսկրի ամենատարածված կոտրվածքների հատվածը։
Ոսկրի մարմնի վրա տարբերվում է դելայաձև թմբիկը (լատ.՝ tuberositas deltoidea), որին ամրանում է դելտայաձև մկանը։ Թմբիկների հետևից՝ մեդալից դեպի կողմնային հատվածը, պարույրի տեսքով անցնում է ճառագայթային նյարդի[en]  ակոսը (լատ.՝ sulcus nervi radialis):
Դիստալ էպիֆիզում տեղադրված է հոդագլխիկը (լատ.՝ condylus humeri), իսկ դրա կողմերում երկու հոդաելուններ մեդիալ և լետալ (լատ.՝ epicondylus medialis et lateralis): Հոդաելունների միջև կա նախաբազկի ոսկորների հոդավորման համար նախատեսմած մակերես, բաժանված բազուկոսկրի մարմնի (լատ.՝ trochlea humeri) և բազուկոսկրի գլխիկի  (լատ.՝ capitulum humeri): Նրանց վերևում, առջևի կողմում, համապատասխանաբար, տեղակայված են  պսակաձև (լատ.՝ fossa coronoidea) և ճառագայթային (լատ.՝ fossa radialis) հոդափոսերը, ինչպես նաև հետևից արմնկային լատ.՝ fossa olecrani) հոդափոսը, որոնք անհրաժեշտ են արմնկային և ճառագայթային ոսկրերի միացման համար, ձևավորելով արմնկային հոդը։ Մեդիալ հոդաելունի հետին մասով անցնում է արմնկային նյարդի ակոսը (լատ.՝ sulcus nervi ulnaris).


== Ոսկրացում ==
Ծնվելու պահին միայն պրոքսիմալ էպիֆիզը բաղկացած է աճառ հյուսվածքից, որի պատճառով բազուկոսկրի գլուխը գործնականում չի հայտնաբերվում ռենտգենոգրաֆում։ Մեծանալու ընթացքում հետևողականորեն առաջանում են պրոքսիմալ էպիֆիզի ոսկրացման երեք կետեր.

Ուսի գլխիկի մեդիալ մասում (0-1 տարեկան կամ ծննդյան օրվանից)
Գլխիկի մեծ թմբիկում և լետալ մասում (2-3 տարեկան)
Փոքր թմբիկում (3-4 տարեկան)4-6 տարեկան հասակում այս կենտրոնները միաձուլվում են բազուկոսկրի մեկ գլխին։ Փոքր տարիքում տեղի է ունենում մետաէպիֆիզի աճառի  փոխարինումը ոսկրային հյուսվածքով (սինոստոզ) պրոքսիմինալ էպիֆիզի և  դիաֆիզի սահմանագծում, որի պատճառով ոսկորը շարունակում է աճել երկարությամբ։ Երեխայի կամ դեռահասի ռենտգենյան լուսանկարում մետաէպիֆիզի աճառի տեղում դիտվում է է բնորոշ լուսավոր տարածք, որը կարելի է շփոթել կոտրվածքի կամ ճաքի հետ։


== Մկաններ ==
Բազուկոսկրին ամրանում են վերին վերջույթի գոտու, ուսի և նախաբազուկի որոշ մկաններ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Մարդու կմախքը
Հենաշարժիչ համակարգ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Привес, Михаил Григорьевич Анатомия человека. — 11-е изд., испр. и доп.. — Спб.: Издательство «Гиппократ», 2001. — С. 704 с: ил.. — ISBN 5-8232-0192-3
Синельников, Рафаил Давыдович Атлас анатомии человека: Учеб. пособие в 4-х томах. Т.I.. — М.: Издательство «Медицина», 1989. — С. 344с:  ил.. — ISBN 5-225-01497-6