Պիեռ Բուլ

Պիեռ Բուլ (ֆր.՝ Pierre Boulle, փետրվարի 20, 1912(1912-02-20)[…], Ավինյոն - հունվարի 30, 1994(1994-01-30)[…], Փարիզ), 20-րդ դարի ֆրանսիացի գրող։ Լայն ճանաչում ու համբավ է նվաճել հատկապես  Քվայ գետի կամուրջը (1952) և Կապիկների մոլորակը (վեպ) (1963) վեպերի շնորհիվ, որոնց էկրանավորումներն արժանացել են բազմաթիվ հեղինակավոր կինոմրցանակների։


== Կենսագրություն ==
Էլեկտրիկի մասնագիտություն ստացած Բուլը մեկնել է Հեռավոր արևելք՝ աշխատելու։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին «Ազատ Ֆրանսիայի» (ֆր.՝ France libre) զինված ուժերի կազմում ռազմական գործողությունների է մասնակցել Չինաստանում, Բիրմայում, Ինդոնեզիայում, գերի է ընկել, ենթարկվել հարկադիր ու տաժանակիր աշխատանքի, նվաստացումների, կտտանքների (իր կյանքի այդ ծանրագույն շրջանի մասին նա հետագայում գրել է «Քվայ գետի կամուրջը» վեպում)։ Ինքնասպանություն չգործելու, ապրելու տենչն իր մեջ վերազարթնեցնելու համար սկսել է օրագրում յուրաքանչյուր օր գրառումներ, նշումներ, արձանագրումներ կատարել։ 1944 թվականի վերջերին նրան վերջապես հաջողվել է փախուստի միջոցով ազատվել գերությունից։ Սկզբնական շրջանում բնակություն է հաստատել Մալայզիայում, հետագայում կարողացել է վերադառնալ հայրենի Ֆրանսիա, զբաղվել իր սիրած գործով՝ գրական աշխատանքով։
Բուլի հեղինակած «Քվայ գետի կամուրջը» վեպը դարձել է միջազգային բեսթսելեր, դրա հիման վրա կինոռեժիսոր Դևիդ Լինի նկարահանած ֆիլմն արժանացել է յոթ «Օսկարի», ընդ որում՝ հեղինակավոր այդ մրցանակը շնորհվել է նաև նրան՝ որպես սցենարի հեղինակի։ Բուլն այդ աշխատանքի համար ստացել է ևս մեկ հեղինակավոր կինոմրցանակ՝ բրիտանական կինոակադեմիայի BAFTA մրցանակը։
Ֆրանսիացի վիպասանի ստեղծագործական նվաճումներից է համարվում նաև «Կապիկների մոլորակը» գիտա-ֆանտաստիկ վեպը, որը նույնպես թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուներով (այդ թվում՝ հայերեն), բազմիցս էկրանավորվել ու բեմականացվել, արժանացել առնվազն ինը հեղինակավոր մրցանակի։
Պիեռ Բուլը մահացել է Փարիզում 1994 թվականի հունվարի 30-ին (ընդամենը երեք շաբաթ էր մնացել 82 տարին լրանալուն)։


== Պետական պարգևներ ==
Պատվո լեգեոնի շքանշան
Մարտական խաչ մեդալ
«Դիմադրության» մեդալ


== Տես նաև ==
Քվայ գետի կամուրջը
Կապիկների մոլորակը (վեպ)
Կապիկների մոլորակը (ֆիլմ, 2001)


== Երկեր ==


=== Վեպեր ===
William Conrad (1950; tr. in 1955 as Not the Glory by Xan Fielding; also issued as Spy Converted)
Le Sacrilège malais (1951; tr. in 1959 as Sacrilege in Malaya by Xan Fielding; also issued as S.O.P.H.I.A.)
Le Pont de la rivière Kwaï (1952; tr. in 1954 as The Bridge over the River Kwai by Xan Fielding)
Le Bourreau (1954; tr. in 1961 by Xan Fielding, US title։ The Executioner, UK title։ The Chinese Executioner)
L'Épreuve des hommes blancs (1955; tr. in 1957 as The Test by Xan Fielding; also issued as White Man's Test)
La Face (1956; tr. in 1956 as Saving Face by Xan Fielding; also issued as Face of a Hero)
Les Voies du salut (1958; tr. in 1958 as The Other Side of the Coin by Richard Howard)
Un métier de seigneur (1960; tr. in 1960 as A Noble Profession by Xan Fielding; also issued as For a Noble Cause)
La Planète des singes (1963; tr. in 1964 as Monkey Planet by Xan Fielding; later issued as Planet of the Apes)
Le Jardin de Kanashima (1964; tr. in 1965 as Garden on the Moon by Xan Fielding)
Le Photographe (1967; tr. in 1967 by Xan Fielding, US title։ The Photographer, UK title։ An Impartial Eye)
Les Jeux de l'esprit (1971; tr. in 1973 as Desperate Games by Patricia Wolf)
Les Oreilles de jungle (1972; tr. in 1972 as Ears of the Jungle by Michael Dobry and Lynda Cole) - story of the Vietnam war told from the perspective of a North Vietnamese commander
Les Vertus de l'enfer (1974; tr. in 1974 as The Virtues of Hell by Patricia Wolf)
Le Bon Léviathan (1978; tr. in 1978 as The Good Leviathan by Margaret Giovanelli)
Les Coulisses du Ciel (1979; tr. in 1985 as Trouble in Paradise by Patricia Wolf)
L'Énergie du désespoir (1981)
Miroitements (1982; tr. in 1986 as Mirrors of the Sun by Patricia Wolf)
La Baleine des Malouines (1983; tr. in 1984 by Patricia Wolf, US title։ The Whale of the Victoria Cross, UK title։ The Falklands Whale)
Pour l'amour de l'art (1985)
Le Professeur Mortimer (1988)
Le Malheur des uns... (1990)
À nous deux, Satan ! (1992)
L'Archéologue et le Mystère de Néfertiti (2005; posthumous)


=== Պատմվածքների ժողովածուներ ===
Contes de l'absurde (1953)
E=mc2 (1957)
Histoires charitables (1965)
Time Out of Mind: And Other Stories (1966; twelve stories from Boulle's first three collections tr. by Xan Fielding and Elisabeth Abbott)
Quia absurdum: sur la Terre comme au Ciel (1966; tr. in 1970 as Because It Is Absurd: On Earth as It Is in Heaven by Elisabeth Abbott)
Histoires perfides (1976; tr. in 1977 as The Marvelous Palace And Other Stories by Margaret Giovanelli)
L'Enlèvement de l'obélisque (2007; posthumous)


=== Ոչ գեղարվեստական գրվածքներ ===
Le Siam (Walt Disney) (1955; tr. in 1958 as Walt Disney's Siam by Herbert Knapp)—in Walt Disney's "Le Monde et ses habitants"/"The World and its Inhabitants" series
L'étrange croisade de l'empereur Frédéric II (1963)
Aux sources de la rivière Kwaï (1966; tr. in 1967 by Xan Fielding, US title։ My Own River Kwai, UK title։ The Source of the River Kwai)—memoir
L'univers ondoyant (1987)
L'îlon (1990)—memoir


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Вл. Гаков Заповедник приматов // Если : журнал. — Москва: Любимая книга, 2012. — № 2. — С. 255—261. — ISSN 0136-0140.


== Արտաքին հղումներ ==
Pierre Boulle Internet Speculative Fiction Database-ում
Pierre Boulle Internet Movie Database կայքում
Биография Пьера Буля на Фантлабе
Пьер Буль в библиотеке Максима Мошкова