Կանտոնների խորհուրդ (Շվեյցարիա)

Կանտոնների խորհուրդ  (գերմ.՝ Ständerat, ֆր.՝ Conseil des États, իտալերեն՝ Consiglio degli Stati, ռոմանշ.՝ Cussegl dals Stadis), համարվում է Շվեյցարիայի Դաշնային ժողովի (Խորհրդարանի) փոքր պալատ։ Այն կազմավորվել է Դաշնային Սահմանադրությամբ 1848 թվականին։ 
Դաշնային ժողովի փոքր պալատը բաղկացած է 46 անդամից՝ երկուական անդամ քսան կանտոններից յուրաքանչյուրից և մեկական՝ կիսականտոններից, անկախ նրանց բնակչության թվից։ Խորհրդում հավասարապես են ներկայացված Ցյուրիխի՝ 1,2 մլն բնակչությամբ և Ուրիի՝ 35000 բնակչությամբ կանտոնները։


== Ընտրական համակարգ ==
Շվեյցարիայի դաշնային սահմանադրության համաձայն՝ պետության խորհրդի ընտրության եղանակը թողնված է կանտոններին, պայմանով, որ այն պետք է լինի ժողովրդավարական մեթոդով։ Այժմ բոլոր կանտոնները նախատեսում են, որ խորհրդականներն ընտրվեն համաժողովրդական ընտրություններով, թեև պատմականորեն կանտոնների օրենսդիր մարմիններն էին, որ ընտրում էին Բեռնի ներկայացուցիչներին։
Չնայած այս ազատությանը, որը Սահմանադրությունը տրամադրում է կանտոններին, բացառությամբ Նյոշատել և Յուրա կանտոնների (որոնք օգտագործում են համամասնական ընտրակարգով իրենց խորհրդին ընտրելու համար), խորհրդի անդամներն ընտրվում են մինչև երկու փուլով քվեարկության համակարգով։ Քվեարկության առաջին փուլում թեկնածուները պետք է հավաքեն ձայների բացարձակ մեծամասնությունը՝ ընտրվելու համար։ Եթե քվեարկության առաջին փուլում ոչ մի թեկնածու չի ստանում բացարձակ մեծամասնություն, ապա անցկացվում է երկրորդ փուլ, որտեղ ընտրվելու համար բավական է պարզ բազմակարծությունը։ Ընտրվում են երկրորդ փուլի առավելագույն ձայներ ստացած երկու թեկնածուները։
Այնուամենայնիվ, քվեարկելու իրավունքը տարբերվում է ըստ կանտոնային գործող օրենքի։ Հատկանշական տարբերակն այն է, որ որակավորված օտարերկրացիները կարող են քվեարկել Նյոշատելում և Յուրայում, իսկ քվեարկության նվազագույն տարիքը Գլարուսում 16 տարեկանն է։
Խորհրդի անդամները ընտրվում են չորս տարի ժամկետով և քվեարկության ընթացքում պարտավորված չեն կանտոնային իշխանությունների ցուցումներով։ Շվեյցարիայի դաշնային սահմանադրության համաձայն՝ յուրաքանչյուր կանտոն ինքն է սահմանում իր ներկայացուցչի ընտրության ընթացակարգը։ Միակ պայմանն այն է, որ դրանք պետք է լինեն ժողովրդավարական։ Բոլոր կանտոններում, բացառությամբ Ցուգի և Ապենցել Իներռոդենի, կանտոնների խորհրդի անդամներն ընտրվում են Ազգային խորհրդի անդամների հետ միաժամանակ։  Ապենցել Իներռոդեն կիսականտոնում ներկայացուցիչն ուղղակիորեն ընտրվում է ժողովրդական ժողովի (Landsgemeinde) կողմից։ Յուրա կանտոնում կիրառվում է համամասնական ընտրակարգը, մյուս կանտոններում պատգամավորներն ընտրվում են ձայների մեծամասնությամբ։ Խորհրդի անդամի վաղաժամկետ հետկանչ չի նախատեսված։ Միայն հրաժարականի կամ մահվան դեպքում են անցկացվում նոր ընտրություններ՝ ժամկետի մնացած մասով նրան  փոխարինելու համար։


== Աշխատանքային լեզուներ ==
Բանավեճերի ժամանակ խորհրդականները կարող են ընտրել դաշնային լեզուներից որևէ մեկը, սովորաբար այն, որին առավել տիրապետում են՝ գերմաներեն, ֆրանսերեն, իտալերեն կամ ռոմանշերեն։ Խորհրդում քննարկումների ընթացքում օգտագործում են գերմաներեն (հիմնականում) և ֆրանսերեն լեզուները։ Իտալերենն ու ռոմանշերենը քննարկումների ընթացքում չեն օգտագործվում։ Քննարկումների ընթացքում համաժամանակյա թարգմանություն չի կատարվում։ Դա ենթադրում է, որ բոլոր պատգամավորները պետք է տիրապետեն գերմաներեն և ֆրանսերեն լեզուներին։


== Գործառույթներ ==
Կանտոնների խորհուրդը և Ազգային խորհուրդը քաղաքականապես հավասարազոր են։ Օրենքն ուժի մեջ է մտնում միայն այն դեպքում, եթե այն ընդունվել է երկու պալատների կողմից։ Բոլոր օրինագծերն անցնում են հաջորդաբար երկու խորհուրդներով։ Խորհուրդների նախագահները պետք է համատեղ որոշեն, թե պալատներից որը պետք է քննարկի առաջինը (Erstrat):
Եթե ​​առաջին դիմումից հետո Ազգային խորհուրդը և Կանտոնների խորհուրդը չեն կարողանում համաձայնության գալ ընդհանուր տեքստի շուրջ, ապա հաշտեցման խորհրդաժողով է հրավիրվում։ Պալատներից մեկի հաշտեցման խորհրդաժողովի անդամների կողմից մերժված առաջարկը չի ընդունվում։
Երկու պալատները միասին ձևավորում են Դաշնային ժողով, որն ընտրում է Դաշնային խորհրդի անդամներին, նախագահին և փոխնախագահին, դաշնային դատավորներին, կանցլերին և բանակի հրամանատարին (ճգնաժամի կամ պատերազմի դեպքում)։


== Կուսակցական կազմ ==
2015 թվականի ընտրություններից հետո Կանտոնների խորհուրդն ունի հետևյալ կուսակցական կազմը․


== Բնակչությունն ըստ տեղերի ==
Կանտոնների խորհուրդը ներկայացնում է Շվեյցարիայի դաշնային բնույթը. տեղերը բաշխվում են ըստ կանտոնի, այլ ոչ թե բնակչության։ Կանտոնների մեծ մասն ուղարկում է 2 ներկայացուցիչ, իսկ պատմական կիսականտոնները՝ Ապենցել Աուսերռոդեն, Ապենցել Իններհոդեն, Օբվալդեն, Նիդվալդեն, Բազել-Շտադ և Բազել-Լանդ, յուրաքանչյուրն ուղարկում է մեկական ներկայացուցիչ։ Հետևաբար, դաշնային խորհրդում մեկ տեղով ներկայացված մարդկանց թիվը տատանվում է 45,8 գործակցով՝ 16000-ից Ապենցել Իններհոդեն կիսականտոնի համար մինչև 733050՝ Ցյուրիխի կանտոնի երկու տեղերից յուրաքանչյուրի համար։

Ծանոթագրություններ ¹  Բնակչության տվյալները 2015 թվականի են () ² Հարաբերական ներկայացուցչություն Ցյուրիխի համեմատ։


== Մատենագիտություն ==
 (PDF) The Swiss Confederation – A Brief Guide 2015, Berne, Switzerland: Swiss Confederation, 28 April 2015, https://www.bk.admin.ch/dokumentation/02070/index.html?lang=en, վերցված է 2016-01-04 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website—(en)
The Swiss Parliament—(en)
The Law Collection: SR 17 Bundesbehörden/Autorités fédérales/Autorità federali—(de)