Ռոդրիգո Ամադոր դե լոս Ռիոս ի Վիյալտա

Ռոդրիգո Ամադոր դե լոս Ռիոս ի Վիյալտա (իսպ.՝ Rodrigo Amador de los Ríos y Villalta, մարտի 3, 1849(1849-03-03), Մադրիդ, Իսպանիա - մայիսի 13, 1917(1917-05-13), Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի փաստաբան, հնագետ, պատմագետ։ 1911-1916 թվականներին եղել է Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրենը։


== Կենսագրություն ==
Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան ձեռք է բերել Մադրիդի կենտրոնական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում, սովորել է նաև դիվանագիտության բարձրագույն դպրոցի արխիվային, գրադարանավարության և հնագիտության ֆակուլտետում։ 1868 թվականին ընդունվել է Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարան որպես ասիստենտ, տնօրեն է նշանակվել 1911 թվականի հունվարին։
Թանգարանը ղեկավարելու ընթացքում իրականացրել է բարեփոխումներ թանգարանի շենքային պայմանների բարելաման համար, ստեղծել է ազգային թագարանի և թագավորական գրադարանի ստեղծագործությունների ընկերակցություն։ Բարեփուխումներ է իրականացրել նաև ազգագրության բաժնում։ 
Տեղական ազգային պատմական արխիվի մեծ լինելու պատճառով ցուցադրությունից դուրս մնացած հետկոլումբիական հավաքածուների համար հատկացրել է առանձին տարածք ազգային պատկերագրության բաժնին կից։
Հնդկաստանի, Պարսկաստանի, Չինաստանի, Ճապոնիայի և Օվկիանիա սրահներում ձևափոխումներ իրականացնելով՝ տարածք է հատկացրել Սեռալբոյի մարքիզի նվիրաբերած հավաքածուի տեղավորման համար։
Ֆոնդերի ընդլայման վերաբերյալ Ռոդրիգո Ամադոր դե լոս Ռիոս ի Վիյալտան ձեռքբերումների մասին հիշողությունները ներկայացրել է 1916 թվականին հրատարակված «Ազգային հնագիտական թանգարանի ձեռքբերումներ»-ում։

Թանգարանի ղեկավարման տարիներին Ամադոր դե լոս Ռիոս ի Վիյալտան իրականացրել է համագործակցություն այլ կառույցների հետ։ 1911 թվականին թանգարանը մասնակցել է Հռոմի ցուցադրությանը, որտեղ ներկայացրել է հուշադրամներ, մեդալներ, վերարտադրության նմուշներ։ 1915 թվականին մասնակցել է Արվեստների ընկերակցության կազմակերպած Exposición de Lencería y Encajes Antiguos Españoles միջոցառմանը։
6 տարի Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանը ղեկավարելուց հետո Վիյալտան նշանակվել է Գեղարվեստական վերարտադրությունների թանգարանի տնօրեն և պաշտոնավարել մինչև մահ՝ 1917 թվականի մայիսի 13։


== Աշխատություններ ==
Burgos en España: Sus monumentos y artes, su naturaleza e historia, Barcelona, Tip. Edit.Daniel Cortezo, (1888).
Murcia y Albacete en España: Sus monumentos y artes, su naturaleza e historia, Barcelona, Tip. Edit. Daniel Cortezo, (1889)
Santander en España: Sus monumentos y artes, su naturaleza e historia, Barcelona, Establecimiento Tipográfico “Artes y Letras”, (1891)
Huelva en España: Sus monumentos y artes, su naturaleza e historia, Barcelona, Establecimiento Tipográfico “Artes y Letras”, 1891.
La leyenda del rey Bermejo Barcelona, Biblioteca Arte y Letras, (1890)
El castillo de Pioz en la provincia de Guadalajara, La Ilustración Española y Americana, nº XXXIX, Madrid, 15 de septiembre de 1899.
El anfiteatro de Itálica: memoria de los trabajos practicados en 1915, Madrid, Junta Superior de Excavaciones Y Antigüedades, (1916)
Excavaciones en Toledo: memoria de los resultados obtenidos en las exploraciones y excavaciones practicadas en 1916, Madrid, Junta Superior de Excavaciones Y Antigüedades, (1917)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Revista ArqueoMurcia nº 2 julio 2004. Rodrigo Amador de los Ríos: La Defensa del Patrimonio y de la Arqueología per José Antonio Zapata Parra(չաշխատող հղում)