Սեսիլյա Կուցեսկու-Շտորկ

Սեսիլյա Կուցեսկու-Շտորկ (ռումիներեն՝ Cecilia Cuțescu-Storck, մարտի 14, 1879(1879-03-14), Câineni, Վիլչա, Ռումինիա - հոկտեմբերի 29, 1969(1969-10-29), Բուխարեստ, Ռումինիա), ռումինացի նկարչուհի, արվեստի հայտնի գործիչ երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Ռումինիայի ժողովրդական նկարիչ։ Եղել է ֆեմինիզմի խթանողներից՝ նպաստելով «Կին նկարիչների և քանդակագործների ասոցիացիայի» (Օլգա Գրեյսանուի և Նինա Արբորեի հետ) և «Ֆեմինիստական գեղարվեստական շրջանակի» ստեղծմանը։


== Կյանք և գործունեություն ==
Սեսիլյայի մոտ գեղանկարչության նկատմամբ տաղանդը դրսևորվել է դեռևս մանկության տարիներին։ Նկարել սովորել է Բուխարեստի Կենտրոնական արվեստի դպրոցում։ 1897 թվականին ընդունվել է Մյունխենի գեղանկարչության կանանց ակադեմիա, որտեղ սովորել է պրոֆեսորներ Ֆեհրի և Շմիդտի մոտ։ 1899 թվականին մեկնել է Փարիզ և ընդունվել Ժյուլիանի ակադեմիա, սովորել Ժան Պոլ Լորանի և Ժան-Ժոզեֆ Բենջամին-Կոնստանի դասարաններում։ Սեսիլյա Կուչեսկու-Շտորկն իր կտավները ցուցադրել է Փարիզի աշնանային սալոններում։ 1906 թվականին Փարիզի Էսսելի (Hessèle) պատկերասրահում տեղի է ունեցել նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ Բուխարեստում Սեսիլյա Կուչեսկու-Շտորկը առաջին անգամ իր աշխատանքներն այլ նկարիչների հետ միասին ցուցադրել է Tinerimea artistă խմբի ցուցահանդեսում՝ Կոնստանդին Բրանկուզիի մասնակցությամբ։

1906 թվականին նկարիչը վերջնականապես տեղափոխվել է Բուխարեստ, որտեղ ծանոթացել է գերմանական ծագումով ռումինացի հայտնի քանդակագործ Ֆրեդերիկ Շտորկի հետ, և նրանք ամուսնացել են։ Ամուսնությունից Ֆրեդերիկը (Ֆրից) և Սեսիլյան ունեցել են երկու դուստր` Գաբրիելան (հետագայում` ճարտարապետ) և Սեսիլյան (հետագայում կերամիկայի քանդակագործ)։ Սեսիլյա Կուչեսկու-Շտորկը հիմնականում հայտնի է իր մոնումենտալ, որմնանկարային կոմպոզիցիաներով և զարդանկարներով։ Նկարել է նաև բնանկարներ, դիմանկարներ և ժանրային կտավներ։ 1916 թվականին դարձել է Բուխարեստի գեղարվեստի ակադեմիայի նկարչության պրոֆեսոր՝ այդպիսով դառնալով առաջին կին արվեստագետ պրոֆեսորը Եվրոպայում։ Նրա ամենահայտնի գործերից է 1933 թվականին Բուխարեստի էկոնոմիկայի ակադեմիայում ստեղծված Ռումինիայի առևտրի պատմության գեղանկարչական որմնանկարները։ 1924 թվականին և 1928 թվականին Սեսիլյա Կուչեսկու-Շտորկը ներկայացրել է Ռումինիան Վենետիկի բիենալեում։ 1937 թվականին նա ընտրվել է Ռումինիայի կերպարվեստի միության նախագահ։ 1943 թվականին նկարչուհին հրապարակել է Fresca unei vieți ինքնակենսագրական ուսումնասիրությունը։


== Հիշատակ ==
2010 թվականի հունիսին Բուխարեստի Տնտեսագիտական ուսումնասիրությունների ակադեմիայի ռեկտոր Գեորգե Ռոչայի և Կիյնենի քաղաքապետ Իոն Նիկոլաեի նախաձեռնությամբ Ռյուլ Վադուլուի գյուղում տեղադրվեց հուշատախտակ։
Ֆրեդերիկ և Սեսիլյա Կուցեսկու-Շտորկների անվան ժամանակակից արվեստի թանգարանը գտնվում է Բուխարեստում և նվիրված է նկարչին ու նրա ամուսնուն։


== Պարգևներ ==
Բարսելոնայի արվեստի միջազգային ցուցահանդեսի ոսկե մեդալ (1929)
«Քաղաքացիական արժանիքների համար» իսպանական շքանշան (1930)
Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան (1933)
Փարիզի միջազգային ցուցահանդեսի ոսկե մեդալ (1937)
Ռումինիայի ժողովրդական նկարիչ (1957)


== Երկեր ==
Fresca unei vieți. — Bucovina, Editura Torouțiu, 1943.
O viață dăruită artei. — Editura Meridiane, 1966.
Fresca unei vieți. — București։ Editura Vremea, 2006.


== Գրականություն ==
Leon Thevenin. Cecile Coutesco-Storck, sa vie et son oevre. — Quatre Chemins, 1932.
Angela Vrancea. Cecilia Cuțescu-Storck. — Editura de Stat pentru Literatură și Artă, 1957.
Gabriela Storck și Petre Comarnescu. Cecilia Cuțescu-Storck։ Expozitie Retrospectiva. — Uniunea Artiștilor Plastici, 1959.
Marin Mihalache. Cecilia Cuțescu-Storck. — București։ Editura Meridiane, 1969.
Liliana Vârban, Ionel Ionița, Dan Vasiliu. Casa Storck — Muzeul Storck. — Muzeul Municipiului București, 2005.
Jeremy Howard. East European Art. — Oxford University Press, 2006.
Shona Kallestrup. Art and Design in Romania 1866—1945. — Columbia, Eastern European Monographs, 2006.
Aurora Liiceanu. Patru femei, patru povești. — Editura Polirom, 2010.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
CECILIA CUTESCU STORCK
Cecilia Cuţescu-Storck (1879-1969)
Frederic and Cecilia Cutescu-Storck Art Museum Archived 2020-01-16 at the Wayback Machine.