armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մորդվինովի դաստակերտ

Մորդվինովի դաստակերտ («Լավ պարապուտ», ռուս.՝ Усадьба Мордвинова, «Хорошая пустошь»), դաստակերտ Ղրիմի Յալթա քաղաքի Սվերդլովի փողոց, 32 հասցեով։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարի վերջին։


== Պատմություն ==
Ռուսաստանի առաջին ծովային նախարար, փոխծովակալ կոմս Նիկոլայ Սեմյոնովիչ Մորդվինովը 1794 թվականին «Հայրենիքին եռանդուն ծառայելու համար» կայսրուհի Եկատերինա II-ից ստացել է հողատարածք Ղրիմում, Յալթայի հովտում։ Նա իր կալվածքն անվանել է «Լավ պարապուտ» և հիմնադրել այգի, որը 1870 թվականին դարձել է հանրային։
Նիկոլայ Մորդվինովի անձնական հսկողության ներքո 18-րդ դարի վերջում հիմնադրվել են «Լավ պարապուտի» հետագայում հռչակավոր դարձած այգիները, ընկուզենու տնկադաշտերը և բանջարանոցները, որոնք Յալթայի և հարակից գյուղերի շուկաներին մատակարարում էին բարձրորակ և էժան բանջարեղեն ու միրգ։
«Լավ պարապուտի» պալատը հայտնվել է 1901-1903 թվականներին՝ արդեն Նիկոլայ Մորդվինովի ծոռան՝ Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ-երկրորդի օրոք։ Կոմսի ժառանգը շենքի նախագծումը պատվիրել է պետերբուրգցի քաղաքացիական ճարտարագետ Ֆ. Բ. Նագելին, իսկ կառուցումը վստահել է ճարտարապետ Օսկար Վեգեներին։ Մորդվինովների պալատը կառուցվել է Վերածննդի ճարտարապետության ոգով և հիշեցնում է իտալական ազնվականների միջերկրածովյան վիլլաները։ Որպես շինանյութ են ծառայել մոխրագույն կրաքարը և Գուրզուֆի կանաչ ավազաքարը։
1905-1906 թվականների անկարգությունների ժամանակ հրդեհը ոչնչացրել է Մորդվիլնովների եկամտաբեր տունը, ամենահինը Յալթայում, որը կառուցվել էր դեռևս 9-րդ դարի սկզբին։ Դա ճարտարապետական ​​լուծմամբ պարզ, բայց շատ մեծ երկհարկանի շենք էր, որը ձգվում էր Պրորեզնայա (այժմ՝ Կ. Մարքսի) փողոցից դեպի Բուլվարնայա փողոց։

Ճարտարապետ Նիկոլայ Կրասնովը, որին Մորդվինովը այրված շենքի փոխարեն հանձնարարել էր նոր եկամտաբեր տների կառուցումը, առաջարկել էր կառուցել երկու չորսհարկանի շենք. մեկը՝ Դերեկոյկա գետի երկայնքով (այժմ դա «Ղրիմ» հյուրանոցն է), մյուսը՝ Բուլվարնայա և Ելիզավետայի փողոցների անկյունում։ Երկու եկամտաբեր տներն էլ մոնումենտալ քաղաքային շինություններ են, որոնք ձևավորված են նեոռենեսանսի ոճով։
1927 թվականին Մորդվինովի տունը վերածվեց Ռազմածովային գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի հանգստյան տան, հինգ տարի անց այն վերակազմավորվեց Գուրզուֆի ռազմական առողջարանի, իսկ ևս երկու տարի անց՝ Բանվորագյուղացիական կարմիր բանակի Յալթայի թիվ 1 ռազմական առողջարանի, որը հետագայում կոչվեց ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության կենտրոնական ռազմական առողջարան։ 2000 թվականից «Լավ պարապուտ» կալվածքը և Մորդվինովների լավ պահպանված պալատը դարձել են ««Յալթինսկի» կենտրոնական զինվորական առողջարան», որը ենթարկվել է Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարությանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոսկվայի ապստամբություններ (այլ կիրառումներ)

Մոսկվայի ապստամբություններ XVII դ․,
1․ Աղի խռովություն 1648․ բռնկել է մեկ միասնական աղի հարկ մտցնելու (պետությունը հարստացնելու նպատակով) և պետության գործադրած բռնությունների պատճառով։ Մասնակցել են քաղաքային բնակչության ստորին և միջին խավերը, ստրելեցներ, խոլոպներ։ Հուզումները շարունակվել են մինչև 1649 թվականի փետրվարը։
2․ Պղնձի խռովություն 1662․ ծագել է ռուսլեհական պատերազմի տարիներին (1654-1667)՝ հարկերի բարձրացման և արժեզրկված մետաղյա դրամների մեծաքանակ թողարկման հետևանքով։ Հուլիսի 25-ի ելույթներին մասնակցել են քաղաքացիների ստորին և միջին խավերը, ստրելեցներ, զինվորներ։ Ապստամբությունը ճնշվել է, ավելի քան 1000 մարդ սպանվել և մահապատժի է ենթարկվել, մի քանի հազարը՝ աքսորվել։
3․ 1682 թվականի֊ի ապստամբության մասին տես «խովանշչինա»։
Երանելի կույսը (նկար)

«Երանելի կույսը» (անգլ.՝ The Blessed Damozel),  անգլիացի նկարիչ և բանաստեղծ, «Պրեռաֆայելիտների եղբայրության» հիմնադիրներից հանդիսացող Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1875-ից 1878 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 174 × 94 սմ։ Նույն անվանումով սոնետ, որի հեղինակը կրկին Ռոսսետտին է, հրապարակվել է «The Germ» (հայերեն՝ Ընձյուղ) պրեռեաֆայելիտների ամսագրում։ Այսօր «Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Հարվարդի գեղարվեստական թանգարանում՝ Քեմբրիջում (Մասաչուսեթս)։


== Պատմություն ==
«Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը նկարիչ և բանաստեղծ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի միակ նկարն է, որին ձոնված սոնետն ավելի շուտ հրապարակ եկավ, քան բուն նկարը։ Այդ սոնետն առաջին անգամ հրատարակվեց «The Germ» ամսագրում 1850 թվականին, որից հետո հեղինակը այն փոփոխության ենթարկեց երկու անգամ։ Սոնետը Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին գրել է Էդգար Ալլան Պոյի «Ագռավը» բանաստեղծությունից ներշնչված, որտեղ քնարական հերոսը սգում է իր մահացած սիրեցյալի համար։ Ռոսսետտին որոշեց իր բանաստեղծությունում ներկայացնել այդ իրավիճակը հակառակ կողմից. այստեղ աղջիկը նայում է իր սիրեցյալին երկնքից։ Բարեկամերն ու արվեստի երկրպագուները առաջարկեցին Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիին կտավին հանձնել սոնետը։ Արդյունքում, 1871 թվականին նկարիչը համաձայնվեց և ընդունեց Ուիլյամ Գրեմի պատվերը։ Նկարն ավարտելուց հետո, պատվիրատուն «Երանելի կույսը» ստեղծագործության համար պատվիրում է պրեդելլա։ Ընդհանուր արժեքը կազմեց 1157£: Նկարի գլխավոր հերոսուհու բնորդուհին Ալեքսա Ուայլդինգն էր։ Հրեշտակների համար բնորդներ դարձան Ուիլֆրեդ Ջոն Հոթրին և Մեյ Մորրիսը։
Սոնետը ներկայացվում է ներքևում, բնօրինակ լեզվով, անգլերենով.

1879 թվականին «Երանելի կույսը» ստեղծագործության վերարտադրանկարը պատվիրում և ձեռք է բերում բրիտանացի նավատեր, կոլեկցիոներ Ֆրեդերիկ Լեյլանդը, որը Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիից էլի էր նկարներ ձեռք բերել։ Նրանք ցանկանում էին «Երանելի կույսը» նկարը ստեղծել եռապատկերի տեսքով, որը բաղկացած կլիներ «Մնեմոսինե» և «Պրոզերպինա» նկարներից։ Լեյլանդը ի վերջո հասավ իր նպատակին և երեք նկարները ձեռք բերելով՝ փակցրեց իր աշխատասենյակում՝ Ռոսսետտիի այլ նկարների կողքին։
Այսօր «Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Հարվարդի գեղարվեստական թանգարանում՝ Միացյալ Նահանգներում՝ Քեմբրիջում (Մասաչուսեթս)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Todd Pamela (2001)։ Pre-Raphaelites at Home։ New York: Watson-Guptill։ ISBN 0-8230-4285-5 
Treuherz Julian, Prettejohn Elizabeth, Becker Edwin (2003)։ Dante Gabriel Rossetti։ London New York, N.Y: Thames & Hudson։ ISBN 0-500-09316-4 


== Արտաքին հղումներ ==
Anne van Buul  ‘The Blessed Damozel’ in het Nederlands(չաշխատող հղում)
(անգլերեն)Volledige tekst op Victorianweb
Մոդրիչա (այլ կիրառումներ)

Մոդրիչա կարող է վերաբերվել.

Մոդրիչա, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում։
Մոդրիչա, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորմում։
Գապառաճյան

Գապառաճյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Թամար Գապառաճյան (20-րդ դար), դերասանուհի։


== Տես նաև ==
Գապարաճյան


== Ծանոթագրություններ ==
(4303) Սավիցկի

(4303) Սավիցկի (անգլ.՝ Savitskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,172671 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8857 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4596 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1169,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,307761 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,42° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4303) Սավիցկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լը Մենիլ Մոժե

Լը Մենիլ Մոժե (ֆր.՝ Le Mesnil-Mauger), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1046 մարդ, բնակչության խտությունը` 33.48 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 31.24 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Մեզիդոն Կանոն, Լեզ Օտիե Պապիոն, Կուպսարտ, Կրևեկեր ան Օժ, Կրուասանվիլ, Գրանշան լը Շատո, Լեկոդ, Մանի լա Կամպան, Մանի լը Ֆրել, Մոնտեյ, Պերսի ան Օժ, Սեն Ժյուլեն լը Ֆոկոն և Վիե Ֆյումե համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Մեզիդոն Վալե դ'Օժ համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 175 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 31 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 687 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 520-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 167։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,7 %։ 520 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 475 անձ (257 տղամարդ և 218 կին)։ Գործազուրկ են եղել 45 անձ (19 տղամարդ և 26 կին)։ 167 անաշխատունակներից 53-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 62-ը` թոշակառուներ, իսկ 52-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Մատինա Հորներ

Մատինա Հորներ (անգլ.՝ Matina Souretis Horner, հուլիսի 28, 1939(1939-07-28)), ամերիկացի հոգեբան, ում հետազոտությունները նվիրված են ինտելեկտին, մոտիվացիային և կանանց նվաճումներին։ Համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել 1968 թվականին, երբ բացահայտել է կանանց մոտ «հաջողության վախ»-ի ֆենոմենը։ Դասախոսել է Միչիգանի (1968—1969) և Հարվարդի համալսարաններում (1969—1989): Երբ Հորները սկսել է աշխատել Հարվարդում, նա եղել է այս ուսումնական հաստատության պրոֆեսորա-դասախոսական կազմի երեք կանանցից մեկը։ Հորները Ռեդքլիֆֆ քոլեջի 6-րդ նախագահն է եղել (1972—1989), 1989-2003 թվականներին՝ TIAA—CREF ընկերության փոխնախագահը։ Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի և Ամերիկյան գիտության զարգացման օգնության ասոցիացիայի անդամ է։ Էլլիս կղզու պաշտոնական մեդալի դափնեկիր է (1990)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ամերիկայում՝ Դիմիտրիս Ջոն Սուրետիս և Կրիստինա Անտոնոպուլոս հույն ներգաղթյալների ընտանիքում։
Ավարտել է Բրին Մար քոլեջի Փորձարարական հոգեբանության բաժինը՝ հումանիտար առարկաների բակալավրի աստիճանով (1961) և Միչիգանի համալսարանը՝ մագիստրի աստիճանավորմամբ (1963)։ «Phi Beta Kappa», «Phi Delta Kappa» и «Phi Kappa Phi» հասարակությունների անդամ է ։


== Կարիերա ==

1968-1970 թվականներին դասախոսել է Միչիգանի համալսարանում։
1969-1970 թվականներին դասախոսել է, 1970-1972 թվականներին եղել է դոցենտի կարգավիճակում, 1972-1989 թվականներին Հարվարդի համալսարանի սոցիալական հարցերի զուգորդող պրոֆեսոր։
1972 թվականին ընտրվել է Ռեդքլիֆֆ քոլեջի 6-րդ և ամենաերիտասարդ նախագահ։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1989 թվականը։
1976-1977 թվականներին «College Entrance Examination Board» (այսօր՝ College Board) կազմակերպության անդամ է եղել։
1977-1987 թվականներին Ազգային գիտական ֆոնդի խորհրդի անդամ է եղել։
1979 թվականին, ԱՄՆ-ի նախագահ Ջիմմի Կարտերի հրամանով, Հորները աշխատել է նախագահի օրոք գործող Ազգային ծրագրի հանձնաժողովումում, իսկ 1980 թվականին նշանակվել է Ամերիկյան կյանքի որակի հատուկ խմբի նախագահ։
1997-2003 թվականներին՝ Նյու-Յորք քաղաքի ֆոնդի տնօրենների խորհրդի նախագահ։
Մի շարք հեղինակավոր մրցանակների դափնեկիր է։
Բազմաթիվ քոլեջների և համալսարանների պատվավոր դոկտոր, ներառյալ՝ Փենսիլվանիայի համալսարանը (1975), Թաֆթս համալսարանը (1976), Սմիթ քոլեջը (1979), Հարթֆորդի համալսարանը (1980), Միչիգանի համալսարանը (1989) և Ամերիկյան քոլեջը Հունաստանում (1990)։


== Անձնական կյանք ==
1961 թվականի հունիսի 25-ից ամուսնացած է գիտնական-ֆիզիկոս Ջոզեֆ Լ. Հորների հետ։ Զույգն ունի երեք երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Matina Horner: A Decade Of Leadership At Radcliffe
Պառիլյաս

Պառիլյաս (իսպ.՝ Parrillas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայի Կաստիլիա լա Մանչա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Կամպանա դե Օլոպեսա շրջանում։ Տարածքը կամզում է 51 կմ2, բնակչությունը` 424 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 105 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
Եթովպական երաժշտություն

Հնագույն ժամանակներից Եթովպիայում զարգացել է եկեղեցական երաժշտություն, որը 6-րդ դարի հոգևորական Յարեդը գրառել է հատուկ նշաններով (կիրառվում է մինչև այսօր)։ Ազգային երաժշտական գործիքներն են՝ մասենիո, կրար, ուաշենտ, բեգանա, կեբերո, մելակենտ։ Եթովպիայում հնուց գոյություն է ունեցել նաև աշխարհիկ երաժշտություև։ Առաջիև երաժշտական դպրոցը (կոնսերվատորիա) Ադիս Աբեբայում հիմնադրվել է 1946 թվականին (մինչև 1948 թվականը տնօրենը հղել է Կոնտորովիչը, 1962-1965 թվականներին՝ Նալբանդյանը)։ Եթովպիայի երաժշտական արվեստի բնագավառում կարևոր ավանդ ունեն սփյուռքահայ երաժիշտ եղբայրներ Գևորգ, Հակոբ և Ներսես Նալբանդյանները, որոնք զբաղվել են խմբավարական-մանկավարժական աշխատանքով, մշակել հայկական և եթովպական ժողովրդական երգեր։
Խոսրով Գողթնեցի (այլ կիրառումներ)

Խոսրով Գողթնեցի անունով անձինք՝


== Գողթնի իշխաններ ==
Խոսրով Գողթնեցի - 2-րդ դար
Խոսրով Գողթնեցի - 7-րդ դար
Խոսրով Գողթնեցի - 10-րդ դար
Սարգիս Մելիքյան (այլ կիրառումներ)

Սարգիս Մելիքյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

Սարգիս Իվանի Մելիքյան (1911-1941), մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Սարգիս Շաքարի Մելիքյան (1910-1945), մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։


== Ծանոթագրություններ ==
Հունգարիան և Տրանսիլվանիան հնազանդեցնելու համար մեդալ

Հունգարիային և Տրանսիլվանիային ճնշելու մեդալ (ռուս.՝ Медаль «За усмирение Венгрии и Трансильвании»), Ռուսական կայսրության պետական պարգև, որի ստեղծումը կապված է 1849 թվականի ամռանը սկսած Հունգարիային և Տրանսիլվանիային ճնշելու արշավի հետ։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==
Հունգարիային և Տրանսիլվանիային ճնշելու մեդալով նախատեսվում էր պարգևատրել Ռուսական կայսրության այն ծառայողները, ովքեր 1849 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին մասնակցել են 1848-1849 թվականների հունգարական հեղափոխություն և ազատագրական պայքարին։ Մեդալը ստեղծել է 1850 թվականի հունվարի 22-ին Նիկոլայ II կայսեր օրոք։


== Պարգևատրման կարգ ==
Պարգևատրվում էին բոլոր ռազմիկները, սպաները, այդ թվում գեներալները, բոլոր ծառայողականները, զինվորները, ինչպես նաև գնդի հոգևորականները, բժիշկ և առողջապահ սպաներ, գնդում աշխատողները, ովքեր 1849 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին մասնակցել են 1848-1849 թվականների հունգարական հեղափոխություն և ազատագրական պայքարին։


== Մեդալի նկարագրություն ==
Մեդալի տրամագիծը 29 մմ է, հայտնի է նաև 26 մմ տրամագծով մեդալ։ Պատրաստված է արծաթից։ Երեսային կողմում պատկերված է Ռուսական կայսրության դրոշը։ Մեդալը ամբողջ եզրով եկեղեցական լեզվով մակագրված է. 

Մեդալի հակառակ կողմում հորիզոնական դիրքով վեց տեղեվ մակագրված է. 

1850 թվականին, Սանկտ Պետերբուրգի դրամանատանը հատվել է ավելի քան 213 593 օրինակ մեդալ։ Ըստ տեղի նախարարական վարչության, 212 330 օրինակ մեդլալը տրվել պատերազմից հետո։


== Կրելու կարգ ==
Մեդալը ուներ կանթ շերտաձողիկին կամ ժապավենին ամրացնելու համար։ Մեդալը պետք է կրել կրծքին.։


== Սեղանի հուշամեդալ ==
Մեդալով պարգևատրվել են Ֆեոդոր Տոլստոյը և Ալեքսանդր Լյալինը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Чепурнов Н. И. Наградные медали Государства Российского. — М.: Русский мир, 2000. — С. 352. — 768 с. — ISBN 5-89577-024-X
Кузнецов Александр Александрович, Чепурнов Николай Иванович. Наградная медаль. В 2-х томах. — М.: Патриот, 1992. — Т. 1 (1701-1917). — С. 146—149. — ISBN 5-7030-0452-7
Изотова М. А., Царёва Т. Б. Ордена и медали России и СССР. — Ростов-на-Дону: ООО ИД «Валдис», 2010. — С. 230—232. — 736 с. — ISBN 978-5-9567-0960-3
Սիտովկա (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)

Սիտովկա (ռուս.՝ Ситовка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
ՌՆԹ պարունակող վիրուսներ

ՌՆԹ պարունակող վիրուսներ, վիրուսներ,որոնց ժառանգական նյութը ներկայացված է ռիբոնուկլեինաթթվով։ Սովորաբար վիրուսներում նուկլեինաթթուն միաշղթա է, բայց կարող է նաև երկշղթա լինել։ Մարդու առավել լուրջ հիվանդությունները,որոնց պատճառը ՌՆԹ վիրուսներն են, վիրուսային հեմոռագիկ տենդն, էբոլան,ծանր ընթացքով սուր շնչառական համախտանիշը(SARS), COVID-19-ը,կատաղությունը, մրսածությունը, գրիպը, հեպատիտ C-ն, Արևմտյան Նեղոսի տենդը, Պոլիոմիելիտը, կարմրուկը, հեպատիտ E-ն։
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Տրոշիչև

Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Տրոշիչև (ռուս.՝ Александр Александрович Трошичев, մարտի 25, 1908(1908-03-25) - 1984, Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային նկարիչ և գրաֆիկ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Տրոշիչևը ծնվել է 1908 թվականի մարտի 25-ին Վոլոգդայի նահանգի Վոսկրեսենսկի գյուղում։ Ապագա նկարչի մանկական տարիները անցել են պապիկի գյուղացիական ընտանիքում։ 1922 թվականին Ալեքսանդր Տրոշիչևը ընդունվել է Լենինգրադի Մ. Լոմոնոսովի անվան ճենապակու գործարանի առընթեր կերամիկական դպրոց։ Ավարտելուց հետո աշխատել է որպես ճենապակու նկարիչ։
1928 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի ՎԽՈՒՏԵԻՆ-ի գեղարվեստի ֆակուլտետ։ Սովորել է Դմիտրի Կարդովսկու, Իսահակ Բրոդսկու մոտ։ 1936 թվականին ավարտել է ինստիտուտը պրոֆեսոր Բրոդսկու արվեստանոցում՝ նկարչի որակավորման շնորհմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Առավոտ» նկարը։
Ինստիտուտն ավարտելուց հետո դասավանդել է Համառուսաստանյան գեղարվեստի ակադեմիային առընթեր գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցում։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։ 2-րդ հարվածային բանակի կազմում անցել է Նևայից մինչև Էլբա։ Կռվել է Լենինգրադի ճակատում, Արևելյան Պրուսիայում, Պոմերանիայում։ Ստացել է լեյտենանտի աստիճան, պարգևատրվել է «Կարմիր աստղի» շքանշանով, «Լենինգրադի պաշտպանության համար» մեդալով։ Նկարել է «Բուդապեշտի համար մարտերում» (ռուս.՝ «В боях за Будапешт»), «Դանուբյան նավատորմը Վիեննայի ազատագրման ժամանակ» (ռուս.՝ «Дунайская флотилия при освобождении Вены») կտավները, ստեղծել է Հայրենական մեծ պատերազմին նվիրված գուաշով նկարների շարք։
Զորացրվելուց հետո դասավանդել է Լենինգրադի Իլյա Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում՝ մանկավարժական աշխատանքը համատեղելով ստեղծագործական և հասարակական գործունեության հետ։ Մասնակցել է ցուցահանդեսների 1936 թվականից, ստեղծել է ժանրային նկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ։ Նրա հեղինակած հայտնի աշխատանքներից են՝ «Նավաստիները Բուդապեշտի համար մարտերում» (ռուս.՝ «Моряки в боях за Будапешт», 1951, նկարիչ Ա. Եֆիմովի հետ համատեղ, Կենտրոնական ռազմածովային թանգարան), «Լենինգրադ։ 7 նոյեմբերի» (1956), «Նատյուրմորտ։ Աշուն» (1958), «Տոնական օրը Նևայի ափին» (ռուս.՝  «В праздничный день на Неве», 1960) և այլն։
Ալեքսանդր Տրոշիչևը մահացել է 1984 թվականին Լենինգրադում։ Նրա ստեղծագործությունները գտնվում են թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Իտալիայում, Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում։


== Ցուցահանդեսներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ժողովածու (1485)

Ժողովածու (1485), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1485 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25,5x20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 243 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան հետագայի՝ 62ա (17 -րդ դար)։


== Բովանդակություն ==
Միխ․ Ասորւոյ Ժամանակաց զրոյցք։
Յաղագս քահանայական կարգաց։
Վարդ․ Արևելցւոյ Յիշատակարան թարգմանութեան Միխ․ Ասորւոյ։
Գր․ Ականցւոյ Պատմութիւն Վասն ազգին նետողաց։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոխոպյորսկի շրջան

Նովոխոպյորսկի շրջան (ռուս.՝ Новохопёрский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նովոխոպյորսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2334 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 39409 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 16,88 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Թերմեզ

Թերմեզ (ուզբ.՝ Termiz/Термиз; ռուս.՝ Термез; տաջ.՝ Тирмиз; պարսկերեն՝ ترمذ Termez, Tirmiz; արաբ․՝ ترمذ‎‎ Tirmidh), փոքր քաղաք Ուզբեկստանի հարավում՝ Աֆղանստանի սահմանի մոտ։ Այն Ուզբեկստանի ամենատաք վայրն է։ Ունի 140404 (հունվարի 1, 2005) բնակչություն, Սուրխանդարյայի մարզի կենտրոնն է։


== Ծագումնաբանություն ==
Քաղաքի ժամանակակից անունը ծագել է սողդիանա լեզվով Tarmiδ բառից, որն իր հերթին ծագել է հին պարսկերեն tara-maiθa-ից, որը նշանակում է  «անցման վայր»։ Հին ժամանակներում քաղաքը կարևոր վայր էր Ամուդարյա գետը հատելու համար։
Որոշները քաղաքի անունը կապում են հունարեն thermos «տոթ» բառի հետ, որը եկել է Ալեքսանդր Մակեդոնացու ժամանակներից։ Մյուսները ենթադրում են, որ բառը ծագել է սանսկրիտի taramato բառից, որը նշանակում է «գետի ափին»։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 2-րդ դարում Ամուդարյա գետի ափին և հիմնադիր՝ հունա-բակտրիական պետության թագավոր Դեմետրեի անունով կոչվել է Դեմետրիա։


== Ճարտարապետություն ==
Քաղաքը բաղկացած էր երկու հիմնական հատվածներից՝ միջնաբերդից և բուն քաղաքից։ Միջնաբերդը տեղադրված էր Ամուդարյայի բարձրադիր ափին և ամփոփված էր ուղղանկյուն պարագծով աշտարակավոր պասպապատի մեջ։ Քուշանների ժամանակ ընդարձակ քաղաքը՝ 500 հեկտար տարածությամբ՝ հարավից և արևմուտքից սահմանակից էր գետին, իսկ ցամաքի կողմից՝ պաշտպանական պարիսպներին ու հողմապատնեշներին։ Կար ջրանցք, որը հոսում էր քաղաքի ներսով՝ բաժանելով այն երկու մասերի։ Թերմեզը բազմակի վերակառուցումների է ենթարկվել, որի ժամանակ հունա-բակտրիական Դեմետրիայի կորիզը միջնաբերդի է վերածվել։
Չնայած Թերմերզը կրել է հելլենիստական քաղաքաշինության ազդեցությունը, այնուհանդերձ այն ուներ որոշակի արտահայտված տեղական, տիպիկ միջինասիական-արևելյան հատկանիշներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնդրատովո (գյուղ, Պերմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոնդրատովոԿոնդրատովո (ռուս.՝ Кондра́тово), գյուղ Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Պերմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10023 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հյուսիսային Վաշկա

Հյուսիսային Վաշկա (ռուս.՝ Северная Вашка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված էՎաշկա գետի աջ ափին՝ 553 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 22 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000046248
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  103004624
Ավազանի կոդը -  03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==
Դոմնակ

Դոմնակ (ֆր.՝ Dompnac), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 96 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.96 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.12 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 145 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 70 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 52-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,3 %։ 52 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 38 անձ (20 տղամարդ և 18 կին)։ Գործազուրկ են եղել 14 անձ (7 տղամարդ և 7 կին)։ 18 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Զինվորական գերեզմանատուն № 81 (Մենցինա Վելկա)

Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան։ գրանցման համար՝ А-577
Զինվորական գերեզմանատուն № 81 (Մենցինա Վելկա) (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 95 - Stróżówka), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Լեհաստանի Փոքրլեհական վոևոդության Մենցինա Վելկա գյուղի շրջակայքում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրիական և Ռուսական բանակների զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։ Փոքրլեհական վոևոդության հուշարձան։


== Պատմություն ==
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ 163 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 8 եղբայրական և 9 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 17 ավստրիացի և 28 ռուս զինվորներ։
1988 թվականի հունիսի 30-ին  գերեզմանատունը ներառվել է Փոքրլեհական վոևոդության հուշարձանների ռեեստրի մեջ (№ А-570):


== Նկարագրություն ==
Գերեզմանատունը գտնվում է Մենցինա Վելկա և Մենցինա Մալա գյուղերի միջև գտնվող ճանապարհի կողքին։ Գերեզմանատան վիճակը լավ է, այն շրջափակված է քարե պատերով։ Գերեզմանատան տարածքում գտնվում է խաչի տեսքով հուշարձան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.


== Արտաքին հղումներ ==
Cmentarz wojenny nr 95 — Stróżówka Archived 2016-12-20 at the Wayback Machine. (լեհ.)
Метрика кладбища (լեհ.)
Մո Ուիլյամս

Մորիս Մո Ուիլյամս (անգլ.՝ Maurice Mo Williams; դեկտեմբերի 19, 1982(1982-12-19), Ջեքսոն), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում 13 մրցաշրջան է անցկացրել։ Այժմ աշխատում է Նորթրիջի Կալիֆոռնիայի համալսարանի տղամարդկանց բասկետբոլային ակումբի գլխավոր մարզչի օգնական։ Ուիլյամսը ընտրվել է 2003 թվականի ԲԱԱ դրաֆթի ժամանակ «Յութա Ջազ» ակումբի կողմից 47-րդ համարի ներքո։


== ԲԱԱ կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ-Օֆ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Համաշխարհային օրգազմ

«Համաշխարհային օրգազմ» (անգլ.՝ Global Orgasm կամ հապավված՝ GORG), 2006 թվականից սկսած ձմեռային արևադարձի (դեկտեմբերի 22-ին կամ դեկտեմբերի 22-ին) և մինչև 2012 թվականի՝ «աշխարհի վերջի» ձմեռային արևադարձի օրը (ինչպես որ նախատեսված էր) անցկացվող ակցիա։ Ակցիայի իմաստը նրա մեջ է, որ Երկիր մոլորակի բոլոր մարդիկ մեկ օրվա մեջ (իսկ ավելի լավ է՝ մեկ ժամվա կամ նույնիսկ մեկ րոպեի ընթացքում) այս կամ այն ճանապարհով օրգազմ ստանան։ Ընդ որում, այդ պահին մարդիկ պետք է մտածեն խաղաղության մասին Երկիր մոլորակին «դրական էներգիա» հաղորդելու համար։ Հետագայում որոշված է եղել չտեղայնացնել ակցիան տվյալ րոպեի հետ ժամային գոտիների տարբերության պատճառով։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2021-03-11 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ռեանո

Ռեանո (իտալերեն՝ Reano), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.602 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 239 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 6 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10090։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Գևորգը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 011 9310244
Էլեկտրոնային հասցե։ amministrazione@comune.reano.to.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.reano.to.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի (Նեդվիգովկա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Успения Богородицы),  ուղղափառ տաճար ՌԴ Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանի Նեդվիգովկա գյուղում։ Ենթարկվում է Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմին։ Կառուցվել է XX դարի սկզբին։ Մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ Նեդվիգովկա գյուղում Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի կառուցվել է դեռևս 1796 թվականին։ Նրա պատերը քարե էին, իսկ գմբեթը և զանգակատունը` փայտե։ Ժամանակի ընթացքում այն խարխլվել է, և 1905 թվականին որոշվել է հին տաճարի փոխարեն մոտավորապես նույն տեղում և նույն անունով կառուցել նոր տաճար։ Ճարտարապետի անունը ստույգ հայտնի չէ, բայց ենթադրվում է, որ շինարարությունն իրականացվել է Գրիգորի Վասիլևի նախագծով։ Հիմնական շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 1914 թվականին։
1937 թվականին տաճարը փակվել է և թալանվել, եկեղեցական գրադարանն ու արխիվը այրվել են, վանահայր Հովհան Զագրավսկին ձերբակալվել է և աքսորվել։ 1943 թվականին, գերմանական օկուպացիայի ժամանակ, եկեղեցին վերաբացվել էր։


== Արտաքին տեսք ==
Եկեղեցին կարմիրաղյուսային էկլեկտիզմի նմուշ է։ Նրա ճարտարապետության մեջ զուգորդվում են ինչպես հինռուսական ճարտարապետության, այնպես էլ մոդեռնի տարրեր (մասնավորապես, սեղանատան մեծ կիսաշրջանաձև պատուհանների բացվածքները)։ Շենքը խաչաձև է, վրանածածկով հինգ սոխագմբեթներն առանձնանում են խիստ համաչափությամբ։ Զանգակատունն անմիջականորեն հարում է եկեղեցու շենքին և գտնվում է նրա արևմտյան մուտքի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Չեզենա ՖԱ

«Չեզենա» կամ «Չեզենայի Ֆուտբոլային Միություն» (իտալերեն՝ Associazione Calcio Cesena), պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ՝ տեղակայված Չեզենա քաղաքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1940 թ.ին։ Ներկայումս հանդես է գալիս իտալական Սերիա B-ում։ Ակումբը 12 մրցաշրջան է անցկացրել Սերիա A-ում, վերջինը եղել է 2011/12 մրցաշրջանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պարգև Ղազարյան (բժիշկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պարգև Ղազարյան (այլ կիրառումներ)Ղազարյան Պարգև (1891 թվական, Պարտիզակ), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1891 թվականին, Բրուսայի նահանգի Նիկոմիդիայի գավառակի Պար­տի­զակ ավանում։ Ուսանել է բժշկական վարժարանի Դ դասարանում (4-րդ կուրսում)։ Մահացել է Կոնիա-Կարա Այդընի աքսորավայրում, ժանտախտից՝ մոտ 21 տարեկանում։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։


== Գրականություն ==
Հայ բժշկութեան տուժած զոհերը, ցուցակագրված վավերական փաստերով, Ստամբուլ, 1919։
Վիլեն Տոնիկյան

Վիլեն Արտակի Տոնիկյան (ապրիլի 10, 1926, Թիֆլիս, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական Դաշնային (Ֆեդերատիվ) Հանրապետություն, ԽՍՀՄ, ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1972)։
Երաժիշտ Արտակ Տոնիկյանի որդին, ճարտարապետ Զորի Տոնիկյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
1951 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1951 թվականից աշխատել է Հայարդնախագիծ ինստիտուտում, 1965 թվականից՝ արդհանգույցների բաժնի գլխավոր ճարտարապետ։ 1955 թվականից եղել է Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ։
Համահեղինակների հետ կազմել է՝

Հրազդան քաղաքի վարչահասարակական-մշակութային կենտրոնի մանրամասն (1989), նոր գլխավոր (1978-1980) հատակագծերը
Մասիս արդհանգույցի գլխավոր հատակագծի ուրվագծերը, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ՝ հեղինակային խմբում, 1964
Գագարին, Նուռնուս արդհանգույցների գլխավոր հատակագծի ուրվագծերը, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ՝ հեղինակային խմբում, 1965
Ջրվեժ արդհանգույցի գլխավոր հատակագծի ուրվագծերը, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ՝ հեղինակային խմբում, , 1966
Էջմիածին արդհանգույցի գլխավոր հատակագծի ուրվագծերը, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ՝ հեղինակային խմբում, 1972
Բալահովիտ արդհանգույցի գլխավոր հատակագծի ուրվագծերը, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ՝ հեղինակային խմբում, 1978
Չարենցավան արդհանգույցի գլխավոր հատակագծի ուրվագծերը, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ՝ հեղինակային խմբում, 1978
Հաղթանակ արդհանգույցի գլխավոր հատակագծի ուրվագծերը, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ՝ հեղինակային խմբում, 1985
Սպիտակ, Մայիսյան արդհանգույցի գլխավոր հատակագծի ուրվագծերը, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ՝ հեղինակային խմբում, 1989Երևանում նախագծել և կառուցել է՝

«Կանազ» գործարանի բանավանը, 1950-1965
Մանկամսուր (1952, այժմ՝ մանկական հիվանդանոց)
Պրոֆիլակտորիում Նորքում (1957, այժմ՝ հյուրանոց)
Սարաջևի անվան երաժշտական դպրոցը, 1956
Քարի և սիլիկատների ինստիտուտի համալիրները, 1963-1968


== Մրցանակներ ==
ԽՍՀՄ տնտեսական նվաճումների բրոնզե մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Իվանովկա (գյուղ, Զիանչուրինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանովկաԻվանովկա (ռուս.՝ Ивановка, բաշկիրերեն՝ Ивановка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գորգան (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գորգան (այլ կիրառումներ)Գորգան, լեռ Թուրքիայի Իգդիրի մարզում՝ Մեծ Մասիսի հյուսիսարևմտյան լանջին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սենտ Յոր

Սենտ Յոր (ֆր.՝ Saint-Yorre), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Հարավային Կյուսե կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Վիշի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03264։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 2745 մարդ։


== Տնտեսություն ==
Կոմունայի ամենահայտնի ընկերություններից մեկը՝ SCBV (ֆր.՝ Société Commerciale d’Eaux Minérales du Bassin de Vichy), զբաղվում է հանքային ջրերի արտադրությամբ՝ Saint-Yorre և Vichy Célestins:
2007 թվականի տվյալներով 1659 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 1187-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 472-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 71,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 68,4 %)։ 1187 աշխատունակ բնակիչներից 1022-ը աշխատում էին (562 տղամարդ և 460 կին), անաշխատանք էին 165-ը (77 տղամարդ և 88 կին)։ 472 անգործունակ մարդկանցից 115-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 162-ը թոշակառու, 195-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սենտ Էլուա եկեղեցի
Սենտ Յոր բնական հանքային ջրերի աղբյուրԱմեն տարի հուլիսին այստեղ անցկացվում է փողոցային արվեստի փառատոն։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Սենտ Յոր» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-07-ին։ Վերցված է 2012-7-27 
«Սենտ Յոր» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Աղամալի խաչքար (Շողակաթ)

Աղամալի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի Նալբանդյան-Սահակ Պարթև փողոցների խաչմերուկ մոտ գտնվող Շողակաթ եկեղեցում, որն ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/18)։


== Տեղադրություն ==
Ագուցված է Շողակաթ եկեղեցու արևելյան որմին, արտաքուստ։


== Վիմական արձանագրություն ==
Խաչքարի ստորին հատվածում 1 տող վիմական արձանագրություն.

Յ[Ի]Շ[Ա]Տ[Ա]Կ Է ՆԱԽՉՈՒ[ԱՆ]ՑԻ ԱՂԱՄԱԼԻՆԽաչքարի արձանագրության մեջ հիշատակվում է եկեղեցու մեկենաս Աղամալ Նախիջևանցին։


== Այլ տեղեկատվություն ==
Բացի գեղազարդման գործառույթից` խաչքարը կարող էր ունենալ նաև եկեղեցու հետ կապված հիշատակարանային գործառույթ։ Օրինակ` Տաթևի վանքի Ս. Պողոս-Պետրոս եկեղեցու արևմտյան որմի կենտրոնական մասում, արտաքուստ, մուտքից վեր ագուցված խաչքարի արձանագրությունն ունի հետևյալ բովանդակությունը. «ԶՏՐ Յովանէս, շինող/ սրբոյ եկեղեցեացս/ ՏՐ յիշեա»։ Փաստորեն արձանագրությու նը հայտնում է եկեղեցին կառուցող տեր Հովհաննեսի անունը։
Համաձայն Ս. Բարխուդարյանի՝ վանքերի և եկեղեցիների որմերին ագուցված խաչքարերը սովորականից ավելի կարճ են լինում։
Որմերին ագուցված խաչքարերի վրա հիմնականում գրվում են շինության մեկենասների հիշատակագրությունները։ Աղամալ արական անձնանունը Հր. Աճառյանը ստուգաբանում է թուրքերեն «Agamali» անունից, որ կազմված է aga «աղա» + mal «ապրանք», «ունեցվածք» բառերից և նշանակում է «աղայի ապրանքը»։ Որպես անձնանուն այն հաճախ է գործածվել 16-17-րդ դարերի ձեռագրերում։
Նախիջևանցի Աղամալը և իր ընտանիքի անդամները հիշատակված են եկեղեցու արևմտյան մուտքի շինարարական վիմագրում։
Տվյալ ժամանակաշրջանի կոթողներն աչքի են ընկնում հիմնախաչի ետնախորքն անզարդ պահելու սկզբունքով, վարդյակն առանձնանում է խորանից, իսկ արմավազարդն ու խաչը հստակորեն պահպանում են հորինվածքի առանձնահատուկ տեսքը։ 17-18-րդ դարերի եկեղեցական կառույցների որմերին ագուցված խաչքարերն ունեն պարզ, դեկորատիվ հարդարանք, երիզված են հյուսածո զարդանախշերով, հիմնախաչը ևս հյուսածո ոճով է պատկերված, որի ստորին խաչաթևից բարձրանում է նուրբ արմավազարդը, իսկ վարդյակն այսօրինակ խաչքարերի քանդակային հորինվածքում ընդհանրապես բացակայում է։


== Տես նաև ==
Էջմիածնի Մայր Տաճար
Սուրբ Շողակաթ եկեղեցի
Աղամալի, Աղաջանի և Նանագուլի խաչքար (Շողակաթ)
Աղամալի և Մարիամի խաչքար (Շողակաթ)
Ալպերտոսի խաչքար (Շողակաթ)
Տեր Հովհաննեսի խաչքար (Շողակաթ)


== Ծանոթագրություններ ==
Ինի Մյուլդորֆ

Ինի Մյուլդորֆ (գերմ.՝ Mühldorf am Inn), քաղաք Գերմանիայում՝ Ինե գետի ափին։ Մտնում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 17827 մարդ, իսկ 2012 թվականին՝ մոտ 17.928: Քաղաքը բաժանված է 4 մասերի։


== Պատմություն ==
935 - Զալցբուրգի արքեպիսկոպոս Օդալբերտը Մյուլդորֆում հողատարածք ձեռք բերելու ակտն է հաստատում։ Դա քաղաքի մասին առաջին հիշատակումն է պատմական աշխատություններում
1239 - որպես քաղաք Մյուլդորֆի մասին առաջին հիշատակումները վերագրվում են 1239 թվականին
1322 - Լյուդվիգ Բավարացու և Ֆրիդրիխ Ավստրիալացու միջև պայքար է գնում Մյուլդորֆի ռայխի ղեկավարությունն ստանձնելու համար
1640 - քաղաքում մեծ հրդեհ է բռնկվում։ Այրվում է մոտ 300 շենք
1802 - Մյուլդորֆը բտնում է Բավարիայի կազմի մեջ
1871 - Մյունխեն-Մյուլդորֆ-Սիմբախ ճանապարհի բացում
1945 - քաղաքի շինությունների 40 %-ը ենթարկվում է օդային 2 հարձակումների
1997 - նոր կամուրջ է կառուցվում Ինն գետի վրա


== Քաղաքի հայտնի մարդիկ ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
August Friedrich Neumeyer: Der Mühldorfer Hexenprozeß. Geschichtsverein Heimatbund, Mühldorf am Inn 2004.
Edwin Hamberger (Hrsg.)։ Mühldorf a. Inn – Salzburg in Bayern: 935–1802–2002. Begleitband zur gleichnamigen Ausstellung vom 8. Juni bis 27. Oktober 2002 im Haberkasten, Mühldorf am Inn. Stadt Mühldorf, Mühldorf am Inn 2002, ISBN 3-9808380-0-5
Edwin Hamberger: Rauch und Staub verdunkelten die Sonne. Luftangriffe auf Mühldorf 1945. Geschichtsverein Heimatbund, Mühldorf am Inn 2005, ISBN 3-930033-19-4
Peter Müller: Das Bunkergelände im Mühldorfer Hart: Rüstungswahn und menschliches Leid. Geschichtsverein Heimatbund, Mühldorf am Inn 2000, ISBN 3-930033-17-8
Edith Raim: Die Dachauer KZ-Außenkommandos Kaufering und Mühldorf – Rüstungsbauten und Zwangsarbeit im Letzten Kriegsjahr 1944-45. Dissertation, Landsberg 1992, ISBN 3-920216-56-3
Reinhard Wanka (Red.)։ Mühldorf. Stadt am Inn. Geschichtsverein Heimatbund, Mühldorf am Inn 1995, ISBN 3-930033-11-9
Անի Յորենց

Անի Յորենց՝ հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո։


== Կենսագրություն ==
Անին երգել սկսել է վաղ հասակից՝ դեռևս վեց տարեկանում։ 
1993-2000 թվականներին հաճախել է Ղազարոս Սարյանի անվան արվեստի դպրոց (Երևան), որտեղ ուսանել է դաշնամուր և երգեցողություն։ 2001-2006 թվականներին Յորենցն ուսումը շարունակել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, որն ավարտել է գերազանցության դիպլոմով՝ ստանալով օպերային երգչուհու որակավորում։ Ուսմանը զուգահեռ Անի Յորենցը, որպես մենակատար, հանդես է եկել Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում։ Օպերային թատրոնում նրա կատարումներից էին, մասնավորապես, Մագդայի և Լորետտայի դերերը Ջակոմո Պուչինիի, համապատասխանաբար, «Ծիծեռնակը» և «Ջանի Սկիկի» օպերաներից։
2008 թվականին Անի Յորենցը տեղափոխվում է Գերմանիայի Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաք, որտեղ ուսումը շարունակում է Ֆրանկֆուրտի երաժշտության և կատարողական արվեստների համալսարանում (գերմաներեն՝ Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Frankfurt am Main) (պրոֆեսոր՝ Թոմաս Մայերի դասարան)։ Համալսարանն ավարտել է 2011 թվականին գերազանցության դիպլոմով։ Նույն թվականից աշխատում է Գերմանիայի Քասել քաղաքի Օպերային թատրոնում (գերմաներեն՝ Staatstheater Kassel): Անի Յորենցը խոսում է հայերեն, գերմաներեն, անգլերեն, իտալերեն և ռուսերեն։


== Մրցանակներ ==
Երիտասարդական մրցանակ, Երաժշտական միջազգային մրցույթ, Երևան, Հայաստան, 2002 թ.
Երիտասարդ հայտնություն մրցանակ, «Սաթե սոխակ» (ռուսերեն՝ Янтарный соловей) Երաժշտական միջազգային մրցույթ, Կալինինգրադ, ՌԴ, 2004 թ.
Բրոնզե մեդալ, "Delping Games", Երաժշտական միջազգային մրցույթ, Կիև, Ուկրաինա, 2005 թ.
Երկրորդ մրցանակ, Տ. Սազանդարյանի անվան հանրապետական մրցույթ, Երևան, Հայաստան, 2006 թ.
Առաջին մրցանակ Միքաելայի դերի համար, «Կարմեն» օպերայի մրցույթ, Հալդենշտայն ամրոց, Շվեյցարիա, 2009 թ.


== Երգացանկ ==
Մագդա, Պուչինիի «Ծիծեռնակը» օպերա
Լորետտա, Պուչինիի «Ջանի Սկիկի» օպերա
Միմի, Պուչինիի «Բոհեմ» օպերա
Կոմսուհի Չեպրանո, Վերդիի «Ռիգոլետտո» օպերա
Միքաելա, Բիզեի «Կարմեն» օպերա
Մարգարիտա, Գունոյի «Ֆաուստ» օպերա
Կլեոպատրա, Հենդելի «Հուլիոս Կեսարը Եգիպտոսում» օպերա
Դեսպինա, Մոցարտի «Այդպես են վարվում բոլորը» օպերա
Պամինա, Մոցարտի «Կախարդական սրինգը» օպերա
Մեղքող (Միխալ), Հենդելի «Սավուղ» օպերա
Գրետել, Հումփերդինքի «Հենզել և Գրետել» օպերա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մեդվեդկի (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄեդվեդկիՄեդվեդկի (ռուս.՝ Медведки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 1 մարդ։
Գտնվում է շրջանի հյուսիսային մասում՝ Խոլմ-Ժիրկովսկուց 21 կմ հյուսիս, Սմոլենսկ-Նելիդովո P136 մայրուղուց 37 կմ հարավ-արևելք, Նեմոշչենկո գետի ափին։ Գյուղից 9 կմ դեպի արևմուտք գտնվում է Վլադիմիրսկի Տուպիկ երկաթուղային կայարանը՝ Դուրովո-Վլադիմիրսկի Տուպիկ գծի վրա։


== Պատմություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հոկտեմբերին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի մարտին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պաոլո Անանյան

Պաոլո Անանյան (1880, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1942), հայ երգիչ (բաս, բարիտոն)։


== Կենսագրություն ==
Երաժշտական կրթությունն ստացել է Իտալիայում, ապա՝ Ֆրանսիայում։ Մեկ տարի երգել է Փարիզի «Օպերա-Կոմիկ», 4 տարի՝ Մոնտե-Կառլոյի օպերային թատրոններում։ Բոստոնի օպերային, ապա՝ Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերա» թատրոնների մեներգիչ (Գրենվիլ՝ Ջուզեպպե Վերդիի «Տրավիատա», Անջելոտտի՝ Ջակոմո Պուչինիի «Տոսկա»)։ 
1921–1929 թվականներին երգել է Ֆեոդոր Շալյապինի խաղընկերությամբ (Մոդեստ Մուսորգսկիու «Բորիս Գոդունով», Ջոակինո Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ», Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ», Ժյուլ Մասնեի «Դոն Կիխոտ»)։ 
Երաժշտական բացառիկ տվյալների շնորհիվ հանդես է եկել նաև բարիտոնական դերերգերով (Վալենտին՝ Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ», Սանչո՝ Ժյուլ Մասնեի «Դոն Կիխոտ»)։ 
Չեխ նշանավոր երգչուհի Էմմի Դեստինի հետ հանդես է եկել Ջ. Պուչինիի «Աղջիկն Արևմուտքից» օպերայում։ Երգել է Ջ. Վերդիի «Օթելլո», Ջ. Պուչինիի «Մանոն Լեսկո», Գաետանո Դոնիցետիի «Սիրո նեկտար», Էդուար Լալոյի «Իզ քաղաքի արքան» և այլ օպերաներում։ 
Երգել է նաև ժամանակի նշանավոր այլ երգիչների՝ Բենիամինո Ջիլիի, Էլվիրա դե Իդալգոյի, Տիտո Սկիպայի հետ, երկար տարիներ հանդես եկել դիրիժոր Արտուրո Տոսկանինիի ղեկավարությամբ։
Մանկան երկրպագություն (նկար)

«Մանկան երկրպագություն» (իտալերեն՝ Adorazione del Bambino), հոլանդական ոսկե դարաշրջանի նկարիչ Ջերարդ Հոնթհորսթի մոտ 1619-1621 թվականներին ստեղծած Քրիստոսի ծնունդը պատկերող կտավ յուղաներկ, որը գտնվում է Իտալիայի Ֆլորենցիա քաղաքի Ուֆֆիցի պատկերասրահում։


== Նկարագրություն ==
«Մանկան երկրպագություն» կտավում լուսնի լույսով ողողված տեսարանում Մարիամը խանձարուրով փաթաթում է երեխային։ Հովսեփը նայում է նրա թիկունքից, իսկ երկու հրեշտակները ծնկի են իջել օրորոցի մոտ։ Կտավում լուսնի լույսն այնպես է արտացոլված դեմքերին, որ ասես Քրիստոսը լինի լույսի աղբյուրը։ Կտավը հիշեցնում է այս թեմայով ավելի վաղ ստեղծված տարբերակներ, ինչպիսին է 1490 թվականին ստեղծված Գերտգեն տոտ Սինտ Յանսի «Սուրբ ծննդյան գիշերը»։ «Մանուկը որպես լույսի աղբյուր» Հոնթհորսթը հետագայում օգտագործել և զարգացրել է իր կտավներում՝ անդրադառնալով նույն թեմային։ Նրա «Հովիվների երկրպագությունը» կտավն այժմ գտնվում է Վալրաֆ Ռիչարց թանգարանում.


== Սկզբնաղբյուր ==
«Մանկան երկրպագություն» կտավը Հոնթհորսթի Ուֆֆիցի պատկերասրահում գտնվող հինգ կտավներից մեկն է։ Ենթադրվում է` դրանք բոլորը գնել է Տոսկանայի դուքս Ֆերդինանդո II Մեդիչին, ով նոր էր վերադարձել Հյուսիսային Եվրոպա կատարած ուղևորությունից և միջնորդ էր ուղարկվել տեղեկանալու Հռոմում վաճառվող «6 նկարների» մասին։


== Գրականություն ==
Gerson 1942/1983, p. 178
Chiarini 1989, p. 197
Judson/Ekkart 1999, p. 59-60, cat. no. 20
Papi 1999, p. 158-159, cat. no. 30 met ill. op p. 99
Papi 2010, p. 184, cat. no. 34
G.J. Hoogewerff, ‘Honthorst in Italië. Een naschrift’ Onze Kunst 31 (1917), p. 141-144


== Ծանոթագրություններ ==
Մանուշակ բուրավետ

Մանուշակ բուրավետ (լատ.՝ Viola odorata), մանուշակազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Կարճ կոճղարմատով (որից դուրս են գալիս երկարակոթ տերևները), սողացող, արմատավորվող բազմամյա ընձյուղներով ու հոտավետ ծաղիկներով խոտաբույս է։ Տերևաթիթեղը լայն-ձվաձև է կամ կլորավուն-սրտաձև, ունի տերևակիցներ։ Մուգ մանուշակագույն պսակով առանձին հոտավետ անկանոն ծաղիկները հնգանդամ են։ Բազմամյա սերմերով պտուղը համարյա գնդաձև, երեքփեղկավոր տուփիկ է։ Ծաղկում է վաղ գարնանը։


== Տարածվածություն ==
Աճում է նախալեռնային և ստորին լեռնային գոտիների անտառներում, թփուտներում, այգիներում։ Հնդիպում է Տավուշի, Լոռու, Կոտայքի, Վայոց ձորի, Արագածոտնի, Արմավիրի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերում։ Մեղրատու և գեղազարդային բույս է, աճեցվում է տարբեր երկրներում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են մնաուշակի վերգետնյա մասը և արմատները։ Բույսը պարունակում է կարոտին, C վիտամին, լորձային նյութեր, դաբաղանյութեր և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուբիկ (Այնթապի գավառ)

Կուբիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում։


== Բնակչություն ==
1878 թվականին ուներ 57 բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Առաջին հրաձգային գումարտակ (Շահումյանի պաշտպանական շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Առաջին հրաձգային գումարտակ (այլ կիրառումներ)Առաջին հրաձգային գումարտակ, Շահումյանի պաշտպանական շրջանի ստորաբաժանում։ Կազմավորվել է 1993 թվականի մարտին՝ մինչ այդ գործող դիվերսիոն-հետախուզական խմբի հիմքի վրա։
1993-1994 թվականներին մասնակցել է Մարտակերտի (Քաչալ սար, Տոնաշեն, Գետինգոմեր, Դաստագիր, Մատաղիս, Եղակեր, Գյոյթափա), Շահումյանի (Գյուլիստան) շրջանների ինքնապաշտպանական ու ազատագրական մարտերին։
Հրամանատար՝ Վ․ Գզիրյան։
Սեդ Վոժ (Փոքր Կոդաչի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեդ Վոժ (այլ կիրառումներ)Սեդ Վոժ (ռուս.՝ Сед-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Փոքր Կոդաչ գետի ձախ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000060320
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006032
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Շևչենկո (գյուղ, Դոբրովելիչկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՇևչենկոՇևչենկո (ուկրաիներեն՝ Шевченка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շևչենկո գյուղում բնակվում էր 61 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,419 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 145,58 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
3 լիրա (Միլան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 3 լիրա (այլ կիրառումներ)3 լիրան Միլան կիսանկախ քաղաք-պետությունում (Իտալիա) շրջանառության մեջ լայն տարածում ունեցած արծաթե մետաղադրամներից մեկն է։ Հատվել է 1777 - 1786 թվականներին։
Բաղադրությունը՝ 90% հարգի արծաթ, կշիռը՝ 11,6 գրամ, տրամագիծը՝ 31 մմ։
Երեք լիրայի արժեք ունեցող մետաղադրամները Միլանում շրջանառության են թողվել 2 տարբեր տեսակներով.

3 լիրա («Մարիա Թերեզա») (1777 - 1780 թթ.)
3 լիրա («Իոսիֆ II») (1781 - 1786 թթ.)