armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռեբասե (գյուղ, Կամբյա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌեբասեՌեբասե (էստ․՝ Rebase), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 104 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ռոբերտ Ղուկասյան

Ռոբերտ Ղուկասյան (դեկտեմբերի 27, 1980(1980-12-27), Սումգայիթ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի խորհրդական (2019 թվականի Օգոստոսի 22-2022 թվականի մարտ)։ ՀՀ Սյունիքի մարզպետ։


== Կենսագրություն ==
Ռոբերտ Ղուկասյանը ծնվել է 1980 թվականի դեկտեմբեր 27-ին Սումգայիթ քաղաքում։ 2002-2007 թվականներին սովորել է Խաչատուր Աբովյանի հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետում։
1998-2000 թթ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։
Տիրապետում է հայերեն, անգլերեն, ռուսերեն լեզուներին։


== Հասարակական-քաղաքական գործունեություն ==
2002-2013 թվականներին աշխատել է Կալավանի համայնքապետարանում, որպես աշխատակազմի քարտուղար։
2013 - 2019 թթ. Թայմ Լենդ հիմնադրամի հիմնադիր տնօրեն
2017-2018 թթ. Ճամբարակի համայնքապետարանում որպես համայնքի ղեկավարի օգնական, խորհրդական
2004-2018 թթ.- աշխատել է որպես հնագետ, հնակենդանաբան միջազգային արշավախմբերով (Հայաստան, ԱՄԷ, Օման, Գերմանիա)
2019 թ. օգոստոսի 22-ից նշանակվել է վարչապետի խորհրդական 2022 թվականի մարտից ՀՀ Սյունիքի մարզպետ։


== Այլ տվյալներ ==
2008 թ.-ին անցել է մասնագիտական վերապատրաստում Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքում,
2009-2010 թթ. իրականացրել է գիտական հետազոտություներ Գերմանիայում (Թուբինգեն)
Ավելի քան 30 գիտական հոդվածների համահեղինակ է։


== Անձնական տվյալներ ==
Ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։


== Փաստեր ==
2017 թ. սեպտեմբերի 21-ին պարգևատրվել է երախտագիտության մեդալով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարպո

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարպո (այլ կիրառումներ)Կարպո, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Կարկառի գավառակում։
Գյուղի մասին հիշատակել է Ա. Ալպոյաճյանը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Միրզաի

Միրզաի, միրզեի, հայկական և, որոշ առումով, կովկասյան մենապար։ Կատարել են միայն տարիքով կանայք՝ հարսանիքների ժամանակ։ Մեր օրերում կատարվում է տարբեր առիթներով։ Պարեղանակը մեկն է, չափը՝ 6/8։ Համարվում է ծանր (դանդաղ) մենապար։
Cross me (երգ)

Cross Me, անգլիացի երգիչ, երգահան Էդ Շիրանի երգը որը ներկայացնում է ամերիկյան ռեփերներ Chance the Rapper և PnB Rock -ին, Շիրանի ստուդիայի No.6 Collaborations Project  ալբոմի քսաներորդ սինգլը։ Atlantic Records-ը երգը թողարկել է 2019 թվականի մայիսի 24-ին։ Այն հետևում է իր վերջերս թողարկած «I Don't Care» սինգլում, որով համագործակցում էր կանադացի երգիչ Ջասթին Բիբերի հետ։


== Տեսահոլովակ ==
Պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2019 թվականի հունիսի 22-ին։


== Անձնակազմ ==
Ed Sheeran – առաջնային վոկալիստ, գրող
Chance the Rapper – վոկալիստ, գրող
PnB Rock – վոկալիստ, գրող
Fred Gibson – վոկալիստ, պրոդյուսեր, գրող, ծրագրավորող, ստեղնաշարային գործիքներ, կիթառիստ, բասիստ, հարվածային գործիքներ, տեխնիկա
Parisi – սինթեզատոր, նախագծող
Gabe Jaskowiak – ձայնագրություն
Manny Marroquin – միքս
Chris Galland – տեխնիկական միքս
Robin Florent – օգնական տեխնիկական միքս
Scott Desmarais – օգնական տեխնիկական միքս


== Աղյուսակ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Անտիոքոս Ա Կոմմագենացու դամբարան

Անտիոք Ա թագավորի դամբարան ավելի հայտնի Նեմրութ լեռան վրա գտնվող սրբություն։ Ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության կայքի ռուսալեզու ցանկում՝ Նեմրութ լեռան վրա գտնվող հայկական Երվանդական արքայատոհմի Կոմմագենեի արքա Անտիոք Ա Կոմմագենցու  դամբարան, որը գտնվում է Տավրոսի լեռներում, Թուրքիայի Ադիմյան թաղամասում։ Ծովի մակարդակից ունի 2150 մետր բարձրություն։
Նեմրութ լեռան վրա գտնվող համալիրը մի սրբավայր է, որը շրջապատված է 8-9 մետր բարձրությամբ հսկայական արձաններով։ Դամբարանի կենտրոնում լեռա գագաթին գտնվող  փոքր քարերի կույտն է, որն ոնի 49,8 մետր բարձրություն և 150 մետր լայնություն։    Այստեղ է գտնվում Անտիք Ա Կոմմագենցու հողաթումբը։ Ժայռոտ գագաթի եզրերը երեք կողմիվ վերածվել են տեռասների։
1882 և 1883 թվականին  լեռը հետազոտվել է գերմանացի հնէաբան Օտտո Բուխշտեյնի և Կարլ Խումանոմի կողմից։
1987 թվականին լեռան գագաթին գտնվող հնագիտական տեղանքները ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Նեմրութ սրբավայրի հուշակոթողները ցուցադրվել են Սամսարա (2001) ֆիլմի դրվագներից մեկում։


== Լուսանկարներ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Humann, Puchstein, «Reisen in Kleinasien und Nordsyrien» (Berlin, 1890).
Friedrich Karl Dörner: Der Thron der Götter auf dem Nemrud Dag. Kommagene — das große archäologische Abenteuer in der östlichen Türkei. 3. Auflage. Lübbe, Bergisch Gladbach 1987, ISBN 3-7857-0277-9.
Nemrud Dağ. Neue Methoden der Archäologie (Begleitheft zur Sonderausstellung «Nemrud Dağ — Neue Methoden der Archäologie» des Westfälischen Museums für Archäologie und des Westfälischen Museumsamtes, Münster). Westfälisches Museum für Archäologie Münster 1991, ISBN 3-927204-09-9.
Donald H. Sanders (Hrsg.): Nemrud Daği. The hierothesion of Antiochus I of Commagene. Results of the American excavations dir. by Theresa B. Goell. Eisenbrauns, Winona Lake, Ind. 1996, ISBN 1-57506-015-9.
Helmut Waldmann: Aufsätze zu Religionsgeschichte und Theologie. Kapitel XIV Der Nemrud Dağ, seine Terrassen und das indische Somaopfer(չաշխատող հղում). Verlag der Tübinger Gesellschaft, Tübingen 1996, S. 142—163
Malike Özsoy Mt. Nemrud (Nemrut) Kommagene (Commagene) // Natural Heritage from East to West. — Springer Berlin Heidelberg, 2010. — P. 339-351. — ISBN 978-3-642-01576-2 — 


== Հղումներ ==
Гора Немрут. Гробница Антиоха I Теоса из Коммагены. Фотографии.
İnternational Nemrud Foundation
Commagene Nemrud Conservation Development Pragramme 
Donald Langmead, Christine Garnaut Nemrud Dagi // Encyclopedia of Architectural and Engineering Feats. — ABC-CLIO, 2001. — P. 221-222. — ISBN 157607112X, ISBN 9781576071120
Նևիցկոե

Նևիցկոե (ուկրաիներեն՝ Невицьке), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նևիցկոե գյուղում բնակվում էր 1 032 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,09 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժողովածու (9)

Ժողովածու (9), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 9 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Մելիքսեդեկ, Դավիթ, Հովհաննես, Տիպրիկեցի գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22.2X13.7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 180 թերթից։ Գրված է բոլորագիր, նոտրգրով։ Հիշատակարաններ՝ 9:


== Բովանդակություն ==
Գէորգայ Սկեռացւոյ նախադրութիւնք Աստուածաշունչ գրոց։
Ոտանավորք (Գէորգ Սկեռացի, Ներսես Շնորհալի)։
Բենկայ Վանանդեցւոյ, Տեսիլ, Աղոթք։
Ստեփանոս Սիւնեցւոյ պատճառ աղօթից։
Մասունք Աստուածաշնչի։
Բանք իմաստնոց։
Մանունք։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժուկա դե Օլիվեյրա

Ժուկա Դե Օլիվեյրա, (պորտ.՝ Juca de Oliveira, իսկական անուն ազգանունը՝ Խոսե դե Օլիվեյրա Սանթոս, մարտի 16, 1935(1935-03-16), Սան Պաուլո, Բրազիլիա), բրազիլացի դերասան, պրոդյուսեր և հաղորդավար։
Սովորել է իրավագիտական ֆակուլտետ, հետո սակայն ուսումը այնտեղ կիսատ թողնելով տեղափոխվել է դրամատիկական դպրոց։ Խաղացել է մի շարք բեմադրություններում։
Աշխատել է «Գլոբո» ընկերությունում, որտեղ խաղում է մի քանի սերիալներում, սակայն նա ավելի շատ նախընտրում էր թատրոնը, քան կինոն։ Ամուսնացել է 2 անգամ։ Առաջին անգամ Կլաուդի Մելլոյի հետ, երկրորդ անգամ՝ Մարիա Լուիզայի։ Ունի 1 աղջիկ՝ Իզաբելը։
Ամենահիշարժան դերը եղել է «Կլոն», հեռուստասերիալում Ալբիերիի դերը։
1998-ին Բաբելոնի աշտարակը (սերիալ)ը, 2012-ին Բրազիլիայի պողոտա (հեռուստասերիալ)


== Ծանոթագրություններ ==
Այադիթաղա

Այադիթաղա, Այադիդաղ, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհի արևելյան կողմում, Ողջի և Բարկուշատ գետերի ջրբաժանում։ Անտառածածկ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ձայնի կլանում

Ձայնի կլանում, ձայնային ալիքի էներգիայի փոխակերպումը էներգիայի այլ տեսակների, մասնավորապես, ջերմության։ Բնութագրվում է կլանման a գործակցով, որը խիստ կախված է ջերմաստիճանից և խառնուկների առկայությունից։ a-ն սահմանվում է իբրև այն հեռավորության հակադարձ մեծություն, որն անցնելիս ձայնային ալիքի ամպլիտուդը փոքրանում է 

  
    
      
        
          e
          =
          2
          ,
          718
        
      
    
    {\displaystyle {e=2,718}}
  անգամ։ Ձայնի կլանումը բնութագրվում է նաև կորուստների e գործակցով կամ 

  
    
      
        
          Q
        
        =
        1
        
          /
        
        e
      
    
    {\displaystyle \mathbb {Q} =1/e}
  բարորակությամբ։ Գազերում կլանումր կախված է գազի ճնշումից, հեղուկներում՝ մածուցիկությունից։ Պինդ մարմիններում ձայնի կլանումը հիմնականում պայմանավորված է միջավայրի ջերմահաղորդականությամբ և ներքին շփումով, իսկ բարձր հաճախականությունների և ցածր ջերմաստիճանների դեպքում՝ պինդ մարմնի ներքին գրգռումների (ֆոտոններ, էլեկտրոններ, սպինային ալիքներ և այլն) հետ ձայնի փոխազդեցության պրոցեսներով։ Ձայնի կլանման երևույթն օգտագործվում է տարբեր նյութերի ներքին կառուցվածքը հետազոտելու համար։ Ծակոտկեն և թելավոր որոշ նյութեր, որոնցում կլանումն ուժեղ է, կիրառվում են ճարտարապետական ձայնագիտության մեջ՝ իբրև ձայնամեկուսիչներ։


== Աղմուկի տեսակները ==

Պաշտպանող միջոցառումներ 4 տեսակներ են կիրառում՝ 

ազդող աղմուկ
օդի միջոցով աղմուկ
կոնստրուկցիոն աղմուկ
ձայնային աղմուկ


== Ձայնի կլանման նյութերը և կառույցները ==
Ըստ նրանց ֆիզիկական բնութագրերի և ունակությունների պաշտպանելու է տարբեր տեսակի աղմուկներից, կարող ենք ասել որ գոյություն ունեն ձայնի կլանման նյութերը և ձայնային ձևավորումներ։ Կլանման նյութերը արտացոլում են աղմուկը, կանխելով ձայնի հետագա տարածումը։ Նման նյութերը արդյունավետ պայքարում են օդի աղմուկից։ Այդ նյութերը ծանր բետոնի ավազ,կրաքարի աղյուս և այլ բարձ խտության նյութեր։
Ձայնային կլանման դիզայնի ավելի արդյունավետ է անդա ձայնային մեկուսիչի նյութերը։
Արդյունավետ ձայնային թուլացում - դա միշտ կառուցում, աշխատում է մի շարք հաճախականություններով, քան որևէ մեկ այլ նյութ։


== Ձայնամեկուսացման կառուցվածքային տարրերի կառուցվածքը ==
Ձայնամեկուսացման կառուցվածքի տարրերը հետևյալներն են՝

ձայնամեկուսացման առաստաղ
ձայնամեկուսացման պատ
ձայնամեկուսացման հատակ
ձայնամեկուսացման տանիք
ստեղծել անձայնանցիկ միջնապատերը
Տեռնովսկայա (այլ կիրառումներ)

Տեռնովսկայա, կարող է վերաբերել՝

Տեռնովսկայա - ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանում
Տեռնովսկայա - ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տիխորեցկի շրջանում
(2438) Օլեշկո

(2438) Օլեշկո (անգլ.՝ Oleshko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 2-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,243646 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9996 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4877 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1227,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293273 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,91° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2438) Օլեշկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բրոնքսի մանկական թանգարան

Բրոնքսի մանկական թանգարան (անգլ.՝ Bronx Children's Museum), մանկական թանգարան, որը հիմնադրվել է 2005 թվականին և գտնվում է Միլլ Փոնդ Պարկում, Սաութ Բրոնքսում, Նյու Յորքում։  2011 թվականից սկսած թանգարանը ծառայություններ է մատուցել իր Թանգարան անիվների վրա ավտոբուսից դուրս, որը նաև հայտնի է որպես «մանուշակագույն ավտոբուս»։ Թանգարանը մանուշակագույն ավտոբուսի միջոցով տարեկան հասնում է մոտ 10,000 մարդու The museum reaches about 10,000 people per year through the purple bus.։ Շինարարարակ աշխատանքներն ավարտելուց հետո նրա հիմնական ցուցահանդեսային տարածքը տեղակայված կլինի Mill Pond զբոսայգում գտնվող Power House շենքի երկրորդ հարկում։
Թանգարանի աջակիցների թվում են Գերագույն դատարանի դատավոր Սոնիա Սոտոմայորը և «Սեզամ փողոցի» նախկին աստղ Սոնիա Մանզանոն, որոնք թանգարանի «Մեծ երազ» ամառային ծրագրի երկու կանոնավոր մասնակիցներն են։ Մանզանոն նաև գրել է մանկական գիրք թանգարանի համար, որը պատմում է մոտակա Բարձր կամրջի մասին։ Թանգարանի հետ կապված այլ հայտնի մարդիկ են Քերրի Վաշինգտոնը և Չաս Փալմինթերին, որոնցից երկուսն էլ թանգարանի ամենամյա գալա համերգների հյուրերն են, ինչպես նաև` Սամի Հոսթինը, որը թանգաանի տնօրենների խորհրդի անդամ է։
Ցուցասրահի շենքի հիմնարկեքի օրը նշվել է 2017 թվականի հուլիսի 12-ին։ Մշտական շենքը ակնկալվում է շահագործման հանձնել 2020 թվականին։


== Տես նաև ==
Բրուքլինի մանկական թանգարան
Գեղարվեստի մանկական թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==
I Need a Doctor

«I Need a Doctor» (հայերեն՝ «Ինձ բժիշկ է հարկավոր»), ամերիկացի ռեփեր Dr. Dre-ի երկրորդ պաշտոնական սինգլը նրա երրորդ` «Detox» ալբոմից։ Երգի ձայնագրությանը մասնակցել են նաև ռեփեր Էմինեմը և երգչուհի Սկայլար Գրեյը։


== Ստեղծման պատմություն ==
Երգի պաշտոնական տարբերակի պրեմիերան կատարվել է Dr․ Dre-ի պաշտոնական կայքի միջոցով։ Երգի պրոդյուսերը Ալեքս դա Քիդն է, որը հայտնի է «Castle Walls» (ռեփեր T.I.-ի համար), «Massive Attack» (Նիքի Մինաժի համար) երգերի և «Airplanes» և «Love the Way You Lie» միջազգային հիթերի շնորհիվ։
«MTV» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցի ժամանակ Ալեքսը պատմել է Dr. Dre-ի հետ աշխատանքից ստացած տպավորությունների մասին․ 

Երգը բաղկացած է երեք հատվածից։ Առաջին երկուսը կարդում է Էմինեմը։ Նա շնորհակալություն է հայտնում իր ուսուցչին գործունեության սկզբում իրեն վստահելու և մեր օրերում փառքը վերադարձնելիս իրեն օգնելու համար։ Երրորդ հատվածն արդեն կարդացել է հենց ինքը՝ Dr. Dre-ն, որտեղ նա շնորհակալություն է հայտնում Էմինեմին դժվար օրերին իրեն չլքելու համար։ Dre-ն նաև երգի մեջ ասում է, որ «Սև երաժշտությունը բարձրացրել է սպիտակ տղան»։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
Երգի հիման վրա նկարահանվել է նաև տեսահոլովակ։ Ռեժիսորը «Սպառնալիք հասարակությանը», «Դժոխքից», «Եղիայի գիրքը» ֆիլմերի և «Հպում չարիքին» սերիալի բեմադրող Ալեն Հյուզն է։ Պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի փետրվարի 24-ին։ Տեսանյութը պատրաստված է կինեմատոգրաֆիկ եղանակով։ Ներածության մեջ դոկտոր Դրեն կանգնած է ժայռի վրա և նայում է ծովին, այնուհետև նստում է ֆերրարին և սլանում ավտոճանապարհի երկայնքով։ Այս ամբողջ ընթացքում ցուցադրվում են ֆլեշբեքեր Dre-ի նախկին կյանքից, ինչպես նաև «Without Me» տեսահոլովակից։ Հանկարծ դժբախտ պատահար է տեղի ունենում, և Dre հայտնվում է հիվանդանոցում։ Էմինեմը կարդում է իր հատվածները կաթիլային ընդունող Dre-ի դիմաց։ Գրեյի կրկներգը երգում է հրեշտակը, որը հոլոգրաֆիկ ձևով հայտնվում է հերոսների գլխավերևում (կերպարը պատրաստված է «300 սպարտացիները» ֆիլմի պատգամախոսի ոճով)։ Գրեյը նկարահանվել է բժիշկներից մեկի կերպարում, ինչպես Ալեքս Դա Քիդը։ Վերջապես Dre-ն գիտակցության է գալիս, վերականգնվում և այցելում Էրիկ Ռայթի գերեզմանին։ Վերջինս ավելի հայտնի էր որպես ռեփեր Իզի Ի, որը սկսել է Dre-ի երաժշտական գործունեությունը՝ հիմնադրելով N.W.A-ը, և անդամակցել դրան Այս Քյուբի, Էմ Սի Ռենի և DJ Yella-ի հետ։


== Երգի ներկայացումներ ==
«I Need a Doctor» երգը հնչել է 2011 թվականի «Գրեմմի» մրցանակաբաշխության ժամանակ՝ «Love the Way You Lie» երգի երկրորդ մասի հետ միասին։ Կատարմանը մասնակցել են Էմինեմը, Սքայլար Գրեյը, Dr. Dre-ն, Ռիհաննան, Ադամ Լևինը և Maroon 5 խմբի ֆրոնթմենը։


== Քննադատական ակնարկներ ==
Երգը քննադատների կողմից հիմնականում արժանացել է դրական գնահատականների։ «Digital Spy»-ի սյունակագիր Նիք Լևինը երգը գնահատել է հինգից հինգ աստղով՝ բարձր գնահատելով պրոդյուսեր Ալեքս դա Քիդի ոճը, Էմինեմի և Dre-ի հատվածները (նրանք, ըստ նրա, «բարձրացնում են երգի մակարդակը շատ լավից մինչև գերազանցի»)։


== Դիրք շքերթներում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կրուդս ընտանիքը

Կրուդս ընտանիք (անգլ.՝ The Croods), մուլտֆիլմ՝ DreamWorks Animation-ի կողմից։
Ռեժիսորներից մեկն է Կրիս Սանդերսը, ում աշխատանքներից են նաև «Լիլո և Ստիչ», «Մուլան» և «Ինչպես վարժեցնել վիշապին» մուլտֆիլմները։
Կարգախոսն է «Եթե նրանք էվոլյուցիա չապրեն, ապա կդառնան պատմություն»։


== Սյուժե ==
Կրուդս ընտանիք- քարանձավային մարդկանց ընտանիք՝ ապրելով ֆանտաստիկ կենդանիների և բույսերի միջավայրում։ Կյանքում նրանք ղեկավարվում են ընտանիքի հոր՝ Գրուգի գլխավոր օրենքով՝ «Ամբողջ նորը՝ վատ է»։ Դրա պատճառով նրանք ամբողջ իրենց օրն անցկացնում են քարանձավում և միայն ուտելու համար են ելնում այնտեղից։ Մի գիշեր մեծ աղջիկը՝ Գիբբը, լույս է նկատում քարերի ներսում և որոշում է որ դա արևն է։ Գիբբը, խախտելով հոր ցանկությունը, գիշերով դուրս է գալիս և գնում արևի հետքերով։ Նա տեսնում է իր հավատարիմ ընկերոջը՝ Կուշակին, ով խոհարար էր։ Նա կանխատեսում է մոտալուտ աշխարհի վերջը, և հաջորդ օրը՝ երկրաշարժի պատճառով, քանդվում է Կրուդսի քարանձավը։
Կրուդս ընտանիքը գնում է մի մեծ ճանփորդության՝ նոր քարանձավ գտնելու համար։ Ճանապարհին նրանց հետ լիքը արկածներ են տեղի ունենում։ Նրանք ծանոթանում են Մալիի հետ և սկսում են կյանքին նոր ձևով նայել՝ ազատվելով գարշելի կարծրատիպերից։


== Շարունակություն ==
2013 թվականի ապրիլի 17-ին հայտարարվեց, որ DreamWorks Animation-ը աշխատում է Սանդերսի և Դեմմիկոյի մասին նոր ֆիլմի վրա։


== Պարգևներ և նոմինացիաներ ==
2014 թվական- «Էմմի» նոմինացիայի հաղթող՝ որպես տարվա լավագույն ֆիլմ
2014 թվական- «Սատուրն» 2 նոմինացիաների հաղթող՝ որպես լավագույն մուլտֆիլմ և լավագույն վիզուալ էֆեկտներ
2014 թվական- «Օսկար»-ի հաղթող


== Ծանոթագրություններ ==
Կարավաևսկի գյուղական խորհուրդ (Գրեբյոնկովսկի շրջան)

Կարավաևսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Короваївська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբենկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կարավաևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1110 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 45,05 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,64 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սելիմիե մզկիթ (Էդիրնե)

Սելիմիե մզկիթ (թուրքերեն՝ Selimiye Camii), օսմանյան ճարտարապետական ոճով կառուցված մզկիթ, որը գտնվում է Թուրքիայի հյուսիսարևմտյան մասում, Էդիրնե քաղաքում։ Ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Սելիմիե մզկիթը, որը կառուցվել է 1569- 1574 թվականներին ճարտարապետ Միմար Սինանի կողմից, համարվում է իսլամական մշակույթի գլուխգործոցներից մեկը և ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Համարվում է Թուրքիայի ամենահարմոնիկ մզկիթներից մեկը։ Մզկիթի համալիրի մեջ մտել է ավանդական ուղղանկյուն բակը, որը կորցրել է իր նշանակությունը՝ դառնալով վայր, որը նախապատրաստում է հավատացյալներին՝ «կապ հաստատելու Ալլահի հետ»։ Բաց հրապարակի կենտրոնում գտնվում է ութանկյուն շատրվանը, որի շուրջը գործում է պատկերասրահ։ Այստեղ է գտնվում մզկիթի գլխավոր մուտքը։ Բակը և մզկիթի շենքը առանձին կառույցներ չեն, այլ մեկ ամբողջություն։ Շենքերի համալիրի այս տեսակը թուրքերեն կոչվում է külliye և ներառում է հիվանդանոց, դպրոց, գրադարան, բաղնիքներ, որոնք գտնվում են մզկիթի տարբեր կողմերում, մեդրեսե, հադիսների տուն (թուրքերեն՝ Dar-ül hadis), ժամասենյակ և հուշանվերների մի շարք խանութներ։ Համալիրի մեջ է մտնում նաև Բայեզիդ II-ի մզկիթը (թուրքերեն՝ İkinci Beyazıt Külliyesi), որտեղ ներկայումս տեղակայված է առողջապահության թանգարանը։ Սինանը կառուցել է ութ հատվածներից բաղկացած սրահ, որոնք բաժանված են ութ սյուներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Всеобщая история искусств. Том 2, книга вторая. Искусство Турции.
Էվերեկ Թևե

Էվերեկ Թևե, լեռ Թուրքիայում, Արևելյան Կիլիկիայում, Կայսերիի մարզում Անտիտավրոսի լեռնահամակարգում, Էվերեկ քաղաքի մոտակայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիկի Մարտին

Էնրիկե Մարտին Մորալես (իսպ.՝ Enrique Martín Morales), ավելի հայտնի է որպես Ռիկի Մարտին (անգլ.՝ Ricky Martin, դեկտեմբերի 24, 1971(1971-12-24), Սան Խուան, ԱՄՆ) պուերտոռիկացի փոփ երգիչ, դերասան և գրող։ 
Կարիերան սկսել է 12 տարեկանում «Մենուդո» փոփ ակումբում։ Հինգ տարի ակումբում անցկացնելուց հետո 1990-ականներին թողարկել է մի քանի օտարալեզու ալբոմներ։ Մի շարք բեմերում և Մեքսիկայի հեռուստատեսային ալիքներում տարբեր ելույթներ ունենալով՝ դարձել է տեղական աստղ։ 1994 թվականին հայտնվել է «Գլխավոր հոսպիտալ» ամերիկյան սերիալի գլխավոր դերերում՝ խաղալով պուերտոռիկացի երգիչի դերը։
1999 թվականին մի քանի ալբոմներ թողարկելուց հետո Մարտինը Իսպանիայում Գրեմմի 41-րդ մրցանակաբաշխության արարողության ժամանակ կատարել է «The Cup of Life» երգը։ Իր գրանցած հաջողությունցի հեգտո Մարտինը թողարկել է «Livin’ la Vida Loca» երգը, որը մեծ ճանաչում է ստացել ամբողջ աշխարհում և դարձել լատինոամերիկյան փոփ երաժշտության լավագույն նմուշներից մեկը։ Այն վաճառվել է 8 միլիոն օրինակով՝ դառնալով բոլոր ժամանակներում ամենաշատ վաճառված երգերից մեկը։ Նրա առաջին անգլալեզու ալբոմը (Ricky Martin), վաճառվել է 22 միլիոն օրինակով և դարձել բոլոր ժամանակներում աշխարհում ամենաշատ վաճառված ալբոմներից մեկը։
Վաճառել է ավելի քան 85 միլիոն ալբոմ, ունի 95 պլատինե երգ, ստացել է 2 American Music Awards, 7 Գրեմմի մրցանակ,  8 World Music Awards, 10 Billboard Music Awards, 8 MTV Video Music Awards։ Համերգներով հանդես է եկել ավելի քան 60 երկրում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.rickymartinmusic.com Рики Мартина. պաշտոնական կայք
www.rickymartinfoundation.org фонда Рики Мартина. պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.rickymartinmusic.com Ռիկի Մարտին. պաշտոնական կայք
www.rickymartinfoundation.org Ռիկի Մարտինի ֆոնդ. պաշտոնական կայք
Թարփանմազ

Թարփանմազ, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կայմաններ

Կայմաններ (լատ.՝ Caiman), ալիգատորների ընտանիքի սողունների 3 սեռի (Caiman, Melanosuchus, Paleosuchus) ընդհանուր անվանումը։ Ամենախոշորը սև կայմաններն (Melanosuchus niger) են, որոնց մարմնի երկարությունը 4-5 մ է։ Սնվում են հիմնականում ձկներով, ջրային և ճահճային թռչուններով, մանր կաթնասուններով։


== Հատկանիշներ ==
Իսկական ալիգատորներից տարբերվում են փորի ոսկրային զրահի առկայությամբ և հոտառական խոռոչի ոսկրային միջնապատի բացակայությամբ։


== Տարածվածություն ==
Հայտնի է 5 տեսակ՝ տարածված Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի ջրամբարներում։


== Բազմացում ==
Էգերը դնում են 30-40 ձու (երկարությունը՝ մինչև 9 սմ)։ Օգտագործվում են առանձին տեսակների միսը և կաշին։
Խնդակ

Խնդակ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն խնդալ բառից։ Նշանակում է «ուրախ»։


== Գործածություններ ==
Խնդակ, առաջին եպիսկոպոս Կամսարական տան (472-518)։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմիոն (գյուղ, Կորաբլինսկի շրջան)

Սեմիոն (ռուս.՝ Семион), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Կորաբլինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մերի Փափազյան

Մերի Փափազյան, Նյու Հևենի Հարավային Կոնեկտիկուտի պետական համալսարանի 11-րդ ռեկտորը (2011 թվականից)։ 2016 թվականի հունվարի 27-ին Կալիֆոռնիայի պետական համալսարանի հոգաբարձուների խորհուրդը Փափազյանին նշանակել է Սան Խոսե համալսարանի ռեկտոր։ Պաշտոնը ստանձնելու է 2016 թվականի հուլիսի 1-ին։ Համալսարանի 159-ամյա պատմության մեջ Փափազյանը երրորդ կին ռեկտորն է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Հարավային Կալիֆոռնիայում Ֆեռահյան հայկական դպրոցի ուսուցիչներ Մերիլին և Հակոբ Արշակունիների ընտանիքում։ Մոր ընտանիքը գաղթել է ԱՄՆ 19-րդ դարի սկզբներին։ Հայրը ծնվել է Հունաստանում՝ հայի ընտանիքում և տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ սովորելու։
Փափազյանն ավարտել է Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանը, ստացել անգլերեն գրականության բակալավրի, մագիստրոսի և դոկտորի աստիճան։
Կարիերան սկսել է Միչիգանի Օքլենդ համալսարանում՝ որպես անգլերեն լեզվի պրոֆեսորի օգնական և ի վերջո դառնում է Արվեստի և գիտությունների քոլեջի փոխդեկանը, այնուհետև դառնում է Նյու Ջերսիի Մոնտքլեր պետական համալսարանի Հումանիտար և սոցիալական գիտությունների քոլեջի դեկանը, որը հանրային համալսարան էր՝ 17000 ուսանողներով։
2007 թվականին դառնում է Նյու Յորքի քաղաքային համալսարանի մաս կազմող Բրոնքսի Լեման քոլեջի ռեկտորը և ակադեմիական հարցերով ավագ փոխնախագահը։
2011 թվականի դեկտեմբերին նշանակվել է Հարավային Կոնեկտիկուտի պետական համալսարանի 11-րդ ռեկտորը։
Փափազյանին և ամուսնուն՝ Դենիս Փափազյանին շնորհվել է Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի պատվավոր դոկտորների կոչում։
2015 թվականի հուլիսի 3-ին Մերի Փափազյանը հանդիպել է ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանի հետ, որտեղ Փափազյանը ներկայացրել է Հարավային Կոնեկտիկուտի պետական համալսարանի անցած ուղին, կառուցվածքը, ծրագրերն ու առաջիկա քայլերը։


== Գրքեր ==
Մի շարք գրքերի, հոդվածների հեղինակ է։ 2003 թվականի օգոստոսին Ուեյնի պետական համալսարանի կողմից հրատարակվել է «John Donne and the Protestant Reformation: New Perspectives» գիրքը։ Երկրորդ գիրքը՝ «The Sacred and Profane in English Renaissance Literature»-ը, հրատարակվել է 2008 թվականի հունիսին Դելավեր Փրես համալսարանի կողմից։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսինը՝ պրոֆեսոր Դենիս Փափազյանն է, ով Միչիգան-Դիրբորն համալսարանի Հայկական հետազոտական կենտրոնի հիմնադիր տնօրենն է։
Այժմ ապրում է Վուդբրիջում՝ ամուսնու և 2 դուստրերի՝ Անիի և Մարիի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Փոլ Աքեռլի

Փոլ Դուգլաս Աքեռլի (ռուս.՝ Paul Douglas Ackerley, մայիսի 16, 1949(1949-05-16), Դանիդին, Նոր Զելանդիա - մայիսի 3, 2011(2011-05-03), Վելինգտոն, Նոր Զելանդիա), նորզելանդացի հոկեյիստ (մականախաղ), կիսապաշտպան, մարզիչ։


== Կենսագրություն ==
Փոլ Աքեռլին ծնվել է 1949 թվականի մայիսի 16-ին Նոր Զելանդիայի Էշբերթոն քաղաքում։ Մեծացել է Դանիդինում։
Խաղացել է մականախաղ Քենթերբերիի համալսարանի համար։
1974-1977 թվականներին մասնակցել է Նոր Զելանդիայի հավաքականի 25 հանդիպման։
1976 թվականին Մոնրեալի ամառային օլիմպիական խաղերում նա ընդգրկվել է Նոր Զելանդիայի մականախաղի հավաքականում և նվաճել ոսկե մեդալ։ Խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում, անցկացրել է 7 հանդիպում, գոլ չի խփել։ 
1980 թվականին նա միացավ Նոր Զելանդիայի մականախաղի հավաքականին Մոսկվայում կայանալիք ամառային Օլիմպիական խաղերին, սակայն նորզելանդացիները բոյկոտեցին նրանց։
Կրթությամբ Աքեռլին ուսուցիչ էր, ավարտել է Քենթերբերիի համալսարանը։ Նա աշխատել է որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ Քրայսթչերչի Լինվուդ միջնակարգ դպրոցում, այնուհետև որպես մաթեմատիկայի բաժնի վարիչ Ավատապու քոլեջում, Փալմերսթոն Նորթ։ 1990-ական թվականներին աշխատել է Նոր Զելանդիայի կրթության նախարարության տեսչությունում, 2002-2004 թվականներին զբաղվել է կրթության ոլորտում նվաճումների ազգային վկայականի մշակմամբ։ 2004 թվականից աշխատել է Կրթության նախարարության սպորտի ոլորտում որպես ավագ խորհրդատու, այնուհետև՝ Նոր Զելանդիայի Սպորտի և հանգստի դեպարտամենտում, Վելինգտոնում։ 
Որպես հոկեյի մարզիչ նա աշխատել է հատկապես կանանց հետ՝ վեց տարի ղեկավարելով Նոր Զելանդիայի կանանց հավաքականը, ներառյալ 1998 թվականի Ուտրեխտի աշխարհի առաջնությունը և Կուալա Լումպուրի Համագործակցության խաղերը։ Վերջին մրցումից նրա թիմը բերեց բրոնզե մեդալ։ Նա նաև մարզել է Վելինգթոնի կանանց թիմը։
Նա մահացավ 2011 թվականի մայիսի 3-ին Վելինգթոնում մաշկի քաղցկեղի պատճառով։


== Հիշողություն ==
1990 թվականին, Նոր Զելանդիայի հավաքականի կազմում հանդես գալով և հաղթելով Օլիմպիական խաղերում, նա ընդունվեց Նոր Զելանդիայի մարզական փառքի սրահ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տուիլի

Տուիլի  (իտալերեն՝ Tuili), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Մեդիո Կամպիդանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1185 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 48 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 9029։ Հեռախոսային կոդը՝ 070։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Պետրոսը։ Տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը։


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 070 9364481


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ռոդիոնովո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոդիոնովոՌոդիոնովո (ռուս.՝ Родионово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(4107) Ռուֆինո

(4107) Ռուֆինո (անգլ.՝ Rufino), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի ապրիլի 7-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,555398 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0409 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0699 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1492,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,241277 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 17,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4107) Ռուֆինո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հենրիկ Ղևոնդյան

Հենրիկ Կարապետի Ղևոնդյան (1914, Հառիճ, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Հենրիկ Ղևոնդյանը ծնվել է 1914 թվականին Արթիկի շրջանի Հառիճ գյուղում։ Յոթնամյա կրթությունը ստացել է հայրենի գյուղի դպրոցում։ 1933 թվականին ավարտել է Լենինականի շինարարական տեխնիկումը։ 1933-1934 թվականներին եղել է Արթիկ քաղաքի № 2 միջնակարգ դպրոցի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1939 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի երկամյա հեռակա բաժինը։ 
1940 թվականին Հենրիկը  զորակոչվել է կարմիր բանակ։ 1942-1943 թվականներին մասնակցել է մարտական գործողություններին 89-րդ հայկական դիվիզիայի կազմում՝ որպես գնդի հետախույզ։ 1943 թվականից մինչև 1944 թվականի մայիսը եղել է 11-րդ բրիգադի հրետանային մարտկոցի հրամանատարի քաղաքական գծով տեղակալ։ Կռվել է Նովոռոսիյսկի մատույցներում։ 1944 թվականի մայիսից մինչև պատերազմի ավարտը 89-րդ Հայկական Թամանյան դիվիզիայի 390-րդ գնդում դասակի, այնուհետև ականանետային մարտկոցի հրամանատարն էր։ Խիզախության համար պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի 1-ին, 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, «Մարտական ծառայությունների համար» և ուրիշ մեդալներով։ 1948 թվականին Ղևոնդյանը զորացրվել է բանակից։ 
1948-1949 թվականներին աշխատել է Արթիկ քաղաքի № 2 միջնակարգ դպրոցում, դասավանդել է ֆիզիկա և գծագրություն։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, արժանացել է ԽՍՀՄ լուսավորության, բարձրագույն դպրոցի և գիտական հիմնարկների աշխատողների արհմիության կենտկոմի պատվոգրերի։ 


== Պարգևներ ==
Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Կլյուչ (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կլյուչ (այլ կիրառումներ)Կլյուչ համայնք (բոս․՝  և խորվ.՝ Ključ, սերբ.՝ Кључ), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականերոն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Կլյուչ քաղաքը։


== Բնակչություն ==
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվել են 37,233 մարդ։


== Տես նաև ==
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Савезни завод за статистику и евиденцију ФНРЈ и СФРЈ, попис становништва 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. и 1991. године.


== Արտաքին հղումներ ==
Saopćenje Federalnog saveza za statistiku 9.septembar 2009. godine
Կլյուչ համայնքի պաշտոնական կայքէջ (բոսն.)
Բրիգա Ալտա

Բրիգա Ալտա  (իտալ․՝ Briga Alta), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 52 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 1 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 51 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18025։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։
Կոմունայի հովանավորն է համարվում Հակոբ Մեծ առաքյալը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0174 393829
Էլեկտրոնային փոստ։ com.brigaalta@vallinrete.org
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.brigaalta.cn.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Իեյասու Տոկուգավա

Իեյասու Տոկուգավա (հունվարի 31, 1543, ամրոց Օկազակի, Kōsei-chō, Օկաձակի, Այչի, Ճապոնիա - հունիսի 1, 1616(1616-06-01), Sunpu Castle, Aoi-ku), ճապոնացի ֆեոդալ, պետական գործիչ։ Տոկուգավա դինաստիայի (1603-1867 թթ.) հիմնադիրը։ Եղել է զորավարներ Նոբունագա Օդայի և Հիդեյոսի Տոյոաոմիի զինակիցը, շարունակել է երկիրը կենտրոնացնելու նրանց քաղաքականությունը։ Տոյոաոմիի մահից (1598 թ.) հետո գլխավորել է պայքարը կենտրոնախույս ֆեոդալների դեմ, 1603 թվականին հռչակվել սյոգուն, երկրում ամբողջ իշխանությունը վերցրել իր ձեռքը։ Հրապարակել է գյուղացիության ճորտացումը հաստատող մի շարք հրամանագրեր, իշխանների, կայսեր և նրա արքունիքի (որոնց ենթարկել է սյոգունության հսկողությանը) վարքի օրենսգրքեր։ Ձգտել է անգլիացիների և հոլանդացիների օգնությամբ թուլացնել իսպանացիների և պորտուգալացիների կրոնական և քաղաքական ազդեցությունը Ճապոնիայում։


== Ծանոթագրություններ ==
106 (թիվ)

106 (հարյուր վեց), բնական թիվ, որը գտնվում է 105-ի և 107-ի միջև։


== Մաթեմատիկայում ==
106 թվի թվանշանների գումարը հավասար է 7-ի։


== Գիտության մեջ ==
Սիբորգիումի ատոմային համարը


== Այլ ոլորտներում ==
106 թ., մ.թ.ա. 106 թ.
ASCII-ում «j» տառի համարն է
NGC 106 - Ձկների համաստեղությունում գտնվող գալակտիկա
106 - Ավստրալիայի օգտնության ծառայության հեռախոսային համարը
106 նշան - Joliet ֆայլային համակարգում ֆայլի անվանման ընդհանուր երկարությունը
Բոբ Հոփ

Բոբ Հոփ (անգլ.՝ Bob Hope, իրական անունը՝ Լեսլի Թաունզ Հոփ (անգլ.՝ Leslie Townes Hope, մայիսի 29, 1903(1903-05-29)[…], Էլթհեմ, Metropolitan Borough of Woolwich, Լոնդոնի կոմսություն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հուլիսի 27, 2003(2003-07-27)[…], Toluca Lake, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կատակերգու, թատրոնի և կինոյի դերասան, հեռուստառադիոհաղորդավար, որը 18 անգամ (1939-1977 թվականներին) վարել է «Օսկարի» մրցանակաբաշխության արարողությունը, ավելի շատ, քան որևէ մեկը պատմության մեջ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Լոնդոնում։ 1908 թվականին Հոփի ծնողները տեղափոխվեցին ԱՄՆ։ Տասներկու տարեկան հասակում նա արդեն աշխատում էր թեթև ժանրի թատրոնում։ Տասնութ տարեկան հասակում սկսեց աշխատել Կլիվլենդի «Բենբոկս» թատրոնում, հետո տեղափոխվեց Նյու Յորք, որտեղ խաղացել է բազմաթիվ հայտնի մյուզիքլներում։ Առաջին անգամ հաջող նկարահանվեց կինոյում 1938 թվականին։ Հենց այդ ժամանակ սկսեց աշխատել ռադիոյում որպես հաղորդավար։ 1950-ական թվականներից սկսեց աշխատել հեռուստատեսությունում և 1960-ական թվականներին դարձավ երկրի ամենահայտնի հեռուստատեսային հաղորդավարներից մեկը։ Բացի դրանից խաղացել է ավելի քան 80 կինոֆիլմերում։
1966 թվականին դերասան՝ Ռեյ Կորիգանից հետևորդներից գնեց այսպես կոչված «նկարահանումների համար ռանչոն[en]», «Կորիգանվիլ»[en] անվան ներքո, որը անվանափոխել է Հոփթաուն և վերասարքավորել է մոտոմրցույթի մայրուղու համար 1970-ական թվականների կեսերին ռանչոն գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացել էր հրդեհից, իսկ նույն տասնամյակի վերջին երկրորդ հրդեհը վերացրեց մնացած կառույցները։ 1988 թվականին Հոփից այդ հողը գնեց Սիմի-Վելի քաղաքը, որը վերածեց այդ տարածքը՝ հասարակական այգու, նախնական «Կորիգանվիլ» անվամբ։
Իր կարիերայի ընթացքում բազմաթիվ անգամ ելույթ է ունեցել ամերիկացի զինծառայողների համար՝ ռազմական կոնֆլիկտների մեջ գտնվող շրջաններում (Կորեա, Վիետնամ, Սաուդյան Արաբիա), որի համար իր կյանքի ընթացքում ստացել է գրեթե 1000 տարբեր մրցանակներ։ Ամուսնացած է եղել երկու անգամ, ընդ որում առաջին ամուսնությունը՝ 1933 թվականին, արագ ընդհատնվեց։ 1934 թվականին ամուսնացավ երկրորդ անգամ։
Մահացել է 2003 թվականի հուլիսի 27-ին, իր հարյուրամյա տարեդարձից երկու ամիս հետո։ Բոբ Հոփի երկրորդ կինը՝ երգչուհի և բարոգործ Դոլորես Հոփը 2009 թվականի մայիսի 27-ին նույնպես անցավ հարյուր տարվա սահմանը՝ ապրելով ևս երկու տարի։


== Ընտրյալ ֆիլմեր ==
1938 — Սվինգի դպրոցը
1940 — Ճանապարհ դեպի Սինգապուր
1941 — Ճանապարհ դեպի Զանզիբար
1942 — Ճանապարհ դեպի Մարոկո
1947 — Իմ սիրելի թխահերը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Боб Хоуп на сайте «Люди»
Радио «Свобода». Боб Хоуп
Боб Хоуп: сильно комический номер — визит в СССР, за который он так до конца и не расплатился Archived 2008-10-11 at the Wayback Machine.
Դավթակ Քերթող

Դավթակ Քերթող (7-րդ դար - 7-րդ դար), հայ բանաստեղծ, ապրել է 7-րդ դարում Գարդման աշխարհում։


== Աշխատություններ ==
Ստեղծագործություններից պահպանվել է միայն «Ողբ ի մահն Ջևանշերի մեծի իշխանին» պոեմը, որն ունի աշխարհիկ բովանդակություն։ Պոեմում հեղինակը փառաբանում է Աղվանքի քաջ զորավար Ջևանշերին, որը դավադրաբար սպանվում է։ Պոեմն ունի հայրենասիրական բովանդակություն, աչքի է ընկնում իր հերոսականությամբ և բանաստեղծական բարձր արվեստով։ Այդ պոեմը Մովսես Կաղանկատվացին ներկայացրել է իր «Պատմություն Աղվանից աշխարհի» գրքի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դավթակ Քերթող
Անհասություն

Անհասություն, երեխայի ծնունդը մինչև հղիության լրիվ ժամկետի (40 շաբաթ) լրանալը։ Նորածինը համարվում է անհաս, եթե նրա կշիռը 2500 գրամից պակաս է (մինչև 1000 գ), իսկ հասակը՝ 45 սմ–ից կարճ։


=== Պատճառներ ===
Անհասության պատճառներն են՝

հղի կնոջ սեռական օրգանների քրոնիկական և սուր հիվանդությունները
հոգեկան և ֆիզիկական վնասվածքները
մոր և պտղի միջև առաջացող շիճուկաբանական անհամատեղելիությունը։Որքան պակաս է անհաս երեխաների սկզբնական կշիռը, այնքան բարձր է նրանց մահացության տոկոսը։ Անհաս երեխաների խնամքն իրականացվում է ծննդատներում։
Արթուր Մկրտչյան (այլ կիրառումներ)

Արթուր Մկրտչյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.

Արթուր Ազատի Մկրտչյան - հայ ֆուտբոլիստ և մարզիչ։
Արթուր Ասլանի Մկրտչյան - քաղաքական գործիչ, ԼՂՀ Գերագույն խորհրդի առաջին նախագահ։
Արթուր Երվանդի Մկրտչյան - հայ սոցիոլոգ, ԵՊՀ սոցիոլոգիայի ֆակուլտետի դեկան։
Արթուր Միշայի Մկրտչյան - հայ իրավաբան, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր։
Արթուր Պետիկի Մկրտչյան - հայ իրավաբան, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր։
Դրախտապաններ

Դրախտապաններ (լատ.՝ Emberizidae), ճնճղուկանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։ Հայտնի է մոտ 200, Հայաստանում՝ 9 տեսակ՝ այգու դրախտապան, եղեգնուտի դրախտապան, լեռնային դարխտապան, ժայռային դրախտապան, ձյան դրախտապան, սևագլուխ դրախտապան, սովորական դրախտապան, սպիտակաթև դրախտապան, կորեկնուկ (վերջին երկուսի կենսակերպը ուսումնասիրված է մասնակի)։ 
Փոքր չափերի (զանգվածը՝ 12-64 գ), գեղանի կեցվածքով թռչուններ են։ Կտուցը բարակ է, փետրածածկը՝ խիտ, մետաքսափափուկ՝ ցայտուն կամ համեստ գունավորմամբ, երգը՝ պարզունակ, միալար։ Հատիկակեր են։
Խմելինեց (գյուղ, Ելեցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԽմելինեցԽմելինեց (ռուս.՝ Хмелинец), գյուղ Ռուսաստանի, Լիպեցկի մարզի Ելեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆոլարին Բալոգան

Ֆոլարին Ջերրի Բալոգան (անգլ.՝ Folarin Jerry Balogun, հուլիսի 3, 2001(2001-07-03), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, Պրեմիեր լիգայի «Արսենալ» ակումբի հարձակվող:


== Ակումբային կարիերա ==
Ֆոլարինը ծնվել է Նյու Յորքում, սակայն երկու տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Լոնդոն։ Խաղացել է «Օլդերսբրուքի» երիտասարդական թիմում, իսկ 10 տարեկանում ընդունվել եմ «Արսենալի» ֆուտբոլային ակադեմիա։ 2019/20 մրցաշրջանում «Արսենալի» կազմում անցկացրած 28 խաղում խփել է 28 գոլ: 2020 թվականի հոկտեմբերի 29-ին նշել է նորամուտը «Արսենալի» հիմնական կազմում՝ մասնակցելով ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի՝ իռլանդական «Դանդոլկ» ակումբի հետ խաղին: 2020 թվականի նոյեմբերի 26-ին ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի «Մոլդե» ակումբի դարպասը խփած գոլը դարձել է առաջինը նրա պրոֆեսիոնալ կարիերայում:


== Կարիերան հավաքականում ==
Հանդես է եկել Անգլիայի մինչև 17, մինչև 18 և մինչև 20 տարեկանների հավաքականներում: 2018 թվականին չորս հանդիպում է անցկացրել ԱՄՆ-ի մինչև 18 տարեկանների հավաքականում։ Կարող է հանդես գալ նաև Նիգերիայի հավաքականում:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆւտբոլիստի էջը «Արսենալի» պաշտոնական կայքում (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը  Պրիմիեր լիգայի պաշտոնական կայքում (անգլ.)
Կարոլինա Դիկման

Կարոլինա Դիկման Վորկման (պորտ.Carolina Diekmann, սեպտեմբերի 16, 1978(1978-09-16), Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), Կարոլինան հայտնիություն ձեռք բերեց որպես մոդել, 1993 թվականին առաջին անգամ նկարահանվեց հեռուստասերիալում։
Նրա ծնողները Ալիս և Ռոբերտո Դիկմաներն են, որոնք ունեն նաև երեք տղաներ։ Նա ստեղծել է մանկատուն փոքր երեխաների համար, և զբաղվում է որբ երեխաների խնամքով։ Կարոլինան ունի երկու որդի Դավիդը որը ծնվել է 1999 թվականին, և Ժոսեֆը՝ որը ծնվել է 2007 թվականին։
2012 թվականին Գուգլ և Յահու կայքերում հրապարակվեց Կարոլինայի ոչ բարոյական մի նկար, որը բարկացրեց դերասանուհուն։ Բրազիլիայի նախագահ Դիլմա Ռուսեֆը հրաման տվեց գտնել նկարը հրապարակողին։ Պարզվեց որ նկարը հրապարակվել է Լոնդոն քաղաքից, հանցագործը բերման ենթարկվեց։


== Ծանոթագրություններ ==
Հակոբ (այլ կիրառումներ)

Հակոբ, կարող է վերաբերել՝

Հակոբ - հայկական տարածված անձնանուն, փոխառյալ է եբրայերենից, Աստվածաշնչի միջոցով
Հակոբ - XVII դարի ճարտարապետ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1963 (թիմերի կազմեր)

1963 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցեցին ինը ազգային հավաքականներ։


== Խումբ A ==


=== Գվատեմալա ===
Ռոբերտ Քինգ Մերտոն

Ռոբերտ Քինգ Մերտոն (հուլիսի 4, 1910(1910-07-04), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - փետրվարի 23, 2003(2003-02-23)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկյան «ակադեմիական» սոցիոլոգիայի ներկայացուցիչ։ Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր (1947)։
Քննադատելով արդի բուրժուական սոցիոլոգիայում էմպիրիկի և տեսականի խզումը՝ Մերտոնն առաջ քաշեց «միջին մակարդակի տեսությունների» գաղափարը, որը պետք է կամրջի փորձնական տվյալները և ընդհանուր (բարձրագույն) տեսությունը։ Մերտոնն ղեկավարվել է կառուցվածքային-ֆունկցիոնալ վերլուծության մեթոդով, միաժամանակ քննադատել դրա ծայրահեղությունները (մասնավորապես, անձնավորության ֆունկցիոնալ ներդրման շնորհիվ, հասարակության ինտեգրացման և հավասարակշռության ձգտելու մասին դրույթը)։ Այս առումով «շեղված» վարքագիծը՝ սոցիալ անոմիան բացատրելիս ներմուծում է բացահայտ և ոչ բացահայտ ֆունկցիաներ, ինչպես նաև «դիսֆունկցիա» հասկացությունները՝ հասարակական կառուցվածքի խախտված համամասնությունը նշելու համար։ Մերտոնն առաջարկում է ուսումնասիրել այդ խոտորումները և սոցիալ–հոգեբանական միջոցառումներով պայքարել դրանց դեմ։ Մերտոնը հետազոտել է նաև գիտության, ճանաչողության, զանգվածային հաղորդակցության սոցիոլոգիական հարցերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերին Արալիկ

Վերին Արալիկ (ադրբ.՝ Yuxarı Aralıq), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտ

Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտ, (հայտնի որպես ֆիզիոթերապևտիկ ինստիտուտ) վերականգնողական և ֆիզիկական բժշկության, կուրորտաբանության մասնագիտացված գիտա-ուսումնա-գործնական բազմապրոֆիլ բուժհաստատություն։ Կլինիկական ուղղվածությամբ առաջին գիտահետազոտական կենտրոններից մեկը Երևանում։


== Պատմություն ==
Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտը ստեղծվել է 1930 թվականի նոյեմբերի 29-ին։ Ի սկզբանե գործել է որպես «Ֆիզիոթերապիայի ինստիտուտ», այնուհետև, 1937 թվականն վերանվանվել է «Ֆիզիկական մեթոդներով բուժման և կուրորտաբանության Ինստիտուտ»։ Ինստիտուտի ստեղծման նախաձեռնողներից է եղել ՀԽՍՀ առողջապահության ժողովրդական կոմիսար, ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ Գևորգ Ղևոնդյանը։
Տարիների ընթացքում համալիր ուսումնասիրվել և կլինիկական վերլուծության են ենթարկվել հանրապետության կուրորտների կլիման, կուրորտային և ռեկրեացիոն գոտիները, կլիմատոթերապիայի օդերևութաբանական պայմանները։ Հանրապետության բնական բուժական գործոնների՝ մասնավորապես հիդրոմիներալ ռեսուրսների ուսումնասիրման գիտականորեն հիմնավորված տվյալները և Հայաստանի տարբեր տարածաշրջանների կլիմայական բնութագրումը հիմք են հանդիսացել Արզնի, Ջերմուկ, Դիլիջան կուրորտների զարգացման, ինչպես նաև Հանքավան կուրորտի ստեղծման, «Արզնի», «Հանքավան», «Բջնի», «Դիլիջան», «Ջերմուկ», «Լիճք», «Լոռի», «Սևան» և այլ հանքային ջրերի շշալցման կազմակերպման համար։
Սպիտակի երկրաշարժից հետո ինստիտուտում մշակվել և իրականացվել է ինչպես աղետի գոտու, այնպես էլ Երևանի և հանրապետության այլ մարզերի վիրաբուժական, նեյրովիրաբուժական և վնասվածքաբանական կլինիկաներում բուժման կարիք ունեցող վիրավորների և տուժածների վերականգնողական թերապիայի և ռեաբիլիտացիայի կոմպլեքսային բուժ-կազմակերպչական ծրագիր։ Միջազգային Կարմիր Խաչի նախաձեռնությամբ աղետի գոտում տուժածների համար այդ տարիներին ինստիտուտի բազայի վրա ստեղծվել է «Ողնաշարային կենտրոն» - ողնաշարի տրավմատիկ վնասվածքների մասնագիտացված բաժանմունք։
2010 թվականին կենտրոնի կողմից հրատարակվել է ֆունդամենտալ բժշկագիտական «Ատլաս. Հայաստանի կլիման և բնական բուժ-առողջարարական ռեսուրսները» ("Атлас: Климат и природные лечебно-оздоровительные ресурсы Армении") աշխատությունը, որտեղ ամփոփված են վերականգնողական և էկոլոգիական բժշկության բնագավառում բնական բուժական գործոնների (կլիմա, բուժիչ հանքային, քաղցրահամ ջրեր, տորֆեր, ցեխեր, կավեր), հանրապետության կուրորտների, կուրորտային և հանգստյան հին ու նոր գոտիների ուսումնասիրությունն ու գնահատումը, դրանց մոնիթորինգն ու ռացիոնալ օգտագործման հեռանկարները։


== Գույքի վաճառք ==
2022 թվականի դեկտեմբերի 8-ի կառավարությունը նիստում որոշեց «Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտ» փակ բաժնետիրական ընկերության պետական սեփականություն հանդիսացող բաժնետոմսերը մասնավորեցնել մրցույթով։


== Տնօրեններ ==
Արշակ Հակոբյան (1930-1950)
Մ. Կամենցևա
Ս. Ճշմարիտյան (1950-1960)
Գերասիմ Աղաջանյան (1960-1979)
Զ. Սարգսյան (1979-1991)
Յուրի Թունյան (1991-2002)
Բենիկ Հարությունյան (2002)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Թեքիե (Բաքու)

Թեքիե (ադրբ.՝ Təkiyə), 13-րդ դարի հուշարձան է, որը գտնվում է Բաքվի Իչարի Շահար տարածքում։ Պատկանում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրը ։ Հուշարձանը գործել է որպես մզկիթ։


== Հուշարձանի մասին ==
Հուշարձանը կառուցվել է 13-րդ դարում։ Այս մզկիթը կոչվում է Թեքիե (Թեքիե - վայրը, որտեղ երկրպագում էր Դերվիշները): Մզկիթի շինարարությունը պատկանում է Շիրվան-Ապշերոնի ճարտարապետական դպրոցի։ Մզկիթը գործում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրի Կառավարումի վերահսկողության ներքո։ 1967 թվականին այստեղ կատարվել են հնագիտական պեղումները։ Թեքիեն վերականգնվել է 1970-ականներին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Իչարի Շահար (Բաքվի թաղամաս)
Ջումա մզկիթ (Բաքու)
Շիրվանշահերի ապարանքներ
Թազափիր մզկիթ
Հեյդար մզկիթ


== Ծանոթագրություններ ==
Արտակ Առաքելյան

Արտակ Գրիգորի Առաքելյան (օգոստոսի 28, 1945(1945-08-28), Իջևանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 29, 2005(2005-07-29), Երևան, Հայաստան), հայ քաղաքական և պետական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
1973  թվականին ավարտել է Աբովյանի անվան Հայկական] պետական մանկավարժական ինստիտուտը՝ դառնալով Հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։
1961-1979 թվականներին ՀԿՄ Երևանի թիվ 3 ուսարտձեռնարկությունում եղել է բանվոր, վարպետ, ավագ վարպետ, ղեկավար, բաժնի ղեկավար   ։
1979 - 1986 թվականներին՝ Էջմիածնի ՀԿՄ ձեռնարկության տնօրեն։
1980 - 1991 թվականին եղել է Երևանի կույրերի և տեսողության խնդիրներ ունեցող անձանց հատուկ դպրոցի հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։
1991 - 2003 թվականներին՝ N3 ՀԿՄ ձեռնարկության մամուլի բաժնի վարիչ, ավագ դիսպետչեր, փոխտնօրեն, մասնագիտացված աշխատող։ «Հաշմանդամների աջակցության հայկական միություն» և «Փոքր բիզնեսի հայկական միություն» հասարակական կազմակերպությունների նախագահ։
2003 թվականին մայիս 25-ին ՀՀ ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել ՕԵԿժ-ի համամսաժնական ցուցակովր։ Սոցիալական, առողջապահության և շրջակա միջավայրի պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ ՕԵԿ անդամ։ Խորհրդարանի նախագահին կից հաշմանդամների խորհրդի քարտուղար։
Մահացել է 2005 թվականի հուլիսի 20-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրություն