armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լիոբերա

Լիոբերա  (իսպ.՝ Llobera), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սոլսոնես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 39,2 կմ²։ Բնակչությունը ՝ 209 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento Archived 2012-06-20 at the Wayback Machine.
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Վիկտոր Կոզմին

Վիկտոր Կոզմին (ռումիներեն՝ Victor Cozmin, իսկական անուն-ազգանունը՝ Բոգդան Սըրմաբրյկյան, 1877 - 1903), ռումինական գրող, ազգությամբ հայ։
Սովորել է Գալացի ֆինանսական ակադեմիայում։ Եղել է «Վիացա մունչիտորիլոր» (1900, «Viata muncitorilor») և «Ավընտուլ» (1900—1901, 1904—1905, «Avintul») սոցիալ-դեմոկրատ թերթերի հիմնադիր-խմբագիրներից։ Գրել է քնարական բանաստեղծություններ («Մարմարի աղերսը», «Սեր», «Լռություն», «Իդեալ»), պոեմներ («Երջանկություն»), նովելներ («Դինա», «Թեոդոսիա»), որոնցում արտահայտել է մարդկանց իրավահավասարության, շահագործման վերացման, պարտադիր ուսուցման և այլ առաջադիմական գաղափարներ։ Կոզմինը ցասումով է արձագանքել սուլթան Համիդի սարքած հայկական կոտորածներին (1897), նույն թվականին Գալացում հրատարակել «Ներբող հայ ժողովրդին» և «Հերոս նահատակներ» բանաստեղծությունները։
Ալատ (գյուղ, Վիսոկոգորսկի շրջան)

Ալատ (ռուս.՝ Алат, թաթ.՝ Рус Алаты), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Վիսոկոգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2000 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 212 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նիրասակի

Նիրասակի (ճապ.՝ 韮崎市), քաղաք Ճապոնիայում, գտնվում է Յամանասիի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 143,73 կմ², բնակչությունը՝ 31 314 մարդ (1 օգոստոսի 2014), բնակչության խտությունը՝ 217,87 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 31 314 մարդ (1 օգոստոսի 2014), իսկ բնակչության խտությունը՝ 217,87 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==
TransAsia Airways

TransAsia Airways, Թայվանի խոշորագույն ավիաընկերություններց է, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Թայպեյում։ Ավիաընկերությունն իրականացնում է 30 կանոնավոր չվերթներ Հյուսիսային Ամերիկայում, Ասիայում և Հարավային Ամերիկայում։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1951 թվականին։


== Պատմություն ==
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1951 թվականի մայիսի 21֊ին «Foshing Airlines» անվան տակ, և դարձել է առաջին ավիաընկերությունը Թայվանում։ Ավիաընկերությունը դադարեցրել է բոլոր չվերթները 1958 թվականին, սնանկ համարվելու պատճառով։ 1992 թվականին ավիաընկերությունը կրկին վերականգնել է իր բոլոր չվերթները։ 1995 թվականին ավիաընկերությունը իրականացրել է իր առաջին միջազգային չվերթը։ 2003 թվականի նոյեմբերին ավիաընկերությունը մտավ Միջազգային օդային տրանսպորտի ասոցիացիա «GE» համարով։ 2008 թվականին բացվեց նոր չվերթ դեպի Ճապոնիա։ 2012 թվականի սկզբին ավիաընկերությունը ստացավ «Airbus A380» օդանավը, և սկսեց չվերթներ դեպի ԱՄՆ։ 2013 թվականի դեկտեմբերին ավիաընկերությունը պատվիրում է «Airbus A330neo» օդանավը, որը կառաքեն 2018 թվականին։


== Ավիաընկերության չվերթը ==
Ավիաընկերության չվերթը բաղկացած է հետևյալ ինքնաթիռներից՝։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք TransAsia Airways
Անդրանիկ Թումանյան

Անդրանիկ Խաչատուրի Թումանյան (1909, Բերդ, Ղազախի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1983), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Ծնվել է Շամշադինի շրջանի Բերդ գյուղում։ 1936 թվականին, ավարտելով Երևանի գյուղատնտեսական բանֆակը, որպես ուսուցիչ աշխատել է Կրասնոդարի երկրամասում, ապա Շամշադինի շրջանի Հախում և Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղերում։
1942 թվականի մարտին զորակոչվել է բանակ և ընդունվել Թբիլիսիի առաջին հետևակային ուսումնարան։ Ամիսներ անց՝ 1942 թվականի հոկտեմբերին, երբ հակառակորդը հասել է Աբխազիայի Պսխու գյուղը, կուրսանտներից կազմված զորամիավորումների հետ մասնակցել է լեռներում ծավալված մարտերին։ Այնուհետև մասնակցել է Նովոռոսիյսկի մոտ, Դոլգայա լեռների շրջանում մղվող մարտերին, որտեղ վիրավորվել և տեղափոխվել է տեղի առափնյա հոսպիտալը։ Ապաքինվելուց հետո նրան ուղարկել են 255-րդ զորամաս, որտեղից էլ իր ընկերների հետ միասին կռվել է Մալայա Զեմլյայում։ 1943 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է Գելենջիկ, իսկ սեպտեմբերին մասնակցել է Նովոռոսիյսկի փողոցային մարտերին և ոտքից ծանր վիրավորվել։ Բուժվել է Գելենջիկի հոսպիտալում, որտեղ էլ սեպտեմբերի 16-ին հատել են նրա ոտքը։ Բուժվելուց հետո զորացրվել է և վերադարձել ու անցել ուսուցչական աշխատանքի։
1969 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրական ֆակուլտետը։
Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշանով և մի շարք այլ մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրեդիի շրջան

Բրեդիի շրջան (ռուս.՝ Брединский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չելյաբինսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բրեդի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 5076 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 30930 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6,09 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
(6149) Պելչակ

(6149) Պելչակ (անգլ.՝ Pelcak), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,387595 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9741 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8011 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1347,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267155 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,36° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6149) Պելչակ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զնաուրի շրջան

Զնաուրի շրջանը (վրաց.՝ ყორნისის რაიონი, օսերեն՝ Знауыры район, ռուս.՝ Знаурский район) Հարավային Օսիայի Հանրապետության ամենափոքր վարչական միավորն է, որը գտնվում է երկրի հարավարևմտյան մասում։ Սահմանակցւմ է Հարավային Օսիայի Ձաուսի շրջանՁաուսի և Ցխինվալի շրջանների, ինչպես նաև Վրաստանի հետ։ Չնայած տարածքի փոքրությանը, շրջանը մասամբ ճանաչված պետության տնտեսական կյանքում զբաղեցնում է կարևոր տեղ, առաջին հերթին գյուղտնտեսության մեջ։


== Տես նաև ==
Հարավային Օսիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Մեելստե

Մեելստե (էստ․՝ Meelste), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կիռգեսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մարգարե (մանրանկարիչ, 13-րդ դար)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարգարե (13-րդ դար) (այլ կիրառումներ)
Մարգարե (անհայտ - անհայտ), XIII դարի հայ մանրանկարիչ։ 1211–ին ծաղկել է «Հաղպատի Ավետարանը»։ Բարձրարվեստ են հատկապես խորանները և «Քրիստոսի մուտքը Եղուսաղեմ» տերունական նկարը։ Դրանք տոգորված են կենսախնդությամբ և լավատեսությամբ, որին նպաստում են ոչ միայն պատկերված բուսական և կենդանական աշխարհի թավշերանգ ու ծաղկաոթիթ գույները, այլև, ասես, ուղղակի իրականությունից վերցված պերսոնաժները։ Այդ լավատեսությունն ու կենդանությունը որոշ գծերով շարունակում են Թորոս Տարոնացու և Գրիոգոր Տաթևացու ստեղծագործություններում և այդ ժամանակ ու հետագայում հատուկ էր արևելյան արաբական–քրիստոնեական ու իսլամական արվեստներին։ Խորանները կազմված են սյուներին հանգչող ուղղանկյուն գորգաձև գլխազարդերով, որոնց ներքին դաշտում ընդելուզված են բուսազարդ համակենտրոն կամարներ։ Քիվերի ու պատվանդանների ծայրերում նկարված են նռերի, ձիթենի, արմավենի և այլ ծառերի ու թփեր, աքաղաղ, սիրամարգ, ծառին փաթաթված եղջերավոր օձ, հուշկապարիկ, որոնց մի մասը բացակայում է մինջնադարյան «խորանների մեկնություններում», բայց գործածվում են հետագայում Կիլիկիայի և Գլաձորի մանրանկարչական դպրոցներում։ Մարգարեի մանրանկարներում միաժամանակ հանդես են գալիս սիմվոլիկը և աշխարհիկը։
Շոգեգոյացում

Շոգեգոյացում նյութի անցումը հեղուկ կամ պինդ վիճակից գազային վիճակի (առաջին կարգի ֆազային անցում )։ Տարբերում են շոգեգոյացման հետևյալ տեսակները՝

գոլորշիացում ( շոգեգոյացման հեղուկի ազատ մակերևույթից ),
սուբիմում (շոգեգոյացման պինդ մարմնի մակերևույթից )
եռում ( շոգեգոյացում, որը բնութագրվում է տաքացման մակերևույթին հագեցած գոլորշու պղպջակների առաջացմամբ և հեղուկի ծավալում դրանց աճով ) ։ Շոգեգոյացոման պրոցեսի բնութագրական մեծությունը շոգեգոյացման ջերմությունն է։
(5246) Միլիորինի

(5246) Միլիորինի (անգլ.՝ Migliorini), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի հուլիսի 26-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,224585 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,597 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8522 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1211,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297051 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,62° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5246) Միլիորինի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թոփալլի

Թոփալլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի  Մարաշի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վանգ (Նորվեգիա)

Վանգ (նորվ.՝ Vang i Valdres), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Վանգ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն նյունորսկն է։ Զբաղեցնում է 1505.24  կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։


== Վանգի զինանշանը ==
Վանգ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1987 թվականին և իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված են միջնադարյան զենքեր։


== Բնակչություն ==
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Վանգ կոմունայում բնակվում է 1582 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ փոքր նվազման շեղումով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Store norske leksikon.(նորվ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Archived 2008-04-17 at the Wayback Machine.(նորվ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Մելիք Մելիքյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մելիքյան (այլ կիրառումներ)Մելիքյան Մելիք Գալուստի («Դեդուշկա»),(հոկտեմբերի 10 (22), 1868, Բանանց, Դաշկեսանի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ - սեպտեմբերի 18, 1918(1918-09-18), Բաքու, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն), հայ բոլշևիկ հեղափոխական, հրապարակախոս, ԽՄԿԿ անդամ (1898)։


== Գործունեություն ==
1886 թվականից որպես բանվոր աշխատել է նախ Բաքվում, ապա Թիֆլիսում և վաղ հասակից ներգրավվել հեղափոխական շարժման մեջ։ 1898 թվականին մի քանի համակիր հեղափոխականների հետ, Թիֆլիսում ստեղծել է հայ բանվորների առաջին մարքսիստական խումբը։ Եղել է ՌՍԴԲԿ Թիֆլիսի կազմակերպության ղեկավար աշխատողներից, ակտիվ մասնակցություն է ունեցել տեղի բանվորական գործադուլներին, 1901 թվականի մայիսմեկյան ցույցին, հանդես է եկել որպես լենինյան «Իսկրա»-ի գործակալ։ 1901 թվականին Լ. Կրասինի, Բոգդան Կնունյանցի, Նիկոլայ Կեցխովելու հետ միասին եղել է ՌՍԴԲԿ Բաքվի կոմիտեի հիմնադիր անդամներից, 1902 թվականին՝ Ստեփան Շահումյանի, Բոգդան Կնունյանցի, Արշակ Զուրաբյանի և ուրիշների հետ Թիֆլիսում «Հայ սոցիալ-դեմոկրատների միության» կազմակերպիչներից։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Բաքվի ընդհատակյա «Նինա» տպարանի ստեղծմանն ու 1903 թվականի համընդհանուր գործադուլի կազմակերպմանը։
ՌՍԴԲԿ II համագումարից հետո, անվերապահորեն ձևավորելով բոլշևկյան կողմորոշվածություն, ծավալել է հեղափոխական գործունեություն։ ՌՍԴԲԿ Կովկասյան միութենական կոմիտեի հանձնարարությամբ ղեկավար մասնակցություն է ունեցել բոլշևիկյան կազմավորումների հիմնմանը Գանձակում, Հաղպատում, Ալավերդիում և այլուր։ Լայնամասշտաբ գործունեություն է ծավալել ռուսական առաջին հեղափոխության տարիներին, եղել Ալավերդու բանվորների 1905 թվականի նոյեմբերյան և 1906 թվականի օգոստոսյան գործադուլների կազմակերպիչներից։ Ակտիվորեն մասնակցել է հայալեզու բոլշևիկյան պրոպագանդիստական մամուլի ստեղծմանը, թղթակցել «Կայծ», «Նոր խոսք», «Օրեր» և այլ թերթերի։ Հեղափոխության հետագա շրջափուլերում կազմակերպական ու պրոպագանդիստական գործունեություն է ծավալել Բաքվում, Թիֆլիսում, Ղափանում և Լոռիում, իսկ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ լենինի անունից կատարել է ագիտացիոն աշխատանքներ՝ բնակչության շրջանում մարքսիզմ-լենինիզմ քարոզելով։ 
Հեղափոխական գործունեության համար բազմիցս բանտարկվել է ցարական իշխանությունների կողմից։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության ժամանակաշրջանում եղել է Բաքվի բոլշևիկյան կազմակերպության ակտիվ աշխատողներից։ Հանդես է եկել Բաքվի կոմունայի ստեղծման օգտին, ընտրվել Բաքվի խորհրդի պատգամավոր և Բալախանիի կուսշրջկոմի անդամ, կազմակերպել է բանվորական մարտական դրուժինաներ, հանդես եկել զեկուցումներով, հանդես եկել այլ կուսակցությունների դեմ։ Սպանվել է թուրք-մուսավաթական խմբավորումների ձեռքով։ 
Հանդես է եկել նաև որպես բանվոր-գրող, արձակագիր և հրապարակել բազմաթիվ հոդվածներ ու պատմվածքներ, որոնց գլխավոր հերոսը բանվորն է։
Ձվել

Ձվել (վրաց.՝ ძველი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ասպինձայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1460 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ասպինձայից հեռու է 13,5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 371 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վենեսլավովկա (գյուղ, Գադյաչի շրջան)

Վենեսլավովկա (ուկրաիներեն՝ Венеславівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1745 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վենեսլավովկա գյուղում բնակվում էր 295 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1544 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 191,06 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժողովածու (571)

Ժողովածու (571), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 571 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում (1683 թվականից առաջ)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14x9.5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 246 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դեղին կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 243բ (1683 թվական), 244բ (1731 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Մխ. Սկեռացւոյ Յաղագս հոմապատութեան ԺԲ առաքելոցն
Ստ․ Օրբելեան հակաճառութիւն ընդդէմ երկաբնակաց
Աթ․ Ալեքսանդրացւոյ Յաղագս աստուածայնոն մարմնաւորութեան
Թուղթ Ներսիսի առ Կիռ Մանուէլ և պատասխանի
Դաւանութիւն ի ս․ երրոդութիւն
Կիւրղի ԺԲ նզովք
Յաղագս ժողովոյն Անտիոքայ
Թուղթ Կոստանդիայ առ Հեթում
Խրատք առ ուղղափառ հաւատացեալս հայոց
Ճառ վասն ննջման
Յովհ․ Սարկավագի Որք մոլորեալ են ի թուոյն


== Ծանոթագրություններ ==
Տարտարոս

Տարտարոս (հին հունարեն` Τάρταρος), ըստ Հեսիոդոսի երկրի ամենախոր ընդերքը։
Տարտարոսը գտնվում է երկրից այնքան հեռավորության վրա, ինչ երկիրը երկնքից, այն պատած է երեք շերտ խավարով և երկաթե (կամ պղնձե) երեք պարսպով։ Տարտարոսի երկաթե դարպասները դրել է Պոսեյդոնը։ Տարտարոսի շուրջը հավերժորեն մոլեգնում են փոթորիկներ։ Այնտեղ բանտարկված են Քրոնոսը և պարտված տիտանուհիները` հեկատոնքեյրների պահակության ներքո։ Տարտարոսը համարվում է ստորերկրյա թագավորության Աիդի ամենաստորին մասը, երբեմն այն նույնացվել է Աիդի հետ։


== Աղբյուրներ ==
Սպորներ

Սպորներ, անսեռ բազմացման միաբջիջ կամ բազմաբջիջ գոյացություններ։ Ծառայում են բազմացման և (բակտերիաների սպորներով միայն) արտաքին անբարենպաստ պայմաններում պահպանվելու համար։ Որպես կանոն պատված են ամուր, արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ կայուն թաղանթով։ Զարգանում են ստորակարգ (սնկեր, ջրիմուռներ, քարաքոսեր) և բարձրակարգ բույսերի (մամռանմաններ, պտերներ են) բազմացման օրգաններում, ինչպես նաև բակտերիաներից (բացիլներ) և նախակենդանիներից (սպորակենդանիներ)։ Բույսերի սպորներ սովորաբար գնդաձև կամ էլիպսոիդաձև են, ավելի հազվադեպ՝ գլանաձև։ Հաճախ ունենում են բարդ կազմություն, ամուր թաղանթ և երկար ժամանակ պահպանում ծլունակությունը։ Ըստ ծագման և բույսի զարգացման ցիկլում զբաղեցրած տեղի սպորներ բաժանվում են 3 խմբի՝

գամետների ձուլման հետևանքով առաջացած զիգոտներ (մի շարք կանաչ ջրիմուռներ և այլն) կամ բազմակորիզ գամետանգիումների ձուլման հետևանքով առաջացած բազմաթիվ դիպլոիդ կորիզներ պարունակող սինզիգոտներ (զիգոմիցետներ, որոշ օոմիցետներ),միտոսպորներ, որոնց առաջացմանը մեյոզը անմիջականորեն չի նախորդում, կորիզը սովորաբար հապլոիդ է, երբեմն դիպլոիդ կամ դիկարիոններ է պարունակում,
հապլոիդ մեյոսպորներ, որոնք առաջանում են մեյոզի կամ դրանից անմիջապես հետո առաջացած բջիջների կամ կորիզների բաժանման հետևանքով (որոշ կանաչ ջրիմուռներ, պարկավոր և բազիդիավոր սնկեր և այլն)Ջրային բույսերի սպորները շարժվում են մտրակների օգնությամբ և չունեն կայուն թաղանթ։ Բարձրակարգ բույսերն առաջացնում են միայն արքեսպորային բջիջներից սպորանգիումներում քառյակներով գոյացող մեյոսպորներ։ Սպորներից առաջանում է գամետոֆիտը (սեռական սերունդ)։ Համասպոր պտերանմանները գոյացնում են միատեսակ սպորներ, որոնք առաջացնում են երկսեռ նախածիլեր։ Տարասպոր բույսերը (որոշ պտերներ, բոլոր սերմնավոր բույսերը) գոյացնում են մանր միկրոսպորներ և խոշոր մեգասպորներ, որոնցից առաջանում են համապատասխանաբար արական և իգական նախածիլերը։ Տարասպոր բույսերին բնորոշ է նախածիլերի (հատկապես արական) ապաճումը։ Սերմնավոր բույսերի սպորանգիումներում միկրոսպորներից առաջանում են փոշեհատիկները, իսկ մեգասպորներից՝ առաջնային էնդոսպերմը (մերկասերմեր) և սաղմնապարկը (ծածկասերմեր)։ Կենդանիների սպորներ, տարբեր դասի նախակենդանիների սպորների կառուցվածքը և զարգացումը տարբեր է։ Տեսակների մեծամասնության սպորներ բազմաբջիջ են, ծածկված երկփեղկ ամուր թաղանթով, որի ներսում գտնվում են երկկորիզ ամեոբաձև սաղմը և երկար, դուրս նետվող թելերով խայթող պատիճները, որոնք ծառայում են մակաբույծի տիրոջ աղիքներում ամրանալուն։ Բակտերիաների սպորները օվալաձև, կլոր գոյացություններ են։ Պարունակում են նուկլեինաթթուների և սպիտակուցի կուտակումներ։ Սովորաբար պատված են 4—5 թաղանթներով։ Առաջանում են արտաքին անբարենպաստ պայմանների հետևանքով և բարենպաստ պայմաններում ծլում են առաջացնելով նոր բակտերիային բջիջներ։
Ռիլեևի փողոց (Կրասնի Սուլին)

Ռիլեևի փողոց (ռուս.՝ Улица Рылеева), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Գոռնյացկի միկրոշրջանում։ Անվանվել է ռուս բանաստեղծ, դեկաբրիստ Կոնդրատի Ֆեոդորովիչ Ռիլեևի (1795-1826) պատվին։ Սկիզբ է առնում Բրատսկայա փողոցից և ավարտվում Չկալովի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 530 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Կրասնի Սուլին քաղաքի Ռիլեևի փողոցը սկսվում է Բրատսկայա փողոցից, հատում Պարկովայա և Պավլովի փողոցները և ավարտվում Չկալովի փողոցի հետ հատումով։ Զուգահեռ է Դնեպրովսկի և Կնիժնի անցուղիներին։ Երկարությունը 530 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 32 շինություն։
Ռիլեևի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346356։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ռիլեևի փողոցը Կրասնի Սուլինում(ռուս.)
Կրասնի Սուլին քաղաքի Յանդեքս, գուգլ քարտեզներ՝ Ռիլեևի փողոց(ռուս.)


== Արտաքին հղումներ ==
ք․ Կրասնի Սուլին, Ռիլեևի փողոց Archived 2019-04-01 at the Wayback Machine.(ռուս.)
(484) Պիսբուրգիա

(484) Պիսբուրգիա (անգլ.՝ Pittsburghia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1902 թվականի ապրիլի 29-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,666904 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5171 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8167 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1590,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226304 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,5° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(484) Պիսբուրգիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մումթազ

Մումթազ (հինդի` मुमताज़, հուլիսի 31, 1947(1947-07-31), Մումբայ, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն, Բոմբեյ, Հնդկաստան), պարսկական ծագումով հնդկական կինոդերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Առաջին անգամ Մումթազը կինոէկրանին հայտնվել է մանուկ հասակում։ Արդեն 14 տարեկանում նրան նկատել էին ռեժիսորները և 1960-ական թվականներին նա հիմնականում նկարահանվում էր ցածրորակ ֆիլմերում։ Աստիճանաբար նա կարողացավ գրավել հանդիսատեսի սիրտը և նրան սկսեցին վստահել գլխավոր դերերը։ Իր 12 տարվա ստեղծագործական կյանքի ընթացքում Մումթազը նկարահանվել է մոտ 100 ֆիլմում։ Սպասումներն արդարացան, երբ 1970 թվականին նկարահանված «Խաղալիքը» ֆիլմի համար Մումթազն արժանացավ Filmfare Awards մրցանակին՝ կանացի լավագույն դերի համար։ Նրա խաղընկերներն են եղել Ֆերոզ Խանը, Սանջիվ Կումարը, Դհարմենդրան, Ռաջեշ Կհաննան, Ջիտենդրան, Շաշի Կապուրը և այլք։ Հիշարժան են նրա դերերը նաև «Ռամն ու Շյամը» (1967 թ.), «Քույր և եղբայր» (1971 թ.), «Թշնամին» (1971 թ.), «Հանցագործություն» (1972 թ.), «Խորամանկություն ընդդեմ ագահության» (1972 թ.), «Ակամա ինքնակոչները» (1974 թ.), «Մի կտոր հաց» (1974 թ.), «Սիրո փորձություն» (1975 թ.) և այլ ֆիլմերում։
1974 թվականին ամուսնանալուց հետո, Մումթազը հեռացավ կինոաշխարհից։ Սակայն դեռևս հանդիսատեսը հիշում է նրան և դիտում նրա ֆիլմերը։ 1996 թվականին Մումթազը կրկին արժանացավ Filmfare Award մրցանակի՝ այս անգամ կյանքում ունեցած ձեռքբերումների համար, իսկ 2008 թվականին՝ IIFA Awards-ի մրցանակը՝ հնդկական կինոյում կատարած ներդրումների համար։


== Անձնական կյանքը ==
Մումթազն ամուսնացել է 1974 թվականին՝ միլիոնատեր Մայուր Մադհվանիի հետ։ Համատեղ կյանքի ընթացքում նրանք ունեցել են երկու դուստր՝ Նատաշա և Տանյա։ 2005 թվականին Նատաշան ամուսնացել է Ֆերոզ Խանի որդու՝ դերասան Ֆարդին Խանի հետ։
2000 թվականին Մումթազի մոտ հայտնաբերվել է կրծքագեղձի ուռուցք, սակայն դերասանուհին պայքարում է հիվանդության դեմ։


== Մասնակի ֆիլմագրությունը ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պոպերեչնայա (Չյորնայա Օսիպովայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոպերեչնայա (այլ կիրառումներ)Պոպերեչնայա (ռուս.՝ Поперечная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չյորնայա Օսիպովա գետի աջ ափին՝ 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ գետ սկսած քաղաք Նովոկուզնեցկից մինչև քաղաք Կեմերովո, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կալդեյրան Գրանդի

Կալդեյրան Գրանդի (պորտ.՝ Caldeirão Grande), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բարիա մարզում։ Մտնում է Ժակոբինա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 16 357 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 495,837 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 32,85 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է ապրիլի 25-ին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվոլ է 1962 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 17.147.546,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.776,58 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,588 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Որմնախորշ

Որմնախորշ, շենքի պատի մեջ (ներքուստ կամ արտաքուստ) սարքված խորշ, քառանկյունի, բազմանիստ կամ կիսաշրջանաձև հատակագծով, կամարակապ կամ գմբեթարդ վերջավորությամբ։ Արտաքուստ որմնախորշերը կիրառվել են պատերի շարվածքի հոծ զանգվածը թեթևացնելու, շենքի ճակատները գեղազարդելու համար։ Հայ ճարտարապետության մեջ եռանկյունի հատակագծով արտաքին որմնախորշերը («հայկական խորշեր» անվանվող) հանդիպում են արդեն վաղ միջնադարում և լայն տարածում ստանում IX—XIV դարերում։ Շենքի ներսի որմնախորշերը օգտագործվել են որպես մկրտարան կամ սպասքապահարան (եկեղեցիներում), գրապահարան (գրատներում), տնտեսական նշանակության պահարաններ (բնակելի տներում)։ Որպես պահարան կիրառվում են նաև ժամանակակից ճարտարապետության մեջ։
Սաբլյա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սաբլյա (այլ կիրառումներ)Սաբլյա (ռուս.՝ Сабля), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Ներլ գետի ձախ ափից 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 78 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 08010100812110000004155
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 110000415
Ավազանի կոդը — 08.01.01.008
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 10
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0
Ալմալիխ

Ալմալիխ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 50 ադրբեջանցի բնակիչ։


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գիտելիք (այլ կիրառումներ)

Գիտելիք, կարող է վերաբերել՝

Գիտելիք - մարդու կողմից ընկալված և հիշողության մեջ պահված մտապատկերների, հասկացությունների և մտքերի համակարգ, որը դիտվում է նաև որպես իրականության մոդել
Գիտելիք - կամավոր հասարակական կազմակերպություն, կոչված է գիտական և քաղաքական գիտելիքներ տարածելու և նպաստելու աշխատավորության կոմունիստական դաստիարակությանը
Կոպաոնիկ

Կոպաոնիկ (սերբ.՝ Копаоник, ալբ․՝ Kopaoniku), լեռնազանգված Կենտրոնական Սերբիայում և Կոսովոյում։
Գտնվում է Ռաշկա և Ռասինսկի շրջանների միջև։ Երկարությունը 83 կմ է, լայնությունը` 63 կմ։ Ամենաբարձր գագաթը Պանչիչի պիկն է (2017 մ)։ Կոպաոնիկը կազմված է բյուրեղային թերթաքարերից, գրանիտից և սերպենտինիտից։
Լեռնային համալիրի մակերեսը մոտ 2.700 կմ² է։ Կոպաոնիկի կենտրոնական մասի 118 կմ² տարածքը զբաղեցնում է համանուն ազգային պարկը, որ ձևավորվել է 1981 թվականին։
Տարեկան միջին ջերմատիճանը +3.7 °C է, ինչը ցածր է սերբական միջին ցուցանիշից։ Տարվա մեջ մոտ 200 օր արևոտ է, սակայն տեղումների քանակը գերազանցում է 1.000 մմ-ը։ Ձյան ծածկույթն առկա է գրեթե 160 օր` նոյեմբերից մինչև մայիս։ Լեռներում աճում են էնդեմիկ մի քանի բուսատեսակներ, օրինակ` Sempervivum kopaonicense, Cardamine Pancicii и Viola kopaonicensis: Լեռան լանջերը 1500-1600 մետր բարձրության վրա պատված են անտառներով, որտեղ աճում են կաղնի, հաճարենի, սոճի, եղևնի։ Ավելի վերևում փռված են մարգագետիններ, որոնք ամռանն օգտագործվում են որպես արոտավայր։
Կենդանական աշխարհից հանդիպում են սապսան (Falco peregrinus), քարարծիվ (Aquila chrysaetos), բու (Bubo bubo), անտառային կատու (Felis silvestris), այծյամ (Capreolus capreolus):
Կապաոնիկի լեռներում բազմաթիվ հիդրոթերմալ հանքավայրեր կան (36—78 °C): Ազգային պարկի տարածքում է գտնվում Սերբիայի ամենաբարձր ջրվեժը` Ելովարնիկը (71 մ)։
Ձմռանը Կոպաոնիկը լեռնադահուկային հանգստի գոտու է վերածվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանկատուն

Մանկատուն, ծնողներից զրկված կամ նրանց հետ կապը կորցրած, պետության հոգածության և պաշտպանության կարիք ունեցող երեխաների դաստիարակության և ապահովման պետական հիմնարկ։


== Մանկատները Հայաստանում ==
Հայաստանի Հանրապետությունում մանկատները գտնվում են Աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարության տնօրինության տակ։ Հանրապետությունում գործում են տարբեր տիպի 6 մանկատներ։
Երևանի «Մանկական տունը», որը հիմնադրվել է 1937 թվականին, նախատեսված է 0-3 տարեկան երեխաների համար։ Գավառի մանկատունը, որը հիմնադրվել է 1936 թվականին, նախատեսված է 3-18 տարեկան երեխաների համար։ Գյումրու մանկատունը հիմնվել է 1946 թվականին, 1973 թվականից նախատեսված է կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր ախտահարումներով և բնածին և ձեռքբերովի զարգացման արատներով 0-6 տարեկան երեխաների համար։ Նոր Խարբերդի մասնագիտացված մանկատունը, որը հիմնադրվել է 1953 թվականին, նախատեսված է 5-18 տարեկան խոր մտավոր հետամնացությամբ տառապող երեխաների համար։ Երևանի «Զատիկ» մանկատունը (հիմնադրված 1993 թվականին)՝ նախատեսված 3-18 տարեկան և Վանաձորի մանկատունը (հիմնադրված 1997 թվականին)՝ նախատեսված 0-18 տարեկան երեխաների համար, ստեղծվել են համակարգային փոփոխությունների և սոցիալական ցնցումների հետևանքով, որոնք պատճառով բնակչության լայն զանգվածներ դարձել են աղքատ և սոցիալապես անապահով։
Մանկատները պահվում են նաև բարեգործական միջոցներով։ Մանկատան նախադպրոցական տարիքի երեխաների հետ տարվող աշխատանքը կազմակերպում է մանկապարտեզի ծրագրով։ Մանկատան դպրոցահասակ սաները սովորում են հանրակրթական դպրոցներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լայնակտուց բադ

Լայնակտուց բադ, լայնաքիթ բադ, շնորոր (լատ.՝ Spatula clypeata), բադերի ընտանիքի ջրլող թռչուն։ Հայաստանում կլոր տարին չվահյուր է։ Քիչ է տարածված։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 42-44 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 70-84 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 0,47-0,69 կգ։ Կտուցը լայն է, տափակ, բավական երկար։ Արուի գլուխը կանաչ է, վիզը, կուրծքը՝ սպիտակ, փորը՝ շիկակարմիր-դարչնագույն, ներքևապոչը՝ սև։ Էգը դարչնագույն խայտավոր է, կտուցը՝ մուգ՝ նարնջագույն երիզով։ Թռչելիս արուի և էգի դաստակաթևի վրա նկատելի է բաց կապույտ հատված։ Լողում է փոքր խմբերով։ Բնակվում է լճերում (եղեգնուտներ և ճահճաեղեգնուտներ), գետերում, ձկնաբուծական լճակներում։


== Սննդառություն ==
Սնվում է ջրային բույսերով, անողնաշարավորներով։


== Տարածվածությունը Հայաստանում ==
Լայնակտուց բադը արժեքավոր է որպես որսորդական տեսակ։ 1940-99-ին Հայաստանի տարածքի 27 կետերում գրանցվել է 1-30 (երամ կազմած՝ 60-300) թռչուն։


== Պահպանություն ==
Կլոր տարի չվահյուր է։ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Գարնանային և աշնանային չուի շրջաններում առավելապես հանդիպում են Արաքսի հովտի բնական և արհեստական ջրամբարներում, իսկ Սևանա լճի ավազանում՝ առավել քիչ 10-15 անհատներ։
Վտանգման հիմնական գործոններն են Սևանա լճի ավազանում բնադրավայրերի բացակայությունը, Արաքսի հովտում՝ անհանգստացման գործոնը, ձկնորսությունը և որսագողությունը։
Պահպանվում է «Սևան» և «Արփի լիճ» ազգային պարկերում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ռստակես

Ռստակես XIV դարի 2-րդ կեսի հայ մանրանկարիչ և գրիչ։ Ապրել և ստեղծագործել է Վասպուրականում։ Կենսագրական տվյալներ գրեթե չեն պահպանվել։ 1397 թվականին Խիզանում ընդօրինակել և նկարազարդել է մեկ Ավետարան (Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան) որն ունի 20 տերունական, 4 ավետարանիչների պատկերներ, 10 խորան։ Ռստակեսի բացառիկ ինքնատիպ պատկերագրությունը կապվում է տեղական հնամենի սովորույթների ու ժամանակի պատկերացումների հետ։ Նկարիչը որոշակիորեն շեղվել է պատկերման կանոնական ձևերից։ Ռստակեսի գրաֆիկական գծաոճավորումը հասնում է մանևրայնության և շատ դեպքերում վերաճում ինքնակամ նախշազարդերի։ Ռստակեսի զարդանկարչական մտածողությունն արտահայտվել է թեմատիկ պատկերներում և լուսանցազարդերում, որոնց բարդ բուսական հորինվածքում պատկերված են իրական և ֆանտաստիկ կենդանիներ։ Դրանցից շատերը առնչվում են Ադթամարի Ա․ Խաչ եկեղեցու ռելիեֆների հետ։ Պատկերազարդումը տեսանելի է 705-րդ էջից առաջ՝ ներդիրում։ Գրական Հայկական մանրանկարչությունը (այբոմ), 1969։ Հակոբյան Հ․, Վասպուրականի մանրանկարչությունը, 1982։


== Արտաքին հղումներ ==
Ռստակես
Կուշաջա

Կուշաջա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Գորիսլավսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան)

Գորիսլավսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Гориславська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորիսլավսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 982 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Խանըք Վերին

Խանըք Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։ Գտնվում էր Բաղդադ տանող ճանապարհի աջ կողմում, Դիարբեքիր քաղաքից 24 կմ հարավ-արևմուտք, նեղ գետահովտում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Եֆիմևո (գյուղ, Բոգորոդսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԵֆիմևոԵֆիմևո (ռուս.՝ Ефимьево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մալոե Բայդավլետովո

Մալոե Բայդավլետովո (ռուս.՝ Малое Байдавлетово, բաշկիրերեն՝ Кесе Байдәүләт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դանկա Բարտեկովա

Դանկա Բարտեկովա (սլովակերեն՝ Danka Barteková, հոկտեմբերի 19, 1984(1984-10-19), Trenčín, Western Slovakia, Սլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն), սլովակ մարզուհի, «ստենդային հրաձգություն» մարզաձևի համբավավոր ներկայացուցիչ։ Սլովակիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին և նվաճել բրոնզե մեդալ։ Համաշխարհային ռեկորդի հեղինակ է։ 2013 թվականի հուլիսին ընտրվել է Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամ՝ ութ տարի ժամկետով։ 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյի ամառային օլիմպիական խաղերում նրան է վստահվել լինելու Սլովակիայի հավաքականի դրոշակակիրը։
2009 թվականին Դանկան ավարտել է Բանսկա Բիստրիցայի Մատեյ Բելի անվան համալսարանի քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը՝ միջազգային հարաբերությունների մասնագետի որակավորումով։
2018 թվականի օգոստոսին նա երրորդ անգամ նվաճել է Եվրոպայի չեմպիոնուհու տիտղոսը։ Մեկ ամիս անց չորրորդ տեղն է գրավել աշխարհի առաջնությունում և իրավունք ստացել  մասնակցելու 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Danka Barteková na beijing2008.cn
Եվրատեսիլ 1996 երգի մրցույթ

Եվրատեսիլ 1996 երգի մրցույթը 41-րդ մրցույթն է Եվրատեսիլի պատմության մեջ։ Կայացել է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյի Oslo Spektrum-ում մայիսի 18-ին։ Նորվեգիան ստացավ հնարավորություն հյուրնկալելու այդ տարի այն պատճառով որ 1995-ին նորվեգիական Secret Garden դուետը իրենց "Nocturne" երգով (148 միավորով) զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը։ 1996-ին մասնակցում էին 23 երկիր Էիմեր Քուիննը Իռլանդիայից իր "The Voice" երգով հավաքեց 162 միավոր և զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը։


== Երկրներ ==
1996-ին դեբյուտ չեղավ։ Վերադարձան Էստոնիան, Ֆինլանդիան, Նիդեռլանդները, Սլովակիան, Շվեյցարիան։ Այդ տարի հրաժարվեցին Դանիան, Գերմանիան, Հունգարիան, Ռուսաստանը և Իսրայելը։


== Քվեարկություն ==
Յուրաքանչյուր երկիր գնահատում է 10 երկրի 1,2,3,4,5,6,7,8,10 և 12 միավորներով։ Մրցույթում ամենաշատը 12 միավոր ստացավ Իռլանդիան 7 անգամ։


== Վերադարձած կատարողներ ==
1996-ին վերադարձել էին Նորվեգիայի և Հունաստանի մասնակիցները։ Նորվեգիայի 1996-ի մասնակիցը եղել էր Էլիզաբեթ Անդրեասսեն ով ներկայացրել էր Նորվեգիան 1982 և 1985 թվականներին։ Հունաստանի այդ տարվա մասնակիցը եղել էր Մարիանա Էֆսթրաթիուն որը ներկայացրել էր Հունաստանը 1989 թվականին։
Շարակնոց (5114)

Շարակնոց (5114), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5114 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1423-1424 թվականներին Թովմա աբեղա Մեծոփացի գրիչի կողմից Մեծոփայ վանքում։ Ստացողը եղել է Ստեփանոս կրոնավորը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13x9 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 375 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 114բ, 146ա, 372ա, հետագայի՝ 267ա (15-րդ դար), 373ա, (15-16-րդ դդ․), 274բ (17-րդ դար)։


== Ծանոթագրություններ ==
Էդվին Սամներ

Էդվին Վոուզ Սամներ (անգլ.՝ Edwin Vose Sumner, հունվարի 30, 1797(1797-01-30), Բոստոն, ԱՄՆ - մարտի 21, 1863(1863-03-21), Սիրաքյուս, Նյու Յորք, ԱՄՆ, ամերիկյան բանակի սպա, Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի և Հնդկացիական պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Էդվին Վոուզ Սամները ծնվել է Մասսաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքում։ Նրա ծնողները եղել են Իլայշա Սամները և Նենսի Վոուզ Սամները։ Ակադեմիան ավարտել է Միլթոնում։ 1849 թվականին լեյտենատի կոչումով ծառայության է անցնել ԱՄՆ-ի բանակում։
1822 թվականի մարտի 31-ին ամուսնացել է Հաննա Ֆոստերիի հետ։ Նրանք ունեցել են վեց երեխա՝ Նենսի Մարգարետ Ֆոստեր, Սառա Մոնտգոմերի, Էդվին Վոուզ-կրտսեր և Սամուել Ստորու։ Վերջինս դարձել է գեներալ ու մասնակցել իսպանա-ամերիկյան, ֆիլիպինա-ամերիկյան պատերազմներին։ Նրա դստրերից Մերին ամուսնացել է գեներալ Արմիստեդա Լինդսյա Լոնգայի հետ։


=== Հնդկացիական պատերազմ ===
1833 մարտի 4-ին նա ստացել է կապիտանի կոչում։ 1838-ին տեղափոխվել է Փենսիլվանիայում գտնվող հեծելազորային դպրոց, որտեղ դասավանդել է մինչև ամերիկա-մեքսիկական պատերազմի սկիզբը։ Պատերազմի ժամանակ ստացել է ավագ լեյտենատի կոչում, իսկ 1855 թվականի մարտի 3-ին՝ կանոնավոր բանակի գնդապետի կոչում։ 1851-ից 1853 թվականներին նա եղել է Նոր Մեքսիկայի ռազմական կառավարիչ։
Մասնակցել է զինված հակամարտությանը, որը հայտնի է Կանզասի քաղաքացիական պատերազմ անվամբ։ 1857 թվականի գարնանը շայենները մի քանի բախումներ են ունեցել ամերիկացի զինվորների հետ, այդ պատճառով Սամների գլխավորությամբ նրանց դեմ կազմակերպվել է բազմաթիվ ռազմական արշավանքներ։ Շայեններ պատրաստ էին կռվել ամերիկացի զինվորների դեմ, քանի որ համոզված էին, որ իրենց շամանների շնորհիվ կախարդական փամփուշտները չեն կարող նրանց վնասել։ Բայց գեներալը այնպիսի հարձակում է կազմակերպել, որ նրանք հանկարծակիի են եկել ու ստիպված նահանջել։


=== Քաղաքացիական պատերազմ ===
1861 թվականին Սամները տեղափոխվել է Խաղաղօվկիանոսյան կորպուս, բայց վեց ամիս անց նա վերադարձել է արևելյան ափ և հրամանատարության տակ առել Երկրորդ կորպուսը։ 1862 թվականի մայիսի 5-ին ստացել է գեներալ-մայորի կոչում։ Գլենդելի ճակատամարտի ընթացքում երկու անգամ վիրավորվել է։ Մասնակցել է հյուսիսի ամենախոշոր ճակատամարտին և կրկին վիրավորվել։
1863 թվականին նա իր ցանկությամբ հրաժարական է տվել։ Էդվին Վոուզ Սամները մահացել է 1863 թվականի մարտի 21-ին իր դստեր տանը՝ սրտի կաթվածից և թաղվել Նյու Յորք նահանգում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Armstrong, Marion V. Disaster in the West Woods: General Edwin V. Sumner and the II Corps at Antietam. — Sharpsburg, Maryland: Western Maryland Interpretive Association, 2002.
Eicher, John H., and David J. Eicher. Civil War High Commands. — Stanford, CA: Stanford University Press, 2001. — 1009 с. — ISBN 0-8047-3641-3.
Պապիաս Հիերապոլսեցի

Պապիաս Հիերապոլսեցի (հուն․՝ Παπίας, 70, 1-ին դար կամ մոտ 60, Փոքր Ասիա, Թուրքիա - 2-րդ դար կամ 140, Զմյուռնիա, Հին Հռոմ), վաղ քրիստոնյա հեղինակ, սուրբ, առաքելական հայրերից մեկը։ Փռյուգիայի Հիերապոլիս քաղաքի եպիսկոպոս։ Ըստ Հիրենեոս Լիոնացու վկայության Պապիասը անձամբ ճանաչել է Հովհաննես առաքյալին և մտերիմ է եղել Պողիկարպոս Զմյուռնիացու հետ։
Հանդիսանում է 5 գրքից բաղկացած «Տիրոջ ասույթների շարադրում» (հուն․՝ Κυριακῶν λογίων ἐξηγήσις) երկի հեղինակ, որը մեզ ամբաղջությամբ չի հասել։ Այլ հեղինակների երկերում պահպանված հատվածները և մեջբերումները արժեքավոր տեղեկություններ են պարունակում վաղ քրիստոնեության պատմության վերաբերյալ։ Գրվել է 125-130 թվականներին Երկից պահպանվել են միայն 12 թոքրիկ հատվածներ, հիմնականում նոր կտակարանին վերաբերող խնդիրների վերաբերյալ։ Այս գրքի անհայտացումը մեծ կորուստ է հայրաբանական գրականության համար, որովհետև Պապիասը իր գրքում հավաքել էր Քրիստոսի և նրա առաքյալների մասին իր ժամանակի գրեթե բոլոր բանավոր ավանդություններն ու պատմությունը։
Պապիասը մահացել է մ.թ. 155 կամ 165 թ. Զմուռնիա քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աշխենիկին՝ իր հայրիկը...

«Աշխենիկին՝ իր հայրիկը...», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1907 թվականին։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1907 թվականի մարտի 15-ին։
Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում է բանաստեղծի դուստր Աշխենի մետաքսե թաշկինակը, որի վրա հայրը՝ Հովհաննես Թումանյանը գրել է այս քառատողը «մանկական» ձեռագրով։
Առաջին անգամ հրատարակվել է Ջ․ Ավետյանը։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։


== Ծանոթագրություններ ==
Տաղավար լճի մոտ

«Տաղավար  լճի  մոտ» (湖边凉亭), անհայտ կորեացի նկարչի կտավը ստեղծված 18-րդ դարի վերջում  Չոսոնի դինաստիայի կառավարման օրոք`ստորագրված Սամոչժե կեղծանվամբ։ Նկարը ստեղծվել է թանաքի, ներկերի և մետաքսի միջոցով և տեղադրվել շրջանակի մեջ։ Բառացիորեն Սամոչժե նշանակում է «արվեստանոց երեք-հինգ»։ Հեղինակն ամենայն հավանականությամբ եղել է պրոֆեսիոնալ նկարիչ, միջին դասի ներկայացուցիչ, բայց նրա մասին պաշտոնական փաստաթղթեր չեն պահպանվել։ Այսպիսով առայժմ դժվար է որոշել այն անձին, ով թաքնված է կեղծանվան տակ։ «Տաղավար լճի մոտ» նկարի կոմպոզիցիան հարմարեցվել է  Մին դինաստիայի դարաշրջանում 1368-1644 թվականներին ժողովրդականություն վայելող չինական գեղանկարչության դասագքերին։ Այդ ձեռնարկներից մեկը «Մանանեխի սերմի այգին» գիրքն էր։


== Նկարագրություն ==
Չինական արվեստի ուժեղ ազդեցությանը ենթարկվելով Կորեական թերակղզու  գեղանկարչությունը ստեղծվել է Կորեական երեք պետությունների ժամանակաշրջանում, ի սկզբանե որմնանկարչության ձևով։ Շուտով զարգացավ միագույն թանաքով գեղանկարչությունը, որը սկզբնավորվել է չինական գոհուա արվեստից։ Բնանկարները դարձան կորեական արվեստի ժողովրդականություն վայելող թեմաներից մեկը։ «Տաղավար լճի մոտ» նկարը  ստեղծվել է 18-րդ դարի վերջում Չոսոնի դինաստիայի կառավարման օրոք։ Ենթադրվում է, որ այս միագույն նկարի հեղինակը եղել է միջին դասի ծագումով, պրոֆեսիոնալ նկարիչ։ Իր աշխատանքների վրա ստորագրելիս նկարիչը օգտագործել է Սամոչժե կեղծանունը (բառացի  «արվեստանոց երեք-հինգ»)։ Պահպանվել են մի քանի բնանկարներ ստորագրված այդ հեղինակի կողմից։ Մինչ այս պահը չի հայտնաբերվել որևէ փաստաթուղթ, որը տեղեկություն կտա նկարի իսկական հեղինակի վերաբերյալ։ Արվեստագետները ենթադրում են, որ «Տաղավար լճի մոտ» նկարի կոմպոզիցիան հարմարեցվել է չինական գեղանկարչությունում  ժողովրդականություն վայելող կոմպոզիցիաների և թեմատիկայի հետ։ Ամենայն հավանականությամբ, նկարչի ձեռքին եղել է այդ պահին գեղանկարչության մեջ ժողովրդականություն վայելող Մին դինաստիայի կառավարման օրոք ստեղծված «Մանանեխի սերմի այգին» հայտնի գիրքը։ Աշխատանքի ոճը հիշեցնում է չինական Հարավային դպրոցի նկարիչների աշխատանքները և «գիտնականների գեղանկարչության» ներկայացուցիչներին, որոնց հիմնական գաղափարախոսը եղել է Դուն Ցիչանը։ Սամոչժեի աշխատանքներն առանձնանում են թեթև ոչ բարդ վրձնահարվածներով և ցուցադրում են հաճելի կոմպոզիցիա, որը բնութագրական է կորեացի նկարիչների կողմից Չոսոնի դարաշրջանի վերջում ստեղծված բնանկարներին։
1915 թվականին նկարը Ռոջերսի հիմնադրամի կողմից նվիրաբերվել է Մետրոպոլիտեն թանգարանին։  Նկարը ցուցադրվել է Կորեայի արվեստին նվիրված ցուցահանդեսներում 2006 և 2010 թվականներին։


== Գրականություն ==
Sze M M. (2015)։ The Mustard Seed Garden Manual of Painting: A Facsimile of the 1887-1888 Shanghai Edition:[M] (անգլերեն)։ Princeton University Press։ Վերցված է 2017-11-22 


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչգունդ

Խաչգունդ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն խաչ և գունդ բառերից։ Նշանակում է «խաչվառի և խաչալամի վրայի գունդը»։ Հիշատակված է 13-րդ դարում։


== Գործածություններ ==
Խաչգունդ քահանա, կանգնեցրել է մի խաչքար 1216 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Զելյոնոե (գյուղ, Բառի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶելյոնոեԶելյոնոե (ուկրաիներեն՝ Зелене), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բառի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնոե գյուղում բնակվում էր 176 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,434 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 405,53 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բաց գիրք (այլ կիրառումներ)

Բաց գիրք, կարող է վերաբերել՝

Բաց գիրք, Վենամին Կավերինի վեպը,
Բաց գիրք, 1973 թվականի խորհրդային երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Ֆետինը «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում,
Բաց գիրք (ֆիլմ, 1977), խորհրդային ինը մասից բաղկացած գունավոր հեռուստատեսային գեղարվեստական ​​ֆիլմ՝ նկարահանված 1977 թվականին «Լենֆիլմ» ստուդիայում ռեժիսոր Վիկտոր Տիտովի կողմից։
Դոբոյ (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոբոյ (այլ կիրառումներ)Դոբոյ համայնք (սերբ.՝ Општина Добој ), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման հյուսիսարևելյան հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Դոբոյ քաղաքը։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 69385 մարդ։

Համայնքի բնակչության էթնիկ խումբը՝


== Բնակավայրեր ==
Համայնքի կազմի մեջ են մտնում 83 բնակավայր, որոնց թվում է Դոբոյ քաղաքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Շահումյանովկա (Սոչի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՇահումյանովկաՇահումյանովկա ( ռուս.` Шаумяновка), միկրոշրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 57 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 12 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 65 մ բարձրության վրա։


== Պատմական ակնարկ ==
Շահումյանովկա գյուղը հիմնադրել են շրջակա գյուղերից եկած հայերը` 1932 թվականին։ 1923 թվականին գյուղը մտել է Հյուսիս-Կովկասյան երկրամասի Ադլերի շրջանի Դագոմիսի գյուղական խորհրդի կազմի մեջ և միավորված է եղել նրա թեյագործական խորհրդային տնտեսության հետ։ 1945 թվականին մտել է Լազարևսկի շրջանի կազմի մեջ։
1961 թվականին Շահումյանովկան ընդգրկվել է Սոչի քաղաքի կազմի մեջ և ստացել ներքաղաքային միկրոշրջանի կարգավիճակ։ Ներկայումս այն պայմանականորեն բաժանվում է Ներքին Շահումյանովկայի և Վերին Շահումյանովկայի։ Զբոսաշրջության կենտրոն է, հատկապես հայտնի է այնտեղ գտնվող ռուսական բաղնիքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բեկզադյան

Բեկզադյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ալեքսանդր Հարությունի Բեկզադյան (1879-1938), հեղափոխական գործիչ, իրավաբան։
Արամայիս Հակոբի Բեկզադյան (1901-1977), հայ բժիշկ։
Տիգրան Հարությունի Բեկզադյան (19-րդ դար-1942), մտավորական։


== Ծանոթագրություններ ==
Խավիեր Դորադո

Ֆրանցիսկո Խավիեր Դորադո Բելսա (իսպ.՝ Francisco Javier Dorado Bielsa,փետրվարի 17, 1977(1977-02-17), Տալավերա դե լա Ռեինա, Toledo Province, Կաստիլիա-Լա Մանչա, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։


== Կարիերա ==
«Ռեալ Մադրիդի» երիտասարդական ակումբի սան է։ 2000 թվականի աշխարհի ակումբային առաջնության երրորդ տեղի համար պայքարում նա չի կարողացել իրացնել հետխաղային տասնմեկ մետրանոցը, ինչի պատճառով «Ռեալը» պարտվել է մեքսիկական «Նեկակսե» ակումբին։ Իսպանիայի առաջնությունում Դորադոն դեբյուտը նշել է 1999/2000 մրցաշրջանում՝ 2000 թվականի փետրվարի 20-ին կայացած «Վալենսիա» ակումբի դեմ արտագնա խաղում։ Այնուհետև նա մասնակցել է ևս մեկ հանդիպման և մրցաշրջանի վերջում տեղափոխվել «Սալամանկա» ակումբ։ Սեգունդայում Խավիեր Դորադոն մասնակցել է 32 հանդիպման, ապա 2001 թվականին նա դարձել է «Սպորտինգ» ակումբ։ 2002/2003 մրցաշրջանում Դորադոն վարձավճարով խաղացել է «Ռեյո Վալեկանո» ակումբում։ Վերադառնալով «Սպորտինգ»՝ նա անցկացրել է ավելի քան 100 հանդիպում թիմի կազմում։ 2006-2009 թվականներին նա խաղացել է «Մալորկե» ակումբում, բայց մասնակցել է միայն 2 հանդիպման։ 2011 թվականին նա վերսկսել է իր կարիերան՝ անցկացնելով մեկ մրցաշրջան «Ատլետիկո Բալեարես» ակումբի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքինհղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Նովոդմիտրովկա (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոդմիտրովկաՆովոդմիտրովկա (ուկրաիներեն՝ Новодмитрівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոդմիտրովկա գյուղում բնակվում էր 199 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նովոսիմսկոե

Նովոսիմսկոե (ռուս.՝ Новосимское, բաշկիրերեն՝ Яңы Эҫем), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)