Ավստրիայի նախագահական ընտրություններ (2010)

Նախագահական ընտրությունները Ավստրիայում անցկացվեցին 2010 թվականի ապրիլի 25-ին,  1951 թվականից ի վեր Ավստրիայի պետության ղեկավարի տասներկուերորդ ընտրություններն էին։ Թեկնածուներն էին նախագահ Հայնց Ֆիշերը (անկուսակցական, նախկինում ԱՍԴԿ), Բարբարա Ռոզենկրանցը (ԱԱԿ) և Ռուդոլֆ Գերինգը (ԱՔԿ)։ Հայնց Ֆիշերը հաղթել է վավեր ձայների 80%-ից մի փոքր պակասով։ Ընտրողների մասնակցությունը եղել է պատմական նվազագույնը՝ 54%:


== Թեկնածուներ ==


=== Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն ===
Գործող նախագահ Հայնց Ֆիշերը (անկուսակցական, Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախկին անդամ) հայտարարեց 2009 թվականի նոյեմբերի 23-ին, որ հավակնելու է երկրորդ ժամկետով ընտրվելուն ։ Համաձայն 2009 թվականի հունիսի 27-ի «Österreich» թերթի համար Gallup-ի հարցման՝ Ֆիշերն ուներ աշխատանքի հավանության 80% վարկանիշ ։


=== Ավստրիայի ժողովրդական կուսակցություն ===
Խոսակցություններ կային, որ Ավստրիայի ժողովրդական կուսակցության թեկնածուն կլինի կա՛մ Ստորին Ավստրիայի նահանգապետ Էրվին Պրյոլը, կա՛մ Ավստրիայի դաշնային տնտեսական պալատի նախագահ Քրիստոֆ Լեյթլը։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Պրյոլը հայտարարեց, որ չի առաջադրվելու նախագահական ընտրություններում և կմնա Ստորին Ավստրիայի նահանգապետ ։ Լեյթլը և Շտիրիայի նախկին նահանգապետ Վալտրաուդ Կլասնիչը նույնպես հրաժարվել են նախագահական ընտրություններին մասնակցելուց ։ 2010 թվականի փետրվարի 25-ին Ժողովրդական կուսակցությունը հայտարարեց, որ թեկնածու չի առաջադրի և պաշտոնապես չի սատարի որևէ թեկնածուի ։


=== Ավստրիական ազատություն կուսակցություն ===
Ազատություն կուսակցությունը 2009 թվականի հունիսին հայտարարեց, որ անպայման թեկնածու կներկայացնի «Ֆիշերի վերընտրվելը կանխելու համար»։ Նշված հավանական թեկնածուների թվում էին Մարտին Գրաֆը, Նորբերտ Շտեգերը, Զիգֆրիդ Դիլլերսբերգերը, Նորբերտ Գուգերբաուերը, Դիտեր Բյոմդորֆերը և Վիլհելմ Բրաունեդերը   ։ Այն բանից հետո, երբ «Հանուն Ավստրիայի ապագա» դաշինքի Կարինթյան մասնաճյուղը առանձնացավ Ազատություն կուսակցության հետ վերամիավորվելու համար, լուրեր տարածվեցին, որ նրանց թեկնածուն լինելու է Բարբարա Ռոզենկրանցը ։ 2010 թվականի հունվարի սկզբին Ազատություն կուսակցության առաջնորդ Հանց Քրիստիան Շտրախեն երաշխավորեց, որ կուսակցությունը թեկնածու կառաջադրի՝ վստահեցնելով, որ Ֆիշերը առանց ընդդիմության չի առաջադրվի ։ 2010 թվականի փետրվարի 28-ին Շտրախեն «Kronen Zeitung» թերթում հայտարարեց, որ Ազատություն կուսակցությունը կառաջադրի Բարբարա Ռոզենկրանցին՝ որպես նախագահի թեկնածու ։


=== «Հանուն Ավստրիայի ապագայի» դաշինք ===
«Հանուն Ավստրիայի ապագայի» դաշինքի առաջնորդ Յոզեֆ Բուխերը և գլխավոր քարտուղար Ստեֆան Պետցները իրենց աջակցությունն են հայտնել Դաշինքի նախկին առաջնորդ Յորգ Հայդերի այրուն՝ Կլաուդիա Հայդերի նախագահական թեկնածությանը՝ հրավիրելով Կանաչներին և Ազատություն կուսակցությանը ստեղծել անկուսակցական հանձնաժողով։ Կարինթիայի նահանգապետ Գերհարդ Դյորֆլերը դեմ է արտահայտվել նման թեկնածությանը, քանի որ «չի ցանկացել միավորել ուժերը Հանց Քրիստիան Շտրախեի [Ազատության կուսակցության] հետ», բայց, այնուամենայնիվ, ասել է, որ Կլաուդիա Հայդերը կլինի «լավ թեկնածու, որը կարող է ֆինանսավորել իր նախընտրական արշավը ինքնուրույն»։ Օգոստոսի 17-ին Հայդերը հայտարարեց, որ չի առաջադրվելու նախագահի պաշտոնում  ։ 2010 թվականի փետրվարի 26-ին Բուխերն ասաց, որ կարող է առաջադրվել՝ որպես իր կուսակցության թեկնածու, քանի որ «նա կարող է դիմել [Ժողովրդական կուսակցության] ընտրողներին» ։ 2010 թվականի մարտի 1-ին դաշինքը հայտարարեց, որ Բուխերը չի առաջադրվի որպես թեկնածու, քանի որ ակնհայտորեն նրա շանսերը քիչ էին, և նրանք չէին ցանկանում վատնել հարկատուների գումարները ։


=== Կանաչներ – Կանաչ այլընտրանք ===
Ակնկալվում էր, որ Կանաչների կուսակցության նախկին առաջնորդ Ալեքսանդր Վան դել Բելենը կարող է մասնակցել ընտրություններին, սակայն նա 2009 թվականի հունվարին հայտարարեց, որ եթե Ֆիշերը վերընտրվի, ապա կունենա իր աջակցությունը ։ 2009 թվականի հունիսին, սակայն, Կանաչների կուսակցության առաջնորդ Եվա Գլավիշնիգը հայտարարեց, որ Կանաչները մտածում են թեկնածու առաջադրելու մասին, և որ Վան դել Բելենը շատ լավ թեկնածու կլինի ։ 2009 թվականի նոյեմբերին դեռևս չկար Կանաչների կողմից հստակ որոշում, թեև Վան դել Բելենը 2009 թվականի նոյեմբերի 23-ին բացառել էր նախագահական ընտրություններում առաջադրվելու հնարավորությունը  : 2010 թվականի փետրվարի 25-ին Կանաչները հայտարարեցին, որ ցանկանում են կենտրոնանալ նահանգային ընտրությունների վրա և թեկնածու չեն առաջադրի ։ Այն բանից հետո, երբ Ֆիշերը հայտնվեց մի միջոցառման ժամանակ, որտեղ Կանաչները հարցաքննեցին նրան մի շարք հարցերի շուրջ, ընտրողների կողմից համացանցի միջոցով ներկայացված հարցերով, 2010 թվականի ապրիլի 12-ին Կանաչները պաշտոնապես հաստատեցին նրա թեկնածությունը և կոչ արեցին իրենց ընտրողներին քվեարկել իր օգտին, առաջին անգամ կուսակցության պատմության մեջ ։


=== Ավստրիայի քրիստոնեական կուսակցություն ===
Քրիստոնեական կուսակցությունը նախագահի թեկնածու է առաջադրել իր նախագահ Ռուդոլֆ Գերինգին ։ 2010 թվականի մարտի 25-ին նրանք հայտարարեցին, որ հավաքել են անհրաժեշտ թվով ստորագրություններ՝ նախագահական ընտրություններում առաջադրվելու համար ։


=== Այլ թեկնածուներ ===
Արևելյան Շտիրիայից նախկին դատավոր Մարտին Վաբլը, ով նախկինում երկու անգամ փորձել էր առաջադրվել նախագահի պաշտոնում, 2009 թվականի փետրվարի 6-ին հայտարարեց, որ կրկին առաջադրվելու է ։ Կանաչների քաղաքային խորհրդական Ուլրիխ Հաբսբուրգ-Լոտրինգենը՝ որպես Ավստրո-Հունգարիայի նախկին իշխող տան ժառանգ, որը սահմանադրական օրենքով անկարող էր առաջադրվել Ավստրիայի նախագահի պաշտոնում, հայտարարեց, որ ցանկանում է օրենքը փորձարկել Ավստրիայի սահմանադրական դատարանում, եթե իր թեկնածությունը թույլ չտան։ Բերնհարդ Գրեգոր Հոնմանը նույնպես մտադիր էր առաջադրվել ։ Այս թեկնածուներից ոչ մեկը չի հավաքել նախագահական ընտրություններին մասնակցելու համար անհրաժեշտ 6000 ստորագրությունը։ Ներկայացված ստորագրություններն էին․ 
Ֆիշեր՝ 45000 ստորագրություն
Ռոզենկրանց՝ 10500 ստորագրություն
Գերինգ՝ 8000 ստորագրություն


== Ընտրողների վիճակագրություն ==
Դաշնային ընտրական հանձնաժողովի տվյալներով՝ նախագահական ընտրություններում քվեարկելու իրավունք ունեին 16-ից բարձր տարիքի Ավստրիայի 6,355,800 քաղաքացիներ։ 2004 թվականի նախագահական ընտրությունների համեմատ ընտրելու իրավունք ունեցողների թիվն ավելացել է 324818-ով կամ 5,4%-ով, ինչը հիմնականում պայմանավորված էր երկու ընտրությունների միջև օրինական քվեարկության տարիքը մինչև 16 տարեկան իջեցնելով։ Քվեարկելու իրավունք ուներ 3 307 366 կին և 3 048 434 տղամարդ ։
Ընտրելու իրավունք ունեցողների ընդհանուր թիվը ըստ նահանգների.

Բուրգենլենդ՝ 231,257
Կարինթիա՝ 447679
Ստորին Ավստրիա՝ 1,267,379
Վերին Ավստրիա՝ 1,092,760
Զալցբուրգ՝ 391,142
Շտիրիա՝ 973,009
Տիրոլ՝ 530 265
Ֆորարլբերգ՝ 265,026
Վիեննա՝ 1,157,283


== Սոցիոլոգիական հարցումներ ==


=== Սոցիալ Դեմոկրատներն ընդդեմ Ազատություն կուսակցություն ընդդեմ Քրիստոնեական կուսակցություն ===


=== Սոցիալ Դեմոկրատներն ընդդեմ. Ազատության կուսակցություն ===


=== Սոցիալ Դեմոկրատներն ընդդեմ. Ժողովրդական կուսակցություն ===


=== Բոլոր կուսակցությունները ===


== Արդյունքներ ==
Հայնց Ֆիշերը հաղթել է Բարբարա Ռոզենկրանցին՝ հավաքելով ձայների 79,3%-ը ։ Ռոզենկրանցը ստացել է 15,2% ։ Երրորդ տեղում Ռուդոլֆ Գերինգն էր՝ 5,4 տոկոս ։
Սոցիոլոգիական հարցումները Ֆիշերին լավ դրության մեջ դրեցին ընտրությունների օրը ։
Ֆիշերը հեռուստատեսությամբ շնորհակալություն է հայտնել ազգին. «Ես անչափ ուրախ եմ և շնորհակալ եմ Ավստրիայի բնակչությանն իմ հանդեպ այդքան վստահության համար» ։
Ընտրողների վատ մասնակցությունը՝ միայն 53,6%-ը,  դարձյալ առաջնորդների կողմից պաշտոնը վերացնելու կոչերի պատճառ է դարձել ։


=== Ըստ նահանգների ===


== Ծանոթագրություններ ==