Կարլ Այհինգեր

Կարլ Այհինգեր (գերմ.՝ Karl Aiginger, հոկտեմբերի 23, 1948(1948-10-23), Վիեննա, Ավստրիայի բռնազավթումը դաշնակիցների կողմից), ավստրիացի տնտեսագետ, 2005-2016 թվականներին եղել է Տնտեսագիտական հետազոտությունների ավստրիական ինստիտուտի ղեկավար (այդ պաշտոնում փոխարինել է Քրիստոֆ Բադելտին)։ Այհինգերը նաև Վիեննայի պետական տնտեսագիտական համալսարանի պրոֆեսոր է, ինչպես նաև Լինցի Յոհան Կեպլերի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր։ Նա հիմնադրել ու ղեկավարել է «Քաղաքականության խաչվող կենտրոն» միջդիսցիպլինային բանավիճայի համաժողովը` եվրոպական քաղաքականության գծով։ Տնտեսագիտությանը վերաբերող նրա աշխատանքները լայնորեն ներկայացված են ամբողջ աշխարհի գրադարաններում։


== Կենսագրություն ==
Կարլ Այհինգերը 1966-1974 թվականներին սովորել է Վիեննայի համալսարանում, այնուհետև` Պերդյու համալսարանում (Ինդիանա, 1978)։ 1970 թվականից նա աշխատում է Տնտեսագիտական հետազոտությունների ավստրիական ինստիտուտում (WIFO): Այհինգերը Վիեննայի պետական տնտեսագիտական համալսարանի տնտեսագիտական քաղաքականության բաժնի պրոֆեսոր է, նույն կոչումն ունի նաև Լինցի Յոհան Կեպլերի համալսարանում։ Որպես պրոֆեսոր 1991 թվականին հրավիրվել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ (MIT), իսկ 1997 թվականին` Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարան։ 2002 թվականին Այհինգերը որպես պրոֆեսոր աշխատել է Սթենֆորդի բիզնեսի բարձրագույն դպրոցում (Կալիֆորնիա), ինչպես նաև դասախոսություններ է կարդացել Չաշնի համալսարանում (Հունան, Չինաստան)։


== Աշխատանքներ և քննադատություն ==
Կարլ Այհինգերը մասնագիտացված է արդյունաբերության կազմակերպման ոլորտում։ Նա հիմնականում ուշադրություն է դարձնում արդյունաբերական քաղաքականության վերլուծությանը, նորարարություներին, ընկերությունների մրցունակությանը, միջազգային մրցակցությանը, ինչպես նաև եվրոպական տնտեսագիտական ու սոցիալական մոդելներին։ Այհինգերը «Journal of Industry, Competition and Trade» ամսագրի հիմնադիրն ու հրատարակիչն է և ղեկավարել է վերլուծական սկզբունքների ծրագիրը, որը հիմք է հանդիսացել Եվրոպական հանձնաժողովի գլխավոր տնօրենության մրցակցության` ներքին շուկայի, արդյունաբերության ու ձեռնարկատիրության հաշվետվությունների շարքի համար։ Ֆինլանդիայի կառավարության անունից նա գնահատել է նորարությունների առաջընթացի ֆիննական համակարգը, ինչպես նաև ղեկավարել է ավստրիական սուբսիդիաների ու գիտական հետազոտությունների ֆինանսավորման համակարգի գնահատումը (Ավստրիայի ֆեդերալ կառավարության անունից)։ Այհինգերը մտել է հոլդինգային ընկերության դիտորդների խորհրդի մեջ, որը ստեղծվել էր ավստրիական ընկերության ազգայնականացման կառավարման համար։
Այհինգհինգերի բազմաթիվ աշխատանքների գլխավոր գաղափարն այն էր, որ պետք է անհապաղ փոխել ձեռնարկությունների մրցունակության գնահատման սկզբունքը. այն ցածր ինքնարժեք ունեցող արտադրանքի հավասար մրցակցության թշնամին է։ Այհինգերը ելույթ է ունենում որպես դրանց` ինքնակցված արդյունքներով չափման կողմնակից։ Մասնավորապես, նա բնորոշում է մրցունակությունը որպես ՀՆԱ-ի աճից դուրս արդյունքների հասնելու կարողություն (անգլ.՝ ability to deliver beyond GDP goals): Այհինգերի կարծիքով զարգացած արդյունաբերությամբ երկրները պետք է այնպիսի ռազմավարություն ընտրեն, որն ամենից առաջ հիմնված կլինի ապրանքի որակի վրա, քանի որ ցածր ծախսերի ռազմավարությունը կարող է կրկնօրինակվել այնպիսի երկրների կողմից, որոնց բնակչությունը ցածր եկամուտներ ունի։ «Լայն» մրցունակության բնորոշումը վերջերս ընդունվել է Եվրոպական սոցիալ-տնտեսական կոմիտեի կողմից (EESC) որպես հնարավորություն խուսափելու խիստ սահմանափակված քաղաքականությունից, որն ուղղված է բացառապես կրճատվող ծախսերի դեմ։
Արդյունաբերական քաղաքականության մեջ Այհինգերը ելույթ է ունենում որպես համակարգված արդյունաբերական քաղաքականության դրույթի կողմնակից, որն ընթանում է նորարական քաղաքականության հետ միատեղ` վերջնական նպատակ ունենալով հասարակական պահանջմունքների բավարարումը։ Մասնավորապես, էներգիայի կամ արտադրական թափոնների ավելի բարձր ծախսերը նրա կարծիքով պետք է փոխհատուցվեն ավելի ցածր հարկերով և նորարարությունների համար լավագույն պայմաններ ստեղծելով։ Այդպիսով, երկիրը ստանում է մրցակցային առավելություններ, որոնք կարևոր են ապագայի համար. նա դառնում է տեխնոլոգիական առաջատար։


== Ընտանիք ==
Կարլ Այհինգերը ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Aiginger K. Industrial policy for a sustainable growth path // New Perspectives on Industrial Policy. — Oxford University Press, 2015. — ISBN 9780198706205