Իլյա Մարշակ

Իլյա Մարշակ (ռուս.՝ Илья́ Я́ковлевич Марша́к, դեկտեմբերի 29 1895 (հունվարի 10 1896), Բախմուտ, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 15, 1953(1953-11-15), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս գրող, ինժեներ-քիմիկոս։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1895 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, Բախմուտում (այժմ՝ Դոնեցկի մարզ, Ուկրաինա)։ 1915 թվականի աշնանը ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1920 թվականին ընդունվել է Կրասնոդարի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիական բաժին, 1922 թվականին տեղափոխվել է Լենինգրադի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, իսկ 1925 թվականին ավարտել է այն։ Վարչության պետ է աշխատել Նևայի բնաճարպի գործարանում, որտեղից, սակայն, 1929 թվականին ստիպված է եղել հեռանալ` սրված տուբերկուլյոզի պատճառով։
1924 թվականից աշխատել է «Ճնճղուկ» ամսագրում (հետագայում` «Նոր Ռոբինզոն»), ղեկավարել է «Քիմիական էջը» և «Նոր Ռոբինզոնի լաբորատորիան»։ 1927 թվականին հրատարակել է «Արևը սեղանի վրա» գիրքը։ 1929 թվականին տպագրել է «Հարյուր հազար ինչուներ» մանկական պատմվածքների ժոողվածուն։ Տպագրվել է «Չիժ» ամսագրում։ Առաջին հնգամյա ծրագրի մասին է նրա «Մեծ պլանի պատմություն» (1930 թվական) աշխատությունը և դրա շարունակությունը` «Լեռներ և մարդիկ» (1932 թվական), որտեղ նա գրում է ակադեմիկոսներ Ն. Վավիլովի և Տ. Լիսենկոյի, ԽՍՀՄ ղեկավարների Իոսիֆ Ստալինի և Վլադիմիր Լենինի մասին։ Այս թեման զարգացնելով` նա գրել է «Այսօր և երեկ», «Բնության նվաճումը» գրքերը։ Գրել է նաև մշակույթի պատմության («Պատմություններ իրերի մասին», «Մարդն ինչպես է դարձել հսկա», Ե. Սեգալի հետ միասին) և գիտության պատմության մասին։ Գրողի շատ գրքեր նկարազարդվել են նկարիչ Ն. Լապշինի կողմից։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին մի շարք հոդվածներ է գրել «Սովինֆորմբյուրոյի» համար։
1948 թվականի վերջից մինչև 1950 թվականը աշխատել է «Օգոնյոկի» խմբագրական խորհրդում։
Մահացել է 1953 թվականի նոյեմբերի 15-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչի գերեզմանատանը։


== Մրցանակներ ==
Արժանացել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի (31.01.1939):
Արժանացել է «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում կատարած սխրանքի համար» մեդալին (1946 թվական)։


== Ընտանիք ==
Եղբայրը Սամուիլ Մարշակն է, բանաստեղծ և թարգմանիչ։
Քույրը՝ Լիյա Պրեյսը (կեղծանունը՝ Ելենա Իլինինա), գրող է։
Կինը՝ Ելենա Սեգալը, գրող է և սցենարիստ։
Որդին՝ Բորիս Մարշակը, հնագետ է, դուստրերը՝ Եվգենիա Մարշակը (1927-1996 թվական)` խմբագիր է, Մարինա Մարշակը (1941-1992 թվական) մոլեկուլային գենետոլոգ է։
Զարմիկը՝ Յուրի Մենակերը (կեղծանունը՝ Գեորգի Յումին է)` մանկագիր է։


== Գրքեր ==
Արևը սեղանի վրա, 1927
Ժամը քանի՞սն է, 1927
Գրպանի ընկեր, 1927
Սևով` սպիտակի վրա, 1928
Հարյուր հազար ինչուներ, 1929
Ինչպես է մեքենան սովորում քայլել, 1930
Պատմություն մեծ պլանի մասին, 1930
Պատմություններ իրերի մասին, 1936
Արհեստական աչք, 1941
Ինչպես է մարդը հսկա դարձել, 1946
Ճանապարհորդություն դեպի ատոմ, 1948
Ինքնագնաց գործաարնը, 1949
Բնության նվաճումը, 1950
Ալեքսանդր Պորֆիրևիչ Բորոդին, 1952
Պատմություններ նրանց մասին, ինչը քեզ շրջապատում է
Ընտրված ստեղծագործություններ, 1-3 հատոր, 1962.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ляпунов Б. М. Ильин: Критико-биографический очерк. — М.: Детгиз, 1955.
Ивич А. Творчество М. Ильина. — М., 1956.
Ивич А. М. Ильин и научно-художественная литература для детей // Воспитание поколений. — Детская литература, 1969.
Жизнь и творчество М. Ильина: Сб. — М., 1962.
Советские детские писатели: Биобиблиографический словарь (1917—1957). — М., 1961.
Соловьева Н. Н. Ильин М. // Краткая литературная энциклопедия. Т. 3. — М.: Советская энциклопедия, 1966. — Стб. 100—101.


== Արտաքին հղումներ ==
Իլյին Մարշակի էջը