Ֆրանսուա Լը Մուան

Ֆրանսուա Լըմուան կամ Ֆրանսուա լը Մուան (François Lemoyne կամ François Le Moine. fʁɑ̃swa ləmwan, 1688[…], Փարիզ - հունիսի 4, 1737(1737-06-04)[…], Փարիզ), 18-րդ դարի առաջին կեսի ֆրանսիացի նկարիչ, ռոկոկո ոճի ներկայացուցիչ։ Եղել է Հռոմեական մրցանակի (Prix de Rome) դափնեկիր, կերպարվեստի և քանդակագործության ակադեմիայի պրոֆեսոր, Լուի 15-րդ թագավորի պալատի թիվ մեկ նկարիչ (Premier peintre du Roi)։ Նրա առավել աչքի ընկած սաներից էին Շառլ-Ժոզեֆ Նատուարը, Ֆրանսուա Բուշեն...։
Ստեղծագործական ողջ կյանքի ընթացքում Լըմուանը պայքարել է, որ համարվի Շառլ լը Բրյունի ավանդույթների արժանավոր շարունակողը, իր սերնդի առաջատար նկարիչը. տիտղոսներ, որոնց համար մարտնչում էր նաև նրա մրցակիցը՝ Ժան-Ֆրանսուա դը Տրուան (1679–1752)։ Լըմուանի տաղանդը, որ առավել նշանակալի կերպով արտացոլվել է Վերսալի պալատի պատկերազարդումներում, նրան արժանացրել է իր ժամանակակիցների կողմից տրված «նոր Շառլ լը Բրյուն» պատվանունին։


== Կենսագրություն ==
Մանուկ հասակում աշակերտել է իր խորթ հորը՝ դիմանկարիչ Ռոբեր լը Վրակ դը Տուռնիերին։ 13 տարեկանից ուսանել է կերպարվեստի և քանդակագործության ակադեմիայում, 1718 թվականին ընտրվել այդ ակադեմիայի անդամ, 1733 թվականին ստացել պրոֆեսորի կոչում։ 1723-1724 թթ. ճամփորդել է Իտալիայում, ուսումնասիրել իտալացի վարպետների աշխատանքները, առանձնապես տպավորվել Կոռեջոյի արվեստով։
Ֆրանսուա Լըմուանն ստեղծել է կրոնական ու առասպելաբանական թեմաներով գեղանկարներ, դեկորատիվ կոմպոզիցիաներ, որոնցից հիշարժան են հատկապես Սեն Սյուլպիսի եկեղեցու և Լուվրի թանգարանի Հերակլեսի սրահի առաստաղների պատկերազարդումները։ Ընդ որում՝ դրանցում զգացվում է Ռուբենսի և վենետիկյան դպրոցի նկարիչների ազդեցությունը։ Առասպելաբանական թեմաներով կերտված լավագույն գեղանկարներից են համարվում «Հերակլեսն ու Օմֆալան»,  «Վեներան և Ադոնիսը», «Վեներայի լոգանքը», «Պերսևսն ու Անդրոմեդան». այս աշխատանքներում էլ աչքի է զարնում Վերոնեզեի, Կոռեջոյի, Պիետրո դա Կորտոնայի ազդեցությունը։
Կնոջ վաղաժամ մահվան պատճառած ապրումների և գերհոգնածության հետևանքով Ֆրանսուա Լըմուանի հոգեկանը խախտվել է, և նա 1737 թվականին՝ 49 տարեկան հասակում,  ինքնասպանությամբ վերջ է տվել իր կյանքին։


== Ստեղծագործությունների ընտրանի ==
Ռութը և Բուզը (1711). այս աշխատանքի համար արժանացել է Հռոմեական մրցանակի
Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը անապատում, գտնվում է Նանտի տաճարում
Պերսևս և Անդրոոմեդա (1723), ներկայումս գտնվում է Ուոլեսի հավաքածուում (Լոնդոն)
Հերակլեսն ու Օմֆալան (1724), Լուվր
Սցիպիոնի իշխանությունը (1727). այս աշխատանքի համար արժանացել է մ շարք պարգևների
Louis XV donnant la Paix à l'Europe, Վերսալի պալատի Խաղաղության սրահ (1727)
Ավետում (1727), ներկայումս գտնվում է Վինչեստերի քոլեջում
Նարցիս (1728)
Վեներան և Ադոնիսը (1729)
Վերսալի պալատի Հերակլեսի սրահի առաստաղը (1736)
Դիանա
Նիմֆեր
Փարիզի Սեն Սյուլպիս եկեղեցու և Սեն Ժերմեն դե Պրե աբբայության պատկերազարդումները
ժամանակը փրկում է կեղծիքից ու նախանձից (1737), ներկայումս գտնվում է Ուոլեսի հավաքածուում (Լոնդոն)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Бенуа А. Н. История живописи всех времен и народов : в 4 т. / Александр Бенуа. — СПб. : ИД «Нева», 2004. — Т. 4. — 448 с. : ил. — ISBN 5-7654-1889-9. — ISBN 5-7654-3988-8 (т. 4). — .
Даниэль С. М. Рококо : От Ватто до Фрагонара / Сергей Даниэль. — [2-е изд.] — СПб. : Азбука-Классика, 2010. — 330, [3] с. : ил. — (Новая история искусства / Л. И. Акимова [и др.]). — ISBN 978-5-9985-0651-2. — .
Шварцман Н. А. Грезы и миражи в садах Версаля / Н. А. Шварцман. — М. : Воскресный день, 2013. — 480 с. : ил. — ISBN 978-5-7793-4400-5.
Bordeaux J.-L. François le Moyne and His Generation (1688—1737) : [անգլ.] / Jean-Luc Bordeaux. — Neuilly-sur-Seine : Arthena, 1984. — 208 p., [142] p. fig. — ISBN 2-903239-04-5. — .

Dézallier d'Argenville A.-J. Abregé de la vie des fameux peintres : avec leurs portraits gravés en taille-douce, les indications de leurs principaux ouvrages, quelques réflexions sur leurs caractéres, et la maniere de connoître les desseins des grands maîtres : [фр.] : en 4 vol. / par M.*** de la Sociétes royales des sciences de Londres & de Montpellier. — Nouvelle édition, revue, corrigée & augmentée de la vie de plusieurs peintres. — Paris : De Bure l'aîné, 1762. — Vol. 4. — P. 417–428. — 494 p. — .

Mantz P. François Boucher, Lemoyne et Natoire : [фр.] / par Paul Mantz. — Paris : A. Quantin, 1880. — 194 p. : ill., 31 plates, portr.

Salmon X. François Lemoyne à Versailles : catalogue de l'exposition, Musée national du Château de Versailles, 14 mai — 12 aout 2001 / Xavier Salmon. — Paris : Gourcuff, 2001. — 69 p. : ill. en noir et en coul., couv. ill. en coul. — ISBN 2-909838-57-9. — .Բառարաններ և հանրագիտարաններВласов В. Г. Лемуан // Стили в искусстве : Архитектура, графика. Декоративно-прикладное искусство. Живопись, скульптура : словарь : в 3 т. / В. Г. Власов. — СПб. : Кольна, 1996. — Т. 2 : Словарь имён : А—Л. — С. 496–497. — 543 с., [8] л. ил. : ил. — ISBN 5-88737-005-X. — .
Кудрикова С. Ф. Франция. XV–XVIII века : биографический словарь / С. Ф. Кудрикова; автор статьи о Пуссене С. М. Даниэль. — СПб. : Азбука-Классика, 2010. — С. 142, 156, 240, 336, 345, 364, 426, 428, 447–452, 480, 508, 524. — 588, [2] с. : ил., цв. ил., портр. — (Художники Западной Европы). — ISBN 978-5-9985-0610-9.
«Лемуан, Франсуа»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Bénézit E. Le Moine ou Le Moyne (François) // Dictionnaire critique et documentaire des peintres, sculpteurs, dessinateurs et graveurs de tous les temps et de tous les pays, par un groupe d'écrivains spécialistes français et étrangers : [фр.] : en 10 vol. / entièrement refondue, revue et corrigée sous la direction des héritiers de E. Bénézit. — Nouvelle edition. — Paris : Gründ, 1976. — T. 6 : Jacobs — Loyer. — P. 569–570. — 778 p. — ISBN 2-7000-0154-0. — .

Roland Michel M. Lemoyne [Lemoine; Le Moyne], François / Marianne Roland Michel // The Dictionary of Art : [անգլ.] : in 34 vol. / edited by Jane Turner. — New York : Grove's Dictionaries, 1996. — Vol. 19 : Leather to Macho. — P. 142–143. — XII, 900 p. : ill. — ISBN 1-884446-00-0. — Կաղապար:LCCN. — .

Vollmer H. Lemoyne (Le Moine), François / H. V. // Thieme-Becker : [нем.] : unter Mitwirkung von etwa 400 Fachgelehrten bearbeitet und redigiert von H. Vollmer, B. C. Kreplin, J. Müller, L. Scheewe, H. Wollf, O. Kellner : in 37 Bd. / herausgegeben von Hans Vollmer. — Leipzig : E. A. Seemann, 1929. — Bd. 23 : Leitenstorfer — Mander. — S. 30–31. — 608 S. — .

Տեղեկատու գրականությունFreitag W. M. Art Books: A Basic Bibliography of Monographs on Artists / Wolfgang M. Freitag, ed.. — 2nd ed. — New York, London : Garland Publishing, 1997. — P. 224. — XXVI, 542 p. — (Garland Reference Library of the Humanities ; vol. 1264). — ISBN 0-8240-3326-4. — Կաղապար:LCCN. — .
Cours sur la peinture du XVIIIe, 2006, Université Nancy 2
Xavier Salmon : François Lemoyne à Versailles, Gourcuff, Paris 2001, 2-909838-57-9
Jean-Luc Bordeaux, Francois Le Moyne ( 1688–1737) and His Generations, published in 1984-1985 jointly by the Getty Trust and the Louvre Arthena. ( reviewed by the late Philip Conisbee in the Burlington Magazine in 1985.


== Արտաքին հղումներ ==
https://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/l/lemoyne1/biograph.html%7CФрансуа Лемуан
Deckenbild im Festsaal des Schlosses Versailles Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Studie einer jungen Frau