armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սթենլի Քեր

Սթենլի Էլֆինսթոուն Քեր (անգլ.՝ Stanley Elphinstone Kerr, մարտի 30, 1894(1894-03-30), Հոուփվել, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 14, 1976(1976-12-14), Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի հումանիստ, կլինիկական կենսաքիմիկոս և մանկավարժ։


== Գործունեություն ==
Աշխատել է որպես կլինիկական կենսաքիմիկոս Ուոլթեր Ռիդի անվան զինվորական հոսպիտալում (Վաշինգտոն, ԱՄՆ)։ 1919 թվականին հեռացել է Միացյալ Նահանգներից և Ամերիկյան օգնության կոմիտեի շրջանակներում մեկնել Հալեպ՝ կամավոր աշխատանքի։ Քերը հայ գաղթականների ճգնաժամի ժամանակ Հալեպում կատարել է տարաբնույթ առաքելություններ։ Այդ ժամանակաշրջանում Հալեպ էին հասնում Հայոց ցեղասպանությունից մազապուրծ եղած հայերը։ Աշխատել է որպես բժշկական և սանիտարական սպա, փորձել է փրկել քրդական և թուրքական ընտանիքների կողմից բռնի կերպով որդեգրված հայ երեխաներին։ Հալեպում անցկացրած տարիների մասին Քերը գրել է «Մարաշի առյուծները» (The Lions of Marash) գրքում։
1921 թվականին Քերը և նրա կին Էլսա Ռեքման Քերը ընդգրկվում են Ամերիկյան կոմիտեի կողմից Լիբանանի Նահր Իբրահիմ քաղաքում ստեղծված մանկատան աշխատակազմում։ Երկու տարի անց՝ 1923 թվականին, մալարիայի տարածվող համաճարակի պատճառով մանկատունը փակվում է։
Փենսիլվանիայի համալսարանում գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան ստանալուց հետո Քերը և կինը վերադառնում են Մերձավոր Արևելք։ Ավելի ուշ Քերը ստանձնում է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի կենսաքիմիայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը, իսկ կինն իր հերթին դառնում է համալսարանի ուսանողուհիների բաժնի դեկանը։
1965 թվականին, 40 տարվա ակադեմիական գործունեությունից հետո, Քերն անցնում է թոշակի։ Կատարած բազմածավալ ներդրումների համար Լիբանանի Հանրապետության կողմից պարգևատրվել է Արժանիքների և Եղենափայտի պետական շքանշաններով (ասպետի աստիճան)։ Կյանքի վերջին տարիներն ամուսիններն անցկացրել են Փրինսթոն քաղաքում (Նյու Ջերսի նահանգ)։ Մահացել է 1976 թվականին։
Ունեցել է 4 զավակ, որոնցից ամենակրտսերը՝ Մալքոլմ Քերը զբաղեցրել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի ռեկտորի պաշտոնը։
Հանդիսանում է նաև Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի նախկին բասկետբոլիստ, հնգակի չեմպիոն Սթիվ Քերի պապը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մարաշի առյուծները» աշխատությունը (անգլերեն) «Գուգլ գրեքերում»
Կոլգա-Աաբլա

Կոլգա-Աաբլա (էստ․՝ Kolga-Aabla), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 94 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Դոլար (Իսպանիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոլար (այլ կիրառումներ)
Դոլար (իսպ.՝ Dólar), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում, Անդալուսիա ինքնավար մարզում։ Մտնում է Գվադիկս շրջանի մեջ։ Տարածքը կազմում է 85.21 կմ2։ Բնակչությունը՝ 618 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 77 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Datos de Dólar en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Situación de Dólar en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía Archived 2007-09-26 at the Wayback Machine.
Dólar Archived 2020-08-07 at the Wayback Machine.
Բոլշոե Մամլեևո

Բոլշոե Մամլեևո (ռուս.՝ Большое Мамлеево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Լուկոյանովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աննա Կարենինա (հեռուստասերիալ, 2013)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աննա Կարենինա (այլ կիրառումներ)«Աննա Կարենինա», 2013 թվականի մինի-սերիալ՝ նկարահանված կանադացի ռեժիսոր Քրիստիան Դյուգեյի կողմից։ Լև Տոլստոյի համանուն վեպի էկրանավորումն է և Իտալիայի (Lux Vide), Գերմանիայի (Betafilm), Իսպանիայի (Telecinco Cinema) ու Ֆրանսիայի (Pampa Productions) համատեղ արտադրություն։  Գլխավոր դերը կատարել է իտալացի դերասանուհի Վիտորիա Պուչինին։ Եվրոպական հեռուստաէկրանների պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։


== Սյուժե ==
XIX դարի երկրորդ կես։ Ամուսնացած ազնվականուհի Աննա Կարենինան Սանկտ Պետերբուրգից գնացքով մեկնում է Մոսկվա, որպեսզի օգնի խաղաղություն հաստատել եղբոր՝ Օբլոնսկու ընտանիքում։ Պարահանդեսում նա հանդիպում է սպա Ալեքսեյ Վռոնսկուն, որի հետ ծանոթացել էր Մոսկվա ժամանելուց հետո։ Նրան սիրահարված է Կարենինայի բարեկամուհուն՝ երիտասարդ Կիտա Շչերբացկայային, որն այդ պատճառով մերժում է Կոնստանտին Լևինի սերը։ Վռոնսկու և Կարենինայի սերը սկիզբ է դառնում բարձրագույն հասարակության բարքերին և կարգերին հակասող պատմության, ցանկությունների ու պատվի միջև տատանումների։


== Նկարահանումներ ==
Բնական պայմաններում նկարահանումներն անցկացվել են 2012 թվականի հոկտեմբեր-դեկտեմբերին Լիտվայի պատմական վայրերում։ Մինի-սերիալի արտադրության մեջ ներգրավված է եղել 2000 ստատիստ, 100 ձի, 30 վագոն, Մերձբալթիակյի 50 ամենագեղեցիկ պատմական արիստոկրատական պալատները, 1200 կոստյում, 7 տոննա արհեստական ձյուն (մինչև ձյան տեղումները)։
Նկարահանումների ժամանակ սիրավեպ է սկսվել գլխավոր դերակատար Վիտորիա Պուչինիի և օպերատոր Ֆաբրիցիո Լուչիի միջև։


=== Գլխավոր դերերում ===
Վիտորիա Պուչինի – Աննա Կարենինա
Սանտյագո Կաբրերա – Ալեքսեյ Վռոնսկի
Բենիամին Զադլեր – Ալեքսեյ Կարենին
Անխելա Մոլինա – կոմսուհի Վռոնսկայա
Լու դե Լաաժ – Կիտի Շչերբացկայա
Մաքս ֆոն Տուն – Կոնստանտին Լևին
Կառլոտա Նատոլի – Դոլլի Շչերբացկայա
Պիետրո Սերմոնտի – Ստեպան (Ստիվա) Օբլոնսկի
Լեա Բոսկո – Բետսի
Սիդնի Ռոմ – իշխանուհի Շչերբացկայա
Դիլան Փիրս – Սերյոժա


== Մրցանակներ ==
«Աննա Կարենինա» հեռուստասերիալը մասնակցել է 2014 թվականի Premio Berenice-ին և ստացել մրցանակ լավագույն հագուստների համար (Best Costumes in Fiction — Enrica Biscossi (costume designer)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աննա Կարենինա (2013)(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Վոլչիե (գյուղ, Վալկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոլչիեՎոլչիե (ուկրաիներեն՝ Вовче), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։
1987 թվականի տվյալներով Վոլչիե գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ադիգեն (Ադիգենի շրջան)

Ադիգեն (վրաց.՝ ადიგენი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ադիգենի մունիցիպալիտետում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1200 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ադիգենից հեռու է 1 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 215 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
(9798) 1996 JK

(9798) 1996 JK, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի մայիսի 8-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,002806 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7209 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2847 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1900,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189414 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,83° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9798) 1996 JK աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Չեբիկովո (այլ կիրառումներ)

Չեբիկովո, կարող է վերաբերել՝

Չեբիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Չեբիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Սերգեյ Գրիգորյան (գիտնական)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերգեյ Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)Սերգեյ Կոստանդի Գրիգորյան (1938, հուլիսի 17, Հաթերք, ԼՂՀ), հայ ֆիզքիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1987): ՀՃԱ ակադեմիկոս (1999):


== Կենսագրություն ==
1954 - 1959 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետում։ 1966 թվականի մարտի 23-ին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ «Исследование кинетики реакций гидроперекиси кумола с аминами в водныx раствораx»: 1959 թվականից Երևանի պետական համալսարանի լաբորանտ, 1960 - 1961 թվականներին՝ «Կանազ»-ում աշխատել է որպես ինժեներ -հետազոտող, 1961-1964 թվականներին՝ ԵՊՀ ասպիրանտ, 1965 - 1967 թվականներին՝ ԵՊՀ գիտաշխատող, 1967 - 1972 թվականներից՝ ԵՊՀ ավագ դասախոս, 1967 - 1969 թվականներին՝ ԵՊՀ դեկանի տեղակալ, 1972 - 1987 թվականներին՝ ԵՊՀ դոցենտ, 1987 - 1989 թվականներին՝ ԵՊՀ պրոֆեսոր, 1989 - 2007 թվականներին՝ ԵՊՀ անօրգանական քիմիայի ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր։
Աշխատանքները վերաբերում են ջրաօրգանական միջավայրում մետաղիոնների և նրանց կոմպլեքսների հետ հիդրոգերօքսիդների փոխազդեցությանը և դրանց հիման վրա պոլիքլորոպրենի կայունացմանը։ Մշակել է քլորոպրենային կաուչուկների և լատեքսների ջերմա- և լուսակայունացման, ցածրջերմաստիճանային սոսինձների ստացման եղանակներ։ Հեղինակ է «Ֆիզիկական և կոլոիդային քիմիա (1983) և «Ընդհանուր քիմիա» (2002) ուսումնական ձեռնարկների, համահեղինակ՝ «Հայկական քիմիական անվանակարգության բարեփոխման հիմնախնդիրները» (1998) գրքի։


== Անդամակցություն ==
ՀՀ քիմիական ընկերության անդամ
Քիմիա - տեխնոլոգիական ասոցիացիայի անդամ
ՀՀ ճարտարագիտական ակադեմիայի անդամ
Ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի ինստիտուտի գիտական խորհրդի անդամ


== Գրքեր ==
Ս. Կ. Գրիգորյան, Ռ. Ա. Սարգսյան, Է. Ե. Ղափանցյան, Ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի պրակտիկում։ ԵՊՀ հրատարակչություն, Երևան, 2003։
Գրիգորյան Ս. Կ., Ընդհանուր քիմիա։ «Զանգակ» հրատարակչություն, Երևան, 2002։
Գրիգորյան Ս. Կ., Այվազյան Հ. Մ., Հայկական քիմիական անվանակարգության բարեփոխման հիմնախնդիրները։ «Հայկական հանրագիտարան» հրատարակչություն, Երևանի, 1998։
Գրիգորյան Ս. Կ., Ֆիզիկական և կոլոիդային քիմիա։ ԵՊՀ հրատարակչություն, Երևան, 1983։


== Ծանոթագրություններ ==
Մայնաշաֆ

Մայնաշաֆ (գերմ.՝ Mainaschaff), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Աշաֆենբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 8416 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 7,31 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 71 140։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Կերալա

Կերալա (անգլ.՝ Kerala, բառացի՝ Կոկոսյան արմավենիների երկիր), նահանգ Հնդկաստանի հարավ-արևմուտքում, Արաբական ծովի ափին։ Տարածությունը 38, 9 հազար կմ² է, բնակչությունը՝ 21, 3 միլիոն (1971), կենտրոնը՝ Տիրուվանանտապուրամ։ Տարածքի մեծ մասը գրավում է Մալաբարյան ափի դաշտավայրը, արեալում Կարդամոնյան և Անայմուդի լեռնալանջերն են։


== Անվանում ==
Անվանումը մալայալի լեզվով նշանակում է «կոկոսյան արմավենիների երկիր» (Հնդկաստանի կոկոսյան արմավենիների բոլոր տնկարկների ավելի քան 70%֊ը բաժին է ընկնում Կերալային)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման արևադարձային է, մուսսոնային, տարեկան տեղումները՝ 3000 մմ։ Ագրարային շրջան է։ Մալաբարյան ափի մեծ մասը զբաղված է կոկոսյան արմավենու տնկարկներով (Հնդկաստանի տնկարկների 70%-ը) և բրնձի ցանքատարածություններով։


== Տնտեսություն ==
Մշակում են նաև ընկուզենի, տապիոկա, պլանտացիոն կուլտուրաներ, համեմունք, կաուչուկատուներ (հևեյա), թեյ, սուրճ։ Զարգացած է ձկնորսությունը։ Կան մոնացիտային ավազի խոշոր հանքաշերտեր։ Տեղական հանքային հումքի բազայի վրա ստեղծվել է գրաֆիտային նյութերի, կղմինդրի, աղյուսի արտադրություն։ Կան ՀԷԿ, ալյումինի և նավթավերամշակման գործարաններ, ընկույզի վերամշակման և փաթեթավորման, կոկոսյան յուղի արտադրության ձեռնարկություններ, բամբակեղենի, փայտամշակման, քիմիական, էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Անուրջներ (ֆիլմ, 1915)

Անուրջներ (ռուս.՝ Грёзы), գեղարվեստական համր ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Եվգենի Բաուերը։ Ֆիլմը էկրան Է բարձրացել 1915 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ Մեկ այլ անունն է «Խաբված երազներ»։ Պահպանվել է առանց մակագրությունների։


== Սյուժե ==
Նկարահանվել է բելգիացի գրող Ժորժ Ռոդենբախի «Մեռած Բրյուգեն» վեպի սյուժեի հիման վրա։
Սերգեյ Նիկոլաևիչ Նեդելինի կինը՝ Ելենան, մահանում է։ Նա անմխիթար է և ակնածանքով է պահում նրա հիշատակը։ Նրա տանը որպես մասունք պահվում է Ելենայի հյուսը։
Մի անգամ նա հանդիպում է Թինա անունով մի կնոջ, որը շատ նման էր իր հանգուցյալ կնոջը։ Պարզվում է, որ նա օպերայի պարուհի է, և Նեդելինը սիրահարվում է նրան։ Նրան թվում է, թե Ելենան վերադարձել է իր մոտ։ Բայց այդ զգացումը կարճ է տևում։ Նեդելինին սկսում է թվալ, որ վուլգար Թինայի յուրաքանչյուր ժեստ և յուրաքանչյուր խոսք վիրավորում է իր անմոռանալի Ելենայի հիշատակը։ Նրա ընկեր Սոլսկին ասում է, որ Թինան արժանի չէ իր սիրուն։ Ի վերջո, Նեդելինի նյարդերը չեն դիմանում, և նա Ելենայի հյուսով խեղդում է Թինային։


== Դերերում ==


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր՝ Եվգենի Բաուեր
Սցենարիստներ՝ Մ. Բասով և Վալենտին Տուրկին
Օպերատոր՝ Բորիս Զավելև
Պրոդյուսեր՝ Ալեքսանդր Խանժոնկով


== Քննադատություն ==
«Պրոյեկտոր» ամսագրի գրախոսը գրել է, որ «բեմադրությունը բավականին գոհացուցիչ է, առաջին մասում նույնիսկ տպավորիչ» և դրական է գնահատել դերասաններ Չերնոբաևայի և Վիրուբովի խաղը։
Նախահեղափոխական կինոյի պատմաբան Վենիամին Վիշնևսկին նշել է, որ «ֆիլմը հետաքրքիր է սյուժեի ինքնատիպ դրամատուրգիական մշակմամբ և դերասանական խաղով»։


== Գրականություն ==
Вишневский В.Е. Художественные фильмы дореволюционной России. — М.: Госкиноиздат, 1945. — С. 57. — 194 с.
Великий Кинемо: Каталог сохранившихся игровых фильмов России (1908—1919) / Сост.: В. Иванова, В. Мыльникова, С. Сковородникова, Ю. Цивьян, Р. Янгиров. — М.: Новое литературное обозрение, 2002. — С. 236—237. — 568 с.
Короткий В.М. Операторы и режиссёры русского игрового кино. 1897—1921. — М.: НИИ киноискусства, 2009. — С. 41. — 430 с.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Грёзы» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»
Фильм «Грёзы» на сайте RUData.ru
Կուցաևսկի (Չերտկովսկի շրջան)

Կուցաևսկի (ռուս.՝ Куцаевский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։ Մտնում է Օլխովչանսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Նովոբալտաչևո (գյուղ, Բալտաչևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոբալտաչևոՆովոբալտաչևո (ռուս.՝ Новобалтачево, բաշկիրերեն՝ Яңы Балтас), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 381 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չեգդոմին

Չեգդոմին (ռուս.՝ Чегдомын), գյուղ Ռուսաստանի Խաբարովսկի երկրամասի Վերխնեբուրեինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13015 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆրեյմուտ Բորնգեն

Ֆրեյմուտ Բորնգեն (գերմ.՝ Freimut Börngen, հոկտեմբերի 17, 1930(1930-10-17), Հալե, Մերսբուրգ վարչական շրջան, Սաքսոնիա, Պրուսիայի ազատ պետություն, Վայմարյան Հանրապետություն - հունիսի 19, 2021(2021-06-19), Իսերշտեդտ, Ենա, Թուրինգիա, Գերմանիա), գերմանացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատում է Կառլ Շվարցշիլդի աստղադիտարանում։ 1961-ից 1995 թվականները համատեղ այլ գերմանացի աստղագետների հետ հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 537 աստերոիդ, դրանցից 302-ը նա հայտնաբերել է միանձնյա։
Բորնգենը նաև զբաղվել է գալակտիկաների հետազոտություններով։ 1995 թվականին թոշակի է անցել, սակայն շարունակում է կամավոր աշխատել աստղադիտարանում։ Աստերոիդների որոնումով նա զբաղվում էր ազատ ժամանակ, քանի որ ԳԴՀ-ում փոքր մարմիններով զբաղվելը հետազոտությունների ղեկավարների համար համարվում էր ոչ բավարար պատվաբեր։ ԳԴՀ-ի ռեժիմի ժամանակներում Բորնգենը աստերոիդների անվանումներ առաջարկելիս սահմանափակվում էր քաղաքականապես չեզոք անվանումներով, այսպես օրինակ, Թյուրինգիա, կամ օգտագործում էր գերմանացի կոմպոզիտորների անուններով, օրինակ՝ (2424) Տաուտենբուրգ կամ (3941) Հայդն։ Գերմանիայի միավորումից հետո նա ընտրում էր պատմական, գիտական կամ աշխարհագրական անվանումներ, իսկ երբեմն սիրող-աստղագետների անուններ։
Ֆրեյմուտ Բորնգենի պատվին է անվանվել (3859) Բորնգեն աստերոիդը։ 2006 թվականին նա պարգևատրվել է նաև «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների  համար» շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեգի Բեյրդ

Մեգի Մեյ Բեյրդ (մարտի 30, 1959(1959-03-30), Fruita, Մեսա շրջան, Կոլորադո, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, հնչյունավորման արտիստ, երգիչ ու երգերի հեղինակ, սցենարիստ։ 
Երաժիշտներ Բիլլի Այլիշի և Ֆինիս Օ'Քոնելի մայրն է։
Բեյրդը մեծացել է Կոլորադոյում, զբաղվելով երաժշտությամբ, և ուսումնասիրել է թատրոն և պարեր Յուտա նահանգի համալսարանում, մինչև Նյու Յորք տեղափոխվելը, որտեղ նա հանդես էր գալիս Բրոդվեյում։ Հեռուստատեսությունում նա դեբյուտել է 1981 թվականին «Ուրիշ աշխարհ» օճառային օպերայում և «Անմեղ մարդ» ֆիլմում։ Լոս Անջելես տեղափոխվելուց հետո, 1991 թվականին Բեյրդը շարունակել է նկարահանվել հեռուստատեսության ու կինոյի մեջ, և դարձել Groundlings թատրոնի թատերախմբի անդամ և դասատու։
Նա նկարահանվել է 2000–ականների այնպիսի հեռուստասերիալներում, ինչպիսիք են «Ոսկորներ», «X–ֆայլեր» և «Վեց ֆուտ ներքև»։ 2009 թվականին նա թողարկել է իր դեբյուտային «We Sail» ստուդիական ալբոմը։ 2016 թվականին նա մշակել է իր դստեր՝ Բիլլի Այլիշի երաժշտական տեսահոլովակը՝ «Six Feet Under» երգի համար, որը թողարկվել է 2016 թվականին։


== Կյանք և կարիերա ==
Բեյրդը ծնվել և մեծացել է Կոլորադո նահանգի Ֆրուտա քաղաքում, որտեղ նա սովորել է դաշնամուր և կիթառ նվագել։ Նա ավարտել է Fruita Monument ավագ դպրոցը 1977 թվականին։ Մեգին ուսումասիրել է թատրոն և պարեր Յուտա նահանգի համալսարանում, իսկ հետո տեղափոխվել Նյու Յորք։ Նա ինը ամիս գաստրոլներով հանդես է եկել «The Heidi Chronicles»–ի հետ 1990 թվականին, որտեղ կատարել է Հայդիի ընկերներից մեկի դերը։ Նա կատարել է Թեյլոր Բոլդուինի դերը «Ինչպես է աշխարհը շրջվում» օճառային օպերայում։
2001 թվականին, Հայլենդ պարկում, Բեյրդը դուստր է ունեցել՝ Բիլլի Այլիշին։ Նա և նրա ամուսինը որոշել են ուսուցանել երեխաներին տանը, իսկ Բեյրդը հայտնել է, որ տնային ուսուցանումը թույլ է տալիս երեխաներին անել այն, ինչ նրանք սիրում են, և չունենալ հսկայական ակադեմիկ ցուցակ։


== Անձնական կյանք ==
Ներկա պահին Բեյրդը ապրում է իր ընտանիքի հետ Լոս Անջելեսի Հայլենդ պարկում։ 2019 թվականին նա միացել է իր դստեր՝ Բիլլի Այլիշին նրա միջազգային When We All Fall Sleep շրջագայության ժամանակ։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստատեսություն ===


=== Ֆիլմեր ===


=== Տեսախաղեր ===


== Սկավառակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Maggie Baird Internet Movie Database կայքում
Մեգի Բեյրդ Թվիթթերում
Ալ-Կուդսայայի գավառ

Ալ-Կուդսայայի գավառ, (արաբ․՝ منطقة قدسيا‎‎) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկի մարզի 10 գավառներից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Կուդսայա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 105,974 բնակչություն։ Տարածք կազմում է 321.64 քառ. կմ։
Ալ-Կուդսայայի գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝

Ալ-Կուդսայայի շրջան (արաբ․՝ ناحية قدسيا‎‎), կենտրոն՝ Ալ-Կուդսայա, բնակչություն 64,412
Այն ալ-Ֆիջայի շրջան (արաբ․՝ ناحية عين الفيجة‎‎), կենտրոն՝ Այն ալ-Ֆիջա, բնակչություն 19,584
Ալ-Դիմասի շրջան (արաբ․՝ ناحية الديماس‎‎), կենտրոն՝ Ալ-Դիմաս, բնակչություն 21,978


== Ծանոթագրություններ ==
Իվանովկա (գյուղ, Դոլինսկայայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանովկաԻվանովկա (ուկրաիներեն՝ Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 546 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2315 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 235,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սանտյագո դե Կուբա

Սանտյագո դե Կուբա (իսպ.՝ Santiago de Cuba), քաղաք և նավահանգիստ Կուբայի հարավարևելյան մասում, Օրիենտե նահանգի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է ▼444 851 մարդ (2011)։
Կա մեքենաշինություն, նավթավերամշակում, սննդի, ցեմենտի, տեքստիլ, կաշվի-կոշիկի, քիմիական արդյունաբերություն, մետաղամշակում, նավաշինություն, Սանտյագոյի մոտ պղնձի արդյունահանում։ Ունի համալսարան։ Հիմնադրվել է 1514 թվականին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Թրինե Շայ Գրանդե

Թրինե Շայ Գրանդե (նորվ.՝ Trine Skei Grande, հոկտեմբերի 2, 1969(1969-10-02), Overhalla, Նուր Տրյոնդելագ, Նորվեգիա), նորվեգացի քաղաքական գործիչ, Նորվեգիայի լիբերալ կուսակցության առաջնորդ։ Օսլոյում Նորվեգիայի խորհրդարանի անդամ է։


== Գործունեություն ==
2001 թվականին առաջին անգամ եղել է խորհրդարանի պատգամավոր, 2001-2005 թվականներին՝ Ազատական կուսակցության խորհրդարանական առաջնորդ։ 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր, ապա վերընտրվել 2009 և 2013 թվականների խորհրդարանական ընտրություններում։
Գրանդեն լեզուներ և տնտեսագիտություն է ուսանել Նորվեգիայի գիտության և տեխնոլոգիաների համալսարանում, հետագայում`քաղաքագիտություն և պատմություն է ուսանել Օսլոյի համալսարանում։ Նախքան քաղաքականություն մտնելը, աշխատել է որպես լրագրող, ավագ դպրոցի ուսուցչուհի և Նուր Թրյոնդելագի համալսարանական քոլեջի դասախոս։ 2008 թվականին, երբ հանրությանը հայտնի դարձավ, որ նա 17 տարեկանի հետ սեռական հարաբերություն է ունեցել, Գրանդեն պատասխանեց. «Հավանաբար հիմար բան եմ արել, բայց ես հարձակվող չեմ»։
Գրանդեն 1999-2000 թվականներին եղել է Լիբերալ կուսակցության կենտրոնական վարչության անդամ, 2000-2010 թվականներին՝ փոխնախագահ։ Գրանդեն 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է Օսլոյի պատգամավոր, չնայած Լիբերալ կուսակցությունը ծանր հարված է ստացել։ Գրանդեն և Բորգիլդ Թենդենը Աքերսհուսից ընտրված միակ ազատական պատգամավորներն էին։ Լարս Սպոնհայմի հրաժարականից հետո, որպես կուսակցության առաջնորդ, Գրանդեն 2010 թվականին Գլխավոր ասամբլեայում ընտրվել է Լիբերալ կուսակցության առաջնորդ։
2013 թվականին Գրանդեի ղեկավարությամբ Լիբերալ խորհրդարանական խումբն ունեցավ ևս յոթ խորհրդարանական անդամներ։ Ներկայումս Լիբերալ կուսակցությունը, քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության (Նորվեգիա) (KrF) հետ պայմանավորվածություն ունի երկու իշխող կուսակցությունների հետ՝ Պահպանողական կուսակցության և Առաջընթացի կուսակցության (FrP)՝ նրանց տալով կառավարման 	
ազդեցության հնարավորություն, թեև նրանց կառավարության կազմից դուրս են։


=== Մշտական հանձնաժողովներ ===
2013-2017 թթ. Արտաքին գործերի և պաշտպանության հանձնաժողովի անդամ
2009-2013 թթ. Կրթության, հետազոտությունների և եկեղեցական հարցերի հանձնաժողովի անդամ
2009-2013 թթ. Արտաքին հարաբերությունների ընդլայնված հանձնաժողովի անդամ
2009-2013 թթ. Անվտանգության և սահմանադրական հարցերի հանձնաժողովի անդամ
2009-2013 թթ. Ընտրական հանձնաժողովի անդամ
2005-2009 թթ. Ընտանեկան և մշակութային հարցերի հանձնաժողովի անդամ
2005-2009 թթ. Ընտրական հանձնաժողովի անդամ
2001-2005 թթ. Արտաքին հարաբերությունների ընդլայնված հանձնաժողովի անդամ
2001-2005 թթ. Ընտրական հանձնաժողովի անդամ


== Ծանոթագրություններ ==
Հովակիմ Խոնդկարյան

Հովակիմ Ավետի Խոնդկարյան (1900, Մոխրաթաղ, Թարթառի շրջան, Ադրբեջան - 1986, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, նյարդախտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Հովակիմ Խոնդկարյանը ծնվել է 1900 թվականին, Մոխրաթաղ գյուղում (ԼՂՀ Մարտակերտի շրջան)։ 1927 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1937-1941 թվականներին՝ Սեմաշկոյի անվան կենտրոնական կլինիկական հիվանդանոցի նյարդաբան, 1941-1945 թվականներին աշխատել է էվակոհոսպիտալում, 1945-1956 թվականներին՝ ԽՍՀՄ հաղորդակցության ճանապարհների նախարարության կենտրոնական կլինիկական հիվանդանոցի վարիչ, ապա՝ գիտական ղեկավար, 1956 թվականից՝ ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի Նյարդաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի նյարդային վարակների կլինիկական բաժանմունքների վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են նյարդային համակարգի՝ հիմնականում ցրված և կողմնային ամիոտրոֆիկական կարծրախտի դանդաղ վարակների հիմնահարցերին, 
նեյրոինֆեկցիաների ուսումնասիրությանը, demyelination- ին և նեյրոդեգեներատիվին։ Խոնդկարյանը զբաղվել է կլինիկայի ախտորոշմամբ և ամիոտրոֆիկ կողային սկլերոզի պաթոլոգիական անատոմիայով։
Հեղինակ է մի շարք գիտական աշխատությունների, որից 6-ը մենագրություն։
Հովակիմ Խոնդկարյանը մահացել է 1986 թվականին, Մոսկվայում։ Թաղված է Դոնսկոյի վանքի գերեզմանատանը (Մոսկվա)։


== Երկեր ==
Боковой амиотрофический склероз: (Гистопатологическое исследование), О. А. Хондкариан, Москва: Медгиз, 1957.
Боковой амиотрофический склероз. О. А. Хондкариан, Т. Л. Бунина, И. А. Завалишин; АМН СССР, Академия медицинских наук СССР. Москва: Медицина, 1978.
Состояние нервной системы при хронических заболеваниях почек, Т. Г. Глориозова, О. А. Хондкариан, Г. П. Шульцев; Ред. Е. В. Шмидт; АМН СССР, Академия медицинских наук СССР. Москва: Медицина, 1980.
«Рассеянный склероз», М., 1987 (համահեղինակ).


== Գրականություն ==
Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с.


== Ծանոթագրություններ ==
Կաշտանի (Կրասնոդարի երկրամաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կաշտանի (այլ կիրառումներ)Կաշտանի (ռուս.՝ Каштаны), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Ադլերի շրջանում։ Գտնվում է Ադլեր շրջկենտրոնից 14 կմ հյուսիս, իսկ Սոչիի կենտրոնից 15 կմ արևելք, ծովի մակարդակից 210 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Համաձայն 2010 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 664 բնակիչ, հիմնականում հայեր և ռուսներ, ովքեր զբաղվում են ծխախոտի մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։ Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ տարրական դպրոց և ակումբ։


== Պատմությունը ==
Գյուղը հիմնադրվել է 1900 թվականին։ Հայերը եկել են Աբխազիայից` 1930 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուկայալի (գետ)

Ուկայալի (իսպ.՝ Ucayali), գետ Պերուում, Ամազոնի աջափնյա վտակը։ Երբեմն նրան ընդունում են որպես Ամազոնի աջակողմյա ակունք։ Գետաբերանը գտնվում է ծովի մակարդակից 100 մ բարձրության վրա, իսկ ակունքը՝ 210 մ։


== Նկարագրություն ==
Երկարությունը 1600 կմ է, իսկ Ապուրիմակ վտակի հետ՝ 2700 կմ։ Ջրավազանի մակերեսը 375 հազ. կմ² է։ Ձևավորվում է Ապուրիմակ (որին ստորին հոսանքում անվանում են Տամբո) և Կենտրոնական Անդերից սկիզբ առնող Ուրուբամբա գետերի միախառնումից, որից հետո հոսում է Ամազոնի դաշտավայրով, Անդյան լեռների երկայնքով՝ դեպի հյուսիսարևմուտք ուղղությամբ։ Հունը գալարուն է, հովիտը՝ տեղ-տեղ ճահճակալած ու պատված խիտ արևադարձային անտառներով, որոնց տեղացիներն անվանում են սելվաս։ Աջափնյա վտակներն են Շեշեյա, Թամայա, իսկ ձախափնյա վտակները՝ Պաչիտեյա, Ագուայթիյա, Փիսկի։
Ջրի միջին ծախսը կազմում է 12600 մ³/վրկ, իսկ տարեկան հոսքի ծավալը`426 կմ³: Ջրառատ է սեպտեմբերից-մարտ ընկած ժամանակահատվածում։ Ողջ երկայնքով նավարկելի է, մինջև ակունքում գտնվող Աթալայա քաղաքը։ Գլխավոր նավահանգիստը Պուկալպան է։


== Ուսումնասիրություն ==
Ուկայալին սկզբից կոչվել է Սան-Միգել, հետո անվանել են Ռիո դե Կուսկո, իսկ հետք Ուկայալի։ Գետի ուսումնասիրման նպատակով Պերույում կազմակերպվել են մի շարք թանկարժեք արշավախմբեր։ Առաջիններից մեկը 1867 թվականի արշավախումբն է, որ «Նապո» փոքրիկ նավով Լիմայից Պաչիտեյա գետով անցել է Տամբո գետ ու հասել այնտեղ, որտեղ խառնվում են Ուկայալին և Ամազոնը։
Լեհ գրող Արկադի Ֆիդլերը իր «Ուկայալիում ձկները երգում են» գրքում նկարագրում է ձկների «երգը» երևույթը։
Ոիկայալին համարվում է տուն Ամազոն գետի դելֆինների, հսկայական ջրասամույրների, լամանտինների համար, որոնցից շատ կան Պակայա-Սամիրիա Ազգային պարկում։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
(9416) Միյահարա

(9416) Միյահարա (անգլ.՝ Miyahara), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 17-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,295151 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9087 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6816 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1270,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,283457 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,87° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9416) Միյահարա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կիննու (գյուղ, Ռեպինա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿիննուԿիննու (էստ․՝ Kõnnu), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ռեպինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աստերոիդների ցանկ (303101-303200)

Աստերոիդների ցանկ (303001-303100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (303201-303300)
 Աստերոիդների ցանկ (303001-303100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (303201-303300)
Անահիտ Հայրապետյան

Անահիտ Կառլենի Հայրապետյան (դեկտեմբերի 1, 1958(1958-12-01), Ստեփանավան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հիգիենիստ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2001), պրոֆեսոր (2006):


== Կենսագրություն ==
Անահիտ Հայրապետյանը ծնվել է 1958 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, Ստեփանավան քաղաքում։ 1966-1976 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի թիվ 83 միջնակարգ դպրոցը։ 1982 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1982 թվականից եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի և 1997 թվականից՝ Կենտրոնական գիտահետազոտական լաբորատորիայի սոցիալական բժշկության և էկոլոգիայի հիմնահարցերի լաբորատորիայի գիտաշխատող։
1990 թվականին պաշտպանել է «Гигиеническое обоснование требований к проектированию и строительству детских дошкольных учреждений в условиях IV климатической зоны страны» թեմայով թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան «Հիգիենա, մասնագիտական ախտաբանություն և թունաբանություն» մասնագիտությամբ։ 2001 թվականին պաշտպանել է «Հայաստանի բնակչության մահացության ուսումնասիրումն ու նրա սոցիալ-հիգիենիկ գնահատականը» թեմայով դոկտորական ատենախոսություն, ստանալով բժշկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան «Հանրային առողջություն և առողջապահության կազմակերպում» մասնագիտությամբ։
1999-2002 թվականներին եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի պրոֆիլային հիգիենայի ամբիոնի կոմունալ հիգիենայի դասընթացի դոցենտ, 2002-2007 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ, 2005 թվականին ստացել է դոցենտի, իսկ 2006 թվականին՝ պրոֆեսորի գիտական կոչում, 2007-2008 թվականներին եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր, 2008 թվականից՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հանրային առողջության և առողջապահության ամբիոնի վարիչ։ 2008-2011 թվականներին համատեղության կարգով եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի գիտական քարտուղար, 2013 թվականից՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ԳՀԿ գիտաշխատող։ Բազմաթիվ հրատարակված աշխատանքների հեղինակ է։
Աշխատանքները վերաբերում են Հայաստանի բնակչության ընդհանուր մահացության մակարդակի և պատճառագիտական կառուցվածքի բժշկասոցիալական ու տարածաշրջանային առանձնահատկություններին։


== Անդամակցություն ==
ԵՊԲՀ-ում գործող ՀՀ ԲՈՀ-ի 045 «Առողջապահության կազմակերպում» մասնագիտական խորհրդի անդամ (2008)։
ԵՊԲՀ գիտական խորհրդի անդամ (2008-2011)։
ԵՊԲՀ Գիտակոորդինացիոն խորհրդի (ԳԿԽ) անդամ (2011)։
ԵՊԲՀ Հանրային առողջության ֆակուլտետի (ՀԱՖ) խորհրդի անդամ (2011)։
ՀՀ ԱՆ Առողջապահության ազգային ինստիտուտի գիտական խորհրդի անդամ (2015)։
ԵՊԲՀ Կանխարգելիչ բժշկագիտության առարկաների ուսումնամեթոդական խորհրդի անդամ (1993)։
ԵՊԲՀ ԳԿԽ «Հանրային առողջություն և առողջապահության կազմակերպում» փորձագիտական հանձնաժողովի անդամ (2005)։
«Հանրային առողջություն և առողջապահության կազմակերպում» մասնագիտությամբ որակավորման և ասպիրանտուրայի ընդունելության քննական հանձնաժողովի նախագահ (2008)։
ԵՊԲՀ ՀԱՖ «Հանրային առողջապահություն» մասնագիտությամբ մագիստրատուրայի պետական ավարտական քննությունների հանձնաժողովի անդամ (2012)։


== Պարգևներ ==
ԵՊԲՀ հոբելյանական «Ոսկե մեդալ» (2005)
ԵՊԲՀ հոբելյանական «Արծաթե կրծքանշան» (2010)։


== Ծանոթագրություններ ==
Փայլատակող աշխարհ

Փայլատակող աշխարհ (ռուս.՝ Блиста́ющий мир), Ալեքսանդր Գրինի վեպը, որ գրվել է 1921-1923 թվականներին։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1924 թվականին Սանկտ Պետերբուրգյան «Կարմիր Նիվա» լրագրում։


== Սյուժե ==
Վեպում պատմվում է Դրուդի՝ մի մարդու մասին, ով օժտված է թռչելու կարողությամբ։ Մի քաղաքում հայտնվում է հայտարարություն, որ կրկեսում լինելու է մեկ ներկայացում՝ «Մարդը 2 աստղով», ով կկատարի թռիչք առանց որևէ սարքավորման։ Երբ արտիստը չի վերցնում ներկայացման գումարը, դրանով հետաքրքրվում է գաղտնի ոստիկանությունը։ Քաղաքում հայտնվում են բազմատեսակ բամբասանքներ արտիսների անձնականի վերաբերյալ, և ներկայացման բոլոր տոմսերը գնվում են նույնիսկ եռակի գնով։ Կրկեսում հավաքվել էին քաղաքի հայտնի մարդիկ, որոնց մեջ էր նաև նախարար Ռունա Բեգուեմի քրոջ աղջիկը։
Ներկայացումից հետո տուն վերադառնալիս Դրուդի վրա հարձակում են գործում, որի ժամանակ հարձակվողներից մեկը զոհվում է։ Տարօրինակ իրադարձություններ են կատարվում «Հռոմ» հյուրանոցում. բանալիով փակված սենյակում հայտնվում է մի կենվոր, որ Դրուդն էր։ Նա ապրում էր հորինված անվամբ՝ մարդկանցից գաղտնի, որպեսզի չդառնա գիտական հետազոտությունների օբյեկտ։ Հյուրանոցի տերը իշխանությունների հրամանով քնաբեր է լցնում Դրուդի սուրճի մեջ, շտապօգնության մեքենան նրան տանում է բանտ։


== Էկրանավորում ==
«Հիասքանչ աշխարհ» - 1984 թվականի էկրանավորում, որի ռեժիսորն է Բուլատա Մանսուրովան։


== Գրականություն ==
Варламов А. Н. Александр Грин. Биография. — М.: ЭКСМО, 2010. — 544 с. — (Лауреаты литературных премий). — ISBN 978-5-699-38651-2
Кобзев Н. А. Роман Александра Грина (проблематика, герой, стиль). — Кишинёв, 1983.
Ковский В. Е. Романтический мир Александра Грина. — М.: Наука, 1969. — 296 с.
Մյասնիկյան պողոտա (Երևան)

Մյասնիկյան պողոտա, պողոտա Երևանի Կենտրոն և Նոր Նորք վարչական շրջաններում։ Անվանվել է ի պատիվ Խորհրդային Հայաստանի ժողկոմխորհի նախագահ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի։


== Տվյալներ ==
Սկսվում է Հերացու և Աբովյան փողոցների հանգույցից, ձգվում հյուսիսարևելյան ուղղությամբ և հասնում Գայի պողոտայի սկիզբը։ Ավանի նախկին խճուղին է։ Մ-4 միջպետական ավտոճանապարհի մի մասն է։ Երկու կողմից շրջափակված է լանջերով։


== Նշանակալի օբյեկտներ ==
Երևանի կենդանաբանական այգի
Հուշաղբյուր Մայիսյան ապստամբության հերոսների գնդակահարման տեղում
Էներգետիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտ
Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի անվան №41 հիմնական դպրոց
Արտաքին տնտեսական կապերի համալսարան
Ջրաշխարհ և «Վալենսիա» հյուրանոցային համալիր
Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամ


== Պատկերասրահ ==


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Երևան քաղաքի քաղաքային նշանակության փողոցների ցանկ
Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
Սերգեյ Ավագյան,  Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
Գորոդիշչե (գյուղ, Բախմաչի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳորոդիշչեԳորոդիշչե (ուկրաիներեն՝ Городище), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Գորոդիշչե գյուղում բնակվում էր 1 232 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կվասնիկովկա

Կվասնիկովկա (ռուս.՝ Квасниковка), գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Էնգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2070 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կիրիլլովկա (գյուղ, Վոլոդարսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿիրիլլովկաԿիրիլլովկա (ուկրաիներեն՝ Кирилівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Կիրիլլովկա գյուղում բնակվում էր 411 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յուբիլեյնի (գյուղ, Խվոյնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅուբիլեյնիՅուբիլեյնի (ռուս.՝ Юбилейный), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Խվոյնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1839 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆաբ Մելու

Ֆաբրիսիու դե Մելու (պորտ.՝ Fabricio de Melo, հունիսի 20, 1990, Ժուիս դի Ֆորա, Բրազիլիա - փետրվարի 11, 2017, Բրազիլիա, Բրազիլիա), բրազիլացի բասկետբոլիստ։


== Կարիերա ==
Մելուն 2 մրցաշրջան խաղացել է Սիրաքյուսի համալսարանում։ Երկրորդ մրցաշրջանում Ֆաբը մեկ խաղում միջինում հավաքել է 7.8 միավոր, 2.9 բլոքշոթ և Բիգ Իսթի կոնֆերանսին ճանաչվել է տարվա պաշտպան։


=== ԱԲԱ ===
Մելուն որոշում է հրաժարվել Սիրաքյուսում անցկացվելիք 2 մրցաշրջաններից և օգտվեց իր թեկնածությունը Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթին դնելու իրավունքից։ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Ֆաբն ընտրվում է ԱԲԱ-ի «Բոստոն Սելտիքս» թիմի 22-րդ համարը։


== Մահ ==
Մելուն մահացել է 2017 թվականի փետրվարի 11-ին 26 տարեկանում։ Նրան մահացած են գտել Ժուիս դի Ֆորայի իր տանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Статистика на ESPN (անգլ.)
Профиль на сайте suathletics.com (անգլ.)
Մաուրա Տոմբելի

Մաուրա Տոմբելի (իտալերեն՝ Maura Tombelli, նոյեմբերի 8, 1952(1952-11-08), Մոնտելուպո Ֆիորենտինո, Ֆլորենցիա, Տոսկանա, Իտալիա), իտալացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատում է Ազիագո աստղադիտարանում։ 1994-2002 թվականներին հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 195 աստերոիդ, որոնցից ինը հայտնաբերել է միանձնյա։ Այսպիսով՝ հայտնաբերած աստերոիդների քանակով նա առաջինն է մնացած բոլոր իտալացի աստղագետների մեջ։
1987 թվականին Մաուրա Տոմբելին ընդունվել է Արչետի աստղադիտարան՝ որպես փոփոխական աստղերի դիտող. այստեղ նա պաշտպանել է իր դոկտորական աշխատությունը։ 1994 թվականից սկսել է ակտիվորեն որոնել աստերոիդներ Ազիագո աստղադիտարանում՝ Ուլիսե Մունարիի հետ համատեղ, և Արչետի աստղադիտարանում՝ Ջուզեպե Ֆորտիի հետ։ Մասնավորապես, Տոմբելիի կողմից հայտնաբերվել է մերձերկրյա Ամուրի ընտանիքի (15817) Լյուչիանոտեզի աստերոիդը, որը առաջին մերձերկրյա աստերոիդն էր, որը հայտնաբերվել էր իտալացի աստղագետի կողմից։
Այժմ Մաուրա Տոմբելին մասնակցում է իր հայրենի քաղաքի՝ Մոնտելուպո Ֆիորենտինոյի մոտակայքում աստղադիտարանի կառուցմանը, մտնում է «Gruppo Italiano Astrometristi» խմբի կազմի մեջ, որը զբաղվում է իտալացի սիրող-աստղագետների աստղաչափական և աստերոիդների որոնման աշխատանքների համակարգմամբ և հանդիսանում է միակ իտալացի մասնագետը՝ աստղաչափության ոլորտում։
Նրա պատվին է անվանվել (9904) Մաուրատոմբելի աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
An interview to Maura Tombelli Archived 2006-05-12 at the Wayback Machine. (իտալ.)
Una stella per Montelupo(իտալ.)
Gruppo Italiano Astrometristi(անգլ.)
Minor Planet and Comet Names in Honor of AAVSO(անգլ.)
(677) Ալտյե

(677) Ալտյե (անգլ.՝ Aaltje), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1909 թվականի հունվարի 18-ին Աուգուստ Կոպֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,955447 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8062 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1047 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1855,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,193986 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,49° անկյուն։
Ալտյե աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(677) Ալտյե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աշոտ Մադաթյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Մադաթյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Աշոտ Մադաթյան (սեպտեմբերի 8, 1884(1884-09-08), Թեհրան, Իրան - ապրիլի 22, 1965(1965-04-22), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայ դերասան, ռեժիսոր, թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
1902 թվականից խաղացել է Մարտիրոս Մնանկյանի թատերախմբում և Ր. Րըտվանի թուրքական խմբում։ 1908 թվականի երիտթուրքական հեղաշրջումից հետո կազմակերպել է «Ազատ թատրոնը» (Ենովք Շահենի հետ)։ 1910-ական թվականներին մասնակցել է Հովհաննես Զարիֆյանի, Վահրամ Փափազյանի, Ֆելեկյան քույրերի ներկայացումներին, 1919-1923 թվականներին եղել է Կ. Պոլսի հայ դրամատիկական թատերախմբի կազմակերպիչներից և ռեժիսորներից, ապա աշխատել քաղաքապետարանի թատրոնում, ունեցել սեփական ստուդիա։ Խաղացել է ավելի քան 50 դեր, բեմադրել շուրջ 300 պիես։
Թուրքերեն է թարգմանել Սունդուկյանի «Պեպոն» (բեմադրել է 1934 թվականին), Շանթի «Հին աստվածները» և այլն, հայերեն՝ Ա․ Դյումա-որդու «Կամելիազարդ տիկինը»։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===


=== Սցենարիստ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աշոտ Մադաթյանի մասին kino-teatr.ru կայքում
Աշոտ Մադաթյան
Լյագուշյա

Լյագուշյա (ռուս.՝ Лягушья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոմ գետի ձախ ափին՝ 465 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ գետ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիանArchived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վասիլիևկա (քաղաք, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասիլիևկաՎասիլիևկա (ուկրաիներեն՝ Василівка), քաղաք Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզի Վասիլևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1740 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Վասիլիևկա քաղաքում բնակվում էր 14 134 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,23 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1516 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պլոմարիոն

Պլոմարիոն (հուն․՝ Πλωμάριον) կամ Պլոմարի (Πλωμάρι), փոքր քաղաք Հունաստանի Լեսբոս կղզու հարավում։ Մտնում է Հյուսիսային Եգեյան կղզիներ պերիֆերիայի կազմի մեջ գտնվող Լեսբոս ծայրամասային միավորի Լեսբոս համայնքի մեջ։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը կազմում է 2996 մարդ։


== Զբոսաշրջություն ==
Պլոմարիոնից արևելք գտնվում է ծովափնայա Այոս-Իսիդորոս գյուղը՝ ավազոտ լողափով, որը ճանաչվել է Հունաստանի լավագույն լողափներից մեկը։ Քաղաքից արևմուտք՝ 6 կմ հեռավորության վրա, տեղակայված է 700 մետրանոց Մելինդա ավազոտ լողափը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Պոլիկենտրո
Վառվայանի թանգարան
Առվանիտիի թանգարան
Օճառի թանգարան
«Ատանասիդաո կաֆենիո» ավանդական սրճարան
«Վենիամին Լեսբոսսկիյ» ակումբ
Ազգագրության թանգարան


== Պլոմարիոնի համայնք ==
Պլոմարիոնի համայնքային միության մեջ մտնում է 6 բնակավայր։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 3276 մարդ։ Մակերեսը 40,478 կմ² է։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գևորգ Չեփչյան

Գևորգ Ավետիսի Չեփչյան (սեպտեմբերի 25, 1927(1927-09-25), Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 14, 2016(2016-01-14), Երևան, Հայաստան), հայ դերասան։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1971)։


== Կենսագրություն ==
Գևորգ Չեփչյանը ծնվել է Դոնի Ռոստովում։ 1944-1948 թվականներին սովորել է Երևանի թատերական ինստիտուտում` Վարդան Աճեմյանի արվեստանոցում։ 1948 թվականից եղել է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի դերասան։ 1954 թվականին Վարդան Աճեմյանի հրավերով, տեղափոխվել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն։ 1996 թվականից աշխատել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետում։
Եղել է ՀԹԳՄ և Բեմ միավորման անդամ։
Հեղինակել և տպագրել է 2 գիրք` նվիրված իր ուսուցիչ Վարդան Աճեմյանին՝ «Արվեստը` բարեկամության կամուրջ» և «Ռեժիսորը` կարոտը սրտում»։


== Ներկայացումներ ==
Սեյրան՝ Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Նամուս»
Արշակ՝ Շիրվանզադեի «Քաոս»
Մետ՝ Ա. Կրոնինի «Բրոուդիի ամրոցը»
Պարիս՝ Վիլյամ Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետ»
Ֆ.Դոստոևսկու «Ապուշ» (Գանյա)
Գլումով՝ Ալեքսանդր Օստրովսկու «Կատաղի փողեր»
Երկաթ՝ Հակոբ Պարոնյանի «Պաղտասար ախպար»
Երվանդ՝ Ժորա Հարությունյանի «Հարսնացուն հյուսիսից»
Վարժապետ՝ Զարզանդ Դարյանի «Հանրապետության նախագահը»
Աղաս՝ Նաիրի Զարյանի «Հացավան»
Լեմբերգ՝ Պերճ Զեյթունցյանի «Ոտքի դատարանն է գալիս»


== Ֆիլմեր ==
«01-99» (Հայֆիլմ)
«Նվագախմբի տղաները» (Հայֆիլմ)
«Արշակ» (Հայֆիլմ)
«Ոսկե ցլիկ» (Հայֆիլմ)
«Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո»
«Սաննիկովի երկիրը» (Մոսֆիլմ)
«Коней на переправе не меняют» (Մոսֆիլմ)
«Ոսկե ական» (Լենֆիլմ)
«Դեղ վախի դեմ» (Սվերդլովֆիլմ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Геворг Чепчян: «Мужчины огорчаются»
Գևորգ Չեփչյան
Դիֆրակցիա

Դիֆրակցիան (լատիներեն՝ diffractus — բեկված, կոտրված) ուղղագիծ տարածումից ալիքների շեղման և այդ շեղումն առաջ բերող խոչընդոտների շրջանցման երևույթ։ Հատուկ է բոլոր ալիքային պրոցեսներին։


== Բացատրություն ==
Ալիքների դիֆրակցիայի որակական բացատրությունն առաջին մոտավորությամբ տրվում է Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքով։ Ըստ այդ սկզբունքի, տարածման միջավայրի յուրաքանչյուր կետ, որին հասել է ալիքը, կարելի է համարել նույն փուլով տատանվող երկրորդային ալիքի կետային աղբյուր։ Եթե ալիքի ճանապարհին տեղավորենք փոքր անցքով արգելք (ալիքի երկարության կարգի տրամագծով), ապա այդ անցքի յուրաքանչյուր կետ կդառնա երկրորդային ալիքի աղբյուր։ Եթե անցքի չափերը փոքր են ալիքի երկարությունից, ապա բոլոր կետային աղբյուրները համընկնում են անցքի կենտրոնում գտնվող աղբյուրին։ Այդ աղբյուրի առաքած ալիքի hետ տարածվող մասն ընկնող ալիքի հետ առաջացնում է ինտերֆերենցիա, իսկ արգելքի մյուս կողմում տարածվում է կիսաշրջանաձև ալիքը՝ թափանցելով նաև երկրաչափական ստվերի տիրույթը։ Անցքի չափերի մեծացման հետ մեկտեղ պատկերն աստիճանաբար փոխվում Է։ Ալիքի երկարությունից մեծ չափեր ունեցող անցքից ալիքները դուրս են գալիս առանց շեղվելու ուղղագիծ տարածումից աննշան ճապաղում է դիտվում միայն ալիքի կտրված մասի եզրերում, այսպիսի դեպքերում ալիքները կարելի է պատկերել որպես ճառագայթներ։
Դիֆրակցիան բնութագրելու համար պետք է իմանալ ընկնող ալիքի երկարությունը և արգելքի կամ անցքի չափը։ Եթե հարաբերությունը մեծ է մեկից ալիքի երկարությունը մեծ է անցքի չափից, խախտվում է ալիքների ուղղագիծ տարածումը և ստացվում է դիֆրակցիոն պատկեր։ Դիֆրակցիայի երևույթն ակնառու է ձայնային ալիքների համար՝ 1000 հց հաճախականության դեպքում ձայնային ալիքի երկարությունը հավասար է 33,7 սմ, իս 1000 հց-ի դեպքում՝ 3,37 մ։ Այսպիսով, մեզ շրջապատող առարկաների չափերը, բացառությամբ մեծ տների, ձայնային ալիքի երկարության համեմատ առանձնապես մեծ չեն։ Այդ է պատճառը, որ ձայնը լսում ենք նույնիսկ տարբեր խոչընդոտների առկայության դեպքում (ձայնային ստվերի բացակայություն)։ Երկրի մակերևույթի շուրջը ռադիոալիքների դիֆրակցիայով բացատրվում են ճառագայթող անտենայի ուղղագիծ տեսանելիությունից շատ հեռու ռադիոազդանշանների ընդունումը երկարև միջին ռադիոալիքային տիրույթում։ Ալիքների դիֆրակցիայի հետևանքով հնարավոր չէ խոսափողերի, հայելիների, ճեղքերի, դիաֆրագմաների միջոցով ստանալ շատ նեղ ալիքային փնջեր։


== Տես նաև ==
Ալիքների ինտերֆերենցիա


== Գրականություն ==
Դիֆրակցիա - ֆեյնմանյան դասախոսություններ
Կամուրջ (Վերին Բասենի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կամուրջ (այլ կիրառումներ)Կամուրջ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սոս Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)

Սոս Պետրոսյան անվամբ հայտնի են հետևյալ անձինք.

Սոս Պետրոսյան (կրկեսային գործիչ)
Սոս Պետրոսյան (կրկեսային արտիստ)
Ծվծվուկ

Ծվծվուկ (լատ.՝ Silene), ծտի փլավ, կաթնիկ, մեխակազգիների (Caryophyllaceae) ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունը կանգուն է, վերին մասում՝ ճյուղավորվող, բարձրանում է՝ մինչև 70 սմ։ Տերևները հակադիր են, ամբողջական, գծաձև կամ նշտարաձև, մազմզուկապատ։ Ծաղկաբույլը՝ ողկուզանման, գլխիկանման, վահանանման և այլն, ծաղիկները՝ երկսեռ, հազվադեպ՝ միասեռ, միատուն կամ երկտուն, սպիտակ, վարդագույն, դեղնականաչավուն։ Ծաղկում է ապրիլ-օգոստոսին։ Պտուղը եռաբուն տուփիկ է։ Սերմերը տափակ երիկամաձև են։


== Տարածում ==
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է ստորին լեռնայինից մինչև ենթալպյան գոտու քարքարոտ լանջերին, թփուտներում, անտառեզրերին, մարգագետիններում և այլն, աղբոտում է ցանքերը։ Որոշ տեսակներ՝ ծվծվուկ Թալիշի (Տ. talyschensis) և ծվծվուկ Տատյանայի (Տ. tatjanae) և այլն, բնաշխարհիկներ են։


== Նշանակություն ==
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են սապոնիններ, վիտամիններ C, E, կարոտին (A-նախավիտամին են) և այլն։ Պատրաստուկներն օգտագործվում են որպես խորխաբեր միջոց, «կարմիր քամի» հիվանդության ժամանակ և այլն։ Որոշ տեսակների մատղաշ ընձյուղներն ու տերևներն օգտագործվում են սննդի մեջ, իսկ որոշ տեսակներ մշակվում են որպես գեղազարդիչ բույս։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է մոտ 450.
(այլ տվյալներով՝ 400), ՀՀ-ում՝ 33 տեսակ՝ 

ծվծվուկ ավազուուային (Տ. arenosa),
ծվծվուկ արարատյան (Տ. araratica),
ծվծվուկ Սիսիանի (Տ. sisianica),
ծվծվուկ թավածաղիկ (Տ. lasiantha),
ծվծվուկ լայնատերեվ (Տ. latifolia) և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==