armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռութ Բրանդթ

Ռութ Բրանդթ (նորվ.՝ Rut Brandt, հունվարի 10, 1920(1920-01-10), Համար, Հեդմարկ, Նորվեգիա - հուլիսի 28, 2006(2006-07-28) կամ հուլիսի 27, 2006(2006-07-27), Բեռլին, Գերմանիա), նորվեգացի և գերմանացի գրող, Գերմանիայի կանցլեր Վիլի Բրանդթի երկրորդ կինը։


== Կենսագրություն ==
Ռութի հայրը եղել է վարորդ փոքրիկ Ադլունգստադում և մահացել այն ժամանակ, երբ Ռութը ընդամենը երեք տարեկան է եղել։ Քրիստոնյա, սոցիալիստ մայրը ամուսնու մահից հետո աշխատել է կաթի գործարանում` հոգալով ընտանիքի հոգսերը, որտեղ բացի Ռութից մեծանում էին նրա երեք քույրերը։ Ավարտելով դպրոցը` Ռութը 15 տարեկանում նախ աշխատանքի է անցնում հացաբուլկեղենի խանութում, ապա աշխատում է սպասուհի` միաժամանակ դերձակություն սովորելով։

Ռութը փոքրուց իրեն սոցիալիստ էր համարում։ Շուտով նա մտնում է երիտասարդ սոցիալիստների շարքերը, ովքեր պայքարում էին Եվրոպային սպառնացող ֆաշիզմի դեմ։ 1940 թվականին Նորվեգիայի օկուպացումից հետո Ռութն իր ավագ քրոջ հետ փախչում է Շվեդիա, որտեղ էլ հանդիպում է իր գաղափարակից Օլստադտ Բերհաուստի հետ։ Նրանք ամուսնանում են 1942 թվականի աշնանը Ստոկհոլմում։ Ամուսինները երկուսն էլ աշխատում են նորվեգական դեսպանատան մամուլի բաժնում։ Սակայն 1946 թվականին Ռութի ամուսինը մահանում է թոքերի հիվանդությունից։
Գերմանիայից արտագաղթած Վիլի Բրանդթը 1942 թվականին ներկա է եղել Բերգաուստների հարսանիքին, սակայն մտերմանում են նրանք 1944 թվականին։ Չնայած այն բանին, որ երկուսն էլ ամուսնացած էին, նրանց մեջ սիրավեպ է սկսվում։ 1947 թվականին Ռութը, հետևելով Բրանդթին, մեկնում է Բեռլին` դառնալով նրա քարտուղարը նորվեգական ռազմական ծրագրերում։ Նույն թվականի վերջին նրանք ազատվում են աշխատանքից։ Բրանդթի ամուսնալուծությունից հետո 1948 թվականին նրանք ամուսնանում են` ունենալով երեք երեխաներ` Պետեր (ծնված` 1948), Լարս (ծնված` 1951), Մատիաս (ծնված` 1961)։
Բրանդթի` կանցլերի պաշտոնից ազատվելուց հետո Վիլիի և Ռութ Բրանդթի կյանքի ճանապարհները բաժանվում են։ 1979 թվականի գարնանը Ռութը, իմանալով ամուսնու և գերմանացի պատմաբան Բրիգիտա Զեեբահերի կապի մասին, ամուսնալուծվում է նրանից։ Ամուսնալուծությունից հետո Ռութը շարունակում է ակտիվ մասնակցություն ունենալ Բոննի քաղաքական և հասարակական կյանքին։ 1992 թվականի հոկտեմբերին մահանում է Վիլի Բրանդթը, սակայն Ռութը ներկա չի լինում թաղմանը։ 2004 թվականին Ռութը տեղավորվում է Բեռլինի ծերանոցներից մեկում և երկարատև հիվադությունից հետո մահանում 2006 թվականին։ Թաղված է Բեռլինի` Ցելենդորֆի անտառային գերեզմանոցում։


== Ստեղծագործություններ ==
Freundesland. Erinnerungen. Hoffmann und Campe, Hamburg 1992, ISBN 3-455-08443-5. (Rut Brandts Autobiographie, zugl. Biographie von Willy Brandt für den Zeitraum 1944—1974)
Wer an wen sein Herz verlor. Begegnungen und Erlebnisse. 1. Aufl., List Verl., München 2003 List-Taschenbuch, 60348), ISBN 3-548-60348-3


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Torsten Körner: Die Familie Willy Brandt. S. Fischer, Frankfurt am Main 2013, ISBN 978-3-10-040407-7
(6161) Վոյնո-Յասենցկի

(6161) Վոյնո-Յասենցկի (անգլ.՝ Vojno-Yasenetsky), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,785562 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1411 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,43 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1698,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,98° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6161) Վոյնո-Յասենցկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստալակտիտներ

Ստալակտիտներ, շթաքար (հուն․՝ Σταλακτίτης - հոսանքանստվածք կաթիլով), հոսանստվածքային (հաճախ կրաքարային) գոյացումներ են, որոնք սառցալեզվակների, սանրի, խողովակաձև, ծոպերի և դրանց նման տեսքերով կախվում են քարայրների առաստաղներից։ Առաջանում են կալցիումի կարբոնատով հագեցած ջրային կաթիլներից գազերի հեռացման և դրանց գոլորշիացման հետևանքով նստող աղերից։ Երբեմն հանդիպում են գիպսային և աղային ստալակտիտներ։


== Տես նաև ==
Ստալագմիտներ
Ստալագնատներ


== Արտաքին հղումներ ==
Հետաքրքիր սպելեոլոգիա. Վ. Դուբլյանսկի
Բժշկական քարտ

Բժշկական քարտ, բժշկական փաստաթուղթ, որը անհրաժեշտ է առաջին հերթին հիվանդի տվյալները համակարգելու, ինչպես նաև տեղեկատվության մատչելիությունը ապահովելու համար, քանի որ հազվադեպ է հիվանդին մեկ բժիշկ բուժում։


== Բժշկական քարտի ձևերը ==
Տարբերում են երկու հիմնական բժշկական քարտ՝

ամբուլատոր հիվանդի բժշկական քարտ կամ պարզապես ամբուլատոր քարտ,
ստացիոնար հիվանդի բժշկական քարտ կամ հիվանդության պատմագիր։


== Ամբուլատոր հիվանդի բժշկական քարտ ==
Ամբուլատոր հիվանդի բժշկական քարտը կամ ամբուլատոր քարտը փաստաթուղթ է, որը կազմվում է ամբուլատոր պայմաններում հետազոտվող և բուժում ստացող հիվանդի համար։


== Ստացիոնար հիվանդի բժշկական քարտ ==
Ստացիոնար հիվանդի բժշկական քարտը կամ հիվանդության պատմագիրը փաստաթուղթ է, որը կազմվում է ստացիոնարում գտնվող յուրաքանչյուր հիվանդի համար և նախատեսված է հիվանդի՝ ստացիոնարում գտնվելու ընթացքում հիվանդության ախտորոշման, հիվանդության ընթացքի, ելքի և բուժկանխարգելիչ միջոցառումների վերաբերյալ տվյալները գրանցելու համար։
Հիվանդության պատմագիրն ունի մի քանի բաժիններ՝

տիտղոսաթերթ,
ընդունարանի բժշկի զննման տվյալները,
բաժանմունքի բժշկի առաջնային զննման տվյալները,
օրագրերի գրառումները,
լրացուցիչ հետազոտման մեթոդների արդյունքները և մասնագետների խորհրդատվությունները,
էպիկրիզը (փուլային և դուրսգրման)։


=== Օրագիր ===
Օրագրում ամենից առաջ հարկավոր է արտացոլել գանգատների դինամիկան և տարբեր օրգան-համակարգերի կողմից հայտնաբերվող փոփոխությունները։ Օրագրում կարող են լրացումներ լինել անամնեզի, հիվանդության մասին բժշկի սեփական տպավորության և հիվանդության ընթացքի վրա ազդող հավանական գործոնների վերաբերյալ, այն մասին, թե ինչպես է հիվանդը տանում բուժումը, ինչպես նաև դեղերի արդյունավետության և դրանց կողմնակի ազդեցությունների վերաբերյալ եզրակացությունը։


=== Ջերմաչափման թերթիկ ===
Շատ կարևոր է ջերմաչափման թերթիկի ճիշտ ձևակերպումը, որն անհրաժեշտ է միաժամանակ գրանցել նաև օրագրում։ Ջերմաչափման թերթիկում ամրագրվում է առավոտյան և երեկոյան ժամերի մարմնի ջերմաստիճանը, կարմիր գույնով նշվում է պուլսը, անհրաժեշտության դեպքում շնչառության հաճախությունը, գրանցվում են զարկերակային ճնշման ցուցանիշները, օրական դիուրեզը և ընդունած հեղուկի քանակը (հեղուկի օրական հաշվեկշիռ), դեֆեկացիայի հաճախությունը, մարմնի զանգվածը։


=== Նշանակման թերթիկ ===
Այս բաժնում բժիշկը նշում է դեղորայքային և այլ բուժումները։


=== Էպիկրիզ ===
Տարբերում են փուլային (էտապային) և դուրսգրման էպիկրիզներ։
Փուլային էպիկրիզում պարբերաբար (7-10 օրը մեկ անգամ) գնահատվում է հիվանդի վիճակը, նշումներ են կատարվում հետագա հետազոտությունների և բուժման մեջ կատարվող փոփոխությունների վերաբերյալ։
Դուրսգրման էպիկրիզը ձևակերպվում է հիվանդին հիվանդանոցից դուրս գրելիս, որում նշվում է ախտորոշումը, սեղմ ներկայացվում է անամնեզը, զննման և հետազոտման տվյալները (ախտաբանական և տարբերակիչ ախտորոշման համար կարևոր տվյալները), նկարագրվում է բուժումը, հիվանդի վիճակի դինամիկան, նշվում են հետագա բուժկանխարգելիչ միջոցառումների, աշխատունակությունը վերականգնելու նպատակով տրված խորհուրդները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ախտորոշման հիմնավորմանը։


== Հղումներ ==
Հարցեր բժիշկներին - Անվճար բժշկական խորհրդատվություն
Սասունի բարբառ

Սասունի բարբառ, հայերենի բարբառ։ Ըստ ձևաբանական դասակարգման պատկանում է արևմտյան բարբառների «կը» ճյուղին, ըստ բազմահատկանիշ վիճակագրական դասակարգման մտնում է Մուշ-Տիգրանակերտի կամ հարավ-կենտրոնական բարբառախմբի մեջ։ Մինչև 20-րդ դ․ 1-ին քառորդը խոսվել է Արևմտյան Հայաստանի Սասուն գավառում։ Այժմ խոսում են նաև ՀՀ Թալինի և Աշտարակի տարածաշրջաններում վերաբնակեցված սասունցիները։ Ունի երկու խոսվածք՝ Հազրոյի և Գելիեգուզանի, որոնք տարբերվում են ձևաբանական և հնչյունական որոշ հատկանիշներով։ Սասունի բարբառի ձայնավոր հնչույթներն են՝ ա, ը, օ, է, ու, ի, կիսաքմային թույլ ա և ու ձայնորդը։ Հանդիպում են նաև և և ո երկբարբառները։ Ունի եռաստիճան բաղաձայնական համակարգ։ Բոլոր դիրքերում գրաբարյան ձայնեղ պայթականների և կիսաշփականների դիմաց առկա են խուլեր, իսկ խուլերի դիմաց՝ ձայնեղներ (բարակ > պարագ, մարդ >մարտ, ջուր> >ճուր)։
Բառամիջում և բառավերջում շնչեղ խուլերը երբեմն ապաշնչեղանում են (խմեց >խըմէծ, ամաչել >ամճընալ, փափուկ >փապուգ)։ Գրաբարի համեմատությամբ, ավելացել է ֆ հնչույթը։ Գոյականն ունի էր /իր, նիր, նին, անք, դանք/ վըդանք, դօնք, դունքփք, էք, ք հոգնակիակերտ վերջավորությունները, 5 հոլովաձև՝ ուղղական, սեռական-տրական (ու, ան, վա, ուճ, օր, ց, ա), հայցական (զ նախդիրով), բացառական, գործիական (ի/ը)։ Որոշյալ հոդ (ն) ստանում են միայն ձայնավորով վերջացող գոյականները։ Դերանվանը հատուկ են սեռականի և տրականի առանձին ձևեր, հայցականը կազմվում է գ նախդիրով։ Բայն ունի ի/ը, ա, պատճառական բայը՝ ու/ի լծորդություններ, երեք եղանակ՝ սահմանական, ըղձական, հրամայական։ Ձևով նույնանում են սահմանական եղանակի ներկա և ապառնի ժամանակները (գըսիրիմ= սիրում եմ, սիրելու եմ), անցյալ ժամանակների եզակի և հոգնակի թվերի առաջին դեմքը, եզակի թվի երկրորդ և երրորդ դեմքերը (յըս գըխօսէնկ-մինկ գըխօսէնկ, տու գըխօսէր֊ըն(ի) գըխօսէր)։ Առկա են անորոշ, վաղակատար, հարակաաար (ուգ), ենթակայական, ժխտական դերբայաձևերը։
Հերման Գոլդշմիդտ

Հերման Գոլդշմիդտ (գերմ.՝ Hermann Mayer Salomon Goldschmidt, հունիսի 17, 1802(1802-06-17), Ֆրանկֆուրտ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - օգոստոսի 30, 1866(1866-08-30), Ֆոնտենբլո), գերմանացի աստղագետ և նկարիչ, կյանքի մեծ մասը ապրել է Ֆրանսիայում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ֆրանկֆուրտում Մայնի վրա, հրեա վաճառականի ընտանիքում։ Մեկնել է Փարիզ գեղարվեստ ուսուցանելու համար, որտեղ նկարել է մի շարք կտավներ, որից հետո հետաքրքրվել է աստղագիտությամբ։
1861 թվականի ապրիլին հայտարարել է Սատուրնի իններորդ արբանյակի հայտնաբերման մասին, որը պտտվում էր Տիտանի և Հիպերիոնի միջև, որը նա անվանեց Քիրոն։ Այնուամենայնիվ, նա սխալվում էր, արբանյակը գոյություն չուներ։ Այսօր Քիրոն անունը կրում է այլ մարմին՝ արտասովոր աստերոիդ/գիսաստղ (2060) Քիրոնը։
Գոլդշմիդտին են վերագրում ստվերային ալիքների առաջին դիտարկումները (1820), որոնք հայտնվում են ամբողջական Արևի խավարումից մի քանի րոպե առաջ։
1861 ստացել է Թագավորական աստղագիտական միության ոսկե մեդալ։ Նրա պատվին են անվանվել Գոլդշմիդտի խառնարանը Լուսնի վրա և (1614) Գոլդշմիդտ աստերոիդը։
Գոլդշմիդտը փոխել է կրոնը, դառնալով քրիստոնեա։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոֆյա Լիլիս

Սոֆյա Լիլիս (անգլ.՝ Sophia Lillis, փետրվարի 13, 2002(2002-02-13)[…] կամ փետրվարի 12, 2002(2002-02-12), Crown Heights, Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է 2017 թվականի «Այն» ֆիլմում Բևերլի Մարշի դերով.


== Կենսագրություն ==
Սոֆյան ծնվել է 2002 թվականի փետրվարի 13-ին Նյու Յորք քաղաքի Բրուքլին բնակավայրում։ Նա ունի երկվորյակ եղբայր՝ Ջեյքը, ինչպես նաև խորթ եղբայր՝ Ֆիլիպը։ Յոթ տարեկան հասակից Lee Strasberg Theatre and Film Institute-ում դերասանական վարպետություն է սովորել։
Դերասանի մասնագիտությամբ դեբյուտ է կատարել 2013 թվականին, իսկ առաջին դերը լիամետրաժ ֆիլմում կատարել է մեկ տարի անց՝ Շեքսպիրի «Միջամառային գիշերվա երազ» կատակերգության հերթական բեմադրության ժամանակ։ 2017 թվականին կատարել է Սթիվեն Քինգի «Դա» վեպի էկրանավորման գլխավոր դերերից մեկը։ 2018 թվականին նկարահանվել է HBO-ի «Սուր առարկաներ» հեռուստասերիալում։ 2020 թվականի հունվարին նրա մասնակցությամբ թողարկվել է «Սա ինձ դուր չի գալիս» հեռուստասերիալը, որտեղ Սոֆյան հանդես է եկել գլխավոր դերում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստատեսություն ===


=== Երաժշտական տեսահոլովակներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ժիտինցի (այլ կիրառումներ)

Ժիտինցի, կարող է վերաբերել՝

Ժիտինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում
Ժիտինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում
Բալսաս

Բալսաս (պորտ.՝ Balsas), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Ժերայս դի Բալսասի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 73 848 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 13 141,637 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 5,6 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1822 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 399.254.085,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 5.908,57 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,696 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Բուսեյիդ

Բուսեյիդ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։


== Պատմություն ==
Գյուղի բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվեց և կոտորվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1872-1873 թվականներին ուներ 25, իսկ 1915 թվականին՝ 30 տուն՝ 300 հայ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հողագործություն, ջորեպանությունն ու արհեստագործությունն էր։ Մի մասը պանդխտում էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Բուսեյիդն ուենր Ս. Գևորգ եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Եկեղեցուն կից գործում էր վարժարան, որտեղ սովորում էին 27 սաներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Այրում (կայարան)

Այրում, Հարավկովկասյան երկաթուղու սահմանամերձ կայարան։ Գտնվում է Գյումրիից 141 կմ հեռավորության վրա, իսկ Թբիլիսիից՝ 75 կմ։ Բացվել է 1892 թվականին Թբիլիսի - Գյումրի հատվածի հետ միասին։ Կայարանը տեղակայված է Դեբեդ գետի մոտ՝ Այրում գյուղի մերձակայքում, որից էլ ստացել է իր անվանումը։


== Գործունեություն ==
Կայարանը Հարակովկասյան երկաթուղու միակ գործող հսկիչ անցակետն է։ Այստեղ իրագործվում է․

հեռընթաց ուղևորատար գնացքների մաքսային հսկողություն,
վրացական և հարավկովկասյան երկաթուղիների միջև բեռնափոխադրող գնացքների ընդունում կամ ճանապարհում,
քաղաքամերձ գնացքների շրջանառություն։Այրում երկաթուղային կայարանով ամեն օր անցնում է Երևան-Թբիլիսի հեռընթաց գնացքը։ Կայարանում ավարտվում է Այրում - Վանաձոր - Գյումրի մերձքաղաքային գնացքը (Հայաստանի կողմից), իսկ Վրաստանի կողմից գնացքները հասնում են միայն մինչև Սադախլո կայարան՝ 13 կմ դեպի հյուսիս։


== Նկարագրություն ==
Կայարանն ունի 8 ուղի, նաև նորոգակայան և գործող մեկնակայարան։ Պահպանվող երկաթուղային անցումը գտնվում է կայարանից արևելք։


== Միջադեպեր ==
2011 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Այրումի երկաթուղային կամրջի մոտ տեղի ունեցավ սողանք, ինչի արդյունքում փակվեց մայրուղին։ Չնայած դրան՝ երկաթուղային հաղորդակցությունը չընդհատվեց, իսկ Երևան-Թբիլիսի մարդատար գնացքը շարունակեց աշխատել իր սովորական ժամանակացույցով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Այրում կայարանի գնացքների և էլեկտրագնացքների չվացուցակը Яндекс-ում
Իրիդիումի բրոմիդ(I)

Իրիդիումի բրոմիդ(I), անօրգանական միացություն, իրիդիումի ու բրոմաջրածնական թթվի աղը` IrBr բանաձևով, մուգ-շագանականգույն փոշի։


== Ստացում ==
Ստացվում է տաքացման պայմաններում իրիդիումի բրոմիդի(III) քայքայումից.
  
    
      
        
          
            I
            r
            B
            
              r
              
                3
              
            
             
            
              
                →
                
                  
                    485
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            I
            r
            B
            r
            +
            B
            
              r
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {IrBr_{3}\ {\xrightarrow {485^{o}C}}\ IrBr+Br_{2}}}}
  


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Իրիդիումի բրոմիդը իրենց ներկայացնում է մուգ-շագանակագույն փոշի, աննշան լուծվում է ջրում, թթուների լուծույթներում ու հիմքերում։


== Գրականություն ==
Ливингстон С. Химия рутения, родия, палладия осмия, иридия, платины. — М.: Мир, 1978. — 368 с.
Ուգլյանկա (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)

Ուգլյանկա (ռուս.՝ Углянка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 4 մարդ։
Գտնվում է շրջանի հյուսիսային մասում՝ Դուխովշչինա քաղաքից 22 կմ հյուսիս-արևելք, Սմոլենսկ-Նելիդովո P136 մայրուղուց 16 կմ արևելք, Բոլիչևկա գետի ափին։ Յարցևո երկաթուղային կայարանը Մոսկվա-Մինսկ գծի վրա գտնվում է գյուղից 36 կմ հարավ-արևելք։


== Պատմություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հուլիսին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, 1943 թվականի սեպտեմբերին ազատագրվել է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վորոնովցի (այլ կիրառումներ)

Վորոնովցի, կարող է վերաբերել՝

Վորոնովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում
Վորոնովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում
Վորոնովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում
Ոստան Հայոց (խումբ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ոստան (այլ կիրառումներ)Ոստան Հայոց, հայկական ռոք-խումբ, հայկական ռոք-երաժշտության «երրորդ ալիքի» ներկայացուցիչ։ Խումբը հիմնվել է 1986 թվականին Արեգ Նազարյանի կողմից։ Հիմնումից քիչ անց խումբը մեծ ճանաչում վաստակեց Հայաստանում և դարձավ 1980-ականների ազգային շարժման հիմնադիրներից մեկը։ Երևանի առաջին ռոք-ակումբի հիմնադիրներից մեկն է։
2012 թվականի դեկտեմբերի 23-ին խումբը մեծ համերգ ունեցավ Երևանում՝ նշելով իր գործունեության 25-ամյա հոբելյանը։


== Երաժշտություն ==
«Ոստան Հայոցի» երաժշտությունը հիմնված է ազգային մոտիվների վրա ուժեղ հարդ-ռոքի հնչողությամբ և արտ-ռոքի տարրերով։


== Կազմ ==
Հովհաննես Կուրղինյան, վոկալ
Արեգ Նազարյան, բաս կիթառ
Դավիթ Մուշեղյան, կիթառ
Լևոն Հախվերդյան, հարվածայինՏարբեր ժամանակներում նույն կազմում էին
Վարուժան Ugurlyan (կիթառ), Մկրտիչ Բաբայան (ստեղնաշար), Արսեն Հովհաննիսյան (հարվածայիններ), Աշոտ Ղադյան (հարվածային գործիքներ), Սեյրան Մալերյան (հարվածային գործիքներ), Սարգիս Մանուկյան (վոկալ) և ուրիշներ.


== Սկավառակագրություն ==
1991 - «Զարդիր որդյակ»
2000 - «Քիմերներ»


== Ծանոթագրություններ ==
Զաքար Դերձյան

Զաքար Թադևոսի Դերձյան փետրվարի 8, 1903(1903-02-08), Մարգահովիտ, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1952։ Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին եղել է 68-րդ բանակի 99-րդ Ժիտոմիրյան հրաձգային դիվիզիայի հրամանատարը։ Գվարդիայի գնդապետ։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր Դրոշի 3, Սուվորովի 2-րդ աստիճանի, Հայրենական Մեծ պատերազմի 1-ին և 2-րդ աստիճանների, Կարմիր աստղի 2, Ալեքսանդր Նևսկու, ամերիկյան 2, հունգարական, լեհական, չեխական շքանշաններով ու մեդալներով։ Բելգրադյան 68-րդ կորպուսի հրամանատար, գեներալ-մայոր Նիկոլայ Շկուդունովիչի կողմից ներկայացվել է Սովետական Միության հերոսի կոչման։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 94


== Դեպքեր ==
Հայ-պոնտական դաշինքը։
Ծոփքի միացումը Մեծ Հայքի թագավորությանը։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Շահրուդ

Շահրուդ (պարսկերեն՝ شاه‌رود, թարգմանած՝ «թագավորական գետ»), լեռնային գետ Հյուսիսային Իրանում, Սեֆիդրուդ գետը առաջացնող գետերից մեկը։ Այժմ թափվում է Շաբանաու ջրամբարը։ Երկարությունը՝ 150 կմ է։
Սկիզբ է առնում Ալամուտ և Թալեգանրուդ գետերի միախառնումով, ապա նեղ լեռնային հովտով լեռնաշղթային ստորոտով հոսում է հյուսիս-արևմուտք, որից հետո խառնվելով Կիզիլուզեն գետի հետ՝ առաջացնում է Սեֆիդրուդ գետը։
Ունի բազմաթիվ մանր վտակներ, նշանակալի է հիդրոէներգետիկական ներուժը։ Սնուցումը ձնային և սառցադաշտային է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Flickr.com: Shah River photo
Գոհար Գասպարյան (հաղորդավարուհի)

Գոհար Գասպարյան (հոկտեմբերի 19, 1985(1985-10-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հանրային Հանրային և Նոր ալիք հեռուստաընկերությաններ հաղորդավար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել 1985 թ. հոկտեմբերի 19-ին Երևանում։ 2002 թ. ավարտել է Խաչիկ Դաշտենցի անվան թիվ 114 դպրոցը։ Նույն թվականին ընդունվել է Վալերի Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարանի լեզվահասարակագիտական ֆակուլտետ՝ անգլերեն լեզու և միջազգային լրագրություն մասնագիտությամբ։ 2003 թվականից մինչ այսօր աշխատում է Հայաստանի Հանրային և Նոր ալիք Հեռուստաընկերություններում, Սիգմա Ընկերությունում և  որպես հաղորդավար և միջազգային նախագծերի մեկնաբան։ 2014 թվականին Գոհարն իրականացրեց իր մանկության երազանքը և հիմադրեց հայկական առաջին քաղցր բամբակի բրենդը՝ «Happyk»։ 2016 թ.-ին ամուսնացել է հայտնի նկարիչ, իրավաբան Նարեկ Վան Աշուղաթոյանի հետ։

1996 թ-ից սկսել է վարել «3-րդ ալիք» հեռուստաընկերության մանկապատանեկան հաղորդաշարերը` «Շնորհալի երեխաներ», «Իմ մանկության հեքիաթը» և այլն։
1997-1999 մասնակցել է Հայաստանի Պետական Ճարտարագիտական համալսարանի կանանց բասկետբոլի կրտսեր հավաքականի մարզումներին։
2003 թվականին ընդունվել է Հանրային Հեռուստաընկերության Ազգային երաժշտական ալիք։
2004 թվականին ընդունվել է Նոր ալիք Հեռուստաընկերության։
2006 թվականին ընդունվել է Սիգմա TV Ընկերության։


== Հատուկ հարցազրույցներ ==
«Ոսկե ծիրան» փառատոնի շրջանակներում Գոհար Գասպարյանը վարել է հարցազրույցներ մի շարք աշխարհահռչակ կինոգործիչների հետ, որոնց թվում՝ վրացի կինոռեժիսոր Օթար Իոսելիանին, ֆրանսիացի աշխարհահռչակ դերասանուհի Ֆաննի Արդանին, Հարավ Կորեացի կինոռեժիսոր Կիմ Կի Դուկը, դերասանուհի Աննա Մագլալիսը, իսրայելցի ռեժիսոր Ամոս Գիտային, չինացի կինոռեժիսոր Ցզյա Չժանկեին։ Գոհար Գասպարյանը հարցազրույցներ է ունեցել նաև ֆրանսիացի հայտնի դերասան Ալեն Դելոնի և աշխարհահռչակ տենոր Պլասիդո Դոմինգոյի հետ։


== Հաղորդումներ ==


== Հատուկ նախագծեր ==


== Եվրատեսիլ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Օխոտսկոե (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)

Օխոտսկոե (ուկրաիներեն՝ Охотське, Ղրիմի թաթարերեն՝ Ali Keç), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ալիկեչ։
2001 թվականի տվյալներով Օխոտսկոե գյուղում բնակվում էր 1 596 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զաիտովո (գյուղ, Արխանգելսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶաիտովոԶաիտովո (ռուս.՝ Заитово, բաշկիրերեն՝ Зәйет), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 323 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Համացանցային լրագրություն

Համացանցային լրագրություն, լրագրության նոր տեսակ , որն առաջացել է XX դարի վերջերին, համացանցի տարածման հետ զուգընթաց։
Համացանցի յուրահատկությունները թույլ տվեցին համակարգել տեղեկատվական հեռարձակումը հանրության լայն հատվածի վրա , առանց հատուկ տեխնիկական ենթակառուցվածքի տեղակայման։ Այսպիսով, գրեթե յուրաքանչյուր ցանկացող հնարավորություն ստացավ ստեղծելու զանգվածային լրատվության միջոցներ։
Համացանցային հրատարակությունները կարող են և ունենալ ԶԼՄ-ի պաշտոնական կարգավիճակ և ոչ։ Առցանց հրատարակություններում աշխատող լրագրողը (համացանցային լրագրողը), որպես կանոն չի բախվում ավանդական լրագրության ատրիբուտների հետ, որոնք մասնագիտացված են լուսանկարման և ձայնագրման համար սարքավորումներով, պոլիգրաֆիայով։
Կարևոր է հանդիսանում համացանցում աշխատող լրագրողի աշխատանքը իրավական տեսանկյունից։ Փաստացի լրագրողը պատասխանատվություն է կրում հրատարակված ինֆորմացիայի համար։
Լայն տարածում է գտել անհատական լրագրությունը։ Դա նոր երևույթ է, որը ստացել է իր տարածումը լրագրության մեջ։ Ցանկացած անձ կարող է հանդիսանալ ինֆորմացիա ստեղծող և տարածող, առանց որևէ հսկողության և ինչ-որ արտաքին սահմանափակումների։
Սկսել է զարգանալ ու տարածում ձեռք բերել բլոգոլորտը. հասարակության, մամուլի ու գիտնականների մոտ հարց է ծագում, կարող են արդյոք բլոգները դուրս մղել ասպարեզից այսպես կոչված «ավանդական ԶԼՄ»-ները։ Ներկա օրերում շատերն են գալիս այն եզրակացության, որ պրոֆեսիոնալ լրագրությունը և բլոգոլորտը (որին երբեմն անվանում են «անհատական» կամ «քաղաքացիական» լրագրություն) լրացնում են միմյանց, քանզի մեկի առավելությունները լրացնում են մյուսի թերությունները, ու հակառակը։
Անհատական ինֆորմացիայի համացանց արտահոսքի վառ օրինակ հանդիսացան վերջին դեպքերը Վրաստանում ու Աբխազիայում, ուր պրոֆեսիոնալ լրագրողների մուտքը մի քանի շաբաթ արգելված էր։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոսնովկա (գյուղ, Զոլոչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոսնովկաՍոսնովկա (ուկրաիներեն՝ Соснівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոսնովկա գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,114 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 114,04 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մլինոկ (գյուղ, Օնուֆրիևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄլինոկՄլինոկ (ուկրաիներեն՝ Млинок), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մլինոկ գյուղում բնակվում էր 945 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Միքայել Արզումանյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Արզումանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Միքայել Ալբերտի Արզումանյան (հուլիսի 12, 1973, Ստեփանակերտ), հայ ռազմական գործիչ, Արցախի պաշտպանության բանակի գեներալ-լեյտենանտ, Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարար–Պաշտպանության բանակի հրամանատար։


== Գործունեությունը ==
1991-1992 թվականներին՝ Աշոտ Ղուլյանի վաշտի կամավորական, 1992-1995 թվականներին՝ Մարտակերտի պաշտպանական շրջանի, գումարտակի հրամանատարի տեղակալ, գումարտակի հրամանատար, ջոկի հրամանատարի տեղակալ, գնդի, 1995-1999 թվականներին՝ Առանձին հետախուզական գումարտակի։
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը (1999)։
2000-2004 թվականներին՝ զորամասի հրամանատար, 2004 թվականից՝ ՌԴ ՊՆ ռազմական ակադեմիայի ունկնդիր։
Արզումանյանը մասնակցել է Մարտակերտի, Ֆիզուլիի, Ասկերանի, Քելբաջարի և այլ շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի և ՀՀ 2-րդ աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշաններով, ԼՂՀ «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալով։
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ (2015)


== Ծանոթագրություններ ==
Սարուխան (այլ կիրառումներ)

Սարուխան կարող է վերաբերել՝

Առաքել Զատիկի Սարուխան, Սարուխանյան (1863-1949), հայ պատմաբան, բանասեր, գրող և հասարակական գործիչ։
Ալեքսանդր Հակոբի Սարուխան (1898-1977), հայ գրաֆիկ, հրապարակախոս և հասարակական գործիչ։
Հրաչյա Լյուդվիգի Սարուխան, Սարուխանյան (1947-2016), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։
Սարուխան, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։
Սեպտեմբերի 5

Սեպտեմբերի 5, տարվա 248-րդ (նահանջ տարիներին՝ 249-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 117 օր։


== Դեպքեր ==
1941՝ նացիստական Գերմանիան ամբողջովին օկուպացնում է Էստոնիան
1972 - Պաղեստինյան ահաբեկչական «Սև սեպտեմբեր» կազմակերպությունը պատանդ է վերցնում Մյունխենի օլիմպիական խաղերին մասնակցող Իսրայելցիներին


== Ծնունդներ ==
699՝ (Հիջրայի 80) Աբու Հանիֆա, արաբ իրավագետ և աստվածաբան, հանաֆիականության հիմնադիր
1568 - Թոմազո Կամպանելա Tommaso Campanella իտալացի փիլիսոփա, աստվածաբան և բանաստեղծ
1735 - Յոհան Քրիստիան Բախ Johann Christian Bach գերմանացի և անգլիացի կոմպոզիտոր, Յոհան Սեբասթյան Բախի տասնմեկերորդ երեխան և ամենակրտսեր որդին
1791 - Ջակոմո Մեյերբեր Giacomo Meyerbeer հրեա ազգության գերմանացի կոմպոզիտոր, հիմնականում՝ օպերաների
1896 - Սիրարփի Տեր-Ներսիսյան,հայ բյուզանդագետ, արվեստաբան, հայագետ
1899 - Սարգիս Մելիքսեթյան, հայ թատերագետ, գրականագետ, արվեստաբան (մ. 1980)
1904 - Սուրեն Քոչարյան, գեղարվեստական խոսքի վարպետ
1931 - Լեոնարդ Սարգսյան, հայ դերասան, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ
1954 - Վարազդատ Դալիբալթայան, ազգային անվտանգության ծառայության գնդապետ
1913 - Ղազար Այվազյան, հայ գրականագետ (մ. 1998)
1920 - Ռուբեն Պարսամյան, արվեստաբան
1923 - Սարգիս Բաղդասարյան, հայ արձանագործ, նկարիչ և մանկավարժ (մ. 2001) («Ավետիք Իսահակյան»)
1931 - Լեոնարդ Սարգսյան (Սարկիսով), դերասան («Թթենի», «Պատահար հուլիսին») (մ. 1998 թ.)
1943 - Հարություն Չալիկյան, ճարտարապետ, ծաղրանկարիչ
1946 - Ֆրեդի Մերկուրի (իրական անունը՝ Ֆարուխ Բուլսարա) բրիտանացի երգիչ, երգահան, Queen խմբի առաջատար երգիչ, պրոդյուսեր (մ. 1991)
1948 - Վահան Եղիազարյան, պետական գործիչ
1948 - Սոս Պետրոսյան, հայ կրկեսային ճանաչված գործիչ
1963 - Աննա Էլբակյան, դերասանուհի
1981 - Գալուստ Պետրոսյան, ֆուտբոլիստ
1988 - Նուրի Շահին Nuri Şahin թուրք ֆուտբոլիստ
1989 - Խոսե Անխել Վալդես իսպանացի ֆուտբոլիստ
Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
1961 - Արթուր Խաչիյան
1971 - Մուրադ Զաքարյան (Բուժականի Մուրադ)


== Մահեր ==
1569՝ հոլանդացի նկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագ
1803՝ ֆրանսիացի գրող Շոդերլո դը Լակլո
1857՝ ֆրանսիացի փիլիսոփա և սոցիոլոգ Օգյուստ Կոնտ
1906՝ ավստրիացի ֆիզիկոս Լյուդվիգ Բոլցման
1911՝ Ռուսական կայսրության պետական գործիչ Պյոտր Ստոլիպին
1917՝ լեհ տեսական ֆիզիկոս Մարիան Սմոլուխովսկի
1948՝ հայազգի սովետական ֆիզիոլոգ, հոգեբան և բժիշկ Գրիգոր Կեկչեև (* 1893 թ.)
1975 - էստոնացի սովետական օպերային բարիտոն երգիչ Գեորգ Օթս
1979՝ դերասան և թատերական ռեժիսոր Էդուարդ Մուրադյան
1981 - Ալեքսեյ Սուքիասյան, հայ խորհրդային իրավաբան
1989՝ արձակագիր, դրամատուրգ և երաժիշտ Պարույր Մասիկյան (* 1914 թ.)
1992 - Արցախի պատերազմում զոհված մարտիկներ՝
Գրիշա Այվազյան
Տոլիկ Առուշանյան
1997 - Մայր Թերեզա, ալբանական ծագումով կաթոլիկ միսիոներ


== Տոներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նորվեգիայի տիրույթներ

Նորվեգիայի տիրույթները աշխարհի այն մասերն են, որոնք պատմության որևէ ժամանակահատվածում եղել կամ մնում են Նորվեգիայի մաս։


== Պատմություն ==
9-15-րդ դարերում նորմանական վիկինգները հաջողությամբ կարողացել են հիմնել գաղութներ հարավային Եվրոպայում։ Այդ ժամանակահատվածում նորվեգական թագավորության մեջ էին մտնում Հեբրիդյան կղզիները և Մենը, ինչպես նաև Օրկնեյան, Շետլանդայան կղզիները։ Գոյություն են ունեցել աքսորավայրեր Շոտլանդիայում, Իռլանդիայում, Իսլանդիայում և անգամ Գրենլանդիայում։
Սակայն 1319 թվականից հետո Նորվեգական թագավորությունը կորցրել է իր տարածքի մեծ մասը, հետզհետե դառնալով Դանիայի և Շվեդիայի ունիայի ամենափոքր անդամը։ Որպես արդյունք ՝ Նորվեգական թագավորության պատմությունը միաձուլվեց այսօրվա Սկանդինավյան թերակղզու պետությունների պատմության հետ և կորցրեց իր նշանակությունը։
Նորվեգական տիրույթները Բրիտանիայում 15-րդ դարում բաժանվեցին Շոտլանդիայի և Անգլիայի միջև՝ տնտեսական պատճառներով։ 17-րդ դարում Նորվեգական տիրությունը հօգուտ Շվեդիայի, շվեդ-դանիական պատերազմների պատճառով, կորցրեց իր նահանգները։ Նապոլեոնական Ֆրանսիայի ջախջախման ժամանակ հաջորդ Ունիական դաշնակցի փոփոխման հետևանքով ազատ մնացած տարածքները անցան Դանիային։


== Կորցրած տարածքներ ==


=== Հօգուտ Շոտլադիայի և Դանիայի ===
Մեն կղզին - 1098-1266թթ
Օրկյան կղզիններ
Դուբլին և Յորկ


=== Հօգուտ Դանիայի ===
Ֆարերյան կղզիներ - 1380 թ.
Իսլանդիա - 1380 թ.
Գրենլանդիա - 985-1380 թթ.


=== Հօգուտ Շվեդիայի ===
Էմտլանդ և Խյերեդելեն - 1640թ
Տրենդելագ - 1658թ


== 20-րդ դարի էկսպանսիաներ ==
Յան-Մայեն կղզին
Շպիցբերգեն կղզին
Բուվե կղզին


== Ծանոթագրություններ ==
ԼԱԴ թելիկ

Թելիկավոր ԼԱԴ (անգլ.՝ LED filament) — լուսադիոդային ճրագի լուսարձակ տարրն է, որի արտաքին տեսքը նման է ավանդական Շիկացման թելիկին. ԼԱԴ թելիկներն անմիջապես ամրացվում են հոսանքի էլեկտրոդներին, որոնք շիկացման ճրագի պես զոդված են ապակյա մեկուսչին։ Որպես կանոն, նման ճրագները ունեն ավանդական բնիկ և նախատեսված են սովորական բնակարանային ճրագների փոխարինման համար։


== Ստեղծումը ==
Թել ԼԱԴ-ով առաջին ճրագը պատրաստվել է 2008 թվականին Ճապոնական Ushio Lighting  ավանդական շիկացման ճրագների նմանակման նպատակով։ Հետագայում դրանց արտադրությունը լայն տարածում գտավ զանազան արտադրողների կողմից, կիրառվելով տարբեր դիրքորոշման, հզորության, ձևավորման և բնիկներով։


== ԼԱԴ թելիկի կառուցվածքը ==
ԼԱԴ թելիկները արտադրվում են ապակի-վրան-չիպ ճարտիքով (Chip-on-glass կամ COG). Թափանցիկ ապակյա կամ շափյուղե թելիկի վրա շարքով միակցված ներկառուցվում են լուսադիոդները (որպես կանոն 28 հատ), թելիկը պատվում է լուսափայլով և լուսազտիչներով՝ տեսանելի տիրույթում արևային ճառագայթման սպեկտրը նմանակելու համար։ ԼԱԴ-երի հաջորդաբար միացման հետևանքով, թելիկի սնուցուման լարումը բարձր է և հաջորական երկու թելիկը կարող են միացվել բնակարանային սնուցման ցանցին, ինչը պարզեցնում է սնուցման փոխակերպման պահանջները և ավելացնում սնուցման արդյունավետությունը։


== Առավելությունները ==
Ի տարբերություն շիկացման ճրագի, նույն տեսանելի լուսավորությունն ապահովելու համար ծախսում է մոտ 9-11 անգամ նվազ հոսանք և աշխատանքային ժամանակը ։
Ի տարբերություն սնդիկային լուսափայլ «էկոնոմ» ճրագների 2-3 անգամ նվազ հոսանք և չի աղտոտում շրջակա միջավայրը թունավոր նյութերով։
Ի տարբերություն սովորական մակերևութային տեղադրված ԼԱԴ-երի, թափանցիկ հենքի վրա տեղադրված լինելու շնորհիվ լուսարձակում է նաև ստորին հատվածով, ապահովելով 10-15% ավել լուսատվություն և ավելի բարձր ՕԳԳ, սնուցման աղբյուրն ավելի փոքր է, ավելի քիչ է տաքանում, ջերմափոխանակումը արվում է միջավայրի մեջ և սև մարմնի ճառագայթմամբ՝ նվազեցնելով սնուցման աղբյուրի տաքացումը, ինչի հետևանքով ավելի երակարակյաց է, ունի ավելի լավ գունափոխանցում (CRi>80):


== Թերությունները ==
Ապակյա հիմքի և միջավայրում տեղադրված լինելու պատճառով առավել փխրուն է սովորական ԼԱԴ ճրագների համեմատ։ 
Արտադրման ճարտիքը ավելի բարդ է և նուրբ, ինչի հետևանքով գինը երկուսից երեք անգամ ավել է սովորական ԼԱԴ ճրագի համեմատ։


== Նշումներ ==
Կաղապար:Նշումներ


== Գրականություն ==
Wu Bor-jen։ «LED LIGHT BULB»։ US Patent office։ Վերցված է 2015-01-04 
Feng Yunglong։ «LED LIGHT AND FILAMENT THEREOF»։ US Patent office։ Վերցված է 2015-01-04 Կաղապար:Լույսի արհեստական աղբյուրներ
(5509) Ռենստեյգ

(5509) Ռենստեյգ (անգլ.՝ Rennsteig), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,213211 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9081 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5183 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1202,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,299343 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5509) Ռենստեյգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աղաթուզլա

Աղաթուզլա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։ Գտնվում էր Քղիից 26-27 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արևելյան Եփրատի ավազանի գետակներից մեկի ակունքի տարածքում։
Տարածքը անտառապատ էր։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բարեկենդանը (հեքիաթ)

«Բարեկենդանը», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ տպագրվել է 1910 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Հասկեր» մանկական ամսագրի № 11-ում (էջ 318-319)` «Հեքիաթ» ենթավերնագրով, տպագրվել է նաև վրացերեն «Չեչիլի» ամսագրում, (Թիֆլիս, 1911, № 2), Լ․ Կարապետյանի թարգմանությամբ։
Այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 172-173)։
Հեքիաթի համար Թումանյանը նկատի է ունեցել հայկական «Рамазан», իմերեթական «Кто глупее», «Где есть дураки?» և այլ հեքիաթներ, հիմնականում օգտագործելով հայկական տարբերակի առաջին մասը։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» ամսագրից։


== Ծանոթագրություններ ==
Դանիլով (Կամենսկի շրջան)

Դանիլով (ռուս.՝ Данилов), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում։ Մտնում է Գրուցինովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ալեքսանդր Ճավճավաձե

Ալեքսանդր Գարսևանի Ճավճավաձե (1786, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 5 (17), 1846, Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), վրացի բանաստեղծ, հասարակական գործիչ, իշխան, գեներալ-լեյտենանտ (1841 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Հայրը՝ Գարսևան Ճավճավաձեն, եղել է քաղաքական գործիչ, Վրաստանի թագավոր Էրեկլե II-ի դեսպանը ռուսական արքունիքում։ Մասնակցել է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմին և ռուսական բանակի 1813-1814 թվականների արտասահմանյան արշավանքներին։ 1814 թվականից Վրաստանում գրավել է կարևոր ռազմավարչական պաշտոններ։ Մասնակցել է 1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմին։ 1828-1829 թվականներին եղել է նորաստեղծ Հայկական մարզի վարչության պետ։ Օժանդակել է պարսկահայերի 1828-1829 թվականների գաղթի կազմակերպմանն ու նրանց բնակեցմանը։ 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ նրա հրամանատարությամբ գործող ռուսական զորքերի փոքրաթիվ ջոկատը ազատագրել է Բայազետը, Ալաշկերտը։ Նահանջող ռուս զորքերի հետ նա Մուշի գավառից հարյուրավոր հայ ընտանիքներ գաղթեցրել ու բնակեցրել է Ալաշկերտի հովտում և Հայկական մարզում։ 1832 թվականին Ճավճավաձեն մասնակցել է ազնվականական դավադրությանը, որի նպատակն էր Վրաստանը անջատել Ռուսաստանից և իրականացնել որոշ սոցիալական բարեփոխումներ։ 1833 թվականին աքսորվել է Տամբով։ Վրաստան է վերադարձել 1834 թվականին։ 1843 թվականին մասնակցել է Շամիլի դեմ արշավանքին։ 1843 թվականից Ճավճավաձեն զբաղվել է գրական-հասարակական գործունեությամբ։ Նրա Թիֆլիսյան տանը հավաքվում էին վրացի, ռուս և հայ գրողներ, հասարակական գործիչներ, այդ թվում՝ Ա․ Մ․ Գրիբոյեդովը, որը ամուսնացավ նրա աղջկա՝ Խինայի հետ։ Ճավճավաձեն վրաց ռոմանտիզմի հիմնադիրն է։ Նրա բանաստեղծությունները մեծ ժողովրդականություն են վայելել և թարգմանվել տարբեր լեզուներով։ Ճավճավաձեն վրացական մշակույթը հարստացրել է ռուսական և համաշխարհային դասական ստեղծագործությունների թարգմանություններով։ Նա սերտ կապեր է պահպանել հայ ռազմական, մշակութային, հոգևոր ու հասարակական գործիչների հետ։


== Ալեքսանդր Ճավճավաձեն հայերեն ==
Կովկաս; Գոգչա; Ո՛վ սեր, քո ուժին; Օ՜հ, ժամանակնե՛ր; Վա՜յ աշխարհին; Մարդու տարբեր տարիքները։ Վրաց գրականության ընտիր էջեր, Ե., Հայպետհրատ, 1961, էջ 109-114։ Թարգմ.՝ Պարույր Սևակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարձրաշխարհիկ հասարակություն

Բարձրաշխարհիկ հասարակություն (թուրքերեն՝ Yüksek Sosyete), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է Star TV հեռուստաընկերության եթերում։ Առաջին սերիան հեռարձակվել է 2016 թվականի հուլիսի 16-ին։ Հեռուստասերիալի ռեժիսորը Մեթին Բալեքօղլուն է, իսկ պրոդյուսերը՝ Բուրաք Սաղյաշարը։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Հազար Էրգյուչլուն, Էնգին Օզթյուրքը, Մերիչ Արալը և Օզան Դոլունայը։


== Սյուժե ==
Սա պատմություն է երկու երիտասարդների մասին, որոնք պատկանում են տարբեր աշխարհների։ Նրանք փնտրում են իրենց դերը կյանքում։ Քերեմը բանվոր ընտանիքի միակ ժառանգն էր, ով մեծացել է բավականին խիստ և սուղ պայմաններում։ Ջանսուն նրանցից է, ում մասին ասում են, որ ապրել է բամբակի մեջ։ Չնայած, որ ապրում է հարուստ ընտանիքում, Ջանսուն երջանիկ չէ։ Եվ սեփական ես-ի փնտրտուքների ճանապարհին այս զույգը հանդիպում է իրար և սիրահարվում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
startv.com.tr/video/dizi/yuksek-sosyete
Նովոնիկոլաևկա (գյուղ, Նովոարխանգելսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոնիկոլաևկաՆովոնիկոլաևկա (ուկրաիներեն՝ Новомиколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աճպարարը (նկար)

«Աճպարարը» (հոլ.՝ De goochelaar), հոլանդացի նկարիչ Հիերոնիմոս Բոսխի վրձնին պատկանող նկար։ Այս կտավը ստեղծվել է 1510 թվականին։ Այն համարվում է Բոսխի վաղ տարիների արվեստի ստեղծագործություններից մեկը։ Ներկայումս նկարը պահպանվում և ցուցադրվում է ֆրանսիական Սեն Ժերմեն ան Լե քաղաքի մունիցիպալ թանգարանում։


== Ստեղծման պատմություն ==
Հիերոնիմոս Բոսխի արվեստի հետազոտողները «Աճպարարը» նկարը համարում են որպես լիովին պրիմիտիվ աշխատանք։ Ըստ նրանց, նկարում պատկերված մարդկանց հետին ֆոնին պատ նկարելը խոսում է միայն այն մասին, որ սա Բոսխի առաջին նկարներից է։ Այս ստեղծագործությունում արդեն ի հայտ են գալիս նկարչի առանձնահատկություններն ու արվեստի բնորոշ գծերը։ Դրանք են՝ մարդկային այլանդակությունները ծաղրի ենթարկելն ու ցուցադրելը սատիրայի ոճով։
Աճպարարի հետ այս տեսարանը հնարավոր է, որ Հիերոնիմոս Բոսխի կողմից է մտածված՝ հղում կատարելով «տարո» խաղաքարտերի մոգին։


== Նկարագիր ==
Նկարի համար որպես սյուժե Հիերոնիմոս Բոսխը ընտրել է հնագույն զբաղմունք աճպարարությունը։ Այստեղ ներկայացված է, թե ինչպես է աճպարարը մատնոցներով խաբեբայությամբ հնարքներ ցուցադրում։ «Աճպարարը» նկարում պատկերված է այն տեսարանը, երբ հանդիսականները ակնդետորեն նայում են ձեռնածուին։ Միևնույն ժամանակ նրա հանցակիցը հանդիսականների շարքում կողոպտում է մարդկանց՝ գողանալով սեղանին հակված մարդու քսակը։ Նկարիչը այս ստեղծագործությունում պատկերել է այլաբանական սիմվոլ. սեղանին և նրա վրա հակված կնոջ բերանում պատկերել է գորտի։ Աճպարարի հագին պապական կարդինալի հանդերձանք է։ Իսկ սեղանը՝ եկեղեցու խորանի սեղան է պատկերված։
Հանդիսականներին նկարիչը պատկերել է նույնպես այլաբանորեն։ Սեղանին հակված անձնավորությունը նյութապես ապահով քաղաքացի է. նրա բերանում գորտ է պատկերված, որը անբարոյականության և հանցավոր լինելու սիմվոլն է նշանակում։ Տղամարդը, որը գողանում է նրանից քսակը, հագնված է Դոմինիկյան միաբանության հանդերձանքով։ Գողացող տղամարդու կողքին պատկերված են կին և տղամարդ։ Սևազգեստ այդ տղամարդը բացահայտորեն սիրախաղով է զբաղված կողքի կարմիր հանդերձանքով կնոջ հետ. նա մի ձեռքը դրել է կնոջ ուսին, մյուսը՝ կրծքին։ Կանաչ զգեստով տղամարդը դիտում է հանդիսականներին։ Ըստ Բոսխի արվեստի հետազոտողների, նրա կերպարը բազմիցս հայտնվել է նկարչի կտավներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Картина на сайте Муниципального музея Сен-Жермен-ан-Лен Archived 2016-08-10 at the Wayback Machine.
RKDimages
Բարդի սպիտակ

Բարդի սպիտակ (լատ.՝ Populus alba), ուռազգիների ընտանիքի, բարդի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ, հզոր ծառ է՝ մինչև 30-35 մ բարձրությամբ և 1-2 մ բնի տրամագծով։ Սաղարթը լայն է, վրանաձև, ազատ պայմաններում կարճ բնով։ Բունը և խոշոր ճյուղերը ծածկված են բաց ձիթամոխրավուն, հարթ կեղևով։ Ծեր ծառերի բնի ներքին մասը մուգ մոխրագույն է կամ սևավուն, ճաքճքված։ Երիտասարդ ընձյուղները սկզբում սպիտակ, թաղիքավոր են։ Բողբոջները մանր են, մինչև 0,5 սմ երկարությամբ, ձվաձև, սկզբում մազմզուկապատ, ավելի ուշ՝ փայլուն, կպչուն չեն, թարթիչաեզր թեփուկներով են ծածկված։ Տերևները ձվաձև-կլորավուն կամ ձվաձև-եռանկյուն են, նոր բացված ժամանակ ծածկված արծաթասպիտակ մազմզուկներով, հետագայում վերևի կողմից մերկ, մուգ կանաչ, ներքևի կողմից արծաթաթաղիքանման։ Կարճացած ընձյուղների վրա մերկ են։ Երկարացած ընձյուղների վրա տերևները 3—5 թաթաբլթականի են, կոպիտ ատամիկներով, 4-12 սմ երկարությամբ և 2,5-10 սմ լայնությամբ, կարճացած ընձյուղների վրա կլորավուն, թեթևակի բլթակավոր կամ 3-5 անկյունանի, բութ ատամիկներով։ Տերևակոթունները գլանաձև են, մազմզուկապատ, տերևաթիթեղից 2-3 անգամ կարճ։ Աշնանը մեծ մասամբ թափվում են կանաչ վիճակում, իսկ մի մասն էլ ստանում է կիտրոնադեղին գույն։ Առէջային ծաղիկները հաստ են, 3-7 սմ երկարությամբ, ծաղկակիցները կարմրագորշավուն են, անհավասար կարճատամնաեզր, մերկ, թարթիչաեզր։ Առէջները 8-10-ն են, դեղին փոշանոթներով։ Վարսանդային ծաղիկներն ունեն 10-12 սմ երկարություն, սպին դեղնավուն է կամ սպիտակավուն, երկարացած բլթակներով։ Ծաղկում է ապրիլին, պտուղները հասունանում են մայիս-հունիսին։
Արմատային համակարգը հզոր է, խոր գնացող և գետնի մակերեսին տարածված։ Մեծ քանակությամբ արմատային մացառներ է տալիս։ Արագաաճ ծառատեսակ է. 30-40 տարեկանում հասնում է 20-25 մ բարձրության և 50 սմ բնի տրամագիծ է ունենում։ Լավ է դիմանում երկարատև ողողումներին, լավ է աճում նույնիսկ թեթևակի աղակալած հողերում։


== Տարածվածություն ==
Բնական պայմաններում տարածված է Կովկասում, Միջին և Հարավային Եվրոպայում, Միջերկրական ծովի ափերին, Բալկանյան թերակղզում, Արևմտյան Սիբիրում, Միջին Ասիայում, Կենտրոնական Ասիայում և այլուր։ Տարածման չափազանց մեծ սահմաններ ունեցող, էվրիխոր տեսակ է։ Հայաստանի պայմաններում հանդիպում է հյուսիս-արևելյան շրջաններում և Զանգեզուրում, նախալեռնային գոտում, ծովի մակերևույթից մինչև 800 մ բարձրության գետահովիտներում։


== Կիրառություն ==
Մշակության մեջ տարածված է ամենուրեք, այդ թվում նաև մեր հանրապետությունում։ Խորհուրդ է տրվում օգտագործել թեք լանջերը և գետահովիտները ամրացնելու, մասսիվներ, խմբեր, ծառուղիներ ստեղծելու համար։ Մշակության հավանական շրջանները՝ 1-32: Էկոլոգիական խումբը XIIԲ։


== Ծանոթագրություններ ==
In aller Stille

In aller Stille, գերմանական Die Toten Hosen խմբի տասնչորրորդ ստուդիական ալբոմն է, թողարկվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 14-ին։ Գերմանական չարթում ալբոմը հասել է մինչ առաջին հորիզոնական և ստացել եռակի Պլատինե կարգավիճակ։


== Երգացանկ ==
«Strom» − 2:48
«Innen alles neu» − 2:57
«Disco» − 3:22
«Teil von mir» − 3:00
«Auflösen» − 3:19
«Leben ist tödlich» − 3:26
«Ertrinken» − 4:13
«Alles was war» − 3:05
«Pessimist» − 2:47
«Wir bleiben stumm» − 3:33
«Die letzte Schlacht» − 3:03
«Tauschen gegen dich» − 3:16
«Angst» − 3:12


== Ձայնագրել են ==
Կամպինո – վոկալ
Անդրեաս վոն Հոլսթ – կիթառ
Միխաել Բրայթքոփֆ – կիթառ
Անդրեաս Մոյրեր – բաս-կիթառ
Ֆոմ Ռիչի – հարվածային
Հանս Սթայնգեն - դաշնամուր, ակորդեոն
Ռաֆաել Ցվայֆել – թավջութակ (5, 12)
Բիրգիթ Մինիքմայր – վոկալ (5)
Կրուժիլինսկի

Կրուժիլինսկի (ռուս.՝ Кружилинский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանում։ Կրուժիլինսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ 
2004 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 1268 մարդ։ Հիմնվել է 1979 կամ 1819 թթ.։
Դետինեց (գյուղ, Ռոդոմիշլինսկի շրջան)

Դետինեց (ուկրաիներեն՝ Дітинець), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դետինեց գյուղում բնակվում էր 136 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,682 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 199,41 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լալի Էսպոսիտո

Մարիանա «Լալի» Էսպոսիտո (անգլ.՝ Mariana «Lali» Espósito, հոկտեմբերի 10, 1991(1991-10-10), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի դերասանուհի և երգչուհի, որն առավել հայտնի է «Համարա հրեշտակներ» և «Կարմիր դերմատին» հեռուստասերիալներում կատարած դերերի շնորհիվ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կառլոս Էսպոսիտոյի (Ֆուտբոլային մարզիչ) և Մարիա Խոսե Հերերայի ընտանիքում։ Ունի ավագ քույր՝ Անա Լաուրան և ավագ եղբայր՝ Պատրիսիոն։
Դեբյուտը կատարել է 1998 թվականին, 6 տարեկան հասակում դերակատարում ունենալով «Կարմելիտոն և դու» (իսպ.՝ Caramelito y vos) մանկական շոոի մեջ։ Հաջորդիվ կատարել է Քրիս Մորենայի պրոդյուսերավորած իր կինոդեբյուտը «Լույսի անկյուն» (իսպ.՝ Rincón de luz) մանկական ֆիլմում, որտեղ Լալին կատարել է գլխավոր հերոսներից մեկի՝ Մալենա «Կոկո» Կաբրերայի դերը։ Մեկ տարի անց կատարել է Ռոբերտայի դերը «Ֆլորիսյենտա» հեռուստասերիալում, որը նույնպես հանդիսանում է Քրիսի հաջողված գործերից։ 2006 թվականին Լալին կատարել է Ավգուստինա Ռոսսի դերը «Chiquititas sin fin» հեռուստասերիալում։
2007 թվականին ստացել է իր առաջին նշանակալից դերը, կատարելով Միրիանելա «Մար» Տեներիկո Ռինալդիի դերը «Համարյա հրեշտակներ» (իսպ.՝ Casi ángeles) հեռուստասերիալում, որի արտադրությունը կատարել է Cris Morena Group ընկերությունը։
2020 թվականից սկսած տեղափոխվել է Իսպանիա և նկարահանվել է «Կարմիր դերմատին» հեռուստասերիալում, որտեղ կատարել է Վենդիի դերը։


== Հանրային պատկեր ==
2014 թվականին կատարված հարցումների արդյունքում 23-ամյա Էսպոսիտոն ճանաչվել է ամենասեքսուալ երրորդ արգենտինացի կինը, հարցումներն անցկացրել էր Radio Continental-ը։ Նույն թվականին զբաղեցրել է 27-րդ հորիզոնականը Թվիթերի իսպանալեզու ամենաազդեցիկ մարդկանց ցանկում։


== Անձնական կյանք ==
Էսպոսիտոյի մականունը և կեղծանունը որպես Լալի եղել է նրա ավագ եղբոր գաղափարը, որը փոխել է նրա անվան կարճ տարբերակը և «Մարի»-ն դարձրել է «Լալի»։


== Ֆիլմագրություն ==


== Սկավառակագրություն ==
A Bailar (2014)
Soy (2016)
Brava (2018)
Libra (2020)


== Համերգային շրջագայություններ ==
Անվանում

A Bailar Tour (2014–16)
Soy Tour (2016–2017)
Lali en Vivo (2017–2018)
Brava Tour (2018–2019)Բացման ակտ

The Prismatic World Tour (Քեթի Փերրի) (2015)
The 7/27 Tour (Fifth Harmony) (2016)
One World Tour (Ռիկի Մարտին) (2016)
Witness: The Tour (Քեթի Փերի) (2018)
Never Be the Same Tour (Կամիլա Կաբելլո) (2018)


== Ծանոթագրություններ ==
Չուվաշսկիե Իշակի

Չուվաշսկիե Իշակի (ռուս.՝ Чувашские Ишаки), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Բատիրևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 342 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Чӑваш Ишекӗнче фермер палӑк лартма пулӑшнӑ
Патăрьел районĕнче асăну комплексĕ уçăлчĕ