Ահաբեկչական գործողություն Չիրկեյ գյուղում

Ահաբեկչական գործողություն Դաղստանի Չիրկեյ գյուղում, տեղի է ունեցել 2012 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ տեղական ժամանակով 16։50-ին, շեյխ Սաիդ Աֆանդի Չիրկեյսկիի տանը։


== Զոհեր ==
Պայթյունի հետևանքով ստացած մարմնական վնասվածքներից տեղում մահացել են՝

Սաիդ Աֆանդի Չիրքեյի, ծնված 1937 թվականին, ապրում է Բույնակսկիի շրջանի Չիրքեյ գյուղում,
Ումարով Մագոմեդ Յուսուպովիչ, 1992 թվական, ծնված Կազբեկովսկի շրջանի Դըլըմ գյուղում,
Բեկտիմիրով Մագոմեդ Հուսեյնովիչ, 1936 թվական, Կազբեկովի շրջանի Դըլըմ գյուղ,
Օսմանով Մուրադ Մագոմեդզագիրի, 1964 թվական, Լևաշինսկի շրջանի Խաջալմախի գյուղ,
Օսմանով Օսման Մուրադի, 2001 թվական, Լևաշինսկի շրջանի Խաջալմախի գյուղ,
Օսմանով Մագոմեդշարիֆ Մուրադի, 1992 թվական, Լևաշինսկի շրջանի Խաջալմախի գյուղ,
Մուղումաևա Պատիմատ Գամզատի, 1955 թվական, ծնված Խունզախսկի շրջանի Օրոտա գյուղում։Մարմնի տարբեր մասերում մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է Բույնաքսկ քաղաքի ՔԳԲ Աբդուրահմանով Ալավուդին Մագոմեդի, ծնված 1971 թվական, Բույնաքսկի շրջանի Չիրքեյ գյուղում բնակվող։


== Ահաբեկչի ինքնություն ==
Ռուսաստանի Քննչական կոմիտեի պաշտոնական ներկայացուցիչ Վլադիմիր Մարկինի խոսքով՝ հետաքննության ընթացքում պարզվել է, որ Բույնաքսկի շրջանի Չիրքեյ գյուղում բնակվող կրոնական գործչի տանը տեղի ունեցած պայթյունը կատարել է 30-ամյա Ամինատ Կուրբանովան (Ալլա Անդրեյի Սապրիկինա)։ 2012 թվականի մայիսին Դաղստանի հանրապետության իրավապահ մարմիններն արդեն հայտնել էին 2012 թվականի մայիսի 3-ին Մախաչկալայում տեղի ունեցած ահաբեկչությանը (հնարավոր է՝ նաև մահ) Ամինաթ Կուրբանովայի մասնակցության մասին։


== Կազմակերպիչներ ==
Դաղստանի իրավապահ մարմինները չեն բացառել, որ օգոստոսի 28-ին Շեյխ Սաիդ Չիրկեյսկիի տանը իրեն պայթեցրած մահապարտին պայթեցնելու համար նախապատրաստել է Տեմիր Խան-Շուրինսկի ջամաաթի առաջնորդ Ալեքսեյ Փաշինցևը (Աբդուլ-Մալիկ)։ Համացանցում զետեղված տեսաուղերձում Ալեքսեյ Փաշինցևը հայտարարել է, որ դրա համար պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել «Ռիյադ աս-Սալիհիյն» մահապարտ-շահիդների խմբավորումը, իսկ ահաբեկչություն իրականացրած Ամինատ Կուրբանովան «իր լուսավոր կյանքն ու կրոնը զոհաբերել է հանուն բոլոր մահմեդականների»։
Թեմիր Խան-Շուրինի ջամահաթը մտնում է Ջամահաթ Շարիաթի կազմակերպության մեջ, որը ղեկավարում է Ռուստամ Ասիլդերովը և գործում է Բույնակսկ քաղաքի և Բույնակսկի շրջանի տարածքում։ Դաղստանի ՆԳՆ-ի տեղեկատվության համաձայն՝ Ալեքսեյ Փաշինցևը միացել է Տեմիր Խան-Շուրինսկի ջամաաթը 2011 թվականի հունվարին։


== Հետաքննություն ==
Քննչական կոմիտեն գործ է հարուցել սպանության փաստերի մասին՝ «սպանություն», «ապօրինի զենք վաճառք» և «զենք ապօրինի արտադրություն» հոդվածներով։  Ինչպես նշված է չորեքշաբթի ՍԿ կայքում, գործ է հարուցվել նաև «ուրիշի գույքին դիտավորյալ վնաս պատճառելը ընդհանուր առմամբ վտանգավոր եղանակով» հոդվածի ներքո։ Օգոստոսի 29-ին Դաղստանի ՆԳՆ-ն հայտնել է 205-րդ հոդվածներով՝ «ահաբեկչական ակտ», 105-րդ մաս 2-րդ՝ «սպանություն», 222-րդ մաս 1-ին՝ «զենքի, դրա հիմնական մասերի, զինամթերքի, պայթուցիկ նյութերի և պայթուցիկ սարքերի ապօրինի ձեռքբերում, փոխանցում, իրացում, պահպանում, տեղափոխում կամ կրում», 223-րդ մաս 1-ին՝ «զենքի ապօրինի պատրաստում» և 167-րդ մաս 2-րդ՝ «գույքի դիտավորյալ ոչնչացում կամ վնասում» հոդվածների։
ՌԴ ՔՕ այդ հոդվածներով նախատեսված առավելագույն պատժամիջոցը ցմահ ազատազրկումն է։
2012 թվականի դեկտեմբերի 11-ին հայտարարվել էր ահաբեկչության ենթադրյալ կազմակերպիչների ձերբակալության մասին։ Նրանք, այսպես կոչված, հիմրին ավազակային խմբի անդամներ են՝ 1982 թվականին ծնված Լաբազանով Շիհմիրզան, 1976 թվականին ծնված Ամիրխանով Մագոմեդալին և 1989 թվականին ծնված Հաջիև Մագոմեդը, որոնք, Ազգային հակաահաբեկչական կոմիտեի հաղորդագրության համաձայն, խոստովանական ցուցմունքներ են տվել կատարված հանցագործության մասին։ Ահաբեկչության կազմակերպիչ է համարվում Հիմրա գյուղի բնակիչ Մագոմեդ Սուլեյմանովը՝ ավազակախմբի կրոնական առաջնորդը։
2014 թվականի հուլիսին Դաղստանի Գերագույն դատարանը սկսել է գործի քննությունը Շ. Լաբազանովի, Մ. Ամիրխանովի, Մ. Գաջիևի և Ա. Իսրապիլովի նկատմամբ։ Նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ահաբեկչության, բանդիտիզմի, ավազակության, մարդու առևանգման, զենքի և պայթուցիկ նյութերի ապօրինի շրջանառության, շորթման և փաստաթղթերի առևանգման համար։ Ավելի վաղ գործի մյուս երկու ֆիգուրանտներին՝ Մահուլավ եղբայրներին և Շամիլ Սիդիքբեգովին, նշանակվել էր համապատասխանաբար 13 և 16 տարվա ազատազրկում։ Ահաբեկչության հետ կապ ունեցող ավազակախմբերի ևս մի քանի մասնակիցներ դաշնային հետախուզման մեջ են։
2015 թվականի ապրիլին տարբեր հանցագործությունների, այդ թվում՝ Ս. Չիրկեյսկիի սպանության համար դատարանը Շ. Լաբազանովին, Մ. Գաջիևին, Մ. Ամիրխանովին դատապարտել է ցմահ, իսկ Ա. Իսրապիլովին՝ 12 տարվա ազատազրկման։


== Իշխանությունների արձագանք ==
2012 թվականի օգոստոսի 28-ի երեկոյան ՌԴ-ի նախագահ Մագոմեդսալամ Մագոմեդովը հայտարարություն է արել, որում հայտարարել է, որ օգոստոսի 29-ին Դաղստանում սգո օր է հայտարարված։ Դաղստանի նախագահը նաև քաղաքների և շրջանների բոլոր ղեկավարներին հանձնարարել է կազմակերպել ինքնապաշտպանության ջոկատներ, երիտասարդների ջոկատներ, որոնք պատրաստ են ղեկավարության ներքո և ներքին գործերի մարմինների հետ միասին աշխատանքներ տանել անվտանգության ապահովման, այդ ավազակներին ու ահաբեկիչներին պատժելու ուղղությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==