Այրման ջերմություն

Այրման ջերմություն, նյութի զանգվածային (պինդ և հեղուկ) կամ ծավալային (գազեր) միավորի լրիվ այրումից անջատված ջերմության քանակ։ Հաշվարկվում է ջոուլներով կամ կալորիաներով։ Միավոր նյութից առաջացած ջերմության քանակը կոչվում է այրման տեսակարար ջերմություն։ ՄՀ համակարգում ունի Ջ/ԿԳ միավորը։ Հաճախ օգտագործվում են նաև այլ համակարգի միավորներ․ կՋ/կգ, ՄՋ/կգ, կկալ/կգ։ Նրա որոշման համար օգտվում են կալորիաչափական մեթոդներից։
Այրման ջերմությունը որոշվում է վառելիքի քիմիական կազմությամբ։ Վառելիքի կազմի մեջ մտնող քիմիական տարրերը նշանակվում են ընդունված նշաններով՝ С, Н, О, N, S, իսկ մոխիրն ու ջուրը՝ А և W պայմանական նշաններով։
Այրման ջերմությունը վառելանյութերի որակը բնորոշող կարևոր մեծություն է։ Խառնուրդի այրման ջերմությունը հավասար է բաղադրիչ նյութերի այրման ջերմությունների գումարին։


== Այրման ջերմության տեսակներ ==
Այրման ջերմությունը կարող է վերաբերել վառելիքի աշխատանքային զանգվածին 
  
    
      
        
          Q
          
            P
          
        
      
    
    {\displaystyle Q^{P}}
  , այսինքն սպառողին հասած վառելիքին, կամ նյութի չոր զանգվածին 
  
    
      
        
          Q
          
            C
          
        
      
    
    {\displaystyle Q^{C}}
  , (վառելիքի այրվող զանգվածին 
  
    
      
        
          Q
          
            Γ
          
        
      
    
    {\displaystyle Q^{\Gamma }}
  ), այսինքն այն չի պարունակում մոխիր և ջուր։
Տարբերվում են առավելագույն 
  
    
      
        
          Q
          
            B
          
        
      
    
    {\displaystyle Q_{B}}
   և նվազագույն 
  
    
      
        
          Q
          
            H
          
        
      
    
    {\displaystyle Q_{H}}
   այրման ջերմություններ։
Առավելագույն և նվազագույն այրման ջերմությունները կապված են 
  
    
      
        
          Q
          
            B
          
        
        =
        
          Q
          
            H
          
        
        +
        k
        (
        W
        +
        9
        H
        )
      
    
    {\displaystyle Q_{B}=Q_{H}+k(W+9H)}
   բանաձևով,
որտեղ K-ն՝ գործակից է, որը հավասար է 25 կՋ/կգ (6 կկալ/կգ), W-ը ջրի քանակն է վառելիքում %-ներով, H-ը ջրածնի քանակը վառելիքում %-ով։


== Այրման ջերմության հաշվում ==
Այսպիսով, այրման առավելագույն ջերմությունը՝ միավոր նյութի լրիվ այրման և մինչև ցողի կետ հովացված մնացորդներից անջատված ջերմաքանակն է։ Ջերմատեխնիկական հաշվարկներում այն համապատասխանում է 100 %-ին։ Թաքնված ջերմաքանակ է համարվում ջրի խտացման ժամանակ անջատված ջերմաքանակը,տեսականորեն այն կարող է հասնել 11 %;
Նվազագույն ջերմաքանակը որոշվում է՝

  
    
      
        
          Q
          
            H
          
          
            P
          
        
        =
        
          Q
          
            B
          
          
            P
          
        
        −
        2514
        ⋅
        (
        (
        9
        
          H
          
            P
          
        
        +
        
          W
          
            P
          
        
        )
        
          /
        
        100
        )
      
    
    {\displaystyle Q_{H}^{P}=Q_{B}^{P}-2514\cdot ((9H^{P}+W^{P})/100)}
  
կամ

  
    
      
        
          Q
          
            H
          
          
            P
          
        
        =
        
          Q
          
            B
          
          
            P
          
        
        −
        600
        ⋅
        (
        (
        9
        
          H
          
            P
          
        
        +
        
          W
          
            P
          
        
        )
        
          /
        
        100
        )
      
    
    {\displaystyle Q_{H}^{P}=Q_{B}^{P}-600\cdot ((9H^{P}+W^{P})/100)}
  ,
Այրման ջերմությունը հանդիսանում է վառելիքի ամենակարևոր բնութագիրը, անի որ բնութագրում է վառելիքի որակը, և ցույց է տալիս վառելիքի՝ 1 կգ-ի (հեղուկւ դեպքում 1 մ³-ի), լրիվ այրման դեպքում անջատված ջերմության քանակը։


== Տարբեր գազերի այրման ջերմություւներ, կախված ստացման վայրից ==
Տվյալները ստացվել են Միջազգային էներգիական կազմակերպությունից։

Ալժիր։ 42 000 կՋ/մ³
Բանգլադեշ։ 36 000 կՋ/մ³
Բելոռուս։ 33 000 կՋ/մ³
Մեծ Բրիտանիա։ 39 710 կՋ/մ³
Վիետնամ։ 45 520 կՋ/մ³
Կանադա։ 38 200 կՋ/մ³
Ինդոնեզիա։ 40 600 կՋ/մ³
Նիդեռլանդներ։ 33 320 կՋ/մ³
Նորվեգիա։ 39 877 կՋ/մ³
Ռուսաստան։ 38 231 կՋ/մ³
Սաուդյան Արաբիա։ 38 000 կՋ/մ³
ԱՄՆ։ 38 416 կՋ/մ³
Ուզբեկստան։ 37 889 կՋ/մ³


== Ծանոթագրություն ==