Հիդրոստատիկա

Հիդրոստատիկա (< հիդրո... և ստատիկա), հիդրոմեխանիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է հեղուկի հավասարակշռությունը և դադարի վիճակում գտնվող հեղուկի ազդեցությունը այդ հեղուկի մեջ ընկղմված մարմինների վրա։ 
Հիդրոստատիկայի հիմնական խնդիրը տրված 
  
    
      
        
          
            
              F
              →
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\vec {F}}}
   զանգվածային ուժերի ազդեցությամբ որոշակի եզրային պայմանների համար հեղուկում ճնշման դաշտի որոշելն է։ Հեղուկի հավասարակշռության հավասարումը ունի հետևյալ տեսքը. 

  
    
      
        
          
            
              F
              →
            
          
        
        −
        
          
            1
            ρ
          
        
        g
        r
        a
        d
        p
        =
        0
      
    
    {\displaystyle {\vec {F}}-{\frac {1}{\rho }}gradp=0}
  , որտեղ 
  
    
      
        ρ
      
    
    {\displaystyle \rho }
  -ն հեղուկի խտությունն է, 
  
    
      
        p
      
    
    {\displaystyle p}
  -ն՝ ճնշումը։Այս հավասարումը նույնն է թե՛ իդեալական, թե՛ իրական (մածուցիկ) հեղուկների համար։ Համասեռ անսեղմելի 
  
    
      
        (
        ρ
        =
        C
        o
        n
        s
        t
        )
      
    
    {\displaystyle (\rho =Const)}
   հեղուկի հավասարակշռության համար անհրաժեշտ է, որպեսզի զանգվածային ուժերն ունենան պոտենցիալ։ Զանգվածային ուժերի բացակայության 
  
    
      
        (
        
          
            
              F
              →
            
          
        
        =
        0
        )
      
    
    {\displaystyle ({\vec {F}}=0)}
   դեպքում 
  
    
      
        g
        r
        a
        d
        p
        =
        0
      
    
    {\displaystyle gradp=0}
  , այսինքն՝ ճնշումը հեղուկի բոլոր կետերում միևնույնն է։ Եթե միակ զանգվածային ուժը ծանրության ուժն է, ապա ճնշումը որևէ կետում որոշվում է 
  
    
      
        p
        =
        
          p
          
            0
          
        
        +
        ρ
        g
        z
      
    
    {\displaystyle p=p_{0}+\rho gz}
   բանաձևով, որտեղ 
  
    
      
        z
      
    
    {\displaystyle z}
  -ը տվյալ կետի հեռավորությունն է հեղուկի ազատ մակերևույթից, 
  
    
      
        
          p
          
            0
          
        
      
    
    {\displaystyle p_{0}}
  -ն՝ ճնշումը ազատ մակերևույթի վրա։ Այսպիսով, դադարի վիճակում գտնվող հեղուկի ճնշումը 
  
    
      
        z
      
    
    {\displaystyle z}
   խորության վրա հավասար է 
  
    
      
        
          p
          
            0
          
        
      
    
    {\displaystyle p_{0}}
   ճնշման և 
  
    
      
        z
      
    
    {\displaystyle z}
   բարձրությամբ միավոր մակերեսով հեղուկի սյան կշռի գումարին։ Միևնույն ճնշման մակերևույթները, մասնավորապես ազատ մակերևույթը, հորիզոնական հարթություններ են։ Շարժվող անոթի մեջ լցված հեղուկը կարող է գտնվել հարաբերական դադարի վիճակում։ Այդ դեպքում պետք է հաշվի առնել նաև իներցիոն ուժերը, որոնք կախված են շարժման բնույթից։ 
Հիդրոստատիկայի օրենքները (հիմնական օրենքներից մեկն է Արքիմեդի օրենքը) լայնորեն կիրառվում են տեխնիկայում զանազան հիդրավլիկական մեքենաների (հիդրավլիկական մամլիչ) և սարքերի (մանոմետր) ստեղծման ժամանակ։ Դրանց վրա է հիմնված հիդրոտեխնիկական կառույցների ամրության հաշվարկը։ 


== Տես նաև ==
Պասկալի օրենք