Հենդրիկ Բարի

Հենդրիկ Բարի (հոլ.՝ Hendrik Bary, Hendrick Barry, Hendrik Barry, Hendrick Bary, մոտ 1632, Խաուդա, Հոլանդիա, Միացյալ պրովինցիաների հանրապետություն - փետրվարի 16, 1707(1707-02-16), Խաուդա, Հոլանդիա, Միացյալ պրովինցիաների հանրապետություն), Հոլանդական գեղարվեստի ոսկեդարի հոլանդացի նկարիչ-գրաֆիկ, 17-րդ դարի կեսից 18-րդ դարի սկզբի փորագրության վարպետ, որը թողել է նշանակալի թվով տարբեր ժամանակաշրջանների հայտնի մշակութային գործիչների դիմանկարներ։ Նա նաև փորագրել է իր ժամանակի ազդեցիկ անձանց դիմանկարները՝ միշտ նախապատվությունը տալով իր հայրենակիցներին։


== Կենսագրություն ==
Հենդրիկ Բարին ծնվել է մոտ 1632 թվականին հարավհոլանդական Գաուդա քաղաքում։
Գծանկարնչության և փորագրության հանդեպ սերը նա ձեռք է բերել փորագրող Ռեյնիր վան Պերսեյնի (Reinier van Persijn, 1615—1668) մոտ ուսուցման ժամանակ, որը 1645 թվականից մինչև մահը ապրում էր Գաուդայում։

«Գեղանկարիչների և փորագրողների կենսագրական բառարան» (անգլ.՝ Dictionary of painters and engravers, biographical and critical) գրքի հեղինակի կարծիքով՝ Բարիի գրաֆիկական գործելու ձևի վրա ազդել է  փորագրող Կոռնելիս Վիսխերի հետ նրա ծանոթությունը (Cornelis Visscher, 1629—1662)․ չնայած հնարավոր է, որ Բարին հաառլեմյան մեծավարպետի փորագրությունները ինքնուրույն է ուսումնասիրել։
Հենդրիկ Բարին չէր սահմանափակվում դիմանկարային ժանրով, այլ անդրադարձել է նաև պատմական և կենցաղային սյուժեներին («Ծեր կինը պատուհանում», «Գլխի վիրահատություն», «Ծխողը», բոլորը գտնվում են Ռոտերդամի թանգարանում, «Ծխնելույզ մաքրող» (Schoorsteenveger, 1657-79), Ամստերդամի Պետական թանգարան)։ Հանդրի Բարիի որոշ փորագրած տախտակներ հասել են մինչև մեր օրերը։ Դրանք առանձնանում են կատարման բարձր մշակույթով և գրաֆիկական ձևերի էլեգանտությամբ։ Փորագրությունների մեծամասնությունը Բարին ստորագրել է ամբողջկան անունով՝ H. Bary, երբեմն միայն սկզբնատառերով՝ H. B.։
Նկարիչն ամուսնացած էր Մարգարետա Զյոյսի՝ Գաունդայի քաղաքապետ Գովերտ Զյոյսի (Govert Suijs, 1610—1671) աղջկա հետ։ Նկարիչը և իր կինը մահացել են 7 տարվա տարբերությամբ (Հենդրիկը՝ 1707 թվականի փետրվարի 16-ին, Մարգարետան՝ 1714 թվականի հոկտեմբերի 23-ին), երկուսն էլ թաղված են Գաուդայի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում։


== Դիմանկարների պատկերասրահ ==
Հենդրիկ Բարիի դիմանկարների շարքի ամենահայտնի դեմքերն են․

Հոլանդական անկախության հիմնադիր Վիլհելմ I Օրանացին (1533-1584), 1671 թվականի պղնձի վրա արված փորագրություն, 17 × 12 սմ։
17-րդ դարի հոլանդացի ամենամեծ գրող Յոստ վան դեն Վոնդելը (1587—1679), 1682 թվականին արված փորագրություն՝ ըստ Ֆիլիպս Կոնինկի նկարած դիմանկարի։
Վաղմիջնադարյան փիլիսոփա Բոետիոս (Annius Manlius Torquatus Severinus Boethius, մոտ 480—526)։
Դրամատուրգ և քաղաքական մտածող Հուգո Գրոտիոս (1583–1645, Դելֆտի նկարիչ Մ. վան Միրվելտի նկարած դիմանկարի հիման վրա)։
Էրազմ Ռոտերդամցի (1467-1536, նաև Գաուդայի բնիկ), 1971 թվականի փորագրություն։
Պատմիչ Լեո Այտզեմա (1600—1669, Յան դե Բանի նկարի հիման վրա)։
Նկարիչ Կորնելիս Կետել (Cornelis Ketel, 1548—1616), Հեդրիկ Մարի հայրենկից։
Աստվածաբան Գեորգա դե ՄԵյ (George de Mey, 1628—1712), մոտ 1705, 26 × 16 սմ։
Դիկա և Վալտերա Գրաբետ եղբայրներ, ապակիով աշխատող նկարիչներ, որոնք ևս Գաուդայից են։


== Թանգարանային հավաքածուներ ==
Պետական թանգարան,  Ամստերդամ
Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարան, Ֆիլադելֆիա, ԱՄՆ
Ֆրանս Հալսի թանգարան, Հաառլեմ
Մաուրիցհեյս, Հաագա
Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարան, Լոնդոն
Բրուքլինի թանգարան, ԱՄՆ
Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտ, Չիկագո


== Հիշատակ ==
1960 թվականին Գաուդայի՝ նկարչի հարազատ քաղաքի փողոցներից մեկը կոչվել է նրա անունով՝ «Hendrik Barystraat»։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Bryan, Michael Bary, Hendrik // Dictionary of painters and engravers, biographical and critical / Edited by Robert Edmund Graves. — London: George Bell and Sons, 1886. — Vol. I: A — K. — P. 90.
Scheltema, Nicolaas Drie Goudsche graveurs - Reynier van Perseyn, Hendrick Bary en Aert van Waes // Archief Nederlandsche Kunstgeschiedenis. — 1884-87. — Vol. 6. — P. 61–70.
Vieze vrouwen en beroemde mannen: Prenten van twee Goudse plaatsnijders uit de zeventiende eeuw - Hendrik Bary en Reinier Persijn(նիդեր.) // Stedelijke Musea Gouda. — 1984. — В. 3. — Т. 15.
G. Wuestman Withered Nell or Rembrandt's aunt? Prints of tronies and their titles(նիդեր.) // Simiolus. — 2006. — Т. 32. — С. 58–77.


== Արտաքին հղումներ ==
Artcyclopedia.com