Այվենհո (ֆիլմ, 1952)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այվենհո (այլ կիրառումներ)«Այվենհո» (անգլ.՝ Ivanhoe), ամերիկյան արկածային պատմական կոստյումային ֆիլմ, Վալտեր Սքոթի նույնանուն վեպի էկրանավորումը։ Ֆիլմը անվանակարգվել է Օսկարի երեք մրցանակներում՝ որպես լավագույն ֆիլմ, օպերատորի լավագույն աշխատանք և լավագույն սաունդթրեք, բայց ոչ մեկը չի ստացել։
«Այվենհո»-ն դարձել է Ռիչարդ Տորպի պատմական եռաբանության սկիզբը, որը շարունակվում է «Կլոր Սեղանի ասպետները» և «Քվենտին Դորվարդի արկածները»։


== Սյուժե ==
Ռիչարդ Առյուծասիրտ արքան, վերադառնալով խաչակրաց արշավանքից, գերի է ընկնում Ավստրիացի էրցգերցոգին։ Անգլիայում թագավորում է նրա թուլակամ ու նենգ եղբայրը՝ արքայազն Ջոնը։ Արքայազնը մտադիր չի վճարել իր վտանգավոր եղբոր համար։ Ուիլֆրիդ Այվենհո ասպետը, ով ուղեկցում էր արքային, վերադառնում է Անգլիա, որպեսզի գումար գտնի իր արքայի ազատ արձակման համար։ Նա օգնություն է փնտրում իր հոր՝ Սեդրիկի մոտ, սակայն վերջինս՝ սաքսոնական մեծատոհմիկը, չի ցանկանում փրկել նորմանական արքային։ Անգլիայի նորմանդական գրավումից հետո տեղացի պալատականները բաժանվում են արմատական սաքսերի և զավթիչ- նորմանդացիների խմբերի, անհավատ ու նախանձով լի միմյանց նկատմամբ։
Նորմանդացի ասպետներ Բրիան դե Բուա- Գիլբերն ու Հյու դե Բրեսին փորձում են թալանել հրեա ձեռնարկատեր Իսահակին՝ Սեդրիկի հյուրին։ Այվենհոն ոչնչացնում է նրանց ծրագրերը ու որոշում է ուղեկցել Իսահակին մինչև Շեֆիլդեում գտնվող նրա տունը։ Այվենհոյի ուղեկցողն է դառնում ծաղրածու Վամբան։ Իսահակի երախտապարտ աղջիկը՝ Ռեբեկան, ասպետին է նվիրում իր զարդարաքները, որպեսզի նա կարողանա իր համար հանդերձանք գնել մրցաշարի համար։ Աղջիկը սիրահարվում է Այվենհոյին, չնայած նրանց միջև սոցիալական անդունդին։
Արքայազն Ջոնը նշանակում է ասպետական մրցաշար։ Բուա- Գիլբերն ու դե Բերսին անհաղթելի են թվում մինչև ինչ-որ սաքս փակ երեսկալով վայր չի գցում երկուսին էլ ձիու վրայից։ Միայն թե ասպետը՝ նույն ինքը Այվենհոն, վիրավորվում է Բուա- Գիլբերի կողմից։ Նրան տեղափոխում են նորմանացիների զայրույթից հեռու՝ Շերվուդյան անտառ՝ ավազակախմբի առաջնորդ Ռոբին Լոկսլիի մոտ։
Նույն ժամանակահատվածում, Այվենհոյի հայրը՝ Սեդրիկը, մնացած սաքսերի ու Ռեբեկայի հետ գերի է ընկնում նորմանյան լորդ Ֆրոն դե Բեֆֆին։ Վերջինս որպես վճար է պահանջում Այվենհոյին, երիտասարդը հանձնվում է, սակայն սրիկան չի արձակում Այվենհոյի հորը։ Ռոբին Հուդի խումբը շրջափակում է ամրոցը ու ազատ արձակում գերիներին, Վամբան մահանում է Ֆրոն դե Բեֆի ձեռքից, որն էլ ընկնում է Այվենհոյի սրից։ Նորմանդացիներից հեռանալ կարողանում է միայն Բուա- Գիլբերը Ռեբեկայի հետ։ Նորմանդացին սկսում է կիրք զգալ իր գերուհու հանդեպ։
Այվենհոն դիմում է Իսահակին ու այլ հրեա վաճառականների Ռիչարդ արքայի փրկագնի համար, և նրանք համաձայնում են։ Նույն ժամանակահատվածում Ռեբեկային մեղադրում են կախարդության մեջ ու պետք է այրեն նրան։ Այվենհոն պահանջում է «Աստծո դատ»՝ մենամարտ, որը պետք է վճռի մեղադրանքների ճակատագիրը։ Ջոնը հրամայում է Բուա- Գիլբերին հաղթել Այվենհոյին։ Բրիանը, որը ոչ մի կերպ չի ցանկանում աղջկա մահը, Ռեբեկային հարցնում է նրա կարծիքը, ու վերջինս համաձայնում է։ Այվենհոյի ու Բրիանի միջև մենամարտ է տեղի ունենում, որի եզրափակչում Բուա- Գիլբերը մահանում է։ Մահից առաջ նա սեր է խոստովանում Ռեբեկային։ Մենամարտի վերջում խաչակիրների հետ միասին ասպարեզ է ժամանում ազատ արձակված ու Անգլիա վերադարձած Ռիչարդ Առյուծասիրտը։


== Դերերում ==
Ռոբերտ Թեյլոր - սըր Ուիլֆրիդ Այվենհո
Ջոան Ֆոնտեյն - լեդի Ռովենա
Ջորջ Սանդերս - սըր Բրիան դե Բուա- Գիլբեր
Ռոբերտ Դուգլաս - սըր Հյու դե Բերսի
Ֆինլեյ Այլմեր - Իսահակ, հրեա վաճառական Յորքից
Էլիզաբեթ Թեյլոր - Ռեբեկա, նրա դուստրը
Ֆինլեյ Քերի - սըր Սեդրիկ
Էմլին Վիլյամս - Վամբա, ծաղրածու ու զինակիր
Նորման Վուդլանդ - արքա Ռիչարդ Առյուծասիրտ
Գայ Ռոլֆ - արքայազն Հովհան Անհողին
Հարոլդ Ուորենդեր - Ռոբին Հուդ- Լոկսլի
Ֆրենսիս դե Վոլֆ - սըր Ֆրոն դե Բեֆ
Ջեկ Չերչիլ - Ուորիկսյան ամրոցում նետաձիգ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ivanhoe(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ivanhoe»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում:
Ivanhoe(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում