Ալեքսանդրա Աննենսկայա

Ալեքսանդրա Աննենսկայա (ռուս.՝ Алекса́ндра Ники́тична А́нненская, հունիսի 29 (հուլիսի 11), 1840, Պսկովի մարզ, ՌԽՖՍՀ - մայիսի 6 (19), 1915, Պետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն), 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի մանկավարժ և հայտնի մանկագիր։
Պյոտր Տկաչյովի քույրը և Ն. Աննենսկու կինը։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդրա Աննենսկայան ծնվել է 1840 թվականին։ Հոր՝ ճարտարապետ Նիկիտա Տկաչյովի մահից հետո մոր հետ մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ, սովորել է գերմանական գիշերօթիկ դպրոցում 1851-1856 թվականներին և 16 տարեկանում քննություններ է հանձնել տնային ուսուցչուհու կոչման համար։
1865 բացել է մասնավոր դպրոց փոքր տարիքի երեխաների համար (1867 թվականին փակել է այն` անբավարար միջոցների պատճառով), այնուհետև դասավանդել է կիրակնօրյա դպրոցում։ 1861 թվականին բնակություն է հաստատել քեռու՝ Ֆ. Աննենկսու ընտանիքում, որպես փոքր դուստրերի ուսուցչուհի։ 1866 թվականին ամուսնացել է իր զարմիկ Ն.  Աննենսկու հետ, 1880 թվականին նրան հետ մեկնել է աքսորի։
Մասնակցել է շատ ուսուցողական ստեղծագործությունների թարգմանության և ակտիվորեն համագործակցել է սանկտպետերբուրգյան «Ընտանիք և դպրոց» ամսագրի հետ։ Նրա` երեխաների համար գրած վիպակներն ու պատմվածքները տոգորված են 1860-ական թվականների գաղափարներով։
Դանիել Դեֆոյի «Ռոբինզոն Կրուզո» գրքի նրա թարգմանությունը բազմաթիվ անգամներ վերահրատարակվել է։ Պավլենկովի կենսագրական գրադարանի համար Ա. Աննենսկայան կազմել է Նիկոլայ Գոգոլի, Չարլզ Դիքենսի և Ֆրանսուա Ռաբլեի կենսագրությունները, մանկական գրադարանի համար գրել է «Բենջամին Ֆրանկլինի մանկությունն ու պատանեկությունը»։
Մահվանից կարճ ժամանակ առաջ գրել է իր հուշերը` «Անցյալ տարիներից» վերնագրով աշխատությունը, որտեղ նրա հուշերն էին 1912 թվականին մահացած ամուսնու մասին։ Ալեքսանդրա Աննենսկայան մահացել է 1915 թվականին։ Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգի Վոլկովսկոյե գերեզմանատանը, ամուսնու կողքին։
Գրական հանրագիտարանում այսպեղ է  նկարագրվում Ա. Աննենսկայայի գրական ներդրումը. «Հեղափոխությունից առաջ Ա.-Ի գրքերը յուրաքանչյուր մանկական գրադարանի հիմնական կորիզի մաս էին կազմում։ Նրա կենսագրությունները, ճանապարհորդությունները և արտասահմանյան գրականության փոփոխումները դեռևս չեն հնացել»։


== Ընտրված մատենագրություն ==
«Ուրիշի հացը», վեպ (1871)
«Չարլզ Դիքենսի մանկությունը», վիպակ (1872)
«Գտածո», վիպակ (1872)
«Ուժեղ տղան», վիպակ (1872)
«Ընկերները», վիպակ (1873)
«Ձմեռային երեկոներ։ Պատմություններ երեխաների համար» (1876 և 1887)
«Եղբայր և քույր», վիպակ, (1880)
«Աննա» պատմվածք (1881),
«Իմ երկու զարմուհիները» (1882)
«Ընտանիքի հույսը» (1882)
«Զարհուրելի քույրը» (1882)
«Ծանր կյանք» (1884)
«Իմ ճանապարհով։ Պատմվածքներ և վիպակներ երեխաների համար» (1889)
«Գայլուկը» (1889)
«Անհաջողակը» (1889)
«Բարդ պայքար» (1889)
«Փոքր եղբայրը», վիպակ (1889)
«Հայտնի տպագրիչը», վիպակ (1892)
«Լույս և ստվերներ» (1903)
«Առանց տոհմի և ցեղի», վիպակ (1903)
«Գրիշան»
«Մանկության հիշողություններ»
«Կառամատույցում»
«Հրաշագործը»
«Օտար հողում»
«Միշան և Կոստյան»
«Մորաքույր Վերան»
«Երկու եղևնիներ»


== Թարգմանություններ ==
«Քեռի Թոմի խրճիթը»
«Փոքրիկ փնթփնթանը» (1876)
«Ասիայի լույսը, կամ Մեծ ժխտումը» (1890)


== Կենսագրական արձակ ==
«Ռոբիզոն Կրուզե։ Դե-Ֆոեի թեմայի նոր վերամշակում» (1889)
«Ն. Գոգոլ։ Կյանքը և գրական գործունեությունը» (1891)
«Չարլզ Դիքենս։ Կյանքը և կենսագրական գործունեությունը» (1892)
«Ֆրանսուա Ռաբլե:Կյանքը և կենսագրական գործունեությունը» (1892)
«Ժորժ Սանդ։ Կյանքը և կենսագրական գործունեությունը» (1893)
«Բենիամին Ֆրանկլինի մանկությունը և պատանեկությունը» (1893)
«Օնորե դե Բալզակ։ Կյանքը և կենսագրական գործունեությունը» (1895)
«Ֆրիտյոֆ Նանսենը և նրա ճանապարհորդությունը դեպի Գրենլանդիա և Հյուսիսային բևեռ»
«Սվեն Գեդինի ճանապարհորդությունը 1893-1897 թվականներին դեպի Պամիր, Տիբեթ և հարավային Թուրքեստան»
«Քրիստափոր Կոլումբոս. Ամերիկայի բացահայտումը»
«Միխայիլ Ֆարադեյ»
«Ջորջ Վաշինգտոնը և անկախության համար պատերազմը» (1899)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալեքսանդր Աննենսկայա (1840-1915)
Сочинения А. Н. Анненской на сайте Тверской епархии