Ժոզեպ Լիմոնա

Ժոզեպ Լիմոնա ի Բրուգերա (կատ.՝ Josep Llimona i Bruguera, ապրիլի 8, 1864(1864-04-08)[…], Բարսելոնա, Իսպանիա - փետրվարի 27, 1934(1934-02-27)[…], Բարսելոնա, Իսպանիա), իսպանացի քանդակագործ, կատալոնական մոդեռն արվեստի ականավոր ներկայացուցիչ։


== Կենսագրություն ==
Ժոզեպ Լիմոնան գեղարվեստական կրթություն ստացել է Բարսելոնի Escola de la Llotja դպրոցում։ Արժանանալով դրամաշնորհի՝ ուսումը շարունակել ու ավարտել է Հռոմում։ Իտալիայի մայրաքաղաքում սովորելու ժամանակամիջոցում (1880-1884 թթ.) պատրաստել է կոմս Ռամոն Բերենգեր Երրորդի ձիավոր արձանի մոդելը, որը հետագայում տեղադրվել է Բարսելոնում։ Երիտասարդ քանդակագործի այդ աշխատանքը միջազգային ժյուրիի կողմից արժանացել է ամենաբարձր գնահատականին. հեղինակին շնորհվել է 1888 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսի ոսկե մեդալ։
Վերադառնալով հայրենի երկրամաս՝ Ժոզեպ Լիմոնան իր նոր ստեղծագործություններում իրեն դրսևորել է որպես կատալոնական մոդեռնի աջակից և արվեստի այդ ոճի հաստատման նպատակով ծավալված շարժման ակտիվ անդամ։ Եղբոր՝ Ժուանի հետ նա հիմնել է կատալոնացի նկարիչների՝ Սուրբ Ղուկասի անվան միավորումը։


== Ստեղծագործությունը ==
Ստեղծագործական առաջին շրջանում Ժոզեպ Լիմոնայի աշխատանքներում զգացվում էր ակադեմիականության ազդեցությունը, սակայն Փարիզ այցելելուց և Օգյուստ Ռոդենի աշխատանքներին ծանոթանալուց հետո, վերջինիս ազդեցությամբ, նա դարձել է մոդեռնիզմի հետևորդ։
Տարիների ընթացքում քանդակագործն ստեղծել է ավելի քան հարյուր աշխատանք, որոնց մեջ  գերակշռում են կանացի մերկ ֆիգուրները (այդ թվում՝ տունիկայով. դրանք հիմնականում ստեղծվել են 1895-1909 թվականներին) և կրոնական կերպարները (1909-1913 թթ.): Բացի այդ, հանգուցյալների հարազատների պատվերով նա պատրաստել է շիրմարձաններ, մի շարք հուշարձաններ է կանգնեցրել նաև պետական պատվերով։
1907 թվականին «Վհատություն» քանդակի համար Ժոզեպ Լիմոնան արժանացել է Բարսելոնում անցկացված 5-րդ միջազգային  գեղարվեստական ցուցահանդեսի պատվավոր մրցանակի։
Տաղանդավոր արվեստագետի գործերը ցուցադրվել են Մադրիդի, Բրյուսելի, Փարիզի, Բուենոս Այրեսի միջազգային գեղարվեստական ցուցահանդեսներում։ Ինչպես կատալոնացի վարպետների մեծ մասը, նա նույնպես բազմաթիվ պատվերներ է կատարել Հարավային Ամերիկայի երկրների համար։
Ժոզեպ Լիմոնայի ստեղծագործությունների ընտրանին ներկայումս պահպանվում ու ցուցադրվում է Բարսելոնում գործող կատալոնական արվեստի ազգային թանգարանում (MNAC-ում)։
Անվանի քանդակագործը 1918-1924 թթ. և 1931 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը եղել է Բարսելոնի թանգարանների միավորման նախագահը։ Հայրենի քաղաքին մատուցած ծառայությունների համար նա Բարսելոնի քաղաքապետարանի կողմից արժանացել է ոսկե մեդալի։
Ժոզեպ Լիմոնան մահացել է 1934 թվականի փետրվարի 27-ին, Բարսելոնում։


== Հիշարժան ստեղծագործություններ ==
1888 ֆրիզ՝ Բարսելոնի հաղթակամարի համար
1888 Բարսելոնի կոմս Ռամոն Բերենգեր Երրորդի ձիավոր արձանը (1950 թ. դարձվել է բրոնզաձույլ)
1888 ութ մանրաքանդակ Կոլումբոսի արձանի համար (Բարսելոն)
1890 Սուրբ սիրտ Terrassa  եկեղեցի
1891 Modèstia. Museu Nacional d'Art de Catalunya
1892 Virgin of the Rosary. Museum of the Abbey of Montserrat
1895 L'Àngel exterminador. Կոնտաբրիայի Կոմիլաս գերեզմանատուն
1897 Սուրբ Նիկողայոսն ու ձկնորսը - San Nicolás եկեղեցի, Բիլբաո
1903-1910 Դր. Ռոբերտի հուշարձանը (Բարսելոն)
1907 Վհատություն - Museu Nacional d'Art de Catalunya, Barcelona
1914 El forjardor (,,Դարբինը,,)
1914 Christ Resurrected - Անտոնիո Գաուդիի հեղինակակցությամբ - Abbey of Montserrat.
1916 Saint George standing. Grand stairs of the Barcelona City Hall.
1916 Խոսե Մարիա Ուսանդիսագայի հուշարձանը - Սան Սեբաստիան
1924 Saint George on horseback. Park of Montjuïc, Barcelona.
1925 Մերկ կին -  Museu Nacional d'Art de Catalunya.
1929 Sculptural group of the Monument to the heroes of 1808.
1929 Հուդայի համբույրը - Tarragona Cathedral
1929 La Font. Public gardens in Buenos Aires.
1930 The bath. Museu Nacional d'Art de Catalunya.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Գրականություն ==
La Gran Enciclopèdia en català Volum XII, Barcelona: Edicions 62, 2004. ISBN 84-297-5440-7
Josefina Alix Trueba Escultura Española 1900/1936 Madrid, Ediciones El Viso, 1985. ISBN 84-7483-412-0
Apèndix VI pag. 1350-Tom nº, 31 pags. 1044-45 de l’enciclopèdia Espasa


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Monumento a José María Usandizaga
Virgen del Rosario en el monasterio de Montserrat
Imágenes esculturas en Plaça Garriga, Barcelona
Josep Llimona i Bruguera. Ayuntamiento de Barcelona
El obituario publicado en La Vanguardia de la época