Կոնրադ Ցելտիս

Կոնրադ Ցելտիս (գերմ.՝ Conrad Celtis, իսկական ազգանունը՝ Պիկկել (գերմ.՝ Bickel կամ Pyckell). փետրվարի 1, 1459 կամ 1459, Վիփֆելդ, Շվայնֆուրտ, Ստորին Ֆրանկոնիա, Բավարիա - փետրվարի 4, 1508 կամ 1508, Վիեննա, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն), XV—XVI դարերի գերմանացի ականավոր բանաստեղծ և գիտնական, Վերածննդի դարաշրջանի հումանիստական գաղափարների ջատագով։ Ուսումնասիրողներից շատերը նրան համարում են գերմանացի հումանիստներից մեծագույնը և կոչում են արքիհումանիստ (Erzhumanist)։ Ցելտիսը բնորոշվում է նաև որպես մեծագույն քնարերգու հանճար և գերմանական հումանիզմի մասսայականացնող, ով թատերական ներկայացումներ է կազմակերպել Վիեննայի արքունիքում, բարեփոխումներ կատարել բանաստեղծական արվեստում, մասնավորապես սիրային բանաստեղծություններին զգայականություն, հուզականություն հաղորդելու և  տաղաչափության բնագավառներում։


== Կենսագրություն ==
Գիտական իր առաջին պրպտումները Ցելտիսը կատարել է Քյոլնի, ապա՝ Հայդելբերգի համալսարանում ուսանելու տարիներին (դասախոսներից էին Վորմսի եպիսկոպոս Յոհան ֆոն Դալբերգը(1445—1503), Ռուդոլֆ Ագրիկոլան (1443—1485)։ Էրֆուրտ, Ռոստոկ, Լայպցիգ կատարած ուղևորությունների ժամանակ  հանդես է եկել դասախոսություններով։ Հետագայում դասախոսել է նաև Հռոմում, Ֆլորենցիայում, Բոլոնիայում, Վենետիկում։
Սաքսոնիայի կուրֆյուրստը Ցելտիսին ներկայացրել է կայսր Ֆրիդրիխ III-ին, և վերջինս նրան շնորհել է բանաստեղծ-դափնեկրի կոչում։ Այդ առթիվ կազմակերպված հանդիսության ժամանակ գիտնական բանաստեղծին շնորհվել է նաև դոկտորի աստիճան։ Ոգեշնչված Ցելտիսը այցելել է կայսրության բազմաթիվ քաղաքներ, հանդես եկել դասախոսություններով, հռոմեական ակադեմիաների նմանությամբ հիմնել գրական ու գիտական ընկերություններ ու միություններ, դրանց անդամներին քաջալերել, նպատակամղել զբաղվելու գիտական ու գրական գործունեությամբ, ուսումնասիրելու պատմական աղբյուրները, ստեղծելու և հրատարակելու հատկաես հայրենագիտական, ազգագրական, աշխարհագրական երկեր։ Միաժամանակ սերտ կապեր է հաստատել գերմանացի ուրիշ հումանիստների՝ Լորենց Ռաբեի (1465–1527) Բոնակուրսկու (1437–1496) և այլոց հետ՝ ձգտելով միատեղել ջանքերը և հաջողությամբ գլուխ բերել մշակույթի ու արվեստների կենտրոնը Իտալիայից Գերմանիա տեղափոխելու գործը, մի նպատակ, որին հասնելու համար ինքն անձամբ ջանք չէր խնայում։ Ցելտիսը որոշ ժամանակ դասախոսել է Հայդելբերգի համալսարանում, որտեղ նրան արժանացրել են պրոֆեսորի կոչման։
1497 թվականին Ցելտիսը հրավիրվել է Վիեննա՝ հանդիպելու կայսր Մաքսիմիլիան I-ին, որը նրան կարգել է կայսերական գրադարանի վարիչ, շնորհել մի շարք արտոնություններ։ Բանաստեղծ-գիտնականը հավաքել և ուսումնասիրել է հին հույն և հռոմեացի դասական հեղինակների ձեռագրեր, զրույցներ, պարապմունքներ, դասախոսություններ անցկացրել նրանց կյանքի ու գործի վերաբերյալ, 1502 թվականին էլ հիմնել է Collegium Poetarum, որը կոչված էր բարձրացնելու երիտասարդ բանաստեղծների զարգացածության մակարդակը։


== Երկերի ընտրանի ==


=== Որպես հեղինակ ===


=== Որպես խմբագիր ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
(Գերմաներեն) Deutsche National Bibliothek
(անգլերեն) New Advent
(Գերմաներեն) Allgemeine Deutsche Biographie
(անգլերեն) The Free Dictionary
(Գերմաներեն) Universidade de Heidelberg
(Գերմաներեն) Geschichte der Universität Wien im Überblick
Ардашев П. Н. (1890–1907)։ «Цельтес, Конрад»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ 
История культуры стран Западной Европы в Эпоху Возрождения // Под.ред. Л. М. Брагиной. М.։ Высшая школа, 2001
Гуманисты Ренессанса. Конрад Цельтис
Celtis, Konrad. In։ Walther Killy (Hrsg.)։ Literaturlexikon. Autoren und Werke deutscher Sprache. Bertelsmann, Gütersloh/München 1988–1991 (CD-ROM։ Berlin 1998, ISBN 3-932544-13-7), Bd. 2, S. 395.
http://www.bautz.de/bbkl/c/celtis_c_p.shtml%7Carchiveurl=https://web.archive.org/web/20070609090115/http://www.bautz.de/bbkl/c/celtis_c_p.shtml
Eske Bockelmann։ Conrad Celtis. In։ Heinz Ludwig Arnold (Hrsg.)։ Kindlers Literatur Lexikon. 3., völlig neu bearbeitete Auflage. 18 Bde. Metzler, Stuttgart/Weimar 2009, ISBN 978-3-476-04000-8, S. 650–653.
Joachim Gruber։ Bibliographia Celtica, Ausführliche Bibliographie.
Eckart Schäfer։ Deutscher Horaz. Conrad Celtis, Georg Fabricius, Paul Melissus, Jacob Balde. Die Nachwirkung des Horaz in der neulateinischen Dichtung Deutschlands, Wiesbaden 1976, ISBN 3-515021-50-7.
Ulrike Auhagen, Eckard Lefèvre, Eckart Schäfer (Hrsg.)։ Horaz und Celtis (= NeoLatina. Bd. 1). Narr, Tübingen 2000, ISBN 3-8233-5791-3.
Peter Luh։ Kaiser Maximilian gewidmet. Die unvollendete Werkausgabe des Conrad Celtis und ihre Holzschnitte (= Europäische Hochschulschriften. Reihe 28: Kunstgeschichte. Bd. 377). Lang, Frankfurt a. M. 2001, ISBN 3-631-36686-8.
Christopher B. Krebs։ Negotiatio Germaniae. Tacitus’ Germania und Enea Silvio Piccolomini, Giannantonio Campano, Conrad Celtis und Heinrich Bebel (= [Hypomnemata. Untersuchungen zur Antike und zu ihrem Nachleben. Bd. 158). Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2005, ISBN 3-525-25257-9.
Jörg Robert։ Konrad Celtis und das Projekt der deutschen Dichtung. Studien zur humanistischen Konstitution von Poetik, Philosophie, Nation und Ich. Niemeyer, Tübingen 2003, ISBN 3-484-36576-5.
Jörg Robert։ "Austria illustrata". Die Epigramme des Konrad Celtis und der Wiener Humanistenkreis. In։ Berndt Hamm, Frank Rexroth und Christina Wulf (Hrsg.)։ Reichweiten. Dynamiken und Grenzen kultureller Transferprozesse in Europa, 1400–1520, Bd. 2։ Grenzüberschreitung und Partikularisierung. de Gruyter, Berlin 2021 (Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, Neue Folge; 49/2), ISBN 978-3-11-074037-0, S. 101–122.
Thomas Schauerte։ Dürer & Celtis. Die Nürnberger Poetenschule im Aufbruch. München 2015.


== Արտաքին հղումներ ==
Bücher von und über Celtis bei der Staatsbibliothek zu Berlin
http://www.oberpfaelzerkulturbund.de/cms/pages/kultur-der-oberpfalz/dbeintrag_details.php?id=1677
Kurzbiographie
Nachweise von Werken im Web
Celtis in der Bibliotheca Augustana mit Porträts
Quatuor libri amorum secundum quatuor latera Germanie
Denkmäler des Wiener Poetenkollegs
Der gekrönte Conrad Celtis und das Fichtelgebirge
http://www.ub.fu-berlin.de/service_neu/internetquellen/fachinformation/germanistik/autoren/autora/celtis.html Archived 2013-08-09 at the Wayback Machine.
Conradi Celtis Protvcii Primi Inter Germanos Imperatoriis Manibvs Poete Lavreati Qvatvor Libri Amorvm Secvndvm Qvatvor Latera Germanie Feliciter Incipivnt, 1502, E-Book der Universitätsbibliothek der Universität Wien (eBooks on Demand)
Thomas Schauerte։ Modell Germania. In։ Europäische Geschichte Online, hrsg. vom Institut für Europäische Geschichte (Mainz), 2012
Transkription von Konrad Celtis´ Epigrammen im Rahmen eines Forschungsprojektes des Germanisches Nationalmuseum|Germanischen Nationalmuseums in Nürnberg