Ռոդի Դոյլ

Ռոդի Դոյլ (անգլ.՝ Roddy Doyle, մայիսի 8, 1958(1958-05-08)[…], Դուբլին, Իռլանդիա), իռլանդացի գրող, դրամատուրգ և սցենարիստ։ Բնակվում է Մոնտե Կառլոյում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1958 թվականին Դուբլինում և մեծացել Կիլբարակ քաղաքում միջին խավի ընտանիքում։ Նրա մայրը՝ Իտա Բոլգեր Դոյլը, գրող Մեյվա Բրեննանի զարմուհին էր : Մանուկ հասակում հաճախել է Սատոնում գտնվող Սուրբ Ֆինտանի ավագ դպրոց (անգլ.՝  St. Fintan’s Christian Brothers School)։ Այնուհետև ուսանել է Դուբլինի Իռլանդական ազգային համալսարանում, որն ավարտել է՝ ստանալով արվեստի բակալավրի աստիճան։ Տասնչորս տարի շարունակ աշխարհագրություն է դասավանդել Դուբլինի Կիլբարիկ արվարձանում։ 1993 թվականին դադարել է մանկավարժական գործունեությամբ և զբաղվել գրականությամբ :Նրա անձնական նշումները և աշխատանքային գրքերը պահվում են Իռլանդիայի ազգային գրադարանում։ Նա նաև մասնակցել է տեղական գործերին, այդ թվում ՝ հանրագիր Է ստորագրել ի պաշտպանություն լրագրող Սյուզան Բրինի, որին սպառնում էր բանտարկություն՝ դատարանում իր աղբյուրները չհրապարակելու  և Դուբլինի քաղաքային խորհրդի՝ 9 ոտնաչափ  բարձր պատնեշներ կառուցելու փորձին  ընդդեմ բողոքի ակցիային մասնակցելու համար1987 թվականին Դոյլը ամուսնացել է Բելինդա Մոլլերի ՝ Իռլանդիայի նախկին նախագահ Էրսկին Չայլդերսի թոռնուհու հետ։ Նրանք ունեն երեք երեխա։
Դոյլը աթեիստ է։


== Ստեղծագործություններ ==
Հանրաճանաչ է դարձել 1987 թվականին, երբ լույս է տեսել «Կոմիտմենտս խումբը» (անգլ.՝ «The Commitments») վեպը, որն էկրանավորվել է երեք տարի անց։ 1993 թվականին «Պեդի Կլարկ հա-հա-հա» (անգլ.՝  «Paddy Clarke На На На») վեպն ստացել է Բուքերյան մրցանակ և թարգմանվել տասնինը լեզուներով։ Դոյլի վեպերը հարուստ են երկխոսություններով, ժարգոնային բառապաշարով, հասարակաբանությամբ։ Նրա կերտած կերպարները «երրորդ աշխարհի» «բնորոշ երկրի» (դրանցից մեկը Իռլանդիա է անվանվել) հասարակ մարդիկ են։


== Վեպեր մեծահասակների համար ==
Դոյլի Առաջին երեք վեպերը՝ «Պարտավորությունները» (1987), «Սնապերը» (1990), «Ֆուրգոնը» (1991), «Բարիթաունի եռերգության» մասերն են։  Եռերգությունը Ռեբիթի ընտանիքի մասին է։ Բոլոր երեք վեպերով նկարահանվել են հաջողված ֆիլմեր։
«Պարտավորությունները» դուբլինյան դեռահասների խմբի մասին է։ Ջիմի Ռեբիթ կրտսերի գլխավորությամբ, նրանք  որոշում են Ուիլսոն Պիկետի ավանդույթներով սոուլ-խումբ ստեղծել։ Վեպը ֆիլմի է վերածվել 1991 թվականին։ «Սնապերը», որը նկարահանվել է 1993 թվականին,պատմում է Ջիմի քրոջ ՝ Շարոնի մասին, որը հղիացել է։
Նա վճռական է երեխա ունենալու հարցում, սակայն հրաժարվում է բացահայտել հոր ընտանիքին։ «Ֆուրգոնը», որը 1991 թվականին առաջադրվել է  Բուքերյան մրցանակի և նկարահանվել է 1996-ին, Ջիմի ավագի և նրա ընկեր Բիմբոնի մասին է։ Նրանք  հեռացվել են աշխատանքից։ Երկուսով  գնում են  ձկով և տապակած կարտոֆիով օգտագործված ֆուրգոն և սկսում են իրենց սեփական բիզնեսը։  
Դոյլի հաջորդ վեպը նվիրված է ավելի մութ թեմաների։ «Կինը, որը մտավ դռնով» վեպը, որը հրապարակվել է 1996 թվականին, ներկայացնում է ծեծված կնոջ՝ Պոլա Սպենսերի պատմությունը։ Չնայած իր ամուսնու ագրեսիվ պահվածքին՝ կինը պաշտպանում է նրան՝ օգտագործելով դասական արդարացում. «Ես մտա դուռնով»։ 10 տարի անց գլխավոր հերոսը վերադառնալու է « Պաուլու Սպենսեր» գրքում, որը հրապարակվել է 2006 թվականին ։
Դոյլի՝ մեծահասակների համար գրած վերջին եռերգությունը «Վերջին նորությունների ժողովածու» - ն է, որը պատմում է գլխավոր հերոս Հենրի Սմարթի մի քանի տասնամյակներում կատարած արկածների մասին։ «Հենրի անունով աստղը» (հրատարակվել է 1999 թվականին) շարքի առաջին գիրքն է, որում պատմվում է Հենրի Սմարթի ՝  IRA կամավորի և 1916 թ.Զատկի ապստամբության դեմ մարտիկի պատմությունը, Դուբլինում նրա ծնվելուց մինչև նրա չափահաս կյանքը, երբ նա հայր է դարձել։ « Օ, խաղա այս բանը» գրքում (2004 թ.) շարունակվում է Հենրիի պատմությունը Ամերիկայում 1924 թվականին ՝ սկսվելով Նյու Յորքի Ստորին Արևելքում, որտեղ իր սենդվիչի տախտակները տանելու համար վարձում է երեխաներ՝ գրավելով տեղի մաֆիոզների  ուշադրությունը։ Նա նաև մեկնում է Չիկագո, որտեղ դառնում է Լուի Արմսթրոնգի բիզնես գործընկերը։ « Մեռյալ Հանրապետություն» եռերգության վերջին վեպում Հենրին սցենար է գրում հոլիվուդյան ֆիլմի համար։ Նա վերադառնում է Իռլանդիա, և երբ հանգամանքները ստիպում են նրան վերականգնել իր կապերը ИРА -ի հետ, նրան առաջարկում են խնամակալի աշխատանք դպրոցում։
Դոյլը հաճախ է կարճ կոմիկական երկխոսություններ հրապարակում Ֆեյսբուքի իր էջում։


== Վեպեր երեխաների համար ==
Նա նաև գրել է բազմաթիվ վեպեր երեխաների համար, այդ թվում ՝ «Մարսագնացի արկածները» շարքը ]: Այդ շարքից են «Գիգլերի բուժումը»(2000), «Ռովերը փրկում է Սուրբ Ծնունդը» (2001) և  «Միևնույն ժամանակ արկածներ»-ը (2004): Մանկական մյուս գրքերից են «Վայրի բնությունը»(2007 թ.) և «Մոր դեմքը» (2008): 


=== Պատմություններ ===
"Վերականգնում" (2003 թվական)
"Ստրուկը" (2000 թվական)
"Ուսուցում"  (2007 թվական)
"Շունը" (2007)
"Ցլամարտ" (2008 թվական)
"Երեխան" (2004 թվական)
"Քուն" (2008 թվական)
"Բեմադրություն" (2009 թվական)
"Մոխիր" (2010 թվական)
"Ադամանդ" (2011 թվական)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография писателя(անգլ.)
Ссыльные, перевод Макса Немцова