armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դավիդ Գիրլանդայո

Դավիդ Գիրլանդայո (իտալերեն՝ Davide Ghirlandaio, 1452[…] կամ մարտի 14, 1452(1452-03-14), Ֆլորենցիա - օգոստոսի 10, 1525(1525-08-10) կամ ապրիլի 10, 1525(1525-04-10), Ֆլորենցիա), Վերածննդի դարաշրջանի Ֆլորենցիայի նկարիչ, խճանկարիչ։ Սանդրո Բոտիչելլիի և Ֆիլիպպո Լիպպիի  Ժամանակակիցն է։
Ֆլորենցիայի նկարիչների դինաստիայի ներկայացուցիչն է, որն ընդգրկում է իր եղբայրներ Բենեդետո Գիրլանդայոյին (1458—1497 թվականներ) և Դոմենիկո Գիրլանդայոյին (1449—1494 թվականներ), ինչպես նաև վերջին Ռիդոլֆո Գիրլանդայոյի (1483—1561 թվականներ) որդուն։ Ի սկզբանե եղել է օգնական, իսկ ավելի ուշ՝ իր եղբոր Դոմենիկոյի գործընկերը, դինաստիայի հիմնադիրն է։ Եղբոր մահից հետո կրթաթոշակով վերցրեց և սկսեց դասավանդել իր զարմիկին՝ Դոմենիկոյի որդուն՝ Ռիդոլֆո Գիրլանդայոյին։ Ակտիվ մասնակցություն ունեցավ Օրվիետոյի տաճարի խճանկարային զարդարանքին, որպես իր եղբոր օգնական  մասնակցել է Սիքստինյան կապելլայի որմնանկարչությանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Джорджо Вазари. Жизнеописания наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих.
Dizionario enciclopedico Bolaffi dei pittori e degli Incisori italiani dall’XI al XX secolo. — Torino, Giulio Bolaffi, 1972—1976.


== Արտաքին հղումներ ==
Դավիդ Գիրլանդայոն Wga.hu կայքում
Կգնեմ ուրվական

«Կգնեմ ուրվական» (ռուս.՝ «Куплю привидение»), ռուսական կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որ նկարահանվել է 1992 թվականին Արթուր Կոնան Դոյլի պատմվածքի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Հին ամրոցի միայնակ սեփականատերը ուրվականի գնման հայտարարություն է տալիս։ Ավազակների խումբը, կարդալով այդ հայտարարությունը, որոշում է խաբել և գողանալ սեփականատիրոջ ամրոցը։ Աղջիկը, որ ավազակաղմբի գլխավորն է, գալիս է նրա մոտ պառավի տեսքով՝ ասելով, թե իբր մի քանի ուրվականներ ունի և ամրոցի տերը կարող է ընտրել դրանցից մեկին։ Նրա հանցակիցները, հագնվելով ուրվականի նման, սենյակներից գաղտնի գողանում է թանկարժեք իրեր։ Բայց օգնության է գալիս իսկական ուրվականը, որն ապրում է ամրոցում արդեն 500 տարի։ Տեսնելով ուրվականին՝ գողերը սարսափահար փախչում են՝ նետելով կողոպտված իրերի պարկը։ Ի վերջո, ամրոցի սեփականատերը և աղջիկը (նախկին հանցագործը) սիրահարվում են միմյանց։


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր – Եկատերինա Օբրազցովա
Սցենարիստ – Ալբերտ Իվանով
Բեմադրող նկարիչ – Յուրի Իսայկին
Անիմատորներ – Վլադիմիր Շևչենկո, Ալեքսանդր Պանով, Սերգեյ Անտոնով
Նկարիչներ – Ելենա Գագարինա, Վիկտորյա Մակինա, Օլգա Պավլովա, Ս. Սիդորին, Վ. Զինկովսկի, Նիկոլայ Կոզլով
Օպերատոր – Նադեժդա Միխայլովա
Կոմպոզիտոր – Գենադի Գլադկով
Հնչյունային ռեժիսոր – Բորիս Ֆիլչիկով
Ռեժիսորի օգնական – Իրինա Լիտովսկայա
Խմբագիր – Ելենա Միխայլովա
Դերերը հնչյունավորել են – Դմիտրի Նազարով, Նատալյա Կրասնոյարսկա, Ալեքսանդր Մալով
Մոնտաժողներ – Ելենա Բելյավսկայա, Օ․ Դոլգովա
Տնօրեն –  Լիլիանա ՄոնախովաՆկարահանող խումբը ներկայացված է ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կգնեմ ուրվական»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Կգնեմ ուրվական»
Энциклопедия отечественной мультипликации (авт. Сергей Капков, «Алгоритм», 2006)
Կեղծ ղանձլամեր սպիտակ

Կեղծ ղանձլամեր սպիտակ (լատ.՝ Veratrum album), մելանթազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Կարճ գորշ կոճղարմատով և բազմաթիվ քուղանման դեղին-ծղոտագույն արմատներով բազմամյա թունավոր խոտաբույս է։ 1,5 մ բարձրությամբ հաստ տերևապատ ցողունը վերին մասում ծածկված է կարճ թավով։ Խոշոր տերևները ամբողջաեզր ցողունագիրկ էլիպսաձև են, իսկ վերին տերևները՝ նշտարաձև։ Կարճ ծաղկակոթերով և նշտարաձև ծաղկակիցներով եռանդամ ծաղիկները հավաքված են բազմածաղիկ հուրաններում։ Ներսում սպիտակավուն և թավոտ պսակակերպ ծաղկապատը դրսից կանաչավուն է։ Վեց պսակաթերթիկները դասավորված են աստղաձև, իսկ վեց առէջները կարճ են պսակաթերթիկներից։ Տափակ թևավոր սերմերով պտուղը եռանիստ, փեղկավոր, բազմասերմ ձվաձև տուփիկ է։


== Տարածվածություն ==
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիների մարգագետիններում, բացատներում։ Հանդիպում է Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Արագածոտնի, Կոտայքի, Գեղարքունիքի մարզերում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են աշնանը և վաղ գարնանը հավաքված կոճղարմատները արմատներով, որոնք պարունակում են կենտրոնական նյարդային համակարգը թունավորող և մարսողական և սիրտանոթային համակարգի վրա ազդող ստերոիդային ալկալոիդներ։


== Ծանոթագրություններ ==
(3492) Պետրա-Պեպի

(3492) Պետրա-Պեպի (անգլ.՝ Petra-Pepi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի փետրվարի 16-ին Մարի Մահրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,615154 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,235 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9953 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1544,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,233055 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,61° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3492) Պետրա-Պեպի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թուխ մանուկ

Թուխ մանուկ, Հայաստանում տարածված սրբավայր-ուխտատեղիներ։ Գերեզմանաձև կամ միանավ, թաղածածկ, արևելյան խորանով մատուռանման շինություններ՝ կառուցված մեծ մասամբ բարձունքի վրա կամ ջրերի ակունքի մոտ (հանդիպում են նաև բնակավայրերում)։ Համարվում են սուրբ և բուժիչ, ունեն ուխտագնացության օրեր։ Կա տեսակետ, որ Թուխ մանուկ սրբավայրերը կապված են հեթանոսական Հայաստանում հերոս նախնիների՝ «Թուխ Մանուկների» պաշտամունքի հետ, որով դաստիարակվել են միություններում համախմբված պատանիները։ Հայ իրականության մեջ երիտասարդաց միությունները կամ «կտրիճավորաց եղբայրությունները» փոփոխվելով՝ հարատևել են և պահպանվել նաև միջնադարում։ Քրիստոնեությունը աշխատել է Թուխ մանուկի պաշտամունքը վերաիմաստավորել. օրինակ, 13-րդ դարում Հովհաննես Երզնկացին, ցանկանալով Երզնկայի «Երիտասարդական եղբայրությանը» քրիստոնեական կերպարանք տալ, նրա համար հատուկ կանոններ ու ճառեր է գրել։ Թուխ մանուկի պաշտամունքը միաձուլվել է նաև Երից Մանկանց, Քառասուն Մանկանց և, ընդհանրապես, Մանկանց պաշտամունքի հետ։


== Տես նաև ==
Թուխ Մանուկ մատուռը Ալափարսում


== Աղբյուր ==
«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002։
Տաուրիանովա

Տաուրիանովա (իտալերեն՝ Taurianova ), կոմունա Իտալիայի Կալաբրիա մարզի Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։ Սահմանակից է Չիտանովա, Մոլոկիո, Օպիդո Մամերտինա, Ռիցիկոնի, Տերանովա Սապպո Մինուլիո, Վարապոդիո համայնքներին։
Բնակչությունը՝ 15 933 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 336 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 47 կմ² տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0966, փոստային ինդեքս՝ 89029։
Կոմունայի հովանավորն է համարվում սուրբ Մարիամ Աստվածածինը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 8-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Երբ Հարրին հանդիպում է Սեջալին

Երբ Հարրին հանդիպում է Սեջալին (հինդի՝ जब हैरी मेट सेजल; Jab Harry met Sejal), հնդկական ֆիլմ, որի ռեժիսորը հանդիսանում է Իմտիազ Ալին։ Ֆիլմը թողարկվել է 2017 թվականի օգոստոսի 4-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը ներկայացնում է Հարրիի և Սեջալի ճանապարհորդությունը ամբողջ Եվրոպայում։ Սեջալի նշանդրեքի մատանու փնտրտուքների միջոցով Հարրին սկսում է ավելի լավ հասկանալ սերը և հարաբերությունները։ Սեջալը բավականություն է ստանում Հարրիի հետ իրեն տրված ազատությունից և պաշտպանվածությունից։


== Գլխավոր դերերում ==
Շահրուխ Խան՝ Հարրի/ Հարինդեր Սինգխ Ներա
Անուշկա Շարմա՝ Սեջալ Շահ
Կավի Շաստրի՝ Ռուպեն, Սեջալի ամուսինը
Բյորն Ֆրայբերգ
Մատավիոուս Գեյլս
Բրյուս Հանթեր
Ատիլա Կերեկեշ
Քրիստինա Մերֆի
Դաքսեշ Պատել
Ռանա Ռանբիր
Չանդան Ռոյ Սանյալ՝ Գազ, ապօրինի ներգաղթյալ և հանցագործ


== Սաունդթրեք ==


== Քնադատություն ==
Քննադատները ֆիլմը այնքան էլ բարձր չեն գնահատել։ «Գալֆ նյուզ» թերթի լրագրող  Մանջուշա Ռադհակրիշնան նշել է, որ ֆիլմը կարող է հետաքրքրել միայն Շախրուխի և Անուշկայի երկրպագուներին։ Ուրիշները պետք է երկար մտածեն այդ ռոմանտիկ կատակերգությունը նայելու համար։ Քրիտիան Այերը գրել է, որ նա հետևել է բոլիվուդյան արտադրության հարյուրավոր անարժեք ֆիլմերի, և այդ ֆիլմը կարող է հիթ դառնալ միայն այն պատճառով, քանի որ այդ ֆիլմում խաղում է Խանը։ Bollywood Hungama կայքում ֆիլմը կոչվել է «կլիշեների և սխալների շարվածք, որոնք իջեցնում են ֆիլմի մակարդակը, շնորհիվ վատ սցենարի»։ Կինոքննադատ Ռաջիվ Մասանդը ավելացրել է, որ, չնայած դերասանների ջանքերին, հերոսների հարաբերությունները ընդունվում են խառնաշփոթ և անհետաքրքիր։ Իսկ Բհարջվաջ Ռանգան եզրակացրել է, որ «Իմտիազ Ալին, ստանալով իր ամենամեծ աստղը, ստեղծել է իր ամենահիասթափեցուցիչ ֆիլմը»։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռյաբիկովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌյաբիկովոՌյաբիկովո (ռուս.՝ Рябиково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
小苹果

小苹果 (չինարեն ավանդ. 小蘋果, հեշտ. 小苹果 , պինին: Xiǎopíngguǒ), երգ Վան Թայլիից և Սյաո Յանից կազմված Chopstick Brothers դուետի կատարմամբ: Լույս է տեսել որպես պրոմո Old Boys: The Way of the Dragon (老男孩之猛龙过江) ֆիլմի համար և շատ արագ ճանաչված է դարձել չինական համացանցում, դարռանլով համացանցային մեմ:
Հարավկորեական T-ara խումբը (Chopstick Brothers-ի մասնակցությամբ) ձայնագրել է երգի սեփական տարբերակը՝ տեքստի կորեերեն և չինարեն տարբերակով: Այդ երգը լույս է տեսել որպես թվային սինգլ 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին:


== Մրցանակներ ==
American Music Awards 2014. International Song Award
Mnet Asian Music Awards 2014. Favorite Music in China


== Ծանոթագրություններ ==
540

540 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 540 թվականն է, 
VI դարի 40-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Բամպակյան

Բամպակյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Հրանտ Հ. Բամպակյան (1906-?), թարգմանիչ։
Սամուել Հ. Բամպակյան (20-րդ դար), մտավորական։


== Տես նաև ==
Բամբակյան


== Ծանոթագրություններ ==
Ստուրնո

Ստուրնո  (իտալերեն՝ Sturno), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3261 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 204 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83055, հեռախոսային կոդ՝ 0825։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunesturno.it Archived 2011-07-22 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Անատոլի Սիդորով (գիտնական)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անատոլի Սիդորով (այլ կիրառումներ)Անատոլի Իվանովիչ Սիդորով  (ռուս.՝ Анатолий Иванович Сидоров, ապրիլի 13 (25), 1866, Նովոչերկասկ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 18, 1931(1931-12-18), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային գիտնական-մեխանիկ և մեքենաշինարար, ՌՍՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ  (1928), պրոֆեսոր, Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանի մեխանիկական ֆակուլտետի դեկան։


== Կենսագրություն ==
Անատոլի Սիդորովը ծնվել է 1866 թվականի ապրիլի 13-ին  (նոր տոմարով՝ ապրիլի 25-ին ) Վոյսկա Դոնսկի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում։  1888 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի առաջին դասընթացը, 1891 թվականին՝ Մոսկվայի Կայսերական տեխնիկական ուսումնարանը  (ՄԿՏՈւ)՝ ինժեներ-մեխանիկի կոչումով։
1895 թվականին Ժողովրդական կրթության նախարարության կողմից գործուղվում է արտասահման պրոֆեսորի կոչման նախապատրաստելու համար։ Մասնակցել է Բեռլինի պոլիտեխնիկական դպրոցի մեքենաշինության դասընթացներին, եղել Գերմանիայի և Շվեյցարիայի բազմաթիվ մեքենաշինական գործարաններում։  1897 թվականին նշանակվում է ՄԿՏՈւ-ի մեքենաշինության ամբիոնի ասպիրանտ-պրոֆեսոր, որտեղ էլ 1898 թվականին դառնում է պրոֆեսոր։

1907-1912 թվականներին դասավանդել է գծագրություն և  «Մեքենաների կառուցվածք» դասընթացը մեխանիկական (II, III, IV տեխնիկական դասարաններ) և քիմիական (III տեխնիկական դասարան) բաժանմունքներում։1915-1921 թվականներին եղել է ՄԿՏՈւ-ի մեխանիկական ֆակուլտետի դեկանը։  1921-1923 թվականներին եղել է ՌՍՖՍՀ Արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի բյուրոյի տնտեսական ներկայացուցչությունում Խորհրդային Ռուսաստանի ներկայացուցիչը Գերմանիայում։ 1892 թվականից եղել է ՄԿՏՈւ-ին կից Պոլիտեխնիկական ընկերության անդամ,  1897-1898 թվականներին՝ դրա քարտուղարը,  1898-1904 թվականներին ինժեներա-մեխանիկական բաժանմունքի նախագահը,  1900-1901 թվականներին ինժեներա-էլեկտրոտեխնիկական բաժանմունքի նախագահը։ 1898 թվականից համարվել է Ընկերության պատվավոր անդամ։    
Անատոլի Իվանովիչը համագործակցել է «Տեխնիկական ժողովածու», «Արդյունաբերության բանբեր» և «Պոլիտեխնիկական ընկերության տեղեկագիր» ամսագրերի հետ։  Նրան են պատկանում մեքենաների և դրանց հանգույցների նախագծման, մեքենաների ավտոմատ կարգավորման և տեխնիկայի պատմության վերաբերյալ աշխատություններ։
Բնակվել է Մոսկվայում Բրիգադիրսկի առաջին նրբանցքի, Գերմանական 12  (այժմ՝ Բաումանյան փողոց  42) և Լեֆորտովյան 14  (այժմ՝ Սոլդատսկի  նրբանցք), հասցեներում։
Մահացել է  1931 թվականի  դեկտեմբերի 18-ին Մոսկվայում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անատոլի Իվանովիչ Սիդորով
Յարանկա (Լումպունի վտակ)

Յարանկա  (ռուս.՝ Яранка ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կոժիմյու գետի ձախ ափից 124 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 20 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010300512111100038965
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111103896
Ավազանի կոդը — 10.01.03.005
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Աֆանասևո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱֆանասևոԱֆանասևո (ռուս.՝ Афанасьево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(1463) Նորդենմարկիա

(1463) Նորդենմարկիա (անգլ.՝ Nordenmarkia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի փետրվարի 6-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,157074 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5613 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7529 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2048,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175702 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,3° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1463) Նորդենմարկիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վարուժան Կարապետյան

Վարուժան Կարապետյան (մարտի 7, 1954(1954-03-07), Ալ-Կամիշլի, Սիրիա - հունվարի 29, 2019(2019-01-29), Երևան, Հայաստան), Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի անդամ (ASALA), Օռլի օդանավակայանում ահաբեկչություն է կատարել, որի արդյունքում 8 մարդ զոհվել է 55 մարդ վիրավորվել է։


== Ահաբեկչական ակտ ==
1980-ականների սկզբին Կարապետյանը Ֆրանսիայում ղեկավարել է ԱՍԱԼԱ-ի գործունեությունը։ 1983 թվականի հուլիսի 15-ին Կարապետյանը  մեծ ճամպրուկով ռումբ է տեղադրել Փարիզի Օրլի օդանավակայանում թուրքական ավիաուղիներիի կայանման առջև։ Պայթյունի արդյունքում տեղում չորս մարդ է սպանվել։ Ռումբը կազմված է եղել ընդամենը կես կիլոգրամ սեմտեքս պայթուցիկից, սակայն այն միացված էր չորս շարժական գազային գնդանոթներով, որից էլ լուրջ այրվածքներ են ստացել, բազմաթիվ վիրավորներից չորսը ավելի ուշ մահացել են։
8 զոհվածներից միայն երկուսն էին թուրքեր, մնացածը այլ ազգի ներկայացուցիչներ էին։ Մասնավորապես, զոհվածների թվում եղել են 4 ֆրանսիացի, մեկ շվեդ և մեկ ամերիկացի։


=== Ահաբեկչությունից հետո ===
Ահաբեկչությունից հետո ֆրանսիական ոստիկանությունը օդանավակայանում ձերբակալել է Վարուժան Կարապետյանին, որը խոստովանել է հանցանքը և հայտնել է, որ ռումբը պայթել է ժամանակից շուտ, և որ այն պետք է պայթեր ինքնաթիռում՝ Փարիզից դեպի Ստամբուլ թռիչքի ժամանակ։ Այդ ժամանակ հիվանդանոցում ստացած այրվածքներից մահացել է ահաբեկչության յոթերորդ զոհը՝ ֆրանսուհի Ժակլին Կիրշները, ում 19-ամյա տղան տեղում էր մահացել։
Կարապետյանը պատմել է քննիչներին, որ օդանավակայանում նա ուղևորներից մեկին տվել է 65 դոլար, ասելով, որ նա շատ ուղեբեռ ունի, խնդրել է հանձնել նրա փոխարեն ուղեբեռի ճամպրուկներից մեկը։ Ռումբը սակայն չի պայթել օդում, ինչպես նախօրոք մտածել էին, այլ դեպքերի դժբախտ զուգադիպությամբ ուղեբեռի հարթակում։
Դատավարության ընթացքում, որը տեղի է ունեցել Փարիզի Կրետեյ արվարձանում, Կարապետյանը հրաժարվել է ցուցմունքներից, որոնք նա տվել է նախաքննության ժամանակ, և մյուս մեղադրանքների հետ միասին, սկսեց հերքել, որ որպես մեղադրյալ ներգրավված է եղել ահաբեկչությանը։ 1985 թվականի մարտի 3-ին ատենակալների դատարանը Կարապետյանին մեղավոր է ճանաչել ահաբեկչության մեջ և դատապարտել նրան ցմահ ազատազրկման։


=== Ազատ արձակումն ու Հայաստան արտաքսումը ===
Ըստ Ազգ շաբաթաթերթի, Կարապետյանի պաշտպանության համար հանդես են եկել հայ մտավորականներ Սիլվա Կապուտիկյանը, Գևորգ Էմինը, Պերճ Զեյթունցյանը, Զորի Բալայանը և շատ ուրիշներ։ 2001 թվականին, բանտում 17 տարի նստելուց հետո, նա վաղաժամկետ ազատ է արձակվել և արտաքսվել է Հայաստան։ Դատավորները հաշվի են առել Կարապետյանի օրինակելի վարքը և հայկական կողմի պատրաստակամությունը՝ ապահովել Կարապետյանին բնակարանով և աշխատանքով։
Կարապետյանի հետ հանդիպման ժամանակ 2001 թվականի մայիսի 4-ին Հայաստանի վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանը ուրախությունը հայտնեց Կարապետյանին ֆրանսիական բանտից դուրս գալու համար։
Հայ իրավապաշտպանները հանդես եկան քննադատությամբ Կարապետյանին Հայաստանում ապաստան տրամադրելու համար։
Հայաստանի խորհրդարանում տեղի ունեցած ահաբեկչությունից հետո «Հայկական ժամանակ» և «Առավոտ» օրաթերթերը համեմատել են կազմակերպիչ Նաիրի Հունանյանին Կարապետյանի հետ։ «Ազգ» շաբաթաթերթը, ընդհակառակը, գնահատեց նման համեմատությունը, որպես մարդկային արժեքների արժեզրկում։
Մահացել է 2019 թվականի հունվարի 28-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մահացած է ԱՍԱԼԱ-ի մարտիկ Վարուժան Կարապետեանը
Կարապետ Չիրախյան

Կարապետ Խաչատուրի Չիրախյան (1873, Նոր Նախիջևան, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1913, Փարիզ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==

Սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, սովորել է Իլյա Ռեպինի դասարանում։ 1903 թվականին Օգյուստ Ռոդենի խորհրդով Փարիզում բացել է արվեստանոց։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, որոշ ստեղծագործություններ պահվում են Իտալիայի, Ֆրանսիայի թանգարաններում, մասնավոր հավաքածուներում։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Ստեղծել է բնանկարներ, դիմանկարներ, կենցաղային և պատմական թեմաներով պատկերներ։ Գործերից են՝

«Փարիզուհին»
«Հանդիպում Բուլոնում»
«Խաղաղ անկյուն զբոսայգում»
«Լյուքսեմբուրգյան պարտեզ»
«Լճափ»
«Կանայք երեխաներով»
«Հրաժեշտ»
«Սևաստոպոլի ծովափը»
«Իխանուհու դիմանկարը»
«Ռոզայի դիմանկարը»
«Օգոստոս կայսեր վերադարձը Եգիպտոսից», 1907, ՀԱՊ
«Մի անկյուն սենյակում» 1908-1909, ՀԱՊ
«Ինտերիեր. Նատյուրմորտ», ՀԱՊ


== Ցուցահանդեսներ ==
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Միլանում (1930, 1940 հետմահու)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Ֆադեև (գրող)

Ալեքսանդր Ալեքսանդրի Ֆադեև (դեկտեմբերի 11 (24), 1901[…], Կիմրի, Կորչևսկոյ գավառ, Տվերի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 13, 1956(1956-05-13)[…], Պերեդելկինո, Կունցևի շրջան, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային գրող, հասարակական գործիչ։


== Կենսագրություն և ստեղծագործություններ ==
1908 թվականից ապրել է Հեռավոր Արևելքում։ Սովորել է Վլադիվոստոկի առևտրային ուսումնարանում (1912 - 18), որտեղ մտերմանալով բոլշևիկների հետ, մասնակցել է քաղաքացիական պատերազմին (1918-20) և Կրոնշտադտի ապստամբության ճնշմանը։ Սովորել է Մոսկվայի լեռնային ակադեմիայում (1921-24)։ 1924-26-ին կուսակցական աշխատանք է կատարել Կրասնոդարում և Դոնի Ռոստովում, վերադառնալով Մոսկվա՝ նվիրվել է գրական գործունեության։
1923-ին հրապարակվել է նրա «Հոսանքին հակառակ» պատմվածքը, 1924-ին՝ «Հեղեղ» վիպակը։ Հեղինակին լայն ճանաչում է բերել «Ջախջախում» (1927, հայ. հրտ. 1933, համանուն կինոնկար, 1931) վեպը, որը պատկերում է քաղաքացիական պատերազմի դրվագներից մեկը Հեռավոր Արևելքում։ Քաղաքացիական պատերազմին է նվիրված նաև «Վերջին ուդեհեն» (մաս 1-4, 1929 - 40, անավարտ, հայ. հրտ. 1936) վեպը։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին գրել է ժողովրդի պայքարի մասին պատմող ակնարկներ, հոդվածներ, ստեղծել «Լենինգրադը պաշարման օրերին» (1944) գիրքը։ Նրա ստեղծագործության մեջ ավելի ու ավելի ուժեղացող հերոսական ռոմանտիկ երանգներն առանձին ուժով են հնչում «Երիտասարդ գվարդիա» (1945, 2 խմբ. 1951, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1946, հայ. հրտ. 1947, համանուն կինոնկար, 1948) վեպում, որի հիմքում ընկած են Կրասնոդոնի «Երիտասարդ գվարդիա» ընդհատակյա կոմերիտական կազմակերպության գործերը։ Վեպը ներբողում է խորհրդային ժողովրդի պայքարը Նացիստական Գերմանիայի դեմ։ Զարգացնելով ռուս գրականության լավագույն ավանդույթները՝ Ֆադեևը ստեղծել է երկեր, որոնք դարձել են սոցիալիստական ռեալիզմի գրականության դասական նմուշներ։ «Երեսուն տարում» (1957) գիրքն ամփոփում է նրա գրական-քննադատական ելույթները։ Նրա գործերը բեմականացվել ու էկրանացվել են, թարգմանվել ԽՍՀՄ և այլ երկրների լեզուներով։
Հոգեկան դեպրեսիայի վիճակում Ալեքսանդր Ֆադեևը ինքնասպան է եղել ատրճանակով։ Որպես ինքնասպանության պատճառ նշվել է ալկոհոլիզմը։
1926 - 32-ին Ֆադեևը եղել է Պրոլետարների, գրողների ռուսաստանյան ասոցիացիայի ղեկավարներից, 1939-44 և 1954 - 56-ին՝ ՍՍՀՄ ԳՄ քարտուղար, 1946 - 54-ին՝ գլխավոր քարտուղար և վարչության նախագահ։ 1950-ից՝ Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի փոխնախագահ։ 1939 - 56-ին՝ ՍՄԿԿ Կենտկոմի անդամ, ՍՄԿԿ XX համագումարում (1956) ընտրվել է ՍՄԿԿ Կենտկոմի անդամության թեկնածու։
ԽՍՀՄ II - IV գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի 2 շքանշանով։


== Գրականություն ==
Зелинский К., «А. А. Фадеев. Критико-биографический очерк, М., 1956;
Озеров В., Александр Фадеев. Творческий путь, 3 изд., доп. и перераб., М., 1970;
Беляев Б. Л., Страницы жизни։ А. Фадеев в 20-е и 30-е гг., М., 1980


== Ծանոթագրություններ ==
Սրխու Սուրբ Նշան վանք

Սրխու Սուրբ Նշան վանք (նաև` Սուրբ Մարինոսի վանք), հայկական առաքելական վանական համալիր պատմական Վասպուրական նահանգի Հայոց ձոր գավառի Կալպալասան գյուղի մոտ։


== Պատմություն ==
Սրխու Սուրբ Նշան վանքի հիմնադրման ստույգ թվականը հայտնի չէ։ Համաձայն հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի ուսումնասիրությունների` վանքը գոյություն է ունեցել առնվազն զարգացած միջնադարից։ Այն եղել է Ախթամարի իրավասության ներքո գտնվող վանական համալիրներից մեկն էր։
Վանքի առավել ծաղկման ժամանակաշրջանը եղել է 16-րդ դարը, ինչի մասին են վկայում այնտեղ 1570, 1592, 1593, 1596 թվականներին ստեղծված ձեռագրերն ու տվյալ ժամանակաշրջանով թվագրվող մեծ թվով գերեղմանաքարերը։
Վանական համալիրը էապես տուժել է 1648 թվականին տեղի ունեցած ուժեղ երկրաշարժի հետևանքով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիքուլիքենդ Երկրորդ

Ալիքուլիքենդ Երկրորդ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 1150 հայ բնակիչ։


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պետաչատո

Պետաչատո (իտալերեն՝ Petacciato), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Կոմպաբասո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3488 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 100 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 86038, հեռախոսային կոդ՝ 0875։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 0874 67337
Էլեկտրոնային հասցե՝ comune.petacciato@libero.it
Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.petacciato.cb.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Լուիջի Բարբեսինո

Լուիջի Բարբեսինո (իտալերեն՝ Luigi Barbesino, մայիսի 1, 1894(1894-05-01), Կազալե Մոնֆերատո, Ալեսանդրիա, Պիեմոնտ, Իտալիա - ապրիլի 20, 1942(1942-04-20), Strait of Sicily), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ով հանդես է եկել իր հայրենի քաղաքը ներկայացնող Կազալե ֆուտբոլային ակումբում, որի հետ 1913/14 մրցաշրջանում դարձել է Իտալիայի առաջնության չեմպիոնː Լուիջին հանդես է եկել նաև Իտալիայի ազգային հավաքականում, որում անցկացրած 5 խաղերում դարձել է 1 գոլի հեղինակː Բարբեսինոն մինչ օրս համարվում է Իտալիայի ազգային հավաքականում հանդես եկած ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը. իր մեկնարկային խաղում Լուիջին եղել 18 տարեկան 2 ամսականː
Ֆուտբոլային կարիերան ավարտելուց հետո մարզել է իտալական երեք ակումբներ՝ Լենյանոն, Ռոման և Վենեցիանː
Մահացել է 1942 թվականի ապրիլի 20-ին ավիավթարից, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակː


== Ծանոթագրություններ ==
Խնձորտա

Խնձորտա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի գավառակում։ Գտնվում էր Հազզո-Խաբլջոզ գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բորովյոնկա (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)

Բորովյոնկա (ռուս.՝ Боровёнка), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 1414 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռուբենս Չինարով

Ռուբենս Չինարով (իսկական անունը՝ Ռուբեն Զարմայրի Մսերյան, մայիսի 3, 1869(1869-05-03), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 12, 1943(1943-01-12), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդահայ դերասան, դրամատուրգ, թարգմանիչ։ ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1935)։ Հրապարակախոս, խմբագիր Զարմայր Մսերյանի որդին, լեզվաբան Լևոն Մսերյանի եղբայրը։ 


== Կենսագրություն ==
Ռուբեն Զարմայրի Մսերյանը ծնվել է 1869 թվականին Մոսկվայում։ Միջնակարգ և բարձրագույն կրթությունը ստացել է ծննդավայրում։ 
1884 թվականին սկսվել է նրա դերասանական գործունեությունը Ֆեոդոր Կորշի ռուսական դրամատիկական թատրոնում (Մոսկվա)։ Այնտեղ խաղացած լավագույն դերերից է Իտալացի ծառան (Իվան Տուրգենևի «Երեկո Սոռենտոյում»)։ 
1887 թվականից նա մասնակցել է Մարիա Սավինայի, Նիկոլայ Սոլովցովի և այլոց շրջագայություններին։ 1898 թվականին վերադարձել է Կորշի թատրոն, որտեղ խաղացել է պարզամիտների դերեր։ 1905 թվականից կատակերգական դերերով հանդես է եկել Մոսկվայի «Էրմիտաժ», «Ակվարիում» և այլ թատրոնների բեմերում, իսկ 1921 թվականից, որպես հանդիսավար և ֆելիետոնիստ հանդես է եկել էստրադայում։ Ելույթ է ունեցել նաև Օդեսայի, Խարկովի, Կիևի թատրոններում, երկար տարիներ գործել է Կազանում։
Մսերյանը նաև կատակերգությունների, վոդևիլների և ֆարսերի հեղինակ և թարգմանիչ էր։ Նա հեղինակել է 49, թարգմանել ու փոխադրել ավելի քան 100 պիես։ «Թանկագին համբույր» պիեսի շնորհիվ նա ձեռք է բերել ճանաչում։ Այն բեմադրվել է 1897 թվականին Կորշի թատրոնում։ Հայկական թատրոնում պիեսը բեմադրվվել է Կ. Չալաբյանի, Ե. Խաժակի, Անդրանիկի (Սողոմոնյան) և այլոց թարգմանությամբ։ Կովկասի թատրոններում 1910-ական թվականներին բեմադրվել է նաև նրա «Դիմակը հանածը» պիեսը։
Մսերյանը գրել է նաև հոդվածներ, որոնցում անդրադարձել է թատերական գործիչներ Պետրոս Ադամյանի, Ստեփան և Ալմա Սաֆրազյանների, Գոհարիկ Շիրինյանի, Հովհաննես Կյուրեղյանի գործունեությանը։ Տպագրվել է Ռուբեն, Չինարով, Կորրեսպ և այլ կեղծանուններով։


== Ստեղծագործություններ ==
Чинаров, Р. Дорогой поцелуй. Шутка в 1 д. Одесса [1897];
Чинаров, Р. Нос по ветру. Ком.-шутка в 3 д. Одесса 1900;
Чинаров, Р. Поезд № 12. Дорожная сценка в 1 д. СПб. 1900;
Чинаров, Р. Когда мы сонные проснемся. Шутка в 1 д. М. 1900;
...?. Переводчик. Шутка в 1 д. / Пер. Чинаров, Р.. — М., 1900;
Чинаров, Р. Отец взрослой дочери. Шутка в 1 д. М. 1913


== Ծանոթագրություններ ==
Չերնատկա

Չերնատկա (ռուս.՝ Чернатка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իմենի Վորովսկոգո (քաղաքատիպ ավան, Նոգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իմենի ՎորովսկոգոԻմենի Վորովսկոգո (ռուս.՝ Имени Воровского), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Նոգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5123 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քլինթոն շրջան (Իլինոյս)

Քլինթոն շրջան (անգլ.՝ Clinton County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.228 կմ² է, բնակչությունը՝ 37.762 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քարլիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1824 թ.։
Գիյոմ դը Մաշո

Գիյոմ դը Մաշո (ֆր.՝ Guillaume de Machaut կամ ֆր.՝ Machault, լատ.՝ Guillelmus de Mascandio, 1300[…], Ռեյմս - 1377[…], Ռեյմս), ֆրանսիացի բանաստեղծ, երգահան, ճարտասանական դպրոցի հիմնադիր։
Ճանաչված է «Գիրք իսկապես պատահածի մասին» (1365 թվական) պոեմով։ Նա Վաղ Վերածննդի երաժշտության «Արս նովա» («Նոր արվեստ») ուղղության ներկայացուցիչն է։ Հոգևոր երաժշտության (մոտետներ, պատմության մեջ առաջին քառաձայն մեսսան) հետ ստեղծել է գործիքային նվագակցությամբ երգեր (վիրելե, բալլադ, ռոնդո և այլն)՝ տրուվերների երաժշտա-բանաստեղծական ավանդույթներին զուգակցելով նոր բազմաձայնության արվեստը։


== Աշխատություններ ==
Poésies lyriques, ed. Vladimir Chichmaref. Paris, 1909
Oeuvres de Guillaume de Machaut, ed. E. Hoepffner. Paris, 1908-21
Complete Works, ed. by Leo Schrade // Polyphonic Music of the Fourtheenth Century, vls.2-3. Monaco: Editions de L’Oiseau-Lyre, 1956-57 (лучшее полное издание муз. сочинений Машо)
Le Jugement du roy de Behaigne et Remède de Fortune, text ed. by James Wimsatt & William Kibler, music ed. by Rebecca Baltzer. Athens: Univ. of Georgia Press, 1988
Le livre du Voir Dit, ed. by D. Leech-Wilkinson, transl. by R.B. Palmer. New York, 1998
Le Livre du Voir Dit, ed. and trans. P. Imbs, revised with an introduction by J. Cerquiglini-Toulet. Paris, 1999։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երաժշտական ստեղծագործությունների և սկավառակագրության ամբողջական ցանկ
Էպիկական ստեղծագործությունների ամբողջական մատենագրություն
«Զրահով զգեստավորված…» բանաստեղծությունը (լատիներեն բնագիր և ռուսերեն թարգմանություն)
Երգերի ձայնագրությունները (Umeå Akademiska Kör կայքից)
«Արս նովա» գրականության արխիվում Գիլոմ դը Մաշոյի ստեղծագործությունների մատենագրություն
Պատմություն Հունաց

«Պատմություն Հունաց» կամ «Հելլինիկա» (հին հունարեն՝ Ἑλληνικά), աթենական ծագումով հին հունական գրող և պատմիչ, ինչպես նաև զորավար Քսենոփոնի աշխատությունը՝ նվիրված Հունաստանի պատմությանը։


== Կառուցվածք ==
Բաղկացած է երկու անկախ մասերից, որոնք բաժանված են ըստ պատմական ժամանակահատվածների։ Առաջին մասը իր հերթին բաղկացած է երկու գլխից։ Այդտեղ ներկայացված են ամբողջ Հունաստանը ցնցած Պելոպոնեսյան պատերազմների վերջին վեց տարիները։
Խորհրդանշական է այն, որ Քսենոփոնն իր աշխատության սկիզբը համարել է պատմիչ Թուկիդիդեսի աշխատության ավարտը (Թուկիդիդեսի «Պելոպոնեսյան պատերազմի պատմություն» աշխատությունն ավարտվում է Պելոպոնեսյան պատերազմների սկզբի և ընթացքի նկարագրությամբ)։
Ենթադրվում է, որ Քսենոփոնն իր այս աշխատությունը գրել է Հին Հունաստանի Սկիլունտե քաղաքում։
Երկրորդ մասը բավականին տարբեր է առաջինից՝ և՛ կառուցվածքով և բովանդակությամբ։ Այն ներառում է հինգ գլուխներ։ Այն հիմնականում ներկայացնում է Հին Հունաստանում տիրող աշխարհաքաղաքական և սոցիալ-տնտեսական իրադրությունը Պելոպոնեսյան արյունարբու մարտերից հետո։
Խորապես նկարագրված է Կինոսկեֆալեի և Մանտինեասի ճակատամարտերի սկիզբը, ընթացքն ու հետագա զարգացումները՝ մ.թ.ա. 4-րդ դարում։ Հայտնի է, որ Քսենոփոնն այս գիրքը ավարտին է հասցրել իր մահից կարճ ժամանակ առաջ։


== Տե՛ս նաև ==
Քսենոփոն
Անաբասիս


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (52701-52800)

Աստերոիդների ցանկ (52601-52700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (52801-52900)
 Աստերոիդների ցանկ (52601-52700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (52801-52900)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (50001)-(55000)»։ www.minorplanetcenter.net
Յուրևկա (Բակովսկայա Պալուգայի վտակ)

Յուրևկա  ռուս.՝ Юрьевка, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բակովսկայա Պալուգա գետի ձախ ափին՝ 16 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000212103000049798
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  103004979
Ավազանի կոդը -  03.03.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
(431) Նեֆելե

(431) Նեֆելե (անգլ.՝ Nephele), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1897 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,136191 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5969 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6754 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Նեֆելե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,5861 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2028,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17746 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,83° անկյուն։
Նեֆելե աստերոիդը պատկանում է Ֆեմիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 535 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,08 ա. մ., իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,24 ա. մ. հեռավորության վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է B դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(431) Նեֆելե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պուչսերդա

Պուչսերդա (իսպ.՝ Puigcerdà)- մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Ժիրոնա շրջանում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշա- Սերդանյա մարզում։ Տարածքը կազմում է 18.92 կմ2։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել էր 8746 մարդ։ Ադմինիստրատիվ կենտրոնից հեռու է 89 կմ։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Informació de la Generalitat de Catalunya Archived 2008-09-22 at the Wayback Machine.
Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya
Patrimoni històricartístic de Puigcerdà
Pàgina web de serveis Archived 2012-06-23 at the Wayback Machine.
Շարտյուզակ

Շարտյուզակ (ֆր.՝ Chartuzac ), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Մոնտանդր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ժոնզակ շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17092։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 166 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շարտյուզակի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Պուիրեո

Պուիրեո (ֆր.՝ Puyréaux), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 463 մարդ, բնակչության խտությունը` 57.09 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.11 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 85 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 25 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 297 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 221-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 76։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,4 %։ 221 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 203 անձ (110 տղամարդ և 93 կին)։ Գործազուրկ են եղել 18 անձ (7 տղամարդ և 11 կին)։ 76 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 41-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Տինդի (գյուղ, Ռիուգե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տինդի (այլ կիրառումներ)Տինդի (էստ․՝ Tindi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 33 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սվետլի Յար (քաղաքատիպ ավան, Սվետլոյարսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սվետլիյ ՅարՍվետլի Յար (ռուս.՝ Светлый Яр), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Սվետլոյարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12219 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գևորգ Հարությունյան (շախմատիստ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գևորգ Հարությունյան (այլ կիրառումներ)Գևորգ Դավթի Հարությունյան (մայիսի 7, 1981(1981-05-07), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր։


== Նվաճումներ ==
2008 թվականին Ռեկտորի 10-րդ մրցաշարում 9 հնարավորից վաստակել է 6 միավոր, սակայն լրացուցիչ ցուցանիշներով գրավել է երրորդ տեղը
Մասնակցել է Դուբայ Օփեն 2010 մրցաշարին, որտեղ 29 քայլում հաղթել է Գադիր Գուսեյնովին


== Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գևորգ Հարությունյանի էջը Chessgames.com կայքում
Բերկշիր շրջան (Մասաչուսեթս)

Բերկշիր շրջան (անգլ.՝ Berkshire County), ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի 14 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.411 կմ² է, բնակչությունը՝ 131.219 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փիտսֆիլդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1761 թ.։
Ռիչարդ Բոնինգտոն

Ռիչարդ Պարկս Բոնինգտոն (անգլ.՝ Richard Parkes Bonington, հոկտեմբերի 25, հոկտեմբերի 25, 1801(1801-10-25) կամ հոկտեմբերի 25, 1802(1802-10-25), Arnold, Nottinghamshire, Նոթթինգեմշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - սեպտեմբերի 23, 1828(1828-09-23)[…], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի նկարիչ, գեղանկարչության մեջ ռոմանտիզմի ներկայացուցիչ։


== Կյանք և ստեղծագործություն ==
1817 թվականինին ընտանիքը տեղափոխվեց Կալ։ Այստեղ Բոնինգտոնը սովորում է ջրանկարչության մեթոդները Լուի Ֆրանսիայից՝ Թոմաս Գյորտինի աշակերտից։ 1819 թվականից սովորել է Անտուան-Ժան Գրոյի Փարիզի գեղարվեստի դպրոցում, սակայն տարվել պատմական գեղանկարչությամբ։ Բոնինգտոնի ստեղծագործական զարգացման ճանապարհին առավել կարևոր դեր է խաղացել ընկերակցությունը Էժեն Դելակրուայի և Թեոդոր Ժերիկոյի հետ։
Նա ճանապարհորդեցին դեպի Ֆրանսիայի հյուսիս, 1823 թվականին այցելել Բելգիա, իսկ 1826 թվականին ուղևորվել Հյուսիսային Իտալիա, որտեղ նրա ստեղծագործությունների հիմնական թեման բնանկարն էր։ Առաջին անգամ նա 1822 թվականին Սալոն ուղարկեց երկու նորմանդական ջրանկար։ Փարիզյան սալոնում 1824 թվականին Բոնինգտոնը ոսկե մեդալ է ստացել և 1825 թվականին Դելակրուայի հետ մեկնել Լոնդոն`ուսումնասիրելու Ուիլյամ Թըրների և Անգլիայի գեղանկարչական դպրոցի պատմությունը։ Նկարները, որ գտնվում էին Բոնինգտոնի արվեստանոցում, վաճառվել են Սոտբիի աճուրդում 1829 թվականին։
Բոնինգտոնի գեղարվեստական ազդեցությունը Անգլիայի և Ֆրանսիայի ռոմանտիկների վրա այնքան մեծ էր, որ նույնիսկ զգացվում է Ժան Բատիստ Կամիլ Կորոյի ստեղծագործություններում, իմպրեսիոնիստների և Բարբիզոնյան դպրոցի արվեստագետների աշխատանքներում։ Վիմագրության ոլորտում ևս նրա աշխատանքները պակաս հաջող չէին։ Դելակրուան 1861 թվականին Թեոֆիլ Թորեին ուղղված իր նամակում այսպես է գրում Բոնինգտոնի մասին. «Երբ ես նրան հանդիպեցի առաջին անգամ, ես ևս շատ երիտասարդ էի և ուսումնասիրում էի Լուվրի աշխատանքները. դա մոտավորապես 1816 կամ 1817 թվականն էր...Նա արդեն զարմանալի ունակություններ էր դրսևորում ջրանկարչության ժանրում, ինչը այն ժամանակ անգլիական նորույթ էր համարվում...Իմ կարծիքով՝ ժամանակակից այլ նկարիչների աշխատանքներում կարելի է տեսնել պատկերների դիպուկություն և ուժ, որով նրանք գերազանցում են Բոնինգտոնի աշխատանքներին, սակայն ժամանակակաից դպրոցի ներկայացուցիչներից և ոչ ոք չի տիրապետում վրձնի այնպիսի թեթևությանը, որի շնորհիվ, հատկապես ջրանկարներում, նրա աշխատանքները նմանվում են շողակնի, շոյում և հմայում են աչքերը՝ անկախ ցանկացած առարկայից կամ որևէ նմանությունից»։
Բոնինգտոնը մահացել է Լոնդոնում տուբերկուլյոզից 1828 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, 25 տարեկան հասակում։
Այսօր նրա ստեղծագործությունները պահվում են Անգլիայի խոշոր թանգարաններում, օրինակ՝ Նոթինգհեմում և Լոնդոնում։


== Ընտրված կտավներ ==
«Սուրբ Մարկոսի սյունը Վենետիկում» (1826-1828 թթ., Լոնդոն, Թեյթ պատկերասրահ)
«Նորմանդիա։ Ափին» (1826/1827, Լոնդոն, Թեյթ պատկերասրահ)
«Անգլիական ափի առջև» (1825, Բուդապեշտ, Շեպմյուվեշետի թանգարան)
«Վենետիկյան ծովածոց» (1826, Փարիզ, Լուվր)
«Արվեստների կամուրջ, Փարիզ» (1816, Լոնդոն, Թեյթ պատկերասրահ)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Արմեն Դարյան

Արմեն Հովսեփի Դարյան (Ալֆոնս Ադդարյան, 1924, Հալեպ - 1989, Բեյրութ, Լիբանան), հայ գրող, թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Հալեպում, ավարտել է Վենետիկի Մխիթարյանների դպրոցը, հաստատվել Բեյրութում։ Առաջին ստեղծագործությունները տպագրվել են «Անի», «Հառաջ», «Հառաջ գրական», «Երկիր» և այլ պարբերականներում։ Բեյրութում լույս են տեսել Դարյանի «Մեր հացը» (1956), «Խարիսխեն հեռու» (1964), Երևանում՝ «Կարոտ և կյանք» (1963), «Խարիսխին մոտ» (1973), Մոսկվայում (ռուսերեն)՝ «Հայրենիքից հեռու» (1968) պատմվածքների ժողովածուները։ Ստեղծագործությունների հիմնական թեման կապիտալիստական աշխարհի քննադատությունն է, սփյուռքահայության սերը մայր հայրենիքի հանդեպ։ «Էջեր գրականության և արվեստի» (Բեյրութ) պարբերականում 1972 թվականին հրատարակվել է «Ակնարկ հայ–արաբ մշակութային կապերի վրա» ուսումնասիրությունը։ Ֆրանսերենից հայերեն է թարգմանել արաբ գրող Ժ․ Շահատեի «Վասքոյի հեքիաթը» (1964) դրաման։ Մահացել է 1990 թվականին, Բեյրութում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դյակովկա (գյուղ, Բերշադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴյակովկաԴյակովկա (ուկրաիներեն՝ Дяківка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1730 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դյակովկա գյուղում բնակվում էր 670 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13,84 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 48,41 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նեպիտել

Նեպիտել (ռուս.՝ Непитль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ադագում գետի ձախ ափին՝ 6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է, ավազանի տարածքը 43,8 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վարանովի ջրահավաք ջրանցք, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 06020002012108100006160
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108100616
Ավազանի կոդը - 06.02.00.020
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դիդրիկ Սոլլի-Տանգեն

Դիդրիկ Սոլլի-Տանգեն (նորվեգերեն` Didrik Solli-Tangen, հունիսի 11, 1987(1987-06-11), Պորսգրուն, Telemark, Նորվեգիա), նորվեգացի երգիչ։
2010 թվականին «My heart is yours» երգով ներկայացրել է Նորվեգիան Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում և մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 20-րդ հորիզոնականը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մարքթբրայթ

Մարքթբրայթ (գերմ.՝ Marktbreit) քաղաք Գերմանիայում՝ Բավարիա քաղաքում։ Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնայո վարչական շրջանին։ Ներառում է Կիտցինգեն շրջան նահանգը։ Զբաղեցնում է 20,15 կմ² տարածք։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալներով 3573 մարդ։ Հեռախոսային կոդը՝ 09 6 75 147։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կոմպլեքսային պարարտանյութեր

Կոմպլեքսային պարարտանյութեր, բույսերին անհրաժեշտ 2-3 հիմնական սննդատարր (N, P2Os, K20) պարունակող պարարտանյութեր։ Դրանց կազմին կարելի է ավելացնել նաև միկրոտարրեր (B, Mn, Cu, Zn, Mo ևն)։ Կոմպլեքսային պարարտանյութեր պարունակում են սննդանյութերի մեծ քանակ և քիչ բալաստ, երկար պահելիս չեն պնդանում, մեքենաներով պարարտացնելիս լավ են ցրվում։ Սննդանյութերի հարաբերակցությունը կախված է արտադրման եղանակից, ելային բաղադրիչներից, բույսերի պահանջներից։ Կոմպլեքսային պարարտանյութեր լայնորեն կիրառվել են 1950 թվականից, հատկապես ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Անգլիայում, Նիդերլանդներում, Ճապոնիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, որտեղ դրանց արտադրությունը կազմում է պարարտանյութերի քանակի 50%-ից ավելին։ ԽՍՀՄ-ում (1978) դրանց արտադրությունը կազմում էր ընդհանուր պարարտանյութի քանակի 80%-ը։


== Տեսակներ ==
Կոմպլեքսային պարարտանյութերը լինում են կրկնակի (ֆոսֆոր-կալիումական, ազոա-ֆոսֆորական, ազոտ-կալիումական)և եռակի (ազուո-ֆոսֆոր-կալիումական), ըստ արտադրման եղանակի՝ բարդ, բարդ -խառը և խառը։ Կիրառում են բոլոր կուլտուրաների, բարդ պարարտանյութերը՝ առաջին հերթին տեխնիկական կուլտուրաների (բամբակենի, շաքարի ճակնդեղ են) համար։ Բարդպարարտանյութերը ստանում են ելային բաղադրիչների՝ ամոնիակի, ֆոսֆորական և ազոտական թթուների, ֆոսֆորիտների, ապատիաների, կալիումի բնական աղերի և այլ նյութերի քիմիական փոխազդեցությամբ։ Թողարկում են հատիկավորված։ ԽՍՀ-ում առավել տարածված են ամոֆոսը (սննդանյութերի պարունակությունը՝ 56-64%), դիամոֆոսը (71-74%), նիտրոֆոսը (38%), կալիումական բորակը (57%), նիտրոամոֆոսկան (50-54% ), նիտրոֆոսկան (36% )։ Բարդ խառը պարարտանյութերն ստանում են պատրաստի պարարտանյութերը խառնելով, ապա՝ մշակելով ծծմբական և ազոտական թթուներով, ամոնիակով կամ ամոնիակատներով։ Սննդանյութերի պարունակությունը դրանցում կախված է ելային բաղադրիչներից U հասնում է 58%-ի։ Խառը պարարտանյութերը պատրաստի պարարտանյութերի մեխանիկական խառնման արդյունք են (հիմնականում՝ սուպերֆոսֆատը ազոտական պարարտանյութերի և կալիումի քլորիդի հետ)։
Խառնուրդների ֆիզիկական հատկությունները բարելավելու նպատակով ավելացնում են չեզոքացնող նյութեր՝ կիր, դոլոմիտ, ցեմենտի փոշի են։ Լավագույն ՝ խառը պարարտանյութերը ստացվում են հատիկավորված բաղադրիչներից։ Սննդանյութերի հարաբերակցությունը խառը պարարտանյութերում կախված է բույսերի պահանջներից և հողի հատկություններից։
Քյոշք

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քյոշք (այլ կիրառումներ)Քյոշք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պոչինոկ (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոչինոկՊոչինոկ (ռուս.՝ Починок), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայկ Հարությունյան (այլ կիրառումներ)

Հայկ Հարությունյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.

Հայկ Արտեմի Հարությունյան — Հայաստանի իրավապահ մարմինների գործիչ, ոստիկանության գեներալ-գնդապետ։
Հայկ Արզումանի Հարությունյան — Հայաստանի պետական գործիչ, Հայաստանի Էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարի տեղակալ։
Բորոդոյարսկոե

Բորոդոյարսկոե (ուկրաիներեն՝ Бородоярське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1912 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բորոդոյարսկոե գյուղում բնակվում էր 221 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,364 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իվան Վարդանյան

Իվան Աբգարի Վարդանյան  (1888, Շինուհայր, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1937), դիվիզիային զինվորական կոմիսար։
1905-1907 թվականների Ռուսական հեղափոխության ժամանակ Բաքվում մասնակցել է հակացարական ելույթներին։ 1918 թվականին կամավոր մեկնել է կարմիր բանակ, կռվել հակաբոլշևիկյան դիմադրության դեմ, մասնակցել Ցարիցինի և Աստրախանի պաշտպանությանը։
1920 թվականին, որպես գնդի կոմիսար, կռվել է Կովկասում, այնուհետև նշանակվել Հայկական դիվիզիայի հրետանային գնդի կոմիսար, դիվիզիայի քաղբաժնի պետ, դիվիզիայի կոմիսար։ 1931 թվականին և 1935 թվականին ընտրվել է Հայաստանի Կենտգործկոմի անդամ։ Պարգևատրվել է «Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով»։