armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արեգակի շառավիղ

Արեգակի շառավիղ (անգլ.՝ Solar radius), հեռավորության չափման միավոր, որն աստղագիտության մեջ օգտագործվում է  արեգակի հետ համեմատած աստղերի չափն արտահայտելու համար։ Արեգակնային շառավիղը սովորաբար սահմանվում է որպես շառավիղ, որն ուղղված է դեպի արեգակի ֆոտոսֆերայի շերտը, որտեղ օպտիկական խորությունը հասնում է 2/3:

  
    
      
        1
        
        
          R
          
            ⊙
          
        
        =
        6.957
        ×
        
          10
          
            5
          
        
        
          
             կմ
          
        
      
    
    {\displaystyle 1\,R_{\odot }=6.957\times 10^{5}{\hbox{ կմ}}}
  695․700 կմ կամ 432․300 մղոնը Յուպիտերի միջին շառավղի մոտավորապես 10 անգամ բազմապատիկն է, Երկրի շառավղի մոտավորապես 109 անգամ բազմապատիկն ու մեկ աստղագիտական միավորի (արեգակից Երկիր հեռավորության) 1/215-ը։  Արեգակի պտույտի պատճառով փոքր-ինչ տատանվում է բևեռից դեպի հասարակած։ 


== Չափումներ ==
ՍՕՀՕ անօդաչու տիեզերական սարքավորումն օգտագործվել է արեգակի շառավիղը չափելու համար՝ 2003-2006 թվականների ընթացքում հաշվարկելով Մերկուրիի տարանցումները դրա մակերևույթով։ Արդյունքում ստացվել է 696․342 ±65 կմ հաշվարկված շառավիղ։ 
Հաբերեիտերը, Շմուցը և Կոսովիչևը (2008) արեգակի ֆոտոսֆերային համապատասխան որոշել են, որ շառավիղը հավասար է 695․660 ±140 կմ։ Այս նոր արժեքը հաստատուն է ըստ հելիոսեյսմիկ գնահատումների․ նույն ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ շեղման կետի մեթոդներ օգտագործած նախկին արժեքները գերագնահատվել են մոտավորապես 300 կմ-ով։


== Անվանական արեգակնային շառավիղ ==
2015 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունն ընդունել է B3 բանաձևը, որով աստղային և մոլորակային աստղագիտության համար անվանական հաստատունների ամբողջություն է սահմանել։ B3 բանաձևը սահմանել է, որ  անվանական արեգակնային շառավիղը (նշանը՝ 
  
    
      
        
          R
          
            ⊙
          
          
            N
          
        
      
    
    {\displaystyle R_{\odot }^{N}}
  ) հավասար է ուղիղ 695700 կմ։ Անվանական արժեքներն ընդունվել են, որպեսզի օգնեն աստղագետներին խուսափել խառնաշփոթից, երբ արեգակի շառավղի միավորներով աստղային շառավղեր են մեջբերում, նույնիսկ երբ հետագա ուսումնասիրությունները հավանաբար կճշգրտեն արեգակի իրական ֆոտոսֆերիկ շառավիղը (որը ներկայումս հայտնի է միայն ±100-200 կմ ճշգրտությամբ)։


== Օրինակներ ==
Արեգակնային շառավիղները որպես չափման միավոր ընդունված են տիեզերական սարքավորումների՝ արեգակին մոտենալը նկարագրելու համար։ 2010-ական թվականներին հայտնի սարքավորումներն էին՝

Արևային օրբիտեր (արեգակին մոտեցել է 45 R☉)
«Պարկեր» արևային զոնդ (արեգակին մոտեցել է 9 R☉)


== Տես նաև ==
Աստղագիտական միավոր
Մեծության կարգեր (երկարություն)
Արեգակնային լուսատվություն
Արեգակի զանգված


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
S. C. Tripathy, H. M. Antia (1999)։ «Influence of surface layers on the seismic estimate of the solar radius»։ Solar Physics 186 (1/2): 1–11։ Bibcode:1999SoPh..186....1T։ doi:10.1023/A:1005116830445 T. M. Brown, J. Christensen-Dalsgaard (1998)։ «Accurate Determination of the Solar Photospheric Radius»։ Astrophysical Journal Letters 500 (2): L195։ Bibcode:1998ApJ...500L.195B։ arXiv:astro-ph/9803131։ doi:10.1086/311416
Վարդան Հայկազն

Վարդան Հայկազն (11-րդ դար - 12-րդ դար), հայ բանաստեղծ։


== Ստեղծագործություններ ==
Վարդան Հայկազնի գրչին պատկանող ստեղծագործություններից պահպանվել է միայն մեկը, որը կոչվում է «Տաղ գերեզմանական վասն փոխման երանեալ եւ սուրբ Կաթողիկոսին Հայոց Գրիգորի Վկայասերի»։ Այս ստեղծագործությունը գրվել է 1105 թվականին, ի պատիվ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գրիգոր Բ Վկայասերի և հանդիսանում է Հայոց գրականության առաջին կենսագրական պոեմը։ Ստեղծագործությունն ունի 900-ի չափ տող։ Այս պոեմում վառ արտահայտված են Գրիգոր Բ Վկայասերի տրամադրությունը և բնավորության գծերը։ Գրիգոր Բ Վկայասերի մահը հեղինակը համարում է հայ ժողովրդի ընդհանուր ցավ։ Հետագայում այս ստեղծագործությունից օրինակներ է վերցրել Ներսես Շնորհալին, իր աշխատությունների համար։


== Ձեռագիր ==
Մատենադարան, Ժողովածու (2496).


== Հրատարակություններ ==
«Բազմավեպ», Վենետիկ, 1873, էջ 264-271․
«Միջնադարյան ազգային տաղաչափություն», Ղևոնդ Հովնանյան, Վիեննա, 1911, էջ 7․


== Ծանոթագրություններ ==
Անուղղելի խաբեբաները

«Անուղղելի խաբեբաները», Քրիս Էդիսոնի կատակերգական ֆիլմ։ Գլխավոր դերակատարներն են Էն Հեթուեյը և Ռեբել Ուիլսոնը։ Նկարահանվել է Դեյվիդ Նիվենի և Մառլոն Բրանդոյի մասնակցությամբ՝ «Հեքիաթներ գիշերվա ընթացքում» ու Մայքլ Քեյնի և Ստիվ Մարտինի մասնակցությամբ՝ «Անուղղելի խարդախները» ֆիլմերի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է երկու խաբեբաների մասին, որոնք խաղադրույք են կատարել Ֆրանսիայի քաղաքներից մեկում. նա, որը կկարողանա ավելի արագ հարստացնել անծանոթին, կմնա քաղաքում…։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կուխարևո (այլ կիրառումներ)

Կուխարևո, կարող է վերաբերել՝

Կուխարևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Կուխարևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Կուխարևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Թոմ Սոյերի արկածները

Թոմ Սոյերի արկածները (անգլ.՝ The Adventures Of Tom Sawyer), Մարկ Տվենի վեպերից, որ լույս է տեսել 1876 թվականին։


== Սյուժե ==
Թոմ Սոյերը մոտ 12 տարեկան մի տղա է, որը մոր մահից հետո ապրում էր իր մորաքույր Պոլլիի տանը։ Վեպում նկարագրվում են տարբեր արկածներ, որոնք տեղի են ունենում Թոմի և նրա ընկերների հետ։ Եվ այս արկածները տևում են մի քանի ամիս։ Այդ ընթացքում Թոմը հասցնում է՝

գտնել իր սերը (Բեքի Թետչերին),
ականատես լինել սպանության և բռնել մարդասպանին,
փախչել տնից, դառնալ ծովահեն և ապրել մի կղզում,
մոլորվել քարանձավում և վերջիվերջո ապահով դուրս պրծնել,
գտնել գանձ, որն արժի տասներկու հազար դոլար, և այդ գումարը կիսել իր ընկեր Հեքլբերի Ֆիննի հետ։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Սկզբում այս վեպը միայն մեծերն էին կարդում, բայց այժմ այն երեխաների ամենասիրած և ամենալավ գրքերից մեկն է։
Թոմ Սոյերի մասին կան այդպիսի ևս 4 պատմվածքներ, դրանք են՝ «Թոմ Սոյերի արկածները», «Հեքլբերի Ֆիննի արկածները», «Թոմ Սոյերը արտասահմանում» և «Թոմ Սոյերի դավադրությունը»։


== Արտաքին հղումներ ==
Թոմ Սոյերի արկածները bookmark.am-ում
Թոմ Սոյերի արկածները գրապահարանում
Թոմ Սոյերի արկածները Գուտենբերգի նախագծում (անգլերեն)
 The Adventures of Tom Sawyer. Digitized copy of the first American edition from Internet Archive (1876). (անգլ.)
Դանիել Վարուժանի կիսանդրի (Երևան)

Դանիել Վարուժանի կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքում՝ Սեբաստիայի փողոց 19 հասցեում գտնվող Դանիել Վարուժանի անվան թիվ 89 համանուն դպրոցի առջև։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1974 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Թորգոմ Չորեքչյան


== Տվյալներ ==
Տեղադրման տարեթիվ - 1974
Նյութ - բրոնզ
Վայր - Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան, Սեբաստիայի փ. 19
Կարևորություն - տեղական նշանակության հուշարձան(1.7/6)


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տես նաև ==
Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)
Դանիել Վարուժանի անվան թիվ 89 հիմնական դպրոց


== Ծանոթագրություններ ==
Ճշգրիտ հաստոցներ

Ճշգրիտ հաստոցներ, բարձր ճշգրտությամբ դետալներ մշակող մետաղահատ հաստոցներ։ Ճշգրիտ հաստոցներ են հղկիչ, ատամնաֆրեզիչ, գայլիկոնիչներտաշիչ, խառատային հաստոցները։ Ըստ ճշգրտության Կիրովականի ճշգրիտ հաստոցների գործարանի հատուկ բարձր ճշգրտության 16C04A հաստոցը դասի լինում են՝ բարձրացված ճշգրտության, բարձր ճշգրտության, հատուկ բարձր ճշգրտության և հատուկ ճշգրիտ։
Ճշգրիտ հաստոցներով մշակումն ապահովում է երկրաչափական ճիշտ ձևի մակերևույթներով, առանցքների ճշգրիտ տարածական դիրքով և փոքր խորդուբորդություններով դետալների ստացում։ Բարձր ճշգրտություն ապահովելու պայմաններն են՝ բարձրացված Ճշգրտությամբ պատասխանատու դետալների և հանգույցների, ճշգրիտ և գերճշգրիտ սահքի առանցքակալների, ինչպես նաև հիդրոդինամիկակաև և հիդրոստատիկական առանցքակալների, մատուցման զգայուն մեխանիզմների կիրառում, ջերմային ձևափոխությունների և տատանումների պակասեցում, հանգույցների կոշտության մեծացում ևն։
Ճշգրիտ հաստոցների զարգացման տենդենցներն են՝ անվանակարգի և տիպաչափի ընդարձակում, թվային ծրագրային կառավարմամբ Ճշգրիտ հաստոցների յուրացում և հաստոցների հուսալիության բարձրացում։
301-րդ հոդված (Թուրքիայի քրեական օրենսգիրք)

301-րդ հոդված, թուրքական քրեական օրենսդրության հոդված, որն անօրեն է դարձնում Թուրքիայի, թուրք ազգության կամ թուրքական կառավարական կառույցների վարկաբեկումը։ Այն ուժի մեջ է մտել 2005 թ. հուլիսի մեկին և ընդունվել է որպես քրեական օրենսդրության բարելավման փաթեթի մի մաս Թուրքիայի Եվրամիության անդամակցելու բանակցությունները սկսելուց առաջ, որն իր նպատակը ուներ Թուրքիան Եվրոպական Միության չափանիշներին հասցնելը։ Պաշտոնական ուժի մեջ մտնելուց ի վեր, հոդվածը դարձել է բազում բանավեճերի առարկա՝ հոդվածի կողմից խոսքի ազատության իրավունքների սահմանափակման պատճառով։
Մինչև 2008 թ. ապրիլի 30-ին կատարված փոփոխությունները, օրենքը որպես հանցանք էր ճանաչում «թրքության» վարկաբեկումը։ Այս հոդվածի ուժի մեջ մտնելուց սկսած ավելի քան 60 քրեական գործ է հարուցվել, որոնցից մի քանիսը ընդգրկել են մեծ ճանաչում ունեցող մեղադրյալներ և որպես հետևանք մեծ հրապարակայնացում են ստացել։ Քեմալ Կերինչսիզի ղեկավարած Մեծ Իրավաբանների Միությունը (թուրքերեն՝ Büyük Hukukçular Birliği) կանգնած է 301 հոդվածով հարուցված գրեթե բոլոր գործերի դատավարության ետևում։ Կերինչսիզը ներկայացրել է մեղադրող կողմը 40 դատավարություններում, որոնք ընդգրկում են բոլոր ճանաչված մեղադրյալների գործերը։
2008 թ. ապրիլի 30-ին մի շարք փոփոխություններ են մտցվել 301 հոդվածում, սրանց թվում նաև մի լրացում, որն պարտավորեցնում է իրավաբանության նախարարի թույլտվության ստացումը քրեական գործի հարուցման համար։ Այս փոփոխությունը ներկայացվել է հնարավոր չարաշահումները կանխելու համար, մանավանդ մեծ ճանաչում ունեցող անձանց հանդեպ, և որպես նախորդ տարբերակի օրինական անցքերը փակելու փորձ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թուրքիայի քրեական օրենսգիրք Archived 2016-07-20 at the Wayback Machine.(թուրքերեն)
Անտառային մուկ

Անտառամուկ (լատ.՝ Apodemus uralensis), դաշտամկների ցեղի (լատ.՝ Apodemus) կրծող կենդանի։ 
Մարմնի երկարությունը 10 սմ, պոչի երկարությունը համարյա հավասար է մարմնին։
Հանդիպում է Արևելյան Եվրոպայի, Թուրքիայի, Կովկասի, Ղազախստանի հյուսիս-արևելքի և Ալթայի լայնատերև ու խառը անտառներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրից (Բրանդենբուրգ)

Բրից (գերմ.՝ Britz (bei Eberswalde)), կոմունա Գերմանիայում։ Տեղակայված է Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում է Բարնիմ նահանգի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2156 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը կազմում է 15,34 կմ2։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 60 036։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2008-06-16 at the Wayback Machine.
Արանիսի

Արանիսի (վրաց.՝ არანისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 13 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 70 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
(7631) Վոկրուգլիցկի

(7631) Վոկրուգլիցկի (անգլ.՝ Vokrouhlicky), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի նոյեմբերի 20-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,371886 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7011 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0426 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1334,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269813 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,03° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7631) Վոկրուգլիցկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Node.js

Node կամ Node.js, ծրագրային պլատֆորմ՝ հիմնված V8 շարժիչի վրա (թարգմանում է ՋավաՍկրիպտը մեքենայական կոդի), ՋավաՍկրիպտը վերափոխում է նեղ մասնագիտական լեզվից լայն օգտագործման ծրագրավորման լեզվի։ Node.js-ը ՋավաՍկրիպտին ավելացնում է հնարավորություն համագործակցել մուտք-ելքային սարքերի հետ իր API-ի միջոցով (գրված է C++ լեզվով), միացնել ուրիշ արտաքին գրադարաններ, որոնք գրված են տարբեր լեզուներով, ստեղծելով կանչի հնարավորություն ՋավաՍկրիպտ կոդի միջոցով։ Node.js ունի լիիրավ դերակատարություն՝ որպես վեբ սերվեր։ Node.js-ի հիմքում միջոցառում-կողմորոշված է (Անգլ․ event-oriented) և ասինխրոն (կամ ռեակտիվ) ծրագրավորումը ոչ արգելափակվող մուտք/ելքով։


== Պատմություն ==
1996 թվականին Netscape կազմակերպությունում կատարվում են փորձեր ստեղծելու JavaScript-ի սերվերային մասը (Server-side JavaScript — SSJS), բայց այս տեխնոլոգիան տարածում չգտավ։

Երկու տարվա փորձարկումների արդյունքում 2009 թվականին Node.js-ը ստեղծվեց Ռայն Դալի-ի կողմից (անգլ.՝ Ryan Dahl)։ Իր հետազոտությունների ժամանակ նա եկավ այն եզրակացության, որ ավանդական զուգահեռականության մոդելի փոխարեն, որի հիմքում հոսքերն էին, պետք է դիեմել միջոցառում - կողմորոշված համակարգերին։ Այս մոդելը ընտրվեց իր պարզության, ցածր հոսքայնության (ի տարբերություն «մեկ հոսք մեկ միացման համար» գաղափարախոսության) և արագության։ Node-ի նպատակը «լայնածավալ ցանցային սերվերներ կառուցելու պարզ ուղին է»։
2014 թվականի դեկտեմբերին ստեղծվել է ֆորկ io.js։
2015 թվականի մայիսին ընդունվեց io.js ի և Node.js միաձուլման և հետագայում Node.js Foundation-ի հովանու ներքո զարգացման մասին որոշումը։
2015 թվականի սեպտեմբերի 8-ին թողարկվեց Node.js v4.0.0-ը որպես արդյունք Node.js v0.12.7 и io.js v3.3.0.-ի միաձուլման։


== Կոդի օրիանակներ ==
HTTP-սերվերի ստեղծում և գործարկում Node.js-ով, որը ցուցադրում է Hello, world!։

Մեկ ուրիշ սցենարի օրինակ որում ստեղծվում է  TCP-սերվեր, որը լսում է  1337 ապաստանը և ցուցադրում է այն ամենը, ինչ օգտատերը մուտքագրել է։


== Լրացուցիչ երրորդ կողմի փաթեթներ ==
Node.js կազմում է նաև npm սեփական փաթեթ տեղադրողը։ Տեղադրումը կատարվում է հետևյալ հրամանները միջոցով։

Բոլոր հասանելի փաթեթները և դրանց կարճ նկարագրությունը։

Այս նույն հրամանով կարելի է կատարել փաթեթների ընտրովի որոնում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Node.js Bootcamp
Node.js-ի դասընթաց
Գուգլ խմբեր
Սոլիդարնոե (գյուղ, Սումիի շրջան)

Սոլիդարնոե (ուկրաիներեն՝ Солідарне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կրինիչանկա, Նիկիֆորովկա, Կլյուշնիկովո, Կրինիչնոե։
2001 թվականի տվյալներով Սոլիդարնոե գյուղում բնակվում էր 240 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մուտարե

Մուտարե (անգլ.՝ Mutare), քաղաք Զիմբաբվեում։


== Աշխարհագրություն ==
Մուտարե քաղաքը (մինչև 1982 թվականը՝ Ումտալի) գտնվում է Զիմբաբվեի ծայր արևելքում՝ այսպես կոչված «Բեյրի միջանցքում», որը միավորում է Զիմբաբվեի մայրաքաղաքը՝ Հարարեն մոզամբիկյան Բեյրա նավահանգստի հետ, Հնդկական օվկիանոսի ափին։ Մոզամբիկի հետ սահմանից հեռավորությունը 8 կիլոմետր է, Հարարեն գտնվում է Մուտարեից 256 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք։ Բացարձակ բարձրությունը 1094 մետր է ծովի մակարդակից։
Մուտարեն 170 106 բնակչությամբ (2002 թվականի տվյալներով) Զիմբաբվեի՝ մեծությամբ 4-րդ քաղաքն է և Մանիկալենդ նահանգի վարչական կենտրոնը։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1890 թվականին, բրիտանական կոնցեսիոներների կողմից, Ցամբե և Մուտարե գետերի միջև, մի տարածքում, որտեղ ոսկու հանքավայրեր են հայտնաբերվել (Մուտարե թարգմանաբար նշանակում է մետաղի կտոր)։ 1891 թվականին այն նոր վայր է տեղափոխվել։ 1896 թվականին՝ այստեղ Սեսիլ Ջոն Ռոդսի կողմից նշանակալի տարածքներ ձեռք բերելուց և այստեղ Բուլավայո-Բեյրա երկաթգծի անցկացումից հետո, Ումտալին կրկին տեղափոխվել է իր նախկին տեղը։ 1914 թվականին Ումտալին ստացել է համայնքի, իսկ 1971 թվականին` քաղաքի իրավունք։


== Մշակույթ և կրոն ==
Մուտարեում և նրա շրջակայքում կան մի քանի թանգարաններ, այդ թվում՝ Մուտարե թանգարանը, Ուտոպիա Հաուս թանգարանը և Զիմբաբվեի ազգային թանգարանը, ինչպես նաև` մի շարք քոլեջներ (տեխնիկական, անտառային, մանկավարժական և այլն) և համալսարան (Համալսարան Աֆրիկա)։ Մոտակայքում գտնվող Մուրագվա բլրի բարձունքից կարելի է տեսնել նախապատմական ժայռապատկերներ։
Քաղաքը նաև Հռոմի կաթոլիկ եպիսկոպոսության Մուտարեի կենտրոնն է։


== Տնտեսություն ==
Մուտարեն հանդիսանում է փայտամշակման, թղթի և կահույքի արդյունաբերության խոշոր կենտրոն։ Մուտարեում նաև կենտրոնացված են թեթև և սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ, որոնք վերամշակում են տեղանքում աճեցված հացահատիկները, թեյը, ծխախոտը, բամբակը և սուրճը։ Քաղաքի մոտ՝ Մասի-Կեսիում, ոսկի է արդյունահանվում։


== Բնակչություն ==
2013 թվականի տվյալներով՝ բնակչության թիվը կազմում է 190 538 մարդ.
Քաղաքի բնակչության թվաքանակի դինամիկան ըստ թվականների։


== Գործընկեր քաղաքներ ==
 Նիդերլանդներ Հաառլեմ, Նիդերլանդներ
 ԱՄՆ Պորտլենդ, ԱՄՆ


== Ծանոթագրություններ ==
Դոմինիկ Հաշեկ

Դոմինիկ Հաշեկ (չեխ.՝ Dominik Hašek, հունվարի 29, 1965), չեխ նախկին հոկեյիստ, դարպասապահ։ Մասնագիտական կարիերայի ընթացքում 16 մրցաշրջան անցկացրել է Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) «Չիկագո Բլեքհոքս» «Բաֆալո Սեյբրզ» «Օտտավա Սենատորզ» և «Դետրոյթ Ռեդ Ուինգս» ակումբներում։ Հանդես է եկել նաև ռուսական «Սպարտակում», ինչպես նաև բազմաթիվ այլ չեխական ակումբներում։ Հոկեյի ազգային լիգայում ելույթներ ունենալու տարիներին համարվել է առաջնության լավագույն դարպասապահներից մեկը։
1990-ականների և վաղ 2000-ականների ընթացքում Հաշեկն արժանացել է 6 Վեզինայի գավաթի, որը շնորհվում է մրցաշրջանի լավագույն արդյունքն ունեցող դարպասապահին։
«Ռեդ Ուինգսի» կազմում 2002 թվականին նվաճել է Սթենլիի գավաթը՝ դառնալով տվյալ մրցանակին արժանացած եվրոպացի առաջին մեկնարկային հոկեյիստը։
Ակումբային կարիերայից զատ, հանդես է եկել նաև Չեխիայի Հանրապետության տափօղակով հոկեյի ազգային հավաքականում՝ նվաճելով ոսկե մեդալ 1998 թվականի Նագանոյի և բրոնզե մեդալ 2006 թվականի Թուրինի ձմեռային օլիմպիական խաղերում։
Բազմաթիվ առիթներով կանադացի նշանավոր հոկեյիստ Ուեյն Գրեցկին Հաշեկին նկարագրել է որպես «լավագայն հոկեյիստը խաղում»։


== Մրցանակներ և ձեռքբերումներ ==


=== Գավաթներ ===
Ջորջ Վեզինայի գավաթ՝ 6 (1994, 1995, 1997, 1998, 1999, 2001)
Ուիլյամ Մ. Ջենինգսի գավաթ՝ 2 (1994, 2001)
Լեստեր Բ. Փիրոսոնի գավաթ՝ 2 (1997, 1998)
Հարթի հիշատակի գավաթ՝ 2 (1997, 1998)


=== Առաջնություններ ===
Սթենլիի գավաթ՝ 1 (2002)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը NHL.com կայքում(անգլ.)
Էջը Հոկեյի համացանցային բազայում(անգլ.)
Հրշեջների պարահանդես

Հրշեջների պարահանդես (ֆր.՝ bal des pompiers) ավանդական ժողովրդական փառատոն, որն անցկացվում է Փարիզում և Ֆրանսիայի այլ քաղաքներում հուլիսի 13-ին կամ 14-ին, այսինքն՝ հենց գլխավոր Ազգային տոնի նախօրեին։


== Տոնի անցկացում ==
Տոնն ավանդաբար անցկացվում է Փարիզում և Իլ դը Ֆրանսի այլ քաղաքներում, ինչպես նաև Լիոնում, Նիսում, Թուլուզյում, Գրենոբլում և այլ քաղաքներում։
Պարահանդեսի անցկացման ժամերը, ծրագիրը, տևողությունը կարող են մեծապես տարբերվել՝ կախված քաղաքից և հրշեջ մասերից։ Տոնի կազմակերպմանը կարող են մասնակցել ինչպես հենց հրշեջները, այնպես էլ տեղական դերասանները, իսկ որոշ պարահանդեսներ նույնիսկ տեղի են ունենում աստղերի մասնակցությամբ։ Բայց սա փառատոն է, որն ընդգծում է գլխավոր ազգային տոնի հետ հարևանությունը և միավորում է բոլորին՝ հրշեջներին և քաղաքացիական անձանց, երիտասարդներին և ծերերին, բուրժուաներին և աշխատողներին։ Ծրագրում միշտ պարեր են, ինչպես նաև կարող են լինել երաժիշտների, պարողների, երեխաների համար ծաղրածուների ելույթներ... և նույնիսկ մերկապար հրշեջների կատարմամբ։
Մուտքը երբեմն ազատ է (բոլոր ցանկացողները գումար են նետում ավանդական «տակառի» մեջ), սակայն որոշ վայրերում մուտքի համար պետք է վճարել. 2015 թվականին Նիսում հրշեջների հետ ուրախանալու համար մեծահասակները պետք է վճարեին 10,99 եվրո և 5,99 եվրո երեխաների համար։


== Տոնի պատմություն ==
Գոյություն ունի տոնի ծագման մի քանի վարկած։ Ըստ դրանցից ամենատարածվածի՝ ֆրանսիացի հրշեջները վաղուց են իրենց զորանոցներում տոներ կազմակերպել իրենց և իրենց ընտանիքների համար։ Ծրագրում եղել են խաղեր, թատերական բեմադրություններ, ուժային վարժություններ, երաժշտական համարներ։ Մի օր՝ 1937 թվականի հուլիսի 14-ին, ոմն սերժանտ՝ Կուռնե ազգանունով, անսպասելիորեն որոշել է բացել Մոնմարտրում գտնվող իր զորանոցի դռները և տոնը դուրս բերել փողոցներ՝ պետարդներով, բենգալյան լույսերով և բեմականացված հրդեհաշիջմամբ։ Սա, իբր, այնքան դուր եկավ ոչ միայն քաղաքացիներին, այլև այլ հրշեջ մասերի գործընկերներին, որ ամեն տարի ավելի ու ավելի շատ հրշեջներ էին մասնակցում տոնին, ավելի շատ մարդիկ էին հավաքվում։
Այլ տարբերակ է շարադրում Անդրե Ռոլանը «Սակրավորների և հրշեջների պատմություն» գրքում. նրա կարծիքով, տոնը գոյություն է ունեցել դեռևս XX դարասկզբին։ Ի սկզբանե հրշեջներն իրավունք չունեին մասնակցելու հուլիսի 14-ի պարերին, նրանց մի մասը մասնակցել է զորահանդեսին, մնացածը պետք է հերթապահության մնային հրշեջ մասերում։ Եվ այդ ժամանակ հերթապահ հրշեջներն իբր սկսել են հրավիրել աղջիկների՝ մասնակցելու պարերի, որ նրանք սկսել են անցկացնել հենց իր զորանոցների շեմերին։
Ամեն դեպքում, այս ավանդույթը գոյություն ունի շատ տասնամյակներ, ընդհատվել է միայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի՝ ժամանակ 1939-1945 թվականներին։


== Տե՛ս նաև ==
Բաստիլի գրավման օր


== Ծանոթագրություններ ==
Ատատ Խորխոռունի

Ատատ Խորխոռունի (6-րդ դար - 602), հայ նախարար Բյուզանդական Հայաստանում և զորավար, պատրիկ Բյուզանդական կայսրությունում, Տուրուբերան աշխարհի Խորխոռունիք գավառի տանուտերը, Խորխոռունիների նախարարական տոհմից։


== 595 թվականի ապստամբություն ==
595 թվականին, Ատատ Խորխոռունին, Սամուել Վահևունին, Մամակ Մամիկոնյանը, Ստեփանոս Սյունին, Կոտիտ Ամատունին, Թեոդորոս Տրպատունին ու այլ նախարարներ՝ 2000 հեծելազորով Թրակիա բանակաթեմում ապստամբություն են բարձրացնում Բյուզանդիայի Մորիկ կայսեր դեմ և իրենց ենթակա զորքով անցնում Հայկական մարզպանություն։ Ենթադրվում է, որ ապստամբության շարժառիթը Հուստինիանոս Ա կայսեր բարեփոխումներն էին, որոնք խիստ թուլացրել էին 591 թվականին կնքված նոր պայմանագրով Բյուզանդիային անցած Հայաստանի արևմտյան հատվածի դիմադրողականությունը։ 
Սասանյան արքա Խոսրով Բ Փարվեզը օգտվելով Բյուզանդիայի դեմ բռնկված ապստամբությունից, իր մոտ է ընդունում փախստական հայ նախարարներին, մեծարում և արժանացնում պարգևների։ Ապստամբ նախարարները մտադիր չէին ենթարկվել պարսիկներին, այլ նոր ուժեր հավաքելու համար էին ներթափանցել Մարզպանական Հայաստան։ Նրանք մտադրվել էին ազատվել պարսկական ու բյուզանդական տիրապետությունից հոների հետ դաշնակցելու միջոցով։ Խոսրով Բ-ն տեղեկանալով նրանց մտադրությունների մասին, փոխում է իր քաղաքականությունը, դուրս գալիս նախարարների դեմ և դիմում կայսեր օգնությունը։ Մորիկի հրամանով Բյուզանդական Հայաստանում գտնվող բյուզանդական զորքը՝ Հերակլիոսի գլխավորությամբ, Նախճավանի մոտ միանում է պարսիկներին և շարժվում ապստամբների դեմ։ Մորիկը և Խոսրովը միաժամանակ պատգամավորություն են ուղարկում ապստամբների մոտ՝ առաջարկելով առանց կռվի հնազանդվել, խոստանալով շնորհել ներում։ Տեղի ունեցած բանակցությունները քայքայում են ապստամբության հետագա ծրագրերը։ Մամակ Մամիկոնյանը, Կոտիտ Ամատունին, Ստեփանոս Սյունեցին և այլ նախարարների ենթարկվում են Պարսկաստանին։ Ատատ Խորխոռունին և Սամուել Վահևունին իրենց զորքերով շարժվում են Աղվանք՝ անցնում Կուր գետը և բանակ դնում նրա ձախ ափին, բայց հոներից սպասվող վարձկան զորք չստանալով, ստիպված են լինում ենթարկվել Բյուզանդիային։ Վերջինիս կողմն է անցնում նաև Թեոդորոս Տրպատունին։


== 601 թվականի ապստամբություն ==
Մորիկ կայսրը իր մոտ է կանչում Ատատին և ուղարկում Թրակիա, որտեղ, մղվող պատերազմներում աչքի է ընկնում նա իր գնդով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարգապոլսկի շրջան

Կարգապոլսկի շրջան (ռուս.՝ Каргапольский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կուրգանի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կարգապոլե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3220 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 33149 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,29 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Եղբայրարյուն կարմիր

Եղբայրարյուն կարմիր (լատ.՝ Diphelypaea coccinea), ճրագախոտազգիների ընտանքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
30-50 սմ բարձրությամբ գորշակարմրավուն, մակաբույծ, արմատ չունեցող, անհրաժեշտ սննդանյութերը տեր բույսի արմատին ծծիչների օգնությամբ ամրանալու միջոցով ստացող բազմամյա բույս է։ Տերևները վերափոխված են թաղանթային սակավաթիվ թեփուկների։ Կլորավուն, սնամեջ, չճյուղավորված ցողունը ծածկված է կարճ և գեղձային մազիկներով։ Խոշոր, վառ կարմիր ծաղիկները գտնվում են ցողունի վերին մասում։ Բաժակը ծածկված է կարճ, մուգ և գեղձային մազիկներով։ Պսակի երախում գտնվում են երկու սև փափուկ թավշյա ծալքեր։ Մանր սերմերով, հասունանալիս երկու փեղկերով բացվող պտուղը տուփիկ է։


== Տարածվածություն ==
Հանդիպում է քարքարոտ կամ խոտածածկ լանջերին։ Հանդիպում է Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և Վայոց ձորի մարզերում։ Աճում է ուրցի, տարկավանի և այլ վայրի բույսերի արմատների վրա։


== Նշանակություն ==
Բույսը թունավոր է և պարունակում է ալկալոիդներ, կարմիր գունանյութեր և ֆիտոնցիդներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (5038)

Ժողովածու (5038), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5038 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 19-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20.5x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 160 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կիսախորան։ Հիշատակարան հետագայի՝ 130բ (11-րդ դար)։


== Բովանդակություն ==
Պետր. Բերթումեան Աղբիւր բացեալ։
Վկայութիւնք յԱստուածաշունչ գրոց վասն քարոզութեան։
Ներսես Շնորհալւոյ Ողբ Եդեսիոյ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իտապիրանգա (Ամազոնաս)

Իտապիրանգա  (պորտ.՝ Itapiranga), համայնք Բրազիլիայում՝ Ամազոնաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կենտրոնական նահանգի Ամազոնաս մարզում։ Մտնում է Իտակոատիարա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 9141 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։
Ղանդահար վիլայեթ

Ղանդահար կամ Կանդահար (փուշթու՝ کندھار, պարսկերեն՝ قندهار), Աֆղանստանի 34 վիլայեթներից ամենամեծերից մեկն է, գտնվում է երկրի հարավարևելյան մասում։ Սահմանակից է Պակիստանի հարավում և արևելքում, Ուրուզգան և Զաբուլ վիլայեթների հյուսիսում և Հելմենդի արևմուտքում։ Նրա մայրաքաղաքը Ղանդահար քաղաքն է, որը գտնվում է Արղանդաբ գետի ծայրին։ Վիլայեթին բնակչությունը 886.000 է, որից 300.000 ապրում է մայրաքաղաքում, իսկ տարածքը՝ 54.022 կմ²։ Բնակչության գերակշռող մասը կազմում են փուշթունները։


== Շրջաններ ==
Ղանդահար նահանգը բաժանված է 16 շրջանի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Map of Kandahar Province (PDF)
Լուրագո Մարինոնե

Լուրագո Մարինոնե  (իտալերեն՝ Lurago Marinone) , կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1971 մարդ, խտությունը՝ 657 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22070։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովգորոդ-Սևերսկի

Նովգորոդ-Սևերսկի (ուկրաիներեն՝ Новгород-Сіверський), քաղաք Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Նովգորոդ-Սևերսկիի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 989 թվականին։
2009 թվականի տվյալներով Նովգորոդ-Սևերսկի քաղաքում բնակվում էր 14 217 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11,81 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Շյոնբրունի կենդանաբանական այգի

Շյոնբրունի կենդանաբանական այգի (գերմ.՝ Tiergarten Schönbrunn), կենդանաբանական այգի Վիեննայի Շյոնբրունի պալատի տարածքում։ Հիմնադրվել է 1752 թվականին։ Ի սկզբանե եղել է կայսերական որսատեղի։ Համարվում է աշխարհի ամենահին գազանանոցը։


== Պատմություն ==

Ներկայիս կենդանաբանական այգու տարածքում որսատեղին գոյություն է ունեցել դեռևս 1570 թվականին։ Կենդանաբանական այգի դարձել է 1752 թվականին Ֆրանց I (1708-1765) կայսեր ցանկությամբ։ Կենդանաբանական այգու կենտրոնում տեղակայված էր նախաճաշերի տաղավար։ Այն շրջապատված էր կենդանիների համար նախատեսված երեսուն վանդակով, որոնք նման էին երեսուն մասից բաղկացած խմորեղենի։
1779 թվականին կենդանաբանական այգին դարձավ մատչելի հանրության այցելությունների համար, ընդ որում, մուտքն անվճար էր։
Իոսիֆ II կայսրը (1741-1790) կազմակերպեց արշավախմբեր դեպի Աֆրիկա և Ամերիկա, որպեսզի Վիեննա բերի տարբեր կենդանիներ։ 1828 թվականին այգի բերվեց ընձուղտ։ Դա նշանավոր մշակութային իրադարձություն էր։
1906 թվականի հուլիսի 14-ին Շյոնբրունում անազատության մեջ ծնվեց առաջին փիղը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում Շյոնբրունի կենդանաբանական այգում կար 712 տեսակի 3500 կենդանի։ Սակայն անբավարար կերի պատճառով շուտով դրանց թիվը կրճատվեց մինչև 900-ի։ Այգուն մեծ վնաս հասցրեց նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, որի արդյունքում շատ շինություններ ավերվեցին, իսկ կենդանիների թիվը կրճատվեց մինչև 400-ի։

1980-ական թվականներին կենդանաբանական այգին ֆինանսական ճգնաժամի մեջ էր, ինչի արդյունքում 1992 թվականին մասնավորեցվեց։
2002 թվականին կենդանաբանական այգին նշում էր ստեղծման 250-ամյակը։ Դրա պատվին թողարկվեց 5 եվրո արժողությամբ արծաթյա հատուկ մետաղադրամ, որի վրա կենտրոնական շինության ֆոնին պատկերված են կենդանիներ։ 2007 թվականի հունվարի 1-ից թանգարանի տնօրենը Դագմարա Շրատերն է։


== Բնակիչներ ==

Շյոնբրունի կենդանաբանական այգին այն եզակի այգիներից է, որտեղ ապրում են մեծ պանդաներ։ 2007 թվականի օգոստոսի 23-ին այստեղ ծնվեց Եվրոպայի առաջին պանդան, որը լույս աշխարհ եկավ առանց արհեստական սերմնավորման։ Տեղական ակվարիումը հնարավորություն է տալիս զբոսնել Ամազոն գետում, իսկ պոլարիումում ցուցադրվում են Արկտիկայում բնակվող կենդանիներ։ Կա նաև տերարիում։
Շատ կենդանիների կեցության ծախսերը հովանավորվում են մասնավոր և կորպորատիվ միջոցներով։


== Գործունեություն ==
Կենդանաբանական այգին կազմակերպում է էքսկուրսիաներ, այդ թվում նաև գիշերային և հատուկ երեխաների համար։ Կարելի է նաև այգին կարճ ժամանակով վարձակալել։ Այգում իրականացվում է գիտական գործունեություն։ Գործում է անասնաբուժական կլինիկա։ Իրականացվում է հրատարակչական գործունեություն։


== Գրականություն ==
Ash, Mitchell and Dittrich, Lothar (ed.), Menagerie des Kaisers – Zoo der Wiener, Pichler Verlag, Vienna, 2002. ISBN 3-85431-269-5
Helmut Pechlaner, Dagmar Schratter, Gerhard Heindl (eds.): Von Kaiser bis Känguru. Neues zur Geschichte des ältesten Zoos der Welt. Vienna 2005, ISBN 3-7003-1497-3


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը(գերմ.)(անգլ.)
Ամենահին կենդանաբանական այգին աշխարհում
Եղինջ (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Եղինջ (այլ կիրառումներ)Եղինջ, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Սասունում, Մոտկան գավառա]ում, Արփի գետի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծխամորճով տղան

Ծխամորճով տղան (ֆր.՝ Garçon à la pipe), հանրահայտ նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի՝ 1905 թվականին նկարված կտավ։
Կտավում պատկերված է անհայտ մի տղա՝ ձախ ձեռքում ծխամորճ և գլխին վարդի պսակ։
Կտավի առաջին սեփականատերը եղել է ամերիկացի Ջոն Ուիթնիին, ով այն գնել էր 1950 թվականին 30,000 $ դոլարով։
2004 թվականին Սոթբիս (անգլ.՝ Sotheby's) աճուրդում «Ծխամորճով տղան» կտավը վաճառվել է այն ժամանակի համար ռեկորդային՝ 104 միլիոն դոլարով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստանիսլավ Զաս

Ստանիսլավ Վասիլևիչ Զաս (օգոստոսի 18, 1964(1964-08-18), Չեռնիգովի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս զինվորական և պետական գործիչ։ 2020 թվականից ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարն է։ Բելառուսի Հանրապետության անվտանգության խորհրդի գլխավոր քարտուղար (2015–2020), գիտությունների թեկնածու (2000), գեներալ-լեյտենանտ (2016)։


== Կենսագրություն ==
1981 թվականին ավարտել է Սուվորովի անվան Մինսկի ռազմական ուսումնարանը։ 1985 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Բաքվի բարձրագույն համազորային հրամանատարական ուսումնարանը։ 1996 թվականին գերազանցությամբ և ոսկե մեդալով ավարտել է Բելառուսի Հանրապետության ռազմական ակադեմիան, իսկ 2005 թվականին կրկին գերազանցությամբ և ոսկե մեդալով ավարտել է Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիան։
Ծառայության է անցել ԽՍՀՄ Զինված ուժերում մոտոհրաձգային դասակի հրամանատարի, այնուհետև առանձին հետախուզական դասակի հրամանատարի, մոտոհրաձգային վաշտի հրամանատարի, պարետային վաշտի հրամանատարի և գումարտակի հրամանատարի տեղակալի պաշտոններում։ Բելառուսի Հանրապետության Զինված ուժերի կազմում եղել է Բելառուսի Հանրապետության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի  ռազմական շինարարության վարչության բաժնի պետ, նաև զբաղեցրել է Բելառուսի Հանրապետության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի գլխավոր ուղղության ղեկավարի տեղակալ — Բելառուսի Հանրապետության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի գլխավոր օպերատիվ ուղղության առաջին ուղղության ղեկավար։
2008 թվականի օգոստոսի 29-ին Բելառուսի Հանրապետության նախագահի հրամանով նշանավել է Բելառուսի Հանրապետության անվտանգության խորհրդի քարտուղարի տեղակալ։
2015 թվականի հուլիսի 1-ից երկրի նախագահի հրամանով կատարել է Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պարտականությունները։ 2015 թվականի նոյեմբերի 4-ին նշանակվել է Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնում։ Այս պաշտոնից ազատվել է 2020 թվականի հունվարի 3-ին։
2016 թվականին շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում։
2018 թվականի դեկտեմբերին ՀԱՊԿ Գլխավոր քարտուղարի պաշտոնի համար դրվեց Ստանիսլավ Զասի թեքնածությունը։ 2020 թվականի հունվարի 1-ին Զասը 3 տարի ժամկետով նշանակվեց ՀԱՊԿ Գլխավոր քարտուղար։
Կինը՝ Ինեսա Նիկոլայի Զասը (ծնվ. 1963) բանասեր և պատմագետ է, ինչպես նաև օտար լեզուների ֆակուլտետի դասախոս է Մաքսիմ Տանկի անվան Բելառուսի պետական մանկավարժական համալսարանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография на сайте ОДКБ
Биография на сайте ТАСС
Կոլեսնիկովո (Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոլեսնիկովո (այլ կիրառումներ)Կոլեսնիկովո (ռուս.՝ Колесниково), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում։ Մտնում է Մատվեևո-Կուրգանսկիգյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Գրքով տղայի դիմանկարը

Գրքով տղայի դիմանկարը, ֆրանսիացի նկարիչ Ժան-Բատիստ Պերոնոյի նկարը Էրմիտաժի հավաքածուից։
Նկարում պատկերված է 8-10 տարեկան տղա, որը կրում է բաց շագանակագույն կապա։ Նա նստած է սեղանի դիմաց և ձեռքերում պահում է բաց գիրքը։ Հայացքն ուղղված է հանդիսատեսին։ Նկարի աջ հատվածի ներքևում կարմիր ներկով գրված են 2277 թվերը, որոնք համապատասխանում են էրմիտաժի՝ 1797 թվականից սկսված ձեռագիր առաջին կատալոգում նկարի հաշվառված համարին։
Կտավը նկարվել է 1740-ական թվականների կեսին և 1746 թվականին ցուցադրվել է Փարիզյան սալոնում, որտեղ 150 համարի տակ նշված է որպես «յուղաներկով դիմանկար, որը պատկերում է գրքով դպրոցական տղային՝ նկարչի եղբորը»։ Գրեթե նույն ժամանակահատվածում նկարը ձեռք է բերել Գ․ Ն․ Տեպլովը։ 1781 թվականին՝ նրա մահից հետո, նրա որդի Ա․ Գ․ Տեպլովը հոր պարտքերը փակելու նպատակով նկարը վաճառել է Էրմիտաժին։
Տեպլովների հավաքածուի մեջ գտնվելու ընթացքում հեղինակի անունը կորել է և 1797 թվականի ձեռագիր կատալոգում նկարը ներառվել է որպես անհայտ նկարչի ստեղծագործություն։ 1859 թվականի էրմիտաժյան բնութագրի մեջ նկարի հեղինակ է նշվում Ժան Գրյոզը։ Այդ կարծիքն է պաշտպանել նաև Գ․ Ֆ․ Վաագենը։ 20-րդ դարի սկզբներին նկարը վերագրվել է Ժան-Բատիստ Պերոնոյին։  Այդ ժամանակից ի վեր նկարի՝  Պերոնոյին պատկանելը համարվում է անվիճելի և 1908 թվականից սկսած էրմիտաժյան կատալոգի մեջ որպես նկարի հեղինակ նշվում է Պերոնոն։
Նկարը ցուցադրվում է Ձմեռային պալատի 286-րդ դահլիճում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (95001-95100)

Աստերոիդների ցանկ (94901-95000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (95101-95200)
 Աստերոիդների ցանկ (94901-95000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (95101-95200)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (95001)-(100000)»։ www.minorplanetcenter.net
Փոքր Կիրկիլա

Փոքր Կիրկիլա (ռուս.՝ Малая Кыркыла), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սարասա գետի աջ ափով՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100007609
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100760
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
1361

1361 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1361 թվականն է, 
XIV դարի 61-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Բրազիլիա ՖԱ

«Բրազիլիա», Բրազիլիական ֆուտբոլային ակումբ։ 2010 թվականին ակումբը խաղացել է D շարք Բրազիլիայում։


== Պատմություն ==
Ակումբը հիմնադրվել է 1975 թվականի հունիսի 2-ին, տնային խաղերը անցկացնում է «КАВЕ» մարզադաշտում։ «Բրազիլիա»-ն, 8 անգամ հաղթել է չեմպիոնատում։


== Նվաճումներ ==
Չեմպիոն Բրազիլիական լիգա (8)։ 1976, 1977, 1978, 1980, 1982, 1983, 1984, 1987
Հաղթող Կենտրոնական արևմտյան գավաթ (1)։ 1984


== Հայտնի ֆուտբոլիստներ ==
Վաշինգտոն
Դիլ
Դիմբա
Պաուլո Վիտոր
Էդմար
Զևինի Փոքր

Զևինի Փոքր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բաշուր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաշուր (այլ կիրառումներ)Բաշուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յույա Օսակո

Յույա Օսակո (ճապ.՝ 大迫 勇也,մայիսի 18, 1990(1990-05-18), Կասեդա, Կոգոշիմա, Ճապոնիա), ճապոնական ֆուտբոլիստ «Վերդեր Բրեմեն» ակումբի և Ճապոնիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվող։ 2014 և 2018 թվականների Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունների մասնակից։


== Ակումբային Կարիերա ==


=== «Մյունխեն 1860» ===
2014 թվականի հունվարի 6-ին Օսակոն դարձավ «Մյունխեն 1860» ակումբի ֆուտբոլիստ։


=== «Քյոլն» ===
2014 թվականի հունիսին համալրեց  «Քյոլնի» կազմը։


=== «Վերդեր Բրեմեն» ===
2018 թվականի մայիսի16-ին Օսակոն պայմանագիր կնքեց բերմենյան «Վերդերի » հետ։


== Ձեռքբերումներ ==


==== «Կասիմա Անտլերս» ====
Ճապոնիայի ֆուտբոլի առաջնության չեմպիոն (1)` 2009,
Կայսեր Գավաթի գավաթակիր (1)` 2010,
Ջեյ Լիգայի Գավաթի գավաթակիր (2)` 2011, 2012,
Ճապոնիայի Սուպերգավաթի գավաթակիր (2)` 2009, 2010,
Սուրուգա բանկի Գավաթի գավաթակիր (2)` 2012, 2013։


==== Ճապոնիայի հավաքական ====
Արևելյան Ասիայի Գավաթի գավաթակիր (1)` 2013։


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային ===
2018թ.-ի մայիսի 12-ի դրությամբ


=== Գոլերը հավաքականի կազմում ===


== Ծանոթագրություններ ==
Նակսկով (քաղաք)

Նակսկով (դան․՝ Nakskov), քաղաք Դանիայի հարավում, Լոլլանդի տեղական ինքնավարությունում։ Գտնվում է Լոլլանդ կղզու արևմտյան ափին, Նակսկովի խութածոցի ափին։ Բնակչությունը 2013 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կազմում է 13,243 մարդ։ Նակսկովում է գտնվում Դանիայում ամենամեծ շաքարավազի գործարանը, որը պատկանում է գերմանական Nordzucker ընկերությանը։ Օրվա ընթացքում գործարանը արտադրում է ավելի քան 12 հազար տոննա շաքար։ Այն երկաթուղով կապված է Նյուկոբինգ Ֆալստեր քաղաքին։ Մինչև 2007 թվականը Նակսկովը եղել է նույն անունով մի փոքրիկ համայնք, որի տարածքը 33 կմ² էր։ Այսօր քաղաքը ընդգրկվել է Լոլլանդ համայնքի մեջ։ 


== Պատմություն ==

Քաղաքը առևտրային արտոնություններ ստացավ 1266 թվականին թագավոր Էրիկ Վ Գլիֆֆի թագավորության ժամանակ։
Նակսկովը Դանիայի էկոլոգիապես ամենամաքուր քաղաքներից մեկն է։ Տեխնոլոգիական և բնապահպանական ձեռնարկությունները փոխարինում են ծանր արդյունաբերության ոլորտներին։ Վերջին տարիներին տեղական իշխանությունները վերականգնել են քաղաքը։


== Տրանսպորտ ==
Նակսկովը միացած է Նյուկոբինգ Ֆալստերին և Լոլլանդի երկաթուղային ցանցին։


== Տնտեսություն ==
Նակսկովում է գտնվում Դանիայում ամենամեծ շաքարավազի գործարանը։ Օրվա ընթացքում գործարանը արտադրում է ավելի քան 12 հազար տոննա շաքար, որը պատկանում է գերմանական Nordzucker ընկերությանը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Официальный сайт коммуны Лолланн
Ոսկե գեղմ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ոսկե գեղմ (այլ կիրառումներ)
Ոսկե գեղմ, հին հունական դիցաբանության մեջ՝ ոչխարի ոսկե մորթի (գեղմ)։ Ըստ առասպելի, ոսկե գեղմավոր խոյի մեջքին Օրքոմենոսի Աթամաս արքայի զավակներ Փրիքսոսը և Հելլան փախել են Ասիայի ափերը՝ փրկվելով խորթ մոր հետապնդումներից։ Ճանապարհին Հելլան ընկել է ծովը, որն այնուհետև կոչվել է Հելլեսպոնտոս («Հելլայի ծով»)։ Փրիքսոսը, բարեհաջող ափ իջնելով Կողքիսում, ոչխարը զոհաբերել է Զևսին, իսկ ոսկե գեղմը նվիրել այդ երկրի Էյեթոն արքային։ Հետագայում ոսկե գեղմը, որ պահպանում էր վիշապը, առևանգել և Հունաստան են տարել արգոնավորդները՝ Ցասոնի գլխավորությամբ։ Առասպելն արտացոլում է Հին Հունաստանի և Կովկասի վաղագույն կապերը։ Ավանդության համաձայն, Կովկասում ոսկի հայթայթել են՝ ոչխարի մորթին ընկղմելով ոսկեբեր գետի ջրերում, ոսկու մասնիկներն իր վրա հավաքած գեղմն ունեցել է մեծ արժեք։
Պրուդովկա (Եդայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պրուդովկա (այլ կիրառումներ)Պրուդովկա (ռուս.՝ Прудовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Եդա գետի աջ ափում՝ 3 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000006738
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000673
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վորոբյովկա (գյուղ, Վորոբյովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վորոբյովկա (այլ կիրառումներ)Վորոբյովկա (ռուս.՝ Воробьёвка), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Վորոբյովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4800 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ճավայի ծով

Ճավայի ծով, միջկղզային ծով, Խաղաղ օվկիանոսի արևմուտքում, Սումատրա, Ճավա և Կալիմանտան կղզիների միջև։ Տարածությունը 552 հզ կմ² է, միջին խորությունը՝ 111 մ, ջրի ծավալը՝ 61 հզ կմ³։ Ջրերի ամսական միջին ջերմաստիճանը 27—29 °C է, աղիությունը՝ 29,5—33,5%։ Կա մակընթացություն։ Զարգացած է ձկնորսությունը, մարգարտի արդյունահանությունը։ Նավահանգիստներն են Ջակարտան, Սեմարանգը (Ճավա կղզի), Բանջարմասինը (Կալիմանտան)։
Der Fuehrer’s Face

Der Fuehrer’s Face («ֆյուրեյի դեմքը», նախնական անվանում՝ «Դոնալդ Բադը Նացիստական երկրում» (անգլ.՝ Donald Duck in Nutzi Land) ամերիկյան կարճամետրաժ պրոպագանդիստական, «Դոնլդ բադի» ֆիլմերից մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ անգլերեն և գերմաներեն լեզուներով։ 1942 թվականին ցուցադրվել է «Ուոլթ Դիսնեյ ընկերություն» կողմից (առաջին անգամ ցուցադրվել է՝ 1943 թվականի հունվարի 1-ին), ինչպես նաև մուլտֆիլմի երգի անվանումը։ Երկուսն էլ պարունակում էին Ադոլֆ Հտլերի ծաղր։
Այդ նույն տարում ռեժիսոր Ջեք Կիննը կարճամետրաժ մուլտֆիլմ անվանակարգում արժանացել է «Օսկար լավագույն ֆիլմի համար» մրցանակի։
1994 թվականին անիմացիայի պատմաբան Ջերի Բեքի կազմած լավագույն 50 մուլտֆիլմեր ցանկում զաղեցնում է 22-րդ հորիզոնակաը։


== Սյուժե ==

Ֆաշիստական Գերմանիայի ռազմական նվագախուբը կազմված է սուզաֆոնահար Հիդեկի Տոձիոից, թմբկահար Հենրիկ Հիլմերից, տրոմբոնահար Պաուլ Յոզեֆ Գեբելսից, ֆլեյտահար Հերման Վիլհելմ Գյորինգից և մեծ թմբուկով Բենիտո Մունսոլինից։ Նրանք կատարել են փոքրիկ շրջագայություններ, եղել են մի քաղաքում՝ երգելով մի երգ, որը ծաղրում էր նացիզմի գաղափարախոսությունը։ Դոնալդը արթնանացավ աղմուկից և երաժիշտները նրան տարան սպառազինման գործարան, որտեղ նա ստիպված էր «աշխատել որպես ֆյուրեր օրը 48 ժամ»։ Աշխատանքին զուգահեռ նա պետք է անդադար բղավեր Հիտլեր և անդադար մեծարեր և ողջուներ Հիտլերի դիմանկարին։ Նյարդային լարվածությունից առաջանում են մղձավանջներ։ Մղձավանջից արթնանալով նա տեսավ Ազատության արձանի ուրվապատկերը, որը նրան հերթական նացիստական ողջույն թվաց։ Հենց այդ պահից նա հասկացավ, որ նա իրականում ամերիկացի է, և  այդ բոլոր մղձավանջները եղել են ընդամենը հիմար երազ։


== Երգ ==
Մուլտֆիլմի գլխավոր երգը «Der Fuehrer’s Face» գրել է Սպայք Ջոնսը։ Երգը ծաղրում է նացիստական օրհներգը։


== Գործածում պրեմերիայից հետո ==
1940 թվականին ներկայացվել է սովետական կինո ընկերությունում, այն ցուցադրվել է հենց պատերազմական ժամանակներում։
1984 թվականին մուլտֆիլմը սկսվեց ցուցադրվել հեուստատեսությամբ՝ նվիրված Դոնլդ Բադի 50-ամյակին։ Մուլտֆիլմի դրվագներից ցուցադրվել են  «Պեռլ-Հարբորը» ֆիլմում։
2010 թվականին  մուլտֆիլմը նեռարվել է Ռուսական Դաշնային ծայրահեղական նյութերի շարքում (պարագրաֆ՝ 2030)՝ «Դոնլդ Բադը և ֆաշիզմը»(արգելված սերիաներ), հետագայում մուլտֆիլմը տարածողները ենթարկվեցին վարչական պատասխանատվության, բայց 2016 թվականին Ռուսական դատարանը չեղյալը է համարել որոշումը՝ մուլտֆիլմեը հեռացնելով ցանկից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Der Fuehrer's Face»(անգլ.) Big Cartoon DataBase կայքում
Լագո Արխենտինո

Լագո Արխենտինո (իսպ.՝ Lago Argentino), քաղցրահամ լիճ՝ տեղակայված Սանտա Կրուսի պատագոնյան գավառում՝ Արգենտինայում։ Սա Արգենտինայի խոշորագույն լիճն է, նրա մակերևույթի մակերեսը հավասար է 1415 կմ² (առավելագույն լայնությունը՝ 20 կմ)։ Լճի միջին խորությունը 150 մետր է, առավելագույնը՝ 500 մետր։
Հայտնաբերվել է 1782 թվականի նոյեմբերին Անտոնիո և Ֆրանսիսկո Վյեդմա եղբայրների կողմից։
Լիճը տեղակայված է Լոս Գլասյարեսի ազգային պարկում, որտեղ գտնվում են մեծ քանակությամբ սառցադաշտեր, որոնցից ամենահայտնին Պերիտո Մորենո սառցադաշտն է։ Լիճը սնուցվում է սառցադաշտերից։ Վիեդմա լճի ջուրը ձևավորվում է Լա Լեոնա գետի և բազմաթիվ լեռնային առվակների ջրերից։ Ջրահավաքի մակերեսը կազմում է ավելի քան 17 000 կմ²։
Սառցադաշտերը, հարևան Էլ Կալաֆատե քաղաքը և հենց լիճը գրավում են շատ զբոսաշրջիկների։ Լիճը հարմար է ձկնորսության համար։
Լագո Արխենտինոն նաև տեղական օդանավակայանի անունն է (IATA: ING, ICAO: SAWA)՝ 50°20′ հվ. լ. 72°15′ ամ. ե. կոորդինատներով։ Էլ Կալաֆատե քաղաքը հաճախ նաև անվանվում է Լագո Արխենտինո։


== Կլիմա ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Lake Argentino Archived 2019-05-28 at the Wayback Machine. на сайте Международного комитета по экологии озёр
Lago Argentino Archived 2005-03-10 at the Wayback Machine. на веб-сайте правительства Санта-Крус (на испанском)
Līvi

Līvi, ծանր ռոք ուղղության լատվիական երաժշտախումբ, որն զգալի ազդեցություն է գործել լատվիական ռոք մշակույթի ձևավորման վրա։ Լայն ճանաչման ու համբավի է արժանացել հատկապես քնարական երգատեքստերի ու կիթառի մենանվագային (սոլո) կատարումներով երաժշտական հատվածների շնորհիվ։


== Պատմություն ==
Երաժշտախումբը դեռևս խորհրդային տարիներին՝ 1976 թվականին լատվիական ծովափնյա Լիեպայա քաղաքում հիմնադրել են Էրիկս Կիգելիսը և Յուրիս Պավիտոլսը։ Սկզբնական շրջանում հետևել են փոփ ռոք ուղղությանը, երգացանկում մեծ տեղ հատկացրել հայրենի Լատվիային նվիրված երգերին։ 1977-ից 1985 թվականները փորձերի ու որոնումների ժամանակաշրջան է եղել. փնտրել են իրենց յուրահատուկ երաժշտական ոճը և արդյունքում փոփից անցում են կատարել ծանր ռոքին։ Նրանց երգացանկում ավելի մեծ տեղ են գրավել հայրենասիրական, հակախորհրդային թեմաներով ստեղծագործությունները։ Կիգելիսի մահվանից հետո՝ 1986 թվականից երաժշտախմբին միացել է Այնարս Վիրգան, որը Līvi-ին առաջնորդել է դեպի ռոք բալլադներով, ծանր ռոքով ու ըմբոստ թեմաներով բնորոշվող ստեղծագործական մի նոր շրջափուլ։ Վիրգան հեղինակել է ծանր ռոք ոճի, լայն տարածում ստացած ու սիրված մի շարք երգեր։
Līvi-ն իր գոյության ընթացքում ձայնագրել ու թողարկել է ինը երաժշտական ալբոմ։ Երաժշտախմբի կատարումներից առանձնապես սիրված են Dzimtā valoda, Dzelsgriezējs, Meitene zeltene, Saldus saule, Piedod man, Zīlīte, Tikai tev un man, Pāri visam երգերը։


== Գրականություն ==
Dina Belta, Andžils Remess: Liepājas populārās mūzikas stāsti. ISBN 978-993-4117-466, Jumava apgāds 2015


== Ֆիլմագրություն ==
Līvi & Liepājas simfoniskais orķestris: Koncerts bildēs 2004 DVD (2005)


== Տեսահոլովակներ ==
Līvi & Sinfoniskais orķestris: Nacionālajā operā 2006 DVD (2010)


== Սկավառակագրություն ==
Aprīļa pilieni, EP (1985)
Iedomu pilsēta (1986)
Līvi aka Kurzemei - saules ceļš (1988)
Karogi (1994)
Spoku koks (1994)
K.M.K.V.P (1996)
Bailes par ziņģēm (1997)
Viva (1998)
2001 (2000)
Līvi Zelts 1 (2002)
Pāri visam (2004)
Līvi 1995-2005 (2005)
Mēs nešķirsimies (2007)
Nezāles neiznīkst (2010)
Bez štepseļiem (2018)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website