Միքայել Վոլկեյնշտեյն

Միքայել Վոլկեյնշտեյն (հոկտեմբերի 10 (23), 1912, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 18, 1992(1992-02-18) կամ փետրվարի 16, 1992(1992-02-16), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային ֆիզիկոս-քիմիկոս և կենսաֆիզիկոս,  РАН-ի թղթակից անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1912 թվականի հոկտեմբերի 10(23)-ին Սանկտ Պետերբուրգում, հրեական ինտելիգենտ ընտանիքում։ Նրա հայրը` հայտնի բանաստեղծ, դրամատուրգ, թատերական քննադատ և սցենարիստ Վլադիմիր Միքայելի Վոլկեյնշտեյնն էր։ Մայրը` Մարիա Միքայելի Վոլկեյնշտեյնը (1883-1961), Գնեսինների անվան ինստիտուտում դաշնամուրի դասախոս էր։ Ավարտել է ՄՊՀ-ի  ֆիզիկայի ֆակուլտետը (1935): Ղեկավարում էր ԽՍՀՄ-ի գիտությունների ակադեմիայի մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի կենսապոլիմերներ ֆիզիկայի լաբորատորիան, գլխավորել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի կենսաֆիզիկայի ինստիտուտի բաժինը, ֆիզիկայի ամբիոնի կենդանի համակարգերի Մոսկվայի ֆիզիկա-տեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր էր ։ Մոլեկուլային սպեկտրոսկոպիայի, ֆիզիկայի մակրոմոլեկուլների, մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի բնագավառների մասնագետ էր։ Կենսաֆիզիկայի ընդհանուր խնդիրների վերաբերյալ տեսական սեմինարի վարիչ (1967-1991)։ 1966 թվականի  հուլիսի 1-ին ընտրվել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։ 1950-ական թվականներին հիմք դրեց վիճակագրական ֆիզիկայի մեթոդների կիրառմանը, պոլիմերների գիտությանը։ Մշակել է պոլիմերային շղթաների կառուցվածքային վիճակագրությունը, որն առաջին անգամ հանգեցրեց պոլիմերային կծիկների չափերի քանակական տեսությանը և պոլիմերային շղթաների ճկունության բնութագրիչներին։ Մոլեկուլների տատանողական սպեկտրերի ինտենսիվության տեսության հեղինակը զարգացրեց մակրոմոլեկուլների վիճակագրական ֆիզիկան այսպես կոչված ` շրջադարձային-իզոմերական տեսության հիման վրա, իրականացրել է մոլեկուլների, պոլիմերների և բիոպոլիմերների կառուցվածքի և հատկությունների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրություններ։ 1960-ականների սկզբին նա սկսեց ուսումնասիրել մոլեկուլային կենսաբանության և կենսաֆիզիկայի բնագավառները։ Այստեղ նա զգալի ներդրում է ունեցել սպիտակուցային-ֆերմենտների կողմից կատալիզի ֆիզիկայի մեջ և փաստորեն դարձել է բիոինֆորմատիկայի հիմնադիրներից մեկը։ Հիմնադրել է գիտական դպրոց մակրոմոլեկուլային ֆիզիկայի և կենսաբանական ֆիզիկայի բնագավառում։ 1955 թվականին ստորագրել է «Նամակ երեք հարյուր»-ը։ 1960-1970-ական թվականներին Ա. Ի. Կիտայգորոդսկիի հետ հանդես է եկել «տեսականորեն հիմնավորում» կեղծ գիտության չափանիշով, հետագայում քննադատության է ենթարկել Վ. Ի. Կուզնեցովը։ 1975 թվականին հրատարակել է «գիտական շարադրություն կեղծ ուսմունքի մասին»։ Թաղվել է Տրոեկուրովսկի գերեզմանատանը։


== Ընտանիք ==
Առաջին կինը- բանաստեղծուհի Նադեժդա Դավիդովի Վոլպինն էր։
Երկրորդ կինը- Ստելլա Իոսիֆովի Ալենիկովան (1916-1992), իսպաներեն թարգմանիչ։
Տղան- Վլադիմիր Ալինիկովը (ծնվել է 1948 թվականին), կինոռեժիսոր։
Աղջիկը- Մարիյա Միխաիլովնա Վոլկեյնշտեյն (ծնվել է 1953), բիոֆիզիկ, սոցիոլոգ, «Validata» ընկերության ղեկավարը։ Նրա տղան Միքայել Ֆիշմանը-լրագրող-միջազգայնագետ։


== Ստեղծագործություններ ==
Մոլեկուլների տատանումները:Т. 1-2, - Մ.-Լ., 1949 (Մ.Ա. Էլյաշեվիչի և Բ.Ե. Ստեփանովի հետ)։
Մոլեկուլային օպտիկա-Մ.‒Լ., 1951:
Մոլեկուլների կառուցվածքը և ֆիզիկական հատկությունները-Մ.-Լ., 1955:
Պոլիմերային շղթաների կազմաձևման վիճակագրություն։ - Մ.-Լ., 1958
Մոլեկուլներ և կյանք։ Մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի ներածություն:- Մ.-Լ., 1965:
Ֆիզիկայի ֆերմենտները։ - Մ.: 1967:
Մոլեկուլային կենսաֆիզիկա։ - Մ.գիտություն , 1974:
Բարդ համակարգերի կենսաֆիզիկա։ - Մ.:գիտություն , 1979:
Տեսական բիոֆիզիկա։ - Մ.:գիտություն, 1983:
Էնտրոպիա և տեղեկատվություն։ - Մ.:գիտություն, 1986:


== Մրցանակներ և ձեռքբերումներ ==
Երկրորդ աստիճանի ստալինյան մրցանակը (1950,  Մ.Ա. Էլյաշեվիչմ և Բ.Ի. Ստեփանովի հետ միասին) «Մոլեկուլների տատանումները» երկնիշ մենագրության համար (1949):


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վոլկեյնշտեյնի ընտանեկան լուսանկարների ալբոմը 
Կուզնեցով Վ. Ի. «գիտության պատմական փորձից » // Լրաբեր ՐԱՆ, том 73, № 9 с. 812—821 (2003)
Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Կենսագրական տվյալներ  «Մոսկվայի համալսարանի տարեգրություն» կայքում
Վ. Կ.Վաիհնշտեյն, Ի.Մ. Լիֆշից, Ա. Վ. Միգդալ, Օ. Բ.Պտիցն, Դ. Ս. Չերնաևսկի Միքայել Վլադիմիրովիչ Վոլկեյնշտեյն.Յոթանասունամյա տարեդարձ. //УФН, հատոր. 138, вып. 2,  1982 թվականի հոկտեմբեր, с. 348—350
Բ. Զ. Վոլչեկ, Յ. Յա. Գոդլիբ Դասական և ռոմանտիկ //Թերթի Տրոիցկի տարբերակը , № 125, c. 7, «Գրապահարան», մարտի 26 2013 թվական
Միքայել Վլադիմիրովիչ Վոլկեյնշտեյն:Հիշողություններ գործընկերներին և աշակերտներին:Նրա ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ։ // Մ., 2012. Կազմողներ եւ խմբագիրներ դ. ֆ.-մ. ն., պրոֆ. Տ.Մ. Բիրշտեյն և կ. ֆ.-մ. ն. Ն. Ա. Շարանովա. (Հավաքածուն հրատարակվում է «Պոլիմերների և բիոպոլիմերների ֆիզիկայի ֆիզիկական խնդիրները» համառուսաստանյան համաժողովին,նվիրված Մ.Վ. Վոլկեյնշտենաի և Ա.Ա.Թագերի ծննդյան հարյուրամյակին։ Կոնֆերանսը տեղի է ունեցել 2012 թ. Հոկտեմբերի 15-17-ը Մոսկվայում INEOS RAS- ում ) Archived 2013-10-06 at the Wayback Machine.