armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Swagger Jagger

«Swagger Jagger», բրիտանացի երգչուհի Շեր Լլոյդի առաջին սինգլը՝ «Sticks and Stones» դեբյուտային ստուդիական ալբոմից, որը թողարկվել է 2011 թվականի Հուլիսի 29-ին, Միացյալ Թագավորությունում։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ, «Swagger Jagger» երգը հաղորդվել է 2011 թվականի Հունիսի 20-ին։
2011 թվականի Հունիսի 15-ին, երգը հայտնվել է համացանցում, բայց ավելի ուշ, Շեր Լլոյդը Թվիթթերի իր էջում հաստատել է, որ այդ տարբերակը դեմո-ձայնագրությունն է։


== Քննադատների արձագանք ==
Ընդհանուր առմամբ, «Swagger Jagger» երգը քննադատների կողմից ստացել է բացասական արձագանքներ։


== Հորիզոնականները հիթ-շքերթներում ==
«Swagger Jagger»–ը բեմել է UK Singles Chart #1 բրիտանական շքերթում։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 16–ի տվյալներով Միացյալ Թագավորությունում կար երգի 200,000 օրինակ։ Իռլանդիայի Irish Singles Chart շքերթում սինգլը զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը։ Նիդերլանդների Mega Top 100 շքերթում «Swagger Jagger» սինգլը բեել է #79 համարի տակ։


== Ստեղծագործությունների ցանկը ==
US digital EP«Swagger Jagger» — 3:14
«Swagger Jagger» (HyGrade Club Mix) — 3:32
«Swagger Jagger» (Wideboys Radio Edit) — 3:03
«Swagger Jagger» (Dillon Francis Remix) — 5:06
«Swagger Jagger» (Eyes Remix) — 4:27UK CD single«Swagger Jagger» — 3:12
«Swagger Jagger» (HyGrade Radio Mix) — 3:35US digital download«Swagger Jagger» — 3:12


== Հիթ-շքերթներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բիանցանո

Բիանցանո  (իտալերեն՝ Bianzano ) կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 569 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 85 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24060։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 035 814001
Էլեկտրոնային հասցեն՝info@comune.bianzano.bg.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.bianzano.bg.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Տվյալների ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Միրնոե (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիրնոեՄիրնոե (ուկրաիներեն՝ Мирне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1937 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միրնոե գյուղում բնակվում էր 68 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,613 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 110,93 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ծույլ բեռնում

Ծույլ բեռնումը նախագծման ստեղծող ձևանմուշ է, որն օգտագործում է ծրագրավորման մեջ օբյեկտների ինիցիալիզացիան հետաձգելու համար, քանի դեռ օբյեկտի անհրաժեշտությունը չկա։ Եթե ձևանմուշը ճիշտ կիրառվի, ապա հնարավոր է այն ծրագրի աշխատանքն ավելի էֆեկտիվ դարձնի։ Ծույլ բեռնման հակապատկերն է հանդիսանում ագահ բեռնումը։


== Ինիցիալիզացիաներ ==
Գոյություն ունի ծույլ բեռնման ինիցիալիզացիայի չորս ընդհանուր եղանակ.

ծույլ ինիցալիզացիա
վիրտուալ պրոքսի
ուրվական
արժեք պահողԻնիցիալիզացիաներից ամեն մեկն ունի իր առավելություններն ու թերությունները։


=== Ծույլ ինիցալիզացիա ===
Ծույլ ինիցալիզացիայի դեպքում ծույլորեն բեռնվող օբյեկտի սկզբնական արժեքը տրվում է null։ Օբյեկտի ամեն մի կանչի դպեքում նախ ստուգվում է օբյեկտի արժեքը null է, թե ոչ։ Եթե օբյեկտը գոյություն ունի, այն միանգամից վերադարձվում է, հակառակ դեպքում այն անմիջապես ստեղծվում է և նոր վերադարձվում, ինչպես որ ցույց է տրված C # լեզվի օրինակում։

Կամ ?? օպերատորի միջոցով.

Այս մեթոդն իրականացման տեսանկյունից ամենապարզն է։ Սակայն որոշ դեպքերում, չնայած նրան, որ օբյեկտի գոյությունը կարելի է ստուգել արժեքի null լինել-չլինելով, հարկ է լինում ազդանշանային ֆունկցիա ներդնել, որը կտեղեկացնի օբյեկտի ինիցիալիզացված չլինելու մասին։


=== Վիրտուալ պրոքսի ===
Վիրտուլ պրոքսին օբյեկտ է նույն ինտերֆեյսով, ինչ-որ ռեալ օբյեկտը։ Առաջին անգամ երբ կանչվում է օբյեկտը, կատարվում է ռեալ օբյեկտի բեռնում, իսկ այնուհետև ուղարկվում անգլ.՝ delegate է ռեալ օբյեկտին։


=== Ուրվական ===
"Ուրվականն" հանդիսանում է մասնակի բեռնված օբյեկտ։ Այն կարող է պարունակել միայն օբյեկտի ինդեֆիկատորը, բայց օբյեկտի անձնական տվյալները բեռնում է այն ժամանակ, երբ տեղի է ունենում առաջին կանչը։


=== Արժեք պահող ===
Արժեք պահողը ջեներիկ օբյեկտ է, որը մշակում է ծույլ բեռնման վարքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրեզիդենտի Տանկրեդու Նևիս

Պրեզիդենտի Տանկրեդու Նևիս (պորտ.՝ Presidente Tancredo Neves), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Վալենսա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 20 038 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 414,912 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 48,3 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է փետրվարի 24-ին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1952 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 386.057.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 6.411,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,700 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ռեբեկա Գերշման

Ռեբեկա Գերշման (իսպ.՝ Rebeca Gerschman, հունիսի 19, 1903(1903-06-19), Կառլոս Կասարես, Carlos Casares Partido, Բուենոս Այրես, Արգենտինա - ապրիլի 4, 1986(1986-04-04), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի ֆիզիոլոգ, կենսաբան։ Գերշմանի ազատ ռադիկալների միջոցով թթվածնի թունավորումը գիտական միջավայրում հեղափոխություն էր։ Գերշմանը եղել է կանանց իրավունքների պաշտպան գիտաշխատող։


== Գիտական գործունեություն ==
Ավարտել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի կենսաբանության և դեղագիտության ֆակուլտետը։  Աշխատել է Ուսայի ինստիտուտում, որտեղ էլ 1939 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն կալիումի և արյան պլազմայի վերաբերյալ՝ ստեղծելով Գերշման-Մարենեցի մեթոդը, որպեսզի կարողանան չափել կալիումն արյան մեջ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ռեբեկան մասնագիտացել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգի Ռոչեսթեր քաղաքում։ 1954 թվականին նա առաջադրում է որոշ հիվանդությունների և ծերության ժամանակ թթվածնի ազդեցությունը, որը հայտնի է որպես  Գերշմանի տեսություն։ Մինչև 1969 թվական, երբ Ջոզեֆ ՄքՔորդը և Ֆրիդովիչը հայտնաբերեցին սուպերօքսիդ դիսմուտազայի ֆերմենտը,  տեսությունը լիովին ընդունված չէր։ Ռեբեկայի բացահայտումը հիմնարար էր` ընդունելով ազատ ռադիկալների և հակաօքսիդանտների մասին առկա տեսությունները։
Բուենոս Այրեսի համալսարանի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնն առանձնացավ ժամանակի ուսուցման ոչ սովորական մեթոդների օգտագործման համար, քանի որ այն կոչված էր հրավիրելու ականավոր անհատների և կիրառել գիտական ֆիլմեր։


== Հիշատակ ==
Գերշմանի պատվին Արգենտինայի գիտության, տեխնոլոգիաների և արտադրական նորարարության նախարարությունը հանձնում է Ռեբեկա Գերշմանի անվան մրցանակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանսուրովո (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄանսուրովոՄանսուրովո (ռուս.՝ Мансурово, բաշկիրերեն՝ Мансур), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 789 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անդրադարձ (պարբերական)

«Անդրադարձ», ազգային, մարզային ամսաթերթ։ Հայոց ազգային մարզային միության հրատարակությունը։ Լույս է տեսնում 1993 թվականից Ամմանում (Հորդանան)։ Խմբագիր՝ Հայկավետ Չըգրըճյան։ Լուսաբանում է միության գործունեությունը, հայկական համայնքի ազգային կյանքը, տպագրում լուրեր Հայաստանի Հանրապետությունից, Սփյուռքից, միջազգային անցուդարձից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուտա-Կամենսկայա

Գուտա-Կամենսկայա (ուկրաիներեն՝ Гута-Камінська), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գուտա-Կամենսկայա գյուղում բնակվում էր 535 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1313 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 407,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պաուժետկա (գետ)

Պաուժետկա (ռուս.՝ Паужетка), գետ Կամչատկա թերակղզի Ռուսաստանում։ Թափվում է Օզեռնայա գետ։ Գետի երկարությունը 25 կմ է։


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
1076

1076 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1076 թվականն է, 
XI դարի 76-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Հայաստանի հարթավայրեր

Հայաստանի տարածքում հարթավայրային վայրերը բավականին հազվադեպ են։ Առավել հաճախ դրանք ներկայացված են գոգահովիտներով և հրաբխային սարահարթերով։ Հայաստանի հարթավայրերի ընդհանուր մակերեսը կազմում է նրա տարածքի 4720 կմ²  կամ 15,5 %-ը, որից մոտ 3300 կմ²  (70%) Արարատյան դաշտի մասն է կազմում, 1425 կմ² -ին (30%)՝ հանրապետության մյուս բոլոր հարթավայրերը։
Ստորև ներկայացված են Հայաստանի հարթավայրերն ու դրանց գտնվելու վայրերը.

Նաև Հայաստանում հարթավայրային վայրերը տեղակայված են՝

Սևանա լճից արևմուտք և հարավ ընկած հատվածում։ Հարթավայրը տարածվում է ջրափնյա գծի երկայնքով մոտ 70 կմ երկարությամբ, լայնությունը կազմում է 2-3 կմ։
Արփի լճից հարավ-արևմուտք։
Փոքր հարթավայրային տարածքները հանդիպում են գետերի հովիտներում։ Հարթավայրերը Հայաստանում համարվում են երկրի կարևորագույն հատվածները, դրանք մեծ դեր են խաղում երկրի գյուղատնտեսության մեջ


== Տես նաև ==
Հայաստանի ռելիեֆ
Հայաստանի աշխարհագրություն
Հայաստանի լեռներ


== Ծանոթագրություններ ==
Բեթթի Աբա

Բեթթի Աբա (անգլ.՝ Betty Abah, մարտի 6, 1974(1974-03-06), Օտուրկպո, Benue State, Նիգերիա), նիգերիացի լրագրող, հեղինակ, երեխաների և կանանց իրավունքների համար պայքարող ակտիվիստ։ Լագոսում հիմնադրել է աղջիկ երեխաների իրավունքների CEE-HOPE հասարակական կազմակերպությունը և հանդիսանում է այդ կազմակերպության գործադիր տնօրենը։


== Կենսագրություն ==
Բեթթի Աբան ծնվել է 1974 թվականին Նիգերիայի Բենուե նահանգի Օտուրկպո քաղաքում։ Անգլերեն լեզու և գրականություն է ուսանել Կալաբարի համալսարանում, անգլերեն գրականության մագիստրատուրա՝ Լագոսի համալսարանում։
Աշխատել է Մակուրդի քաղաքի «The Voice Newspaper» թերթում, այնուհետև՝ «Newswatch» և «Tell Magazine» թերթերում և ամսագրերում, նախքան Alfred Friendly Press կրթաթոշակով որպես գիտաշխատող աշխատանքի է անցել «Rocky Mountain News»-ում։ Որպես լրագրող աշխատել է «The Voice Newspaper», «Newswatch», «Tell Magazine» թերթերում և ամսագրերում։ Հեղինակել է «Կոտրված շղթաների ձայնը», «Գնա՛, պատմի՛ր մեր թագավորին» և «Բազմությունների մայրը» ստեղծագործությունները։ Նախքան 2013 թվականին CEE-HOPE հասարակական կազմակերպությունը հիմնադրելը, աշխատել է Շրջակա միջավայրի իրավունքների գործողություն, Նիգերիայի բարեկամները կազմակերպությունում։


== Ակտիվիզմ ==
Աբան ներգրավված է եղել մարդու իրավունքների ոտնահարման պաշտպանության տարբեր դեպքերում, այդ թվում Չիբոկեում Բոկո հարամի կողմից աղջիկների առևանգման դեմ քարոզարշավը, Նիգեր դելտայի կանանց բնապահպանական իրավունքների արշավները, երեք կանանց խոշտանգումների դեպքը, Էսե Ռիտա Օրորուի առևանգման դեպքը և այլն։


== Պարգևներ, մրցանակներ, կոչումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուդենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)

Ռուդենկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Руденківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդենկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3512 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 63,68 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 55,15 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Արդոստ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արդոստ (այլ կիրառումներ)Արդոստ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(6034) 1987 JA

(6034) 1987 JA, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի մայիսի 5-ին Ալան Գիլմորի և Պամելա Կիլմարտինի կողմից Լեյք Տեկապոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,338724 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9445 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,733 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1306,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275572 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6034) 1987 JA աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Չամբա (այլ գյուղ)

Չամբա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիարի գավառակում։ Գտնվում էր Ջուլամերկ քաղաքից 30 կմ հարավ-արևմուտք, Մեծ Զաբ գետի ձախ ափին, մյուս Չամբա գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Խուլ եղինջ

Խուլ եղինջ (լատ.՝ Lamium album), եղինջամայր, անմեղ եղինջ, խուլեղինջազգիների (շրթնածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Աճում է հյուսիսային կիսագնդի բարեխառն գոտում։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունը թույլ ճյուղավորվող է։ Բարձրությունը 30-60 սմ է։ Տերևները հակադիր են, ատամնաեզր (նման են եղինջի տերևներին, բայց զուրկ են գեղձային խայթող մազիկներից)։ Սղոցաեզր, ձևով նման են եղինջի տերևներին, բայց զուրկ են գեղձային խայթող մազիկներից։ Ցողունը թույլ ճյուղավորված է։ Ծաղիկներն անկանոն են, սպիտակ, հազվադեպ՝ վարդագույն՝ խմբված վերին տերևանութներում։ Ծաղկում է ապրիլ-սեպտեմբերին։ Պտուղը ընկուզիկ է։
Ծաղկի բանաձևը՝  
  
    
      
        ↑
        C
        
          a
          
            (
            5
            )
          
        
        
        C
        
          o
          
            (
            3
            +
            2
            )
          
        
        
        
          A
          
            4
          
        
        
        
          G
          
            (
            
              
                2
                _
              
            
            )
          
        
      
    
    {\displaystyle \uparrow Ca_{(5)}\;Co_{(3+2)}\;A_{4}\;G_{({\underline {2}})}}
  .


== Տեսակներ ==
Հայտնի է 40, ՀՀ-ում՝ 6 (7) տեսակ՝ 

խուլ եղինջ սպիտակ (L.album),
խուլ եղինջ բծավոր (L. maculatum),
խուլ եղինջ ցողունագիրկ (L. amplexicaule),
խուլ եղինջ թաղիքավոր (L. tomentosum) և այլն։


== Տարածում ==
Տարածված է ՀՀ գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է անտառներում, անտառեզրերին, մարգագետիններում, այգիներում, բանջարանոցներում և այլն։


== Նշանակություն ==
Մեղրատու է։ Ծաղիկները և տերևները պարունակում են դաբաղանյութեր, շաքարներ, եթերային յուղ, սապոնիններ, ասկորբինաթթու։ Դեղաբույս է։ Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են աղաղանյութեր, շաքարներ, եթերայուղեր, վիտամիններ, սապոնիններ, ասկորբինաթթու։ Մատղաշ տերևներն օգտագործվում են սննդի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տուրուն Անձի

Տուրուն Անձի (ռուս.՝ Турун-Андзи), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոսյու գետի աջ ափին՝0,1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 35 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության<ref name='МПР России'>«Государственный водный реестр РФ: Турун-Андзи»։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-07-21-ին։ Վերցված է 2015-04-18 </ref.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03030000112103000047320
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004732
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գյունգյորմազ (լեռ, Հայկական Պար)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյունգյորմազ (այլ կիրառումներ)Գյունգյորմազ, լեռ Հայկական Պարի արևելյան հատվածում, Բարդողյան լեռների հյուսիսային փեշերին, Կոբվանից մոտ 5 կմ հյուսիս֊արևմուտք, բարձրությունը՝ 1359 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Անուշ Բադալյան

Անուշ Բադալյան (մարտի 8, 1991(1991-03-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի։


== Կենսագրություն ==
Անուշ Բադալյանը ծնվել է 1991 թվականի մարտի 8-ին Երևանում։ Երկու տարեկանից բնակվել է Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ 2006 թվականին վերադարձել է Հայաստան, 2008 թվականին ավարտել է Երևանի Հովհաննես Իսակովի անվան թիվ 132 միջնակարգ դպրոցը։ Սովորել է Երևանի Ալեքսեյ Հեքիմյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժնում, 2008-2013 թվականներին ուսումը շարունակել է Երևանի Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի գովազդի բաժնում։ 
Անուշ Բադալյանը արժանացել է մի շարք միջազգային երաժշտական մրցույթների դափնեկրի։ 1999 թվականին Ուկրաինայում տեղի ունեցած «Ոսկե սրինգ» միջազգային մրցույթին դարձել է հաղթող ու արժանացել դափնեկրի։ Դափնեկրի է արժանացել նաև 2000 թվականին «Утренняя звезда» մրցույթին։ Որպես հյուր Ռուսաստանից 2001 թվականին մասնակցել է հայաստանյան «Կռունկ» փառատոնին։ Էստրադային երգիչների փառատոնին Անուշ Բադալյանը 2003 թվականին զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ 
Ուսման տարիների ընթացքում մասնակցել է համերգային ծրագրերի, ունեցել է մենահամերգներ։ 2009 թվականին մասնակցել է Ալեքսանդր Պուշկինի «Ճանապարհորդություն դեպի Էրզրում» խորագրով միջազգային փառատոնին, «վոկալ» անվանակարգում արժանացել է դափնեկրի։
Անուշ Բադալյանն փորձի փոխանակման նպատակով եղել է Էստոնիայում, ապա՝ Ֆինլանդիայում։ 2011 թվականից որպես արտիստ աշխատանքի է անցել Հայաստանի երգի պետական թատրոնում։ Նույն թվականից բրազիլական երաժշտություն է ներկայացրել Հայաստանում։ 
Արթուր Գրիգորյանի «Կոմիտաս, եկել եմ» երաժշտական ներկայացման շրջանակներում հյուրախաղերով եղել է ԱՄՆ-ում՝ 2012 իսկ 2014 թվականին՝ Հունաստանում և Իրանում։
Անուշ Բադալյանը 2018 թվականին իր մասնակությունն է ունեցել Ղազախստանի «Աստանայի ձայնը» մրցույթին։ 2014 թվականիմ որպես մենակատար հանդես է եկել Հայաստանի պետական ջազ նվագախմբում։ 2016 թվականից դասավանդել է Արթուր Գրիգորյանի երգի ակադեմիայում։ 2017 թվականին Հայաստանի պետական ջազ նվագախմբի և Հայաստանի երգի պետական թատրոնի կազմում մասնակցել է «Մշակութային կանգառ» պետական նախագծին՝ համերգներ է ունեցել Հայաստանի մարզերում։
Անուշ Բադալյանը 2019 թվականից «Arm Strong Dixie» ջազային նախագծի մենակատար է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արթուր Իսպիրյան, Անուշ Բադալյան, A. Chilla - "Too High"
Անուշ Բադալյան - As i see / Anush Badalyan - As i see
Գուշակիր մեղեդին - Միլենա Մելիքյան, Ռուսլան Էյլազյան, Անուշ Բադալյան
Արլինգտոն (Տեխաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արլինգտոն (այլ կիրառումներ)Արլինգտոնը (անգլ.՝ Arlington), քաղաք է ԱՄՆ-ի հարավային մասում, Տեխաս նահանգում։ Այն իր մեծությամբ Տեխասի 7-րդ և ԱՄՆ-ի 50-րդ քաղաքն է։ 2007 թ.-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 367 197 մարդ։ Հիմնադրվել է 1876 թ.-ին։ Գտնվում է Տեխասի հյուսիսարևելյան մասում՝ Ջոնսոն Քրիք գետի ափին։ Քաղաքում գործում է Արլինգտոնի համալսարանը։


== Կլիմա ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը
Վերխնի Իսկուշ

Վերխնի Իսկուշ (ռուս.՝ Верхний Искуш, բաշկիրերեն՝ Үрге Исҡуш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 160 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լեկրին

Լեկրին, (իսպ.՝ Lecrín), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալիե դե Լեկրին շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 40,50 կմ2։ Բնակչությունը՝ 2304 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Microweb turística de Lecrín realizada por el Patronato de Turismo de Granada Archived 2008-02-29 at the Wayback Machine.
Նողկալի ութնյակը

«Նողկալի ութնյակը» (անգլ.՝ The Hateful Eight), ռեժիսոր և սցենարիստ Քվենտին Տարանտինոյի ամերիկյան վեսթեռնը։ Դերասանական կազմը գլխավորում են Սեմյուել Լ. Ջեքսոնը և Կուրտ Ռասելը։ «Նողկալի ութնյակը» ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմից անմիջապես հետո։ Ֆիլմի հերոսները գլուխների որսորդներ են և նրանց պատահական հարևաններ, որոնք ստիպված են ձմռան բքին միասին դիմանալ հյուրատանը։ Ֆիլմի մասին հայտարարվել է 2013 թվականի աշնանը, սկզբնապես մտածվել է որպես Տարանտինոյի նախորդ աշխատանքի՝ «Ջանգոն ազատված» վեսթեռնի շարունակություն։ 2014 թվականին Տարանտինոն չեղարկել է նախագիծը, քանի որ «Նողկալի ութնյակի» սցենարն առանց նրա թույլտվության հրապարակվել էր համացանցում, թեպետ որոշ ժամանակ անց վերսկսել է ֆիլմի վրա աշխատանքը։
Ֆիլմի՝ սահմանափակ թվով նախացուցադրությունը հյուսիսամերիկյան վարձույթում նշանակվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, ֆիլմը ցուցադրվել է 70 մմ 100-ի հարթակներում ձևաչափով։ Լայն էկրաններին վարձույթով ֆիլմը հայտնվել է 2016 թվականի հունվարի 1-ին։ Ֆիլմն արժանացել է «Օսկարի», «BAFTA»-ի և «Ոսկե գլոբուսի» Էնիո Մորիկոնեի երաժշտության համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Արճրա Ներքին

Արճրա Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արծկեի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճի հյուսիս֊արևմտյան կողմում, Արծկե քաղաքից 30 կմ արևելք։


== Պատմություն ==
1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բնակչությունը կոտորվեց, գյուղն ավերվեց և ամայացավ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 74 տուն՝ 477 հայ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, այգեգործություն, երկրագործություն, մեղվաբուծությունն ու ձկնորսությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արճրան ուներ հայակական եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր հայկական վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մերձավոր Մենչերեպ

Մերձավոր Մենչերեպ (ռուս.՝ Ближний Менчереп), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ինյա գետի աջ ափին՝ 558 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 29 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ինիա գետ, գետի ենթաավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200612115200005462
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115200546
Ավազանի կոդը - 13.01.02.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մեթանթենկ

Մեթանթենկ, մեթանտենկ, մեթանթանկ (մեթան և անգլ.՝ tank - բաք), մեծ տարողության (մինչև մի քանի հզ․ մ³ ) երկաթբետոնե ռեզերվուար, նախատեսված է բակտերիաների և այլ միկրոօրգանիզմների օգնությամբ անաերոբ պայմաններում (առանց օդի մուտքի, ոչ ոդակյաց) կեղտաջրերի նստվածքի օրգանական մասի կենսաբանական վերամշակման (խմորման) համար։ 
Օրգանական նյութերի քայքայումն ընթանում է երկու փուլով։ Առաջինում ածխաջրերից, ճարպերից և սպիտակուցներից առաջանում են ճարպաթթուներ, ջրածին, ամինաթթուներ և այլն։ Երկրորդ փուլում տեղի է ունենում թթուների քայքայում՝ առավելապես մեթանի և ածխաթթու գազի առաջացումով։ 
Մեթանթենկ է լցվում սովորաբար հում (թարմ) նստվածքի խառնուրդ՝ առաջնային պարզարաններից, և ավելցուկային ակտիվացված տիղմ՝ երկրորդային պարզարաններից։ Մեթանթենկ խմորվող զանգվածը տաքացվում է և խառնվում։ Տարբերում են մեզոֆիլ (30-35 °C) և ջերմաֆիլ (50-55 °C) խմորում։ Վերջին դեպքում քայքայման պրոցեսն ավելի արագ է ընթանում, բայց խմորված նստվածքը դժվարությամբ է ջրազրկվում։ Խմորման ժամանակ անջատվող գազերի խառնուրդը բաղկացած է մեթանից (մինչև 70%) և ածխաթթու գազից (մինչև 30%)։ Մեթանը օգտագործվում է նստվածքը տաքացնող գոլորշի ստանալու նպատակով։
731

731 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 731 թվականն է, 
VIII դարի 31-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Փետրվարի 11 - Գրիգոր II, Հռոմի Պապ (ծ. 669)
Թել-Խալխալավի

Թել-Խալխալավի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալբերտա (բույս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալբերտա (այլ կիրառումներ)

Ալբերտա, ( լատ.՝ Alberta), մի փոքր տեսակ ծաղկավոր բույսերի ընտանիքից։ Հայտնի է երկու տեսակներ, որոնք աճում են մեկը՝ Մադագասկարում, մյուս տեսակը՝ ջերմ և խոնավ տարածքներում Հարավային Աֆրիկա մայրցամաքում։


== Հեղինակ ==
Այս բույսը կոչվել է Ալբերտ Մեծ, ի պատիվ (Ալբերտ ֆոն Բոլշտեդտա, գ. 1193-1280), գերմանացի փիլիսոփա և աստվածաբան, աշխատությունների հեղինակ, հանքային, բույսերի և կենդանիների։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Մշտադալար ծառերի և տերևների ընտանիք, և այլ բուսական ընտանիքներ ինչպես գարդենիա։ ՈՒնի գլանաձև և դեկորատիվ ծաղիկներ։


== Օգտագործում ==
Պարտեզում աճում է մեծ տեսակը Ալբերտա մեծ (Alberta magna). չնայած նրան, որ բնության մեջ ունի բավականին բարձրահասակ ծառեր, սովորաբար հայտնի է որպես թուփ մինչև 3 մ. բարձրությամբ։ Պետք է նշել, որ ունի շատ ցածր դիմացկունություն։


== Տեսակներ ==
Alberta magna
Alberta isosepalia
Alberta laurifolia
Alberta humblotii
Alberta minor
Alberta orientalis
Alberta regalis
Alberta sambiranensis
Alberta loranthoides


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Փիփերթածաղկավորներ

Փիփերթածաղկավորներ (լատ.՝ Malvales), երկշաքիլավոր բույսերի կարգ։ Այս կարգի ներկայացուցիչների մեծամասնությունը կոսմոպոլիտներ են՝ արևադարձային գոտիներում և մերձարևադարձային կլիմայական գոտիներում, բարեխառն կլիմայական գոտիներում հանդիպում են ավելի քիչ։ Այս կարգի հետաքրքիր տարծվածություն կա Մադագասկար, որտեղ հանդիպում են էնդեմիկ 3 ընտանիքներ՝ Sphaerosepalaceae, Sarcolaenaceae և Diegodendraceae։
Փիփերթածաղկավորների մորֆոլոգիան առանձնապես տարբերվում է այլ բույսերինից և համընկնում է միայն մի քանի հատկանիշներով։ Կարգն ներառում է 11 ընտանիք։


== Ծանոթագրություններ ==
Վալերի Կիրկովսկի

Վալերի Վասիլևիչ Կիրկովսկի (բելառուս․՝ Валерый Васільевіч Кіркоўскі, հունվարի 14, 1949(1949-01-14), Ռադոշկովիչի, Մոլոդեչնայի մարզ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 11, 2020(2020-03-11)), բելառուս վիրաբույժ և դետոքսիկոլոգ, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (1998)։


== Կենսագրություն ==
Վալերի Կիրկովսկին 1977 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Մինսկի պետական բժշկական ինստիտուտը (ՄՊԲԻ)՝ «Բուժական գործ» մասնագիտությամբ։
ՄՊԲԻ-ն ավարտելուց հետո աշխատել է Մինսկի 9-րդ քաղաքային կլինիկական հիվանդանոցում որպես վիրաբույժ արյունակլանման լաբորատորիայում (1978-1980), արյունալիմֆակլանման լաբորատորիայի վարիչ (1980-1985), ՄՊԲԻ-ի կենտրոնական գիտահետազոտական լաբորատորիայի արյունա- և լիմֆակլանման լաբորատորիայի ավագ գիտաշխատող (1985-1989), նույն լաբորատորիայի վարիչ (1989-2001)։
2001 թվականից՝ Մինսկի 9-րդ քաղաքային կլինիկական հիվանդանոցի արտամարմնային թունազերծման մեթոդների բաժանմունքի վարիչ։
Վ. Վ. Կիրկովսկու ղեկավարությամբ ու անմիջական մասնակցությամբ ստեղծվել են. 

ընտրովի հեմոսորբենտի «Օվոսորբ» նոր դաս` արյունից սերինային պրոտեինազների ընտրովի դուրսբերման համար,
կենսատեխնիկական հակա-IgE հեմոսորբենտ, որը նախատեսված է արյան, պլազմայի և այլ կենսաբանական հեղուկներից E իմունոգլոբուլինի ընտրովի հեռացման համար,
կենսատեխնիկական «Լիպոսորբ» հեմոսորբենտ՝ գրամբացասական ֆլորայի տոքսինները արյունից, պլազմայից և այլ կենսաբանական հեղուկներից արտանետման համար,
թունազերծող վիրակապեր և տամպոններ,
թունազերծման նոր սարքավորումների նմուշներ և դրանց միանգամյա օգտագործման գծեր, ջրահեռացման և ներծծման սարքեր,
բազմալուսաշերտ զոնդեր` աղիքների տարբեր մասերի վրա դեկոմպրեսիոն-սանացիոն ազդեցության համար,
նատրիումի հիպոքլորիտ ստանալու համար սարքավորումներ։Գիտական մեծ աշխատանքի հետ մեկտեղ կուրսանտ բժիշկների հետ պարբերաբար տեղեկատվական դասընթացներ անցկացնելու և պրակտիկայի ժամանակ զբաղվել է նաև բժշկական խորհրդատվությամբ, ինչպես նաև կրթական և մանկավարժական աշխատանքներով։
Կիրկովսկու ղեկավարությամբ ստեղծվել և պաշտպանվել են 4 դոկտորական և 21 թեկնածուական ատենախոսություններ։ Հրապարակել է մոտ 550 նյութ, որոնցից 100-ը տպագրվել է ամսագրերում, ավելի քան 30-ը՝ արտերկրում։ Նա հրատարակել է չորս մենագրություն, ինչպես նաև բելառուսերեն բանաստեղծությունների գիրք՝ «Сказ пра наш час»։


== Մենագրություններ ==
В. В. Кирковский. Детоксикационная терапия при перитоните. — Минск: Полифакт-Альфа, 1997. ISBN 5-7815-1877-0
Ю. Б. Мартов, С. Г. Подолинский, В. В. Кирковский, А.&nbsp;Т.&nbsp;Щастный. Распространенный перитонит. — М.: Триада-Х. 1998. ISBN 5-86021-027-2
Ю. Б. Мартов, В. В. Кирковский, В. Ю. Мартов. Острый деструктивный панкреатит. — М.: Медицинская литература, 2001. ISBN 5-89677-023-5
В. В. Кирковский. Физико-химические методы коррекции гомеостаза. — М.: Русский врач, 2012.


== Արտոնագրեր ==
Վ. Վ. Կիրկովսկու արտոնագրերը


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Валерий Васильевич Кирковский (к 50-летию со дня рождения) // Здравоохранение. 1999, № 3. с. 62.


== Արտաքին հղումներ ==
Отделение экстракорпоральных методов детоксикации 9-й городской клинической больницы г. Минска
Самое страшное для пациента — попасть в руки к уставшему хирургу(չաշխատող հղում)
Կարապետ Ադամյան

Կարապետ (Շառլ) Մկրտչի Ադամյան (սեպտեմբերի 18, 1872(1872-09-18), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - հուլիսի 30, 1947(1947-07-30)[…], Փարիզ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կ.Պոլսում։ Կրթությունն ստացել է Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանում, հետևել նկարչության, աշակերտելով պրոֆեսորներ Անտոնիո Պաոլետիին և Պիետրային (1887-1893 թթ.)։ Հաճախել է նաև Գեղարվեստի ակադեմիան, սակայն առանց ավարտելու վերադարձել է Պոլիս։ Այստեղ 1895 թվականի դեպքերի նախօրյակին կազմակերպել է իր նկարների առաջին ցուցահանդեսը, որն անցել է աննկատ, քաղաքական ծանր մթնոլորտի պատճառով։
1897 թվականին մեկնել է Փարիզ, զբաղվել գրքերի նկարազարդումով՝ մինչև առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները։ Նկարազարդել է 150-ից ավել ֆրանսերեն գրքեր, այդ թվում Անատոլ Ֆրանսի, Գի դը Մոպասանի վեպերը։ Հրապարակել է հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարին նվիրված գրաֆիկական գործեր։ Նա է նկարազարդել Բ. Լիտոնի «Պոմպեյի վերջին օրերը» գրքի ֆրանսերեն մի թարգմանությունը։ Աշխատակցել է ֆրանսիական «Իլյուստրասիոն», «Լը մոնդ իլյուստրե» և այլ պարբերականների։ Սկսած 1903 թվականից պարբերաբար մասնակցել է Փարիզի «Նասիոնալ» գեղարվեստական ընկերության տարեկան ցուցահանդեսներին՝ բնանկարներով, դիմանկարներով և այլն։ 1927 թվականից եղել է այդ ընկերության անդամ։ Նրա նկարները ցուցադրվել են Եվրոպայից մինչև Ամերիկա, Ճապոնիա և այլուր, ամենուրեք արժանանալով մամուլի բարձր գնահատականին։
Գործերից պահվում են Փարիզի Լյուքսեմբուրգյան և այլ թանգարաններում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։


== Ստեղծագործություններ ==
Ստեղծել է ծովային տեսարաններ («Ծովափին» (1910), «Ալիքներ», «Աղջնակը ծովափին», «Կինը ծովափին», «Ծովափնյա տեսարան», «Լողափին (հեղինակի թոռնիկը)» բոլորը՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահ), պլակատներ («Ոտքի ելե´ք, մեռյալներ», «Ողջունեցե´ք, ահա Վերդենը» և այլն)։ «Քանդված օջախ» նկարում անդրադարձել է թուրքական բռնակալության տակ տնքացող հայ ժողովրդի՝ դարեր շարունակ կրած տառապանքներից մի հուզիչ դրվագի։ Ադամյանը ինտենսիվ գույնի, հատկապես լույսի ճանաչված վարպետ է եղել։ 
Կրել է իմպրեսիոնիզմի ազդեցությունը։


== Ցուցահանդեսներ ==
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Կ. Պոլսում, Փարիզում, Բրյուսելում, Ստրասբուրգում։


== Գրականություն ==
Շիշմանյան Ռ., Բնանկարն ու հայ նկարիչները, Երևան, 1958։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Փիթեր Դինքլեյջ

Փիթեր Հեյդեն Դինքլեյջ (անգլ.՝ Peter Hayden Dinklage, հունիսի 11, 1969(1969-06-11), Մորիսթաուն, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասան և կինոպրոդյուսեր։
Նախնական ճանաչման է արժանացել «Կայարանի հսկիչը» (2003) ֆիլմում ունեցած դերակատարմամբ։ Հանդես է եկել նաև «Էլֆ» (2003), «Ինձ մեղավոր ճանաչեք» (2006), «Հերոս շունը» (2007), «Նարնիայի ժամանակագրություններ։ Արքայազն Կասպիանը» (2008), «Իքս մարդիկ։ Անցած ապագայի օրերը» (2014) և մի շարք այլ ֆիլմերում։
Հեռուստատեսությունում խաղացած կերպարներից առավել հայտնի է Թիրիոն Լանիստերը՝ «HBO»-ի «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում (Ջորջ Մարտինի համանուն վեպի էկրանավորմամբ)։ Դերակատարման համար 2011 և 2015 թվականներին արժանացել է Էմմի մրցանակի՝ «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան հեռուստադրամայում», իսկ 2012 թվականին՝ Ոսկե գլոբուսի՝ «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան մինի սերիալում կամ հեռուստաֆիլմում» անվանակարգերում։ 2011-2016 թվականներին անընմեջ առաջադրվել է Էմմիի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը IMDb կայքում(անգլ.)
Չեցա (Մեզենի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չեցա (այլ կիրառումներ)Չեցա (ռուս.՝ Чеца), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեզեն գետի ձախ ափին՝29 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 4 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000212103000050664
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103005066
Ավազանի կոդը - 03.03.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գետառու

Գետառու, Գետառու գետ, Ագրիչայ, գետ  Հայաստանի Լոռու մարզում և Ադրբեջանում, Ճերմակափոս գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Ջավախքի լեռների արևելյան լանջերից և Դաշտադեմ գյուղից 2 կմ հյուսիս–արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 15 կմ է։ Առաջին անգամ հիշատակվում է Պտղոմեոսի կողմից։ Սրա հովտում է գտնվում համանուն գավառը։


== Ծանոթագրություններ ==
Հարավային մոա

Հարավային մոա (լատ.՝ Euryapteryx curtus), հարթակուրծք թռչունների ենթակարգին պատկանող անհետացած թռչուն։
Հարավային մոան ապրել է Նոր Զելանդիայի Հյուսիսային և Հարավային կղզիներում և առանձնացված Ստյուարտ կղզում։ Բնակվել են Նոր Զելանդիայի անտառներում և մարգագետիններում։ Ինչպես մյուս մոա թռչունները, այնպես էլ նորզելանդական կամ հարավային մոան սնվել է տերևներով, ընձյուղներով և պտուղներով։
2009 թվականի գենետիկական հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ Euryapteryx curtus և Euryapteryx gravis կենդանիները պատկանում են միևնույն տեսակին։
2010 թվականի հետազոտությունների արդյունքում բացատրվեց կենդանիների չափսերի ակնհայտ տարբերությունը և սեռական երկձևության արտահայտված լինելը։


== Դասակարգում ==
Համաձայն 2009 թվականի հետազոտությունների, ստորև ներկայացված է կենդանու դասակարգումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Bunce Michael, Worthy Trevor H., Phillips Matthew J., Holdaway Richard N., Willerslev Eske, Haile James, Shapiro Beth, Scofield R. Paul, Drummond Alexei, Kamp Peter J. J., Cooper Alan (8 Dec 2009)։ «The evolutionary history of the extinct ratite moa and New Zealand Neogene paleogeography»։ Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 106 (49)։ doi:10.1073/pnas.0906660106 
Davies S. J. J. F. (2003)։ «Moas»։  in Hutchins Michael։ Grzimek's Animal Life Encyclopedia։ 8: Birds I: Tinamous and Ratites to Hoatzins (2nd ed.)։ Farmington Hills, MI: Gale Group։ ISBN 0-7876-5784-0 
Gill B. J. (2010)։ «Regional comparisons of the thickness of moa eggshell fragments (Aves: Dinornithiformes)»։ Records of the Australian Museum 62: 115–122։ doi:10.3853/j.0067-1975.62.2010.1535 
Owen R. (1846)։ A History of British Fossil Mammals and Birds։ London, UK: John Van Voorst 
Worthy T. H., Scofield R. P. (2012)։ «Twenty-first century advances in knowledge of the biology of moa (Aves: Dinornithiformes): a new morphological analysis and moa diagnoses revised»։ New Zealand Journal of Zoology 39 (2): 87–153։ doi:10.1080/03014223.2012.665060
Ուտյագանովո (գյուղ, Բուրաևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւտյագանովոՈւտյագանովո (ռուս.՝ Утяганово, բաշկիրերեն՝ Үтәгән), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 144 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոլեկուլային ամպ

Մոլեկուլային ամպը, որ երբեմն անվանում են աստղերի մսուր , եթե աստղի ձևավորումը տեղի է ունենում նրա ներսում, ապա այն այնպիսի միջաստղային ամպ է, որի խտությունը և չափը թույլ է տալիս մոլեկուկների ձևավորում, հիմնականում մոլեկուլային հիդրոգեն (H2)։
Սեն Տրոժան լե Բեն

Սեն Տրոժան լե Բեն (ֆր.՝ Saint-Trojan-les-Bains), համայնք Ֆրանսիայում, Օլերոն կղզու և Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Լե Շատո դ’Օլերոնի կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ռոշֆոր շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17411։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1473 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սեն Տրոժան լե Բենի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Դուչինցի (գյուղ, Գադյաչի շրջան)

Դուչինցի (ուկրաիներեն՝ Дучинці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1715 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դուչինցի գյուղում բնակվում էր 156 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1157 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 134,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բլագոևգրադի համայնք

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բլագոևգրադ (այլ կիրառումներ)Բլագոևգրադ (բուլղար․՝ Община Благоевград), համայնք Բուլղարիայում, Բլագոևգրադի մարզում։ Բնակչությունը՝ 77.441 մարդ.
Համայնքապետն է Անաստաս Կամբիտովը։


== Համայնքի կազմը ==
Բլագոևգրադի համայնքի կազմի մեջ մտնում են հետևյալ բնակավայրերը՝

Բելոյե Պոլե
Բիստրիցա
Բլագոևգրադ
Բոլգարչեվո
Բուչինո
Գաբրովո
Գորնո-Խիրսովո
Դեբոչիցա
Դելվինո
Դիբրավա
Դրենկովո
Ելենովո
Զելենդոլ
Իզգրեվ
Լեշկո
Լիսիա
Լոգոդաժ
Կլիսուրա
Մարուլեվո
Մոշտանեց
Պադեշ
Պոկրովնիկ
Ռիլցի
Սելիշտե
Ցերովո
Օբել


== Ծանոթագրություն ==
Ռաֆայել (անձնանուն)

Վերածնության շրջանի նշանավոր նկարչի համար տե՛ս Ռաֆայել ՍանտիՌաֆայել (եբրայերեն՝ רפאל‎), եբրայական ծագում ունեցող անձնանուն։ Կազմված է ռֆա (բժշկել) և էլ (Աստված) բառերից. նշանակում է «բժշկություն Աստուծո»։ Իբրև անձնանուն տարածվել է կրոնի ազդեցությամբ։ Գործածված է հայերի մեջ 7-րդ դարից։ Ավելի տարածված է այս անվան եվրոպական ձևը (Ռաֆայել)։ Կա նաև Ռափայել կամ կրճատ՝ Ռափ ձևը, որից ստեղծվել է Ռափայելյան և Ռափյան ազգանունները։ Լայնորեն տարածված է Ռաֆայելյան ազգանունը։


== Անձեր ==
Ռաֆայել Աթայան - հայ արձակագիր, գրականագետ, մանկավարժ, թարգմանիչ
Ռաֆայել Իշխանյան - լեզվաբան, գրականագետ, մատենագետ
Ռաֆայել Իսրայելյան - հայ ճարտարապետ, «Սարդարապատի ճակատամարտը» հուշահամալիրի հեղինակը
Ռաֆայել Սանտի - Վերածնության շրջանի նշանավոր նկարիչ, ճարտարապետ
Ռաֆայել Վարան - ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ
Ռաֆայել Ֆրանկո - պարագվայական ռազմական և քաղաքական գործիչ, գնդապետ
Մոնտեմուռլո

Մոնտեմուռլո  (իտալերեն՝ Montemurlo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզում՝ Պրատո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 18 332 մարդ (2014 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 598 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 31 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ` 59013։ Հեռախոսային կոդ` 0574։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը։


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0574 5581
Էլեկտրոնային հասցե։ montemurlo@comune.montemurlo.po.it
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.montemurlo.po.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
ազգային ինստիտուտ (անգլ.)(չաշխատող հղում)
Զյատկովցի (գյուղ, Գայսինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶյատկովցիԶյատկովցի (ուկրաիներեն՝ Зятківці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Գայսինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զյատկովցի գյուղում բնակվում էր 1 270 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4157 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 305,51 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էմմանուել Սենյե

Էմմանուել Սենյե (ֆրանս.` Emmanuelle Seigner, ծնվ. 1966 թ. հունիսի 22, Փարիզ), ֆրանսիացի դերասանուհի, մոդել և երգչուհի։ Երեք անգամ ներկայացվել է «Սեզար» մրցանակի։


== Կենսագրություն ==
Էմմանուել Սենյեն ծնվել է հայտնի լուսանկարչի և լրագրողուհու ընտանիքում։ Նրա պապը հայտնի դերասան Լուի Սենյեն է, իսկ քույրը` դերասանուհի Մաթիլդա Սենյեն։ Էմմանուելը սովորել է կաթոլիկական վանական համալիրին կից դպրոցում։ 14 տարեկանում սկսել է մոդելի կարիերան և իր արտաքինի շնորհիվ ձեռք է բերել միջազգային ճանաչում։ Նրա լուսանկարները հայտնվել են բազմաթիվ ամսագրերի շապիկներին։
Էմմանուել Սենյեի կինոդեբյուտը կայացել է 1984 թվականին, երբ նկարահանվել է «Մեդուզաների տարին» կինոնկարում։ 1985 թվականին Ժան Լյուկ Գոդարը նրան նկարահանել է «Խուզարկուն» կինոնկարում ` Ջոնի Հոլիդեյի և Նատալի Բայի հետ միասին։ Իր դերասանական կարիերայի սկզբում Էմմանուել Սենյեն նկարահանվում էր հիմնականում հոգեբանական ֆիլմերում ` «Տարօրինակ հիվանդություն» (1990 թ.), «Ժպիտ» (1994 թ.) և այլն։ 1997 թվականին իր ուժերը փորձել է իր համար նոր ժանրում, նկարահանվելով «Աստվածության հետապնդումը» կատակերգական մելոդրամայում։
1998 թվականին Էմմանուել Սենյեն նկարահանվել է իր առաջին ամերիկյան «ՌՊՄ» կինոնկարում ` կատարելով գլխավոր դերը։ Նույն թվականին նկարահանվել է նաև «Վանդոմյան հրապարակ» կինոնկարում ` Կատրին Դենյովի հետ միասին։ Այս դերի համար Էմմանուելը ներկայացվել էր «Սեզար» մրցանակի։ 2003 թվականին նա «Մարմիններ առևանգողը» կինոնկարում կատարել է գլխավոր դերը։ 2009 թվականին նկարահանվել է իտալա-ամերիկյան «Ջալլո» կինոնկարում։
Դերասանուհու ֆիլմագրությունում շարունակում էին հայտնվել նաև կատակերգություններ` «Նրանք ամուսնացան և ունեցան շատ երեխաներ» (2004 թ.), «Վերջին չորս երգերը» (2007 թ.), «Գաղտնանիշը փոխվել է» (2009 թ.) և այլն։ Որոշ ժամանակ անց նա նկարահանվել է «Սկաֆանդրը և թիթեռը» (2007 թ.) կինոնկարում։ Նույն թվականին նկարահանվել է նաև Էդիթ Պիաֆի մասին պատմող «Կյանքը վարդագույնի մեջ» կինոնկարում։ 2010 թվականին նկարահանվել է «Անհրաժեշտ սպանություն» կինոնկարում, որտեղ նրա խաղընկերը ամերիկացի դերասան Վինսենթ Գալլոն է։
1989 թվականին Էմմանուել Սենյեն ամուսնացել է հայտնի ռեժիսոր Ռոման Պոլանսկու հետ և նկարահանվել նրա «Անմտության եզրին» («Անսանձը» 1988 թ., Հարիսոն Ֆորդի հետ միասին), «Դառը լուսին» (1992 թ., Պիտեր Կոյոտի հետ միասին), «Իններորդ դարպասներ» (1999 թ., Ջոնի Դեփի հետ միասին), «Վեներան մորթիներով» (2013 թ., Մաթյո Ամալրիկի հետ միասին) ֆիլմերում։
Էմմանուել Սենյեն և Ռոման Պոլանսկին ունեն երկու երեխա՝ մեկ դուստր և մեկ որդի։


== Ֆիլմագրությունը ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սոլոմոն Ռիսինսկի

Սոլոմոն Ռիսինսկի (բելառուս․՝ Саламо́н Рысі́нскі, լատ.՝ Solomonis Risinius (Pantherus), մոտ 1560, Պոլոցկի վոյեվոդություն, Լիտվական մեծ իշխանություն - նոյեմբերի 13, 1625(1625-11-13), Դելյատիչի, Նովոգրուդոկի շրջան, Նովոգրուդեկի վոյեվոդություն, Լիտվական մեծ իշխանություն, Ռեչ Պոսպոլիտա), բանահյուսագետ, բանաստեղծ, կալվինականության գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Սոլոմոն Ռիսինսկին ծնվել է, հավանաբար, Պոլոցկի վոյեվոդության Ռիսին տոհմական կալվածքում։ 1582 թվականին սովորել է Լայպցիգում, ապա դասավանդել Ժամայտիայում ու Փոքր Լեհաստանում։ 1586 թվականին ընդունվել է Ալտդորֆի համալսարան՝ գրանցվելով որպես Solomo Pantherus Leuсorussus (Leuсorussus հին հունարենից թարգմանաբար նշանակում է բելառուս)։ Ընկերոջը՝ Կոնրադ Ռիտերսհաուզենին ուղղված նամակում իր երկիրը կոչել է Leucorossia (հին հունարենից թարգմանաբար՝ Բելառուս)։ 1596 թվականից ծառայել է Ռաձիվիլ կոմսերի մոտ։ Մասնակցել է Սլուցկում բողոքական դպրոցի կազմակերպմանը։
Մահացել է 1625 թվականի նոյեմբերի 13-ին Դելյատիչիում (ներկայում՝ Նովոգրուդոկի շրջան, Բելառուս)։


== Ստեղծագործությունը ==
1618 թվականին հրատարակել է սլավոնական ժողովրդական առածների ու ասացվածքների՝ աշխարհում առաջին ժողովածուն։ Հեղինակել է տրակտատ Ռաձիվիլների տոհմաբանության վերաբերյալ, ինչպես նաև գրական, բանահյուսական ու պատմական այլ ստեղծագործությունների վերաբերյալ։


== Մատենագրություն ==
Epistolarum Salomonis Pantheri libros duos. Aldorphii, 1587.
Exercitationum epistolicarum ad Ausonium virum consularem libri duo. Aldorphii, 1589.
Psalmy Dawida podlug dawnych not wierszem polskim. Lubecz ad Chronum, 1614.
Proverbiorum Polonicorum a Solomone Rysinio Collectorum Centuriae Decem et Octo. Lubecz ad Chronum, 1618.
Solomonis Rysinii Sarmatae, ad epistolas L. Annaei Senecae, philosophi Stoici, notarum sive conjecturarum liber. Noribergae, 1620.
Trumpas pasakojimas apie garsiuosius sviesiausiojo didiko, Birzu ir Dubingiu kunigaikscio Kristupo Radvilos zygius. Vilnius։ Lietuviu literaturos ir tautosakos institutas, 2000. 253 p.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Порецкий, Я. И. Соломон Рысинский ։ Solomo Pantherus Leucorussus (конец XVI — начало XVII в.) / Я. И. Порецкий. — Минск ։ Издательство БГУ, 1983. — 158 с. (ռուս.)
Lulewicz, H. Rysinski Salomon / H. Lulewicz // Polski Slownik Biograficzny, T. XXXIII/4, Z. 139. — Wroclaw etc., 1992. — S. 553—557. (լեհ.)
Narbutas, S. Risinskis, Saliamonas. Trumpas pasakojimas apie garsiuosius šviesiausiojo didiko Biržų ir Dubingių kunigaikščio Kristupo Radvilos žygius / parengė, iš lot. k. vertė ir pratarmę parašė S. Narbutas. — Vilnius ։ LLTI, 2000. — 253 p. (լիտվ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Рысинский Соломон
Rysiński, S. Przypowieści Polskie Przez Solomona Rysinskiego Zebrane, A teraz nowo wydane, y na wielu mieyscach poprawione / S. Rysiński. — Kraków, 1634 Archived 2015-06-10 at the Wayback Machine.
Իմերեթի մարզ

Իմերեթի մարզ (վրաց.՝ იმერეთის მხარე՝ Իմերեթիս մխարե), մարզ Վրաստանի արևմուտքում։ Գտնվում է Ռիոնի գետի և նրա վտակների ավազանի միջին հոսանքում։ Վարչական կենտրոնն է քաղաք Քութայիսը։


== Անվանում ==
Անվանումը կազմված է վրացերեն Իմեր (վրաց.՝ იმერ) «այն կողմը» բառից և տեղ իմաստ արտահայտող -եթի (վրաց.՝ -ეთი) վերջածանցից, այսինքն՝ արևելյան Վրաստանի նկատմամբ Լիխի լեռնաշղթայից այն կողմ գտնվող երկիր։
Գրականության մեջ հիշատակվում է նաև Իմերեթիա ձևով։


== Վարչական բաժանում ==

Իմերեթիի մարզը բաժանվում է 12 շրջանների՝

ք. Քութայիս
Բաղդաթի շրջան
Վանի շրջան
Զեստափոնի շրջան
Թերջոլայի շրջան
Սամտրեդիայի շրջան
Սաչխերեի շրջան
Տղիբուլի շրջան
Ճիաթուրայի շրջան
Ծղալտուբոյի շրջան
Խարագաուլի շրջան
Խոնի շրջան


== Բնակչություն ==

Մարզի հիմնական բնակչությունը վրացիներ են, ավելի ճիշտ, նրանց ազգագրական խմբի իմերեթացիները։ Իմերեթիի հյուսիսարևելյան մասում ապրում են օսեր (այդ տարածքը, որը իրենք բնակեցնում են, մասնակիորեն ճանաչված Հարավային Օսիայի հարավարևմտյան մասն է)։ Խոսում են վրացերենի իմերեթյան բարբառով։ Բնակվում են նաև հայեր (5.000), ռուսներ, ուկրաինացիներ։


== Տնտեսություն ==
Մարզի ամենամեծ քաղաքը Քութայիսն է։ Բացի դրանից կան նաև ուրիշ արդյունաբերական կենտրոններ, ինչպիսին է Սամտրեդիան, Ճիաթուրան (մանգանի արտադրություն), Տղիբուլը (ածուխ), Զեստափոնը (մետաղներ), Խոնի։ Իմերեթը ավանդական գյուղատնտեսական տարածք է, որը հայտնի է իր խաղողով և թթենիով։


== Տես նաև ==
Հարավային Օսիա
Իմերեթի թագավորություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Imereti.com - Իմերեթիի էլեէկտրոնային ուղեցույց
Մարզի պաշտոնական քայքեջը Archived 2007-07-10 at the Wayback Machine.