armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Համազասպ Մարտիրոսյան

Համազասպ Հայրապետի Մարտիրոսյան (1912, Եղվարդ, Հայաստան - 1982), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Համազասպ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1912 թվականին, Նաիրիի շրջանի Եղվարդ գյուղում։ 1922 թվականին ավարտել է տեղի տարրական դպրոցը, այնուհետև ուսումը շարունակել է Աշտարակի յոթնամյա դպրոցում, աշխատանքի է անցել հայրենի գյուղում։ Ավարտել է Երևանի մանկավարժական տեխնիկումը։
1934 թվականին զորակոչվել է բանակ, ծառայել հրետգնդում, իսկ 1936 թվականին զորացրվել է, անցել մանկավարժական աշխատանքի Եղվարդի յոթնամյա դպրոցում, միաժամանակ սովորել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտում։
1941 թվականին Համազասպը նորից զորակոչվել է, ծառայել 963-րդ հրետգնդում։ 1941 թվականից մինչև 1945 թվականի մայիսի 9-ը նրա մարտական ուղին սկսվել է Կովկասից և հասել Բեռլին։ Պարգևատրվել է Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշանով, Վարշավայի և Բուդապեշտի ազատագրման, Բեռլինի գրավման, Կովկասի պաշտպանության և այլ մեդալներով ու շնորհակալագրերով։
1945 թվականին Մարտիրոսյանը զորացրվել է բանակից և աշխատանքի անցել գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ Արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչման։
Համազասպ Մարտիրոսյանը մահացել է 1982 թվականին։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ
Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշան
Վարշավայի ազատագրման համար մեդալ
Բեռլինի գրավման համար մեդալ
Բուդապեշտի ազատագրման համար մեդալ
Կովկասի պաշտպանության համար մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Սավոնլինա

Սավոնլինա (շվեդերեն՝ Nyslott), քաղաք և ինքնավար քաղաք-շրջան՝ 35․504 բնակչությամբ  (2016 թվականի մարտի 31-ի տվյալներով), որը գտնվում է Ֆինլանդիայի հարավ-արևելքում, Սայմա լճի տարածաշրջանի սրտում։ Ֆիններեն քաղաքի անունը նշանակում է «Սավոնիայի ամրոց», իսկ շվեդերեն՝ «Նոր ամրոց»։
Բնակչությունը՝ ▼34 664 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2017)։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1639 թվականին, Օլավինլինա ամրոցի վրա։ Ամրոցը հիմնադրվել է Էրիկ Աքսելսոն Տոտտիի կողմից 1475 թվականին, ջանալով պաշտպանել Սավոնիան և վերահսկելու Շվեդիայի Թագավորության անկայուն սահմանը և իր ռուս հակառակորդին։ Ռուս-շվեդական պատերազմի ընթացքում (1741–1743) ամրոցը գրավվեց Մարշալ Պյոտր Լասսիի կողմից ։  1743 թվականից մինչև 1812 թվականը այն գտնվում էր Ռուսաստանի ենթակայության տակ, և ետ վերադարձվեց Ֆինլանդիային, որպես «Հին Ֆինլանդիայի» մի մաս։ 1973 թվականին Սեյմինկի ինքնավար  շրջանը միավորվեց Սավոնլինային։ 2009 թվականի սկզբներին Սավոնրանտա ինքնավար շրջանը և Էնոնկոսկի ինքնավար շրջանի 31․24 կմ²  հողատարածք, որը գտնվում էր Սավոնլինայի և Սավոնրանտայի միջև, միավորվում են Սավոնլինային։


== Փոխադրամիջոց ==
Քաղաքը գտնվում է Ֆինլանդիայի մայրաքաղաք Հելսինկիից 335 կիլոմետր հեռավորության վրա (գնացքով չորս ժամվա ճանապարհ)։ Քաղաքում կա օդանավակայան, և դեպի Հելսինկի ինքնաթիռը հասնում է 40-60 րոպեում։ Օդանավակայանը կառուցված է կղզիների մի շղթայի վրա, որոնք գտնվում են մի շարք խոշոր լճերի տարածքում։


== Կրթություն ==
Արևելյան Ֆինլանդիայի համալսարանը ունի համալիր Սավոնլինայում ՝ հիմնականում ուսուցիչների կրթության համար։


== Ատրակցիոններ ==
Քաղաքում տեղի է ունենում ամենամյա հայտնի Միջազգային Օպերայի փառատոնը։ Օպերաները ներկայացվում են ամրոցի ներսում կառուցված բեմի վրա։ 
Քաղաքում է անցկացվում նաև Բջջային  հեռախոսների նետման առաջնությունը, որը սպորտաձև է համարվում։  Առաջին անգամ այն տեղի է ունեցել 2000 թվականին և անցկացվում է ամեն տարի։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Town of Savonlinna – Official site
Visit Savonlinna official tourism site
 Սավոնլինա travel guide from Wikivoyage
World66 Archived 2006-01-30 at the Wayback Machine. – Open source travel guide
Map of Savonlinna
Նիկոլայ Կրիստոֆարիի հուշարձան (Մոսկվա)

Նիկոլայ Կրիստոֆարիի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Николаю Кристофари), Ռուսաստանի խնայողական բանկի առաջին ավանդատու Նիկոլայ Անտոնովիչ Կրիստոֆարիի հուշարձանը, որը տեղադրված է Մոսկվայի Ակադեմիական շրջանի Վավիլովի փողոցում։


== Պատմություն ==
Նիկոլայ Անտոնովիչ Կրիստոֆարին, ամեն ինչից զատ, հայտնի է նաև նրանով, որ 1842 թվականի մարտի 13-ին դարձել է կառավարական առաջին խնայողական դրամարկի խնայողական թիվ 1 գրքույկի սեփականատեր՝ իր հաշվին ներդնելով տասը ռուբլի։ Այս նշանակալի իրադարձությունը նշվել է 165 տարի անց՝ 2007 թվականին, Նիկոլայ Կրիստոֆարիի հուշարձանի ստեղծումով։ Քանդակը տեղադրված է Ակադեմիական շրջանի Վավիլովի փողոցում՝ Ռուսաստանի խնայբանկի Կենտրոնական գրասենյակ մուտքի մոտ։
Հուշարձանի հեղինակն է Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ Ալեքսանդր Իուլիանովիչ Ռուկավիշնիկովը։ Երեքմետրանոց արձանը պատկերում է Կրիստոֆարիին ամբողջ հասակով, նրա հագին ֆրակ է, ձախ ձեռքին՝ գլանագլխարկ, իսկ աջ ձեռքով նա հենվում է ձեռնափայտին։ Հուշարձանի պատվանդանին փորագրված է.

Պատվանդանի վրայի քարե ցուցատախտակների  վրա պատմվում է Կրիստոֆարիի կենսագրության, առաջին խնայողական գրքույկը բացելու և հուշարձանի պատմության մասին։
Հուշարձանի հանդիսավոր բացմանը, որը տեղի է ունեցել 2007 թվականի մարտի 13-ին, ներկա են եղել Ռուսաստանի խնայբանկի վարչության նախագահ Անդրեյ Կազմինը, Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովը, ինչպես նաև Մոսկվայի տարածաշրջանային բանկերի ղեկավարները։


== Աղբյուրներ ==
«В Москве открыт памятник первому вкладчику российской сберегательной кассы Н. Кристофари работы А. Рукавишникова»։ 2007-03-13։ Российская Академия художеств։ Վերցված է 2014-07-26 
«Открыт памятник первому вкладчику первой российской сберкассы»։ 2007-03-13։ Сбербанк։ Վերցված է 2014-07-26 
«В Москве открыли памятник первому российскому вкладчику»։ 2007-03-13։ Lenta.ru։ Վերցված է 2014-07-26 
«В Москве открыт памятник первому вкладчику Сбербанка»։ 2007-03-13։ NEWSru.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 2014-07-26
Սեմենովկա (գյուղ, Բլիզնյուկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեմենովկաՍեմենովկա (ուկրաիներեն՝ Семенівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1790 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սեմենովկա գյուղում բնակվում էր 559 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,41 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 396,45 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խոսրով Հարությունյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խոսրով (այլ կիրառումներ)Խոսրով Մելիքի Հարությունյան (մայիսի 30, 1948(1948-05-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական գործիչ, Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության նախագահ, եղել է ՀՀ վարչապետ և ԱԺ նախագահ։


== Կրթություն ==
1966-1972 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1972-1977 թվականներին Բյուրականի օպտիկա-մեխանիկական լաբորատորիայի ինժեներ, ավագ ինժեներ, խմբի ղեկավար, տեխնիկական բաժնի վարիչ,
1977-1984 թվականներին ՀԽՍՀ ԳԱ-ում ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոյի փորձարարական արտադրամասի պետ, բաժնի վարիչ,
1984 թվականին՝ «Հայավտո» գործարանի արտադրական-դիսպետչերական բաժնի պետ,
1984-1986 թվականներին Աշտարակի թիվ 2 «Անուշ» կարի ֆաբրիկայի տնօրեն,
1986-1987 թվականներին՝ Չարենցավանի կարի ֆաբրիկայի տնօրեն, 1987-ից 1990 թվականին՝ Չարենցավանի քաղխորհրդի գործկոմի նախագահ,
1990-1992 թվականին՝ ՀՀ Գերագույն խորհրդի տեղական ինքնակառավարման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, ապա՝ նախագահ,
1992-1993 թվականներին՝ ՀՀ վարչապետ,
1993-1996 թվականներին՝ ՀՀ Գերագույն խորհրդի, ապա Ազգային ժողովի պատգամավոր, ֆինանսաբյուջետային հարցերի հանձնաժողովի քարտուղար, պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ
1996-1998 թվականներին՝ ՀՀ վարչապետի գլխավոր խորհրդական,
1998-1999 թվականներին՝ ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ,
1999-2000 թվականներին՝ ՀՀ տարածքային կառավարման նախարար,
2000-2001 թվականներին՝ Հայաստանում քրիստոնեության պետական կրոն հռչակման 1700-ամյակի տոնակատարության կազմակերպման հանձնաժողովում նախագահի տեղակալ,
2009 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ Նախագահի կարգադրությամբ նշանակվել է ՀՀ Հանրային խորհրդի անդամ։
2012 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ Նախագահի կարգադրությամբ լիազորությունները դադարեցվել են ՀՀ ԱԺ պատգամավոր ընտրվելու կապակցությամբ։
2012 թվականի մայիսի 6-ին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր ՀՀԿ համամասնական ընտրացուցակով։
2017 թվականի ապրիլի 2-ին պատգամավոր է ընտրվել ՀՀԿ ցուցակով։
2019 թվականից այլևս պատգամավոր չէ։


== Աղբյուրներ ==
Shine (երգ, Տոլմաչովա քույրեր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Shine (այլ կիրառումներ)«Shine» (հայերեն՝ Շողա), Տոլմաչովա քույրերի երգը, որով նրանք ներկայացրել են Ռուսաստանը Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթին Կոպենհագենում, Դանիա։ Երգի խոսքերը գրվել են Ջոն Բալլարդի, Ռալֆ Չարլիի և Գերարդ Ջամես Բորգի կողմից, իսկ երգի երաժշտության հեղինակներն են Ֆիլիպ Կիրկորովը և Դիմիտրիս Կոնտուպոլոս։


== Ծանոթագրություններ ==
Առողջապահիկ թերթ

Առողջապահիկ թերթ, բժշկա-սանիտարական մասսայական հանդես։ Հրատարակվել է 1903-1905 թվականներին, Թիֆլիսում։ Խմբագիրն էր Վահան Արծրունին։ Նպատակն էր ժողովրդի մեջ տարածել բժշկական և սանիտարա-հիգիենիկ գիտելիքներ։ Հանդեսին կից Բժշկի զրույցներ ընդհանուր խորագրով հրատարակվել են 35 անուն հանրամատչելի գրքույկներ։
Ռիբեյրա դու Պոմբալի գավառ

Ռիբեյրա դու Պոմբալի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Ribeira do Pombal) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Բաիա նահանգի  մեջ։ Մտնում է Բաիա նահանգի հյուսիսարևելյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 302 626 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 7982,825 կմ²։ Բնակչության խտությունը 37,9 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 592 254 751,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 1 981,01 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,581


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Ադուստինա
Անտաս
Բանզաե
Սիպո
Սիսերու-Դանտաս
Ֆատիմա
Էլիոպոլիս
Իտապիկուրու
Նովա Սորի
Նովու Տրիունֆու
Օլինդինա
Պարիպիրանգա
Ռիբեյրա դու Ամպարու
Ռեբեյրա դու Պոմբալ
(3226) Պլինիուս

(3226) Պլինիուս (անգլ.՝ Plinius), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,875031 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6675 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0825 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Պլինիուս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6771 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1780,58 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,202181 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,06° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3226) Պլինիուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ինտերնացիոնալ բրիգադներ

Ինտերնացիոնալ բրիգադներ (իսպ.՝ Brigadas Internacionales), մարտական ինտերնացիոնալ միավորումներ, որոնք 1936-1939 թվականներին Իսպանիայում Ազգային-հեղափոխական պատերազմի ժամանակ Հանրապետական բանակի կազմում մարտնչում էին ֆաշիստական խռովարարների և իտալա-գերմանական ինտերվենտների դեմ։


== Հայերը Ինտերնացիոնալ բրիգադներում ==


=== Հերոսաբար զոհվածներ ===
Գրիգոր Հարոյան
Աշոտ Անդրեասյան
Կայծակ Գարակողյան
Գառնիկ Լոբասյան
Թորոս Լոբասյան
Հովհաննես Բոգղալյան
Պողոս Պերճենցի
Հովհաննես Թոփալյան


== Հերոսներ ==
Վահե-Ազատ Ադամյան
Ռուդոլֆ Շահինյան
Խաչիկ Ամիրխանյան
Հակոբ Մարտիրոսյան
Վահան Չրքարյան


== Արտաքին հղումներ ==
Կ. Մերեցկովի հիշողությունները (ռուս.)
Viva la Quince Brigada (երգ)
IBMT the international brigade memorial trust(անգլ.)
Farewell to the International Brigades  Archived 2006-08-12 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Abraham Lincoln Brigade Archives Archived 2004-08-30 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Spartacus Educational Archived 2006-04-27 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Արտասահմանցի կամավորները Ազգային -հեղափոխական պատերազմի ժամանակ (ռուս.)
Ռադիկ Առուշանյան

Ռադիկ Ռաֆիկի Առուշանյան (հուլիսի 13, 1964, Մարտակերտ), անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ։ ՊԲ բժշկական ծառայության մայոր (1995)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը (1988)։ 1989-1992 թվականներին աշխատել է Մարաղայի տեղամասային, Մարտակերտի կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցներում,1988-1994 թվականներին՝ Կուսապատի, Դրմբոնի, Ցեխ-Ձորի, Վանքի, Մաղավուզի, Չլդրանի ռազմադաշտային, Ստեփանակերտի կենտրոնական կլինիկական զինվորական հրապիտալներում, 1995 թվականից՝ Ալաշանի (Մարտակերտի ՊՇ) կայազորային հրապիտալի պետ։ 1992-1994 թվականներին մասնակցել է Մարտակերտի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, բուժօգնություն ցույց տվել հարյուրավոր վիրավոր հիվանդ ազատամարտիկների և խաղաղ բնակիչների։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալով և «Մայրական երախտագիտություն` Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուբաշկինո

Ռուբաշկինո (ուկրաիներեն՝ Рубашкине), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուբաշկինո ավանում բնակվում էր 54 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սթիվեն Սոմերս

Սթիվեն Սոմերս (մարտի 20, 1962(1962-03-20), Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ), ամերիկացի ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր և դերասան։ Նրա հայտնի գործերից են «Մումիա», «Մումիան վերադառնում է», «Վան Հելսինգ» և «Կոբրայի թռիչքը» ֆիլմերն են։ Հայտնի է նաև որպես «Ջունգլիների օրագիրը» դիսնեյան ֆիլմի ռեժիսոր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեդվեդգրադ

Մեդվեդգրադ (խորվ.՝ Medvedgrad), լավ ամրացված միջնադարյան ամրոց, որը գտնվում է Մեդվեդնիցա լեռնազանգվածի հարավային լանջերին, Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբից ոչ հեռու։
Ամրոցը կառուցվել է Մալի Պլազուր բլրի գագաթին, որն ուներ ամրաշինական մի շարք առավելություններ։ Այս բլուրը Մեդվեդնիցա լեռնաշղթայի լեռնաճյուղն է, որը վեր է բարձրանում Զագրեբի վրա։ Պարզ օրերին քաղաքային ամրոցը տեսանելի է հեռվից, հատկապես նկատելի է նրա բարձր գլխավոր աշտարակը։ Գլխավոր աշտարակի ստորոտում գտնվում է Oltar domovine («Հայրենական զոհասեղան») հուշահամալիրը, որը նվիրված է 1991-1995 թվականներին անկախության համար պատերազմում զոհված խորվաթ զինվորներին։


== Պատմություն ==

Մեդվեդգրադ ամրոցը կառուցվել է 13-րդ դարում Իննոկենտիոս IV Հռոմի պապի որոշմամբ, այն բանից հետո, երբ Բաթու խանի զորքերն ավերեցին Զագրեբ բնասահմանը, քանդեցին Հրադեց և Կապտոլ քաղաքները։ 
Մեդվեդգրադի դիտակետից, 500 մետր բարձրությունից, բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի Զագրեբ։ Շինարարությունն իրականացվել է Զագրեբի եպիսկոպոս Ֆիլիպ Տյուրիեի կողմից 1249-1254 թվականներին։ Հետագայում Մեդվեդգրադն անցել է սլավոնական բաների տիրապետությանը (Ստեպան Շուբիչ և այլք)։
1590 թվականի երկրաշարժի ժամանակ ամրոցն ավերվել է և լքվել։
20-րդ դարում ամրոցը վերականգնվել է, և այժմ այնտեղ է գտնվում այն դիտակետը, որտեղից ավելի քան 500 մետր բարձրությունից բացվում է հիանալի համայնապատկեր դեպի Զագրեբ։
1472 թվականի մարտի 27-ին Մեդվեդգրադի ամրոցում մահացել է խորվաթ և հունգարացի հայտնի բանաստեղծ, սլավոնական բան Յանուս Պանոնիուսը (Իվան Չեշմիցկի)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեդվեդգրադի լուսանկարներ Archived 2008-12-09 at the Wayback Machine.
Մեդվեդգրադ հին քաղաքը
Լենինսկոե (գյուղ, Միշկինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼենինսկոեԼենինսկոե (ռուս.՝ Ленинское, բաշկիրերեն՝ Ленинский), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 370 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խոցերու ջուր

Խոցերու ջուր, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Տիգրիսի ավազանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոսպասովկա (Կույբիշևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովոսպասովկա (այլ կիրառումներ)Նովոսպասովկա (ռուս.՝ Новоспасовка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կույբիշևի շրջանում։ Մտնում է Լիսոգորսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Շասնեյ սյուր Բոնիեռ

Շասնեյ սյուր Բոնիեռ (ֆր.՝ Chasseneuil-sur-Bonnieure), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2932 մարդ, բնակչության խտությունը` 87.94 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 33.34 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 85 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 30 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1732 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1170-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 562։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,6 %։ 1170 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1007 անձ (524 տղամարդ և 483 կին)։ Գործազուրկ են եղել 163 անձ (73 տղամարդ և 90 կին)։ 562 անաշխատունակներից 156-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 238-ը` թոշակառուներ, իսկ 168-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (2023)

Ժողովածու (2023), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2023 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13 X 10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 330 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։


== Բովանդակություն ==
Տօնացոյց, Աւետարանացոյց։
Մանրուսմունք։
Պատարագամատոյց։
Աւետարանք իւղաբերից։
Տաղք և մեղեդիք։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (206801-206900)

Աստերոիդների ցանկ (206701-206800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (206901-207000)
 Աստերոիդների ցանկ (206701-206800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (206901-207000)
Կալաչևո (գյուղ, Պրոկոպևսկի շրջան)

Կալաչևո (ռուս.՝ Калачево), գյուղ Ռուսաստանի, Կեմերովոյի մարզի Պրոկոպևսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրասնոարմեյսկի (քաղաքատիպ ավան, Չաունսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնոարմեյսկի (այլ կիրառումներ)Կրասնոարմեյսկի (ռուս.՝ Красноармейский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգի Չաունսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վայխերինգ

Վայխերինգ (գերմ.՝ Weichering), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Նոյբուրգ Շրոբենհաուզեն շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 2402 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 24.60 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 85 168։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
Ֆաներնոե

Ֆաներնոե (ռուս.՝ Фанерное), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շիրակ Պապանյան

Շիրակ Ծառուկի Պապանյան (1916, Ղարաքիլիսա Թուրքի, Հայաստան - անհայտ), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1965): ԽՄԿԿ անդամ (1944): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Շիրակ Պապանյանը ծնվել է 1916 թվականին, Ախուրյանի շրջանի Ախուրիկ գյուղում։ 1939 թվականին ՀԽՍՀ լուսավորության նախարարությունը Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի 4-րդ կուրսի ուսանող Շիրակին գործուղել է գյուղական շրջանները՝ փոխարինելու բանակ զորակոչված ուսուցիչներին։ Շիրակն Ախուրյանի շրջանի Ոսկեհատ գյուղի դպրոցում նշանակվել է ուսմասվար, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ Եղել է նաև նույն դպրոցի տնօրեն։
1942 թվականի հունվարին զորակոչվել է բանակ և ուղարկվել ռազմաճակատ։ Նա 35-րդ բանակի 20-րդ դիվիզիայի 20-րդ գնդում իր առաջին մկրտությունը ստացել է Կալինին քաղաքի մատույցներում։ Դիվիզիան ազատագրել է Պսկով, Նեվել քաղաքները և մի շարք բնակավայրեր։ Այնուհետև տեղափոխվել է 1-ին Բելոռուսական ռազմաճակատ, Բերեզինան դարձել է գերմանացի զավթիչների գերեզմանոց։ Այնուհետև ազատագրել են Օրշա քաղաքը։ Այդ մարտերում ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մեդալով։ Մերձբալթյան ռազմաճակատում մասնակցել է  լիտվական անտառներում պաշարված գերմանական զորքերի ջախջախմանը։ Պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։ 1944 թվականին ռազմաճակատում Պապանյանը ընդունվել է կուսակցության շարքերը։
1945 թվականին Պապանյանը զորացրվել է բանակից, վերադարձել հայրենի Ախուրյանի շրջանի Ախուրիկ գյուղ և աշխատել որպես դպրոցի տնօրեն, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ Աշխատել է նաև շրջանի Ոսկեհատ գյուղում, իսկ 1954 թվականից եղել է Ախուրիկի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1965 թվականին Պապանյանին շնորհվել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի կոչում։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1965)
«Խիզախության համար» մեդալ
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Բիչկովո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)

Բիչկովո (ռուս.՝ Бычково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թուրքեստանի լեռնաշղթա

Թուրքեստանի լեռնաշղթա, լեռնաշղթա Հիսարա-Ալայի համակարգում՝ Միջին Ասիայում, Ֆերգանայի հովտից հարավ։ Երկարությունը շուրջ 340 կմ։ Բարձրությունը մինչև 5621 մ (արևելյան մասում)։
Կան սառցադաշտեր (ընդհանուր տարածքը 540 կմ²)։ Շահրիստան լեռնացնքով (3378 մ) անցնում է Սանկտ Պետերբուրգ-Դուշանբե ավտոճանապարհը։


== Ծանոթագրություններ ==
ԼԳԲՏ իրավունքները Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպությունում

Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներից շատերում, այդ թվում Ֆրանսիայի նախկին գաղութներում, նույնասեռականների սեռական կյանքը չի համարվում քրեական հանցագործություն։ Սա մասամբ պայմանավորված է ֆրանսիական իշխանության ժամանակ գոյություն ունեցող հակա-համասեռամոլության մասին օրենքների բացակայությամբ։ Այնուամենայնիվ, անդամ պետությունների մեծ մասում, այդ թվում այն երկրներում, որտեղ նույնասեռականների սեռական գործունեությունը քրեական հանցանք չէ, առկա են սոցիալական տաբուներ։ Անդամ-պետությունների փոքրամասնություններում նույնասեռական զույգերը կարող են գրանցել քաղաքացիական միավորումներ կամ ամուսնություններ։


== Նույնասեռականների սեռական գործունեության օրինականություն ==


=== Անդամ պետություններ, որոնք ճանաչում են նույնասեռական հարաբերությունները և պաշտպանում են խտրականությունից ===
Ծանոթագրություն՝ † ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի հռչակագիրը ստորագրվել է ԼԳԲՏ իրավունքների օգտին։ ‡ Ստորագրվել է այլընտրանքային հայտարարություն ընդդեմ ԼԳԲՏ իրավունքների


=== Անդամ պետություններ, որտեղ նույնասեռականների սեռական գործունեությունը օրինական է և պաշտպանված է հակա-խտրականության օրենքներով ===
Ծանոթագրություն՝ † ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի հռչակագիրը ստորագրվել է ԼԳԲՏ իրավունքների օգտին։ ‡ Ստորագրվել է այլընտրանքային հայտարարություն ընդդեմ ԼԳԲՏ իրավունքների


=== Անդամ պետություններ, որտեղ նույնասեռական սեռական գործունեությունը հանցագործություն չէ ===
Ծանոթագրություն՝ † ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի հռչակագիրը ստորագրվել է օգուտ ԼԳԲՏ իրավունքների։ ‡ Ստորագրվել է այլընտրանքային հայտարարություն ընդդեմ ԼԳԲՏ իրավունքների։


=== Անդամ պետությունները, որտեղ բոլոր նույնասեռական գործունեությունը հանցագործություն է ===
Ծանոթագրություն՝ † ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի հռչակագիրը ստորագրվել է օգուտ ԼԳԲՏ իրավունքների։ ‡ Ստորագրվել է այլընտրանքային հայտարարություն ընդդեմ ԼԳԲՏ իրավունքների։


=== Անդամ պետությունները, որտեղ միայն տղամարդ նույնասեռականների սեռական գործողությունը հանդիսանում է հանցագործություն ===


== Տես նաև ==
ԼԳԲՏ իրավունքներն Ազգերի համագործակցությունում


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրիդոլսայմ

Ֆրիդոլսայմ (ֆր.՝ Friedolsheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում:
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 236 մարդ, բնակչության խտությունը` 67.05 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.52 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 24 կմ հյուսիս-արևմուտք:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 158 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 132-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 26: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 83,5 %: 132 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 125 անձ (64 տղամարդ և 61 կին): Գործազուրկ են եղել 7 անձ (5 տղամարդ և 2 կին): 26 անաշխատունակներից 12-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պոտապ (երաժիշտ)

Ալեքսեյ Անդրիպովիչ Պոտապենկո (ուկրաիներեն՝ Олексі́й Андрі́йович Пота́пенко, մայիսի 8, 1981(1981-05-08), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), առավել հայտնի Պոտապ (Потап) բեմական անվամբ, ուկրաինացի պրոդյուսեր, խոսքերի հեղինակ, երաժիշտ, ռեժիսոր, սցենարիստ, կոմպոզիտոր և հաղորդավար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1981 թվականի մայիսի 8-ին Կիևում։ Մայրը` Լյուդմիլա Անատոլևնան, եղել է լողի աշխարհի չեմպիոն, այժմ միայն դասավանդում է։ Հայրը՝ Անդրեյ Ալեքսանդրովիչը, ունեցել է լիովին զինվորական կյանք։ Պոտապը վաղ հասակից սկսած զբաղվել է պրոֆեսիոնալ լողով։ Հասել է մինչև «սպորտի վարպետ» աստիճանին։ Չնայած նրան, որ նա իր ուսումնական կյանքում ստացել է ընդամենը 3 հատ 3 թվանշան, դպրոցը գերազանց ավարտելուց հետո զբաղվել է միայն լողով։


== Անձնական կյանքը ==
Կինը՝ Իրինա Գորովայան («MOZGI Entertainment» կազմակերպության պրոդյուսեր)
Աղջիկը՝ Նատաշան (ծնվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 16-ին)
Որդին՝ Անդրեյը (ծնվել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 6-ին)


== Ֆիլմագրություն ==
2005 - Մեկը բոլորի համար
2008 - Կարմիր գլխարկ - գայլ
2010 - Ամանորյա լույսեր - իր իսկ դերում
2011 - Երկնային բարեկամներ - իր իսկ դերում
2012 - Ռժևսկին ընդդեմ Նապոլեոնի - «գոպնիկ»
2013 - 1+1 Տանը - իր իսկ դերում
2013 - Զայցև+1 (հաղորդավար)


== Սկավառակագրություն ==
2004 - Պոտապ - «Իր ալիքի վրա»
2006 - Պոտապ - «Սեփական ալիքի վրա»
2008 - Պոտապ և Նաստյա - «Ժամանակը չէ»
2008 - Հորեղբայր Վադյա, Պոտապ, UGO - «Մենք հարուստ ենք...»
2009 - Պոտապ և Նաստյա - «Մի սիրիր իմ ուղեղը»


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2018-01-02 at the Wayback Machine.
Продюсерский центр Потапа «MOZGI Entertainment» Archived 2018-04-10 at the Wayback Machine.
Պաշտոնական կայք (No 2.) Archived 2014-12-18 at the Wayback Machine.
Официальный сайт группы Время и Стекло
Потап и Настя: две звезды в одном флаконе (Интервью Потапа и Насти газете «Кругозор-плюс», Германия)
Կրանդել

Կրանդել (ֆր.՝ Crandelles), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 667 մարդ, բնակչության խտությունը` 53.53 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.46 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 110 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 8 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 482 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 373-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 109։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,4 %։ 373 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 357 անձ (177 տղամարդ և 180 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (9 տղամարդ և 7 կին)։ 109 անաշխատունակներից 27-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը` թոշակառուներ, իսկ 43-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Զիլդա Առնս

Զիլդա Առնս Նյուման (պորտ.՝ Zilda Arns Neumann, օգոստոսի 25, 1934(1934-08-25), Forquilhinha, Սանտա Կատարինա, Բրազիլիա - հունվարի 12, 2010(2010-01-12), Պորտ-օ-Պրենս, Հայիթի), բրազիլացի մանկաբույժ, որը հայտնի է դարձել շնորհիվ իր մարդասիրական գործունեության, որը տևել է ավելի քան երեսուն տարի։ Նա զբաղվել է աղքատ երեխաների օգնությամբ ինչպես Բրազիլիայում, այնպես էլ ամբողջ աշխարհում։ Զիլդա Առնսը կարդինալ Պաոլու Էվարիստու Առնսի քույրն է և սենատոր Ֆլավիո Առնսի հորաքույրը։


== Կենսագրություն ==
Զիլդա Առնսը ծնվել է Սանտա Կատարինա նահանգի Ֆորկիլինիա քաղաքում գերմանացի փախստականների ընտանիքում։ Առնսը ունեցել է բժշկագիտության դոկտորի աստիճան և զբաղվել է առողջապահական գործունեությամբ, որի նպատակն էր օգնել հիվանդ երխաներին այն երկրներում,  որտեղ բարձր էր երեխաների մահացության աստիճանը։ Առնսը դարձել է «Կրիանսա» պաստորական ծառայության հիմնադիր և միջազգային համակարգողը, մասնակցել է նաև «Pessoa Idos» պաստորական ծառայության գործունեությանը և նպաստել Բրազիլիայի կաթոլիկ եպիսկոպոսների կոնֆերանսի սոցիալական ծրագրերին։
Զլիդա Առնսը ամուսնացել է մեկ անգամ, դարձել հինգ երեխայի մայր և այրիացել է 1978 թվականին։
Զիլդա Առնսը վախճանվել է 2010 թվականի հունվարի 12-ին Հայիթիի երկրաշարժի ժամանակ, որտեղ նա մասնակցում էր կաթոլիկ կոնֆերանսին` նվիրված երեխաների սովի դեմ պայքարին։ Նրա հուղարկավորությանը ներկա էին բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, այդ թվում նախագահ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվան։


== Մրցանակներ ==
Իր աշխատանքի համար նրան շնորհվել է Բրազիլիայում և այլ երկրներում մի շարք պատվավոր կոչումներ։ 2006 թվականին Նա ստացավ «Opus Prize» մրցանակը։
2006 թվականին Առնսը առաջադրվել է Նոբելյան Խաղաղության մրցանակի համար իր մարդասիրական աշխատանքների համար։
2015 թվականին Բրազիլիայի կաթոլիկ եկեղեցին ցանկանում էր նրան դասել սրբերի շարքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Zilda Arns – The Daily Telegraph obituary
Aftermath
(6449) Կուդարա

(6449) Կուդարա (անգլ.՝ Kudara), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի փետրվարի 7-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,324912 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9961 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6538 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1294,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,278032 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,46° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6449) Կուդարա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ուստ-Տաշտիպ

Ուստ-Տաշտիպ (ռուս.՝ Усть-Таштып, խակ.՝ Тастып пилтiрi), աուլ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 406 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տուդեռնա

Տուդեռնա (էստ․՝ Tuderna), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Օռավա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ալյամ

Ալյամ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում։ Գտնվում էր Կարսից 40 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
1907 թ.-ին ուներ 452 բնակիչ։ Բնակչության մեծամասնությունը քոչվոր քրդեր էին։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիր Աթանյան

Վլադիմիր Գուրգենի Աթանյան (մայիսի 4, 1940(1940-05-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խեցեգործ, ձևավորող, նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1985)։ Պրոֆեսոր (1990)։
Քանդակագործ, նկարիչ Արմեն Աթանյանի հայրն է։


== Կենսագրություն ==
1965 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Մասնակցել է ավելի քան 180 ցուցահանդեսների Երևանում, Մոսկվայում, Ռիգայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Կալինինգրադում։
Աշխատանքները գտնվում են Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Հունգարիայի, Լեհաստանի, Լիբանանի, Գերմանիայի, Թունիսի, Բելգիայի և ԱՄՆ թանգարաններում։ 1992 թվականին Լոս Անջելեսում ստեղծել է «Աթանյան արվեստի կենտրոն»։
2015 թվականին ծննդյան 75-ամյա հոբելյանին պարգևատրվել է Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մաշտոց մեդալով։


== Ստեղծագործություններ ==
Հեղինակ է հասարակական շենքերի ներքին ձևավորումների (խճանկարներ, խեցեգործական հարթաքանդակներ, գոբելեններ և այլն)

«Էրեբունի-Երևան» հարթաքանդակ (Երևան, 1975)
Ստեղծագործություններ Երևանի «Դվին» (1978, ՀՀ պետական մրցանակ, 1979), «Անի» (1986) հյուրանոցներում
Խեցեգործական հարթաքանդակ Մոսկվա կինոթատրոնում (1985-1986)
«Թարգմանչաց տոն» (որմնանկարի էսքիզ, 1982, Երևան)
«Վարդ» (շատրվան, 1980-1981, Երևան)
«12 եղանակ» (խճանկար, 1983, Երևան)
«Հաղթանակ» (հարթաքանդակ, 1984-1985, Երևան)


== Ցուցահանդեսներ ==
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1987), Լոս Անջելեսում (1999, 2000)։
2010 «Վլադիմիր Աթանյան, արվեստը և կյանքը» ալբոմ


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վլադիմիր Աթանյան
Վարիկուր

Վարիկուր (ֆր.՝ Variscourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Գինիկուր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի կոմունա։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02761։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 214 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով աշխատունակ տարիքի 124 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 97-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 27-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 78,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 78,3 %)։ 97 աշխատունակ բնակիչներից 90-ը աշխատում էին (49 տղամարդ և 41 կին), անաշխատանք էին 7-ը (4 տղամարդ և 3 կին)։ 27 անգործունակ մարդկանցից 10-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 6-ը՝ թոշակառու, 11-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Վարիկուր (ֆր.)
Դրաբովի շրջան

Դրաբովի շրջան (ուկրաիներեն՝ Драбівський район), շրջան Ուկրաինայի Չերկասիի մարզում։
Ստեղծվել է 1954 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Դրաբով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1160 կմ²։


== Բնակչություն ==
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 43000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 37,07 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Զարգար Վանես

Զարգար Վանես (ծննդ. և մահվ. թվականներն անհայտ են), հայ աշուղ, ոսկերիչ։ Իսկական անունն է Հովհաննես։
19-րդ դարի կեսերին Զարգարը Արցախից գաղթել է Շուլավեր, որտեղ ապրել է Քամանդար կոչվող թաղամասում։ Ուներ բազմաթիվ եղբայրներ։
Զարգարը երգեր էր գրում հայերեն և թուրքերեն լեզուներով։ Նա տարբեր բնակավայրերից Շուլավեր էր հրավիրում աշուղների և կազմակերպում մրցումներ։
Հովհաննեսը զբաղվել է նաև ոսկերչությամբ։
Շուլավերի Զագամ կոչվող թաղամասում կառուցել է աղբյուր, որը հետագայում, ի պատիվ աշուղի, ժողովրդի կողմից ստացել է Զարգար Հանեսի աղբյուր անվանումը։
Իր ստեղծագործական անունից Զարգարի տոհմը կոչվեց Զարգարյաններ կամ Զարգարյանց։


== Ծանոթագրություններ ==
(7972) Մարիոտի

(7972) Մարիոտի (անգլ.՝ Mariotti), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,239073 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8313 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6468 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2129,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,169073 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,47° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7972) Մարիոտի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վասըթ

Վասըթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիլու Պադուա

Մարիլու Պադուա կամ Մարիա դե լա Լուզ Պադուա (Marilu Padua կամ María de la Luz Padua, ), մեքսիկացի իրավապաշտպան ակտիվիստ և «Տնային աշխատողների ազգային միության» Գլխավոր քարտուղար և այդ միության Գենդերային և մարդու իրավունքների բաժնի քարտուղար, մի կազմակերպություն, որի նպատակն է պաշտպանել տնային աշխատողների իրավունքները Մեքսիկայում։ Նա ընկերության աշխատանիքի տեղավորման ծրագրի պատասխանատուն է։ Նա ղեկավարում է «Պաշտպանների ձայները» արշավը, որի նպատակն էր մամուլի հաղորդագրությունների և այլ լրատվամիջոցների միջոցով ճնշում գործադրել կառավարությունների վրա՝  COVID-19 համավարակին արձագանքել՝ հաշվի առնելով մարդու իրավունքները:


== Վաղ տարիներ ==
Երբ Մարիլու Պադուան երիտասարդ աղջիկ էր, նրա մայրը, որը Մեխիկո քաղաքում տնային աշխատող էր, մեղադրվել է կողոպուտի մեջ, ձերբակալվել և հարցաքննվել ոստիկանության կողմից։ Մարիլուն այդ մասին խոսում է որպես վախեցնող և ձևավորող փորձի, որն իրեն ուղղորդել է Տնային աշխատողների ազգային միությունում աշխատել, օրինակ՝ այդպիսով նա կարող էր խուսափել իր և իր կազմակերպության մոտավորապես 2,4 միլիոն անդամ տնային աշխատողների նկատմամբ նման վերաբերմունքից։


== Գործունեություն ==
Պադուան աշխատել է որպես տնային տնտեսուհի (երեխայի խնամակալ) մինչև Տնային աշխատողների ազգային միություն մտնելը և միության Գենդերային և մարդու իրավունքների քարտուղար դառնալը։ Բացի այդ, նա ղեկավարել է աշխատողների տեղաբաշխման ծրագիրը։ Այնուհետև նա դարձել է միության Գլխավոր քարտուղար։ Կազմակերպությունը պայքարում է աշխատողների ավելի լավ իրավունքների և պայմանների համար, ներառյալ աշխատանքային պայմանագրերը, սոցիալական ապահովագրությունը, արձակուրդները, արձակուրդային պարտադիր աշխատավարձը, արհմիության իրավունք։ Միությունը ղեկավարում են կին տնային աշխատողները, Մեքսիկայի միակ կազմակերպությունն է, որը 100% -ով ղեկավարում են կանայք։ Ապագայում Պադուան հուսով է, որ տնային աշխատողները ստիպված չեն լինի հարցնել «որոնք են մեր իրավունքները», փոխարենը կվարձվեն այնպես, ինչպես արդյունաբերական այլ ոլորտների և պաշտոնների աշխատակիցները։
COVID-19 համավարակի ընթացքում Պադուան փորձել է ի ցույց դնել այն մարտահրավերները, որոնց բախվում են տնային աշխատողները և անարդար կամ վտանգավոր փորձերը, որոնք գործատուները կիրառում են նրանց նկատմամբ։ Նրա մտահոգությունների թվում են՝ ախտահանման և մաքրման մեջ օգտագործվող քիմիական նյութերից պաշտպանվելու անհատական պաշտպանիչ միջոցները, աշխատանքի երաշխիքի բացակայությունը (2020 թվականին շատերն են կորցրել իրենց աշխատանքը, այդ թվում` Պադուան և նրա ամուսինը), որը կապված է COVID-19- ի ռիսկի տակ գտնվող անձանց ազդեցությամբ, համաճարակի հետ կապված նոր պարտականությունների համար վճարովի արտաժամյա աշխատանքի բացակայությամբ և նրանով, որ երեխաներն անձամբ դպրոց չեն հաճախում և դպրոցի հետ կապված խնամքի կարիք չունեն:
Պադուան նաև հանդես է գալիս որոշումների կայացման գործընթացում կանանց ավելի մեծ մասնակցության և ղեկավար պաշտոններում կանանց ներկայացուցչությունն ավելացնելու օգտին ։


== Մրցանակներ ==
2020 թվականին Պադուան ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի կողմից ճանաչվել է որպես Մարդու իրավունքների պաշտպանության տարածաշրջանային ղեկավար  և, մասնավորապես, «Պաշտպանների ձայներ» քարոզարշավի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Victories for Domestic Workers in Mexico City»։ www.wiego.org։ Վերցված է 2021-03-24
Խոշատիան

Խոշատիան (վրաց.՝ ხოშატიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 129 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիմեռու (գյուղ, Կոսե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍիմեռուՍիմեռու (էստ․՝ Sõmeru), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կոսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 54 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աստերոիդների ցանկ (92001-92100)

Աստերոիդների ցանկ (91901-92000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (92101-92200)
 Աստերոիդների ցանկ (91901-92000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (92101-92200)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (90001)-(95000)»։ www.minorplanetcenter.net
Կրակե կամուրջ

«Կրակե կամուրջ» (ռուս.՝ «Огненный мост»), խորհրդային պատմահեղափոխական գունավոր երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Բորիս Նիրենբուրգը 1976 թվականին՝ Բորիս Ռոմաշովի համանուն պիեսի հիման վրա, որը գրվել է 1920-ական թվականներին։


== Սյուժե ==
Հոկտեմբերյան սոցիալիստական հեղափոխության ժամանակ փաստաբան Դուբրավինի երեխաները՝ Իրինան և Գենադին, հայտնվել են հակամարտող ճամբարներում։ Իրինան նախընտրել է մնալ բոլշևիկների հետ, մինչդեռ Գենադին Սպիտակ բանակի մնացորդների հետ մեկնել է արտասահման։ Ավելի ուշ օտարերկրյա հետախուզության հետ կապված հերոսը հայրենիք է վերադարձել որպես դիվերսանտ։
Իրինա Դուբրավինան մտավորական է, որը հեղափոխության գործը պաշտպանում է որպես անձնական սխրանք և հայտնվում է բարոյական փակուղում խաղաղ շինարարության օրերին։ Նրա հերոսուհին պրոֆեսիոնալ բոլշևիկ է, որը դարձել է խոշոր ձեռնարկության «կարմիր» տնօրենը։ Դուբրավինի առջև ծառացած խնդիրների թվում է հեղափոխական պայքարի էներգիան խաղաղ շինարարության և տնտեսության վերելքի գործի համար օգտագործելը։
Ֆիլմը ներկայացնում է հեղափոխությանը և երկրի հետհեղափոխական վերափոխումներին մտավորականության մասնակցության գործընթացը։


== Դերերում ==
Յուրի Կայուրով – Խոմուտով, «կարմիր» տնօրեն
Ալլա Չեռնովա – Իրինա Դուբրավինա
Վլադիմիր Քենիգսոն – Արկադի Դուբրավին
Նինա Արխիպովա – Քսենիա Միխայլովնա
Ալեքսանդր Կայդանովսկի – Գենադի Դուբրավին, պորուչիկ
Վսևոլոդ Սաֆոնով – Բոլուխատով
Վիկտոր Պավլով – Պյոտր Ստրիժակով
Արտյոմ Ինոզեմցև – Լիսով
Անտանաս Գաբրենաս – Շտանգե
Օլեգ Բելով – Կուզմա Պորիվաև
Ռաիսա Ռյազանովա – Մուխինա
Ալբերտ Բուրով – Յակով Յամպոլսկի
Էուգենիա Պլեշկիտե – Գիլդա Հորն
Լես Սերդյուկ – Կուտյակ
Ալեքսանդր Մովչան – Գորբենկո
Յուրի Գուսև – Գոլոուշև
Վալերի Անիսիմով – Մազյուրա
Վալենտին Բրիլեև – հեռագրիչ
Լեոնիդ Ելինսոն – պետլյուրովեց
Եվգենի Մարկով – կայանի պետ
Նիկոլայ Պոգոդին – Վոինով
Ռոմուալդաս Յանելյունաս – հանձնակատար
Սվետլանա Ատամաշկինա – Դաշա
Միխայիլ Եվդոկիմով – Ստեպան
Անատոլի Ռեշետնիկով     
Վլադիմիր Եֆրեմով – էպիզոդ
Վալենտինա Լուկյանենկո – էպիզոդ
Միխայիլ Մակարով – նավաստի
Վիկտոր Միտյաև – էպիզոդ
Յուրի Շչուցկի – նավաստի
Ռոմունե Լաուսկի – էպիզոդ
Ռոմաս Բաուբլիտե – էպիզոդ
Վալերի Մայորով – էպիզոդ (լուսագրերում նշված  չէ)
Յուրի Մաժուգա – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)
Եվգենի Բոչարով – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր՝ Բորիս Նիրենբուրգ
Սցենարիստ՝ Էլեոնորա Միլովա
Օպերատոր՝ Յուրի Ժուրավլյով, Եվգենի Ռուսակով
Նկարիչ՝ Իվան Տարտինսկի
Կոմպոզիտոր՝ Իգոր Եֆրեմով


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Энциклопедия кино. 2010.


== Արտաքին հղումներ ==
«Կրակե կամուրջ»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Огненный мост
Սառա Էլլա Ուիլսոն

Սառա Էլլա Ուիլսոն (անգլ.՝ Sarah Ella Wilson, ապրիլի 7, 1874(1874-04-07), Վուստեր, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - նոյեմբերի 1, 1955(1955-11-01)), ամերիկացի մանկավարժ և Մասսաչուսեթսում հիմնված ակումբների անդամ։


== Կենսագրություն ==
Սառա Էլլա Ուիլսոնը ծնվել է 1874 թվականի ապրիլի 7-ին ԱՄՆ-ի Մասսաչուսեթս նահանգի Վուսթեր քաղաքում։ Ջորջ Մ. Էլիզաբեթ Ալլեն Ուիլսոնի աղջիկն է։ Նա իր անունը ստացել է ի պատիվ իր ծնողների ընկերոջ և ուսուցիչ, աբոլիտիոնիստ Սառա Չեյզի։ Չեյզը սովորեցրել է Սառային դաշնամուր նվագել։ Սառա Էլլա Ուիլսոնը կրթություն է ստացել Վուսթերի Դասական ավագ դպրոցում, ապա Վուսթերի սովորական դպրոցում, որն ավարտել է 1894 թվականին։


== Կարիերա ==
Սառա Էլլա Ուիլսոնը Վուսթերի առաջին երկու սևամորթ ուսուցիչներից մեկն էր։ Նա գրեթե հիսուն տարի (1895 թվականից 1944 թվականը) դասավանդել է Բելմոնթ Սթրիթի տարրական դպրոցի առաջին դասարաններում։ Տեղացիներն ասում են, որ նա իր ամբողջ կրթական կարիերայի ընթացքում բաց է թողել ընդամենը մի դաս։
Ուիլսոնն ակտիվ ակումբի անդամ էր։ Նա Վուսթերի «Կանանց առաջընթաց» ակումբի անդամ էր և «Տարեց գունավոր բնակչության տուն» ակումբի փոխնախագահը։ 
Նա տեղի Սևամորթ Կանանց ակումբի, Վուսթերի Միջխորհրդարանական Ռասայական խորհրդի և տեղի NAACP-ի ակտիվ անդամ է եղել։ Եղել է Կանանց ակումբների Հյուսիսարևելյան ֆեդերացիայի գանձապահը, 25 տարեկանում «Գունավոր կանանց ազգային ասոցիացիայի» մարմինը և նախագահում էր NACW-ի կրթաթոշակների հանձնաժողովը։ Նա ակտիվ էր նաև իր եկեղեցում։


== Անձնական կյանք և ժառանգություն ==
Սառա Էլլա Ուիլսոնը մահացել է 1955 թվականի նոյեմբերի 1-ին, 81 տարեկան հասակում։ Նրա դիմանկարը կախված է Բելմոնթի Սթրիթ Դպրոցի գրադարանի պատին։ Վուսթերի պետական քոլեջում գործում է իր անունը կրող կրթաթոշակ։
Բանաստեղծ Քորրայն Բոստիկը գրել է Սառա Էլլա Ուիլսոնի կենսագրությունը. «Գնա առաջ և վերև» (անգլ.՝ Go Onward and Upward) (1974):


== Ծանոթագրություններ ==
Աշոտ Հարությունյան (նկարիչ)

Աշոտ Միխայիլի Հարությունյան (հունիսի 1, 1956(1956-06-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայկական ծագմամբ ուկրաինացի նկարիչ, լուսանկարիչ, դիզայներ, կինոհրատարակիչ։ Ուկրաինայի արվեստների վաստակավոր գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Աշոտ Հարությունյանը ծնվել է 1965 թվականի հունիսի 1-ին Երևանում։ Ավարտել է նկարչական դպրոց Երևանում, ապա սովորել Կրիվոյ Ռոգի հատուկ ծառայությունների ավիաուսումնարանում։ 1977 թվականին տեղափոխվել է Կիև, որտեղ ավարտել է Կիևի Ի․ Կարպենկո-Կարիի անվան թատերական ինստիտուտը։
Նկարել է ազդագրեր կինոթատրոնների համար, ինչպես նաև քաղաքական պրոպագանդիստական պատի թերթեր «Совэкспортфильм» միության համար։ Մասնակցել է պատի թերթերի մրցույթների։
1987 թվականից Աշոտ Հարությունյանն զբաղվել է գովազդով, բացել «Ракурс» գործակալությունը։ Հետագայում զբաղվել է ռեստորանային բիզնեսով, բացել է «Նապոլեոն» ռեստորանը։ 1997 թվականին սկսել է հրատարակել գրքեր։


== Գրքեր ==
«Мальовнична Україна» (1997)
«Леонід Кучма. Президент України» (1998)
"Леонід Каденюк: «Я твій син, Україно!» (1998)
«Ливия» (1999)
«Київ» (2000)
«Київ вчора і сьогодні» (2002)
«Леонід Кучма» (2003)
«Київський Національний університет імені Тараса Шевченка» (2004)
«Киев на старой почтовой открытке» (2005)
«Старий Київ» (2005)
«Так, Україна!» (2005)
«Виктор Черномырдин. Пять лет в Украине» (2006)
«Вікопомний подвиг» (2006)
«Страна, которой нет…» (2007)


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
2014 թվականին անցկացվել է Աշոտ Հարությունյանի անհատական ցուցահանդեսը «ПТН ПНХ» խորագրով։ Ցուցադրված նկարներից մեկում ներկայացվել է Ռադայում ծավալված ծեծկռտուքը, որ տեղի է ունեցել 2012 թվականի դեկտեմբերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ашот Михайлович Арутюнян на Киевском Календаре
Նատալյա Փարեմուզովա

Նատալյա ֆեոդորի Փարեմուզովա (1907, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1991, Թբիլիսի), հայ ճարտարապետ։
Ճարտարապետ Լևոն Վարդանովի կինը։


== Կենսագրություն ==
1934 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի գեղարվեստի ակադեմիան։
Նատալյա Փարեմուզովայի նախագծերով իրականացվել են Բաթում, Ախալցխա քաղաքների հատակագծերն ու կառուցապատումները, Գորիում՝ մանկավարժական ինստիտուտը և այլն։ Կազմել է Վրաստանում կառուցվելիք հյուրանոցների տիպային նախագծեր, Էջմիածնի Զվարթնոց տաճարի վերականգնման նախագիծ։
Նատալյա Փարեմուզովայի նախագծով (Լևոն Վարդանովի հետ) կառուցվել է Երևանի Հանրապետության հրապարակում մինչև 1990 թվականը կանգուն Լենինի արձանի (1940 թվական, քանդակագործ՝ Սերգեյ Մերկուրով) պատվանդանը (1937-1940 թվականներ, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ՝ 1970 թվական, քանդվել է 1996 թվականին)։


== Ծանոթագրություններ ==
Դաշօլուգ Գափուսու

Դաշօլուգ Գափուսու, Թաշօլուկ, Թաշօլուկ կափուսու, լեռնանցք Լեռնային Կիլիկիայում, Կիլիկյան Տավրոս լեռների միջին մասում, Բուլղար լեռներում։ Բարձրությունը՝ 2470 մ։


== Ծանոթագրություններ ==