armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մեա Ալլան

Մեա Ալլան (անուն ծննդյան պահին` Մարի Էլեոնոր Ալլան, հունիսի 23, 1909(1909-06-23), Bearsden, New Kilpatrick, Դանբարտոնշիր, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - օգոստոսի 29, 1982(1982-08-29), Walberswick), շոտլանդացի լրագրող, գրող, որն աշխատել է Glasgow Herald-ում։  1943 թվականին գրել է «Սրտի փոփոխություն» (1943) վեպը։ 1967 թվականին բուսաբաններ Ուիլյամ Հուքերի և Ջոզեֆ Դալթոն Հուքերի մասին գրելու համար նրան շնորհվել է Լևերհուլմի հետազոտական կրթաթոշակ։


== Կենսագրություն ==
Մեա Ալլանը կրթություն է ստացել Գլազգոյի Park School-ում և բեմական խոսքի և դրամատիկական արվեստի կենտրոնական դպրոցում։ Նա աշխատել է Glasgow Herald թերթում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսելուց հետո Ալլանը դարձավ առաջին կին զինվորական թղթակիցը, որը հավատարմագրված էր Մեծ Բրիտանիայի Զինված ուժերի շտաբում և Ֆլիթ-սթրիթում կանանց մասին նորությունների առաջին խմբագիրն էր։
Մի շարք գրքերի հեղինակ է, այդ թվում ֆանտաստիկայի ժանրի։ 1943 թվականին գրված նրա վեպերից մեկը «Change of Heart»` «Սրտի փոփոխություն», վերաբերում է այլընտրանքային պատմության ժանրին, որտեղ դաշնակիցները հաղթում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում, բայց նրանց սպառնում է վերածնված նացիզմը։
1999 թվականի հունիսի 14-ին BBC Radio-ով հեռարձակվեց «Սրտի փոփոխություն» ռադիոպիեսը (սցենարիստ և ռեժիսոր Ֆելիսիտի Գուդոլ), որտեղ ուսումնասիրվում է Մեա Ալլենի կյանքը և ստեղծագործությունները։ Այն Անգլիայի կին լրագրող նորարարներին նվիրված շարքի երեք ռադիոպիեսներից մեկն էր։


== Անձնական կյանք ==
Ալանը մահացել է 1982 թվականին, Անգլիայի Վալբերսվիկ ծխական համայնքում։ Նրա ստեղծագործությունների ժողովածուն նվիրաբերվել է Յորքի համալսարանի Պատմական պուրակների և այգիների պահպանման կենտրոնին։ Կայսերական ռազմական թանգարանի Փաստաթղթերի բաժնում պահվում են նաև նրա այլ գրքեր։ 1999 թվականին Ֆելիսիթի Գուդալը Ալլանի կյանքի և գործունեության մասին BBC ռադիոկայանով ներկայացրել է «Սրտի փոփոխություն» ռադիոպիեսը։


== Երկեր ==
Lonely (1942, novel)
Change of Heart (1943, novel)
Rose Cottage (1961)
The Tradescants: Their Plants, Gardens and Museum 1570-1662 (1964)
The Hookers of Kew 1785-1911 (1967)
Tom's Weeds: The Story of Rochford's and their House Plants (1970)
Fison's Guide to Gardens in England, Scotland, Ireland and Wales (1970)
Palgrave of Arabia: The Life of William Gifford Palgrave, 1826-88 (1972)
E. A. Bowles & his garden at Myddelton House (1865-1954) (1973)
Plants that Changed Our Gardens (1974)
Gardens of East Anglia (1975)
Darwin and His Flowers: The Key to Natural Selection (1977)
The Gardener's Book of Weeds (1978)
Weeds: The Unbidden Guests in our Gardens (1978)
The Family of Flowers (1979)
William Robinson, 1838-1935: Father of the English Flower Garden (1982)


== Ծանոթագրություններ ==
Յուվա (Սեբաստիայի գավառ)

Յուվա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յունիոնի շրջան (Արկանզաս)

Յունիոն (անգլ.՝ Union County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.691 կմ² է, բնակչությունը՝ 41.639 մարդ (2007 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Էլ Դորադո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1829 թ.։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղում ==
Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքումArchived 2011-06-07 at the Wayback Machine.
Գորնի (գյուղ, Նադեժդինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳորնիԳորնի (ռուս.՝ Горный), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բեղլուներ

Բեղլուներ (լատ.՝ Barbus), ծածանազգիների ընտանիքի ձկների սեռ։ Մարմինը իլիկաձև է, դունչը՝ սուր։ Բերանի շուրջ ունեն 2 զույգ բեղիկներ, մեջքի լողակում՝ ոսկրացած ճառագայթ։ Հայաստանի ջրավազաններում տարածված է բեղլուների 4 տեսակ (ճանար, մուրծան, Կուրի և Սևանի բեղլուներ)։ Երկարությունը մինչև 30 սմ է, քաշը՝ մինչև 500 գ։ Սեռահասուն են դառնում 4–5 տարեկանում։ Ձվադրման համար նախընտրում են դանդաղ հոսող ջրերը։ Բեղլուները սնվում են ջրային միջատներով, կողալողներով, ուրիշ ձկների ձկնկիթով։ Տնտեսական նշանակությունը մեծ չէ։ Արդյունագործական օբյեկտ են Արալյան և Կասպյան բեղլուներ (երկարությունը՝մինչև 1,25 մ, քաշը՝ մոտ 22 կգ)։
Վալորիատե

Վալորիատե  (իտալ․՝ Valloriate), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 143 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 9 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 16 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Օլենովկա (գյուղ, Վիննիցայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕլենովկաՕլենովկա (ուկրաիներեն՝ Оленівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Վիննիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1745 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օլենովկա գյուղում բնակվում էր 685 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1652 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 414,65 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուվելիո

Կուվելիո  (իտալերեն՝ Cuveglio), քաղաք Իտալիայում՝ Լոմբարդիա մարզի Վարեզե գավառում։ Սահմանակից է Կազալցինիո, Կասանո Վալկուվիա, Կաստելո Կամբիալիո, Կուվիո, Դունո, Ռանչո Վալկուվիա համայնքներին։
Բնակչությունը կազմում է 3021 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 432 մարդ/կմ²։ Տարածքը 7 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 21030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0332։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Տեսարժան վայրեր ==
San Lorenzo martire (Սուրբ նահատակ Ղազարոս) ծխական եկեղեցի
Ռոմանական ոճով կառուցված աշտարակ
ԱՄՆ-ի հարավ-արևմուտքի թանգարան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Չերվոնայա Ստեպ (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չերվոնայա ՍտեպՉերվոնայա Ստեպ (ուկրաիներեն՝ Червоний Степ), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ռոմանենկով։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնայա Ստեպ գյուղում բնակվում էր 113 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,31 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 364,52 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(3879) Մաչար

(3879) Մաչար (անգլ.՝ Machar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի օգոստոսի 16-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,355151 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7495 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9608 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1320,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272694 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,66° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3879) Մաչար աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալեսիա Ռուսո

Ալեսիա Միա Թերեզա Ռուսո (անգլ.՝ Alessia Mia Teresa Russo, փետրվարի 8, 1999(1999-02-08), Մեյդսթոուն, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ֆուտբոլիստ, ով խաղում է որպես կիսապաշտպան կամ հարձակվող «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կանանց և Անգլիայի կանանց հավաքականի թիմում։


== Ակումբային կարիերա ==
Ռուսոն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Չարլթոն Աթլետիկի» ակադեմիայում, որից հետո մարզվել է մեկ այլ լոնդոնյան ակումբի՝ «Չելսիի» ակադեմիայում։
2017 թվականի հունվարին Ռուսոն տեղափոխվեց «Բրայթոն ընդ Հով Ալբիոն» ակումբ։ 2017 թվականի փետրվարի 5-ին նա իր նորամուտը նշեց ակումբի կազմում Անգլիայի կանանց գավաթի խաղում՝ «Ուիմբլդոնի» դեմ խաղում։
2017 թվականի փետրվարի 11-ին Ռուսոն առաջին գոլը խփեց ակումբի համար «Լոնդոն Բիասի» դեմ խաղում՝ դա Բրայթոնի առաջին գոլն էր  Ֆուտբոլային միության կանանց սուպեր լիգայում։
2017 թվականի աշնանը Ռուսսոն տեղափոխվեց Միացյալ Նահանգներ, որտեղ խաղաց Հյուսիսային Կարոլինա Թար Հիլզի քոլեջի ֆուտբոլային թիմում (college soccer): Երեք մրցաշրջանի ընթացքում ԱՄՆ-ում անցկացրել է 57 հանդիպում և դարձել 28 գոլի հեղինակ։
2020 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Ալեսիա Ռուսոն երկու տարվա պայմանագիր է կնքել անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբի հետ։ 2020 թվականի սեպտեմբերի 13-ին իր նորամուտը նշեց «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կազմում Կանանց Սուպերլիգայի «Բիրմինգհեմ Սիթիի» դեմ խաղում։


== Կարիերա հավաքականում ==
Ռուսոն խաղացել է մինչև 15, մինչև 17, մինչև 19, մինչև 20 և մինչև 21 տարեկանների Անգլիայի հավաքականներում։
2020 թվականի փետրվարին ստացավ իր առաջին հրավերը Անգլիայի կանանց ազգային հավաքական։ 2020 թվականի մարտի 11-ին իր առաջին խաղը խաղաց Անգլիայի հավաքականի կազմում Իսպանիայի դեմ՝ փոխարինելով Թոնի Դագանին։


== Անձնական կյանք ==
Ալեսիան ծնվել է Քենթ կոմսության Մեյդսթոուն քաղաքում իտալական արմատներով ընտանիքում։ Նրա պապը Սիցիլիայից էր և Անգլիա է տեղափոխվել 1950-ականներին։  Նրա հայրը՝ Մարիոն, և եղբայրը՝ Ջորջոն, ֆուտբոլ էին խաղում Անգլիայի ցածր դիվիզիոնների թիմերում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль футболистки на официальном сайте «Манчестер Юнайтед»(անգլ.)
Профиль футболистки на официальном сайте Футбольной ассоциации Англии(անգլ.)
Սոսնովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

Սոսնովսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝

Սոսնովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չելյաբինսկի մարզում
Սոսնովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզում
Սոսնովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տամբովի մարզում
Ոսկի (ֆիլմ, 1969)

«Ոսկի» (ռուս.՝ «Золото»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, ռեժիսոր Դամիր Վյատիչ-Բերեժնիխի ռազմական դրաման, որը թողարկվել է 1969 թվականին։
Ֆիլմը նկարահանվել է Բորիս Պոլևոյի համանուն վեպի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Բանկի ավագ գանձապահ Միտրոֆան Իլյիչ Կորեցկին որոշում է չտարհանվել Լատվիայի հետ սահմանակից քաղաքից։ Նրա հետ մնացել է երիտասարդ մեքենավարուհի Մուսյա Վոլկովան, որն ուշացել է տրանսպորտից։
Բանկի շենք երկու մարտիկներ բերել են թանկարժեք իրեր, որոնք վերցվել են պայթեցված էշելոնի փոստային վագոնից։ Գերմանացի զինվորների քթի տակ գանձապահն ու մեքենավարուհին քաղաքից հանում են ավելի քան 17 կգ թանկարժեք իրեր։ Ֆաշիստներն իմանում են արժեքավոր բեռի մասին և սկսում են որոնել փախստականներին։
Ճանապարհին Միտրոֆան Իլյիչը մահանում է, և Մուսյան միայնակ է շարունակում ճանապարհը։ Հանդիպում է տեղի բնակիչների հետ, միանում պարտիզանական ջոկատին։ Թանկարժեք իրերը ցանկանում են ինքնաթիռով տանել, սակայն ստիպված են լինում ոսկին ոտքով տանել։ Նա անցնում է վեց հարյուր կիլոմետր թշնամու թիկունքում, նախքան Կարմիր բանակի զինվորների հետ հանդիպումը։


== Դերերում ==
Նատալյա Վառլեյ – Մուսյա Վոլկովա, պետական բանկի մեքենավարուհի
Ալեքսանդր Պլոտնիկով – Միտրոֆան Իլյիչ Կորեցկի, բանկի ավագ գանձապահ 
Լարիսա Լուժինա – Մատրյոնա Ռուբցովա, «Կարմիր երկրագործ» կոլտնտեսության ականավոր անասնաբույծ
Վիկտոր Պերևալով – Տոլյա Զլատոուստով, արհեստավոր, պարտիզան
Ալեքսանդր Յանվարյով – Նիկոլայ Ժելեզնով, պարտիզան
Նիկոլայ Կրյուչկով – անտառապահ, պարտիզանական կապավոր
Վալենտինա Անանինա – Վարյա, կոլտնտեսուհի-պարտիզանուհի
Վերա Բուռլակովա – կոլտնտեսուհի-պարտիզանուհի
Ալեքսանդր Գրավե – կոլտնտեսական-պարտիզան, Մատրյոնայի հայրը
Մարգարիտա Ժարովա – գերի


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Բորիս Պոլևոյ, Դամիր Վյատիչ-Բերեժնիխ
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Դամիր Վյատիչ-Բերեժնիխ
Գլխավոր օպերատոր՝ Պյոտր Սատունովսկի
Բեմադրող նկարիչ՝ Եվգենի Չեռնյաև
Կոմպոզիտոր՝ Գեորգի Ֆիրտիչ
Հնչյունային օպերատոր՝ Օ. Ուպենիկ
Դիրիժոր՝ Մարկ Էրմլեր
Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Վ. Օռլով
Ֆիլմի տնօրեն՝ Ե. Նագորնայա


== Նկարահանումներ ==
Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Մոնչեգորսկում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ոսկի» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում (ռուս.)
«Ոսկի» ֆիլմը Archived 2017-01-07 at the Wayback Machine. Рускино.ру կայքում
Նաչերավա

Նաչերավա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում։ Գտնվում էր Ադամակերտ քաղաքից 30 կմ հյուսիս, ճանապարհի վրա։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Սյուլպիս լը Շան (կանտոն)

Սեն Սյուլպիս լը Շան (ֆր.՝ Saint-Sulpice-les-Champs), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կրյոզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Օբյուսոն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 2086 մարդ էր։Կանտոնի համարը 2323 է։ Սեն Սյուլպիս լը Շան կանտոնում կա 11 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Սեն Սյուլպիս լը Շան կոմունան է։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
(6626) Մատգենգե

(6626) Մատգենգե (անգլ.՝ Mattgenge), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,023941 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8487 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,1991 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1920,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187432 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,12° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6626) Մատգենգե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բերյոզովկա (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերյոզովկաԲերյոզովկա (ռուս.՝ Берёзовка, բաշկիրերեն՝ Берёзовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեբաստիայի բարբառ

Սեբաստիայի բարբառ, հայերենի կը ճյուղին պատկանող բարբառ։
Խոսվել է Սեբաստիա քաղաքում և նրա շրջակա բազմաթիվ գյուղերում։ Բաղաձայնական համակարգը՝ եռաստիճան խլազուրկ (բ՛, բ, փ)։ Հարուստ է ձայնավորներով։ Հնչյունական ակնառու փոփոխություններն են՝ ք→յհ (երեք→իրեյհ), հ→ֆ (հորթ→ֆորթ), տր→յյ (կտրել→գտյյէլ)։ Բայերի ներկան և և անկատարը կազմվում են ետադաս գը մասնիկով (գէլլէ գը). շարունակականը կազմվում է գոր մասնիկով, ապառնին՝ բիդի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ակնաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արմավիրի մարզի Ակնաշեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 5 հուշարձան (4 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
(8519) 1992 DB10

(8519) 1992 DB10, աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի փետրվարի 29-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,244013 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0203 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4677 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2134,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,168686 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,97° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8519) 1992 DB10 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սվիտավիի շրջան

Սվիտավիի շրջան (չեխ․՝ Okres Svitavy), շրջան Չեխիայի Պարդուբիցեի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Սվիտավի քաղաքը։ Տարածքը 1378,56 կմ² է։ Բնակչությունը 2002 թ. տվյալներով կազմում է 104 333 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 116 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (207301-207400)

Աստերոիդների ցանկ (207201-207300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (207401-207500)
 Աստերոիդների ցանկ (207201-207300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (207401-207500)
(4583) Լուգո

(4583) Լուգո (անգլ.՝ Lugo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Բուլղարիայի ազգային աստղադիտարանի կողմից Սմոլյանում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,351786 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8976 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,806 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1317,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27328 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,75° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4583) Լուգո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գանձասար (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գանձասար (այլ կիրառումներ)Գանձասար, գետակ Կուրի ավազանում, Ղարաբաղում, Խաչեն գետի ձախակողմյան փոքրիկ վտակներից մեկը, որ հոսում է Գանձասար գյուղի և վանքի մոտով։


== Ծանոթագրություններ ==
Սերգեյ Ալյապկին

Սերգեյ Իվանովիչ Ալյապկին (ռուս.՝ Серге́й Иванович Аляпкин; հունիսի 7, 1972(1972-06-07), Կամենսկ-Ուրալսկի, Սվերդլովսկի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ)՝ խորհրդային և ռուս ֆուտբոլիստ, հանդես է եկել դարպասապահի դիրքում։ 2003 մրցաշրջանից նա «Ուրալ» ֆուտբոլային ակումբում հանդես է եկել որպես դարպասապահների մարզիչ։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
Սերգեյ Ալյապկինը սկսեց իր մասնագիտական ​​կարիերան Գորնյակ ֆուտբոլային ակումբում, որի կազմում նա խաղացել է 1992 թվականից մինչև 1993 թվականը։ Դրանից հետո նա տեղափոխվել է «Ուրալ» ակումբ, որի կազմում նա խաղացել է մինչև 2003 թվականը։


=== Մարզչական ===
Խաղացողի կարիերան ավարտելուց անմիջապես հետո՝ 2003 թվականի դեկտեմբերին հրավիրվել է «Ուրալ»՝ զբաղեցնելու դարպասապահի մարզիչի պաշտոնը։


== Անձնական կյանք ==
Ալյապինը ունի բարձրագույն կրթություն (ավարտել է Սվերդլովսկի ինժեներա-մանկավարժական ինստիտուտի մեքենաշինության ​​ֆակուլտետը)։  Ամուսնացած է, ունի աղջիկ, որի անունն է Ալիսա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на сайте ФК «Урал» Archived 2010-12-17 at the Wayback Machine.
Զոյա Նովոժիլովա

Զոյա Նովոժիլովա (ռուս.՝ Зо́я Григо́рьевна Новожи́лова, մարտի 28, 1943(1943-03-28)), ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Վորոնեժի Լենինյան կոմերիտմիության անվան պետական համալսարանը։ 1965 թվականից հանդիսանում է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ։ Ղեկավարել է Վորոնեժի քաղկոմի, ՎԼԿԵՄ մարզկոմի բաժանմունքները։
1972 թվականից մինչև 1982 թվականը եղել է ՀԼԿԵՄ-ի կենտրոնական կոմիտեի կարտուղար՝ համարվելով կենտրոնական կոմիտեի և ՀԼԿԵՄ կենտրոնական կոմիտեի բյուրոյի անդամ։
1982 թվականից եղել է ՌԽՍՖՀ կրթության նախարարի տեղակալ
1987 թվականի հուլիսից մինչև 1992 թվականը եղել է ԽՍՀՄ, իսկ 1991 թվականից՝ հետո Շվեյցարիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն դատարանի միջազգային իրավական բաժնի պետ։ 1994 թվականից սեպտեմբերից մինչև 2002 թվականի ապրիլ ամիսը համարվել է Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի Դաշնության խորհրդի աշխատակազմի միջազգային կապերի վարչության պետ։
Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ (1976-1981)։ ՌԽՍՖՀ Գերագույն Խորհրդի IX համագումարման պատգամավոր։ Ընդգրկված է եղել խորհրդային կանանց կոմիտեի նախագահության կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Новости Курска и области
НОВОЖИЛОВА Зоя Григорьевна
Լիիգալասկմա

Լիիգալասկմա (էստ․՝ Liigalaskma), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Օռիսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գյոլլի (լիճ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյոլլի (այլ կիրառումներ)Գյոլլի լիճ Հայաստանի Շիրակի մարզում Արդենիս գյուղից արևմուտք։ Բարձրությունը 2060 մ, մակերեսը 0,1 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==
Ատլանտիկայի ճակատամարտ

Ատլանտիկայի ճակատամարտ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած ռազմարշավ, որտեղ Ատլանտյան օվկիանոսում և հարակից ծովերում գերիշխանության հասնելու համար դաշնակիցները պայքարում էին ընդդեմ Նացիստական Գերմանիայի։
Ճակատամարտը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ամենաերկարատև մարտն է։ Այստեղ կիրառվել են վերջրյա նավեր, սուզանավեր, վերջրյա օժանդակ հածանավեր, ավիացիա և այլն։ Ատլանտիկայի ճակատամարտն առաջին զինված հակամարտություններից էր, որտեղ օգտագործվեց սուզանավ։ Մինչև 1945 թվականը Գերմանիան կառուցել է ավելի քան 1000 տարբեր տեսակի սուզանավեր։ Գերմանիայի ռազմածովային ղեկավար Կառլ Դյորնիցը այս տարիներին մշակել է մարտավարություն, որը նախատեսում էր սուզանավերով հարձակում կատարել հակառակորդի մարտական նավերի վրա։
Տեխնոլոգիական բարձր զարգացվածության շնորհիվ գերմանացիներին հաջողվում էր առավելության հասնել ծովում։ Դեպքերն այլ ընթացք ստացան այն բանից հետո, երբ պատերազմական գործողությունների մեջ ներքաշվեց դաշնակից երկրների ավիացիան։ Պատերազմի վերջին շրջանում առավելություն ունեին դաշնակիցները։ Այս հանգամանքը պայմանավորված է նաև ԱՄՆ-Ի և Մեծ Բրիտանիայի արդյունաբերական մեծ ներուժով։ 1945 թվականի մայիսի 7-ին ճակատամարտն ավարտվեց Իտալիայի և Գերմանիայի պարտությամբ։ Երկու օր հետո դաշնակիցները ներխուժեցին Բեռլին՝ ազդարարելով Գերմանիայի կապիտուլյացիան։


== Ծանոթագրություններ ==
Յաել Արադ

Յաել Արադ (եբրայերեն՝ יעל ארד‎ մայիսի 1, 1967(1967-05-01), Թել Ավիվ, Իսրայել), իսրայելացի ձյուդոիստ, առաջին օլիմպիական մեդալակիրը Իսրայելի պատմության մեջ։
2010 թվականին Յաել Արադի անունն ընդգրկվել է Հրեական միջազգային սպորտային փառքի սրահում։


== Կենսագրություն ==
Յաել Արադը ծնվել է 1967 թվականին Թել Ավիվում։ 8 տարեկանից սկսել է զբաղվել ձյուդոյով։ 1989 և 1991 թվականներին  Եվրոպայի առաջնությունում դաձել է մեդալակիր։ 1992 թվականին  1992 թվականի Բարսելոնայի Օլիմպիական խաղերում նվաճել է  արծաթե մեդալ։ 1993 թվականին Յաել Արադը դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն և աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 1996 թվականի Ատլանտայի ամառային օլիմպիական խաղերում նա հինգերորդն էր, իսկ 2000 թվականի Սիդնեյի ամառային օլիմպիական խաղերում հանդես էր եկել որպես ազգային հավաքականի մարզիչ։
1995 թվականին Յաել Արադն ամուսնացել է Լիոր Քահենի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Яэль Арад – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
YAEL ARAD JUDOKA
Աննա Նիկոլ (ֆիլմ)

«Աննա Նիկոլ» (անգլ.՝ The Anna Nicole Smith Story), ամերիկյան կենսագրական ֆիլմ Աննա Նիկոլ Սմիթի մասին՝ նկարահանված 2007 թվականին։ Պրեմիերան կայացել է նույն թվականի օգոստոսի 30-ին։ Աննա Նիկոլի դերը խաղում է Ուիլլա Ֆորդը։
Գովազդային կարգախոսը՝ «Սկանդալային կյանք, խորհրդավոր մահ»։
Ըստ ֆիլմի պրոդյուսերներից մեկի՝ Ջոզեֆ Նասսերի, կինոնկարը կարելի է բնութագրել որպես «արագ ուղի» (անգլ.՝ "fast track"):
Ֆիլմը համարվում է անկախ արտադրանք և թողարկվել է կինովարձույթի ու կինոթատրոնների համար։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է Աննա Նիկոլ Սմիթի կյանքի մասին՝ սկսած 17 տարեկանից մինչև մահը։ Ներկայացվում է, թե հերոսուհին ինչպես էր ձգտում դառնալ կինոաստղ, ինչ սկանդալների միջով է անցել, նրա ամուսնությունը Ջեյմս Հովարդ Մարշալ II-ի հետ, նրա ռեալիթի շոուն, դստեր ծնունդը, որդու մահը, դատական քաշքշուկները և մահը։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Анна Николь»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Սաղմնային զարգացում

Սաղմնային զարգացում, էմբրիոգենեզ, բազմաբջիջ կենդանիների զարգացումը ձվային կամ սաղմնային թաղանթներում։ Ընթանում է մայրական օրգանիզմում կամ օրգանիզմից դուրս։ Սաղմնային զարգացմանը նախորդում է նախասաղմնային զարգացման շրջանը, երբ աճում, ձևավորվում և հասունանում է ձուն։ Սաղմնային զարգացման ընթացքում համեմատաբար մեկ պարզ ձվաբջջից առաջանում է բազմաբջիջ, տարբեր օրգաններից և հյուսվածքներից կազմված, ինքնուրույն գոյության ընդունակ օրգանիզմ։ Սաղմնային զարգացման հիմնական փուլերն են՝ բեղմնավորումը (կուսածնության ժամանակ՝ ձվի ակտիվացումը), տրոհման բաժանումները, գաստրուլյացիան, օրգանոգենեզը, թաղանթներից դուրս գալը կամ ծնունդը։ Տարբեր կենդանիների սաղմնային զարգացումը զգալիորեն տարբերվում է իրարից։ Որոշ կենդանիների սաղմնային զարգացոման ընթացշում զարգացման առանձին փուլեր բացակայում են։ Սաղմնային զարգացման պրոցեսն ինչ-որ չափով հիշեցնում է էվոլյուցիայի ընթացքը։ Սակայն սաղմնային նմանությունը հարաբերական է, քանի որ զարգացման ամեն մի փուլում սաղմերը հարմարվում են գոյության համապատասխան միջավայրին։ Սաղմնային զարգացումը կյանքի կարևորագույն շրջան է և պայմանավորում է օրգանիզմի հետսաղմնային զարգացումը։


== Փուլեր ==


=== Բեղմնավորում ===

Բեղմնավորումը տեղի է ունենում մայրական օրգանիզմում կամ ջրում, այնուհետև, տրոհման ընթացքում ձուն հաջորդաբար բաժանվում է սկզբում մեծ, հետո ավելի ու ավելի մանր բջիջների (բլաստոմերներ) առաջանում է բազմաբջիջ (սովորաբար խոռոչավոր) սաղմը՝ բլաստուլան։ Տրոհման 7-րդ բաժանումից առաջանում են 128 բջիջներ և սաղմն անվանվում է բլաստուլա։ Կաթնասունների սաղմն այս փուլում անվանվում է բաստոցիստ։


=== Գաստրուլյացիա ===

Գաստրուլյացիայի ժամանակ առանձնանում են սաղմնային թերթիկները և սաղմի մարմնի պատերը ձեռք են բերում երկշերտ, իսկ կենդանիների մեծամասնությունը՝ նաև եռաշերտ կառուցվածք (էկտոդերմ, էնտոդերմ և մեզոդերմ)։ Սաղմնային զարգացման ընթացքը տարբեր կենդանիների համար տարբեր է, բայց արդյունքում ստեղծվում է օրգանիզմի կառուցվածքի ընդհանուր պլան, որը նման է նույնիսկ հեռավոր կարգաբանական խմբերում։ Շատ կաթնասունների մոտ հենց սաղմնային թերթիկների զարգացման ժամանակ է, որ սաղմն անվանում է մոր արգանդի պատին։


=== Օրգանոգենեզ ===

Օրգանոգենեզի ժամանակ սաղմնային թերթիկները բաժանվում են օրգանների և համակարգերի սաղմերի (նախասկիզբների)։ Օրգանոգենեզն իրականանում է գլխավորապես բջիջների տեղաշարերի և տարբերակման շնորհիվ։ Ողնաշարավորների օրգանոգենեզի առաջին փուլն անվանվում է նևրուլյացում, երբ ձևավորվում են նյարդային թիթեղը և նյարդային խողովակը։


=== Ծնունդ ===
Թաղանթներից դուրս գալու կամ ծննդի ժամանակ սինթեզվում է թաղանթները լուծող ֆերմենտ, ի հայտ են գալիս կեղևը կոտրելու հարմարանքներ և այլն։


== Գենետիկական հիմք ==
Սաղմնային զարգացում և հյուսվածքների ու օրգանների տարբերակումը պայմանավորվում է բջջի գենետիկական ապարատով։ Օրգանիզմի բոլոր բջիջները ստանում են գեների լրիվ հավաքակազմեր, բայց սաղմնային զարգացման ընթացքում, տարբեր հյուսվածքներում և օրգաններում, զարգացման տարբեր փուլերում գործում են տարբեր գեներ, որոնք պայմանավորում են տվյալ տարբերակման համար անհրաժեշտ սպիտակուցների սինթեզը։ Այսպիսով, սաղմնային զարգացման պրոցեսում տարբերակման գործոնները պայմանավորում են այն գեների գործունեությունը, որոնք իրականացնում են համապատասխան սպիտակուցների սինթեզը, իսկ սպիտակուցներն ապահովում են բջիջների տարբերակումը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուրմանովի փողոց (Կրասնի Սուլին)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆուրմանովի փողոց (այլ կիրառումներ)Ֆուրմանովի փողոց (ռուս.՝ Улица Фурманова), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Գոռնյացկի միկրոշրջանում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Դմիտրի Անդրեևիչ Ֆուրմանովի պատվին։ Սկիզբ է առնում Վորոշիլովի և Կուլտուրայի փողոցների հանգույցից և ավարտվում Հոկտեմբերի 50-ամյակի փողոցում։ Երկարությունը 1300 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Կրասնի Սուլին քաղաքի Ֆուրմանովի փողոցը գտնվում է Գոռնյացկի միկրոշրջանում։ Այն սկսվում է Վորոշիլովի և Կուլտուրայի փողոցների հանգույցից, հատում է Բրատսկայա, Պարկովայա, Պավլովի, Չկալովի փողոցները և ավարտվում Հոկտեմբերի 50-ամյակի փողոցի հետ հատվելով։ Փողոցի երկարությունը 1300 մետր է։
Ֆուրմանովի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346356։
Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող, «Չապաև» (1923, հայ հրտ. 1951) և «Խռովություն» (1925, հայ․ հրտ․ 1934) վեպերի հեղինակ Դմիտրի Անդրեևիչ Ֆուրմանովի պատվին։

Ֆուրմանովի փողոցի սկզբնամասում (թիվ 9) գտնվում է «Կրասնի բումեր» թերթի խմբագրությունը (ռուս.՝ «Красный бумер»)։ Փողոցի սկզբնամասի աջ կողմում Անդրեյ Սուլինի անվան զբոսայգին է։ Անդրեյ Սուլինի անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգու պատմությունը սկսվում է 1969 թվականից։ Այդ ժամանակ Կրասնի Սուլինի աշխատավորների պատգամավորների քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեն 1969 թվականի հուլիսի 22-ին ընդունեց ««Մետալուրգ» մարզադաշտի շրջանում գտնվող կանաչ գոտու բարեկարգման և այնտեղ մշակույթի ու հանգստի քաղաքային զբոսայգի կառուցելու մասին» թիվ 317 որոշումը։ 1976 թվականին այգում արդեն աշխատում էր «Զելյոնի» 700-տեղանոց կինոթատրոնը, տեղադրված են եղել 7 ատրակցիոններ։ Քաղաքի հպարտությունը դարձել էր դիտանիվը։
Զբոսայգու կանաչապատումը տեղի է ունեցել պարբերաբար, տնկվել է ավելի քան 600 ծառ՝ եղևնիներ, սոճիներ, շագանակենիներ, արոսենիներ և թխենիներ։ Բացի այդ, զբոսայգում տեղադրվել է երկու առևտրային տաղավար։ Զբոսայգում միշտ հնչել է երաժշտություն, տեղի են ունեցել տոնակատարություններ, մրցույթներ և խաղեր։ 2017 թվականի մարտին սկսվել է 40 տարի ծառայած «Դիտանիվի» ապամոնտաժումը։
Չկալովի և Ֆուրմանովի փողոցներով պարփակված հատվածում տեղակայված է Կրասնի Սուլինի և Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցը (հասցեն՝ Ֆուրմանովի փողոց, 32)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Фурманова в Красном Сулине
Подробная карта Улица Фурманова, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты


== Արտաքին հղումներ ==
Алексеева Татьяна. В парке Андрея Сулина зазеленело «Дерево дружбы» Archived 2017-04-27 at the Wayback Machine. // Красносулинский вестник, 01.10.2009, № 78 (23160), с. 3
Мякинченко В. Я.Сулин и Сулинцы словарь и справочник. — Красный Сулин: Сулинполиграфсервис, 2002.-с.180. — ISBN 5-98754-003-9
Աղվեսը

Աղվեսը, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից մեկը, որի ակունքը ժողովրդական է։ Գրության թվականն ստույգ հայտնի չէ։ Ստեղծագործության ինքնագիրը չի պահպանվել։


== Ստեղծման պատմություն ==
«Աղվեսը» բանսատեղծությունը գրելիս Հովհաննես Թումանյանն օգտվել է Կ․ Կոստանյանցի՝ 1892 թվականին Թիֆլիսում գրված «Նոր ժողովածուի» Ա պրակի տարբերակից՝ ժողովրդական  երգի միջին հայերենը վեր ածելով ժամանակակից գրական-ժողովրդական լեզվի և փոխելով բազմաթիվ բառեր ու տողեր։ Թումանյանը «Ի վերայ աղուէսին» վերնագիրը դարձրել է «Աղվես»։
«Աղվեսը» բանսատեղծությունն առաջին անգամ «Միջնադարյան ժողովրդականից» ենթագրերով տպագրվել է 1906 թվականի Հասկեր ամսագրի № 12 համարի 405-406-րդ էջերում, այնուհետև՝ 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած Բանաստեղծություններ շարքում 97-98-րդ էջերում։ Առանձին նկարազարդ գրքույկով հրապարակվել է 1922 թվականին Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած Բանաստեղծություններ շարքի «ժողովրդական երգեր» բաժնում 135-136-րդ էջերում առանց ենթավերնագրի, ապա՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում գիտական հրատարակչության 6 հատորով լույս տեսած  Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 219-220-րդ էջերում։
Արտատպվում է 1922 թվականին Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» շարքից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստեփանյան

Ստեփանյան` հայկական տարածված ազգանուն է, ստեղծվել է Ստեփան անունից։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ստեփանյան, Արմենակ
Ստեփանյան, Ալբերտ` պատմագետ և մշակութաբան
Ստեփանյան, Գագիկ (մականունը՝ Հեթանոս Գագո)` Արցախի պատերազմի հերոս
Ստեփանյան, Հարո` կոմպոզիտոր
Ստեփանյան, Միշա
Ստեփանյան, Նելսոն` հայ օդաչու   Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս
Ստեփանյան, Սարգիս, ՀՀ ԶՈՒ մայոր
Ստեփանյան, Սուրեն`
Սուրեն Ստեփանյան` նկարիչ
Սուրեն Ստեփանյան` քանդակագործ
Ստեփանյան, Ստեփան` օդաչու
Ստեփանյան, Վահան
Ստեփանյան, Օնիկ` դերասան


== Այլ լեզուներում ==
Սթեֆանի
Սթեֆանի, Գվեն
Սթիվենս
Սթիվենս, Ջորջ` ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր
Սթիվենս, Սլուոն` ամերիկացի թենիսիստուհի
Սթիվենսոն՝ շոտլանդական
Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոն` շոտլանդացի գրող
ուկրաինական`
Ստեպանենկո
Ստեպանյուկ
ռուսական
Ստեպանով
Ստեպաշին


== Աստերոիդի անուն ==
(3444) Ստեփանյան աստերոիդ


== Ծանոթագրություններ ==
(8736) Շիգեհիսա

(8736) Շիգեհիսա (անգլ.՝ Shigehisa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հունվարի 9-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,47592 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8246 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1272 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1422,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,252988 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,78° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8736) Շիգեհիսա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կոճղարմատ

Կոճղարմատ (լատ.՝ rhizoma), բազմամյա խոտաբույսերի ստորգետնյա ընձյուղ։ Արմատից տարբերվում է ծայրապատյանի բացակայությամբ, պարենքիմի և թեփուկանման, մանր տերևների առկայությամբ։
Վերջիններիս ծոցերում կամ հանգույցներում առաջանում են բողբոջներ, որոնք ամեն տարի ստորգետնյա նոր ընձյուղներ և հավելյալ արմատներ են առաջացնում։ Որոշ բույսերի (հիրիկի) կոճղարմատները կարճ են, հաստ, մյուսներինը (օրինակ՝ սիզախոտինը)՝ շատ բարակ, երկար, արագ ճյուղավորվող։ Կոճղարմատի ծերացած մասերի մահացման դեպքում վերգետնյա հատվածները միմյանցից առանձնանում են, տեղի է ունենում բնական վեգետատիվ բազմացում։ Կոճղարմատները հողում տարածվում են հորիզոնական ուղղությամբ, երբեմն՝ թեքությամբ։ Տարածման խորությունը սովորաբար ընդգրկում է վարելաշերտը, բայց որոշ բույսեր (մոլասորգո) թափանցում են մինչև մեկ և ավելի մետր։
Կոճղարմատավոր բույսերից մի քանիսը (արվանտակ, սեզ, մոլասորգո, ձիաձետ) վարելաշերտում առաջացնում են արմատների խիտ ցանց՝ դժվարացնելով հողի մշակման, բույսերի ցանքի ու խնամքի աշխատանքները։ Որոշ բույսերի կոճղարմատները պարունակում են դեղանյութեր (կատվախոտ), ներկանյութեր (կզմուխ), դաբաղանյութեր (մատրասդ) ևն։ Երկար կոճղարմատներ ունեցող բույսերն օգտագործվում են ավազուտների ամրացման համար։
Make Me Wanna Die

«Make Me Wanna Die», ամերիկյան The Pretty Reckless ալտերնատիվ ռոք խմբի դեբյուտային սինգլը։ Այն բրիտանական UK Rock Chart ռոք շքերթում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը և մտել է Kick-Ass ֆիլմի սաունդթրեքի մեջ։


== Ստեղծագործությունների ցուցակ ==
Digital download


== Տեսահոլովակ ==
Գոյություն ունի «Make Me Wanna Die» երգի երկու տեսահոլովակ։ Առաջինը թողարկվել է 2010 թվականի մայիսի 13–ին YouTube–ի և Vevo–ի վիրուսային մարքեթինգի նպատակով։ Պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 15–ին iTunes Store–ում։


== Շքերթներում հորիզոնականները ==


== Թողարկան պատմությունը ==


== Քննադատություններ ==
Digital Spy–ը դրական է արձաքանքել սինգլի մասին, հայտարարելով․ «The Pretty Reckless–ը ռոք խումբ է Նյու Յորքից, որը գլխավորում է 16–ամյա հեռուստաաստղը, որի դեբյուտային սինգլը հասարակ սաունդթրեքից դարձավ էքշն–պայթուցիկ։ Ո՞վ ասաց, որ փանկը մահացել է»։
Խոսքը նրա մասին է, որ Make Me Wanna Die–ը պայթյուն է։ Այն փոսթ-գրանջի լավ, մեծ շերտ է՝ ճչացող կրկներգով, հիանալի անհարթ գիթառային ելևէջներով և փայլուն մատուցմամբ։


== Երգի օգտագործումը ==
«Make Me Wanna Die» երգը օգտագործվել է Վամպիրի օրագրերը հեռուստասերալի երկրորդ եթերաշրջանի թրեյլերում։ Երգը մտել է Kick-Ass երգի սաունդտրեքում և հնչել է Բամբասանքի աղջիկ հեռուստասերիալում (չորրորդ եթերաշրջան իններորդ սերիա), որտեղ նկարահանվել է հենց Թեյլոր Մոմսենը։ Սինգլը հնչել է նաև ամենամյա Victoria's Secret Fashion Show 2011–ի առաջին թողարման ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 2011 թվականի նոյեմբերի 9–ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Աննա Իզրյադնովա

Աննա Ռոմանովնա Իզրյադնովա (ռուս.՝ А́нна Рома́новна Изря́днова, 1891, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 26, 1946(1946-10-26), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինի առաջին քաղաքացիական կինը։


== Կենսագրություն ==
Աննա Իզրյադնովան ծնունդով Մոսկվայից է։ Նա և քույրերը՝ Սերաֆիման և Նադեժդան, նույնպես ապրել են Մոսկվայում, եղել են 20-րդ դարի համար բնութագրական առաջադեմ այն ռուս աղջիկներից, որոնք իրենք էին վաստակում, հաճախում էին դասախոսությունների և բազմաթիվ հանրահավաքների, հետաքրքրվում էին այդ ժամանակներում նորաձև բանաստեղծներով։
Աննա Ռոմանովնա Իզրյադնովան սրբագրիչ էր աշխատում «Ի. Դ. Սիտինի ընկերություն» տպարանում։
1913 թվականին Աննան ծանոթացել է Սերգեյ Եսենինի հետ, որն ընդունվել էր տպարան աշխատանքի սկզբում որպես առաքման բեռնակիր, իսկ հետո սկսել էր աշխատել բարձր ընթերցող (սրբագրիչի օգնական)։ Եսենինի հետ Աննա Իզրյադնովան հաճախել է Շանյավսկու անվան համալսարանը։
1914 թվականին Աննա Իզրյադնովան քաղաքացիական ամուսնություն է հաստատել Եսենինի հետ։ 1914 թվականի սեպտեմբերին, Իզրյադնովայի խոսքերով, Եսենինը արդեն որպես սրբագրիչ սկսել է աշխատել Չերնիշև-Կոբելկովի տպարանում։ Որոշ ժամանակ Իզրյադնովան և Եսենինը, ինչպես գրել է Աննա Ռոմանովնան իր հուշերում, միասին ապրել են Սերպուխովի ուղեմուտքի մոտ վարձված բնակարանում։
1914 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Աննա Իզրյադնովան որդի է ունեցել և կոչել նրան Յուրի։ Սերգեյ Եսենինի մահից հետո Մոսկվայի Խամովնիչեսկի շրջանի ժողովրդական դատարանում բարձրացրել է Յուրիին՝ որպես բանաստեղծի որդի ճանաչելու հարցը։ Որդուն բանակ ճանապարհելով՝ Աննա Ռոմանովնան ընդմիշտ կորցրել է նրա հետ կապը։ Յուրին ընկել է ռեպրեսիայի ալիքի տակ Եսենինի մյուս աշակերտների հետ։ 1937 թվականի օգոստոսի 13-ին Յուրի Եսենինը գնդակահարվել է Ստալինի դեմ մահափորձի կեղծ մեղադրանքով։ Հետմահու արդարացվել է 1956 թվականին։
Աննա Իզրյադնովան ամբողջ կյանքում եղել է Եսենինին նվիրված՝ իր վրա վերցնելով համատեղ կյանքի ամբողջ հոգածությունը։ Նա երբեք չի դատապարտել նրա արարքների համար, թեպետ երբեմն գանգատվել է նրա ոչ գործունյա լինելուց։ Այսպես է նա գրել Սերգեյ Եսենինի մասին իր հուշերում. «Ռոճիկը վատնեց գրքերի, ամսագրերի վրա՝ առանց մտածելու՝ ինչպես ապրել…»։ 1914 թվականի ամռանը Եսենինը թողել է աշխատանքը և միայնակ մեկնել Ղրիմ հանգստի՝ սկզբում պլանավորելով, որ Աննան կգնա իր մոտ։ Ավելի ուշ Իզրյադնովան ստիպված էր հավաքել նրա վերադառնալու համար գումարը, ինչի համար դիմել է Եսենինի հորը՝ Ալեքսանդր Նիկիտիչին։ Ղրիմից վերադառնալուց հետո Եսենինն սկսել է ապրել ընկերների հետ, իսկ 1915 թվականի մարտին տեղափոխվել է Պետրոգրադ՝ գրական բախտ փնտրելու։
Մոտ կապերի խզումից հետո Սերգեյ Եսենինը Աննայի հետ պահել է բարեկամային, ընկերական հարաբերությունները, այցելել է նրան իր կյանքի դժվար պահերին։ Վերջին անգամ նրանք տեսնվել են մահից կարճ ժամանակ առաջ՝ 1925 թվականի աշնանը՝ Լենինգրադ իր վերջին այցից առաջ։
Աննա Իզրյադնովան, այդպես էլ չիմանալով իր որդու ողբերգական վախճանի մասին, մահացել է Մոսկվայում 1946 թվականին։ Թաղվել է Վվեդենսկի գերեզմանոցում։
Ա. Ռ. Իզրյադնովայի հուշերը Եսենինի մասին հրատարակվել են 1965 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
М. Окунь «История любви. Скромная девушка Аня» Archived 2017-05-05 at the Wayback Machine.
Анна Изряднова на «Родоводе». Дерево предков и потомков
Rocket Man (երգ)

«Rocket Man» (հայ. Տիեզերագնաց), բրիտանացի երգիչ և կոմպոզիտոր Էլթոն Ջոնի, 1972 թվականի երգը, իր՝ Honky Château հինգերորդ ստուդիական ալբոմից։
2004 թվականին Rolling Stone ամսագիրը «Rocket Man» երգը ընդգրկել է իր՝ «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն երգեր» ցանկի 242-րդ հորիզոնականում։ 2011 թվականի ցանկում երգը գտնվում էր 245-րդ հորիզոնականում։


== Ստեղծման պատմություն ==
Երգի տեքստը գրել է Բեռնի Թոփին, ով համարվում է Էլթոն Ջոնի երգերի տեքստերի հիմնական հեղինակը։ Ըստ ամենատարածված վարկածի, Թոփինին ոգեշնչել է «Տիեզերագնացը» (անգլ. The Rocket Man) պատմվածքը, ամերիկացի գրող Ռեյ Բրեդբերիի՝ «Նկարազարդ մարդը» ժողովածուից։ Սակայն, համաձայն Էլիզաբեթ Ռոզենտալի՝ «Էլթոն ջոնի երաժշտական ճանապարհորդությունը» գրքի, Թոփինին նրա տեսած ընկնող աստղն է ոգեշնչել գրել այս երգը։ Թոփինի խոսքերով, նրան ոգեշնչել է Pearls Before Swine խմբի «Rocket Man» երգը։


== Չարթեր ==


== Ժառանգություն ==
Ֆարել Վիլյամսը իր որդուն այս երգի պատվին է անվանել՝ Ռոքեթ Վիլյամս (ծնվ. 2008 թ.): «Անճոռնի ես» մուլտֆիլմից «Rocket’s Theme» երգը Ֆարելը նույնպես նրան նվիրեց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լա Ժառի-Օդուեն

Լա Ժառի-Օդուեն (ֆր.՝ La Jarrie-Audouin), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանում։ Մտնում է Լուլե կանտոնի կազմի մեջ։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17195։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 284 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Լա Ժառի-Օդուեն (ֆր.)
Տրիբուխովկա

Տրիբուխովկա (ուկրաիներեն՝ Трибухівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրիբուխովկա գյուղում բնակվում էր 81 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,712 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 113,76 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեդվեժնի (Տերսայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեդվեժնի (այլ կիրառումներ)Մեդվեժնի (ռուս.՝ Медвежий ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ատկարսկովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տերսա գետի ձախ ափին՝ 129 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010300212107000008725
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000872
Ավազանի կոդը - 05.01.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
(20582) Ռեխենբախ

(20582) Ռեխենբախ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(20582) Ռեխենբախ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գենային բանկեր

Գենային բանկեր, պահպանում են սերմերը, բույսերի գենետիկական բազմազանությունը, բարձրացնում են տարբեր կուլտուրաների վերականգնման հավանականությունը գլոբալ աղետներից հետո, և ներկայացնում են նյութերի կարևոր աղբյուր գիտնականների համար։
Գենետիկական բանկերում պահվում են սերմեր ամբողջ աշխարհից։ Պահվում են -18 °C ՝ սառնարանում, կամ -196 °C հեղուկ ազոտում, որտեղ նրանք կարող են պահվել նույնիսկ 100-ավոր տարիներ։ Պարբերաբար օրինակները թարմացվում են։
Գենային բանկերը լինում են՝

Սերմի բանկ
Հյուսվածքի բանկ
Կրիոբանկ
Բեղմնափոշու բանկ
Դաշտային գենոֆոնդ


== Սերմի բանկ ==
Սերմի բանկերը պահում են չոր սերմեր շատ ցածր ջերմաստիճանում։ Սպորները և պտերանմանները պահվում են սերմերի բանկերում, բայց այլ առանց սերմերի բույսերը, չեն կարող պահպանվել այդպիսի եղանակով։ Աշխարհում սերմերի պահպանման խոշորագույն բանկ է բրնձի միջազգային հետազոտական ինստիտուտը Մանիլում (Ֆիլիպիններ)։


== Հյուսվածքների բանկ ==
Այս եղանակով բջիջները պահվում են որոշակի լուսային և ջերմային պայմաններում, սննդային միջավայրում։ Այս մեթոդն օգտագործվում է անսերմ բույսերի և անսեռ եղանակով բազմացող բույսերի պահպանման համար։


== Կրիոբանկ ==
Օգտագործելով այս տեխնիկան, սերմերը պահպանվում են շատ ցածր ջերմաստիճանում։ Որպես կանոն պահում են հեղուկ ազոտում -196 °C : Սա օգտակար է այն տեսակների պահպանման համար, որոնք գտնվում են անհետացման եզրին։


== Բեղմնափոշու բանկ ==
Այս մեթոդով կարող են վերականգնվել բույսեր, որոնք գտնվում են ոչնչացման եզրին։ Այս եղանակով կարող ենք վերականգնել բույսեր քրոմոսոմային 1 հավաքակազմով։


== Դաշտային գենոֆոնդ ==
Այս եղանակի միջոցով համեմատվում են տարբեր բույսեր։ Այս եղանակի համար անհրաժեշտ է մեծ քանակով հող, հարմար եղանակ և այլն։
Այս եղանակով պահվում են բրնձի 42000 տեսակներ հնդկական Օրիսսա նահանգ Կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտում։


== Աղբյուրներ ==
«Банк генов | Энциклопедический словарь»
Մելիտոն Կանտարիա

Մելիտոն Վառլամիս ձե Կանտարիա (վրաց.՝ მელიტონ ვარლამის ძე ქანთარია, օգոստոսի 5, 1920, Ջվարի, Վրացական ԽՍՀ - դեկտեմբերի 26, 1993, Մոսկվա), Խորհրդային Միության հերոս (1945), ԽՄԿԿ անդամ 1947 թվականից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների ժամանակ մասնակցել է Սմոլենսկի պաշտպանությանը, Լատվիայի, Բելառուսիայի, Լեհաստանի վերագրավմանը։
Խորհրդային Միության հերոսի կոչման արժանացել է հաղթանակի դրոշը Ռայխստագի վրա բարձրացնելու համար։ Պարգևատրվել է 2 Լենինի, 2 Կարմիր դրոշի, ԴԴՀ շքանշաններով։


== Գրականություն ==
მელიტონ ქანთარია, გმირი მედროშე, შემდგენელი ბექა ქანთარია, თბ. 2003 წ; გამომცემლობა "მოლოდინი"
გამარჯვების სიმბოლო, ავტორები სერგო წურწუმია და ზაურ შეროზია, თბ. 2005 წელი
ბექა ქანთარია, გაზეთი "საქართველოს რესპუბლიკა," 2000 წელი, 9 მაისი
Մատա դու Ժակարե էկոլոգիական կայան

Մատա դու Ժակարե էկոլոգիական կայան (պորտ.՝ Estação Ecológica Mata do Jacaré), (նախկինում՝ Սան Կառլոսի էկոլոգիական կայան), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Սան Պաուլու նահանգում։ Պահպանում է Ատլանտյան անտառ բիոմի մեկուսացված հատվածները՝ ափամերձ կիսատերև բուսականությամբ։ 


== Պատմություն ==
75.26 հա տարածքով Ժակարե անտառը, որը գտնվում է Սան Պաուլու նահանգի Բրոտաս մունիցիպալիտետում, հիմնադրվել է 1961 թվականի օգոստոսի 25-ի 38.957 պետական որոշմամբ։ 1987 թվականի մարտի 12-ի 26.890 պետական որոշմամբ այն դարձավ Սան Կառլոսի էկոլոգիական կայան (պորտ.՝ Estação Ecológica de São Carlos)։ 2002 թվականի դաշնային որոշմամբ ասվում է, որ պահպանման միավորման անվանումը, հնարավորության դեպքում, պետք է հիմնված լինի իր ամենակարևոր բնական հատկանիշի կամ ամենահին անվան վրա, ուստի այն 2012 թվականի հուլիսի 20-ի 53.237 նահանգային որոշմամբ դարձավ Մատա դու ժակարե էկոլոգիական կայան։ Կառավարվում է Շրջակա միջավայրի պետական քարտուղարության Անտառային ինստիտուտի կողմից։ 
Միավորումը տեղակայված է ջրամբարի հարավային ափի երկայնքով, որը ձևավորվում է Սանտանա ամբարտակի կողմից Ժակարե Գուասու գետի վրա, ինչը բաժանում է Բրոտաս և Սան Կառլոս մունիցիպալիտետները։ Տարածքը լեռնային է և ներառում է էրոզիայի ենթակա զառիթափ լանջեր։ Բարձրությունները տատանվում են 600-692 մետրի սահմաններում։ Թափվում է 74.80 հա տարածքով Սանտանա ջրամբարի մեջ։


== Շրջակա միջավայր ==
Մատա դու Ժակարեն ունի Ատլանտյան անտառ բիոմին բնորոշ սեզոնային կիսատերև անտառային բուսականություն։ Միավորումն ունի ափամերձ բուսականություն։ Այն մեկուսացված հատված է՝ շրջապատված շաքարեղեգի դաշտերով։ 2002 թվականի ուսումնասիրությունը հայտնաբերել է թռչունների ընդամենը 145 տեսակ՝ անհետացման վտանգի տակ գտնվող տեսակների ցածր հաճախականությամբ։ Դա, ըստ երևույթին, պայմանավորված է միավորման փոքր չափերով և մեկուսացվածությամբ։ Առաջարկվել է շրջակայքի պաշտպանության ընդլայնում՝ ինչպես կենսաբազմազանությունը, այնպես էլ ջրամբարի ջրի որակը պահպանելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Feliciano, Ana Lícia Patriota; Santos, José Eduardo dos; Pires, José Salatiel Rodrigues; Cavalheiro, Felisberto; Moschini, Luiz Eduardo, CARACTERIZAÇÃO AMBIENTAL E PROPOSTA PRELIMINAR DE ZONEAMENTO DE UMA UNIDADE DE CONSERVAÇÃO..., արխիվացված  օրիգինալից 2009-12-01-ին, https://web.archive.org/web/20091201235719/http://www.seb-ecologia.org.br/forum/art16.htm, վերցված է 2016-05-12 
Geraldo Alckmin (20 July 2012) (portuguese), Decreto Nº 58.237, de 20 de Julho de 2012, http://www.legislacao.sp.gov.br/legislacao/dg280202.nsf/fc66ffd741d5df9683256c210061079c/3afbfcbbae0ba2a983257a44004961b7/$FILE/58.237.doc, վերցված է 2016-05-12