armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սեն Ժերմեն պալատ

Սեն Ժերմեն պալատ (ֆր.՝ Château de Saint-Germain-en-Laye), արքայական նախկին նստավայր Փարիզի Սեն Ժերմեն ան Լե տեղանքում` Սենայի ափին։ Ներկայումս պալատում տեղակայված է Ֆրանսիայի ազգային հնագիտության թանգարանը։


== Հիմնում և հետագա զարգացում ==
Դեռևս 1122 թվականին Լյուդովիկոս VI-ը ներկայիս շինության տեղում կառուցել էր Գրան Շատլե ամրոցը, որը 1346 թվականին ավերվել է Անգլիայի արքա Էդուարդ Վուդստոկի կողմից։ Նրանից պահպանվել է միայն սրբազան կապելան, որ կառուցվել ճարտարապետ Պիեռ դե Մոնտրյոյի նախագծով Լյուդովիկոս IX-ի համար։ Այդ նորարարական կառույցում, որի շինարարության մեջ մետաղական կոնստրուկցիա էր օգտագործվել, պահվել են քրիստոնեական սրբազան մասունքներ, այդ թվում` Քրիստոսի գլխի փշե պսակը, որ 1239 թվականին Ֆրանսիայի արքային էր վաճառել Լատինական կայսրության միապետ Բալդուին II-ը։
Շառլ Իմաստունը հին տեղում վերակառուցել է ավերված ամրոցը, իսկ Ֆրանցիսկ I-ը` ամբողջությամբ վերականգնել այն։ Ֆրանսիական Վերածննդի վարպետ Ֆիլիբեր Դելորմը Հենրի II-ի համար հին ամրոցի դիմաց իտալական նոր ոճով կառուցում է նոր նստավայր։ Նոր պալատին գրավչություն էր հաղորդում կանոնավոր այգին, որ առաջիններից մեկն էր Ֆրանսիայում։ Լյուդովիկոս XIII-ը Սեն Ժերմեն ան Լե է տեղափոխում իր պալատը։ Հենց այստեղ էլ ծնվում է նրա երկար սպասված ժառանգը` Լյուդովիկոս XIV-ը։
Լուի Արև արքան չէր սիրում հոր պալատը` գերադասելով ժամանակն անցկացնել հին ամրոցում, իսկ հետո ընդհանրապես տեղափոխվում է Վերսալ։ Չնայած դրան` նրա կառավարման օրոք երկու պալատները և այգին նորացվում են և վերակառուցվում Լուի Լևոյի և Անդրե Լենոտրի նախագծով։ 1688 թվականին այստեղ ապաստանում է Անգլիայից արտաքսված արքա Ջեյմս II Ստյուարտը, ով այնտեղ էլ մահանում և թաղվում է։ Ամբողջ 18-րդ դարի ընթացքում պալատը մնում է յակոբինյանների սեփականություն, չնայած Ստյուարտների ղեկավարը Ուտրեխտի հաշտությունից հետո Ֆրանսիայից անցել էր Հռոմ։
Հին ռեժիմի վերջին տարիները նշանավորվել են Սեն Ժերմենի անկումով։ Լյուդովիկոս XVI-ը պալատը հանձնում է իր եղբորը` Արուտայի կոմս Շառլ Բուրբոնին, ով վերականգնելու փոխարեն ամբողջությամբ քանդում է այն` վերածելով հողակտորների։ Պահպանվում է միայն Հենրի IV-ի թևը։


== 19-20-րդ դարեր ==
19-րդ դարում Նապոլեոնը դատարկ պալատում տեղավորում է հեծելազորի դպրոցը, իսկ նրա զարմիկ Նապոլեոն III-ը 1867 թվականին` վերանորոգումից հետո, պալատում հիմնում է հնագիտության թանգարան։ 1919 թվականի սեպտեմբերի 10-ին պալատում կնքվում է Սեն Ժերմենի հաշտության պայմանագիրը` Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ վերջ դնելով դաշնակիցների և Ավստրիայի միջև ռազմական գործողություններին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ` գերմանական օկուպացման շրջանում (1940-44), պալատը եղել է Ֆրանսիայում գերմանական բանակի գրասենյակը։
2005 թվականին պալատում գործող թանգարանը ստացել է «հնագիտության ազգային թանգարան» անունը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Սեն-Ժերմենի հաշտության պայմանագիր


== Արտաքին հղումներ ==
Սեն Ժերմեն պալատ
Ազգային հնագիտական թանգարան
Սիմեռու (գյուղ, Մյառյամաա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍիմեռուՍիմեռու (էստ․՝ Sõmeru), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բոնեյրե

Բոնեյրե (հոլ.՝ Bonaire, պապիամենտու լեզվով՝ Boneiru), Կարիբյան ծովի հարավային մասում գտնվող, Նիդերլանդների թագավորությանը պատկանող կղզի։ Ունի հատուկ համայնքի կարգավիճակ։ Վարչական կենտրոնն է շուրջ 3.000 բնակիչ ունեցող Կրալենդեյկ բնակավայրը։ Կղզու մակերեսը 288 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.414 (2009 թ.)։


== Աշխարհագրություն ==
Կղզու երկարությունը հյուսիս-արևմուտքից մինչև հարավ-արևելք 40 կմ է, իսկ մաքսիմալ լայնությունը 11 կմ է։ Ամենաբարձր կետը Բրանդարիս լեռն է 241 մ բարձրությամբ։ Բոնեյրե կղզու հարևանությամբ գտնվում է Քլեյն-Բոնեյրե անմարդաբնակ կղզին։ Կղզում հանդիպում են մողեսներ, 200 տեսակի թռչուններ և այլն։ Հարակից ջրերը հարուստ են 450 տեսակի ձկներով, 4 տեսակի ծովային կրիաներով և մոտ 70 տեսակի ջրմուռներով:
ր
Կակամո

Կակամո (իտալերեն՝ Caccamo), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 8528 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 46 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 187 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 90012։ Հեռախոսային կոդը՝ 091։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Նարինե Ավետիսյան

Նարինե Զավենի Ավետիսյան (1969, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դաշնակահարուհի, երաժշտագետ։ Արվեստագիտության թեկնածու (2004)։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (2005)։ Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման համակարգի փորձագետ (2013 թվականից)։


== Կենսագրություն ==
Նարինե Ավետիսյանը ծնվել է 1969 թվականին Երևանում։ 1988 թվականին ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի (դասատու՝ Ն. Շահպարոնյան), 1993 թվականին Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի (Մ. Մխիթարյանի դասարան) և 2000 թվականին՝ ասպիրանտուրայի երաժշտագիտության (ղեկեկավար՝ Ի. Տիգրանովա) բաժինները, 2012 թվականին Երևանի պետական համալսարանի «Հոգեբանության» դասընթացները։
1997–2001 թվականներին դասավանդել է Երևանի Կոստանդին Սարաջյանի անվան երաժշտական դպրոցում, 2001 թվականից՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, 2011 թվականից Կրթության որակի ներքին ապահովման բաժնի վարիչ է, 2006-10 թվականներին՝ «Արճեշ» հրտարակության տնօրեն, 2007 թվականից Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դեցենտ է։
Կրթական և ստեղծագործական «Flashmob» (2012, 2014, 2016), «Արվեստի բուհերի շաբաթ» (2015, 2016) և այլ նախագծերի հեղինակ և կազմակերպիչ է։
Ձայնագրել է Ավետ Տերտերյանի I և II սիմֆոնիաների խտասկավառակը։ 2015 թվականից՝ Սանկտ Պետերբուրգի «Մշակույթ և ապագա» հիմնադրամի և «Տերտերյանի ժամանակը» միջազգային փառատոնի Հայաստանի ներկայացուցիչ։
2016 թվականից ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Հայրավանք գյուղի «Ավետ Տերտերյան» ամենամյա փառատոնի հիմնադիր-ղեկավար է։
Գիտական և հրապարակախոսական հոդվածների հեղինակ է, 2008 թվականին կազմել է «Գեորգի Գրիգորի Տիգրանով-100» ժողածուն։


== Մրցանակներ ==
«Հայ երաժշտագիտության հեռանկարներ» մրցանակ (2009)
Հայ առաքելական եկեղեցու մեդալ (2015, Սանկտ Պետերբուրգ)։
Չերնիկովո (այլ կիրառումներ)

Չերնիկովո, կարող է վերաբերել՝

Չերնիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Չերնիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Ժողովածու (2318)

Ժողովածու (2318), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2318 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 31.2×20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 409 թերթից։ Գրված է միասյուն նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։


== Բովանդակություն ==
Սիմ. Երևանցւոյ Քարոզք։
Պետ. Բերթումեան Աղբիոր բացեալ, Քարողք։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Սիեռժ սու լը Շեյլար

Սեն Սիեռժ սու լը Շեյլար (ֆր.՝ Saint-Cierge-sous-le-Cheylard), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 196 մարդ, բնակչության խտությունը` 32.72 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.99 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 100 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 25 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 141 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 105-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 36։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,5 %։ 105 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 100 անձ (51 տղամարդ և 49 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (1 տղամարդ և 4 կին)։ 36 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 19-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Եկատերինա Բելաշովա

Եկատերինա Բելաշովա (ռուս.՝ Екатери́на Фёдоровна Белашо́ва, Ալեքսեևա-Բելաշովա, ռուս.՝ Алексеева-Белашова, նոյեմբերի 19 (դեկտեմբերի 2), 1906, 1906[…] կամ դեկտեմբերի 2, 1906(1906-12-02), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 9, 1971(1971-05-09), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային քանդակագործ։ Եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության առաջին քարտուղար (1968-1971)։ ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1964), ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1963), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1967)։ ԽՄԿԿ անդամ (1945)։


== Կենսագրություն ==
Եկատերինա Բելաշովան ծնվել է 1906 թվականի նոյեմբերի 19-ին (դեկտեմբերի 2-ին) Սանկտ Պետերբուրգում։ Սովորել է ՎԽՈՒՏԵԻՆ-ում (Լենինգրադի բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտ) (1926-1932) Ռոբերտ Բախի, Վսևոլոդ Լեշևի, Վասիլի Սիմոնովի և Ալեքսանդր Մատվեևի մոտ։ 1941-1952 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի կիրառական և դեկորատիվ արվեստի ինստիտուտում։ 1952-1965 թվականներին եղել է Մոսկվայի Ս. Ստրոգանովի անվան գեղարվեստա-արդյունաբերական ակադեմիայի պրոֆեսոր, 1957-1968 թվականներին՝ քարտուղար, 1968 թվականից` ԽՍՀՄ նկարիչների միության առաջին քարտուղար, ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (1964)։ Հիմնականում աշխատել է հաստոցային քանդակագործության ոլորտում։ Բելաշովան մահացել 1971 թվականի մայիսի 9-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (հատված՝ № 7):


== Ընտանիք ==
Ամուսին՝ Միխայիլ Բելաշով, քանդակագործ, պատերազմի սկզբում մտել է Մոսկվայի աշխարհազոր և մահացել (1941)
Որդի՝ Ալեքսանդր Բելաշով, քանդկագործ-անիմալիստ


== Ստեղծագործություններ ==
Վիկտոր Խոլզունովի հուշարձանը Ստալինգրադում (1940)
Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի դիմաքանդակ (գիպս, 1942, բրոնզ, 1965)
«Ըմբոստը» (գիպս, 1943, բրոնզ, 1957)
«Ծերունու դիմաքանդակ» (գիպս, 1944, բրոնզ, 1960)
«Պառկած աղջիկը» (գիպս, 1947, բրոնզ, 1958)
«Երազանք» (մարմար, 1957-1958)
Ա. Ս. Պուշկինի հուշարձանը Պուշկինի լեռներում (Պսկովի մարզ, (բրոնզ, 1959)
Ն. Կ. Կրուպսկայայի դիմաքանդակ (բրոնզ, 1959)
«Ա. Ս. Պուշկին, 1937.» (բրոնզ, 1964)
«Սիրելիս» (բրոնզ, 1964)
«Զարթոնք» (մարմար, 1967)
«Շոպեն» (բրոնզ, 1968, մարմար, 1969)
Ն. Կ. Կրուպսկայայի հուշարձանի նախագիծը Մոսկվայում (գիպս, 1970)
Կրուպսկայայի հուշարձան (Մոսկվա, բրոնզ՝ 1976)


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1963)
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1967) («Երազանք», «Նադեժդա Կոնստանտինովնա Կրուպսկայա», «Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկին, 1937» քանդակագործական շարքի համար)
Լենինի շքանշան (1966)
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան


== Գրականություն ==
Шульгина Т.  Памятник Надежде Константиновне Крупской // Юный художник. - 1988. - № 12. - С. 6-7.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография и скульптуры на сайте Картинной галереи г. Красноармейска Московской обл.
Զոլավոր ծածկաչք

Զոլավոր մերկաչք (լատ.՝ Ablepharus bivittatus), զոլավոր ծածկաչք սցինկ, զոլավոր անկոպ սցինկ, սցինկերի ընտանիքի անկոպ սցինկերի (լատ.՝ Ablepharus) ցեղի մողես։ Հազվադեպ հանդիպում է ՀՀ Կոտայքի, Լոռու, Արարատի, Վայոց ձորի ու Սյունիքի մարզերում, նաև Երևանի տարածքում։ Տարածված է թփուտային, նոսրանտառային և տափաստանային բուսականությամբ խիստ քարքարոտ վայրերում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմինը բարեկազմ է, երկարությունը տարիքի հետ փոխվում է (3, 6-6, 1 սմ), պոչը գրեթե 1, 5 անգամ երկար է։ Գլուխը ծածկված է խոշոր վահանիկներով և տարանջատված չէ մարմնից։ Աչքերը (ձուլված անշարժ կոպերով) և արտաքին ականջային անցքը փոքր են։ Ոտքերը շատ կարճ են։ Միանման, մանր, հարթ ու փայլուն թեփուկներով ծածկված մեջքային մակերեսի ընդհանուր գունավորումը գորշավունից սրճագույն է. 6 երկայնակի շարքերով դասավորված են իրար հաջորդող բաց ու մուգ երանգների երկարավուն բծերից բաղկացած զոլեր։ Դրանցից 2 կենտրոնականները հպվում են ծոծրակից դեպի պոչը անցնող մուգ, նեղ զոլի հետ։
Մարմնի կողմնային մակերեսներով, քթանցքից մինչև պոչը, անցնում է մեկական մուգ զոլ՝ սպիտակավուն եզրագծերով։ Տարիքի հետ մեջքային մակերեսին ու պոչին ձևավորվում են իրար հաջորդող սպիտակավուն ու գորշավուն երկարավուն խալիկներից բաղկացած 4 երկայնակի շարքեր։ Որովայնային մակերեսը բաց գույնի է, սակայն զուգավորման շրջանում ձեռք է բերում ոսկեգույն կամ նարնջագույն գունավորում։ Պոչը կապարագույն է։


== Սննդառություն ==
Սնվում է մանր հոդվածոտանիներով և փափկամարմիններով։


== Բազմացում և զարգացում ==
Զուգավորումը տեղի է ունենում մայիսին։ Հունիսին էգը դնում է 3-5 ձու (5x5 մմ)՛. Ձագերը ծնվում են օգոստոսի վերջից սեպտեմբերի վերջ։ Առաջարկված է գրանցել ՀՀ Կարմիր գրքում։
Մոնտեսկանո

Մոնտեսկանո (իտալերեն՝ Montescano), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 398 մարդ (2004 թվական)։ Խտությունը կազմում է 166 մարդ/կմ²։ Տարածքը 2 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0385։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0385 60033
Էլեկտրոնային փոստ՝ comune.montescano@tin.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.montescano.pv.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Բենտալ (լեռ)

Բենտալ (եբրայերեն՝ הר בנטל‎ Հար Բենտալ), հրաբխային ծագում ունեցող լեռնագագաթ, որը գտնվում է Իսրայելի բարձունքներում՝ Գոլանի բարձունքների մոտ, Սիրիայի սահմանից ոչ շատ հեռու։ Ավիտալ լեռան հետ միասին, որը գտնվում է նրանից հարավ, ձևավորում են ամբողջական զանգված։ Լեռան ամենաբարձր կետը ծովի մակերևույթից ունի 1171 մետր բարձրություն։


== Նկարագրություն ==
Լեռը տեղակայված է Քունեյտրա սիրիական քաղաքի արևմուտքում և Մերոմ Գոլան կիբուցից հարավ, որը գտնվում է լեռան ստորոտում։ Լեռան ստորոտում 20-րդ դարի 80-ական թվականներին կառուցված մեծ ջրամբար կա։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Վիկտորյա Դոնդա

Վիկտորյա Դոնդա Պերես (իսպ.՝ Victoria Donda Pérez, սեպտեմբերի 17, 1979(1979-09-17), Navy Petty-Officers School of Mechanics, Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի իրավապաշտպան, Արգենտինայի ազգային կոնգրեսի պատգամավոր, ներկայացնում է ձախ «Ազատների շարժում հարավից» կուսակցությունը։ «Մայիսյան հրապարակի տատիկներ» կազմակերպության համահիմնադիրներից Լեոնտինա Պուէբլա դե Պերեսի թոռնուհին է և «կեղտոտ պատերազմի» երկու զոհերի դուստրը։


== Կենսագրություն ==

Ծննդաբերության ժամանակ Դոնդայի մայրը գտնվել է ESMA-յում, բռնատիրական ռեժիմի կողմից իրականացվող խոշտանգման կենտրոնում։ Նրա ծնողները, Մարիա Հիլդա Պերես դե Դոնդան և Խոսե Մարիա Լաուրեանո Դոնդան համարվում են «անհետ կորած»։ Միևնույն ժամանակ նրա հորեղբայրը ռազմածովային սպա էր և պատասխանատու էր նրա ծնողների ձերբակալության, խոշտանգումների ու սպանության համար։ Ծնողների մահից հետո նորածին Վիկտորիային տվել են այլ ընտանիքի, որը ոչինչ չգիտեր նրա կենսաբանական ծնողների մասին։
2003 թվականին «Մայիսյան հրապարակի տատիկները» և H.I.J.O.S. կազմակերպությունների օգնությամբ սկսվում են նրա իրական ծագման փնտրտուքները։ Նրա իրական ծագումը բացահայտվել է 2004 թվականին։ Այսպիսով նա դարձել է «Մայիսյան հրապարակի տատիկների» կողմից հայտնաբերված 78-րդ թոռնիկը։ Այդ ժամանակ արդեն Վիկտորիան զբաղվում էր հասարակական գործունեությամբ, մարդու իրավունքների խնդրով ու աղքատության վերաբերյալ խնդիրների լուծմամբ։ 2001 թվականի դեկտեմբերի բողոքի ակցիաների ժամանակ նա մասնակցել է խորհրդարանի շենքի զանգվածային պաշարման գործողություններին։
Սովորել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի իրավաբանության բաժնում, դարձել է փաստաբան և իրավապաշտպան։
Անդամակցել է «Ազատների շարժում հարավից» կուսակցությանը։ 2007 թվականին «Ճակատ հաղթանակի համար» կուսակցությունից ընտրվել է Արգենտինայի ազգային կոնգրեսի ստորին պալատ, որտեղ դարձել է ամենաերիտասարդ կին պատգամավորն ու առաջին պատգամավորը, որ «կեղտոտ պատերազմի» զոհերի երեխան էր։ Խորհրդարանում աչքի է ընկել առաջարկած մեծ թվով օրենսդրական նախագծերով, որոնք ընդլայնում էին մարդու իրավունքների պաշտպանությունը։
Հաջորդ, 2011 թվականի ընտրություններին նա մասնակցել է «Լայն առաջադեմ ճակատ»-ի կողմից, որն այնուհետև վերաձևափոխվել է` դառնալով «Առաջադեմներ» կոալիցիան։ 2015 թվականի ընտրություններին նա գլխավորել է կոալիցիայի ցուցակը։


== Մարդու իրավունքների պաշտպանություն ==
Մինչև իր ինքնության մասին իմանալը, Վիկտորիան արդեն հետաքրրքված էր մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ և աղքատության խնդիրներով։ Նա աշխատում էր Ազուցենա Վիլաֆլորի անվան անվճար ճաշարանում։ Մասնակցել է Արգենտինայի կոնգրեսի վրա 2011 թվականի ցույցերի ընթացքում տեղի ունեցած հարձակմանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Victoria Donda
Հայաստանի միջազգային ֆուտբոլիստների ցանկ

Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականը Հայաստանը ներկայացնում է միջազգային ասոցիացիայի ֆուտբոլում 1992 թվականից ի վեր այն բանից հետո, երբ երկիրը անկախություն է հռչակել 1991 -ին Խորհրդային Միության կազմալուծումից հետո։ Դրանից առաջ հայ ֆուտբոլիստները ներկայացնում էին Խորհրդային Միության ֆուտբոլի ազգային հավաքականը։ Թիմը ղեկավարվում է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի (ՀՖՖ) կողմից և մրցում է որպես Եվրոպական ֆուտբոլային ասոցիացիաների միության (ՈՒԵՖԱ) անդամ, որը ընդգրկում է Եվրոպայի երկրները և Իսրայելը։ Ստանալով անկախություն՝ 1992 թվականին հիմնադրվել է ՀՖՖ-ն և նույն թվականին դարձել է ՈւԵՖԱ-ի և FIFA-ի անդամ։ Թիմն իր առաջին միջազգային հանդիպումը անցկացրել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 14-ին՝ 0-0 հաշվով անցկացնելով Մոլդովայի հետ ընկերական խաղում, սակայն հանդիպումը ՖԻՖԱ-ի կողմից չի ճանաչվում, քանի որ Մոլդովան այդ ժամանակ կազմակերպության անդամ չի եղել։ Հայաստանի առաջին պաշտոնապես ճանաչված հանդիպումը տեղի է ունեցել երկու տարի անց՝ 1994 թվականի մայիսին Միացյալ Նահանգների դեմ։
2018 թվականի նոյեմբերի դրությամբ Հայաստանը խաղացել է 201 միջազգային խաղ՝ հաղթելով 49 անգամ, ոչ-ոքի՝ 42 անգամ, և պարտվել է 110 անգամ։ Թիմի առավել հաճախակի մրցակիցներն են եղել Անդորրան, Դանիան, Մակեդոնիան և Ուկրաինան, հանդիպելով յուրաքանչյուր թիմի հետ ութ անգամ։ Այդ թիմերից Հայաստանն առավել հաջող է խաղացել Անդորրայի դեմ՝ հաղթելով ութ խաղերից յոթը, իսկ Ուկրաինային չի կարողացել հաղթել ութ խաղերից ոչ մեկում։ Համաշխարհային և մայրցամաքային մրցումներում Հայաստանը հանդես է եկել Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության որակավորման խմբերում 1998 թվականից սկսած 1996 թվականից սկսած ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի առաջնությունում, սակայն չի կարողացել անցնել մրցաշարի ոչ մի եզրափակիչ։ 
Սարգիս Հովսեփյանը Հայաստանի բոլոր ժամանակների ամենատիտղոսակիր ֆուտբոլիստն է և ազգային հավաքականի կազմում 100 հանդիպում անցկացրած միակ ֆուտբոլիստը։ Պաշտպանը իր միջազգային դեբյուտը կատարել է Հայաստանի առաջին խաղում`1992, իր 100-րդ խաղը անց է կացրել 2008 թվականի հոկտեմբերին Բելգիայի հավաքականի նկատմամբ 2:0 հաշվով կրած պարտության ժամանակ և իր կարիերան ավարտել է 131 խաղոբ։ Հայաստանի հավաքականի կազմում նրա վերջին խաղը տեղի է ունեցել 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ին Լիտվայի հետ խաղում որտեղ նա հրավիրվել էր արարողությանը և խաղաց հանդիպման առաջին հինգ րոպեները՝ փոխարինվելուց առաջ։ 2018 թվականի նոյեմբեր ամսվա դրությամբ Հենրիխ Մխիթարյանը հանդիսանում է Հայաստանի բոլոր ժամանակների ամենաշատ գոլ խփած ֆուտբոլիստը՝ խփելով 26 գնդակ։ Նա իր առաջին միջազգային գոլը խփել է 2009 թվականին և 2013 թվականին հոկտեմբերի 15-ին դարձել է Հայաստանի ռմբառկուն՝ Իտալիայի հավաքականի դեմ խաղում գոլ խփելուց հետո։ Մխիթարյանը հեթ-տրիկի հեղինակ է դարձել 2016 թվականի մայիսին Գվատեմալայի նկատմամբ 7:1 հաշվով տարած հաղթանակի ժամանակ՝ դառնալով Հայաստանի պատմության մեջ առաջին հեթ-տրիկ խփած ֆուտբոլիստը։ 


== Ֆուտոլիստներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մենտոր Բունիաթյան

Մենտոր Աբրահամի Բունիաթյան (1877, Ցղնա, Նախիջևանի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 31, 1969(1969-01-31) կամ դեկտեմբերի 31, 1969(1969-12-31), Փարիզ, Փարիզի շրջան), հայ տնտեսագետ, բուրժուական քաղաքատնտեսության սուբյեկտիվ դպրոցի ներկայացուցիչ։ Քաղաքական գիտությունների դոկտոր (1903), պրոֆեսոր (1915)։


== Կենսագրություն ==
Մենտոր Բունիաթյանն ծնվել է 1888 թվականին Գողթնի Ցղնա ավանում։ Ուսումը ստացել է Բեռլինի, Լայպցիգի, Մյունխենի և Ստրասբուրգի համալսարաններում։
Մահացել է 1969 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում։   


== Գործունեություն ==
Դասախոսություններ է կարդացել Ժնևի համալսարանի բարձրագույն միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտում, Մյունխենում, Մոսկվայում, Թիֆլիսում, Երևանում։ 1920 թվականինից ապրել է Փարիզում։ Եղել է ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի տնտեսագիտության ընկերությունների անդամ։ Վարկի ու կապիտալի, փողի ու ապրանքի, ճգնաժամերի ու կապիտալիզմի մյուս տնտեսական կատեգորիաների մասին մի շարք գիտական աշխատություններ է հրատարակվել։   
Բունիաթյանի աշխատություններում արծարծվել են քաղաքատնտեսության գրեթե բոլոր կարևոր հարցերը։  Արժեքի մեկնաբանության հարցում նա մնացել է որպես քաղաքատնտեսության սուբյեկտիվ դպրոցի կողմնակից։ Նա կապիտալի հանդես գալը կապում էր մեքենական արտադրության առաջացման հետ և կապիտալը բաժանում էր «հասարակական կամ սոցիալական կապիտալի», «մասնագիտական կապիտալի», «ազատ կապիտալի»։ Ըստ նրա, հասարակական կապիտալը հասարակության տնօրինության ներքո գտնվող արտադրության միջոցներն են, մասնագիտական կապիտալն ունեցվածք Է, որն առանձին անձանց տալիս է եկամուտ, իսկ ազատ կապիտալը փոխատվական կապիտալի գործողությունն է։ Բունիաթյանը կապիտալի նկատմամբ պատմական մոտեցում է ունեցել, սակայն որոշակի չի ասել, որ կապիտալն արտահայտում է շահագործողական հարաբերություններ։ Բունիաթյանը արժեքավոր դատողություններ ունի շահույթի և տնտեսական ճգնաժամերի մասին։ Այս հարցերում նկատվում է Կարլ Մարքսի ազդեցությունը Բունիաթյանի վրա։


== Երկեր ==
Экономические кризисы, М., 1915;
Les fluctuations economiques, P․, 1959;
Les theories economiques et Albert Aftalion, P․, 1966


== Ծանոթագրություններ ==
Մելհա

Մելհա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պոչա (գետ, թափվում է Սվինոյե լիճ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոչա (այլ կիրառումներ)Պոչա (ռուս.՝ Поча), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է ՈՒդիմա գետի ափին։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03010000112103000001403
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000140
Ավազանի կոդը - 03.01.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նովայա Մուշտա

Նովայա Մուշտա (ռուս.՝ Новая Мушта, բաշկիրերեն՝ Яңы Мошто), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 292 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սնոսկի (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Սնոսկի (ռուս.՝ Сноски), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զովունիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Զովունի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 24 հուշարձան (4 միավոր)։

 


== Ծանոթագրություններ ==
(8474) Ռետիգ

(8474) Ռետիգ (անգլ.՝ Rettig), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի ապրիլի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,223978 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8414 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6065 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1211,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297172 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,91° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8474) Ռետիգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սուրբ Թովմա վանք (Ազնաբերդ)

Սուրբ Թովմա վանք, հայկական ավերված վանք, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ազնաբերդ (Քենգերլիի շրջան ) գյուղում։ Վանքը գտնվում էր գյուղի հյուսիս-արևելյան մասում գտնվող բարձրադիր հատվածում։


== Պատմություն ==
Վանքը հիմնադրվել է 10-12-րդ դարերում։ Այն վերանորոգվել 17-րդ դարում։
Վանքը ավերակ էր խորհրդային շրջանում. տանիքը և վերին պատերը քանդված էին, սակայն հնարավոր էր նկատել շենքի ընդհանուր հատակագիծը՝ թաղածածկ դահլիճով, կիսաշրջանաձև աբսիդով և հարավային դռներով։
Վանքի մնացորդները դեռևս պահպանվում էին 2001 թվականի օգոստոսի 30-ի դրությամբ, սակայն մինչև 2011 թվականի հուլիսի 15-ը վանքը հիմնահատակ ավերվել է։ Այդ մասին փաստում է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությունը։


== Տես նաև ==
Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի (Ազնաբերդ)
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Ազնաբերդ)


== Ծանոթագրություններ ==
Մաքրինե

Մաքրինե, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն մաքուր բառից։ Նորակերտ անուն է։ Հնում գործածվել է Մակրինե ձևով։


== Գործածություններ ==
Մակրինե (Մակրինա), քույր Մեծն Բարսեղի։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրսերա (քաղաք)

Օրսերա (իսպ.՝ Orcera), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Խաեն պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Անդալուսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Սիերա-դե-Սերուգա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ [126 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2037 (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 151 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Página personal acerca de Hornos
Տուրիյա (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏուրիյաՏուրիյա (ուկրաիներեն՝ Турія), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տուրիյա գյուղում բնակվում էր 1 511 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կենտավրոսներ (ֆիլմ)

«Կենտավրոսներ» (ռուս.՝ «Кентавры»), խորհրդային ​​երկմաս ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիտաուտաս Ժալակյավիչյուսը սոցիալ-քաղաքական դրամայի ժանրում։ «Լատինականաամերիկյան եռերգության» եզրափակիչ մասն է («Ողջ ճշմարտությունը Կոլումբոսի մասին» (ռուս.՝ «Вся правда о Колумбе»), «Այս քաղցր բառը՝ ազատություն» (ռուս.՝ «Это сладкое слово — свобода!»)։ Խորհրդային Միության, Հունգարիայի, Չեխոսլովակիայի և Կոլումբիայի կինոգործիչների համատեղ արտադրություն է։


== Սյուժե ==
Գործողությունները տեղի են ունենում Լատինական Ամերիկայի անանուն նահանգում (ենթադրվում է՝ Չիլի)։ Ռազմական շրջանակներում դավադրություն է հասունանում, որը խրախուսվում է  օտարերկրյա հետախուզական ծառայությունների կողմից։ Ակցիան, որը կրում է «Կենտավրոս» ծածկանունը, մտահղացվել է Վաշինգտոնում։ Ժողովուրդը հավատում է նախագահին, բայց դավադիրները գեներալ Պինի գլխավորությամբ ուժ են ստանում հեղաշրջում կազմակերպելու համար։


== Դերերում ==
Դոնատաս Բանիոնիս – նախագահ (հնչյունավորել է Իգոր Կվաշան)
Ռեգիմանտաս Ադոմայտիս – Օռլանդո, հետաքննությունների բյուրոյի տնօրեն (սերիա 1), պաշտոնաթող (սերիա 2) (հնչյունավորել է Վյաչեսլավ Շալևիչը)
Մարգիտ Լուկաչ – Անխելիկա, նախագահի կինը
Եվգենի Լեբեդև – Պին, գեներալ, 1-ին սերիայում՝ Հանրապետության ցամաքային զորքերի շտաբի պետ, 2-րդ սերիայում՝ Հանրապետության զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար
Դյուլա Բենկյո – Կատալան, գեներալ, Հանրապետության զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար (սերիա 1), պաշտոնաթող (սերիա 2) (հնչյունավորել է Ֆելիքս Յավորսկին)
Ելենա Իվոչկինա – Աննա Մարիա, Օռլանդոյի կինը
Իրեն Շյուտյո – Աննա Մարիայի մայրը
Գենադի Բորտնիկով – Անիբալ, Աննա Մարիայի եղբայրը
Իտկա Զելենոգորսկայա – Ջուլի (հնչյունավորել է Սվետլանա Ստարիկովան)
Վալենտին Գաֆտ – Անդրես, Օռլանդոյի օգնականը, 2-րդ սերիայից՝ հետաքննությունների բյուրոյի տնօրեն, դավադիր
Իոն Ունգուրյանու – Սերխիո Թորոա, նախարար, 2-րդ սերիայից՝ Հանրապետության Անվտանգության գլխավոր տնօրեն
Գենադի Բորտնիկով – Անիբալ, Աննա Մարիայի եղբայրը
Միխայ Վոլոնտիր – Էվարիստո, Օռլանդոյի ընկերը և գործակալը
Բրունո Օյա – Բրունո Նիլսոն, շվեդ լրագրող (հնչյունավորել է Օլեգ Մոկշանցևը)
Վալերի Անիսիմով – Գրեց, կապիտան
Կախի Կավսաձե – Ուգո, բարմեն (հնչյունավորել է Լեոնիդ Կանևսկին)
Վալերի Կուզին – Հանրապետության բանակի գեներալ
Նոդար Մգալոբլիշվիլի – Միգել, նախարար
Յուոզաս Բուդրայտիս – Ռայմոն (հնչյունավորել է Ռուդոլֆ Պանկովը)
Դումիտրու Ֆուսու


== Երաժշտություն ==
Ֆիլմում օգտագործվել են հատվածներ Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի № 25 սոլ մինոր սիմֆոնիայից։


== Մրցանակներ ==
1979 թվական - «Ազատության փառատոնի» գլխավոր մրցանակ Սոպոտայում
1979 թվական - 12-րդ համամիութենական կինոփառատոն Աշխաբադում․
Գեղարվեստական ֆիլմերի բաժնի գլխավոր մրցանակ
Լավագույն սցենարի մրցանակ (Վիտաուտաս Ժալակյավիչյուս)
Մրցանակ օպերատորական աշխատանքի համար (Պավել Լեբեշև)
Մրցանակ կերպարվեստի լուծման համար (Լևան Շենգելիա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կենտավրոսներ» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
Ջեյմս Ստիռլինգ

Ջեյմս Ստիռլինգ (անգլ.՝ James Stirling, մայիս 1692, Ստերլինգ, Շոտլանդիա - դեկտեմբերի 5, 1770(1770-12-05)[…], Էդինբուրգ, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), շոտլանդացի մաթեմատիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1729)։
Ամենակարևոր աշխատանքը «Տարբերակային մեթոդն» է (1730), որտեղ առաջին անգամ տրված է գամմա-ֆունկցիայի լոգարիթմի ասիմպտոմական վերլուծությունը (այսպես կոչված՝ Ս-ի շարքը, որից ստացվում է Սաիուինգի բանաձևը), դիտարկված են անվերջ արտադրյալներ, ստացված են բետա-ֆունկցիայի և հիպերերկրաչափական ֆունկցիաների մի քանի հատկություններ։ Կարևոր աշխատություններից է նաև «Երրորդ կարգի նյուտոնյան գծերը» (1717)։


== Ծանոթագրություններ ==
Քեր շրջան (Տեխաս)

Քեր շրջան (անգլ.՝ Kerr County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.865 կմ² է, բնակչությունը՝ 43.653 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քերվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Գուրալների ազգային տարազ

Գուրալների ազգային տարազ, Լեհաստանի Տատրա շրջանի Պոդհալե մարզի լեռնաբնակ լեհերի էթնոմշակութային խմբերի (գուրալներ) ավանդական տարազ։ Ի տարբերություն Լեհաստանի այլ մարզերի, Պոդհալեի լեռնաբնակները առօրյայում ազգային հագուստ են կրում (կամ ազգային հագուստի որոշ տարրեր)։ Հագուստի այս տեսակը լեհական ազգային տարազների շարքում լայն տարածում վայելող տեսակներից մեկն է համարվում։


== Նկարագրություն ==
Գուրալների ազգային տարազը բոլորովին վերջերս է հայտնի դարձել, XIX դարի վերջերին։ Այն առատորեն դեկորավորված է Ասեղնագործությամբ և զարդապատկերներով։ Մինչ այդ գուրալների հագուստը նման զարդարանք չուներ։ Համաձայն 1870-ական թվականների տվյալների, նովոտարսկի գուրալները կրում էին սպիտակ քաթանե տաբատ։ Կարերի երկայնքով դրանք հյուսվում էին սև-սպիտակ բրդյա թելերով։ Քաթանի երկու կտորների միջև կայմա էր կարվում (облямек), որպեսզի եզրերից թելը դուրս չգար։
Ըստ հնաբնակների, ժանեկազարդ տաբատներն առաջին անգամ իր հետ բերել է գյուղացի Յուզեկ Վալցակի հայրը Սկիբուվեկից։ Այդ ժանյակները սև և սպիտակ ոլորած բրդյա թելից էր, որը կարվում էր կարերի երկայնքով։ Գուրալյան վարպետները աստիճանաբար բարդացրել են զարդանախշերը, պարանները փոխարինել են գունավոր ասեղնագործով։ Տաբատները սկսեցին դիմացից զարդարել բարդ դեկորատիվ կոմպոզիցիաներով, որոնք ստացել են Պարժենիցա անունը։ Պաժենիցայի զարդապատկերը սրտաձև է։ Կենտրոնում գտնվում է շրջանաձև վարդակ, աստղ կամ որևէ շրջանաձև ծաղկային մոտիվ։ Հնում պարժենիցաներն ավելի համեստ ձևավորումներ էին. զարդապատկերները միջնադարյան կրակխառնիչի կամ օղականման տզկանեփի տեսք ունեին։ Պարժենիցայի զարդապատկերը մարզից կախված կարող է տարբերվել, սակայն ոճն ամեն տեղ նույնն է։ Զարդարման նման ոճը հատուկ է նաև Կարպատների բնակչության (հունգարներ, ռումինացիներ, սլովակներ, անդրկարպատյան ուկրաինացիներ) ավանդական  հագուստներին ։
Գուրալյան հագուստի կարևոր տարրերից է չուհան (լեհ.՝ Czuha, հունգ.՝ Szűr, ուկրաիներեն՝ Чуга)։ Դա տղամարդու կարճ բաճկոն է, որը կարված է սպիտակ քաթանից և զարդարված է գունավոր ասեղնագործով։ Ըստ ավանդույթի, ասեղնագործությամբ զբաղվում էին գուրալների տղամարդիկ։ Չուհան և ասեղնագործած տաբատները (պորտկի) տոնական տարազի մասն են կազմում։ Ծեր գուրալների չուհան և պորտկին որպես կանոն ավելի համեստ ասեղնագործությամբ են զարդարված։


== Տղամարդու հագուստ ==
Գուրալ տղամարկանց հագուստի կարևոր մասերից են բրդյա քաթանից կարված տաբատը (պորտկի) և վերարկուն (կուչա), կաշվե կարճաթև բաճկոնակը (սերդակ), մոկասինները (կերպչե կամ հայերեն՝ տրեխ) և գոտի (տրեզ, օպասկա), տնահյուս վուշե կտորից վերնաշապիկը (կոշուլա) և սև փետրավոր գլխարկը։


== Կնոջ հաջուստ ==
Կանացի հագուստը փոփոխություններ է կրել 19-20-րդ դարերում։ 19-րդ դարի կեսերին այն կազմված էր պերկալից (Перкаль) կարված լայնաթև վերնաշապիկից, կտորից կարված դեկորատիվ կորսետից, ծաղկային ձևավորմամբ պերկալե լայն շրջազգեստից, բեհեզե (մուսլին) գոգնոցից (ֆարտուչ), բարձր ներբաններով կոշիկներից, վզին կախազարդեր կամ մարջանից վզնոցներ և բեհեզյա կամ բրդյա գլխաշորից (շարֆ), որով ծածկվում էր գլուխը կամ ուսերը։ Կանայք նաև կրում էին տղամարդկանց կոշիկների նման կոշիկներ (կիրպչե)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Stay (երգ, Թուջի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Stay (այլ կիրառումներ)«Stay» (Մնա), Տուջիի երգն է Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի համար։ Երգի հեղինակներն են Տուջին, Պիթեր Բոստրոմը և Ֆիգգե Բոստրոմը։ Երգը Եվրատեսիլի եզրափակչում զբաղեցրել է վերջին՝ 26-րդ հորիզոնականը 7 միավորով։


== Չարթեր ==
Էստոնիայի թատրոնի և երաժշտության թանգարան

Էստոնիայի թատրոնի և երաժշտության թանգարան (էստ․՝ Eesti Teatri- ja Muusikamuuseum),  ազգային թանգարան Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինի հին քաղաք հատվածում։ Հիմնադրվել է 1924 թվականին։


== Պատմություն ==
Էստոնիայի թատրոնի և երաժշտության թանգարանը հիմնադրվել է 1924 թվականին։ Էստոնացի երաժիշտ, կոմպոզիտոր Պեետեր Սյուդան ստեղծել է երաժշտական գործիքների, նոտաների, գրքերի մեծ հավաքածու։ Թանգարանը հիմնադրվել է նրա հավաքածուն պահպանելու համար։


== Հավաքածու ==

Թանգարանն ունի երաժշտական և թատերական գործիքների մեծ հավաքածու՝ ստեղծված տեղացի արհեստավորների կողմից, ինչպես նաև Էստոնիայի սահմաններից դուրս։
Թանգարանն ունի երկու բաժին՝ 

Երաժշտության բաժին
Թատրոնի բաժինԵրաժշտության բաժինն ունի երաժշտական գործիքներ, հայտնի կոմպոզիտորների ձեռագիր երգեր, նոտաներ։ Թատրոնի բաժնում ներկայացված է էստոնական թատրոնը. հին թատերական լուսանկարներ, հագուստներ, փաստաթղթեր։ Թանգարանն ունի գրադարան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.tmm.ee Էստոնիայի թատրոնի և երաժշտության թանգարան. պաշտոնական կայք
Միխայլովկա (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիխայլովկաՄիխայլովկա (ուկրաիներեն՝ Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 131 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,669 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 195,81 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարեն Ավանեսյան

Կարեն Գարեգինի Ավանեսյան  (սեպտեմբերի 18, 1957(1957-09-18), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուսական  էստրադային արտիստ, կինոդերասան, համերգավար, ծաղրերգու, հումորիստ։ Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ (2009)։


== Կենսագրություն ==
1985 թվականին ավարտել է Բաքվի արվեստի ինստիտուտը։ 1978-1988 թվականներին եղել է Ազկոնցերտի արտիստ։ 1986 թվականին Մոսկվայում մասնակցել է «Պարոդիստների շքերթ» ծրագրին։ 1987 թվականին արժանացել է Էստրադային արտիստների VIII համամիութենական մրցույթի դիպլոմի։ 1990-1998 թվականներին աշխատել է Մաշա Ռասպուտինայի կոլեկտիվում։ 1991-1998 թվականներին աշխատել է որպես ելույթավար Ֆիլիպ Կիրկորովի, Մաշա Ռասպուտինայի, Վալերի Լեոնտևի, Ալեքսեյ Գլիզինի, Իրինա Պոնարովսկայայի մենահամերգներին։ 2021  թվականին եղել է «Ռոսիա 1» հեռուստաալիքով հեռարձակվող «Հումորի շքերթ» հեռուստահաղորդման հաղորդավար   (Ելենա Ստեպանենկոյի հետ միասին)։ Եղել է Մոսկվայի «Ծուռ հայելի» հումորի թատրոնի դերասան՝ Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ Եվգենի Պետրոսյանի ղեկավարությամբ։ Եղել է հումորային բազմաթիվ հեռուստահաղորդումների մշտական մասնակից։


== Անձնական կյանք ==
Կին՝ Նոննա Ավանեսյան։
Որդի՝ Սամվել։
Թոռ՝ Մարսել։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Պարոդիայի օբյեկտներ ===


== Ֆիլմագրություն ==
1985 - Գողացել են փեսային - վարսահարդար Աշոտ (Ադրբեջանֆիլմ)
1986 - Սրիկա - Լիմոնադի գործարանի արհմիությունների կոմիտեի քարտուղար (Ադրբեջանֆիլմ)
1992 - Նոր Օդեոն - աշխատակից Արծվիկ Ավիգիմյան / բնակիչ Յակով Խրիստոֆորովիչ
1996  - Իմպոտենտ - Ալիկ, շեյխ
1998  - Ինքնակոչերը (սերիալներ) - Տիգրան Գեորգիևիչ Լեպկո, նոտար
1999 - Դուք կծիծաղեք
1999  - Վերջնագիր - էքստրասենս - վիրաբույժ
2001 - Առողջարանային սիրավեպ։ Չարի - Շալիկո Շալվովիչ
2003 - Օպերատիվ կեղծանուն - Ռուբեն
2003  - Դետեկտիվ ռուսերեն լեզվով - Ռաֆո
2004 - Միայնակ երկինք - բուժվող հիվանդ
2004 - Ադամանդներ Ջուլիետայի համար
2005 - Կյանքը որսի դաշտ է - Վազգեն Ասրիյանց, քրեական հեղինակություն
2006  - Յոթ անգամ չափիր `բժիշկ սեքսոպաթոլոգ  Ալբերտ
2006 - Երալաշ, դրվագ «Դիտողական ձեռնարկ» - վաճառող
2010 - Երալաշ, դրվագ «Գրողը» - Պուշկին
2011 - Սարդոստայն-5 - թաղման ծառայությունների խանութի սեփականատեր
2011  - Ալադինի նոր արկածները (ամանորյա մյուզիքլ) - թալանչին
2013 - Խարդախ - Արամ Աշոտի Հարությունյան (Հարություն Հակոբյանի նախատիպը)
2013 - Ծով։ Լեռները. Կերամզիտ - Հասիկ
2015 - Կազակական հեքիաթ - քեռի Սարամ, ավազակների առաջնորդ
2016 - Երալաշ, դրվագ «Փրկիչը» - ջին


== Գրականություն ==
Териков Г. К. «Парад пародий» и другие: (Сценарии эстрад. прогр.). — М.: Искусство, 1991. — 128 с. — (Самодеятельный театр. Репертуар и методика ; 4/91).
Териков Г. К. Аванесян Карен Гарегинович // Эстрада России: XX век: Энциклопедия / Отв. ред. Е. Д. Уварова; Ред. кол.: Ю. А. Дмитриев, О. А. Кузнецова, С. М. Макаров, А. Е.
Петров; Государственный институт искусствознания. — М.: Олма-Пресс, 2004. — С. 7. — 864 с. — 5000 экз. — ISBN 5-224-04462-6. (в пер.)


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնտոնվիլե

Մոնտոնվիլե (ֆր.՝  Montonvillers), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 96 մարդ, բնակչության խտությունը` 64.86 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.48 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 130 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 11 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 55 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 39-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 16։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,9 %։ 39 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 34 անձ (20 տղամարդ և 14 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (3 տղամարդ և 2 կին)։ 16 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Արիկա (նահանգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արիկա (այլ կիրառումներ)Արիկա (իսպ.՝ Provincia de Arica), նահանգ Չիլիի Արիկա և Պարինակոտա տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Արիկա քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Արիկան հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 2 համայնք.

Արիկա
Կամարոնես


== Աշխարհագրությունը և բնակչություն ==
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 186 488 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 21,37 մարդ/կմ²։
Արիկա նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 8 726,4 կմ²։


== Տես նաև ==
Չիլիի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արիկա նահանգի պաշտոնական կայքը (իսպ.)
Գուարատինգետայի գավառ

Գուարատինգետայի  (պորտ.՝ Microrregião de Guaratinguetá) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Բաուրու մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 625 678 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2699,051  կմ²։ Բնակչության խտությունը 149,6  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 3 821 714 679,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 7 740,14 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,814։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Ապարեսիդա
Կանաս
Կրուզեյրու
Լորենա
Սյամենգա

Սյամենգա (ռուս.՝ Сяменьга), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Եմցա գետի ձախ ափին՝186 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300412103000033423
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103003342
Ավազանի կոդը -  03.02.03.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բավա (այլ կիրառումներ)

Բավա, (իտալերեն՝ Bava) իտալական ազգանուն։ Հայտնի կրողներն են՝

Լամբերտո Բավա (ծնվել է 1944 թվականին) - իտալական ռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ և պրոդյուսեր
Մարիո Բավա (1914-1980) - իտալացի կինոռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր և դերասան
Մարզական դպրոցներ

Մարզական դպրոց, մասնագիտացված ուսումնա-դասաիարակչական հիմնարկներ նախկին Խորհրդային Միությունում և հետխորհրդային պետություններում, որոնք կոչված են բարձր որակավորման մարզիկներ պատրաստելու։ ԽՍՀՄ-ում մարզական դպրոցները ստեղծվում էին լուսավորության ու հաղորդակցության ճանապարհների մինիստրությունների, արհմիությունների, ֆիզկուլտուրայի ու սպորտ կոմիտեների և այլ կազմակերպությունների համակարգում և լինում էին 3 տեսակի՝ 

մանկապատանեկան մարզական դպրոցներ (ՄՊՄԴ),
օլիմպիական ռեզերվի մասնագիտացված մարզական դպրոցներ,
մարզական բարձրագույն վարպետության դպրոցներ (ՄԲՎԴ)։Առաջին մանկական մարզական դպրոցը բացվել է 1934 թվականին, Մոսկվայում, 1940 թվականին ԽՍՀՄ-ում կար 262 ՄՊՄԴ, 1977 թվականին՝ ավելի քան 6000 մարզական դպրոցներ, այդ թվում՝ 5400 ՄՊՄԴ, 600 օլիմպիական ռեզերվների և 71 ՄԲՎԴ։ 
Հայաստանում գործում են պատանի մարմնամարզիկների, բռնցքամարտիկների, հնգամարտիկների, ֆուտբոլիստների, շախմատիստների, ըմբիշների, մարզական պարերի, գեղարվեստական մարմնամարզության, մարզական վարպետության բարձրացման դպրոցներ։ Երևանում կար նաև մարզական թեքումով միջնակարգ դպրոց (համար 10)։ Խորհրդային շժրջանի մարզիչ-մանկավարժներից միջազգային ճանաչում ունեին Հրանտ Շահինյանը, Ալբերտ Ազարյանը, Վլադիմիր Ենգիբարյանը, Իգոր Նովիկովը, Հենրիկ Գասպարյանը, Նորայր Մուշեղյանը և ուրիշներ։
Աշխարհբեկ Ղազարյան

Աշխարհբեկ Սարգսի Ղազարյան (մայիսի 12, 1918(1918-05-12), Թումանյանի շրջան - սեպտեմբերի 3, 1986(1986-09-03)), սերժանտ, Խորհրդային Միության հերոս (1945)։ 
1940 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Ռազմաճակատ մեկնել է 1941 թվականի օգոստոսին՝ 301-րդ հրաձգային դիվիզիայի կազմում։ Մասնակցել է Դոնեցկի, Օդեսայի, Դնեստրի, Բենդերիի, Վարշավայի, Օդերի գետանցման և Բուլինի համար մղված մարտերին։ 1945 թվականի հունվարի 14-ին նրան հանձնարարվել է իր ջոկատով ճեղքել Վարշավայի վոյեվոդության Չերվոնկա գյուղի շրջանում ամրացած թշնամու դասավորությունը և ճանապարհ բացել գնդի համար։ Մարտական այդ առաջադրանքը կատարելիս ցուցաբերած բացառիկ խիզախության ու արիության համար ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության հրամանագրով նրան շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր աստղի, Փառքի III աստիճանի, Բոգդան Խսմելնիցկու III աստիճանի շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
(6712) Հորնշտեյն

(6712) Հորնշտեյն (անգլ.՝ Hornstein), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի փետրվարի 23-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,398728 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1024 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,695 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1356,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,265297 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,97° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6712) Հորնշտեյն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հայերը Մյանմայում

Հայերը Մյանմայում, Մյանմայի (Բիրմա) առևտրաշահ քաղաքներում հայեր եղել են դեռևս XVI դարի 1-ին կեսին։ XVIII դարի 2-րդ կեսին համայնքն աշխուժացել է Հնդկաստանից ու Նոր Ջուղայից եկած հայերի հաշվին։ Զբաղվել են տիկ ծառի տախտակի արտահանությամբ, որն օգտագործվում էր նավաշինության մեջ։ Հայերը մենաշնորհ են ունեցել նաև սուտակի վաճառքի ոլորտում, ունեցել են լեղակի արտադրության գործարաններ։
Հայտնի էին Խոջա Փանոս Քալանթարը, թագավորի վեզիր Խոջա Գրիգոր Այվազյանը, նավապետ Խոջա Սիմոնը, արքունի գանձապետ Նիկողայոս Աղազարյանցը, նախարար Իշխան Գրիգոր Մանուկյանը, Ծաղիկ Մանուկյան-Գևորգյանը, նավթարդյունաբերող Առաքել Մարտիկյանը, Պենգու նահանգի կառավարիչ Մկրտիչ Հովսեփ Մինասյանը և ուրիշներ։
1875 թ-ին նորահաստատ մայրաքաղաք Մանդալայում հայերին ձրի հողատարածք է հատկացվել՝ եկեղեցի և բնակարաններ կառուցելու համար։
1916 թ-ին մեծ համբավ է ունեցել արծաթ, կապար և ցինկ արտահանող հայկական մի ընկերություն։ Հայկական «Մարտին և Նահապետյան ընկերություն» միությունը կառուցել է Մյանմայի անկախության հուշարձանը Ռանգունում, օդանավակայանը, բազմաթիվ կամուրջներ, շենքեր և այլն։ Դեռևս 1907 թ-ին երկրի բարձրագույն դատարանի կողմից հաստատվել է հայ համայնքի կանոնադրությունը, որով համայնքն առաջնորդվել է մինչև 1940 թ.։
1920-ական թվականներին հայերի թիվն ավելացել է Իրանից և Հնդկաստանից եկած հայերի հաշվին, որի հետևանքով Մյանմայում հայերի թիվը հասել է 500-ի։ XIX դարի սկզբին կառուցվել է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին (այրվել է 1850 թ-ին բռնկած հրդեհից, վերակառուցվել 1862 թ-ին), որը գործում է ցայսօր։
1917 թ-ին Ռանգունում հիմնադրվել է հայկական ակումբ, 1918 թ-ին՝ Հայ տիկնանց միությունը, այնուհետև՝ ՀԲԸՄ-ի Մյանմայի մասնաճյուղը, իսկ 1935 թ-ին ստեղծվել է «Բիրմայի հայ բարեգործական ընկերությունը», ապա՝ կրթական, մարզական և այլ կազմակերպություններ, հրատարակվել է անգլերեն «Յառաջ» թերթը։
Մյանմայի հայությունը Մեծ Եղեռնի օրերին փրկագնել է 130 հայի։
Հայերն իրենց մասնակցությունն են բերել նաև տարբեր ժամանակներում անգլիական և ճապոնական գաղութարարների դեմ Մյանմայի ժողովրդի մղած պայքարին։ Անկախացումից հետո երկրում վարվող պետական քաղաքականությունը դժվարացրել է հայերի կյանքը Մյանմայում, և նրանք հիմնականում արտագաղթել են։
Ներկայում Մյանմայում բնակվում շուրջ 150 հայ։ Բնակվում են Ռանգունում՝ հայոց եկեղեցու շրջակայքում։ Դիվանագիտական հարաբերություններ Հայաստանի և Մյանմայի միջև հաստատվել են 2013 թ. հունվարի 31-ին։
Սիրիմավո Բանդարանաիկե

Սիրիմավո Բանդարանաիկե (սինգ․՝ සිරිමාවෝ රත්වත්තේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක, թամիլերեն՝ சிறிமாவோ ரத்வத்த டயஸ் பண்டாரநாயக்க; ապրիլի 17, 1916(1916-04-17)[…], Baḷangoḍa, Ratnapura district, Sabaragamuwa Province, British Ceylon, Միացյալ Թագավորություն - հոկտեմբերի 10, 2000(2000-10-10)[…], Կոլոմբո, Շրի Լանկա), Ցեյլոնի (1972 թվականի մայիսի 22-ից՝ Շրի Լանկա Հանրապետություն), քաղաքական և պետական գործիչ։ Ամուսնու՝ Սոլոմոն Բանդարանաիկեի դավադրական սպանությունից հետո (1959) Ցեյլոնի ազատության կուսակցության ղեկավարներից մեկը (1960 թվականի մայիսից կուսակցության նախագահ)։ 
1960–1965 թվականներին եղել է վարչապետ (աշխարհում առաջին կին վարչապետը)։ Նրա կառավարությունը վարել է երկրի դեմոկրատացման, տնտեսական բարեփոխությունների և տարբեր հասարակարգ ունեցող պետությունների խաղաղ գոյակցության քաղաքականություն։ 1965 թվականի մարտից Բանդարիկեն գլխավորում էր պառլամենտական օպոզիցիան (Ցեյլոնի ազատության, սոցիալիստական և կոմունիստական կուսակցությունների Միացյալ ճակատը)։ Միացյալ ճակատի հաղթանակից հետո (1970 թվականի մայիս) վերստին դարձել է Շրի Լանկայի վարչապետ, կառավարել է  1960-1965, 1970-1977 և 1994-2000 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջարդեր Կելցեում

Ջարդեր Կելցեում, Լեհաստանում 1946 թվականի հուլիսի 4-ին տեղի ունեցած խոշորագույն հետպատերազմական հրեական բնակչության ջարդերը, որը իրականցվել է Կելցե քաղաքի հակասամեկան տրամադրություններ ունեցող բնակչության մի մասը։


== Տես նաև ==
Հակասեմություն
Հրեական ջարդեր
Ջարդեր Եդվաբնյում (1941)
Ջարդեր Կրակովում (1946)


== Արտաքին հղումներ ==
Եվրոպայի վերջին ջարդը(չաշխատող հղում)
Մեսպելբրուն

Մեսպելբրուն (գերմ.՝ Mespelbrunn), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Աշաֆենբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2191 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 15,53 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 71 141։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Գելան (Բուլանըխի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գելան (այլ կիրառումներ)Գելան, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։ Գտնվում էր Խամուրի լեռների հյուսիսային կողմում։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==