Ռուբեն Թելունց

Ռուբեն Ռաֆայելի Թելունց (մարտի 2, 1954(1954-03-02), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ օպերային երգիչ, բաս, պրոֆեսոր, հայ-ամերիկյան արվեստի և գրողների միության պատվավոր անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ռուբեն Թելունցը ծնվել է 1954 թվականի մարտի 2-ին, Երևանում։ 1961 թվականին ընդունվել է Երևանի Մ. Գորկու անվան միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցական տարիներին մասնակցել է դպրոցի երգչախմբի համերգներին։ Դպրոցն ավարտելուց հետո մեկնել է զինծառայության, որտեղ ծառայությունն անցկացրել է Անդրկովկասյան երգի պարի ռազմական անսամբլում։
Զորացրվելուց հետո վերադարձել է Հայաստան և 1976 թվականին ընդունվել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի նախապատրաստական, այնուհետև՝ առաջին կուրս։ 1983 թվականին ավարտել է կոնսերվատորիան և հրավիրվել Հայաստանի հնագույն երաժշտության «Շարական» համույթ (գեղարվեստական ղեկավար՝ Դանիել Երաժիշտ), որը հետագայում վերանվանվել է «Տաղարան» (գեղարվեստական ղեկավար՝ կոմպոզիտոր Երվանդ Երկանյան)։ Համույթի կազմում Ռուբեն Թելունցը երգել է Բախի, Հենդելի, Հայնրիխ Շյուցի, Մաշտոցի, Խորենացու, Կոմիտաս Աղցեցու, Շնորհալիի, Կոմիտասի, հայ ազգագրական, Ժողովրդական, Ազգային ազատագրական հայրենասիրական երգեր, ելույթներ է ունեցել ԽՍՀՄ մի շարք քաղաքներում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Արգենտինայում, Բրազիլիայում, Ուրուգվայում, Լիբանանում, Ֆինլանդիայում։
1984 թվականից որպես մեներգիչ Ռուբեն Թելունցը հանդես է եկել Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմական թատրոնում։ 1986 թվականին Ֆինլանդիայում ելույթ է ունեցել Հայաստանի լավագույն արվեստագետների հետ։
Հայաստանի օպերային թատրոնի կազմում 1989 թվականին ԱՄՆ-ում ներկայացրել է Վասակ Մամիկոնյանի և Քյոխվայի դերերգը՝ «Արշակ Բ» և «Անուշ» օպերաներում։
1993 թվականին գերազանց ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան և որպես երգեցողության դասախոս հրավիրվել Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջ։
1997 թվականին իր սաների և ԱՄՆ-ից հրավիրված երգիչների հետ երգել է Էնդրյու Լլոյդ Ուեբերի «Հիսուս Քրիստոս գերաստղ» ռոք օպերայում՝ Կայաֆայի դերում։
1997 թվականին Իսպանիայի յոթ քաղաքում Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմական թատրոնը ներկայացրել է Վերդիի «Օթելլո» օպերան, որտեղ երգիչը հանդես եկել «Լոդովիգոյի» դերով։
1999 թվականին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում Ռուբեն Թելունցը կատարել է Վասակ Սպարապետի և Քյոխվայի դերերգը «Արշակ Բ» և «Անուշ» օպերաներում։
Գլենդելի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ Ռուբեն Թելունցը ելույթ է ունեցել բազմաթիվ համերգներով (դիրիժոր Միքայել Ավետիսյան)։
2006 թվականին Գլենդելի «Ալեքս» համերգասրահում Անահիտ Ներսիսյանի հետ կատարել է Ա. Հարությունյանի «Հայրենիքիս» վոկալ սիմֆոնիկ կանտատան, (դիրիժոր Միքայել Ավետիսյան)։
Հետագայում Ռուբեն Թելունցը ԱՄՆ ում ստեղծել է իր «Թելունց Երաժշտանոց» երաժշտական դպրոցը, որտեղ ուսանում են հայ և օտար ազգի ուսանողներ։
Դասավանդել է Գլենդելի «Սթար» թատրոնում, հանդիսանում է «Ոսկե Սրինգ» հաղորդաշարի հեղինակն ու վարողը։
2016 թվականի հունվարի 28-ին Գլենդելի Ալեքս թատերասրահում կազմակերպված Հայաստանի զինված ուժերի 24֊րդ ամյակին նվիրված համերգի ժամանակ, սփյուռքում հայրենասիրական ոգին ամուր պահելու համար, Հայկական Բանակի 24֊րդ ամյակի կապակցությամբ, «Զինվոր համակարգող խորհրդի» կողմից Ռուբեն Թելունցը արժանացել է «Զինվոր հայրենյաց» մեդալով։
2022 թվականին ԱՄՆ-ում լույս է տեսել նրա հեղինակած երգերի, երաժշտական ստեղծագործությունների և բանաստեղծությունների ընտրանին, գրքի առաջին շնորհանդեսը տեղի է ունեցել Երևանում, Նարեկացի արվեստի միությունում։
2023 թվականին  գրքի երկրորդ հրատարկության շնորհանդեսը տեղի է ունեցել Գլենդելի «Գրիգոր և Մարիամ Գարամանուկյան» կենտրոնում՝ «Ծովից Ծով Հայաստան» խորագրով։


== Երգացանկ ==
Դավիթ-Բեկ, «Դավիթ-Բեկ», Ա. Տիգրանյան
Ռամֆիս «Աիդա», Ջ. Վերդի
Ֆերանդո, «Տրուբադուր», Ջ. Վերդի
Դոն Բազիլիո, «Սևիլիան Սափրիչ», Ջ. Ռոսինի
Կոլեն, «Բոհեմ», Ջ. Պուչինի
Բոնզա, «Չիո Չիո Սան», Ջ. Պուչինի
Ցյունիգա, «Կարմեն», Ժ. Բիզե
Վասակ Սպարապետ, «Արշակ Բ», Տ. Չուխաջյան
Քյոխվա, «Անուշ»,  Ա. Տիգրանյան
Պահակ, «Անուշ», Ա. Տիգրանյան
Սուրին,  «Պիկովայա Դամա», Պ. Չայկովսկի
Ցանգալա, «Դաիսի», Զ. Փալիաշվիլի
Բազար Բաշի, «Սայաթ-Նովա», Ալ. Հարությունյան
Նադիր Շահ, «Ալմաստ»,  Ալ. Սպենդիարյան
Պասկեվիչ, «Ճանապրհորդություն դեպի Էրրզրում»  Է. Հովհաննեսյան
Լոդովիգո, «Օթելլօ», Ջ. Վերդի
Դոկտոր,  «Տրավիատա», Ջ. Վերդի


== Գրականություն ==
Սերգեյ Առաքելյան, «Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմական թատրոն»
Ռուբեն Թելունց, «Երկխոսություն»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուբեն Թելունց. «Մեր Երևան»
Ruben Telunts 40 years on Stage Live Concert
«Ոսկե Սրինգ հաղորդաշար»