armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կորունիա դել Կոնդեի ամրոց

Կորունիա դել Կոնդեի ամրոց (իսպ.՝ Castillo de Coruña del Conde), ռազմական ամրոց է, որը գտնվում է Իսպանիայի Բուրգոս տարածաշրջանում։ Այն գտնվել է նախկին հռոմեական Կլունիա քաղաքի՝ մոտ լեռնազանգվածի վրա, որը ունեցել է գերիշխող դիրք տարածքի նկատմամբ։ Հսկել է Կաստիլիա տարածաշրջանի հարավային հատվածը, որը ներառում էր Արանդիլլա (իսպ.՝ Arandilla) գետի հովիտը, որի վրա կառուցված երկու հռոմեական կամուրջների վրայով էր անցնում հին ճանապարհը։


== Պատմություն ==
Արաբ առաջնոևրդ Ալմանզորի հրամանով ամրոցում սկսում են շինարարական տարբեր աշխատանքներ կատարել, որից առանձնահատուկ ուշադրություն է գրավում գլխավոր աշտարակը, որի առաջին հարկը իրենից ներկայացնում է կամարավոր դարպաս։ Արձանագրությունները, որոնք հնում արվել են աշտարակի վրա, ներկայումս չեն պահպանվել։ Մուսուլման առաջնորդը ամրոցում միշտ թողնում էր իր զորքի մի մասը, որոնք ժամանակ առ ժամանակ հարձակվում էին տեղացի քրիստոնյաների վրա։
Հռոմեական Կլունիա քաղաքը 900-ական թվականներին արդեն կորցնում է իր դերը տարածքում, քանի որ տեղացիները պաշտպանվելու համար հեռանում էին այնտեղից ավելի ապահով շրջաններ։ Նրանից հեռու՝ գրոհներից պաշպանվելու համար, ավելի հարմար տեղանքում, միջնադարի պայմաններին համապատասխան կառուցվում է Կորունա (իսպ.՝ Coruña) գյուղը։ Ալմանզորի և նրա զորքի հեռանալուց հետո՝ ինչպես և բնորոշ է այդ տարածաշրջանի բնիկներին, Կորունայում նույնպես բնակչությունը սկսում է զբաղվել անասնապահությամբ և գյուղատնտեսությամբ։ Այդ ժողովուրդը ենթարկվում էր արքային, մինչև Ալֆոնսո 9-րդը լիազորությունները տալիս է Խուան Մարտինես դե Լեյվային (իսպ.՝ Juan Martínez de Leiva): Տարածքը դառնում է ՙկռվախնձոր՚ տարբեր ազնվական ընտանիքների համար։ Լորենցո Սուարես դե Մենդոզան (իսպ.՝ Lorenzo Suárez de Mendoza)  Էնրիկե 4-րդի (իսպ.՝ Enrique IV) միջոցով ստանում է կոմսի տիտղոս և աջակցում նրան այդ քաղաքական պայքարում։


== Ճարտարապետություն ==
Ամրոցն ունի երկարավուն տեսք, որը զբաղեցնում է բլրի արևմտյան հատվածը։ Հնում այնտեղ եղել է ավելի հին ամրոց։ Պարիսպը, որը լավ չի պահպանվել, ապահովել էր անվտանգությունը բոլոր չորս կողմերից։ Բլրի անհավասարության պատճառով, պարսպի ամրությունը պահպանվելու համար, փորվել են հատուկ փոսեր։ Ամրոցի որոշ հատվածներում լայնությունը հասել է 22 մետրի, իսկ երկարությունը կրկնակի անգամ ավելի էր։ Ամրոցի այն հատվածը որտեղ պարսպաշարերը ամենամոտն էին, նրա թույլ օղակն էր։ Այդ պատճառով էլ այնտեղ կառուցվել էին աշտարակներ։ Ամրոցի աշտարակները ունեցել են տարբեր տեսք՝ քառակուսի հատակագծով կամ գլանաձև, և իրար նկատմամբ տարբեր բարձրություններ։ Ամրոցի մուտքը գտնվել է հյուսիսային կողմում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://castillosdelolvido.com/castillo-de-coruna-del-conde/ Archived 2016-09-03 at the Wayback Machine.
http://www.coruñadelconde.es/turismo-y-ocio/monumentos/castillo-de-coru%C3%B1-del-conde Archived 2016-09-03 at the Wayback Machine.
Ջուլիո Չեզարե Պրոկաչինի

Ջուլիո Չեզարե Պրոկաչինի (իտալերեն՝ Giulio Cesare Procaccini, մայիսի 30, 1574, Բոլոնիա, Պապական մարզ - նոյեմբերի 14, 1625(1625-11-14)[…], Միլան, Միլանի դքսություն), վաղ բարոկկոյի ժամանակաշրջանի իտալացի նկարիչ և քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Բոլոնիայում, մաներիստ նկարիչ Էրկոլե Պրոկաչինի Ավագի ընտանիքում։ Եղբայրները՝ Կամիլոն ու Կառլոն, նույնպես ճանաչված նկարիչներ են դարձել։ Նրանց ընտանիքը, արվեստի գործերի մեծահարուստ հավաքորդ Պիռո Վիսկոնտիի օժանդակությամբ, 1585 թվականին տեղափոխվել է Միլան։ Ջուլիոն այստեղ իր գործունեությունն սկսել է որպես քանդակագործ, մասնակցել Միլանի տաճարի, Santa Maria presso San Celso եկեղեցու և Վիսկոնտի Բոռոմեոյի վիլլայի զարդաքանդակների պատրաստման, արձանների կերտման աշխատանքներին։
1610 թվականին Ջուլիո Պրոկաչինին նկարել է հակառեֆորմացիայի առաջին սուրբ Սան Կառլո Բոռոմեոյին փառաբանող կվադրոնին (իտալերեն՝ Quadroni di San Carlo) կազմած 54 մեծադիր նկարներից (յուրաքանչյուրը՝ մոտավորապես 5 մ x 6 մ չափսի) վեցը։
Նա բազմաթիվ եկեղեցիների խորաններ է պատկերազարդել։ Այդ նկարազարդումներից հիշարժան են հատկապես «Թլպատումը» (1616 թ.), որն այժմ գտնվում է Մոդենայի Էստենզե պատկերասրահում, «Խորհրդավոր ընթրիք»-ը՝ Ճենովայի Basilica della Santissima Annunziata del Vastato-ում, «Քրիստոսի խարազանումը»...
Կառլո Բոռոմեոյի զարմիկ, արվեստների հովանավոր կարդինալ Ֆեդերիկո Բոռոմռոյի ցուցումներին հետևելով՝ Ջուլիո Պրոկաչինին որոշ աշխատանքներ իրականացրել է երկու այլ նկարիչների՝ Ջովանի Բատիստա Կրեսպիի (il Ceranoի) և Պիեռ Ֆրանչեսկո Մաձուկելիի (il Morazzone-ի) համագործակցությամբ։ Ուշագրավ է նաև այն փաստը, որ Ճենովայում ծանոթանալով Ռուբենսի որոշ աշխատանքների՝ նա նույնպես կրոնական թեմաներով փոքրաչափ նկարներ է արել ճենովացի ու միլանցի մեծահարուստների պատվերով։
Արվեստի պատմաբաններից շատերի կարծիքով՝ Ջուլիո Պրոկաչինիի ստեղծագործություններն իրենց վրա կրում են բոլոնիական մաներիզմի ու ճենովական կոլորիզմի ազդեցությունը և իրենց ոճով նշանավորում են բարոկկոյի սկիզբը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ստեղծագործությունների ընտրանի ==
Տիրամոր թագադրումը [1]
Սուրբ Կույսը Սուրբ Ֆրանցիսկոսի և Սուրբ Դոմինիկոսի հետ [2]
Ecce Homo, 1615–1620, ներկայումս գտնվում է ԱՄՆ Դալլաս քաղաքի արվեստի թանգարանում [3](չաշխատող հղում)


== Գրականություն ==
Procaccini exhibition.
Domenico Sedini, Giulio Cesare Procaccini Archived 2021-08-17 at the Wayback Machine., online catalogue Artgate by Fondazione Cariplo, 2010, CC BY-SA.


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Гос. Эрмитаж, каталог № 1 «Западноевропейская живопись», Ленинград, «Аврора», 1976
Wittkower, Rudolf (1993). «Art and Architecture Italy, 1600—1750». Pelican History of Art. 1980. Penguin Books Ltd. гг. 98-102.
Տատյանա Միքայելյան

Տատյանա Գրիգորևնա Միքայելյան (1955 դեկտեմբերի 7, Նովո-Տրոյիցկ, Ալմենտևսկի շրջան,
Թաթարական ԻԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավոր, ազգությամբ ռուս։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1955 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Թաթարական ԻԽՍՀ-ում։ 1976 թվականին ամուսնացել է և տեղափոխվել Գյումրի։


=== Կրթություն ===
Տատյանա Միքայելյանը 1974 թվականին ավարտել է Կազանի թիվ 40 արհեստագործական ուսումնարանը, 1985 թվականին՝ Մ.Գ.Թումանյանի անվան գյուղատնտեսական սովխոզի տեխնիկումը։


=== Աշխատանքային գործունեությունը նախքան ՀՀ ԱԺ պատգամավոր դառնալը ===
Համաձայն ՀՀ Ազգային ժողովի կայքի հրապարակման՝ Տատյանա Միքայելյանը 1974-1976 թվականներին աշխատել է Նաբերեժնիե-Չելնի քաղաքի առևտրի վարչության կենցաղային թիվ 5 և 9 խանութների վաճառող։ 1976-1978 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Լենինական քաղաքի Գյուղշին վարչության մեքենագրուհի, 1978-1979 թվականներին՝ Լենինականի «Շինվերանորոգում» տրեստի թիվ 1 շինարարական կազմակերպության ավագ հաշվապահ, 1981-1986 թվականներին՝ Լենինականի պետական բանկի ավագ հաշվապահ, 1986-1988 թվականներին՝ գործառնական բաժնի հետգործառնական ավագ տեսուչ, 1988-1991 թվականներին՝ «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲԸ գլխավոր հաշվապահի տեղակալ։ 1991-2000 թվականներին՝ «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲԸ գլխավոր հաշվապահ, 2000-2009 թվականներին՝ «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ «Գյումրի մասնաճյուղի գլխավոր հաշվապահ, 2009-2014 թվականներին՝ «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ գլխամասի վարկերի ձեւակերպման գլխավոր մասնագետ, 2014-2017 թվականներին՝ «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ «Գյումրի» մասնաճյուղի գլխավոր մասնագետ։


== Կուսակցական գործունեություն ==
Տատյանա Միքայելյանը հանդիսանում է «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ։


== Քաղաքական գործունեություն ==
2017 թվականի ապրիլի 2-ին ԲՀԿ կուսակցության աընտրացուցակով որպես ազգային փոքրամասնություն հանդիսացող ռուսների ներկայացուցիչ, Տատյանա Միքայելյանը Շիրակի մարզից ընտրվել է Հայաստանի Ազգային Ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավոր։ Հանդիսանում է Հայաստանի Ազգային ժողովի Ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։
Համաձայն մամուլի հրապարակումների՝ Տատյանա Միքայելյանը հանդիսանում է Հայաստանի Ազգային ժողովի պասիվ պատգամավորներից։
2012 թվականին «Արմլուր․ամ» կայքին տված հարցազրույցի ժամանակ Տատյանա Միքայելյանը հայտարարել է, որ ինքը քաղաքական հարցերի չի ցանկանում պատասխանել, կողմ է արտահայտվել Հայաստանի անդամակցությանը Եվրասիական տնտեսական միությանը՝ ասելով, որ այն Հայաստանին կտա «զարգացում բոլոր ուղղություններով»։ Լրագրողի այն հարցին, թե որպես պատգամավոր ինչ աշխատանք է կատարել, Տատյանա Միքայելյանը պատասխանել է, որ դիմել է կրթության և գիտության նախարարին, մշակույթի նախարարին, երկու անգամ արդեն եղել է Մոսկվայում։


== Ընտանիք ==
Տատյանա Միքայելյանը, ամուսնանալով, 1976 թվականին Կազան քաղաքից տեղափոխվել է Գյումրի։ Ունի երկու զավակ՝ տղա և աղջիկ։


== Տես նաև ==
ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ղարաբաբա (այլ կիրառումներ)

Ղարաբաբա անվանումը վերաբերվում է հետևյալ հասկացություններին՝

Ղարաբաբա՝ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում գտնվող Տանձատափ գյուղի ադրբեջանական անուն,
Ղարաբաբա՝ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում գտնվող Բաբոնք գյուղի ադրբեջանական անուն,
Ղարաբաբա՝ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում գտնվող Տանձավեր գյուղի ադրբեջանական անուն։
Սերխիո Մարգարյան

Սերխիո Աբրահամ Մարգարյան Աբրահամյան (իսպ.՝ Sergio Apraham Markarián Abrahamian, նոյեմբերի 1, 1944(1944-11-01), Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի ֆուտբոլային մարզիչ, նախկին ֆուտբոլիստ։ Ազգությամբ հայ։ 2015 թվականի փետրվարից՝ Հունաստանի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչը։ Նա 1992-1993 թթ. և 1999-2002 թթ. գլխավորել է Պարագվայի, իսկ 2010-2013 թթ. Պերուի ազգային հավաքականները։


== Ծանոթագրություններ ==
(6953) Դեյվպիրս

(6953) Դեյվպիրս (անգլ.՝ Davepierce), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի օգոստոսի 1-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,11755 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5643 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6708 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2010,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179054 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,75° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6953) Դեյվպիրս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալեքսանդր Գրիգորյանց

Ալեքսանդր Կարապետի Գրիգորյանց (1923, Մեսրոպավան, Նախիջևանի գավառ, Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1988), հայ պատմաբան։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Գրիգորյանցը ծնվել է Մեսրոպավան գյուղում՝ 1923 թվականին։
Մահացել է 1988 թվականին։


== Գործունեություն ==
Գիտությունների դոկտոր Ալեքսանդր Գրիգորյանցը 1958-1960 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ գլխավոր արխիվի պետի տեղակալ, իսկ հետո աշխատել է ԳԱ պատմության ինստիտուտում։ Մանկավարժական ինստիտուտի ռեկտոր եղել է 1969-1973 թվականներին։ 1975-1988 թվականներին եղել է Երևանի Վ․ Բրյուսովի անվան օտար և ռուսաց լեզուների ինստիտուտի գիտկոմունիզի ամբիոնի վարիչ։ Հրատարակել է մի շարք աշխատանքներ ՀԽՍՀ բանվոր դասակարգի և մտավորականության ձևավորման պատմության վերաբերյալ։  


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնոե (գյուղ, Սապոժկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրասնոեԿրասնոե (ռուս.՝ Красное), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Սապոժկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 500 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(3558) Շիշկին

(3558) Շիշկին (անգլ.՝ Shishkin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,441032 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2817 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6004 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1393,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,258431 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,39° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3558) Շիշկին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Փիրդովդան

Փիրդովդան, գյուղ Հայկական ԽՍՀի Ղափանի շրջանում, Կապան քաղաքից 22 կմ հարավ-արևելք, Քաջարան քաղաքի հարավային կողմում, Թղջի գետի աջակողմյան Հանքավան վտակի փախ ափին, նախկին Հանքավան բանավանի տեղում, որը մասամբ մտել է Քաջարան քաղաքի շրջագծի մեջ։
Նույն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Պատմություն ==
1922 թվականին ուներ 19 թուրք բնակիչ։ 1922 թվականից հետո գյուղը ապաբնակեցվել է։


== Բնակչություն ==
Բնակիչները հայեր էին։
Փիրդովդանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Գյուղի մոտակայքում գտնվում էր պղնձի հանքավայր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղում եղել է Սուրբ Դավիթ (Փիրդովդան) անունով մատուռ, որը օտարները թարգմանելիս աղավաղել և դարձրել են Փիրդովդան կամ Փիդոուդան, որից էլ առաջացել է գյուղի անվանումը։ Ըստ ավանդության Դավիթը եղել է եպիսկոպոս, որը սպանվել է անհայտ մարդկանց ձեռքով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆաթմա

Ֆաթմա, գյուղ Տրապիզոնի նահանգի Տրապիզոն գավառում։ 1873 թվականին ուներ 95 տուն հայ, հույն և թուրք բնակիչ։ Նաև ուներ քրիստոնեական եկեղեցի։ Տեղի բնակիչները զբաղվում էին արհեստներով և ատևտրով։


== Ծանոթագրություններ ==
Թալարդաշ

Թալարդաշ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։
Գտնվում է Հայաստանի տարածքում։


== Բնակչություն ==
1906 թվականին գյուղն ունեցել է 742 հայ, իսկ 1908 թվականին՝ 756 հայ բնակիչ։


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օսկարի 78-րդ մրցանակաբաշխություն

Օսկարի 78-րդ մրցանակաբաշխություն, 2005 թվականի ընթացքում նկարահանված ֆիլմերի մրցանակաբաշխություն, տեղի է ունեցել 2006 թվականի մարտի 5-ին «Կոդակ» թատրոնում (Հոլիվուդ, Լոս Անջելես,Կալիֆորնիա)
«Օսկարի» թեկանածուների ցանկը 2006 թվականի հունվարի 31-ին Սաուել Գոլդվինի թատրոնում հայտարարեցին կինոակադեմիայի նախագահ Սիդ Հանիսն ու «Օսկար»-ի դափնեկիր դերասանուհի Միրա Սորմինոն։


== Հաղորդավարներ ==
Հանդիսությունը վարեց պրոդյուսեր ու հաղորդավար Ջոն Ստյուարտը։
Մրցանակների հանձնման արարողությանը մասնակցեցին նաև Հիլարի Սուենկը, Ջեյմի Ֆոքսը, Ջեսիկա Ալբան, Մորգան Ֆրիմանը, Օուեն Ուիլսոնը, Լյուկ Ուիլսոնը։


== Ֆիլմեր, որոնք առաջադրվել են մի քանի անվանակարգերում ==
Մրցանակների ու անվանակարգերի թվով գլխավոր ֆիլմերն էին. «Սապատավոր լեռ» (ութ անվանակարգ, երեք «Օսկար») և «Բախում» (վեց անվանակարգ, երեք «Օսկար»)։ «Բարի գիշեր և հաջողություն» ֆիլմը ներկայացվել է վեց անվանակարգերում, բայց ոչ մի մրցանակի չի արժանացել։ «Քինգ-Քոնգ» ֆիլմը հաղթել է երեք «Օսկար» տեխնիկական անվանակարգերում։


== Թեկնածուների ու հաղթած ֆիլմերի ցանկեր ==
Հաղթող ֆիլմերը նշված են ★-ով և առանձնանում են գույնով


=== Հիմնական անվանակարգեր ===


=== Այլ անվանակարգեր ===


=== Հատուկ մրցանակ ===


== Տես նաև ==
Ոսկե Գլոբուսի 63-րդ մրցանակաբաշխություն
BAFTA-ի 59-րդ մրցանակաբաշխություն
Սեզարի 31-րդ մրցանակաբաշխություն
Սատուրնի 32-րդ մրցանակաբաշխություն
ԱՄՆ-ի կինոդերասանների գիլդիայի 12-րդ մրցանակաբաշխություն
Ոսկե ազնվամորու 26-րդ մրցանակաբաշխություն


== Արտաքին հղումներ ==
Կինոակատեմիայի պաշտոնական կայքէջում Օսկարի 78-րդ մրցանակաբաշխության լոուրեատների ու նոմինանտների ցանկերը(անգլ.)
2006 թվականի Օսկարի մրցանակաբաշխության լոուրեատների ու նոմինանտների ցանկերը IMDb-ում(անգլ.)
Օսկարի 78-րդ մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն ու մասնակիցները IMDb կայքում(անգլ.)
Բոլոր նոմինացիաների թեկնածուների ու հաղթողների ցանկեր(անգլ.)
Կլեմենտևո (գյուղ, Լուխովիցկի շրջան)

Կլեմենտևո (ռուս.՝ Клементьево), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Լուխովիցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(2055) Դվորժակ

(2055) Դվորժակ (անգլ.՝ Dvorak), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի փետրվարի 19-ին Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից Բերգդորֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,310007 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,5912 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0288 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1282,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,280727 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,49° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2055) Դվորժակ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալ-Ալամ

Ալ Ալամ (պարսկերեն՝ شبکه العالم), իրանական միջազգային լրատվական հեռուստաալիք պետական «Իրանի Իսլամական Հանրապետության Ձայն» մեդիաընկերության կողմից։ Հեռարձակվում է 2003 թվականի փետրվարի 23-ից արաբերեն և պարսկերեն լեզուներով։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (արաբ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Վերդերիո Ինֆերիորե

Վերդերիո Ինֆերիորե (իտալերեն՝ Verderio Inferiore), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2500 մարդ, խտությունը կազմում է 746 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 3կմ²։ Փոստային ինդեքս 23879։ Հեռ. կոդ՝ 039:
Քաղաքի հովանավոր պաշտպաններն են Սուրբ Նազարյան և Կելյան։ Նրանց տոնը նշվում է ամեն տարի հուլիսի 28-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.leccoonline.org/verderioinf/ Archived 2006-03-04 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ստուպա

Ստուպա (սանսկրիտ՝ स्तूप, stūpa), գմբեթաձև շինություն, որտեղ պահպանվում են բուդդայական մասունքներ, մասնավորապես մահացածների մոխիրը։ Այս տեղն օգտագործվում է մեդիտացիայի համար։
Stūpa բառը սանսկրիտից թարգմանաբար նշանակում է գագաթ։ Այն իրենից ներկայացնում է գնդաձև շինություն առանց ներսում տարածքի։ Ճարտարապետությունը կարող է տարբերվել երկրից երկիր, սակայն հիմնական մասերը մնում են անփոփոխ. Հիմք, աստիճան, գմբեթ, սայր, տանիք։ Ընդ որում դրանց մեկնաբանությունը տարբեր է լինում։ Համաձայն մեկի դրանք նույնացվում են տարերքների հետ (հող, ջուր, կրակ, օդ)։ Նաև հայտնի է մեկնաբանություն, համաձայն որի այդ մասերը ներկայացնում են հոգևոր մաքրվածության աստիճանը. հիմքը դա մթագնած ուղեղն է, հաջորդ աստիճանը ճանապարհի սկիզբն է, սայրը բոդհիսատվայի վիճակն է (մարդու որոշումը դառնալ Բուդդա հանուն մարդկության բարօրության), իսկ գմբեթը՝ մաքրության գերագույն մակարդակը՝ Բուդդայի վիճակը։


== Պատմություն ==
Երկրային կյանքի ավարտից հետո Բուդդայի մարմինն այրվեց ու բաժանվեց 8 մասերի, որոնք ուղարկվեցին տարբեր երկրներ որպես մասունք։ Մ.թ.ա. III դարում Սանչի գյուղում կառուցվեց աշխարհում առաջին ստուպան (մասունքների դամբարանը)։ Մ.թ.ա. II դարում Աշոկ արքայի օրոք մոխիրի 8 մասերը վերաբաժանվեցին ավելի փոքր մասնիկների, ու ևս 84 հազար ստուպաներ կառուցվեցին։ Հնդկաստանում ստուպան հայտնի է «պագոդա» անվամբ, իսկ Շրի Լանկայում` դագոբա։
Դագոբան բուդդայականության կարևորագույն խորհրդանիշերից է. նրա աղյուսե հիմքը նույնացվում է աշխարհի առանցքի կամ Մերու լեռան հետ։ Նրա կենտրոնում հախճապակյա անոթի մեջ պահվում են Բուդդայի մասունքները։ Գմբեթն ասոցացվում է երկնային տարածության հետ։ 
Դագոբաները կառուցվում էին այն տեղերում, որտեղ տարածված էին ժողովրդական հավաքները։ Դրանք զարդարած էին քանդակներով ու զարդանախշերով։ Ամենատարածված պատկերների շարքում առավել տարածված էին նրանք, որ պատկերում էին Գաուտամայի ծնունդը, նրա վերածնունդը Բուդդայի տեսքով, աշխարհով թափառելու տեսարանները և «բացահայտման ծառը» (որի տակ Գաուտաման առաջին անգամ գիտակցեց իր նշանակությունը)։
Վաղ բուդդիստական մշակույթում ընդունված չէր պատկերել Բուդդայի դեմքը, ինչի պատճառով գեղանկարիչները դիմում էին տարբեր հնարքների։ Միայն մ.թ. 1 դարում Հնդկաստանում, Միջին ու Կենտրոնական Ասիայում հայտնվեց շենքերի կամ նկարների վրա Բուդդային պատկերելու ավանդույթը։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ այս ավանդույթն իրենց հետ բերեցին հույն գեղանկարիչները, որոնք տարածաշրջանում հայտնվել էին Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքների ժամանակ։
Տարբեր դագոբաների վրա կարելի է հանդիպել Բուդդային երեք տեսքով՝ նստած, կանգնած ու պառկած։ Նստած Բուդդան մարմնավորում է մեդիտացիան ու լուսավորության վիճակը։ Կանգնած Բուդդան գիտելիք ու լուսավորություն է տանում մարդկանց։ Պառկած դիրքը ներկայացնում է մահամերձ Բուդդային՝ կողքի վրա պառկած, ձեռքը գլխի տակ։ Նրա մահիճը շրջապատում են բազմաթիվ վանականներ ու աշխարհիկ դեմքեր։


== Արտաքին հղումներ ==
Նեպալյան Բուդհանաթի ստուպան Կատմանդուում
Մ.թ.ա. 860


== Դեպքեր ==
Արամե (ծննդյան թվականն անհայտ - մ.թ.ա. 843/840), Վանի թագավորության հիմնադիր առաջին արքան մ.թ.ա. 860-840 (մ.թ.ա. 843) թվականներին։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլիկաստրոն

Պոլիկաստրոն (հուն․՝ Πολύκαστρον ή Πολύκαστρο),  փոքր քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 60 մետր բարձրության վրա, Աքսոս (Վարդար) գետի ձախ ափին, Աթենքից 349 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք և Սալոնիկից 51 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Պեոնիա համայնքի վարչական կենտրոնը, Կիլկիս ծայրամասային միավորումում՝ Կենտրոնակն Մակեդոնիա պերիֆերիայում։ Բնակչությունը 7064 է՝ ըստ 2011 թվականի հաշվառման ։ Կիլկիսում այն երկրորդ ամենամեծ քաղաքն է։
Պոլիկաստրոնից դեպի արևելք անցնում է եվրոպական E75 երթուղու մաս համարվող 1 ավտոպողոտան։ Քաղաքով անցնում է ազգային 1 ճանապարհը։
Մինչև 1927 թվականի հուլիսի 19-ը քաղաքն անվանվել է Կարասուլի (Καρασούλι)(Καρασούλι)։ 1872 թվականին բացվել է «Կարասուլի» երկաթուղային կայանը Սկոպե-Սալոնիկ ուղղությաբ, Ռումելիական երկաթուղու մասն է՝ կառուցված Մորիս դե Գիրշի կողմից։ Պոլիկաստրոնում է գտնվում բրիտանական ռազմական գերեզմանը, որում հուղարկավորված են Առաջին համաշխարհային պատերազմում Սալոնիկի ռազմաճակատի զոհերը։

Կառուցման փուլում է գտնվում «Պոլիկաստրոն» երկաթուղային կայանը՝ Պոլիկաստրոն-Իդոմենիա ուղղությաբ։


== Պոլիկաստրոնի միություն ==
Պոլիկաստրոնի համայնքային միության կազմի մեջ մտնում են երեք բնակավայրեր։ Բնակչությունը 7065 բնակիչ է՝ ըստ 2011 թվականի հաշվառման։ Տարածքը 45,775 քառակուսի կիլոմետր։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պիլնիկի (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)

Պիլնիկի (ռուս.՝ Пильники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆոլքենշվանդ

Ֆոլքենշվանդ (գերմ.՝ Volkenschwand), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Բավարիա վարչական կենտրոնին։ Գտնվում է Կելհայմի շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1662 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 29,24 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 2 73 178։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Աղջիկ, որն ամեն ինչ ուներ

«Աղջիկ, որն ամեն ինչ ուներ» (անգլ.՝ The girl who had everything ), 1953 թվականի ֆիլմ, որի գլխավոր դերում Էլիզաբեթ Թեյլորն է։ «Ազատ հոգի» (1931 թվական) ֆիլմի վերաստեղծումը, որտեղ նկարահանվել են Քլարկ Գեյբլը և Նորմա Շիրերը։ Ադելա Ռոջերս Սթ. Ջոնսի ստեղծագործության էկրանավորումը։


== Գլխավոր դերերում ==


== Սյուժե ==
Սթիվ Լատիմեր (William Powell, նրա վերջին դերերից մեկը) գանգստերների պաշտպանության վրա հարստացած հաջողակ փաստաբան է։ Նա միայնակ է մեծացնում իր դստերը՝ Ջեյնին (Elizabeth Taylor), մի աղջկա, որը միշտ հասնում է իր ուզածին։ Վեյնս Քյորթը (Gig Young) վաղուց սպասում է իր ամուսնության առաջարկի ընդունմանը, բայց Ջեյնը շատ է սիրում իր հասարակական ազատ կյանքը և դրա համար խնդրում է մի քիչ էլ սպասել։
Վիկտոր Ռայմոնդին՝ Սթիվի հաճախորդը, մեղադրվում է խաղարկային բիզնեսին անօրինական տիրանալու համար։ Ջեյնը ծանոթանում է նրա հետ, և երիտասարդները սիրահարվում են։ Վիկը աճուրդի ժամանակ Վեյնսից վերցնում է նրա ձին՝ նվիրում Ջեյնին, քաղաքից հեռու առանձնատուն գնում և ուզում հեռանալ նախկին հանցավոր կյանքից։ Ջեյնի հայրը հավանություն չի տալիս դստեր և գանգստերի հարաբերություններին, բայց, այնուամենայնիվ, զույգը պատրաստվում է ամուսնանալ։ Նրանք հաճախում են մի աշխարհիկ երեկույթի, որտեղ Ջեյնի բոլոր ծանոթներն ու ընկերները նրան տեսնում են Վիկտորի հետ։
Ջեյնը և Վիկտորը գալիս են Նյու Յորք։ Վիկի հանցակիցները նրան հրավիրում են հանդիպման, որտեղ նա հայտարարում է, որ ուզում է հեռանալ և թողնել ղեկավարի պաշտոնը։ Այնուամենայնիվ, Սթիվ Լաթիմերը պատրաստվում է ցուցմունք տալ Ռայմոնդիի դեմ, որը կհայտնաբերի նրա բոլոր հանցակիցներին ևս։ Սթիվը և Վիկտորը վիճում են, և բանը հասնում է կռվի։ Սթիվի հեռանալուց հետո՝ Ջեյնը նույնպես ուզում է գնալ, սակայն Վիկը նրան բաց չի թողնում և արդյունքում ապտակում է նրան։ Ջեյնը փախչում է։
Վիկտորն իր մեքենայով շրջում էր քաղաքում, լուսամփոփի տակ նրա կողքին մի բեռնատար է կանգնում, որից նրան կրակոցով սպանում են։
Լաթիմերների տունը լցված է լրագրողներով, Սթիվը չի շտապում պատմել գործի մանրամասների մասին, որպեսզի դստերը չներգրավի գործի մեջ, բայց Ջեյնը ինքն է դուրս գալիս լրագրողների մոտ և պատմում իր սխալի մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Աղջիկ, որն ամեն ինչ ուներ»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
(4402) Ցունեմորի

(4402) Ցունեմորի (անգլ.՝ Tsunemori), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի փետրվարի 25-ին Ցունեո Նիջիմայի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Օջիմայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,892474 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8342 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9507 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1796,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,200355 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,71° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4402) Ցունեմորի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բերտլո (գյուղ, Կիզներսկի շրջան)

Բերտլո (ռուս.՝ Бертло), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Կիզներսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 157 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
ՀՀԿ (այլ կիրառումներ)

ՀՀԿ կարող է նշանակել.

Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն
Հրեական համաշխարհային կոնգրես
Հրեական հակաֆաշիստական կոմիտե
Անդրեյ Դմիտրիև

Անդրեյ Դմիտրիև (ռուս.՝ Андре́й Ви́кторович Дми́триев, ապրիլի 10, 1941(1941-04-10) կամ 1956, Մոսկվա, ԽՍՀՄ - ապրիլի 13, 2013(2013-04-13)), խորհրդային և ռուսական դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1941 թվականի ապրիլի 10-ին Մոսկվայում։
Ավարտել է Մոսկվայի Մորիս Տորեզի անվան օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտը (1966)։ Տիրապետում է անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն և պորտուգալերեն լեզուներին։ Յոթ տարի շարունակ աշխատել է ՄԱԿ-ի քարտուղարությունում՝ սինխրոն թարգմանչի պաշտոնում։ Այնուհետև ընդունվել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Դիվանագիտական ակադեմիա և ավարտել այն 1978 թվականին։
Աշխատել է ԽՍՀՄ/ՌԴ ԱԳՆ կենտրոնական ապարատում, Բրազիլիայի, Պերուի, Նիկարագուայի դեսպանատներում։
1995 թվականի հոկտեմբերի 24-ից-1999 թվականի մարտի 9-ը՝ Նիկարագուայի Հանրապետությունում և Հոնդուրասի և Սալվադորի Հանրապետություններում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
1999 թվականի հուլիսից-2000 թվականի հունիսը՝ ՌԴ ԱԳՆ լատինամերիկյան դեպարտամենտի տնօրեն։
2000 թվականի հունիսի 27-ից-2008 թվականի ապրիլի 14-ը՝ Կուբայում և Բարբադոսում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2006 թվականի ապրիլի 11-ից-2008 թվականի ապրիլի 14-ը՝ Բահամներում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
Մահացել է 2013 թվականի ապրիլի 13-ին Մոսկվայում ծանր և երկարատև հիվանդությունից հետո։
Ամուսնացած է։ Ունի որդի և դուստր։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1995 թվականի հոկտեմբերի 24)։


== Պարգևներ ==
«Մոսկվայի 850-ամյակին նվիրված» մեդալ
Բարեկամության շքանշան (2001 թվականի դեկտեմբերի 5)՝ Երկարամյա բեղմնավոր աշխատանքի և Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի անցկացմանը ակտիվ մասնակցության համար
Ռուսաստանի Դաշնության դիվանագիտական ծառայության վաստակավոր աշխատող (2001 թվականի հուլիսի 18)՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած վաստակի և երկարամյա դիվանագիտական ծառայության համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անդրեյ Դմիտրիև
Կուբայի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ եւ լիազոր դեսպան՝ Անդրեյ Դմիտրիև Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Ճակատագրի պարգևը Archived 2019-07-17 at the Wayback Machine.: Беседа с А. В. Дмитриевым
Սառա Օսթին

Սառա Օսթին (անգլ.՝ Sarah Austin, 1793[…], Նորիջ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - օգոստոսի 8, 1867(1867-08-08), Վեյբրիջ, Elmbridge, Սյուրեյ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի բանաստեղծուհի, խմբագիր և գերմաներեն տեքստերի թարգմանչուհի։
Ջոն Թեյլորի դուստրը (անգլ.՝ John Taylor, մահ.` 1826):


== Կենսագրություն ==
Սառա Օսթինը ծնվել է 1793 թվականին Նորիջ քաղաքում։ Եղել է ընտանիքի կրտսեր երեխան, մոր` Սյուզաննա Կուկի (անգլերեն` Susannah Cook) ղեկավարությամբ ստացել է ընտանեկան կրթություն և ժամանակակիցների կարծիքով մորից ժառանգել է գեղեցկությունն ու տաղանդը։ 1820 թվականին ամուսնացել է Լոնդոնի պատվավոր գիտնական, իրավաբան Ջոն Օսթինի հետ (John Austin): Տիրապետելով գերմաներեն լեզվին ու գերմանական գրականությանը` նա իր թարգմանություններով անգլիական հասարակությանը ծանոթացնում է առավել անվանի գերմանացի բանաստեղծների ստեղծագործություններին։ Համաձայն «ЭСБЕ»-ի` Օսթինի առավելապես ճանաչված աշխատություններից է «Characteristics of Goethe» (3 հատոր, Լոնդոն, 1833), բավականին աջակցել է Անգլիայի հանճարեղ գրողի ըստ արժանավույն գնահատմանը։ Նրա այլ ստեղծագործություններից առավելապես բարձր է գնահատվում «Considerations on national education»-ը։
Ամուսնությունից ծնվել է դուստրը` Լյուսին (Lucie), հետագայում նրա ամուսինն է դարձել Sir Alexander Cornewall Duff-Gordon, 3rd Baronet-ը։ Օսթինի դուստրը, ինչպես մայրը, սկսել է թարգմանել գերմանացի գրողներին անգլերեն լեզվով։
Սառա Օսթինը մահացել է 1867 թվականի օգոստոսի 8-ին Վեյբրիջ քաղաքում։ Նա զբաղվում էր իրենից մի քանի տարի առաջ մահացած ամուսնու աշխատությունների հրատարակմամբ «Lectures on jurisprudence»-ում։


== Երկեր ==
The travels of a German prince in England. - L., 1832.
Characteristics of Goethe. - 1833. - 3 Bände.
Considerations on national education. - 1839.
Collection of fragments from the German prosewriters. - 1841.
Sketches of Germany from 1760 to 1814. - 1854.
Letters on girls' schools. - 1857.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ստեղծագործությունները en.wikisource.org կայքում
Էլ Մինիա

Էլ Մինիա, Եգիպտոսի Մինիա մուխաֆազայի վարչական կենտրոնը։ Կան բրդյա, բամբակյա, սննդի արդյունաբերություններ։ Գործում է երկաթուղային կայարան Կահիրե-Ասուան ճյուղում։
Բնակչությունը կազմում է 235 733 բնակիչ 2005 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով։
Քաղաքի անունը գալիս է հին եգիպտական փոքր Հուֆա անունից: Ղպտիերեն լեզվով քաղաքը կոչվում էր Տմունե կամ Տմոնե, ինչը նշանակում է «բնակության վայր», քանի որ Մինիայից 20 կմ հեռավորության վրա՝ Նեղոսի արևելյան ափին, գտնվում է վանք, որը կառուցվել է Սուրբ Աստվածածին անունով։ Վանքում հատուկ տեղ է գրավում այն տաճարը, որը կառուցվել է 328 թվականին Ելենա կայսրուհու կողմից այն քարանձավում, որտեղ, ըստ լեգենդի, ապաստան է գտել Սուրբ ընտանիքը Եգիպտոս փախչելու ժամանակ։ Էլ Մինիայում հայտնաբերվել է Հուդայի ավետարանի ղպտիերեն տեքստը՝ Չակոսի օրենսգրքի կազմում։
Քաղաքում կա համալսարան։ Էլ-Մինյան կառուցված է այնպես, որ նրա փողոցների մեծ մասը հատվում են ուղիղ անկյան տակ։ Քաղաքում բազմաթիվ հին գաղութային առանձնատներ են մնացել, որոնք իտալացի ճարտարապետները կառուցել են տեղի բամբակյա մագնատների համար։


== Վերին Եգիպտոսի Մարգարիտ ==
Մինիան գտնվում է Նեղոսի արևմտյան ափին։ Տեղի բնակիչներն այն անվանում են «Վերին Եգիպտոսի Մարգարիտ» ( արաբ․՝ عروس الصعيد Մասրի عروسة الصعيد‎‎, բառացի՝ հարսնացու կամ Վերին Եգիպտոսի ջրահարս)։ Քաղաքը զբաղեցնում է ռազմավարական դիրք միջին Եգիպտոսում՝ հարավի և հյուսիսի միջև։ Անունը կարող է առնչվել հայտնի հին եգիպտական ավանդույթին կամ զոհաբերական ծեսին, երբ կնոջ արձանիկը գցվել է Նեղոսի ջրերի մեջ որպես զոհաբերություն, որպեսի լինի գետի վաղ և բարձր վարարում։


== Խոշոր հնագիտական գտածոներ ==
2018 թվականի փետրվարին հայտնաբերվել է 2,5 հազար տարվա քրմական դամբարանադաշտ։ Գերեզմանները պատկանում են քրմերի ու պաշտոնյաների։ Սարկոֆագներում եղել են բազմաթիվ թանկարժեք իրեր, այդ թվում՝ զարդեր և հազարավոր արձանիկներ։
2019 թվականի փետրվարին պեղվել է դամբարանադաշտ (փարավոնների արքայատոհմի ուշ շրջան, Պտղոմեոսի օրոք (մ.թ.ա. IV-I դարերում), Էլ Մինիա նահանգում՝ Թունա էլ Գաբալի շրջանում։ Մոտ 10 մետր խորությամբ գետնի տակ հայտնաբերվել են տարբեր սեռի, տարիքի և սոցիալական պատկանելության մումիաներով սարկոֆագներ։ 40 մումիաներից տասը երեխաների են։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Falling Rain Genomics, Inc։ «Geographical information on Al Minya, Egypt» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-03-12-ին։ Վերցված է 2008-03-30
Բադ Վյորիսհոֆեն

Բադ Վյորիսհոֆեն (գերմ.՝  Bad Wörishofen), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան։ Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է14 105 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010)։> Զբաղեցնում է 57,80 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 78 116։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
(3079) Շիլլեր

(3079) Շիլլեր (անգլ.՝ Schiller), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,683268 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0949 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2716 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1605,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224237 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,92° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3079) Շիլլեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստորագրությունն անընթեռնելի է

«Ստորագրությունն անընթեռնելի է» (ռուս.՝ Подпись неразборчива), 1954 թվականի խորհրդային երգիծական նկարված անիմացիոն ֆիլմը մեծահասակների համար։


== Սյուժե ==
Ինկուբատորի տնօրեն բյուրոկրատ Խլուրդն աշխատանքի է ընդունում նոր աշխատակցի՝ Առնետին, որի նախկին աշխատավայրից բերված բնութագիրն անընթեռնելի ստորագրությամբ է։ Շուտով նոր աշխատողն սկսում է ձու ուտել՝ օգտվելով պահակի անուշադրությունից։ Այս առիթով հրավիրված նիստն անցնում է գողի թելադրանքով, բայց ինկուբատորի ազնիվ աշխատակիցները դարան են կազմակերպում։ Առնետը բռնվում է գողության վայրում, իսկ Խլուրդը պաշտոնանկ է արվում։


== Ստեղծողներ ==


== Դերերը հնչյունավորել են ==


== Վիդեո ==
1990-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է Studio Ro Video մուլտֆիլմերի հավաքածուներում։


== Մուլտֆիլմի մասին ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ստորագրությունն անընթեռնելի է» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Մոեդաս դե լա Խարա

Մոեդաս դե լա Խարա  (իսպ.՝  Mohedas de la Jara), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայի Կաստիլիա Լա Մանչա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Հառա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 60,42 կմ2, բնակչությունը՝ 499 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 158 կմ հեռավորության վրա։ Համայնքի հովանավոր սուրբն է՝ Սեբաստիա Մարտիռը և Խուեստռա Սենոռա դել Պռադո։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Diputación de Toledo
Cuadernos de la Jara(չաշխատող հղում)
Լիչկի (գյուղ, Կիվերցիի շրջան)

Լիչկի (ուկրաիներեն՝ Лички), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1583 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լիչկի գյուղում բնակվում էր 153 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,78 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 196,15 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թիմունը և միաժանին

Թիմունը և միաժանին, 2001 թվականին «Անիմոս» ստուդիայում նկարահանված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որի պատվիրատուն բրիտանական BBC հեռուստաընկերությունն է։ Ռեժիսոր Նատալյա Օռլովան մուլտֆիլմը ստեղծել է «Աշխարհի ժողովուրդների հեքիաթների» շրջանակներում, կանադական էսկիմոսների հեքիաթների մոտիվներով։
Ֆիլմը մասնակցել է Սուզդալ - 2002 փառատոնի մրցութային ծրագրին։


== Սյուժե ==
Կանադայի հյուսիսում ապրում էր էսկիմոսների ընտանիքը՝ ամուսինը, կինը, նրանց կույր որդին՝ Թիմունը, փոքր աղջիկը և կնոջ քույրը՝ մորաքույր Թիմունան։ Ցանկացած եղանակի մորաքույրը թափառում էր ծովափին և ինչ-որ պահ զգում է ծովի կանչը, սուզվում է ծովում և վերածվում միաժանու։ Այդ ժամանակ նա կանչում է Թիմունին, նստեցնում իր մեջքին և միասին լողում են դեպի ծովը։ Մինչ նրանք լողում էին Թիմունի տեսողությունը վերականգնվում է։ Այդ ժամանակ մորաքույրը տղային հետ է վերադարձնում ծնողների մոտ, իսկ ինքը ընդմիշտ հեռանում է ծով։


== Ստեղծողներ ==


== Փառատոններ և պարգևներ ==
2002 թվականին անիմացիոն ֆիլմերի Սուզդալ-2002 7-րդ ռուսական բաց փառատոնին «Թիմունը և միաժանին» (ռեժիսոր Նատալյա Օռլովա) մուլտֆիլմը գեղարվեստական բարձր պրոֆեսիոնալ լուծումների համար արժանացել է ժյուրիի մրցանակին
2002 թվականին Անսիի ԱՖՄՓ հեռուստատեսային ֆիլմեր կատեգորիայի մրցանակի
2002 թվականին 9-րդ «Կրոկ» ԱՖՄՓ-ին «Հեռուստասերիալներ» կատեգորիայում արժանացել է դիպլոմի
2002 թվականին «Արյոնկայի» 6-րդ համառուսաստանյան տեսողական արվեստ փառատոնում անիմացիոն ֆիլմեր մրցույթում ստացել է ժյուրիի մրցանակը։


== Տեսահոլովակ ==
Մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD սկավառակով «Ճանապարհորդություն հեքիաթների աշխարհում» մուլտֆիլմների ժողովածուում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Тимун и нарвал մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Тимун и нарвал» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
«Тимун и нарвал» на сайте animos.ru
Timoon and the Narwahl(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Արմեն Հ. Հայրապետյան

Արմեն Հրայրի Հայրապետյան (հուլիսի 12, 1970(1970-07-12), Արթիկ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ։


== Կրթություն ==
1987-1992 թթ. սովորել և ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը` «Աշխատանքի կազմակերպում և նորմավորում» մասնագիտացմամբ, տնտեսագետի որակավորմամբ։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1992-1993 թթ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։
1994-1998 թթ. - Հայխնայբանկի Արարատի բաժանմունքի վարկային բաժնի ավագ տնտեսագետ։
1998-1999 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության պետական եկամուտների քաղաքականության գլխավոր վարչության պետական տուրքերի և ոչ հարկային եկամուտների քաղաքականության բաժնի պետ։
1999-2000 թթ. - ՀՀ ֆինանսների նախարարության պետական տուրքերի և ոչ հարկային եկամուտների քաղաքականության վարչության պետ։
2000-2002 թթ. - ՀՀ ֆինանսների նախարարության պետական եկամուտների քաղաքականության գլխավոր վարչության պետական տուրքերի և ոչ հարկային եկամուտների քաղաքականության վարչության պետ։
2002-2008 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության աշխատակազմի մակրոտնտեսական քաղաքականության վարչության պետ։
2008-2014 թթ. փետրվարի 5 - ՀՀ ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի մակրոտնտեսական քաղաքականության վարչության պետ։
2014 թ. փետրվարի 5-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ։
2014 թ. մայիսի 17-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
2016 թվականին ՀՀ վարչապետի 918-Ա որոշմամբ նշանակցվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ։
2016թ. hոկտեմբերից 2023թ․ հունվար ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ
2023թ․ հունվարից 2023թ․փետրվար ՀՀ ֆինանսների նախարարի խորհրդական
2023թ․ փետրվարի 7-ից ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավարՏիրապետում է հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուներին։
Անկուսակցական է։
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի, մեկ դուստր։


== Ծանոթագրություններ ==
Աճարա (Զեստափոնի շրջան)

Աճարա (վրաց.՝ აჭარა), գյուղ Վրաստանի կենտրոնում՝ Իմերեթի մարզի Զեստափոնի շրջանում։
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 400 մետր բարձրության վրա՝ շրջկենտրոն Զեստափոնից 14 կմ հեռավորության վրա։
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմում է 80 մարդ, հիմնականում՝ վրացիներ։


== Աղբյուրներ ==
Վրացական սովետական հանրագիտարան, h. 2, էջ 77
Զելյոնայա Բալկա (Ցելինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զելյոնայա Բալկա (այլ կիրառումներ)Զելյոնայա Բալկա (ռուս.՝ Зелёная Балка), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցելինսկի շրջանում։ Մտնում է Յուլովսկոյե գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Խուլխուլք

Խուլխուլք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կազրեթի

Կազրեթի (վրաց.՝ კაზრეთი), քաղաքատիպ ավան Վրաստանում։ Տեղակայված է Քվեմո Քարթլի մարզի Բոլնիսի մունիցիպալիտետում։


== Աղբյուրներ ==
Սովետական մեծ հանրագիտարան


== Ծանոթագրություններ ==
Պայուստի

Պայուստի (էստ․՝ Pajusti), գյուղական ավան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 658 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բահրի

Բահրի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քորախու

Քորախու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խուլփի գավառակում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 38 կմ հարավ-արևմուտք։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սիմոն Սամսոնյան

Սիմոն Սամսոնյան (նոյեմբերի 3, 1912(1912-11-03), Սամսուն, Տրապիզոնի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - նոյեմբերի 5, 2003(2003-11-05), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Մեծ եղեռնի օրերին կորցրել է հարազատներին։ 1922 թվականին Իզմիրի որբանոցի սաների հետ փոխադրվել է Հունաստան, 1929 թվականին՝ Եգիպտոս։ Սովորել է Կահիրեի Գալուստյան ազգային վարժարանում, 1935 թվականին լավագույն մրցանակով ավարտել տեղի «Լեոնարդո դա Վինչի» գեղանկարչության իտալական վարժարանը։ 1960 թվականին իմացել է եղեռնից մազապուրծ քրոջ գոյության մասին և տեղեկացել, որ իրենց ընտանեկան ազգանունը Կլուջյան է եղել։ 1968 թվականին գաղթել է Նյու Յորք, ԱՄՆ, միացել է քրոջը և շարունակել ստեղծագործական աշխատանքը։ 1977 թվականին տպագրվել է նրա ստեղծագործությունների մեծածավալ կատալոգը։
1935-1967 թվականներին մշտապես մասնակցել է «Կահիրեի սալոն» արվեստի միության ամենամյա ցուցահանդեսներին (արժանացել երեք ոսկե մեդալի (1964, 1965, 1967) և միջազգային ցուցահանդեսների։
Ունեցել է բազմաթիվ անհատական ցուցահանդեսներ (Կահիրեում՝ 1936 թվականին և 1949 թվականին, Բեյրութում՝ 1965 թվականին և 1966 թվականին, Աթենքում՝ 1968 թվականին, Նյու Յորքում՝ 1968 թվականին և 1972 թվականին և այլուր), 1973 թվականին՝ Երևանում։
2015 թվականին Ամերիկայի հայկական թանգարանի Ադել և Հայկ Տեր-Մանուելյան պատկերասրահում տեղի է ունեցել Սիմոն Սամսոնյանի աշխատանքների հետմահու նոր ցուցահանդեսը՝ «Բացահայտված վարպետը։ Սիմոն Սամսոնյան արվեստը» խորագրով։
Գործերից են՝ «Մանուկը գրելիս», «Մայրական գուրգուրանք», «Կար անող կինը», «Երեխաներ», «Եգիպտուհի», «Թախիծ», «Ծովափին»։


== Գրականություն ==
M. Haigentz, Simon Samsonian: his world through paintings, Armenian General Benevolent Union, 1978


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Simon Samsonian 1912 - 2003 Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Մերեֆյանսկի քաղաքային խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Մերեֆյանսկի քաղաքային խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Мереф'янська міська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մերեֆյանսկի քաղաքային խորհրդում բնակվում էր 26677 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 71,37 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 374 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մորոն դե լա Ֆրոնտերա

Մորոն դե լա Ֆրոնտերա (իսպ.՝ Morón de la Frontera), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Սևիլյա պրովինցիայի մեջ՝ Անդալուսիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպինիա դե Մորոն և Մարչենա շրջանի կազմում։ Զբաղեցնում է 432 կմ² մակերես։ Բնակչությունը՝ 28467 մարդ (2010)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 65,9 կմ հեռավորության վրա։
Քաղաքի հովանավոր սուրբն է Ինմակուլադա Կոնսեպսիոնը։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սազել)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Խաչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Հայ Առաքելական, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանում, Ախալցխայից 4 կմ դեպի արևմուտք, հայաբնակ Սազել գյուղում, կառուցվել է 20-րդ դարում։
Սուրբ Խաչ եկեղեցու մասին առաջին հիշատակումները եղել են 1839 թվականին։ Եկեղեցին ի սկզբանե եղել է փայտաշեն կառույց, իսկ 1885 թվականից՝ քարաշեն։
19-րդ դարից մինչև 20-րդ դարը եկեղեցին ենթարկվել է  վերակառուցման և բազմաթիվ վերանորոգությունների։  Վերանորոգման մասին կան հիշատակումներ 1872 թվականի արխիվներում։ 
Ախալցիխեի հոգևոր կառավարությանն ուղղված 1909 թվականի հայտարարության մեջ ասվում է․

1909-1910-ական թվականներին եկեղեցին վերակառուցվում է և օծվում։ 


== Ճարտարապետություն ==
Սազել գյուղի Սուրբ Խաչ եկեղեցին միանավ բազիլիկ տիպի կառույց է, այն կառուցվել է սալաքարից, սրբատաշ և անմշակ տուֆից  նրա չափսերն են (13.10 x 8.48) մետր։ 
Ունի մեկ մուտք հարավային կողմից, մուտքի վերևում կա խաչաքանդակ։
Զանգակատունը գտնվում է արևմտյան հատվածում՝ տանիքին։ 
Եկեղեցու ներսի պատերին կան Աստվածաշնչյան թեմաներով որմնանկարներ։ Արևմտյան կողմում ունի միջնահարկ, որը կառուցված է չորս փայտե հենասյուների վրա։ Եկեղեցու խորանը գտնվում է արևելյան մասում, իսկ նրա աջ և ձախ կողմերում կան ավանդատներ։ Ունի մկրտության ավազան, որը գտնվում է հյուսիսային կողմում։
Եկեղեցու հոգրոր կազմն է եղել՝ Մարտիրոս Տեր-Նահապետյանցը, Հովհաննես Տեր-Մարտիրոսյանը, Հարություն Տեր-Հովհաննիսյանը, Բարդուղիմեոս Տեր-Հովհաննիսյան Տեր-Նահապետյանցը, 1990-ական թվականներին՝ Գրիգոր վարդապետ Բալասանյանը։
Եկեղեցում մինչև այսօր պահնվում են ձեռագրեր. 1826-1841-ական թվականներին գրիչ Մարտիրոս Տեր-Նահապետյանց Ժողովածուն և հինգ աղոթագրքեր։
Խորհրդային անաստվածության տարիներին  եկեղեցին չի գործել և փակվել է 1936 թվականին։
2010 թվականին գյուղացիների ջանքերով սկսվում է եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքները։ 
2013 թվականի ապրիլի 7-ին, եկեղեցին վերաօծվում է, ձեռամբ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի և մասնակցությամբ Սամցխե-Ջավախքի և Ծալկայի ընդհանուր առաջնորդական փոխանորդ Հգշ. Տ. Բաբգէն վրդ. Սալբիյանի և տեղի հոգևոր դասի։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Մինաս եկեղեցի (Աշխալա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Մինաս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Մինաս եկեղեցի, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի, Ծալկայի շրջանումի հայաբնակ Աշխալա գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։
19-րդ դարի 30-40-ական թվականների տեղաբնակ հայերի պահանջով, հոգևոր խորհուրդը որոշում է կառուցել եկեղեցի բնակիչների հոգևոր կարիքները բավարարման համար։
Ըստ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Վրաստանի և Իմերեթի թեմի արխիվներում պահպանված տեղեկությունների, եկեղեցու մասին կան հիշատակումներ սկսած 19-րդ դարի 30-40-ական թվականներից, նաև հիշատակվում է որ եկեղեցին ունեցել է՝ 770 ծխական, մեկ քահանա՝  Տեր Խաչատուր Հովհաննիսյանը, և երկու դպիր՝ Պետրոս Հարությունյանը ու Խաչատուր Հարությունյանը։
Եկեղեցին ունեցել է շարժական և անշարժ գույք։ Աշխալա գյուղում եղել է նաև մի քանի ուխտատեղի՝ Սուրբ Աստվածածին Մուղնե և Սուրբ Աղբյուր։
Սուրբ Մինաս եկեղեցին քարաշեն բազիլիկ կառույց է, նրա չափսերն են (17,25 x 10,2) մետր։ Ունի մեկ մուտք որը արևմտյան կողմից է, մուտքի վերևի մասում ագուցված է խաչ, ներսի սրահը հենված է 4 սյուների վրա, իսկ խորանի աջ և ձախ կողմերում ավանդատներ են, եկեղեցին ունի նաև զանգակատուն։
Եկեղեցու հոգևոր կազմը եղել է՝  Խաչատուր քհն. Հովհաննիսյանը, Հովսեփ քհն. Պողոսյանը, Հովսեփ քհն. Մազմանյանցը, Ղազար քհն. Սարգսյանը, որոնք ծառայել են 1840-1880-ական թվականներին։
Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին մի քանի անգամ վերանորոգվել է սակայն 1930 թվականին փակվել է և օգտագործվել է որպես պահեստ և որոշ ժամանակ անց կինոսրահ։
Հետխորհրդային տարիներին արդեն իսկ՝ 20-րդ դարի 90-ականներին, գյուղացիների և բարերարների ջանքերով եկեղեցին վերանորոգվել է և վերաբացվել, իսկ արդեն՝ 1994 թվականիից եկեղեցին գործում է։


== Ծանոթագրություններ ==