Ջորջ Ռեյմոնդ Ռիչարդ Մարտին

Ջորջ Ռեյմոնդ Ռիչարդ Մարտին (անգլ.՝ George Raymond Richard Martin, սեպտեմբերի 20, 1948(1948-09-20)[…], Բեյոնն, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի ժամանակակից գրող-ֆանտաստ։ 1970-1980-ականներին ճանաչված է դարձել գիշերային ֆանտաստիկայի ժանրով գրված պատմվածքների և երկերի շնորհիվ։ Ամենաշատ հանրաճանաչությունը նրան բերել է 1996 թվականին լույս տեսած «Սառույցի և կրակի երգ» վեպային շարքը՝ ֆանտազիայի ժանրում։ Այն էկրանավորվել է HBO կինոընկերության կողմից հայտնի «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում։ Այս գրքերի շնորհիվ Մարտինը քննադատների կողմից անվանվեց «ամերիկյան Տոլկին»։ 2011 թվականին Time ամսագիրը Ջորջ Մարտինին ներառեց աշխարհում ամենաազդեցիկ մարդկանցով կազմված իր ցուցակում։


== Կենսագրություն ==
Ջորջ Մարտինը ծնվել է 1948 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Բեյոնում (Նյու Ջերսի նահանգ, ԱՄՆ) Ռեյմոնդ Քոլինզ Մարտինի և Մարգարետ Բրեդի Մարտինի ընտանիքում։ Մարտինը ունի երկու քույր՝ Դարլին Մարտին-Լապինսկին և Ջանեթ Մարտին-Պաթեն։
Տարրական կրթությունը ստացել է Մերի Ջեյն Դոխանյուի դպրոցում, իսկ միջնակարգ կրթությունը՝ Մերիստ-Խայ-Սկուլ դպրոցում՝ Բեյոնում։ Մանուկ հասակում զբաղվում էր ընթերցանությամբ և վաճառում էր սարսափային պատմություններ հարևան երեխաներին։ Ավագ դպրոցում դարձավ կոմիքսների երկրպագու և կալեկցիոներ։
Էվանստոնում (Իլինոյս)՝ հարավարևմտյան համալսարանում, ստացել է բակալավրի (1970) և մագիստրոսի (1971) աստիճան՝ որպես լրագրող։ Այդ ժամանակ գրում և հրապարակում է իր առաջին՝ «Հերոսը» («The Hero») պատմվածքը՝ «Galaxy Science Fiction» ամսագրում։
1972-1974 թվականներին քաղաքացիական ծառայության անցավ AmeriCorps VISTA ծրագրի շրջանակներում Կուկ շրջանի իրավաբանական օգնության ֆոնդի շնորհիվ։ 1973-1976 թվականներին զբաղվել է Մայրացամաքային շախմատային ասոցիացիայի շախմատի տուրնիրների կազմակերպմամբ։ 1976-1978 թվականներին Կլարկ քոլեջում լրագրողության դասեր է տվել՝ Դյուբուկ քաղաքում (Այովա նահանգ)։
Ութսունականներին նա տեղափոխվում է Հոլիվուդ, որտեղ երկար ժամանակ աշխատում է սցենարիստ, խմբագիր և պրոդյուսեր։
Մարտինը երկար ժամանակ կարդում էր ֆանտազիաներ և դրական էր արձագանքում Ջոն Տոլկինի «Օղակների տիրակալին»։ Նրա նախապաշարմունքը քանդվել է երկու գրողների՝ Թեդ Ուիլյամսի և Ջեկ Վենսի գրքերի շնորհիվ։ Դրանից հետո Ջորջը որոշեց նոր ժանրով գրել և հասավ մեծ հաջողությունների։ «Սառույցի և կրակի երգ» շարքը նրան բերեց համաշխարհային հանբավի։
Ապրում է Սանտա Ֆեում (Նյու Մեքսիկո)։


== Ընտանիք ==
Հայր - Ռեյմոնդ Քոլինզ Մարտին, ինքնասպան է եղել
Մայր - Մարգարետ Բրեդի Մարտին
Քույրեր - Դարլին Մարտին-Լապինսկի և Ջանեթ Մարտին-Պաթե


== Մատենագիտություն ==
A Song for Lya, 1976 (պատմվածքների հավաքածու)
Songs of Stars and Shadows, 1977 (պատմվածքների հավաքածու)
Dying of the Light / «Մահացող լույս», 1977
The Way of Cross and Dragon / «Վիշապի և խաչի ճանապարհ», 1979
Sandkings / «Ավազե թագավորներ», 1981 (պատմվածքների հավաքածու)
Windhaven / «Քամիների գավան», 1981 (Լիզա Թատլի հետ միասին)
Fevre Dream / «Ֆեվրի երազանք», 1982
The Armageddon Rag, 1983
Songs the Dead Men Sing, 1983 (պատմվածքների հավաքածու)
Nightflyers / «Գիշերային թռչողներ», 1985 (պատմվածքների հավաքածու)
Tuf Voyaging / «Տաֆի ճանապարհորդություն», 1986 (պատմվածքների հավաքածու)
Portraits of His Children, 1987 (պատմվածքների հավաքածու)
Dead Man’s Hand, 1990 (Ջոն Միլլերի հետ միասին)
The Pear-Shaped Man, 1991
The Plaque star / "Ժանտախտային աստղ", 1993 (վեպեր և պատմվածքներ)
«A Song of Ice and Fire» շարք / «Սառույցի և կրակի երգ».
«A Game of Thrones» / «Գահերի խաղ (վեպ)», 1996
«A Clash of Kings» / «Արքաների պատերազմը», 1998
«A Storm of Swords» / «Թրերի մրրիկ», 2000
«A Feast for Crows» / «Անգղների խրախճանք», 2005
«A Dance with Dragons» / «Պար վիշապների հետ», 2011
«The Winds of Winter» / «Ձմռան քամիներ», 2017 (աշխատանքը ավարտման վերջին փուլում է)
«A Dream of Spring» / «Երազանք գարնան մասին», 2020 (դեռ ավարտված չէ)
«Սառույցի և կրակի երգ» շարքի առանձին թողարկված գրքեր.
Պատմվածք «Blood of the Dragon» / «Վիշապի արյուն» [«Գահերի խաղ» վեպի ֆրագմենտ], 1996
Պատմվածք «Path of the Dragon» / «Վիշապի ճանապարհ» [«Թրերի մրրիկ» վեպի ֆրագմենտ], 2000
Պատմվածք «The Arms of the Kraken» / «Կրակենի զենք» [«Անգղների խրախճանք» վեպի ֆրագմենտ], 2003
Վեպի գլուխ «The Captain of Guards» / «Գվարդիայի կապիտան» [«Անգղների խրախճանք» վեպի ֆրագմենտ], 2005
Վեպի գլուխ «Daenerys» / «Դեյեներիս» [«Անգղների խրախճանք» վեպի ֆրագմենտ], 2005
Վեպի մաս «Reek» / «Սկունքս» [«Պար վիշապներ հետ» վեպի ֆրագմենտ], 2008
Հատված «Theon» / «Տեոն» [«Ձմռան քամիներ» վեպի ֆրագմենտ], 2011
Հատված «Arianne» / «Արիաննա» [«Ձմռան քամիներ» վեպի ֆրագմենտ], 2013
«Սառույցի և կրակի երգ» շարքի պրիկվել.
«Tales of Dunk and Egg» շարք / «Պատմվածքներ Դունկի և Էքի մասին»։
Պատմվածք «The Hedge Knight» / «Սահմանագծի ասպետ», Legends հավաքածու / «Լեգենդներ», 1998
Պատմվածք «The Sworn Sword» / «Երդվյալ ասպետ», Legends 2 հավաքածու / «Լեգենդներ 2», 2003
Պատմվածք «The Mystery Knight» / «Գաղտնի ասպետ», «Մարտիկներ» հավաքածու, 2010
Quartet, 2001 (պատմվածքների հավաքածու)
«GRRM: A RRetrospective» Archived 2012-06-30 at the Wayback Machine. / «Մոխրից աշտարակ» և «Ապակե ծաղիկ», 2003
«Dreamsongs» / «Մոխրից աշտարակ» և «Ապակե ծաղիկ», 2006


== Խմբագիր ==
New Voices
New Voices 1: The Campbell Award Nominees, 1977 (aka New Voices in Science Fiction);
New Voices 2: The Campbell Award Nominees, 1979;
New Voices 3: The Campbell Award Nominees, 1980;
New Voices 4: The John W. Campbell Award Nominees, 1981;
New Voices 5 (aka John W. Campbell Awards Volume 5), 1984;
New Voices 6 (aka John W. Campbell Awards Volume 6), 1987
The Science Fiction Weight-Loss Book, 1983 (co-edited w/Isaac Asimov & Martin Harry Greenberg);
Night Visions
Night Visions 1: The Hellbound Heart, 1987 (редактор, автор) Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.;
Night Visions 3, 1986 (редактор);
Night Visions 5, 1987 (aka The Skin Trade) (автор)
Wild Cards
Wild Cards 1: Wild Cards, 1987;
Wild Cards 2: Aces High, 1987;
Wild Cards 3: Jokers Wild, 1987;
Wild Cards 4: Aces Abroad, 1988;
Wild Cards 5: Down and Dirty, 1988;
Wild Cards 6: Ace in the Hole, 1990;
Wild Cards 7: Dead Man’s Hand, 1990 (совместно с Джоном Дж. Миллером);
Wild Cards 8: One-Eyed Jacks, 1991;
Wild Cards 9: Jokertown Shuffle, 1991;
Wild Cards 10: Double Solitaire, 1992;
Wild Cards 11: Dealer’s Choice, 1992;
Wild Cards 12: Turn of the Cards, 1993;
Wild Cards Mosaic: New Cycle
Card Sharks (Wild Cards 13), 1993 (Wild Cards New Cycle 1);
Marked Cards (Wild Cards 14), 1994 (Wild Cards New Cycle 2);
Black Trumps (Wild Cards 15), 1995 (Wild Cards New Cycle 3);
Wild Cards 16: Deuces Down, 2002;
Wild Cards 17: Death Draws Five, 2006 (совместно с Джоном Дж. Миллером);
Wild Cards: The Next Generation
Insight Straight (Wild Cards 18), 2008;
Busted Flush (Wild Cards 19), 2008;
Suicide Kings (Wild Cards 20), 2009;
Fort Freak (Wild Cards 21), 2011
Lowball (Wild Cards 22), 2014


== Телепостановки (նկարահանված) ==
«Աղջամղջի տիրույթ» (Twilight Zone)-ի դրվագներ
«Քամելոտի վերջին պաշտպանը» («The Last Defender of Camelot»), 1986 (Ժոջեր Ժելյազնի պատմվածքով)
«Անցյալի և ապագայի թագավոր» («The Once and Future King»), 1986 (Բրայս Մարիտանոյի պատմվածքով)
«Կորածներն ու գտնվածները» («Lost and Found»), 1986 (Ֆիլիս Էյզենշտեյնի պատմվածքով)
«Կալիբանի խաղալիքները» («The Toys of Caliban»), 1986 (Թերի Մացի պատմվածքով)
«Ճանապարհ, որով ոչ մեկ չի ճանապարհորդում» («The Road Less Travelled»), 1986 (բնօրինակ սցենար)
«Գեղեցկուհու և հրեշի» դրվագներ (Beauty and the Beast)
«Terrible Savior» (1987)
«Masques» (1987)
«Shades of Grey» (1988) with David Peckinpah.
«Promises of Someday» (1988)
«Ozymandias» (1988)
«Dead of Winter» (1988)
«Brothers» (1989)
«When the Blue Bird Sings» (1989) with Robert John Guttke
«A Kingdom by the Sea» (1989)
«Ceremony of Innocence» (1989)
«Snow» (1989)
«Beggar’s Comet» (1990)
«Invictus» (1990)
Պիլոտային թողարկվածներ
«Պորտալներ» («Doorways»)


=== Телепостановки (Չնկարահանված) ===
«Xmas» — բնօրինակ հեռուստասպեկտակլ, Մաքա Հեդրում, 1987։ Պատրաստվել էր նկարահանմանը, երբ սերիալը մերժված էր
«Black Cluster» — American Broadcasting Company հեռուստասերիալի պիլոտային թողարկումը, Columbia Pictures, 1990: Չի կայացել
«The Survivors» — CBS-ի համար երկժամյա պիլոտային թողարկում, Trilogy Entertainment, 1992: Չի նկարահանվել
«Deep in the Heart» — «Doorways»-ի համար պահեստային սցենար, 1992
«Starport» — Fox-ի համար երկժամյա պիլոտ, Columbia Pictures Television, 1994: Չի նկարահանվել


=== Սցենարներ (Չնկարահանված) ===
Fadeout — լիամետրաժ սցենար, Wildstreet Pictures, 1990.
Wild Cards — լիամետրաժ սցենար՝ գրված Մելինդա Սնոդգրասի հետ միասին, հիմնված է «Վայրի խաղաքարտեր» պատմվածքի վրա, Hollywood Pictures/ Disney Studio, 1993—1995.
A Princess of Mars — լիամետրաժ սցենար՝ գրված Մելինդա Սնոդգրասի հետ միասին, հիմնված է Թդգար Ռայսի պատմվածքի վրա, Hollywood Pictures/ Disney Studio, 1993-94.


=== Պատմվածքներ, որ ադապտացվել են ֆիլմերի և հեռուստատեսության համար ===
«Հիշելով երաժշտություններ» (անգլ.՝ Remembering Melody) — դրվագ «The Hitchhiker»-ից, Home Box Office, նոյեմբեր 1984
«Գիշերային թռիչք» — նկարչական ֆիլմ, Vista Films 1987, Ռոբերտ Յաֆեի սցենարով, ռեժիսոր՝ Ռոբերտ Կոլեքտոր


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
1975, «Հյուգո» — վեպ (Novella) — «Լյայի մասին երգ» («A Song for Lya»), 1974
1976, «Լոկուս» — վեպ— «Փոթորիկ քամիների գավանում» («The Storms of Windhaven»), 1975
1977, «Լոկուս» — հեղինակային հավաքածու (Author collection) — «Լյայի մասին երգ» («A Song for Lya and Other Stories»), 1976
1979, «Նեբյուլա» — կարճ պատմվածք (Novellette) — «Ավազե թագավորներ» («Sandkings»), 1979
1980, «Հյուգո» — կարճ պատմվածք — «Ավազե թագավորներ»
1980, «Հյուգո» — պատմվածք (Short Story) — «Վիշապի և խաչի ճանապարհ» («The Way of Cross & Dragon»), 1979
1980, «Լոկուս» — կարճ պատմվածք — «Ավազե թագավորներ»
1980, «Լոկուս» — պատմվածք — «Վիշապի և խաչի ճանապարհ»
1981, «Լոկուս» — վեպ — «Գիշերային թռչողները» («Nightflyers»), 1980
1982, Daikon («Հյուգո»-ի ճապոնական տեսակ) — Լավագույն թարգմանված վեպ— «Գիշերային թռչողները»
1982, «Լոկուս» — կարճ պատմվածք — «Պահապանները» («Guardians»), 1981
1982, «Լոկուս» — հեղինակային հավաքածու — «Ավազե թագավորներ»
1984, «Բարլոգ» — վեպ — «Արմագեդոնի աղմուկ» («The Armageddon Rag»), 1982
1984, Gigamesh (Իսպանիա) — Լավագույն վեպ — «Ֆեվրի երազանքը» («Fevre Dream»), 1982
1984, «Լոկուս» — կարճ պատմվածք — «Կապիկներով բուժում» («The Monkey Treatment»), 1983
1985, «Նեբյուլա» — կարճ պատմվածք — «Նրա երեխաների դիմանկարները» («Portraits of His Children»), 1985
1987, Gigamesh (Իսպանիա) — հավաքածու — «Երգեր, որ երգում են մահացածները» («Songs the Dead Men Sing»)
1987, «Daedelus» — «Վայրի խաղաքարտեր» («Wild Cards») (որպես խմբագիր)
1987, Բրեմ Ստոկերի մրցանակ — կարճ պատմվածք (Long Fiction Novella/Novelette) — «Տանձի ձևով մարդը» («The Pear-Shaped Man»), 1987
1989, «Համաշխարհային ֆենտեզի մրցանակ» — վեպ — «Վեց արծաթե փամփուշտներ» («The Skin Trade»), 1988
1989, Gigamesh (Իսպանիա) — Best Novel — «Տաֆի ճանապարհորդությունը» («Tuf Voyaging»), 1986
1997, «Հյուգո» — պատմվածք — «Վիշապի արյուն» («Blood of the Dragon»), 1996
1997, «Լոկուս» — ֆենտեզի վեպ (Fantasy Novel) — «Գահերի խաղ» («A Game of Thrones»), 1996
1999, «Լոկուս» — ֆենտեզի վեպ — «Արքաների պատերազմը» («A Clash of Kings»), 1998
2001, «Լոկուս» — ֆենտեզի վեպ — «Թրերի մրրիկ» («A Storm of Swords»), 2000


== Ծանոթագրություններ ==