Օրնիթոլոգիա

Օրնիթոլոգիա, թռչնաբանություն, գիտություն թռչունների սաղմնաբանության, մորֆոլոգիայի, ֆիզիոլոգիայի, էկոլոգիայի, կարգաբանության և աշխարհագրական տարածման մասին։ Կենդանաբանության ամենամշակված բաժիններից մեկը։


== Պատմություն ==
«Օրնիթոլոգիա» տերմինն առաջարկել է իտալացի բնագետ Ու․ Ալդրովանդին, 16-րդ դարի վերջերին։ Օրնիթոլոգիաի վերաբերյալ առաջին աշխատանքը պատկանում է Արիստոտելին (մ․թ․ա․ 4-րդ դար), որի «Կենդանիների պատմություն» աշխատությունում խոսվում է 170 տեսակ թռչունների մասին։ Այնուհետև (16-րդ դարի վերջին, 17-րդ դարի սկզբներին), ֆրանսիացի բնագետ Պ․ Բելոն, շվեյցարացի Կ․ Դեսները, իտալացի Ու․ Ալդրովանդին ի մի են բերել օրնիթոլոգիաի մասին տեղեկությունները։ Թըռչունների ժամանակակից դասակարգման հիմունքները մշակել է Կ․ Լիննեյը (1735)։ Ժ․ Բյուֆոնն առաջինն է հրատարակել աշխարհի թռչունների տարածվածության ընդհանուր տեսությունը (10 հ․, 1770–1786)։ 19-րդ դարի կեսերից նկարագրական աշխատանքներին զուգընթաց սկսում են հրատարակվել թռչունների համեմատական մորֆոլոգիայի և ֆիլոգենիայի վերաբերյալ տեղեկություններ (անգլիացի Թ․ Հեքսլի, ռուս Ա․ Մենզբիր, գերմանացի Մ․ Ֆյուրբրինգեր և ուրիշներ)։ Ցամաքի ժամանակակից կենդանաաշխարհագրական բաժանումը հիմնվում է հիմնականում թռչունների տարածման տվյալների վրա։ Հետազոտությունների ժամանակակից մեթոդների (ռադիոիզոտոպային, կենսաքիմ․, ռադարներ ևն) հետ մեկտեղ կարևոր է օրնիթոլոգիական հավաքածուների դերը կարգաբանության, մորֆոլոգիայի և տարածվածության բնագավառներում։ Ստեղծվում են օրնիթոլոգիական արգելոցներ, «Կարմիր գիրք»։ Զարգանում է օրնիթոլոգիաի նոր ճյուղը՝ թռչունների վարքի կառավարումը, որի նպատակն է այն մարդու պահանջներին ծառայեցնելը։ Օրնիթոլոգիան սերտորեն կապված է կենսաբանական մյուս գիտությունների հետ։


== Ամսագրեր ==
Աշխարհում հրատարակվում է հարյուրից ավել ամսագրեր օրնիթոլոգիայի մասին՝

Օրնիթոլոգիա (1958 թվականից, Ռուսաստան)[1] Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Ռուսական Օրնիթլոգիական ամսագիր — The Russian Journal of Ornithology  ISSN 0869-4362 (с 1992 года, Россия).На свободном доступе — http://www.elibrary.ru
Audubon Magazine (ԱՄՆ) — [2] Archived 2007-03-22 at the Wayback Machine.;
The Auk, American Ornithologists' Union (ԱՄՆ) — [3] Archived 2009-06-16 at the Wayback Machine.; 1884-
Bulletin of the British Ornithologists' Club (Մեծ Բրիտանիա) — [4] Archived 2007-02-04 at the Wayback Machine.; 1892-
The Condor — Cooper Ornithological Society (ԱՄՆ) — [5]; 1899-
Emu (журнал) — Royal Australasian Ornithologists Union, (с 1901, Մելբրուն, Ավտրալիա) — [6]
Ibis — British Ornithologists Union (1859, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիա) — [7] Archived 2006-01-26 at the Wayback Machine.
Wilson Journal of Ornithology Wilson Ornithological Society (ԱՄՆ); 1889-


== Գրականություն ==
Второв П. П., Дроздов Н. Н. Определитель птиц фауны СССР. М.: Просвещение, 1980. 254 с.
Даревский И. С., Лоскот В. М. Лаборатория орнитологии и герпетологии. В кн.: Зоологический институт. 150 лет. — Л., «Наука». 1982. С. 68-83.
Дементьев Г. П., Птицы, М. — Л., 1940 (Руководство по зоологии, т. 6)
Дементьев Г. П., Орнитология, в сборнике: Развитие биологии в СССР, — М., 1967
Ильичев В. Д., Н. Н. Карташов, И. А. Шилов. Общая орнитология. — М., Высшая школа, 1982. 464 с.
Ильичев В. Д. (ред.). Фауна мира. Птицы. — М., Агропромиздат. 1991. 311 с.
Карташев Н. Н. Систематика птиц. — М., Высшая школа. 1974. 368 с.
Михеев А. В. Биология птиц. — М.: «Цитадель». 1996. 256 с.
Паевский В. А. Птицеловы от науки. — СПб. 2001. 147 с.
Рахилин В. К. Орнитогеография России. М., 1997
Птицы СССР. Библиографический указатель, 1881—1917, в. 1, Л., 1972
Чельцов-Бебутов А. М. Экология птиц. — М.: Изд-во МГУ. 1982. 128 с.
Шульпин Л. М., Орнитология. — Л.: Изд-во ЛГУ. 1940. 555 с.
Gill F.B. Ornithology. — N.Y.: W.H. Freeman and Company. 1990. 661 p.
Stresemann E., Die Entwicklung der Ornithologie. Von Aristoteles bis zur Gegenwart, Aachen, 1951.


== Արտաքին հղումներ ==


=== Գիտություն ===
Отделение орнитологии Зоологического института РАН
Официальный сайт Мензбировского орнитологического общества.
Союз охраны птиц России
Журнал British Birds(անգլ.)
www.ornithology.com(անգլ.)


== Այլ ==
Электронная библиотека орнитологической литературы
Ссылки на орнитологические журналы
Программа «Птицы Москвы и Подмосковья»