armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(5450) Սոկրատես

(5450) Սոկրատես (անգլ.՝ Sokrates), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,811852 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4631 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1606 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1722,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,209033 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,23° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5450) Սոկրատես աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (294401-294500)

Աստերոիդների ցանկ (294301-294400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (294501-294600)
 Աստերոիդների ցանկ (294301-294400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (294501-294600)
Ալտինո

Ալտինո (իտալերեն՝ Altino), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2879 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 169 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 15 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ` 66040։ Հեռախոսային կոդ` 00872։
Բնակավայրի տեսարժան վայրերից ամենակարևորը համարվում է Մադոննա դելլե Գրացիե  եկեղեցին՝ 1355 թվականին արված որմնանկարներով։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ղուլփիկ

Ղուլփիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դիշդերիկ

Դիշդերիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Արաբկիրի գավառակում։ Գտնվում էր Արաբկիր գյուղաքաղաքից 15 կմ հարավ-արևելք, Արաբկիր-Կապան Մադեն ճանապարհի և Եփրատ գետի աջ կողմում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսա Բլիսս

Ալեքսիս Կաուֆման (անգլ.՝ Alexis Kaufman, օգոստոսի 9, 1991(1991-08-09), Կոլումբուս), կանանց բոդիբիլդինգի ամերիկացի ներկայացուցիչ, ռեստլեր, ներկայումս աշխատում է WWE-ում՝ Ալեքսա Բլիսս անունով։ Ներկայումս իր կարիերայում առաջին անգամ WWE վարկածով կանանց թիմային չեմպիոն է (Նիկի Կրոսի հետ)։ Նաև SmackDown բրենդի կանանց նախկին կրկնակի չեմպիոն է, ինչպես նաև` Raw բրենդի եռակի չեմպիոն։


== Վաղ տարիներ ==
Կաուֆմանը ծնվել է Կոլումբուսում, Օհայո նահանգ։ Արդեն 5 տարեկանում նա սկսել է զբաղվել սոֆտբոլով, թեթև ատլետիկայով, քիքբոքսինգով և մարմնամարզությամբ։ Քոլեջում սովորելու տարիներին նա զբաղվել է չիրլիդինգով։ Բացի այդ, նա զբաղվել է նաև բոդիբիլդինգով և մասնակցել է Arnold Classic մրցույթին։


== Կարիերան ռեստլինգում ==


=== NXT (2013—2016) ===
Կաուֆմանը 2013 թվականի մայիսին պայմանագիր է ստորագրել WWE-ի հետ և ուղարկվել NXT ընկերության նախապատրաստական բաժին։ Հուլիսի 24-ին տեղի է ունեցել նրա առաջնաելույթը NXT հեռուստատեսային շոուի ժամանակ։ Այստեղ նա շնորհավորել է NXT վարկածով առաջին կին չեմպիոնուհի Փեյջին։ Օգոստոսին նա Ալեքսա Բլիսս անունով արդեն գրանցված է եղել WWE.com կայքում՝ NXT մասնակիցների շարքում։


=== SmackDown (2016—2017) ===
2016 թվականի հուլիսի 19-ին Բիլսն ընտրվել է SmackDown-ի գլխավոր մենեջերի կողմից։ Արդեն հուլիսի 26-ին իր առաջնաելույթն է ունեցել հավաքականի կազմում։ Նա ներկայացել է Բեկի Լինչի հետ, քանի դեռ ելույթը չէր ընդհատվել բրենդի նոր աղջիկների կողմից։ Օգոստոսի 9-ին տեղի է ունեցել նրա առաջնաելույթը։ Նա փոխարինել է Եվա Մարիին և հաղթել Լինչին։


== Ռեստլինգում ==


=== Սիրելի հնարքներ ===
Ավարտուն հնարքներ
Bliss-DDT
Sparkle Splash / Twisted Bliss (կլոր լուսնային սալտո)
Թագավորական հնարքներ
Chokehold STO վազող հակառակորդի դեմ
Diving somersault evasion
Glitter Blizzard (Leg trap sunset flip powerbomb)
Glitz Flip / Insult To Injury (լուսնային սալտո՝ նստած երկու ծնկների վրա)
Keylock
Legsweep
Մոդիֆիկացիոն neck wrench
Over the shoulder arm drag
Tilt-a-whirl headscissors takedown,
Մենեջերներ
Բլեյք և Մյորֆի
Եղել է մենեջեր և ռեստլեր
Բլեյք և Մյորֆի
Երաժշտական թեմաներ
«Bling Bling» Billy Sherwood & Marc Ferrari-ից  (2014 թվականի մայիսի 8-ից մինչև 2014 թվականի սեպտեմբերի 25)
«Blissful» CFO$-ից  (2014 թվական սեպտեմբերի 25-ից մինչև 2015 թվականի մայիսի 13)
«Opposite Ends of the World» CFO$-ից  (2015 թվականի մայիսի 20 -ից մինչև 2016 թվականի մայիսի 18։ Օգտագործել է մենեջերի աշխատանքների ժամանակ:)
«Spiteful» CFO$-ից (2015 թվականի նոյեմբերի 18-ից մինչև այժմ)
Մականուն
«The Goddess of WWE»
«Little miss Bliss»


=== Տիտղոսներ և հաջողություններ ===
Pro Wrestling Illustrated
2017 թվականի լավագույն 50 կին-ռեստլերներից մեկը
WWE
Money in the Bank (Women's 2018)
WWE Raw կանանց չեմպիոն (3 անգամ)
WWE SmackDown կանանց չեմպիոն (2 անգամ)
WWE վարկածով կանանց թիմային չեմպիոն (Նիկի Կրոսի հետ)՝ 1 անգամ, գործող


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալեքսա Բլիսս Internet Movie Database կայքում
Սպիտակ լույս

Սպիտակ լույս, սպեկտրային բարդ բաղադրության էլեկտրամագնիսական ճառագայթում, որը գունային առումով չեզոք զգացողություն է առաջացնում առողջ աչքում։ Սպիտակ լույսի զգացողություն է ստեղծում Արեգակի, ինչպես նաև բարձր ջերմաստիճան ունեցող անթափանց պինդ և հեղուկ մարմինների ճառագայթումը։ Սպիտակ լույսի ֆիզիոլոգիական զգացողություն կարելի է ստանալ նաև այն դեպքում, երբ որոշակի հարաբերակցությամբ միախառնվում են երկու, այսպես կոչված, լրացուցիչ կամ երեք մեներանգ (օրինակ, կարմիր, կանաչ և մանուշակագույն) ճառագայթումներ։


== Տես նաև ==
Գույն
Գունայնության տեսություն
Բուլգակովո (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուլգակովոԲուլգակովո (ռուս.՝ Булгаково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 459 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պժնկերտ

Պժնկերտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հայոց ձորի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժորնովեց

Ժորնովեց (ռուս.՝ Жорновец), գյուղ Ռուսաստանի, Վոլոգդայի մարզի Կադույսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստիքս (արբանյակ)

տիքս ( Styx ; ավելի վաղ ՝ S / 2012 (134340) 1, ըստ հին համակարգի ՝ S / 2012 P 1, ոչ պաշտոնապես ՝ P5 ) Պլուտոնի հինգերորդ, ամենափոքր, բնական արբանյակն է։ Այն հայտնաբերվել է Մարկ Շոուալտերի կողմից 2012 թվականի հունիսի 26-ին, 27-ին և 29-ին և 7-ին և 9-ին Հաբլ աստղադիտակի կողմից արված 9 պատկերների վրա։ Նոր հորիզոններ տիեզերանավի ամենազգայուն LORRI տեսախցիկի օգտագործմամբ Ստիքսի և Կերբերի առաջին պատկերները ստացվել են 2015-ի ապրիլի 25-ից մայիսի 1-ը ընկած ժամանակահատվածում  :


== ֆիզիկական բնութագրերը ==
Ստիքսի չափի վաղ գնահատականները տատանվում էին 10-ից 25 կիլոմետր։ « Նոր հորիզոններ » տիեզերանավի անցումից հետո չափը գնահատվել է 7 × 5 կմ , այնուհետև կատարելագործվել է 16 × 9 × 8 км:


== Ուղեծրի բնութագրերը ==
Ստիքսը պտտվում է Պլուտոնի շուրջ` Քարոնի և Նիքսի ուղեծրերի միջև։ Նրա ուղեծրի կիսամյակային առանցքը 42656: Գործնակում Ստիքսը չի պտտվում Պլուտոնի շուրջ, այլ ամբողջ Պլուտոն-Քարոն համակարգի միասնական ծանրության կենտրոնի շուրջ. Պլուտոնի շուրջ պտույտի պարբերությունը 20.16155 օր է, այսինքն ՝ այն Հիդրայի հետ գտնվում է ուղեծրային ռեզոնանսում ՝ 11: 6 և Նիքսի հետ՝ 11: 9, իսկ Քարոնի հետ ռեզոնանսից տարբերվում է  միայն 5% -ով՝ 1:3:


== Անվանումը ==
Հայտնաբերումից հետո արբանյակին տրվել է S / 2012 (134340) 1 ժամանակավոր անվանումը ՝ համաձայն աստղագիտական օբյեկտների անվանակարգի։ Եթե Պլուտոնը չզրկվեր մոլորակի կարգավիճակից, ապա նշանակումը կլիներ S / 2012 P 1:
Քվեարկության ժամանակ, որն անցկացվեց հատուկ ստեղծված կայքում Մարկ Շոուալտերի կողմից, ով գլխավորում էր նոր արբանյակը հայտնաբերած գիտնականների խումբը, հաղթեցին «Վուլկան» և «Կերբեր» տարբերակները  : Այնուամենայնիվ, 2013-ի հուլիսի 2-ին օբյեկտը պաշտոնապես անվանվեց Ստիքս, քանի որ Վուլկանն անմիջական կապ չուներ մահացածների թագավորության հետ  ։
Միջազգային աստղագիտական միությունը որոշում կայացրեց Ստիքսի մակերեսի մանրամասները տալ գետերի աստվածների անունների հետ կապված անուններին  :


== Տես նաև ==
Պլուտոնի արբանյակները
Արեգակնային համակարգի մոլորակների և արբանյակների հայտնաբերման պատմությունը


== Նշումներ ==


== Հղումներ ==
«IAU Circular No. 9253»։ 2012-07-12 
«Астрономы нашли пятый спутник у Плутона» (ռուսերեն)։ РИА Новости։ 2012-07-11։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-28-ին։ Վերցված է 2012-07-11 
Tilmann Althaus (2012-07-11)։ «Ein fünfter Mond für Pluto» (գերմաներեն)։ Sterne und Weltraum։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-10-ին։ Վերցված է 2012-07-11 
«Hubble Discovers a Fifth Moon Orbiting Pluto» (անգլերեն)։ NASA։ 2012-07-11։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-28-ին։ Վերցված է 2012-07-11
Անդրեա Անյելի

Անդրեա Անյելի (իտալերեն՝ Andrea Agnelli, դեկտեմբերի 6, 1975(1975-12-06), Թուրին, Իտալիա), իտալացի գործարար, «FIAT» և «Exor» ընկերությունների սեփականատեր։ 2010 թվականի մայիսի 19-ից նրան է պատկանում նաև իտալական «Յուվենտուս» ֆուտբոլային ակումբը։
Անյելիների հայտնի տոհմի ներկայացուցիչ է։ «Յուվենտուսի» նախկին նախագահներ Էդուարդո Անյելին, Ջանի Անյելին և Ումբերտո Անյելին Անդրեա Անյելիի պապը, հորեղբայրն ու հայրն են համապատասխանաբար։
Անդրեա Անյելին վաճառքի ու մարքեթինգի հարցերով է զբաղվել այնպիսի ընկերություններում, ինչպիսիք են՝ «Piaggio»-ն, «Auchan»-ը և «Ferrari»-ն։
2001-2004 թվականներին աշխատել է «Philip Morris International» ընկերությունում։
2007 թվականին հիմնադրել է Lamse S.p.A ընկերությունը, որի տնօրենն է։
2008 թվականին դարձել է Royal Park Golf & Country Club I Roveri տնօրեն։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 29-ին նշանակվել է Իտալիայի գոլֆի ֆեդերացիայի խորհրդի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խաշխաշ

Խաշխաշ կամ կակաչ (լատ.՝ Papaver), կակաչազգիների ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա բույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 100 տեսակ։


== Տարածում ==

Տարածված է առավելապես Հյուսիսային կիսագնդում։ Ձեթ և ափիոն պարունակող սերմեր ստանալու նպատակով մշակվում է մեկ տեսակը՝ խաշխաշի քնաբերը (լատ.՝ P. somniferum), որն ունի 8 ենթատեսակ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Միամյա, 80-150 սմ բարձրության բույս է, արմատն առանցքային է, ցողունը՝ կանգուն, տերևները նստադիր են, մազմզոտ, խոշոր, պտուղը տուփիկ է։ Սերմերը մանր են, տարբեր գույնի։


== Հայաստանում ==
Հայաստանում հայտնի է կակաչի 14 (16) տեսակ՝ կակաչ արևելյան, պարսկական, ավազասեր, ուրբանի, ծաղկակիցավոր, սակավատերև և այլն՝ տարածված գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է ենթալպյան մարգագետիններում, միջին լեռնային գոտիներում, չոր կանաչապատ լանջերին, թփուտներում, ցանքերում և այլուր։
Ցողունը մազմզոտ է կամ մերկ, ճյուղավորվող։ Կտրելիս առաջանում է սպիտակ, դեղնավուն կամ նարնջագույն կաթնահյութ։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին։ Պտուղը երկարավուն բազմասերմ տուփիկ է։ Սերմերը մանր են, ցանցանման, տարբեր գույների։ 
Ծաղկակիցավոր և սակավատերև տեսակները գրանցված են Հայաստանի Կարմիր գրքում։


== Նշանակություն ==
Ձիթատու խաշխաշի սերմերը պարունակում են 46-56% ձեթ և մինչև 20% սպիտակուցներ։ Ձեթն օգտագործվում է հրուշակեղենի և պահածոների արտադրությունում, օծանելիքի արդյունաբերության մեջ։ Քուսպն արժեքավոր կեր է, 1 կգ-ը համարժեք է 1, 1 կերային միավորի։ Ափիոն-հումքը հավաքում են հասունության փուլում (ծաղկումից 20 օր անց), կանաչ տուփիկների վրա հատուկ գործիքով խազեր են առաջացնում, կաթնանման ափիոնը դուրս է հոսում, մածուցիկանում, և այդ վիճակում հավաքվում են։ Դեղատու սորտերի տուփիկներից (սերմերը հեռացնելուց և աղալուց հետո) ստանում են ալկալոիդներ (մորֆին, կոդեին, պապավերին), որոնք բժշկության մեջ օգտագործվում են որպես ցավազրկող միջոց։
Բայց քանի որ ափիոնը նաև շատ ուժեղ թմրանյութ է, դեղատու սորտերի ցանքերն ամենուրեք արգելված են։
Ձիթատու խաշխաշի եվրասիական ենթատեսակը մշակվում է Ուկրաինայում, Թաթարստանում և Բաշկիրիայում, Պովոլժիեում, Սիբիրում, իսկ մինչև 1974 թվականը ափիոնատու խաշխաշի տյանշանական ենթատեսակը մշակվել է Կիրգիզական ԽՍՀ-ում։


=== Կակաչ արևելյան ===
Որպես անհետացող տեսակ գրանցված է հայկական «Կարմիր գրքում»։ Հայրենիքը Հայաստանն է։ Հանդիպում է Շիրակի դաշտում, Արագածի լանջերում, Լոռիում, հյուսիսային շրջաններում, Ապարանում, Սևանի ավազանում, Արարատյան դաշտի նախալեռնային գոտում, Վայքում, Զանգեզուրում, չոր, քարքարոտ լանջերում։ Հայաստանից դուրս հանդիպում է հյուսիսային Իրանում, Փոքր Ասիայում։
Ծաղիկները խոշոր են՝ մինչև 20 սմ տրամագծով, պսակաթերթերը 4-6 հատ են՝ վառ կարմիր, նարնջակարմրավուն, հասարակ կամ լիաթերթիկ, հիմքում սև ու մանուշակագույն, գրեթե քառակուսի բնով։ Տերևները փետրաբաժան են, ծածկված կոշտ աղվամազով։ Ցողունի բարձրությունը հասնում է 50-90 սմ։ Լուսասեր է, բավականին չորադիմացկուն, պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։ Ցրտադիմացկուն է։ 19-րդ դարի ակտիվ սելեկցիոն աշխատանքներ են կատարվում բույսի նոր տեսակներ ստանալու ուղղությամբ։ Այժմ հայտնի են այդ տեսակի բազմաթիվ տարատեսակներ, բազմազան գունավորմամբ։
Կակաչ արևելյան (Papaver orientale L.):


== Գեղարվեստական գրականության մեջ ==
Կակաչ։ Աննա Սաքսե, «Հեքիաթներ ծաղիկների մասին», Ե., Դարակ, 2020, էջ 40-42։
Պյոտր Իվանցով

Պյոտր Իվանցով (ռուս.՝ Пётр Анато́льевич Иванцо́в, մայիսի 3, 1953(1953-05-03)), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1975 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը։ 1975 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։ Տիրապետում է իսպաներեն և անգլերեն լեզուներին։

1975-1979 թվականներ՝ Կոստա Ռիկայում ԽՍՀՄ դեսպանության աշխատակից։
1981-1986 թվականներին Ավստրալիայում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանության աշխատակից։
1991-ից մինչև 1997 թվականը Մեծ Բրիտանիայում եղել է ԽՍՀՄ, իսկ հետո՝ Ռուսաստանի Դաշնության աշխատակից։
1998 թվականից մինչև 1999 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արգտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների առաջին դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
1999 թվականից մինչև 2006 թվականը Կոսովոյում զբաղեցրել է ՄԱԿ հանձնարարության տնօրենի տեղակալի պաշտոնը։
2006-ից մինչև 2009 թվականը Վիեննայում Կոսովոյի ապագա կարգավիճակի հարցերով ՄԱԿ-ի պետքարտուղարի հատուկ դեսպանորդի համակարգի քաղաքական բաժանմունքի ղեկավար։
2009-2014 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գորշերի նախարարության եվրոպական չորրրոդ դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
2014 թվականի օգոստոսի 6-ից Բոսնիա և Հերցեգովինայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր և մեկ որդի։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1998 թվականի սեպտեմբերի 17)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2015 թվականի հուլիսի 21)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2019 թվականի հոկտեմբերի 1)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Посол знает, что делать
Վիսոկոգորսկ

Վիսոկոգորսկ (ռուս.՝ Высокогорск), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Կավալերովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 282 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
ՀՊՃՀ Ռադիոտեխնիկայի և կապի համակարգերի դետարտամենտ

ՀՊՃՀ-ի Ռադիոտեխնիկայի և կապի համակարգերի ֆակուլտետը հիմնադրվել է 1972 թ.-ին՝ առանձնանալով տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետից։ Ֆակուլտետն ունի 4 ամբիոն՝ ռադիոսարքավորումների, ռադիոսարքերի կոնստրուկտավորման և արտադրության, կապի համակարգերի, կապի ճյուղի ձեռնարկությունների տնտեսագիտության և կառավարման, որտեղ դասավանդում են 4 պրոֆեսոր, 18 դոցենտ, 25 ասիստենտ և դասախոս։


== Ընդհանուր տեղեկատվություն ==
Ֆակուլտետի առաջին դեկանն էր Էդուարդ Բուռնուսուզյանը։ Նույն թվականին Դիլիջանում կապի միջոցների և ռադիոէլեկտրոնային սարքաշինության «Իմպուլս» գործարանի բազայի հիման վրա ստեղծվում է ֆակուլտետի բաժանմունքը, որը գործում էր մինչև 1989 թ.։ 1978 թ. ֆակուլտետը վերակազմավորվեց և վերանվանվեց ռադիոտեխնիկական ֆակուլտետ, որի դեկանն էր Գուգարք Ղազարյանը։ 2000 թ.-ից 2008 թ.-ը ֆակուլտետը ղեկավարել է դոցենտ Հայկազ Ստեփանյանը։ Այժմ ֆակուլտետի դեկանն է Մարտին Ցոլակի Այվազյանը։ Ֆակուլտետի 47 դասախոսներից 26-ը (55%) ունեն գիտական աստիճաններ։ Կրթական 4 ծրագրերի 4 մասնագիտությունների գծով սովորում են 605 ուսանող, 67 մագիստրանտ, 8 ասպիրանտ։ 2002 թ.-ից «Բազմաճյուղ հեռուստակապային համակարգեր» մասնագիտությամբ անգլերեն լեզվով ուսումնառություն է իրականացվում օտարերկրյա քաղաքացիների համար։ Ֆակուլտետի գիտահետազոտական աշխատանքների հիմնական ուղղություններն են՝ ազդանշանների թվային մշակում, ձայնային ազդանշանների ճանաչում և սինթեզ, կապի թվային համակարգերի մոդելավորում, բացարձակ և հարաբերական ճնշման գերզգայուն տվիչների մշակում, ինտեգրալ սխեմաների նախագծում և բնութագրերի օպտիմալացման մեթոդների մշակում, օպտիկաթելքային կապի համակարգերի հաճախահամալարվող նեղշերտ զտիչների համակարգչային մոդելավորում և նախագծում, ինտեգրալային օպտիկական փոխանջատիչների և մոդուլյատորների մշակում, հեռավոր տիեզերական կապ և ռադիոաստղագիտություն, ռադիոհոլոգրաֆիա, հեռահաղորդակցման համակարգերում կիրառվող անտենաների նախագծում, ֆիրմաների ֆինանսատնտեսական գործունեության փորձագիտական գնահատում, զարգացման կանխատեսումային մոդելների և կառավարման համակարգի կատարելագործում։


== Արտաքին հղումներ ==
Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի կայք էջը Archived 2011-10-04 at the Wayback Machine.
Մ.թ.ա. 716


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Արտանիշ (հրվանդան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արտանիշ (այլ կիրառումներ)Արտանիշ, հրվանդան Սևանա լճի հյուսիսարևելյան կողմում, Արտանիշի թերակղզու արևմտյան ծայրին։ Ծածկված է լճային նստվածքներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Զավեն Խառատյան

Զավեն Վահանի Խառատյան (օգոստոսի 8, 1952(1952-08-08), Շնող, Ալավերդու շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 22, 1992(1992-01-22), Երևան, Հայաստան), հայ ազգագրագետ, հրապարակախոս։


== Կրթություն ==
1970-1975 թթ. ուսանել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում՝ ազգագրություն մասնագիտությամբ։
1976-1980 թթ. ուսանել է ԽՍՀՄ ԳԱ ազգագրության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում (Մոսկվա), որտեղ և 1981 թ. պաշտպանել է թեկնածուական թեզը «Կրոնական վերապրուկների կառուցվածքը և շարժընթացը հայոց ընտանեկան կենցաղում» թեմայով՝ Ս. Ա. Տոկարևի ղեկավարությամբ։


== Աշխատանքային գործունեության ==
1975-1976 թթ. աշխատել է ՀԽՍՀ Ստեփանավանի շրջանի Ուռուտ գյուղի միջնակարգ դպրոցում որպես պատմության և հասարակագիտության ուսուցիչ։ 1980 թ. աշխատել է Հայաստանի ազգագրության թանգարանում՝ որպես գիտական աշխատանքների գծով փոխտնօրեն։ Այնուհետև աշխատանքի է անցել Հայաստանի ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում, որտեղ և աշխատել է մինչև կյանքի վերջ՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող, գիտաշխատող ապա և ավագ գիտաշխատող։ Զուգահեռաբար դասավանադել է Երևանի պետական համալսարանում։ Կնոջ, Հրանուշ Խառատյանի հետ միասին հեղինակել և Հայաստանի Առաջին հեռուստաալիքով վարել է «Մոլորակ» հաղորդաշարը։ 1980-ականների վերջից հանդես է եկել նաև գիտահրապարակախոսական հոդվածներով Հայաստանի տպագիր մամուլում։


== Ծանոթագրություններ ==
Յամ (գյուղ, Դոմոդեդովո քաղաքային օկրուգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅամՅամ (ռուս.՝ Ям), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Դոմոդեդովո քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 1995 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 848 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չմենի

Չմենի (լատ.՝ Cotoneaster), վարդազգիների (վարդածաղիկներ) ընտանիքի տերևաթափ և մշտադալար թփերի կամ ցածրաճ ծառերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 100 (այլ տվյալներով՝ 30-60) տեսակ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==

Բարձր, մինչև 3(5) մ է։ Տերևները պարզ են, ամբողջական, հերթադիր։ Ծաղկաբույլը ողկուզանման է կամ վահանանման, ծաղիկները՝ հազվադեպ մեկական, մանր, սպիտակ կամ վարդագույն։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։ Պտուղները մանր են, խնձորանման, կարմիր կամ սև՝ ալրանման միջուկով։ Ուտելի են։


== Հայաստանում ==
ՀՀ-ում՝ 7 տեսակ՝

չմենի սեվապտուղ (Cotoneaster melanocarpus),
Չմենի ամբողջաեզր (Cotoneaster integerrimus),
չմենի հայկական (Cotoneaster armena) և այլն։


=== Տարածվածությունը ՀՀ-ում ===
Տարածված է Արագածոտնի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզև այլ մարզերում։
Աճում է քարքարոտ լեռնալանջերին, անտառեզրերին, նոսրանտառներում և այլն։ Հայկական չմենի բնաշխարհիկ է, հանդիպում է Արարատյան դաշտի նախալեռն, գոտում (Գեղարդ, Բարձրաշեն) և Վայքում (մինչև 1600 մ և բարձր)։


== Քիմիական կազմ ==
Սերմերը պարունակում են ամիգդալին, տերևները՝ վիտամին C, պտուղները՝ շաքարանյութեր։ Ցրտադիմացկուն է և լուսասեր, հողի նկատմամբ՝ ոչ պահանջկոտ։


== Կիրառում ==

Կարելի է օգտագործել չոր, քարքարոտ լեռնալանջերի անտառապատման համար։ Գեղազարդիչ է։
Վերջերս, գիտնականները պարզել են, որ չմենիի թուփը, մասնավորապես Cotoneaster franchetii տեսակը, կլանում է մթնոլորտի աղտոտվածությունը։ Ըստ հետազոտողների խիտ երթևեկություն ունեցող ճանապարհներին չմենիի թփերը առնվազն 20% -ով ավելի արդյունավետ են աղտոտումը ներծծում, քան օրինակ՝ ալոճենու կամ հսկայական թույայի թփերը։ 


== Որոշ տեսակներ ==
Cotoneaster acutifolius Turcz.
Cotoneaster adpressus Boiss.
Cotoneaster apiculatus Rehd. et E.H.Wilson
Cotoneaster bullatus Boiss.
Cotoneaster dammeri C.K.Schneid.
Cotoneaster divaricatus Rehd. et E.H.Wilson
Cotoneaster franchetii Boiss.
Cotoneaster horizontalis Decne.
Cotoneaster integerrimus Medik.
Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex Blytt
Cotoneaster microphyllus Wall. ex Lindl.
Cotoneaster mongolicus Pojark.
Cotoneaster multiflora Bunge
Cotoneaster neopopovii Czern.
Cotoneaster pannosus Franch.
Cotoneaster salicifolius Franch.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Wu Zhengyi, Peter H. Raven, Deyuan Hong (Hrsg.)։ Flora of China. Volume 9: Pittosporaceae through Connaraceae, Science Press/Missouri Botanical Garden Press, Beijing/St. Louis 2003, ISBN 1-930723-14-8, S. 85.
Andreas Roloff, Andreas Bärtels: Flora der Gehölze. Ulmer, Stuttgart (Hohenheim) 2008, ISBN 978-3-8001-5614-6, S. 226-238.


== Արտաքին հղումներ ==
«Кизильник на сайте USDA NRCS»։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-27-ին։ Վերցված է 2015-01-22
Կանդիբինո (գյուղ, Նովայա Օդեսայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿանդիբինոԿանդիբինո (ուկրաիներեն՝ Кандибине), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1815 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կանդիբինո գյուղում բնակվում էր 457 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,567 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ցիբուլևկա (այլ կիրառումներ)

Ցիբուլևկա, կարող է վերաբերել՝

Ցիբուլևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում
Ցիբուլևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում
Սերխիո Սանչես

Սերխիո Սանչես Օրտեգա (իսպ․՝ Sergio Sánchez Ortega, ապրիլի 3, 1986(1986-04-03), Մատարո, Բարսելոնայի պրովինցիա, Կատալոնիա, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Կարող է հանդես գալ ինչպես աջ եզրային, այնպես էլ՝ կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։ Ներկայումս հանդես է գալիս իսպանական «Էսպանյոլ»-ի կազմում։
Լա Լիգայի շրջանակներում Սերխիոն մասնակցել է ավելի քան 166 հանդիպման 11 մրցաշրջանների ընթացքում։ Նա մեկ անգամ դարձել է Կոպա դել Ռեյի գավաթակիր։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Էսպանյոլ» ===
Սանչեսը իսպանական «Էսպանյոլ»-ի սան է։ Թիմի հիմնական կազմում նա իր դեբյուտը նշել է 2005 թվականի ապրիլի 24-ին՝ «Ռեալ Սարագոսա»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 3-1 հաշվով՝ կատալոնական թիմի հաղթանակով։
2007 թվականի հունվարին Սանչեսը վարձավճարով տեղափոխվել է Սեգունդա Դիվիզիոնում հանդես եկող «Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիա», որտեղ մնացել է մինչև մրցաշրջանի ավարտը։ Հաջորդ մրցաշրջանը նա վարձավճարով անցկացրել է Լա Լիգան ներկայացնող «Ռասինգ»-ի կազմում։
2008 թվականի հուլիսին Սերխիոն վերադարձել է «Էսպանյոլ»։ Թիմի կազմում իր առաջին գոլը իսպանացին խփել է սեպտեմբերի 20-ին՝ «Խետաֆե»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 1-1 հաշվով։ Նա ամբողջ մրցաշրջանի ընթացքում հանդես է եկել աջ պաշտպանի դիրքում։


=== «Սևիլյա» ===
2009 թվականի հուլիսին Սանչեսը 4 տարվա պայմանագիր է կնքել «Սևիլյա»-ի հետ։ Տրանսֆերն արժեցել է 4 միլիոն եվրո։ 2010 թվականի հունվարի 1-ին պարզ դարձավ, որ Սերխիոն չի կարող օգնել թիմին սրտի խնդիրների պատճառով։ Այդ մրցաշրջանում Սերխիոն մասնակցել է առաջնության 7 և գավաթի խաղարկության 2 խաղերի, և դարձել է Կոպա դել Ռեյի գավաթակիր։
2011 թվականի հունվարի 18-ին ավելի քան 1 տարի չմարզվելուց հետո նա վերադարձել է խաղադաշտ ու մասնակցել Իսպանիայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում կայացած «Վիլյառեալ»-ի դեմ խաղին։


=== «Մալագա» ===
2011 թվականի հունիսի 23-ին Սերխիո Սանչեսը տեղափոխվել է «Մալագա»։ Նա թիմի հետ կքնել է 4 տարվա պայմանագիր, իսկ տրանսֆերն արժեցել է 2․8 միլիոն եվրո։ Թիմի կազմում նա իր նորամուտը նշել է սեպտեմբերի 25-ին՝ «Ռեալ Սարագոսա»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 0-0 հաշվով։
2012 թվականի հունվարի 3-ին Սերխիոն գոլի հեղինակ է դարձել «Ռեալ Մադրիդ»-ի դեմ խաղում, որն ի վերջո ավարտվել է արքայական ակումբի հաղթանակով՝ 3-2 հաշվով։


=== «Պանաթինաիկոս» ===
2015 թվականի ամռանը Սաչեսը տեղափոխվել է հունական «Պանաթինաիկոս»։ Տրանսֆերն արժեցել է 800000 եվրո։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը Սերխիոն նշել է հուլիսի 28-ին՝ ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման փուլի շրջանակներում կայացած «Բրյուգգե»-ի դեմ խաղում։ Հունաստանի առաջնության շրջանակներում իսպանացի ֆուտբոլիստն իր նորամուտը նշել է օգոստոսի 24-ին՝ «Պանետոլիկոս»-ի դեմ խաղում։ 2016 թվականի հունվարի 7-ին Հունաստանի գավաթի խաղարկության շրջանակներում կայացած «ՊԱՍ»-ի դեմ խաղում Սերխիոն վնասվածք է ստացել, ինչի արդյունքում ստիպված է եղել բաց թողնել 3 ամիս։


=== «Ռուբին», «Էսպանյոլ» ===
2016 թվականի հունիսի 27-ին Սանչեսը միացել է ռուսական «Ռուբին»-ին։
2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ին 1 տարի վարձակալության ժամկետով Սանչեսը տեղափոխվել է «Էսպանյոլ»։ Իսկ 2018 թվականի ամռանը իսպանական թիմը գնել է ֆուտբոլիստի ամբողջական տրանսֆերը։


== Ձեռքբերումներ ==
Կոպա դել Ռեյի գավաթակիր - 2009-10


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Էջը sports.ru կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Բեսշտանկա (գետ)

Բեսշտանկա, գետ Ռուսաստանում, որը հոսում է Նովոսիբիրսկի շրջանով, Ալթայի երկրամաս։ Գետաբերանը գտնվում է Կոյնիխա գետի ձախ ափից 69 կմ հեռավորության վրա։ Երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային տվյալներ ==
Ըստ Ռուսաստանի պետական ջրային կադաստրի՝ այն պատկանում է Վերին Օբի ավազանային տարածքին, ջրահավաք մասը գտնվում է Բառնաուլ քաղաքից մինչև Նովոսիբիրսկի ՀԷԿ-ը՝ շրջանցելով Չումիշ գետը։ Գետի ենթաավազանը Օբի ավազանն է մինչև Տոմ գետ թափվելը։ Գետի ավազանը Օբն է մինչև Իրտիշ գետ թափվելը։

Կոդը՝ ըստ պետական ջրային կադաստրի-13010200512115200005135
Կոդը՝ ըստ հիդրոլոգիայի - 115200513
Կոդը՝ լողավազան-13.01.02.005
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի - 15
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի - 2


== Ծանոթագրություններ ==
ILY (ժեստ)

ILY, հապավում, որն ամերիկյան ժեստերի լեզվով նշանակում է I Love You («Ես սիրում եմ քեզ»)։
Ժեստն առաջացել է խուլ աշակերտների շրջանում, որպեսզի մատների օգնությամբ կարողանան արտահայտել I, L, Y տառերի համարդրությամբ ժեստ (I Love You)։ Սա ոչ ավանդական միջոց է դրական էմոցիաներից մինչև սիրո խոստովանությունը արտահայտելու համար։


== Պատմություն ==
Ենթադրվում է, որ ժեստն առաջացել է 20-րդ դարի սկզբին, բայց ակտիվորեն սկսել է օգտագործվել 1970-ականների խուլ ու համրերի մանկավարժության մեջ։ Ժեստի տարածման մեջ զգալի ներդրում ունեն զանգվածային լրատվության միջոցները։
Ժեստը հաճախ օգտագործել են դերասան և կատակերգու Ռիչարդ Դուսոնը, պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ Ջիմի Սնուկան, 1995 թվականի «Միս Ամերիկա» մրցույթում առաջին խուլ հաղթող Հիզեր Ուայթսթունը, նախագահ Ջիմի Քարթերը, ինչպես նաև Բարակ Օբաման և Հիլարի Քլինթոնը (նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
American Sign Language «I love you» (անգլ.)
Ամերիկյան ժեստերի լեզու (ռուս.)
Հաշտության օր

Հաշտության օր, Կոմպիենի զինադադարի ստորագրման օրը 1918 թվականի նոյեմբերի 11-ին, որով ավարտվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը։


== Պատմություն ==
Հաշտության օրն ազգային տոն է նախկին Անտանտի պետությունների մեծ մասում։ Այն ունի տարբեր անուններ։

Մեծ Բրիտանիա և Բրիտանական համագործակցության երկրներ, Կանադա, Ֆրանսիա - «Զոհվածների հիշատակի օր» (անգլ.՝ Remembrance Day, ֆր.՝ Jour du Souvenir).
ԱՄՆ - «Վետերանների օր» (անգլ.՝ Veterans Day)
Սերբիա - «Հրադադարի օր առաջին համաշխարհային պատերազմում»(սերբ.՝ Дан примирја у Првом светском рату)
Մեծ Բրիտանիայում (նաև Կանադայում) գոյություն ունի բաճկոնի գրպանում կամ արտաքին այլ հագուստի վրա կարմիր կակաչի տեսքով ծաղկեփնջակալ կրելու ավանդույթը։ Սա հարգանքի նշան է Առաջին համաշխարհային և XX դարի այլ պատերազմների ժամանակ զոհվածների նկատմամբ։ Այս ծաղիկների վաճառքից ստացված հասույթը տրամադրվում է պատերազմների վետերաններին և նրանց ընտանիքների անդամներին օգնելու համար։


== 100-ամյակ ==
2018 թվականի նոյեմբերի 11-ին ամբողջ աշխարհ տոնել է հաղթանակի 100-ամյակը։
Մեծ Բրիտանիայում հարգել են զոհվածների հիշատակը 2 րոպե լռությամբ։ Արարողությանը մասնակցում էր նաև Եղիսաբեթ 2-րդը և նրա ընտանիքը, ինչպես նաև նախագահ Ֆրանկ-Վալտեր Շտայնմայերը, ով եղել է առաջին գերմանական առաջնորդը, որ ծաղկեպսակ է դրել Ուայթհորսում։
Ինչպես նաև Ֆրանսիայում՝ Հաղթական կամարի մոտ, տեղի է ունեցել հիշատակի արարողություն` նվիրված պատերազմին մասնակցած 70 պետական հերոսներին .


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հիշատակի օր. Բրիտանիան համաշխարհային պատերազմներում
Հաշտության օր
Պետրիշչևո (գյուղ, Զմիյովի շրջան)

Պետրիշչևո (ուկրաիներեն՝ Петрищеве), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1735 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պետրիշչևո գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 316,67 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(2614) Տոռենս

(2614) Տոռենս (անգլ.՝ Torrence), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի հունիսի 11-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,338669 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9481 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7293 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1306,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275582 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,92° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2614) Տոռենս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գոլթեթի

Գոլթեթի (վրաց.՝ გოლთეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրի Ծղարոյի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 880 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թեթրի Ծղարոյից հեռու է 15 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 385 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիթ (այլ կիրառումներ)

Դավիթ անձնանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝

Դավիթ - Հուդա-Իսրայելյան պետության թագավոր մ.թ.ա. 990 թվականից։
Դավիթ Ա Արամոնեցի - Հայոց կաթողիկոս 728 թվականից։
Դավիթ Ալավկաորդի - միջնադարյան հայ իրավագետ, մանկավարժ։
Դավիթ Անհաղթ - 5-ից 6-րդ դարերի հայ փիլիսոփա, նեոպլատոնականության հետևորդ։
Դավիթ Անհողին - Լոռու թագավոր մոտ 996 թվականից։
Դավիթ Արծրունի - Սեբաստիայի և հարակից շրջանների իշխան 11-րդ դարում։
Դավիթ Բ Կակաղեցի - Հայոց կաթողիկոս 806 թվականից։
Դավիթ Բաղիշեցի - 17-րդ դարի հայ ժամանակագիր։
Դավիթ Բեկ - հայ զորավար, իրանական խաների և թուրքական նվաճողների դեմ Սյունիքի գյուղացիական ազատագրական շարժման առաջնորդ։
Դավիթ Բեկ (1870-1938) - հայ բանասեր, լեզվաբան, թարգմանիչ։
Դավիթ Գ - Աղթամարի կաթողիկոս 1393 թվականից։
Դավիթ Դ Վաղարշապատցի - Հայոց կաթողիկոս 1590-1629 թվականներին։
Դավիթ Ե Էնեգեթցի - Ամենայն Հայոց կաքողիկոս 1801-1807 թվականներին;
Դավիթ Ծարեցի - 13-րդ դարի 40-50-ական թվականների գյուղացիական շարժման գաղափարախոս։
Դավիթ Կյուրոպաղատ - 10-րդ դարի Տայքի և Կղարջքի Բագրատունի իշխան։
Դավիթ Շինարար - Վրաստանի թագավոր 1089 թվականից։
Դավիթ Սալաձորցի - 17-րդ դար հայ տաղասաց։
Դավիթ Սահառունի - 7-րդ դարում հայաստանի բյուզանդական մասի կառավարիչը։
Դավիթ Քերական - 5-ից 6-րդ դարերի հայ քերական։
Դավիթ -  Միքելանջելոյի մարմարյա ստեղծագործությունը, գտնվում է Ֆլորենցիայում։


== Նաև ==
Դավիթ և Խանդութ - «Սասնա ծռեր» ժողովրդական վեպի մի հատվածը։
Սասունցի Դավիթ - «Սասնա ծռեր» ժողովրդական վեպի հերոս։
Դավիթ Մրզո - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում։
Սայմոն Ռասել Բիլ

Սայմոն Ռասել Բիլ (անգլ.՝ Simon Russell Beale, հունվարի 12, 1961(1961-01-12), Պինանգ, Մալայզիա և Միացյալ Թագավորություն), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության անգլիացի դերասան։ Հայտնի է շեքսպիրյան պիեսներում դերեր կատարելով։ The Independent օրաթերթը Բիլին անվանել է «Իր սերնդի մեծագույն թատրոնի դերասան»։


== Կենսագրություն ==
Սայմոն Բիլը ծնվել է Մալայզիայի Պենանգ նահանգում, որտեղ նրա հայրը՝ Փիթեր Բիլը ծառայել է որպես ռազմական բժիշկ։ Մայրը՝ Ջուլիա Ռայթը բժշկուհի էր։
14 տարեկանում Բիլը առաջին անգամ դուրս եկավ բեմ Դեզդեմոնայի կերպարով, բեմդրված «Ռեդգրեյվ» դպրոցական թատրոնում։
Սովորել է Քեմբրիջի համալսարանում։ 2003 թվականին պարգևատվել է Բրիտանական կայսրության հրամանատարի շքանշանի կոչումով։


== Պարգևներ ==
1998 թվականին ստացել է Broadcasting Press Guild Award և RTS Television Award մրցանակները՝ «Պար ժամանակի երգի տակ» ֆիլմում, որպես լավագույն դերասան։
Երեք անգամ արժանացել է «Լորենս Օլիվյե» մրցանակին․ առաջինը 1996 թվականին՝ որպես լավագույն երկրորդական դերի դերասան՝ Բենջամին Ջոնսոնի «Վոլպոն» կատակերգությունում (Volpone): Երկրորդ «Լորենս Օլիվյե» մրցանակին  արժանացել է 2000 թվականին  Լեոնարդ Բերնսթայնի «Կանդիտ» բեմադրությունում Պանգլոսի դերը կատարելու և լավագույն երաժշտական դերասան լինելու համար, իսկ 2003 թվականին ստացել է երրորդ մրցանակը` «Քեռի Վանյա» պիեսում լավագույն դրամատիկական դերը կատարելու համար ։
2013 թվականին «Աջակցող դերի լավագույն դերասան» անվանակարգում ստացել է BAFTA հեռուստատեսության մրցանակը` շեքսպիրյան պիեսների հիման վրա նկարահանված կարճ սերիալում Ֆալսթավի դերի համար։


== Ֆիլմագրություն ==


== Դերերը թատրոնում ==
«Ճայը» պիեսում Կոստանտին Թրեփլիվի դերը (Ստրատֆորդ ըփոն Էյվոն, Շեքսպիրյան թագավորական թատրոն, 1991 թվական)։
«Ռոզենկրանցը և Գիլդեսթրենը մահացած են», Ազգային արքունական թատրոն, 1996 թվական։
Լեոնտի դերը շեքսպիրյան Ձմեռային հեքիաթ պիեսում, Օլդ Վիկ թատրոն ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Страница актёра на сайте Национального королевского театра(անգլ.)
Статьи об актёре на сайте The Guardian(անգլ.)
Статьи об актёре на сайте Նյու Յորք Թայմս(անգլ.)
Интервью Саймона Расселла Била (видео)(անգլ.)
Simon Russell Beale: King Luvvy pauses… for Pinter Интервью газете The Independent(անգլ.)
«Theatre is chic and fashionable right now — and good» Интервью Саймона Расселла Била газете Evening Standard(անգլ.)
Broadway.com Interview(անգլ.)
Simon Russell Beale — Write a Play for Me, Please. Philip Fisher talks to one of our most highly regarded actors. Archived 2012-11-07 at the Wayback Machine. Интервью на сайте The British Theatre Guide.(անգլ.)
Լոպատինո (գյուղ, Կուվշինովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼոպատինոԼոպատինո (ռուս.՝ Лопатино), գյուղ Ռուսաստանի, Տվերի մարզի Կուվշինովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 54 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հենրի Իրվինգ

Հենրի Իրվինգ (անգլ.՝ Henry Irving), (իսկական անունը և ազգանունը՝ Ջոն Հենրի Բրոդրիբ, Brodrebb, փետրվարի 6, 1838(1838-02-06)[…], Keinton Mandeville, South Somerset, Սոմերսեթ, Սոմերսեթ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հոկտեմբերի 13, 1905(1905-10-13)[…], Բրեդֆորդ, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասան, ռեժիսոր, թատերական գործիչ։
1856 թվականից խաղացել է Էդինբուրգի, Մանչեստրի, Լիվերպուլի թատրոններում, հետագայում հիմնականում հանդես է եկել Լոնդոնի «Լիցեում» թատրոնում։ Ընդ որում՝ ոչ միայն գլխավոր դերեր է կատարել, այլև զբաղվել է բեմականացման, դերասանների ընտրության, բեմի ու դահլիճի լուսավորության և  բեմադրությանն առնչվող այլ գործերով։ Իրվինգն անգլիական բեմում վերահաստատել է Շեքսպիրի դրամատուրգիան, թեև մեկնաբանել է սենտիմենտալիզմի ոգով։ Շեքսպիրյան դերերի տաղանդավոր կատարողի համբավի հիմքը դրել է 1874 թվականին:Համլետի (Շեքսպիրի «Համլետ») դերակատարումով Իրվինգը դասվել է Մեծ Բրիտանիայի լավագույն դերասանների շարքը։ Խաղացել է նաև Մակբեթ, Օթելլո, Ռիչարդ (Շեքսպիրի «Մակբեթ»,«Օթելլո», «Ռիչարդ III»)։ Անգլիայի առաջին դերասանն է, որ ստացել է ազնվականի տիտղոս (1895)։
1883-1884 թվականներին Հենրի Իրվինգն իր թատերախմբով հյուրախաղեր է տվել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և ամենուրեք արժանացել ջերմ, ոգեշունչ ընդունելության։ Մաքսիմ Կովալևսկու վկայությամբ՝ Իրվինգ դերասանի վարպետ խաղից խորապես տպավորված է եղել նաև Կարլ Մարքսը՝ արժանացնելով հիացական գնահատականի։
Լոնդոնում՝ դիմանկարի ազգային պատկերասրահի մոտ, կանգնեցվել է տաղանդաշատ դերասանի արձանը՝ ողջ հասակով մեկ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Chisholm Hugh, ed. (1911)։ «Irving, Sir Henry»։ Encyclopædia Britannica (11th ed.)։ Cambridge University Press 
Stoker, Bram. Personal Reminiscences of Henry Irving: Volume 1 and Volume 2. London : W. Heinemann, 1906. Scanned books via Internet Archive.
Archer, William 1885. Henry Irving, Actor and Manager: A Critical Study, London:Field & Tuer.
Beerbohm, Max. 1928. 'Henry Irving' in A Variety of Things. New York, Knopf.
Holroyd, Michael. 2008. A Strange Eventful History, Farrar Straus Giroux, 0-7011-7987-2
Irving, Laurence. 1989. Henry Irving: The Actor and His World. Lively Arts. 0-86287-890-X
Anonymous (1873)։ «Henry Irving»։ Cartoon portraits and biographical sketches of men of the day։ Illustrated by Frederick Waddy։ London: Tinsley Brothers։ էջեր 52–53 
Wilman, George (1882), «Henry Irving», Sketches of living celebrities, London: Griffith and Farran, pp. 1–14, https://books.google.com/books?id=alwBAAAAQAAJ&pg=PA1 


== Արտաքին հղումներ ==
The Irving Society
The Henry Irving Foundation
Information about Irving at the PeoplePlay UK website
NY Times article that includes information about Irving's American tour and the lease of the Lyceum to the American company at the same time
My First "Reading" by Henry Irving, an article written by Irving about a personal experience
Henry Irving North American Theatre Online with bio and pics
Henry Irving-Ellen Terry tour correspondence, 1884-1896, held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
Henry Irvingի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
Հանրային սեքս

Հանրային սեքս, սեռական գործողություններ, որոնք տեղի են ունենում հասարակական կամ կիսահասարակական վայրերում։ Սեքսի և սեռականության վերաբերյալ հասարակական տեսակետները տարբեր մշակույթներում և տարբեր ժամանակներում մեծապես տարբերվում են։ 
Տերմինն ավելի ու ավելի հաճախ օգտագործվում է նկարագրելու սեռական ակտը, որը տեղի է ունենում բնակարանից դուրս. այն կարող է տեղի ունենալ վառ արտահայտված հանրային վայրերում (զուգարաններ, լողափերի խցիկները, հիվանդանոցային պալատները, գերեզմանները)։
Մինչ համացանցի զարգացումը՝ որոշ գեյեր, սեքս փնտրելու նպատակով, հանդիպում էին հասարակական վայրերում (զբոսայգիներ, զուգարաններ և այլն)։  Միացյալ Թագավորությունում, սկսած 1990-ական թվականներից, զարգանում են հասարակական առևտրային հաստատություններում սեքսի հնարավորությունների տրամադրման ծառայություններ։ Հավանաբար, դա կապված է տվյալ իրավախախտման նկատմամբ հայացքների մեղմացման հետ։
Ըստ լուրերի՝ նմանատիպ սեքսը կիրառվում է Վանկուվերի և Սան Ֆրանցիսկոյի բազմաթիվ այգիներում և լողափերում։ «New York» ամսագիրը պնդում է, որ հրապարակային սեքսը բավականին հաճախ է կիրառվում Նյու Յորքում, իսկ նման սեքսի հեռանկարը մեծ թվով մարդկանց երևակայությունն է։
Միացյալ Թագավորությունում սեռը կիսահասարակական վայրերում հայտնի է որպես դոգինգ։ Կա նաև «քոթեջ» տերմինը, որը նույնասեռական միջավայրում սահմանում է սեռական հարաբերություն զբոսայգիներում, ուսանողական հանրակացարաններում, օդանավակայաններում։


== Փոփ մշակույթում ==
Հանրային սեքսը 2009 թվականի բրիտանական «Դոգինգ. սիրո պատմություն» ֆիլմի թեման է, որը վարձույթում հայտնվել է ԱՄՆ-ում՝ «Հրապարակային սեքս» անվանմամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արդենիս

Արդենիս (նախկին անվանումը` Գյոլլի),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Ամասիայի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից մոտ 28 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է Արփի լճից 4-5 կմ արևելք, Ախուրյան գետի ձախ կողմում։
Նախկինում մտել է Կարսի մարզի Կարսի օկրուգի մեջ և ունեցել է Գյուլլի, Գյոլլի անվանումները։ Արդենիս է վերանվանվել 1991 թ.-ին։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Արդենիսի մշտական բնակչությունը կազմել է 135, առկա բնակչությունը` 165 մարդ։ Մինչև 1989 թ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով։
Արդենիսի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արդենիսի տարածքում պահպանվել են հայկական հին ամրոցի և եկեղեցու հետքեր։


== Տես նաև ==
Արդենիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Էնրիկո Բուտտի

Էնրիկո Բուտտի (իտալերեն՝ Enrico Butti, ապրիլի 3, 1847(1847-04-03), Վիջու, Վարեզե, Լոմբարդիա, Լոմբարդո-Վենետիկ, Ավստրիական կայսրություն - հունվարի 31, 1932(1932-01-31), Վիջու, Վարեզե, Լոմբարդիա, Իտալիայի թագավորություն), իտալացի քանդակագործ։ Ակտիվ գործունեություն է ծավալել հիմնականում Միլանում, որտեղ եղել է Բրերա ակադեմիայի պրոֆեսոր։
Քանդակագործ Դանթե Պարինիի (իտալերեն՝ Dante Parini) ուսուցիչը։


== Կենսագրություն ==
Էնրիկո Բուտտին ծնվել է քանդակագործների ընտանիքում։ 14 տարեկանում սովորել է Բրերա ակադեմիայում քանդակագործ Պիետրո Մանիի դասարանում։ Ծայրը ծայրին հասցնելու համար աշխատել է այլ քանդակագործների մոտ, ինչպիսիք են Ֆրանչեսկո Բարցագին, Ուգո Ձանոնին և Պիետրո Մանին։ 1872 թվականին Միլանի ազգային ցուցահանդեսին է ներկայացել իր «Ռաֆայել» մարմարե քանդակով, իսկ երկու տարի հետո Էլեոնորա դ՛էստե քանդակն արժանացել է դրվատանքների։ 1879 թվականին Բրերա ակադեմիայի ցուցահանդեսում ներկայացրել է Կավի Բոսի ընտանիքի համար ստեղծած հուշարձանը, որի համար արժանացել է արքայազն Ումբերտոյի մրցանակին։ Հաջորդ ցուցահանդեսին նա ավարտել է Բորգի, Գուեռինի, Գալբիատի ընտանիքների հուշարձանների համար ստեղծված եղբայրության խորհրդանիշ պատկերող «Ժամանակ» աշխատանքը։ Այս հուշարձանները գտնվում են Միլանի մոնումենտալ գերեզմանատանը։ Բուտտիի կերտած հանքագործի քանդակը նույնպես ցուցադրվել է Բրերայում, այժմ գտնվում է Դյուսելդորֆի գերեզմանատանը։
1913 թվականին թոքային խնդիրների վատթարացման պատճառով տեղափոխվել է Վիջու, որտեղ շարունակել է աշխատել մինչև մահ։ Զբաղվել է նաև նկարչությամբ։


== Ստեղծագործություններ ==
Tasso in Jail, Սանկտ Պետերբուրգ
Cain, Le smorfie, Stizze, St Jerome, 1875
Il mio garzone, Santa Rosa da Lima Միլանի տաճարի համար, 1876
I minatori del Sempione, 1906
La tregua հուշարձանային խումբ, 1906
Mater consolatrix, Միլանի գերեզմանատուն
Համալիր հուշարձան Բեզենցանիկա ընտանիքի համար, 1912
Հուշարձան Վիջուում, 1919
Հուշարձան Piazza Risorgimento-ում, Գալարատե, 1924
Հուշարձան Վարեզեում, 1925
Սանկտ Պետերբուրգի կրկեսի հիմնադիր Չինիզելի Գաետանոյի (1815-1881) մեմորիալ հուշարձան
Generale Sirtori, Միլանի հասարակական այգի
Իտալիայի միավորման հուշարձան, Վիտտորիանո, Հռոմ
Կազատի ընտանիքի կապելլայի համար ստեղծել է La morente (Մահը) քանդակը, 1891


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
(83) Բեատրիս

(83) Բեատրիս (անգլ.՝ Beatrix), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1865 թվականի ապրիլի 26-ին Անիբալե դե Գասպարիսի կողմից Նեապոլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,431613 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2341 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6292 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բեատրիս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,2341 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1384,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259934 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,96° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
Բեատրիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դիչենսկի (Կամենսկի շրջան)

Դիչենսկի (ռուս.՝ Диченский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում։ Մտնում է Ստարոստանիչնի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բուտովիչեսկոե (գյուղ, Գադյաչի շրջան)

Բուտովիչեսկոե (ուկրաիներեն՝ Бутовичеське), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1680 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուտովիչեսկոե գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 169,7 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարավանսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Կարավանսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Караванська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կարավանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1287 մարդ։ Տարածքը՝ 46.35 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 27.77 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի պետական ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սուբռահմանյան Չանդրասեկհար

Սուբռահմանյան Չանդրասեկհար (/ˌtʃʌndrəˈʃeɪkɑr/ անգլ.՝ Subrahmanyan Chandrasekhar, թամիլերեն՝ சுப்பிரமணியன் சந்திரசேகர், հոկտեմբերի 19, 1910(1910-10-19)[…], Լահոր, Բրիտանական Հնդկաստան - օգոստոսի 21, 1995(1995-08-21)[…], Չիկագո), ամերիկյան ֆիզիկոս և աստղաֆիզիկոս։ Ազգությամբ հնդիկ, Չանդրասեկհարա Վենկատա Ռամանի՝ ֆիզիկայի նոբելյան մրցանակակրի զարմիկը։ 
Ավարտել է Մադրասի համալսարանը (1930)։ 1933 թ. փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան է ստացել Քեմբրիջի համալսարանում, որտեղ և աշխատել է մինչև 1936 թ.։ 1936 թ. տեղափոխվել է ԱՄՆ (1953 թ. ընդունել է ամերիկյան հպատակություն) և 1937 թվականից աշխատել Ցերքի աստղադիտարանում ու դասավանդել Չիկագոյի համալսարանում (1942 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության (1944), Գիտությունների և արվեստների ամերիկյան ակադեմիայի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի անդամ։


== Աշխատանքները ==
Աշխատանքները վերաբերում են աստղերի կառուցվածքին, մթնոլորտին ու դրանց դինամիկային, մաթեմատիկական ֆիզիկային։ Զարգացրել է սպիտակ թզուկների տեսությունը, որը կանխատեսում է դրանց զանգվածների սահմանի գոյությունը և տալիս աստղի զանգվածի ու շառավղի ունիվերսալ առնչությունը, վերջինս որոշում է աստղերի էվոլյուցիայի վերջնական փուլերը։ Հետազոտել է աստղային համակարգերի դինամիկան, ճառագայթային էներգիայի փոխանցումը աստղերի հարթ-զուգահեռ մթնոլորտներում։ Դիտարկել է հիդրոդինամիկական և հիդրոմագնիսական կայունության խնդիրները հարաբերականության ընդհանուր տեսության շրջանակներում։
1983 թ․ Ուիլյամ Ֆաուլերի հետ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ է ստացել աստղերի էվոլյուցիայի և կառուցվածքի մասին աշխատությունների համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Զոլոտայա Կոսա (Նեկլինովսկի շրջան)

Զոլոտայա Կոսա (ռուս.՝ Золотая Коса ), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Պոլյակովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ժիվրեզակ

Ժիվրեզակ (ֆր.՝ Givrezac), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Շարանտա Պրիմոսկայա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժենի դ'Սանտոնժի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17178։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 729 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Ժիվրեզակ (ֆր.)