Ստրատֆորդ ըփոն Էյվոն

Ստրատֆորդ ըփոն Էյվոն (անգլ.՝ Stratford-upon-Avon), Լոնդոնի հյուսիս-արևմուտքից 163 կմ (101 մղոն) հեռավորության վրա գտնվող քաղաք, տեղակայված է Բիրմինգհեմից 35 կմ հարավ-արևելք և Ուորվիքից 13 կմ դեպի հարավ-արևմուտքում, Ուորիքշիր, Անգլիա։ Գտնվում է Էյվոն գետի ափին։ 2007 թվականին քաղաքի բնակչությունը 25.505 մարդ էր կազմում, իսկ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների, այն աճել է, հասնելով 27.445 մարդու։
Ստրատֆորդը սկզբնապես բնակեցվել էր Անգլո-սաքսոնների կողմից և սկզբում ուներ գյուղի կարգավիճակ։ Բայց 1196 թվականին կալվածատեր Ջոն Քութանսը ի ցույց դրեց նախագծեր գյուղը զարգացնելու համար, որը կարող էր այն հասցնել մինչև քաղաքի կարգավիճակի։ Նույն թվականին Ռիչարդ I թագավորից հրովարտակ եկավ, ըստ որի Ստրատֆորդում պետք էր անցկացվեր շաբաթական շուկաներ՝ քաղաքին տալով շուկայականի կարգավիճակ։ Արդյունքում Ստրատֆորդում զարգանում էր առևտուրն ու առքուվաճառքը, ինչպես նաև քաղաքային ընդլայնումը։
Քաղաքը, լինելով անգլիացի դրամատուրգ և բանաստեղծ Ուիլյամ Շեքսպիրի ծննդավայրը, հայտնի տուրիստական վայր է և տարեկան ստանում է մոտավորապես 2,5 միլիոն այցելու։ Շեքսպիրյան թագավորական ընկերության ղեկավարման տակ է գտնվում Շեքսպիրյան թագավորական թատրոնը, Ստրատֆորդ։


== Պատմություն ==


=== Անվան ծագում ===
Անվանումը զուգակցվում է Հին անգլերենի strǣt բառի ('street' իմաստով), գետանց (ֆորդ) բառի, որը գետի այն հատվածն է, որտեղից կտրել-անցել է հետիոտնը կամ անվավոր (սայլային) փոխադրամիջոցը, և էյվոն բառի հետ, որը Կելտական լեզուներում նշանակում է գետ։ 'Street'-ը Հռոմեական ճանապարհ էր, որը կապված էր Իքնիել փողոցի հետ Ալքեսթերում։ Գետանցը, որը Հռոմեական ժամանակներում որպես անցում էր օգտագործվում, ավելի ուշ դարձել է Քլոպտոն կամրջի տեղադրությունը։ 1251-1252 թվականների հետազոտություններում առաջին անգամ Ստարտֆորդ բառը օգտագործվել է Հին Ստարտֆորդը և նոր կալվածքները նույնականացնելու համար։ Անվանումը օգտագործվեց այդ ժամանակվանից հետո, որպեսզի բնութագրվի այն տարածքը, որը հատուկ տեղակայված էր Սուրբ Երրորդության եկեղեցում, Հին Քաղաքի փողոց։


=== Վաղ պատմություն ===

Բնակավայրը, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես Ստրատֆորդ, առաջինը բնակեցրել էին Անգլո-սաքսոնները իրենց 7-րդ դարի ներխուժումից հետո, ինչ հայտնի դարձավ որպես Ուորիքշիր։ Տարածքը պատկանում էր Վուսթերի եկեղեցուն։ Ստրատֆորդը մինչև 12-րդ դարն ուներ գյուղի կարգավիճակ, մինչև որ կալավածատեր Ջոն Քութանսի նախագծով այն զարգացվեց, հասնելով մինչև քաղաքի կարգավիճակի։ Ջոնը ցանցային համակարգի վրա հիմնված նոր քաղաքային պլան մշակեց 1196 թվականին, որպեսզի ընդլայնի Ստրատֆորդը և թույլ տա բնակիչների վարձով տալ իրենց սեփականությունը՝ քաղաքում առևտրի զարգացման համար։ Նույն թվականին Ռիչարդ I Առյուծասիրտ թագավորից հրովարտակ եկավ, ըստ որի Ստրատֆորդում պետք էր անցկացվեր շաբաթական շուկաներ, որը քաղաքին տվեց շուկայականի կարգավիճակ։ Այս երկու հրովարտակները, որոնցով Ստրատֆորդը գյուղից քաղաք ձևափոխվեց, տևեց մոտ 800 տարի։
Ջոնի՝ Ստրատֆորդը քաղաք դարձնելը նշանակում էր, որ քաղաքը դարձավ առևտրականների և վաճառականների աշխատանքի վայր։ 1252 թվականին քաղաքն ուներ մոտավորապես 240 բուգեյջներ, ինչպես նաև խանութներ, ախոռներ և այլ կառույցներ։ Ստրատֆորդի նոր աշխատողներն ստեղծել էին գիլդիա (վաճառականների միություն), որը իրենց բիզնեսի և կրոնական պահանջների համար հայտնի էր որպես Սուրբ Խաչի գիլդիա։


== Տնտեսություն ==


=== Տուրիզմ ===
Քաղաքի բարգավաճման հիմնական աղբյուրը զբոսաշրջիկների կանոնավոր մեծ ներհոսքն է։ Քաղաքը տարեկան 2,5 միլիոնից 3 միլիոն այցելու ունի։ Ստրատֆորդը խոշորագույն անգլիական զբոսաշրջային քաղաք է, քանի որ այն հանդիսանում է Ուիլյամ Շեքսպիրի ծննդավայրը, որին շատերը համարում են բոլոր ժամանակների մեծագույն դրամատուրգ։ 2010 թվականին Շրջանային խորհուրդը 298,000 եվրո է ծախսել զբոսաշրջության խթանման համար։ 2010 թվականին Ստրատֆորը ըփոն Էյվոնն սկսել էր վերակառուցել քաղաքի պաշտոնական զբոսաշրջային կայք՝ Discover Stratford անվանմբ։


=== Առևտրի կենտրոններ ===
Քաղաքի կենտրոնում գտնվող Maybird առևտրի պարկը, որը տեղացիները հաճախ անվանում են «Maybird կենտրոն» կամ պարզապես «Maybird», խոշոր առևտրային կենտրոն է Բիրմինգեմ Ռոադում, գտնվում է քաղաքի կենտրոնից մոտավորապես հինգ րոպե տևողության հեռավորության վրա, ունի բազմաթիվ խանութներ և քաղաքի շատ լավ օգտագործվող տեղամսերից մեկն է։ Մայբիրդում ներկյաացված խանութներն են․ Asda Living, B&Q, Argos, Pizza Hut, WHSmith, Subway, The Big Fish, Game, Jollyes Pet Shop, Boots, M&S Foodhall, Sports Direct, New Look, Outfit, Poundstretcher, Pets at Home, Halfords, Matalan, Next և Costa Coffee։ Խոշոր Tesco սոիպերմարկետը գտնվում է Մայբիրի հարևանությամբ, B&Q-ի հետևում։ Նույն ճանապարհի վրա գտնվում է Aldi խանութը։
The Rosebird կենտրոնը Շիփստոն Ռոադում տեղակայված շատ ավելի փոքր առևտրի կենտրոն է և ներառում է մեծ Waitrose սուպերմարկետը, Կենդանիների անկյուն, ընտանի կենդանու խանութ և Rosebird Centre դեղատունը։ Դեղատունը ծառայում է նաև որպես բժշկական կենտրոն, որը գործում է որպես Alcester Road-ի գլխավոր Rother House բժշկական կենտրոնի մասնաճյուղ։ Շուտով Rosebird կենտրոնում բացվելու է "Avonvale Անասնաբուժական կենտրոն"-ը։


== Ժողովրդագրություն ==
2011 թվականին Ստրատֆորդ ըփոն Էյվոնի բնակչությունը 27,445 մարդ էր կազմումը, որը 2007 թվականի համեմատությամբ աճել է (25,505)։ Քաղաքի բնակչությունը կառավարության որոշումից հետո նախատեսվում է առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում ավելացնել, եթե հաստատվի Շոթերիում 800 նոր բնակարան կառուցելու պլանը, ուրում ներառված է նաև ռելիեֆի համար նոր ճանապարհներ կառուցելու պլանը։ Բնակչության թվի ավելացման համար նաև նախատեսվում է 500-ից ավել տներ կառուցել Ստրատֆորդի Բիշոփտոնի տարածքով, և 270 տուն Լոքսլեյ Ռոադում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==