armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Տասնորդական հաշվման համակարգեր

Կոտորակները հնարավորություն են տալիս գրել ոչ ամբողջ թվերը։ Կոտորակներով կարելի է լրացնել ամբողջ թվերի միջև եղած միջակայքերը, իսկ դա հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ չափումներ կատարել։


== Կոտորակային թվեր ==
Կա կոտորակային թվերը գրելու 2 եղանակ. այսպես կոչված սովորական կոտորակներ, որը 2 ամբողջ թվերի հարաբերություն է, օրինակ՝ 3/4, և տասնորդական կոտորակներ, օրինակ՝ 0, 75։ Սովորական կոտորակի վերևի թիվն անվանում են համարիչ, ներքևինը՝ հայտարար։


== Անկանոն և կանոնավոր կոտորակներ ==
Այն կոտորակնեը, որոնց համարիչը մեծ է հայտարարարից, կոչվում են անկանոն կոտորակներ, օրինակ՝ 13/7, իսկ այն դեպքում, երբ հայտարարը փոքր է համարիչից, անվանում ենք կանոնավոր, օրինակ՝3/5: Անկաննոն կոտորակները ներկայացվում են հաճախ խառը թվերի տեսքով։


== Խառը թվեր ==
Խառը թվի վերածելու համար համարիչը բաժանում ենք հայտարարին, ստացված ամբողջ թիվը գրում կոտորակի դիմաց, մնացորդը համարիչի տեղում՝ հայտարարը թողնելով նույնը։ Օրինակ 
  
    
      
        
          
            
              13
              5
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\tfrac {13}{5}}}
  կոտորակը խառը թվի տեսքով կգրվի այսպես՝ 2 
  
    
      
        
          
            
              3
              5
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\tfrac {3}{5}}}
  և կընթերցվի երկու ամբողջ երեք հինգերորդ։


== Տասնորդական կոտորակներ ==
Այն կոտորակը, որի հայտարարը 1-ից տարբեր կարգային միավոր է, կոչվում է տասնորդական կոտորակ։ Տասնորդական կոտորակը, օրինակ՝ 16, 25, գրվում է առանց հայտարարի և կարդացվում «տասնվեց ամբողջ քսանհինգ հարյուրերորդական»։ Տասնորդական կոտորակներում ինչպես ամբողջ թվերի, այնպես էլ ստորակետից հետո եղած թվերի արժեքը կախված է դրանց գրաված տեղից՝ կարգից. յուրաքանչյուր կարգ գնահատվում է 10 անգամ ավելի փոքր, քան ձախ կողմի հարևանը։ Այսպիսով՝ 16, 25 տասնորդական կոտորակում 2 թիվը նշանակում է 2 տասնորդական, իսկ 5-ը՝ 5 հարյուրերորդական. արդյունքում՝ քսանհինգ հարյուրերորդական։
Ֆրոզոլոնե

Ֆրոզոլոնե  (իտալերեն՝ Frosolone), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Իզերնիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3272 մարդ (2005 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 66 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 50 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 86095, հեռախոսային կոդ՝ +39 0874։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.frosolone.is.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Սոսնովկա (գյուղ, Չունսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոսնովկաՍոսնովկա (ռուս.՝ Сосновка), գյուղ Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Չունսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ջոն Փուլման

Ջոն Պոլման (կամ Ջոհն Փուլման, Ջոն, անգլ.՝ John Pulman), անգլիացի սնուկերիստ։ Նա սնուկերի պատմության լավագույն սնուկերիստներից մեկն է։


== Կարիերայում նվաճումները ==
Աշխարհի առաջնության հաղթող՝ 1957 (մատչ փլեյ), 1964, 1965, 1966, 1968 (չելլինջ)
Աշխարհի առաջնության եզրափակիչի մասնակից՝ 1955—1956, 1970
News of the World Championship-ի հաղթող՝ 1954, 1957
News of the World Championship-ի եզրափակիչի մասնակից՝ 1958
Պարտիզակ (Սեբաստիա)

Պարտիզակ, գյուղ էր Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի համանուն գավառում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ ուներ 200 տուն (1600 շունչ) հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ, արհեստներով, անասնապահությամբ։ Գյուղում կար եկեղեցի (Ս. Գևորգ) և վարժարան։
Բնակիչները տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Փոքրաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։
Պուշկինո (քաղաքատիպ ավան, Սովետսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊուշկինոՊուշկինո (ռուս.՝ Пушкино), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Սովետսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2654 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նոմոգրաֆիա

Նոմոգրաֆիա (հունարեն՝ νόμος — օրենք, կարգ և ․․․ գրաֆիա), մաթեմատիկայի բաժին, որը միավորում է ֆունկցիոնալ հարաբերություններ պատկերող հատուկ գծագրերի՝ նոմոգրամների կառուցման տեսությունը և գործնական մեթոդները։ Նոմոգրամը բաղկացած է մի քանի գծերից (կամ կետերից), որոնցից յուրաքանչյուրը համապատասխանում է ֆունկցիոնալ հարաբերությամբ կապված փոփոխական մեծություններից որևէ մեկին։ Այդ գծերից (կետերից) յուրաքանչյուրը չափանշվում է իրեն համապատասխան փոփոխականի ընդունած մեծություններով։ Առավել կիրառական են հետևյալ տեսակի նոմոգրամները։
1. Կրկնակի սանդղակով նոմոգրամ․ բաղկացած է մեկ գծից, որի երկու կողմերը չափանշվում են երկու՝ իրար հետ կապված փոփոխականների համապատասխան արժեքներով։ Օրինակ կարող են ծառայել լոգարիթմական քանոնի ցանկացած կից սանդղակները։
2․ Հավասարեցրած կետերով նոմոգրամ․ կազմված է մի քանի գծերից, որոնք դասավորվում են այնպես, որ փոփոխականների՝ իրար համապատասխանող արժեքները գտնվեն միևնույն ուղիղ գծի վրա։ Օրինակ կարող է ծառայել մարդու նորմալ քաշի որոշումը նրա հասակի բարձրության և կրծքավանդակի շրջագծի միջոցով։
3․ Ցանցային նոմոգրամ․ նկարագրում է տրված փոոխականների միջև մի շարք ֆունկցիոնալ հարաբերություններ․ օրինակ՝ F (u, v, w)=0 հավասարման համար այն կազմված է նշագրված գծերի երեք ընտանիքներից, այդ գծերը կառուցված են այնպես, որ յուրաքանչյուր երեք գիծ, որոնց նշագրերը բավարարում են տրված հավասարմանը, հատվում են մի կետում։
Հումորեսկ

Հումորեսկ (գերմ.՝ Humoreske, լատ.՝ humor- հումոր) 

Կատակային, երբեմն քնարական բնույթի երաժշտական պիես։ Դաշնամուրային երաժշտության մեջ պիեսի այդ տիպը ստեղծել է Ռոբերտ Շումանը։ Այդօրինակ Հումորեսկի նմուշներ ունեն Է. Գրիգը, Դվորժակը, Չայկովսկին, Ռախմանինովը, Շչեդրինը, կամերային նվագախմբի համար՝ Օթար Թաքթաքիշվիլին։
Գրականության մեջ՝ արձակ կամ չափածո զավեշտական մանրապատում (օրինակ, Վ. Մայակովսկու «Բանաստեղծություն ճաշակների տարբերության մասին»)։
Գրին Բեյ Փեքերս

Գրին Բեյ Փեքերս (անգլ.՝ Green Bay Packers), Վիսկոնսին նահանգի Գրին Բեյ քաղաքի ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL): Համարվում է Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիայի Հյուսիսային դիվիզիոնի անդամ։ Ակումբը հիմնադրվել է 1919 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Green Bay Packers Official Club Homepage
Green Bay Packers at the National Football League Official Homepage
Green Bay Packers at the Milwaukee Journal Sentinel Online Website
Green Bay Packers at the Green Bay Press-Gazette Online Website
Green Bay Packers Information at Sports E-Cyclopedia.com
Աբդուլինսկի շրջան (Օրենբուրգի մարզ)

Աբդուլինսկի շրջան (ռուս.՝ Абдулинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օրենբուրգի մարզում։
Ստեղծվել է 1934 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Աբդուլինո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1700 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 32024 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 18,84 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ուժատոկ

Ուժատոկ (ռուս.՝ Ужаток), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։


== Աշխարհագրություն ==
Գետաբերանը տեղակայված է Ռեսսա գետի աջ ափին՝ 92 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 28 կմ է, ավազանի տարածքը 196 կմ2։ Գետի ակունքը սկսվում է հյուսիսում Շլիպովո գյուղում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ուգրա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100412110000021184
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110002118
Ավազանի կոդը - 09.01.01.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Միխայիլ Կամինին

Միխայիլ Կամինին (ռուս.՝ Михаи́л Леони́дович Камы́нин, օգոստոսի 13, 1956(1956-08-13), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուսական դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1978 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի միջազգային ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ Տիրապետում է իսպաներեն, անգլերեն և պորտուգալերեն լեզուներին։
Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1978 թվականիվ։ Աշխատել է Մեքսիկայում ԽՍՀՄ դեսպանատանը (1978-1982 և 1987-1991) և Իսպանիայում Ռուսաստանի դեսպանատանը (1992-1997)։

1991-1992 թվականներին՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարի մամուլի քարտուղարության վարիչ։
1997-1999 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ Տեղեկատվության և մամուլի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
1999-2002 թվականներին՝ Կուբայի Հանրապետությունում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
2002 թվականին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ առաջին եվրոպական դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
2002 թվականի ապրիլի 30-ից-2005 թվականի հունիսի 9-ը՝ Իսպանիայում և Անդորրայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով, Զբոսաշրջության համաշխարհային կազմակերպությանը կից Ռուսաստանի ներկայացուցիչ։
2005-2008 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ Տեղեկատվության և մամուլի դեպարտամենտի տնօրեն։
2008 թվականի ապրիլի 14-ից-2018 թվականի հուլիսի 18-ը՝ Կուբայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
2018 թվականի հունիսի 18-ից՝ Պորտուգալիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։Միխայիլ Կամինինը մի շարք միջազգային համաժողովներում ընդգրկված էր ԽՍՀՄ-ի և Ռուսաստանի պաշտոնական պատվիրակությունների կազմում։ Հանդիսանում է Ռուսաստանի լրագրողների միության անդամ։ Իսպանիայի միջազգային հետազոտությունների ընկերության պատվավոր պրոֆեսոր։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է։ Ունի որդի և դուստր։ Հայրը հայտնի լրագրող-միջազգայնագետ Լեոնիդ Իվանովիչ Կամինինն է, ով «Իզվեստիա» թերթի թղթակից Է Կուբայում, Մեքսիկայում, Իսպանիայում։


== Պարգևներ ==


=== Ռուսական ===
Բարեկամության շքանշան (2011 թվականի նոյեմբերի 4)՝Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար։
Պատվո շքանշան (2016 թվականի հունիսի 28)՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար։


=== Այլ երկրի ===
Բարեկամության շքանշան (Կուբա, 2018 թվականի հունիսի 28)։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1999 թվականի հունվարի 6)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2004 թվականի փետրվարի 20)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2017 թվականի նոյեմբերի 13)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կուբայում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանության դիվանագիտական կազմի ցանկը
Կենսագրություն
Կուռեսսառե (օդանավակայան)

Կուռեսաառե, օդանավակայան Էստոնիայի Սաարեմաա կղզու Կուռեսաառե քաղաքում։
Առաջին թռիչքուղին կառուցվել է 1930-ական թվականների երկրորդ կեսին, սակայն պաշտոնապես օդանավակայանը բացվել է 1945 թ.-ի մարտի 6-ին։ Հետագա տարիներին թռիչքների քանակը ավելանում է և արդեն 1949-1953 թթ.-ին օրական 10-14 չվերթ էր իրականացվում։ Այդ ընթացքում Տալլինից Կուռեսաառե և հակառակ ուղղությամբ օրական 400 մարդ էր թռչում։ Մինչև 1958 թ.-ը օդանավակայանը էլեկտրաֆիկացված չէր։ Օդանավակայանի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1962 թ.-ին, իսկ երկրորդ թռիչքուղին՝ 1976 թ.-ին։ 1999 թ.-ին երկարացվել և արդիականացվել է հիմնական թռիչքուղին, իսկ 2007 թ.-ին՝ օդանավակայանի շենքը։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկատվություն օդանավակայանի գործունեության մասին Archived 2012-09-19 at the Wayback Machine.
(4752) Միրոն

(4752) Միրոն (անգլ.՝ Myron), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,090008 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5688 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6113 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1983,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181453 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,04° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4752) Միրոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գավալայի բնակելի տուն

Ն. Ա. Գավալայի բնակելի տուն (ռուս.՝ Жилой дом Н. А. Гавала), շենք Դոնի Ռոստովի Պուշկինի փողոցում (շենք №93)։ Բնակելի տունը կառուցվել է XIX դարի վերջում։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։


== Պատմություն ==
Բնակելի տան առաջին սեփականատերը եղել է Ռուսաստանի բորսաների ընկերության անդամ, ծագումով հույն Նիկոլայ Անտոնովիչ Գավալան։ 1913 թվականի փաստաթղթերով տունը պատկանել է Մարիա Գեորգիևնա Գավալային, որը, ենթադրաբար, եղել է նրա կինը։ Գավալա ընտանիքը հեռացել է Ռոստովից Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո շենքն ազգայնացվեց, և շենքի սենյակները դարձան կոմունալ բնակարաններ։ Հետագայում շենքը բազմիցս վերանորոգվել է։


== Ճարտարապետություն ==
Երկհարկանի բնակելի տունը գտնվում է Պուշկինի փողոցի կարմիր գծի վրա։ Ինչպես XIX դարի վերջի բազմաթիվ այլ բնակելի շենքերում, Գավալայի տան ճարտարապետությունում միաձուլված են տարբեր ոճերի տարրեր։ Կողքերից գտնվում են երկու կամարներ` շքամուտքը (ձախից) և մուտքը դեպի բակ (աջից)։ Մուտքի դարպասի կռածո ցանցի վրա «Н» և «Г» տառերն են (տանտիրոջ անվան և ազգանվան առաջին տառերը)։ Շքամուտքի վրա սկզբնապես նույնպես եղել են կռածո ցանցեր սկզբնատառերով, բայց մինչև մեր օրերը հասել է միայն մեկը։ Առաջին հարկի պատերը երեսպատված են կոպտատաշ քարով։ Լուսամուտատեղերը զարդարված են տարբեր շրջկալներով։ Երկրորդ հարկում կողային դարպասի նեղ պատուհանները մոտեցված են իրար և երեքն են։ Կենտրոնական մասում երկու զույգ պատուհաններ են` երկուական իրար մոտեցված։ Ճակատն ավարտվում է կիսասյուներով և դեկորատիվ բարձակներով ճաղաշարով։ Ձեղնահարկը խիստ վերակառուցված է։


== Ծանոթագրություններ ==
SQL:1999

SQL։1999 (SQL99, SQL-3) - SQL ծրագրավորման լեզվի ստանդարտ։
Ներկայումս SQL։1999 ստանդարտը ներառում է հետևյալ հիմնական բաժինները.

SQL/Framework — նկարագրում է ստանդարտի տրամաբանական սկզբունքները
SQL/Foundation — սահմանում է ստանդարտի յուրաքանչյուր բաժնի բովանդակությունը և նկարագրում է ստանդարտի ֆունկցիոնալ միջուկը (Core SQL99).
SQL/CLI — նկարագրում է կանչերի ինտերֆեյսը ըստ իրենց մակարդակների
SQL/PSM — սահմանում է SQL լեզվի ընթացակարգերի ընդլայնումը
SQL/Bindings — սահմանում է SQL լեզվի փոխգործակցության մեխանիզմը ծրագրավորման այլ լեզուների հետ
SQL/MM — սահմանում է SQL լեզվի այն միջոցները, որոնք նախատեսված են տեքստային, վիդեո, աուդիո, գրաֆիկական տվյալների հետ աշխատանքի համար (մուլտիմեդիա)
SQL/OLB — սահմանում է SQL լեզվի կապը օբյեկտային լեզուների հետ։


== Գրականություն ==
Jim Melton, Alan R. Simon - SQL։1999. Understanding Relational Language Components, 2002 թ.
Jim Melton - Advanced SQL, 1999։ Understanding Object-Relational and Other Advanced Features, 2003 թ.


== Հղումներ ==
Extensive presentation of SQL:1999 Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Օսպիտալետո

Օսպիտալետո (իտալերեն՝ Ospitaletto), քաղաք Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։
Բնակչությունը հասնում է 12268 մարդու 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով։ Հեռախոսային կոդն Է 030, իսկ փոստային ինդեքսը 25035։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ առաքյալ Հակոբոս Ավագը։ Տոնը նշվում է հուլիսի 25-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Դատավարության մասնակիցներ

Դատավարության մասնակիցներ, դատավարությունում իրենց կամ ուրիշի օրինական շահերի պաշտպանությամբ հանդես եկող անձինք։ Քրեական դատավարությունում դատավարության մասնակիցներ են համարվում մեղադրյալը, պաշտպանը, տուժողը, քաղաքացիական հայցվորն ու պատասխանողը, հասարակական մեղադրողն ու հասարակական պաշտպանը։ 
Քաղաքացիական դատավարությունում դատավարության մասնակիցներն կարող են լինել կողմերը, երրորդ անձինք, պետական կառավարման մարմինները, կազմակերպություններն ու առանձին քաղաքացիներ։ Դատավարության ակտիվ մասնակիցներ են դատարանն ու դատախազը։ Դատավարության մասնակիցներ դառնալու հիմքը քրեական դատավարությունում դատաքննչական մարմինների որոշումն է քաղաքացիական դատավարությունում դատավարության մասնակիցներ են դառնում հայց հարուցելու կամ հարուցված հայցի հիմքով պատասխանատվություն կրելու հետևանքով։ Դատավարության մասնակիցներն ունեն լայն լիազորություններ, կարող են ներկայացնել ապացույցներ, հարուցել միջնորդություններ, ծանոթանալ գործի նյութերին, մասնակցել ապացույցների հետազոտմանը, բացարկ հայտնել, գանգատ տալ դատախազի, դատարանի (քրեական և քաղաքացիական դատավարությունում) հետաքննություն կատարող անձի, քննիչի գործողությունների ու որոշումների (քրեական դատավարությունում) դեմ։ 
Դատավարության մասնակիցնիերի այս և մյուս իրավունքները պայմանավորված են գործի նկատմամբ նրանցից յուրաքանչյուրի ունեցած շահագրգռվածությամբ։ Այսպես, մեղադրյալըն իրավունք ունի իմանալու, թե ինչում է մեղադրվում, առաջադրված մեղադրանքի առթիվ ցուցմունք տալ, ունենալ պաշտպան, հանդես գալ վերջին խոսքով։
Լյաոնին Ֆլայինգ Լեոպարդս

«Լյաոնին Ֆլայինգ Լեոպարդս» (չին.` 辽宁飞豹, անգլ.` Liaoning Flying Leopards), չինական պրոֆեսոնալ բասկետբոլային ակումբ, որն հանդես է գալիս Չինաստանի բասկետբոլի ասոցիացիայի (CBA) հյուսիսային դիվիզիոնում։ Տեղակայված է Յինգկու քաղաքում (Լյաոնին երկրամաս)։ Տան հանդիպումներն ակումբն անցկացնում է «Տեսի գիմնազիում» մարզապալատում։
Հիմնադրվել է 1995 թվականին։ Մինչև 2008 թվականը կրել է «Լյաոնին Հանթերս» անվանումը։
2004–05 մրցաշրջանը «Լյաոնինը» եզրափակում է որպես հյուսիսային դիվիզիոնի առաջատար, սակայն քառորդ եզրափակչում մրցակցությունից դուրս է մղվում «Յունան Բուլսի» կողմից։ Հաջորդ երկու մրցաշրջաններին թիմը համապատասխանաբար զբաղեցնում է 7-րդ և 4-րդ հորիզոնականները և վերջապես մուտք գործում CBA-ի գերեզրափակիչ 2007–08 մրցաշրջանում՝ պարտվելով «Գուանդոնգ Սաթերն Թայգերսին»։


== Արտաքին հղումներ ==
Ակումբի էջը Sina.com կայքում
Գերդյու (այլ կիրառումներ)

Գերդյու, կարող է վերաբերել՝

Գերդյու - գետ Ռուսաստանում, Մեծ Պատոկի վտակը
Գերդյու - գետ Ռուսաստանում, Շուգորի վտակը
Հարակից նստեցում

Հարակից նստեցում, անլուծելի նյութի՝ կրողի առաջացման ընթացքում լուծելի նյութերի կլանվելը և նստվածքի հետլուծույթից անջատվելը։ Դա կիրառում են աղերի լուծույթները մաքրելու և լուծույթում հետքային քանակներով պարունակվող նյութերն անջատելու և խտացնելու նպատակով։ Առանձին դեպքերում նման միջոցով կարելի է անջատել և որոշել մինչև 10~10 —10~՜12 գ-իոն / կոնցենտրացիայի միկրոխառնուրդները։ Հատկապես լավ է ընթանում, եթե կրողը առաջանում է խիստ զարգացած մակերևույթ ունեցող նստվածքի ձևով։ Հաճախ օգտագործվող կրողներն են Fe (OH) 3, Al (OH) 3, CdS, HgS, CuS PbS, Ba S04, Ca 3 (P04 )2, (3-նավթոլը, օքսիքինոլինը, կուպֆերոնը և այլն)։
Ճառընտիր (4676)

Ճառընտիր (4676), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4676 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում Յովհաննես կր.և Ստեփաննոս սարկավագ գրիչների կողմից։ Ստացողը եղել է Յովհաննեսը և Յակոբ կր-քն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 48x30 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 779 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ  մանրանկարներ։ Կազմը` լուսանցազարդ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 72ա, 81բ, 145ա, 235ա, 246բ 279ա, 369ա, 485բ, 661ա, 724, 778ա, հետագայի՝ 537բ (1543թ.), 344բ (1674թ.), 72ա, 378բ և այլուր (17-րդ դար), 297բ (1790թ.), 602ա (1792թ.):


== Բովանդակություն ==
Ճառք, Խրատք (Անթիպատրոս Բոսարացի, Բարսեղ Կեսարացի, Ոսկեբերան, Յակ. Սրճեցի, Եպիփան, Սարգիս Շնորհալի, Յովհ. Մանղակունի, Զաքարիա կաթողիկոս, Եւսեիոս Աղէքսանդրացի, Կիւթեղ Երուսաղեմացի, Գր. Աստուածայան),
Ներբողեանք (Աթանաս, Պետ. Աիւնեցի, Թէոդորոս Միայնակեաց, Եփրեմ, Պրոկղ, Եպիփան),
Թուղթք (Էէոդորոսն Անկիւրացի, Գր. Արծրունեաց եպիսկոպոս, Պիղատոս, Ներսես Շնորհալի),
Հարցմունք և պատասխանիք,
Յովհ. Երուսաղեմացւոյ Պտմութիւն վարուց Ոսկեբերանի,
Պօղ. Ռարոնացւոյ Ընդդէմ ժողովոյն Քաղկեդոնի,
Աթանասի ի յիշատակ Սուրբ Անտօնի,
Վարդ. Այդեկցւոյ Վասն անքուն որդացն,
Պատմութիւն Յովսեփայ Գեղեցկի,
Յակ. Օրծուպեցւոյ Յաղագս Անտիոքու,
Յակ. Տեառնեղրօր Պտմութիւն ծննդեան Քրիստոսի,
Տեսիլ Գր. Լուսաւորչի,
Ի Մեկնութեանց Մատթէոսի, Ղուկասու, Կորնթացւոց թղթոյն Ոսկեբերանի,
Ի Մատթէոսի Մեկնութէնէն Եփրեմայ,
Ի գրոցն Բարուքայ,
ՅԵկեղեցական պատմութենէ Եւսեբիոսի,
Մելիքիէի Պատմութիւն Յակ. Մծբնացւոյ,
Գիւտ խաչին,
Պատմութիւն խաչին,
Երևումն խաչին ի Վարագ,
Վարք և վկայարանութիւնք,


== Ծանոթագրություններ ==
Մեղրի (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեղրի (այլ կիրառումներ)Մեղրի, Ղուլղուլի, Մեղրաձոր, Մեդրի, Մեղրի գետ, Մեղրիգետ, Մեղրիչայ, Մեղրվո գետ, Մեղրու գետ, Մեղրուտ, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Արաքսի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում համանուն լեռնաշղթայի հարավային լանջերից՝ մոտ 3300 մ բարձրությունից։ Արաքս է թափվում ծովի մակարդակից 500 մ բարձրության վրա։ Երկարությունը 36 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 336 կմ2։ Վերին հոսանքում գետահովիտը V-աձև է, ստորինում՝ լայն։ Սնումը հիմնականում ձնաանձրևային (68%) է, վարարումը՝ գարնանը, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 71%-ը։ Տարեկան միջին ծախսը 3,31 մ3/վ է, առավելագույնը՝ 87,5 մ3/վ (12.4.1956, Մեղրի), հոսքը՝ 104,5 միլիոն մ3։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։ Ունի ձնաանձրևային և ստորգետնյա սնում։ Վերին հոսանքը լեռնային է, արագահոս։ Վարարում Է գարնանը, սելավաբեր է։


== Ծանոթագրություններ ==
(9419) Կեյկոչակի

(9419) Կեյկոչակի (Keikochaki), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,241067 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9273 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5548 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1225,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29378 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի հարթությունը և խավարածրի հարթությունը իրար հետ կազմում են 4,48° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9419) Կեյկոչակի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վարանո Բորգի

Վարանո Բորգի (իտալերեն՝ Varano Borghi), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 2194 մարդ, խտությունը կազմում է 731 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 3 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 21020, հեռախոսային կոդ՝ 0332։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուտա-Գլեբովսկայա

Գուտա-Գլեբովսկայա (ուկրաիներեն՝ Гута-Глібівська), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գուտա-Գլեբովսկայա գյուղում բնակվում էր 184 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,669 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 275,04 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ասկիզ (այլ կիրառումներ)

Ասկիզ, կարող է վերաբերել՝

Ասկիզ - գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի կազմում։
Ասկիզ - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի կազմում։
Սպիտակ-Վանից թաղ

Սպիտակ-Վանից թաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Դյավաշ գավառում։ 1909 թվականին ուներ 20 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով (հատկապես շալագործությամբ)։ Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից դպրոցով։ Բնակիչները տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։
ՖԻՄԱ

ՖԻՄԱ, Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի մարզական ակումբ Երևանում, զբաղվում է ուսանողների մարզական վարպետության բարձրացման, սպորտային և զանգվածային միջոցառումների կազմակերպման, ներինստիտուտային, հանրապետական մարզական միջոցառումներին ինստիտուտի հավաքական թիմերի նախապատրաստման և մասնակցության, Հայաստանի հավաքական թիմերի համալրման հարցերով։


== Ստեղծման պատմություն ==
1969 թվականին հանրապետական սպորտային կոլեգիայի որոշմամբ ՖԻՄԱ-ին իրավունք տրվեց հանրապետական մրցումներին մասնակցել մարզական ընկերության կարգավիճակով։ Այդ տարիներին ինստիտուտի աթլետիկայի, մարմնամարզության, ծանրամարտի, ֆուտբոլի, հանդբոլի, բասկետբոլի, վոլեյբոլ, ըմբշամարտի, բռնցքամարտի, թիավարության, սուսերամարտի, լողի, ջրագնդակի և այլ թիմեր հանրապետության ուժեղագույն հավաքականներից էին։
1954 թվականին առաջին անգամ անցկացվեց ինստիտուտի սպարտակիադան։
Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտի հիմնադրման օրվանից ուսանող-մարզիկները մասնակցել են Օլիմպիական խաղերի, Աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների։ Նրանցից հատկապես նշանակալից են Հրանտ Շահինյանը, Ալբերտ Ազարյանը, Արթուր Հակոբյանը, Էդուարդ Միքայելյանը, Էդուարդ Ազարյանը (մարմնամարզություն), Վլադիմիր Ենգիբարյանը, Ալբերտ Նիկոյանը, Նշան Մունչյանը, Իսրայել Հակոբկոխյանը (բռնցքամարտ), Նորայր Մուշեղյանը, Բենուր Փաշայանը, Գուրգեն Բաղդասարյանը, Պավել Մալյանը, Նազար Ալբարյանը, Արմեն Մկրտչյանը, Արայիկ Գևորգյանը, Գնել Մեջլումյանը (ըմբշամարտ), Յուրի Սարգսյանը, Օգսեն Միրզոյանը, Աշոտ Դանիելյանը, Արսեն Մելիքյանը (ծանրամարտ), Իգոր Նովիկովը (հնգամարտ), Ֆաինա Մելնիկը (աթլետիկա), Երջանիկ Ավետիսյանը (նետաձգություն), Հրաչյա Պետիկյանը (հրաձգություն), Շավարշ Կարապետյանը (ստորջրյա լող), Օլեգ Կլևցովը (հեծանվային սպորտ)։
Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտի մարզական ակումբը տարբեր տարիներին ղեկավարել են Կ. Վարդանյանը (1946-1947), Ա. Մելիքյանը (1947-1949), Շ. Հերթևցյանը (1949-1950), Ա. Կոստանյանը (1951-1952), Հ. Ենգիբարյանը (1952-1954), Գ. Սաֆարյանը (1954-1969), Մ. Վեքիլյանը (1969-1979), Բ. Ամիրյանը (1979-1987), Հ. Մելքոնյանը (1987-1998), Կ. Կարապետյանը (1998-2011), Խ. Հարությունյանը (2012- մինչ հիմա)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մերկլուտ

Մերկլուտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 669


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք

«Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք», Եվրամիության նախաձեռնությունը, որն իրենից ներկայացնում է որևէ քաղաքի ամենամյա ընտրություն, որի նպատակն է վերջինս դարձնել մշակութային կենտրոն, ինչը կնպաստի նրա մշակութային, տնտեսական և հասարակական զարգացմանը։ Որպես կանոն լրացուցիչ ֆինանսավորումը հնարավորություն է տալիս տվյալ մայրաքաղաքին էապես բարելավել իր մշակութային հաստատությունների վիճակը։
1985 թվականին Մելինա Մերկուրին և ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ Ժակ Լանգը առաջարկեցին նախագիծը, և սույն թվականին Եվրամիության խորհուրդը առաջին «Եվրոպական մշակութային մայրաքաղաք» հռչակեց Աթենքը։ Վերջինիս թեկնածությունը առաջադրվել էր Մելինայի կողմից։ Նրա եղբայր և համախոհ Սպիրոս Մերկուրիսը 2010 թվականին ելույթ ունեցավ կոնֆերանսի ժամանակ, որը նվիրված էր նախաձեռնության 25 ամյակին։
1990-ականներին եվրոպական նախագծի նմանօրինակ՝ «Արաբական և Ամերիկյան մշակութային մայրաքաղաքներ» հռչակվեցին աշխարհի տարբեր ծայրերում գտնվող քաղաքներ։
1999 թվականին ծրագիրը, որը կրում էր «Եվրոպական մշակութային քաղաք» խորագիրը, վերանվանվեց «Եվրոպական մշակութային մայրաքաղաք»։


== Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաքների ցանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Mittag, Jürgen (Hg.): «Die Idee der Kulturhauptstadt Europas. Anfänge, Ausgestaltung und Auswirkungen Europäischer Kulturpolitik.» Essen 2008.


== Արտաքին հղումներ ==
European Capitals of Culture
Decision No 1622/2006/EC of the European Parliament and of the Council of 24 October 2006 establishing a Community action for the European Capital of Culture event for the years 2007 to 2019
Decision No 445/2014/EU of the European Parliament and of the Council of 16 April 2014 establishing a Union action for the European Capitals of Culture for the years 2020 to 2033 and repealing Decision No 1622/2006/EC
European Cultural Capital  Report 3 (2011) A report by Robert Palmer, Greg Richards and Diane Dodd. Association for Tourism and Leisure Education (ATLAS)
Փրեսք Այլ շրջան (Միչիգան)

Փրեսք Այլ շրջան (անգլ.՝ Presque Isle County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 6,664 կմ² է, բնակչությունը՝ 13,376 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռոջերս Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1840 թ.։
Սիրելի հերոսներ

Սիրելի հերոսներ (ռուս.՝ Любимые герои), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1940 թվականին, հայտնի ռեժիսոր և մուլտիպլիկատոր Դմիտրի Բաբիչենկոյի կողմից։ Ֆիլմը նվիրված է խորհրդային կինեմատոգրաֆիայի 20-ամյակին և իրենից ներկայացնում է ընկերական մուլտիպլիկացիոն ծաղրանկար միութենական կինոյի աստղերի մասին։


== Սյուժե ==
Կինոյի տարեդարձի առթիվ հավաքվում են կինոհանդիսատեսի սիրելի դերասանները։ Հոբելյանական տոնին մասնակցում են լավագույն ֆիլմերի հերոսները։ Ֆիլմն ավարտվում է դերասան Իվան Սկուրատովի շնորհավորական խոսքով, որը հանդես է գալիս Բատկա Բոժենկոյի դերում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ագռավները մուլտֆիլմի սկզբում կատարում են երգ 1936 թվականին նկարահանված «Կրկես» ֆիլմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սիրելի հերոսներ մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Սիրելի հերոսներ «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
Դմիտրի Բաբիչենկո — Հայրենական կինոյի հանրագիտարան
Իթխվիս

Իթխվիս (վրաց.՝ ითხვისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 16 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1882 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արմեն Մելիքյան (վիրաբույժ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմեն Մելիքյան (այլ կիրառումներ)Արմեն Ռաֆայելի Մելիքյան (մարտի 20, 1961(1961-03-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1994), պրոֆեսոր (1995), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ՝ 2006 թվականից)։


== Կենսագրություն ==
1984 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի բուժական ֆակուլտետը։ 1986 թվականին վերապատրաստվել է Զապորոժիեի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում, 1991 թվականին՝ Միչիգանի համալսարանի էնդովիրաբուժության ամբիոնում, 1993 թվականին՝ Իսրայելի Տեխնիոնի ինստիտուտում։ 1987-1990 թվականներին եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի թիվ 3 վիրաբուժական հիվանդությունների ամբիոնի ասիստենտ, 1990-1995 թվականներին` դոցենտ, 1995 թվականից` պրոֆեսոր, 1990-1992 թվականներին` «Մալաթիա» բժշկական կլինիկայի վիրաբուժական ծառայության ղեկավար, 1997-1998 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի թիվ 3 վիրաբուժական հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ, 1998 թվականից՝ ԱԱԻ էնդոսկոպիկ վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, 1999-2002 թվականներին` Հայաստանի Օլիմպիական կոմիտեի բժշկական հանձնաժողովի նախագահ։ 2007 թվականի նոյեմբերի 9-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունից։


== Գործունեություն ==
Աշխատանքները վերաբերում են ընդերադիտական վիրաբուժության եղանակների մշակման և գործնականում ներդրման հարցերին։ 1992 թվականին կատարել է Հայաստանում առաջին էնդոսկոպիկ վիրաբուժությունը։ ՀՀ ընդերադիատական վիրաբուժական ընկերության նախագահ (1995), ՌԴ նույնանուն ընկերակցության նախագահության (1999), Եվրոպայի ընդերադիտական ընկերակցության տնօրենների խորհրդի (1999) անդամ։ 2002 թվականից «Հայաստանի ընդերադիտական վիրաբուժություն» (ռուսերեն) հանդեսի գլխավոր խմբագիր։ Հեղինակ է 4 մենագրությունների, 4 մեթոդական ձեռնարկների, 122 գիտական աշխատությունների։


== Պարգևներ ==
Մխիթար Հերացու մեդալ (2009)


== Ծանոթագրություններ ==
Ջերմ աստղեր

Ջերմ աստղեր, աստղերի սպեկտրալ դասակարգման O-B դասերի աստղեր։ Ջերմ աստղերի ջերմաստիճանը 20000-30000 Կ է, գույնը՝ կապտավուն։ Չափերով և լուսատվությամբ ջերմ աստղերը հսկա և գերհսկա աստղեր են. ըստ շառավղի դրանք, սովորաբար, գերազանցում են Արեգակին մի քանիսից մինչև մի քանի տասնյակ անգամ, իսկ լուսատվությամբ՝ մի քանի հարյուրից մինչև մի քանի հարյուր հազար անգամ։


== Տարածվածություն ==
Ճառագայթման և նյութի անմիջական արտահոսքի հետևանքով ջերմ աստղերը շատ արագ ծախսում են իրենց զանգվածը, որի պատճառով զարգացման այդ փուլում մի քանի տասնյակ միլիոն տարուց ավելի չեն կարող գոյություն ունենալ և, որպես այդպիսին, դիտվում են միայն վաղ երիտասարդության շրջանում։ Այդ պատճառով ջերմ աստղերի հարաբերական քանակը մեր Գալակտիկայում շատ փոքր է։ Ջերմ աստղերը կազմում են O-տիպի աստղասփյուռների հիմնական բնակչությունը։ Նյութի հզոր արտահոսքով տարեկան մինչև 10−4 արեգակնային զանգված և բարձր լուսատվությամբ ջերմ աստղերի մեջ առանձնանում են P Կարապի և Վոլֆ-Ռայե տիպերի աստղերը, որոնք շատ հազվադեպ են։ Օրինակ, հայտնի աստղերից ամենամեծ լուսատվություն ունեցող Ոսկե ձկնիկի աստղը, որը Արեգակի լուսատվությունը գերազանցում է մոտ 400000 անգամ, P Կարապի տիպի է։
Արոտավայր

Արոտավայր, արոտատեղ, արոտ, գյուղատնտեսական կենդանիների կանոնավոր (սիստեմատիկ) արածեցման համար պիտանի և խոտհարքի տակ չօգտագործվող գյուղատնտեսական հողահանդակներ։ Լինում են բնական և ցանովի։ 

Բնական արոտավայրերի բուսածածկը հիմնականում վայրի բազմամյա խոտաբույսեր են, ինչպես նաև քարաքոսերը (տունդրայում), կիսաթփերը (տունդրային, կիսաանապատային, անապատային գոտիներում)։Ցանովի կամ արհեստական արոտավայրեր ստեղծում են ցածր բերքատու հողատարածություններում՝ ցանելով թիթեռնածաղկավոր և հացազգի խոտաբույսեր։ Առավել տարածված գործելակերպ է Արևմուտքում։Գյուղատնտեսական կենդանիներին արոտավայրեր են տեղափոխում, երբ բույսերը վեգետացիոն վաղ փուլում են։ Արոտային պահվածքի ժամանակ գյուղատնտեսական կենդանիները սնվում են սպիտակուցներով, ածխաջրերով, վիտամիններով, հանքային աղերով հարուստ, դյուրամարս և տնտեսության համար մատչելի կանաչ կերով։ Կենդանիների օրգանիզմը ավելի դիմացկուն է դառնում զանազան հիվանդությունների նկատմամբ, բարձրանում է մթերատվությունը, ստեղծվում են բարենպաստ պայմաններ առողջ սերնդի ստացման և մատղաշի աճի ու զարգացման համար։ Արոտային պահվածքի տևողությունը կախված է բնակլիմայական պայմաններից և կենդանու տեսակից։
Դելիկղայա

Դելիկղայա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Cabaret (երգ)

«Cabaret», ամերիկացի երգիչ Ջասթին Թիմբերլեյքի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև կանադացի ռեփեր Դրեյքը։ Այն ընդգրկվել է Թիմբերլեյքի «The 20/20 Experience – 2 of 2» (2013) անվանումը կրող չորրորդ ալբոմում։ Երգը գրվել է Թիմբերլեյքի, Թիմբալենդի, Դրեյքի, J-Roc-ի, Ջեյմս Ֆաունտլերոյի և Դենիել Ջոնսի կողմից։
Երգը հիմնականում ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների կողմից, ովքեր բարձր են գնահատել Թիմբալենդի կատարած պրոդյուսերական աշխատանքն ու Դրեյքի ռեփ հատվածը։ «The 20/20 Experience – 2 of 2» ալբոմի ունեցած վաճառքի մեծ ցուցանիշի արդյունքում, երգը զբաղեցրել է հորիզոնականներ Հարավային Կորեայի և Մեծ Բրիտանիայի հիթ շքերթներում։


== Հիթ շքերթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեքստը Archived 2015-10-29 at the Wayback Machine. MetroLyrics կայքում
Ադրբեջանական Հանրապետության քաղաքացիներին ներկայացվող վիզային պահանջներ

Ադրբեջանական Հանրապետության քաղաքացիներին ներկայացվող վիզային պահանջները, այլ պետություններ Ադրբեջանի քաղաքացիների մուտքի հետ կապված տվյալ պետությունների իշխանությունների կողմից սահմանված սահմանափակումներ։ 2015 թ. դեկտեմբերի դրությամբ Ադրբեջանի քաղաքացիները կարող են այցելել 56 երկիր ոչ վիզային ռեժիմով կամ մուտքի վիզան տեղում տրամադրելու պայմանով։ Այդ ցուցանիշով Ադրբեջանը 78-րդն է աշխարհում։


== Վիզային պահանջների քարտեզ ==


== Վիզային պահանջներ ==


=== Ոչ վիզային ռեժիմ ===
Ադրբեջանական Հանրապետության քաղաքացիների նկատմամբ ոչ վիզային ռեժիմ կիրառում է 29 պետություն։

1 - Գալապագոսյան կղզիներ այցելությունը թույլատրվում է միայն նախնական առցանց գրանցման և օդակայանում տրվող տարանցման հսկիչ քարտի հիման վրա


=== Պայմանական ոչ վիզային ռեժիմ ===
Ադրբեջանական Հանրապետության քաղաքացիների նկատմամբ ոչ վիզային ռեժիմ որոշակի պայմանների պահպանման դեպքում կիրառում է 3 պետություն։

2 - տրվում է Կուբայի դեսպանություններում, տուրիստական ընկերություններում և հավատարմագրված ավիաընկերություններում


=== Վիզայի տրամադրում ժամանելիս ===
Մուտքի վիզան ժամանելիս Ադրբեջանական Հանրապետության քաղաքացիներին տրամադրելու ռեժիմ՝ որոշակի պայմաններով կամ առանց դրանց, կիրառում է 29 պետություն։


=== Էլեկտրոնային վիզայի տրամադրում ===
Ստորև նշված 7 երկրները մուտքի վիզան Ադրբեջանական Հանրապետության քաղաքացիներին տրամադրում են էլեկտրոնային ձևով։


== Այլ պետություններ ==
Վերը բերված աղյուսակներում չնշված պետությունները Ադրբեջանական Հանրապետության քաղաքացիների նկատմամբ կիրառում են վիզային ռեժիմ ընդհանուր հիմունքներով՝ վիզան տրամադրելով նախապես՝ դիվանագիտական ներկայացուցչություններում։
Ռիբալովո (գյուղ, Տոմսկի շրջան)

Ռիբալովո (ռուս.՝ Рыбалово), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1737 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆարսալոսի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)

Ֆարսալոսի ճակատամարտ, եզրույթը կարող է նշանակել՝

Ֆարսալոսի ճակատամարտ, ռազմական բախում Կեսարի և Պոմպեոսի միջև,
Ֆարսալոսի ճակատամարտ, ռազմական բախում բյուզանդական ուժերի և Թեսալիայի կառավարիչ Ջոն Դուկասի միջև,
Ֆարսալի ճակատամարտ, հույն-թուրքական պատերազմի ժամանակ ռազմական բախում հույների և Օսմանյան կայսրության միջև
Իվան Լոբկովի տուն

Իվան Լոբկովի տուն (ռուս.՝ Дом Ивана Лобкова), առանձնատուն Մոսկվայի կենտրոնում (Սոֆիյսկայա առափնյա փողոց, տուն 22)։ Կառուցվել է մոտ 1816 թվականին ամպիր ոճով։ Վերակառուցվել է 2003 թվականին` ձեղնահարկի կառուցումով։ Իվան Լոբկովի տունն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։


== Պատմություն ==
Վաճառական Իվան Լոբկովի տունը կառուցվել է մոտ 1816 թվականին ամպիր ոճով` ավելի հին տան հիման վրա, որը, ենթադրաբար, այրվել էր 1812 թվականի հրդեհի ժամանակ։ Ըստ 1826 թվականի տվյալների` տունը պատկանել է վաճառականուհի Նախոդկինային։ 1849-1918 թվականներին առանձնատան տերերը եղել են վաճառական Վերյովկինները։
XIX դարի կեսերին բակի կողմից տանը կցակառուցվել է կլորացված անկյունով երկհարկանի սրահ։ 1914 թվականի վերանորոգումից հետո ճակատը զարդարեցին նեոդասականություն ոճի դեկորատիվ տարրերով։
XIX դարի վերջին - XX դարի սկզբին առաջին հարկում գործում էր «Նեդելյա» («Շաբաթ») թերթի խմբագրությունը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո շենքն ազգայնացվեց, և այնտեղ տեղակայվեցին կոմունալ բնակարաններ, իսկ ավելի ուշ` տարբեր հաստատություններ։ 1970-ական թվականներին տունը վերակառուցվել է, որի ընթացքում փոխվել է ներսույթը, իսկ պատերի մեջ ներկառուցվել է մետաղյա կմախք։
XXI դարի սկզբին տունը գտնվում է «Էլադի» ընկերության երկարաժամկետ վարձակալության տակ և եղել է վթարային վիճակում։ 2002-2003 թվականներին այն վերակառուցվել է «ճակատային պատերը պահպանելու» եղանակով. ծածկն ու հետևի պատը քանդվել են, ավելացվել է ձեղնահարկ։


== Ճարտարապետություն ==
Երկհարկանի առանձնատունը կառուցված է ամպիր ոճով, սակայն ունի մի քանի ծանրաքաշ համամասնություն։ Նրա ձևավորման մեջ օգտագործվել են դեկորատիվ տարրեր, որոնք բնորոշ են հետհրդեհային շինություններին` ծաղկեպսակներ, վահանազարդեր, առյուծի դիմակներ, ռելիեֆային մեծանկարներ։ Ճակատի կենտրոնական մասն առանձնացված է ճակտոնով դորիական օրդերի որմնասյուներով։


== Ծանոթագրություններ ==
I Love You (ալբոմ)

I Love You (ոճավորվում է՝ I Love You.), ամերիկյան The Neighbourhood ինդի փոփ խմբի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2013 թվականի ապրիլի 22-ին։


== Երգացանկ ==


== Չարթեր ==


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ուլրիխ Տոմսեն

Ուլրիխ Տոմսեն (դան․՝ Ulrich Thomsen, դեկտեմբերի 6, 1963(1963-12-06), Ֆյուն, Հարավային Դանիա տարածաշրջան, Դանիա), դանիացի և ամերիկացի դերասան։


== Կենսագրություն ==
Դերասանական կարիերան սկսել է 30 տարեկանում։ 1993 թվականին ավարտել է Դանիայի պետական թատերական դպրոցը, դրանից հետո ոչ երկար ժամանակ խաղացել է տարբեր թատրոններում։ 1994 թվականին ստացել է առաջին դերը «Գիշերային հերթապահություն» ֆիլմում։ Թոմսենի կարիերայում մեծ հաջողություններ է դարձել գլխավոր դերը «Տոնակատարություն» (1998) ֆիլմում, Դավիդովի դերը «Բոնդիանայի» տասնիններորդ ֆիլմում՝ «Եվ ամբողջ աշխարհն է քիչ» (1999), ինչպես նաև Յանոշ Սասի դերը «Օպիում։ Խելագարի օրագիր» (2007) ֆիլմում, որտեղ կատարել է հոգեկան հիվանդների բժշկի դեր, ում հետ կատարվել էր ողբերգական ավարտ ունեցած սիրավեպ իր հաճախորդի հետ։ Նաև նա կատարել է Հորլակոնի դերը «Ցենտուրիոն» (2010) և բժիշկ Սանդեր Հելվորսոնի դերը «Ինչ-որ բան» (2011) ֆիլմում։


== Ֆիլմագրություն ==
1994 — «Գիշերային հերթապահություն»
1998 — «Տոնակատարություն»
1998 — «Ընտրությունների գիշեր»
1999 — «Եվ ամբողջ աշխարհն է քիչ»
2000 — «Առկայծող կրակներ»(անգլ.՝ Flickering Lights)
2000 — «Ջրի քաշը» / The Weight of Water
2002 — «Մաքս»
2002 — «Ինձ նուրբ սպանիր»
2003 — «Ժառանգություն»
2004 — «Եղբայրներ»(անգլ.՝ Brothers (2004 film))
2005 — «Երկնային արքայություն»
2005 — «Ադամի խնձորները»
2005 — «Ալեգրո»
2007 — «Հիթմեն»
2007 — «Օպիում։ Խելագարի օրագիր»
2009 — «Ինտերնեշնլ»
2009 — «Ոչ մի երկերեսանիություն»
2010 — «Ցենտուրիոն»
2010 — «Վրեժ»
2011 — «Կախարդների ժամանակ»
2011 — «Ոչինչ»
2013 — «Աշտարակներ»
2014 — «Երկրորդ հնարավորություն»
2015 — «Մորդեկայ»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուլրիխ Տոմսեն (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ալիգատորներ

Ալիգատորներ (իսպ.՝ Aligator), կոկորդիլոսների ցեղ։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Ի տարբերություն մյուսների, ալիգատորների վերին ծնոտի վրա՝ ներքին ծնոտի չորրորդ ատամի դիմաց կան խոր փոսիկներ։ Հայտնի է երկու տեսակ, միսսիսիպյի (մատները միացած են լողաթաղանթով), և չինական ալիգատորներ (aligator sinensis), որոնք ապրում են Յանցզի գետի ստորին հոսանքում (երկարությունը՝ մինչև 2,5 մ, մատների միջև լողաթաղանթ չունեն)։
Սնվում են ջրային միջատներով, գորտերով, ձկներով, դնում 20-60 ձու՝ թափված տերևներից ու ճյուղերից պատրաստված բներում, միսսիսիպյան ալիգատոր (aligator mississippiensis), որոնք տարածված են Հյուսիսային Ամերիկայի հարավարևելյան մասում (երկարությունը՝ մինչև 4,6 մ, առջևի վերջավորություններ թափված տերևներից ու ճյուղերից պատրաստված բներում (միսսիսիպյան ալիգատորներ) և ավազի վրա, արևի տակ (չինական ալիգատորներ)։


== Նշանակություն ==
Ալիգատոևների կաշին օգտագործվում է թեթև արդյունաբերության մեջ։ ԱՄՆ-ում (Կալիֆոռնիա, Արկանղաս) կան ալիգատորներ բազմացնող հատուկ ֆերմաներ։


== Տես նաև ==
Կայմաններ
Պեջա Ստոյակովիչ

Պրեդրագ (Պեջա) Ստոյակովիչ (սերբ.՝ Predrag Stojaković, կիր.՝ Предраг Стојаковић, հունիսի 9, 1977(1977-06-09), Պոժեգա, Խորվաթիա), սերբ նախկին բասկետբոլիստ, թեթև հարձակվող։
Մասնագիտական կարիերան սկսել է Բելգրադի «Ցրվենա Զվեզդա» ակումբում։ Հունական «ՊԱՕԿ»-ում չորս մրցաշրջան անցկացնելուց հետո ընտրվել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) 1996 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 14-րդ համարով՝ «Սակրամենտո Քինգսի» կողմից։ Շուրջ երկու տարի պահեստային նստարանին անցկացնելուց հետո, 2000-01 մրցաշրջանում, որպես մեկնարկային բասկետբոլիստ, ցուցաբերում է բեկումնային ցուցանիշներ՝ իր հաշվին միջինում գրանցելով 20,4 միավոր, 5,8 անդրադարձ։
NBA-ում ելույթներ ունենալու տարիներին 3 անգամ ճանաչվել է NBA աստղ, 1 անգամ ընդգրկվել «All-NBA» խորհրդանշական հավաքականում, ինչպես նաև 2 անգամ հաղթել Բոլոր աստղերի ուիքենդի շրջանակներում անցկացվող 3-միավորանոց նետումների մրցույթը։ Հանդես է եկել նաև «Ինդիանա Փեյսերս», «Նյու Օռլեանս Հորնեթս», «Տորոնտո Ռեպտորս» և «Դալաս Մավերիքս» ակումբներում։ «Մավերիքսի» կազմում 2011 թվականին դարձել է NBA չեմպիոն։
Ակումբային կարիերայից զատ, արժանացել է ոսկե մեդալների 2001 թվականի ՖԻԲԱ-ի Եվրոպայի, և 2002 թվականի ՖԻԲԱ-ի աշխարհի առաջնություններում՝ գլխավորելով Սերբիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականը։
Բասկետբոլային կարիերայից հեռացել է 2011 թվականին։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Ստոյակովիչի 16-րդ համարի խաղաշապիկը հավերժացվել է «Սակրամենտո Քինգսի» կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Էջը NBA.com կայքում Archived 2016-04-01 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Archived 2018-04-22 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Էջը ESPN.go.com կայքում(անգլ.)
Մուզամա

Մուզամա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ոչ սովորական ռիգացիները

«Ոչ սովորական ռիգացիները» (լատիշ․՝ «Neparastie rīdzinieki»), լատվիական երաժշտական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որի ռեժիսորը Ռոզե Ստիեբրան է, նկարահանվել է  2001 թվականին «Դաուկա» ստուդիայում։ Մուլտֆիլմը նվիրվել է Ռիգա քաղաքի հիմնադրման 800-ամյակին։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է 2001 թվականի օգոստոսի 19-ին  LTV1  հեռուստաալիքով։


== Սյուժե ==
Ռիգայում մարդկանցից բացի  բնակվում են այլ արարածներ։ Մուլտֆիլմում գործող կերպարները մեծ մասամբ կենդանիներն են՝ աքաղաղներ,  կատուներ, մկներ և այլն։ Գլխավոր հերոսը երիտասարդ աքաղաղ Յուստինշն է։ Նա երազում է դառնալ Ռիգայի պահապան աքաղաղներից մեկը, որոնք կանգնած են քաղաքի ամենաբարձր աշտարակների սրաձողերի վրա։ Իր երազանքի ճանապարհին Յուստինշն ու Անցե աղջիկը հանդիպում են տարատեսակ արկածների ու փորձությունների։


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Իլզե Սկրաստինյա, Ռոզե Ստիեբրա
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ռոզե Ստիեբրա
Բեմադրող նկարիչ՝ Յուրիս Պետրաշկևիչ
Նկարիչ՝ Իլզե Վիտոլինյա
Նկարիչ-անիմատորներ՝ Մայա Բրենցե, Դագմարա Լաուրինյա, Դացե Լիեպա, Դզինտարս Կռումինշ
Կոմպոզիտոր՝ Վալտս Պուցե
Երգի բառերի հեղինակ՝ Պետերս Բռուվերիս
Երգերը կատարում են՝ Դացե Պուցե, Նիկ Մատվեև, Վալտս Պուցե,  «Knīpas un knauķi» մանկական անսամբլ
Հնչունային ռեժիսոր՝ Նորմունդս Կլյավենիեկս
Պրոդյուսոր՝ Ռոզե ՍտիեբրաՄուլտֆիլմի երգերը («Gaiļu dziesma», «Kaķi», «Ratiņi», «Ķēmu uzbrukums», «Lai ir»), «Knīpas un knauķi» մանկական խմբի կատարմամբ, մի քանի այլ երգերի հետ 2001 թվականին թողարկվել է CD  սկավառակով։


== Մրցանակներ ==
2001 — «Լավագույն մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ» անվանակարգի հաղթող, «Մեծ Քրիստապ» կինոփափառատոն
2002 — Ժյուրիի հատուկ մրցանակ, IX «Քրոք» անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոն
2002 — «Լավագույն մանկական ֆիլմի համար» մրցանակ, «Անիմայովկա» միջազգային փառատոն Մոգիլյովում (Բելառուս)


== Գրականություն ==
Сергей Капков Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — С. 616-617. — 816 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ոչ սովորական ռիգացիները» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
(20312) Դենահի

(20312) Դենահի, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 31-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(20312) Դենահի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
663

663 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 663 թվականն է, 
VII դարի 63-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
«Ամոթալի պայմանագրի» կնքումը Հռոմի և Պարսկաստանի միջև։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Սախարոզավոդսկայա

Սախարոզավոդսկայա (ռուս.՝ Сахарозаводская, բաշկիրերեն՝ Шәкәр заводы станцияһы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 76 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մական-Պելգա

Մական-Պելգա (ռուս.՝ Макан-Пельга), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Կիզներսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 126 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բուրթել իշխանի խաչքար (Նորավանք)

Բուրթել իշխանի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Վայոց Ձորի մարզի Ամաղու գյուղից 3 կմ հարավարևելք՝ Նորավանք վանական համալիրի գավթի արևելյան պատի մոտ՝ ներքուստ։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (11.8.1/1.3.16)։


== Տեղադրություն ==
Նորավանք վանական համալիրի գավթի արևելյան պատի մոտ՝ ներքուստ, պատվանդանին։


== Վիմական արձանագրություն ==
Խաչքարի ստորին մասում առկա է 4 տող վիմական արձանագրություն.

ԱՅՍ ԳԱԻՍՈՆ ՄԽԵԱԼ ԱՐԵԱՄԲ ԱՒ
ԾԵԼՈՅՆ Յ(ԻՍՈՒՍ)Ի, ՈՐՈՎ ՀԱՐԵԱԼ ԽՈՑԱՒ ԳՈ
Ռ(Ո)ԶՆ ԻՄԱՆԱԼԻ և ԿԱՆԳՆԵՑԱՒ ՀՐԱՄԱՆԱՒ Ա(ՍՏՈՒԱ)ԾԱՊԱՀ
ԻՇԽԱՆԱՑ ԻՇԽԱՆԻ ՍՄՊԱՏԱ Ի ՓՐԿՈՒԹԻՒՆ ՈՐԴՈ ԻՒՐՈ ԲՈՒՐԹԷԼԻՆ. Յ(Ի)ՇԵՑ(ԷՔ)։Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը կանգնեցրվել է ի հիշատակ Սմբատ իշխանի որդի Բուրթելին։


== Այլ տեղեկատվություն ==
Օրբելյան տոհմում շատ Բուրթելներ կան, բայց ոչ մեկը Սմբատի որդին չէ։ Կարելի է ենթադրել, որ Սմբատը մեծ իշխանն է, Էլիկումի որդին, մահացած 1273 թվականին, իսկ Բուրթելը նրա եղբորորդին, որը զոհվեց ղփչաղների պատերազմում՝ 1261 թվականին։


== Տես նաև ==
Նորավանք


== Ծանոթագրություններ ==