Օտտո Վագներ

Օտտո Վագներ (անգլ.՝ Otto Koloman Wagner), (հուլիսի 13, 1841(1841-07-13)[…], Պենցինգ, Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն - ապրիլի 11, 1918(1918-04-11)[…], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա), ավստրիացի ճարտարապետ, ժամանակակից ոճի վարպետ։ Հայտնի է Վիենայում գտնվող իր տան արտաքին տեսքի ձևավորմամբ։


== Կյանք և կարիերա ==
Օտտո Վագները ծնվել է 1841 թվականի հուլիսի 13-ին, Վիեննայի Պենցինգ վարչական շրջանում։ Նա Սուսաննայի և Ռուդոլֆ Սիմեոն Վագների որդին է։

Օտտո Վագները ճարտարապետություն սովորել է Վիեննայի պոլիտեխնիկական համալսարանում և Բեռլինի ճարտարապետության արքայական դպրոցում։ Բեռլինի ճարտարապետության դպրոցն ավարտելուց հետո Վագները վերադարձավ Վիեննա՝ աշխատելու նպատակով։ 1864 թվականին նա սկսեց նախագծել պատմական ոճով իր առաջին կառույցները։ 1880-ական թվականներին, ինչպես մյուս գերմանացի (ինչպիսիք են Կոնստանտին Լիսպսիուսը, Ռիչարդ Սթրեիտերը, Ջորջ Հեուսերը), շվեյցարիացի, ֆրանսիացի ճարտարապետները, Օտտո Վագները դարձավ ռեալիզմ ճարտարապետության կոմնակից։ Դա տեսական դիրք էր, որը թույլ տվեց նրան մեղմացնել պատմական ճարտարապետության ոճը։ 1894 թվականին Վագները նշանակվեց Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր։
1890 թվականի կեսերին Օտտո Վագներն արդեն նախագծել էր մոդեռն ոճով մի քանի կառույցներ։
Օտտո Վագները հետաքրքված էր քաղաքների նախագծմամբ։ 1890 թվականին նա նախագծել էր նոր քաղաք Վիեննայում, բայց միայն այդ քաղաքի երկաթագիծը։ 1896 թվականին Վագները հրատարակեց իր գիրքը՝ «Ժամանակակից ճարտարապետություն», որով նա արտահայտեց իր գաղափարները ճարտարապետի դերի մասին։ Գիրքը հիմված էր 1894 թվականի Ակադեմիայի դասախոսության տեքստի վրա։
Վագների ոճը ներառում էր նոր նյութերի և նոր ձևերի օգտագործումը, որպեսզի արտացոլեր այն փաստը, որ հասարակությունը ինքնին փոխվում է։ Իր գրքում նա հայտարարեց․ «նոր մարդկային խնդիրներն ու տեսակետները միտված են  գոյություն ունեցող ձևերի փոփոխմանն ու վերականգնմանը»։
Այդ գաղափարն իրագործելով, նա նախագծում և կառուցում էր այնպիսի կառույցներ, որոնք արտացուլում էին իրենց նպատակները, ինչպիսին է օրինակ՝ Վիեննայում գտնվող Neustiftgasse խոշոր բնակելի շենքը։
1897 թվականին նա միացավ Գուստավ Կլիմտին, Հովսեփ Մարիա Օլբրիչին։ Այնուհետև նրանք միասին հիմնադրեցին «Vienna Secession» արվեստագիտական խումբը։
Վագները մեծ ազդեցություն ունեցավ Վիեննայի գեղարվեսի ակադեմիայի իր աշակերտների վրա։ «Վանգեր դպրոցն» ընդգրկում էր Հոսեֆ Հոֆֆմանին, Հովսեփ Մարիա Օլբրիչին, Կառլ Էհնին, Մաքս Ֆաբիանին և Հովսեփ Հոսեֆ Պլեսնիկին։ Վանգերի ուսանողներից մեկը՝ Ռուդոլֆ Սչինդլերն, ասել է․ «Ժամանակակից ճարտարապետությունը Շոտլանդիայում սկսվում է Չառլզ Ռեննի Մակինթոշով, Վիեննայում՝ Օտտո Վագներով, Չիկագոյում՝ Լուիս Սալլիաբանով»։
Օտտո Վանգերը մահացել է 1918 թվականին Վիեննայում։


== Խոշոր աշխատանքներ ==


=== Ավստրիա ===
Նուսսդորֆ ջրարգելը և սահանադուռը (Nussdorf weir and lock), Վիեննա (1894)
Վիեննայի շտադտբան


=== Հունգարիա ===
Ռումբաչի փողոց, Բուդապեշտ (1872)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Otto Wagner Museum in Vienna
Great Buildings Online
Images of several Wagner buildings
Otto Wagner at WOKA (de/en) Archived 2004-06-04 at the Wayback Machine.
Majolica House in Vienna by Otto Wagner Archived 2007-09-30 at the Wayback Machine.
AEIOU - Das österreichische Kulturinformationssystem
Vienna's tourist trail of plunder
[1]
AMS Historica
Einige skizzen 1
Einige skizzen 2
Einige skizzen 3