Լուի Գալլե (արձակագիր)

Լուի Գալլե (ֆր.՝ Louis Gallet, փետրվարի 14, 1835(1835-02-14), Վալանս - հոկտեմբերի 16, 1898(1898-10-16), Փարիզ), ֆրանսիացի գրող և լիբրետիստ։


== Կենսագրություն ==
Գալլեն երիտասարդ տարիքում աշխատել է Վալանսում որպես ուսուցիչ և սրբագրիչ։ 1857 թվականին նա կեղծ անվան տակ՝ L. Marcelly հրատարակում է իր առաջին բանաստեղծական ժողովածուն և տեղափոխվում Փարիզ։ Այստեղ նա աշխատանքի է անցնում առողջապահության վարչությունում, երկար ժամանակ ղեկավարում է Լարիբուոզեի հոսպիտալը, ապա՝ վարչության տեսուչ։
Զուգահեռաբար Գալլեն գրում է վեպեր, բանաստեղծություններ և դրամատիկական ստեղծագործություններ։ 1868 թվականին նա առաջին անգան փորձում է իր ուժերը որպես լիբրետիստ։ Էդուարդ Բլաուի հետ միասին նա աշխատում է Ժորժ Բիզեի «Ֆուլի թագավորի գավաթը» օպերայի տեքստի վրա։ Այդ աշխատանքին հաջորդում է Էռնեստ Գիրոյի "Կոբոլտի" լիբրետոն։ 1871 թվականին Գալլեն ծանոթանում է Քամիլ Սեն-Սանսի հետ, ով պատվիրում է նրան լիբրետո իր "Դեղին արքայադուստր" օպերայի համար (1872) և երաշխավորում գրողին որպես երաժշտական քննադատ "Նուվել Ռեվյու" ամսագրին։
Հետագայում Գալլեն ստեղծում է լիբրետո Սեն-Սանսի (օպերա "Ասկանիո" (1890) և այլոց) Շառլ Գունոյի(օպերաներ «Ջամիլե» (1872), «Սեն-մար» (1877)), Էժեն Դիասի, Վիկտորին Ժոնսիերի, Ժյուլ Մասնեի(վերջինիս համար՝ տեքստ «Մարիա Մագդալենա» օրատորիայի համար (1873), "Սիդ" օպերան (1885), "Թաիս" (1894), «Լահորի արքան» (1877) և այլն)։  Երկհատորանի հուշերի հեղինակ է, որոնք հրատարակվել են 1891-1898 թթ․։


== Հիմնական ստեղծագործություններ ==


=== Լիբրետոներ ===
Le Coupeur d'oreilles, drame en 5 actes, 9 tableaux, avec Édouard Montagne, 1866
Le Kobold, opéra, 1870 — compositeur Ernest Guiraud
Djamileh, opéra, 1872 — compositeur : Georges Bizet
Marie-Magdeleine, oratorio, 1872 — compositeur : Jules Massenet
La Princesse jaune, opéra, 1872 — compositeur : Camille Saint-Saëns
La Coupe du Roi de Thulé, opéra, 1873 — compositeur : Eugène Diaz
Ève (Massenet)|Ève, oratorio, 1875 — compositeur : Jules Massenet
Le Déluge, oratorio, 1876 — compositeur : Camille Saint-Saëns
La Clé d'Or, opéra, 1877 — compositeur : Eugène Gautier
Le Roi de Lahore, opéra, 1877 — compositeur : Jules Massenet
Cinq-Mars, opéra, 1877 — compositeur : Charles Gounod
Étienne Marcel (opéra)|Étienne Marcel, opéra, 1879 — compositeur : Camille Saint-Saëns
Le Vénitien, opéra, 1880 — compositeur : Albert Cahen
Le Cid (opéra)|Le Cid , opéra, 1885 — compositeur :  Jules Massenet
Proserpine (opéra de Saint-Saëns)|Proserpine, opéra, 1887 — compositeur : Camille Saint-Saëns
Ascanio (opéra)|Ascanio, opéra, 1890 — compositeur : Camille Saint-Saëns
Stratonice, opéra, 1892 — compositeur : Alix Fournier|Émile-Eugène-Alix Fournier
Le Rêve, opéra, 1891 — compositeur : Alfred Bruneau
Thamara, opéra, 1892 — compositeur : Louis-Albert Bourgault-Ducoudray|Louis Bourgault-Ducoudray
Les Saintes Maries de la Mer, oratorio, 1892 — compositeur : Émile Paladilhe
L'Attaque du moulin (opéra)|L'Attaque du moulin, opéra, 1893 — compositeur : Alfred Bruneau
Frédégonde (opéra)|Frédégonde, opéra, 1895 — compositeurs : Ernest Guiraud et Camille Saint-Saëns
Thaïs (opéra)|Thaïs, opéra, 1894 — compositeur : Jules Massenet
Photis, opéra, 1895 — compositeur : Edmond Audran
Xavière, opéra, 1895 — compositeur : Théodore Dubois
Ping-Sîn, opéra, 1895 — compositeur : Henri Maréchal
La Femme de Claude, opéra, 1896 — compositeur : Albert Cahen
Le Drac, opéra d'après Le Drac|la pièce de George Sand, 1896 — compositeur : Paul-Lucien Hillemacher|Paul et Lucien Hillemacher
Moïna, opéra, 1897 — compositeur : Isidore de Lara
Le Spahi, opéra, 1897 — compositeur : Lucien Lambert
Déjanire, tragédie, 1898 — musique de scène : Camille Saint-Saëns, création le dimanche  à 15 h au Théâtre des Arènes, à Béziers.
Les Guelfes, opéra, 1902 — compositeur : Benjamin Godard, créé le 17 janvier 1902 au Théâtre des Arts de Rouen.


=== Վեպեր ===
Les confidences d'un baiser
Le Capitaine Satan
Saltimbanques
Le Petit Docteur


=== Ճանապարհորդական և այլ նշումներ ===
Au pays des Cigaliers (1888)
Fêtes cigalières et félibréennes (1891)
Notes d'un librettiste (1891)
"La Mort de Paris" (1892), nouvelle recueillie dans Paris Futurs, éditions Publie.net, 2015.
Guerre et Commune (1898)


== Հղումներ ==
։ 2007-2-28 http://sites.utoronto.ca/sable/collections/zola/correspondance/index_general/bios/gall.ht  .


== Ծանոթագրություններ ==