Աբխազիայի հուշադրամներ

Հիշատակային և հոբելյանական մետաղադրամները (կամ պարզապես՝ հուշադրամներ), ինչպես նաև՝ ներդրումային մետաղադրամները, թողարկվում են մասամբ ճանաչված Աբխազիայի Հանրապետության Ազգային բանկի կողմից՝ սկսած 2008 թվականից։ Դրանք թողարկվել են ի հիշատակ պատմական և ժամանակակից նշանակալից իրադարձությունների, ունեն հավաքորդական և ներդրումային նշանակություն:
Նշված մետաղադրամները պատրաստված են թանկարժեք (999 հարգի ոսկի, 925 հարգի արծաթ) և ոչ թանկարժեք (արույրապատ պողպատ) մետաղներից։ Ոսկե մետաղադրամները թողարկվել են 25 և 50 աբխազական ափսար անվանական արժեքով, արծաթե դրամները՝ 10 և 100 ափսար, արույրապատ պողպատից՝ 1 ափսար։ Մետաղադրամները հատվել են UNC, proof-like և antiproof որակներով։
Աբխազիայի Ազգային բանկի կողմից թողարկված առաջին մետաղադրամներն են «Վլադիսլավ Արձինբա» և «Աբխազիայի ժողովրդի հայրենական պատերազմում հաղթանակի 15-ամյակ» արծաթե ու ոսկե դրամները։ Ամենափոքրը «Աբխազիայի վանքեր» շարքի արույրապատ պողպատից մետաղադրամներն են՝ ընդամենը 5.00 գ քաշով, իսկ ամենամեծը «Նոր Աֆոնի վանք» 100 ափսար անվանական արժեքով արծաթե հուշադրամն է՝ 168.1 գ քաշով։
Աբխազիայում պետական դրամահատարանի բացակայության պայմաններում Աբխազիայի Ազգային բանկի կողմից թողարկված հուշադրամներն ու ներդրումային դրամները հատվում են Ռուսաստանի Դաշնությունում՝

 Մոսկվայի դրամահատարան,
 Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարան:Աբխազիայի հուշադրամների էսքիզների հեղինակներն են գլխավորապես աբխազ նկարիչ-դիզայներները՝ Ռուսլան Գաբլիա, Բատալ Ջապուա, Թիմուր Կաիտան, Վիկտոր Իվանբա, Իրակլի Չերքեզիա, Բիսլան Բագատելիա, ինչպես նաև՝ ռուս նկարիչ-դիզայներ Վիկտոր Երոխինը։


== Վիճակագրություն ==
2020 թվականի մայիսի դրությամբ թողարկվել են մետաղադրամների 72 տեսակներ, այդ թվում 7-ը՝ արույրապատ պողպատից, 52-ը՝ արծաթից, 13-ը՝ ոսկուց։


== Պետականություն և ազգային պատմություն ==


=== «Աբխազիայի ժողովրդի հայրենական պատերազմում հաղթանակի 20-ամյակ» շարք ===
«Աբխազիայի ժողովրդի հայրենական պատերազմում հաղթանակի 20-ամյակ» շարքի մետաղադրամները թողարկվել են 2013 թվականին համանման դիզայնի երեք տարբերակով՝ 925 հարգի արծաթից ու ոսկեզօծ պատվածքով 925 հարգի արծաթից 10 ափսար անվանական արժեքով և 999 հարգի ոսկուց 50 ափսար անվանական արժեքով (proof-like որակով)։
Դիմերեսը՝ հոբելյանական տոնակատարության տարբերանշանը, ներքում՝ թողարկող բանկի անվանումը՝ աբխ.՝ «АҦСНЫ АБАНК», աջ մասում՝ պետական զինանշանը, եզրով վերևում՝ ներքևում՝ դրամահատարանի դրոշմակնիքն ու ապրանքանիշը, անվանական արժեքը, թողարկման տարեթիվը, մետաղի հարգը և քիմիապես մաքուր մետաղի քաշը, եզերվում է կետերից շրջագծով։ Ոսկե դրամների վրա նշված է նաև մետաղադրամի եզակի հերթական համարը։
Դարձերեսը․ կենտրոնում՝ ռազմական գործչի կիսադեմը և անվան գրառումը, եզրով վերևում՝ պետության անվանումը՝ աբխ.՝ «АҦСНЫ АҲӘЫНҬҚАРРА», եզրով ներքում՝ աբխ.՝ «1993 • АИААИРА • 2013» գրառումը, աջ և ձախ մասերում՝ մեկական աստղեր։ Եզերվում է կետերից շրջագծով։ Դրամաշուրթը՝ ատամնավոր։
Տեխնիկական բնութագրեր․ արծաթե մետաղադրամների (այդ թվում՝ ոսկեզօծ պատվածքով) քաշը՝ 33.94 գ, տրամագիծը՝ 39.00 մմ, ոսկե մետաղադրամների քաշը՝ 15.72 գ, տրամագիծը՝ 30.00 մմ։ Յուրաքանչյուրի հատված քանակը․ արծաթե դրամներ՝ 999 հատ, ոսկեզօծ պատվածքով արծաթե դրամներ՝ 499 հատ, ոսկե դրամներ՝ 99 հատ։ «Վլադիսլավ Արձինբա» մետաղադրամների էսքիզները՝ Բատալ Ջապուայի, «Սերգեյ Դբար» մետաղադրամներինը՝ Բատալ Ջապուայի և Վիկտոր Իվանբայի, «Սուլթան Սոսնալիև» մետաղադրամներինը՝ Բատալ Ջապուայի և Թիմուր Կաիտանի։ Հատվել են Մոսկվայի դրամահատարանում։


== Ճարտարապետական հուշարձաններ ==


=== «Աբխազիայի պատմական հուշարձաններ» շարք ===
«Աբխազիայի պատմական հուշարձաններ» շարքի մետաղադրամները թողարկվել են 2010-2013 թվականներին համանման դիզայնի երեք տարբերակով՝ 925 հարգի արծաթից ու ոսկեզօծ պատվածքով 925 հարգի արծաթից 10 ափսար անվանական արժեքով և 999 հարգի ոսկուց 50 ափսար անվանական արժեքով (proof-like որակով)։
Դիմերեսը՝ պետական զինանշանը և թողարկող բանկի անվանումը՝ աբխ.՝ «АҦСНЫ АБАНК», ներքևում՝ հատման տարեթիվը՝ բանկի անվան՝ փոքր տառաչափով գրառումների ֆոնին, եզրով վերևում՝ անվանական արժեքը, մետաղի հարգը, դրամահատարանի դրոշմակնիքն ու ապրանքանիշը։ Ոսկե դրամների վրա նշված է նաև մետաղադրամի եզակի հերթական համարը և քիմիապես մաքուր մետաղի քաշը։
Դարձերեսը՝ եկեղեցական կառույցի և նրա պաշտամունքային խորհրդանիշերի պատկերները, եզրով վերևում՝ կառույցի անվանումը աբխազերեն, եզրով ներքում՝ կառուցման ժամանակաշրջանը։ Դրամաշուրթը՝ ատամնավոր։
Տեխնիկական բնութագրեր․ արծաթե մետաղադրամների (այդ թվում՝ ոսկեզօծ պատվածքով) քաշը՝ 33.94 գ, տրամագիծը՝ 39.00 մմ, ոսկե մետաղադրամների քաշը՝ 15.70 գ, տրամագիծը՝ 30.00 մմ։ Յուրաքանչյուրի հատված քանակը․ արծաթե դրամներ՝ 1000 հատ, ոսկեզօծ պատվածքով արծաթե դրամներ՝ 500 հատ, ոսկե դրամներ՝ 99 հատ։ Էսքիզները՝ Բատալ Ջապուայի, մետաղադրամները հատվել են Մոսկվայի դրամահատարանում։


=== «Աբխազիայի վանքեր» շարք ===
«Աբխազիայի վանքեր» շարքի մետաղադրամները թողարկվել են 2016 թվականին 1 ափսար անվանական արժեքով և պատրաստված են արույրապատ պողպատից UNC որակով։
«Աբխազիայի պատմական հուշարձաններ» շարքի մետաղադրամները թողարկվել են 2010-2013 թվականներին համանման դիզայնի երեք տարբերակով՝ 925 հարգի արծաթից ու ոսկեզօծ պատվածքով 925 հարգի արծաթից 10 ափսար անվանական արժեքով և 999 հարգի ոսկուց 50 ափսար անվանական արժեքով (proof-like որակով)։
Դիմերեսը՝ պետական զինանշանը, թողարկող բանկի անվանումը՝ աբխ.՝ «АҦСНЫ АБАНК» և դրամահատարանի ապրանքանիշը, ներքևում՝ հատման տարեթիվը՝ բանկի անվան՝ փոքր տառաչափով գրառումների ֆոնին, եզրով վերևում՝ անվանական արժեքը (1 ҦСАРК)։
Դարձերեսը՝ եկեղեցական կառույցի և նրա պաշտամունքային խորհրդանիշերի պատկերները, եզրով վերևում՝ կառույցի անվանումը աբխազերեն, եզրով ներքում՝ կառուցման ժամանակաշրջանը։ Դրամաշուրթը՝ ատամնավոր։
Տեխնիկական բնութագրեր․ քաշը՝ 5.00 գ, տրամագիծը՝ 22.00 մմ։ Յուրաքանչյուրի հատված քանակը՝ 2000 հատ։ Էսքիզները՝ Բատալ Ջապուայի, մետաղադրամները հատվել են Մոսկվայի դրամահատարանում։


== Գրականություն և արվեստ ==


== Գիտություն ==


== Սպորտ ==


== Տես նաև ==
Աբխազական ափսար


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աբխազիայի հիշատակային և ներդրումային մետաղադրամներ; Աբխազիայի ԱԲ կայք (ռուս.)
Աբխազիայի մետաղադրամների կատալոգ; ehobbex.com (ռուս.)