Սոֆի Էլկան

Սոֆի Էլկան (շվեդերեն՝ Sophie Elkan, ծննդյամբ՝ Սալոմոն, շվեդերեն՝ Salomon, հունվարի 3, 1853(1853-01-03), Q18451228? - ապրիլի 5, 1921(1921-04-05), Vasa parish, Գյոթեբորգ համայնք, Gothenburg and Bohus County, Շվեդիա), շվեդ-հրեա գրող և թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Սոֆի Էլկանը ծնվել է հարուստ հրեա ծնողների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Ալեքսանդր Սալոմոնը (Alexander Salomon), հարուստ վաճառական է եղել, մայրը՝ Հենրիետա Աբրահամսոնը (Henriette Abrahamson), ժամանակին Գերմանիայից գաղթել է Շվեդիա։
Սոֆին մեծացել և դաստիարակվել է խստապահանջ ծնողների բարեկեցիկ ընտանիքում։ 1872 թվականին ամուսնացել է իր զարմիկի՝ վաճառական Նաթան Էլկանի (Nathan Elkan, 1834-1879) հետ, որից ունեցել է դուստր՝ Կերսթինին (1877-1879)։ Ամուսնությունը հաջող է եղել, բայց ամուսնու և դստեր վաղաժամ մահը ողբերգական հետք է թողել նրա կյանքում։ Հետագա տարիներին Սոֆին սև սգո հագուստ է կրել։ Սոֆի Էլկանն ամուսնու մահից հետո զբաղվել է գրական գործունեությամբ, կատարել թարգմանություններ և տպագրվել պարբերականներում։ Որպես գրող առաջին անգամ հանդես է եկել 1889 թվականին։ Նրա առաջին վեպը՝ John Hall, որը հիմնված է գրողի կենսագրության վրա, հաջողություն է ունեցել։ Հետագայում Սոֆի Էլկանը հայտնի է դարձել որպես պատմավեպերի հեղինակ։
Սոֆի Էլկանը կյանքում բարեհոգի է եղել։ 1894 թվականին ծանոթացել է գրող Սելմա Լագերլյոֆի հետ և նամակագրական կապ պահպանել։ 1895 թվականին երկու կին գրողները միասին ճանապարհորդել են Իտալիայում, այցելել են Եգիպտոս, Պաղեստին, Ֆրանսիա, Բելգիա և Հոլանդիա։
1921 թվականի ապրիլի 5-ին Սոֆի Էլկանի մահից հետո Լագերլյոֆը ժառանգել է նրա անձնական իրերը, որոնք նա օգտագործել է իր տան սենյակը զարդարելու համար։
2008 թվականին Շվեդիայում հեռուստատեսային ֆիլմ է նկարահանվել Սելմա Լագերլյոֆի, Վալբորգ Օլանդերի և Սոֆի Էլկանի հարաբերությունների մասին։


== Հիշատակ ==
Ի պատիվ Սոֆի Էլկանի շվեդական Գյոթեբորգ քաղաքի փողոցներից մեկն անվանակոչվել է նրա անունով՝ Sophie Elkans gata։


== Մատենագիտություն ==
Dur och moll: skizzer och berättelser. Visby: Gotlands Allehandas tr. 1889. Libris 3112850
Med sordin : Skisser och novelletter. Visby. 1891. Libris 14610717
Rika flickor: berättelse. Stockholm: Fr. Skoglund i distr. 1893. Libris 1622269
Säfve, Kurt & C:o: nutidsberättelse. Stockholm: Skoglund (distr.). 1894. Libris 1622270
Skiftande stämningar: ett novellhäfte. Visby. 1896. Libris 10149711
John Hall: en historia från det gamla Göteborg. Stockholm: Bonnier. 1899. Libris 1662766
Drömmen om österlandet. Nordiskt familjebibliotek, 99-3140236-9 ; 10. Stockholm: Bonnier. 1901. Libris 834345
Konungen: en sannsaga. Stockholm: Bonnier. 1904. Libris 1726457
Konungen i landsflykt: en sannsaga. Stockholm: Bonnier. 1906. Libris 8223901
Från östan och västan: en novellbok. Stockholm: Bonnier. 1908. Libris 1612943
Anckarström : en historia från idyllens och revolutionernas tidehvarf.. Stockholm: Bonnier. 1910


== Գրականություն ==
Du lär mig att bli fri: Selma Lagerlöf skriver till Sophie Elkan. Stockholm: Bonnier i samarbete med Selma Lagerlöf-sällsk. 1992. Libris 7148844. ISBN 91-0-055397-2 Utgivare: Ying Toijer-Nilsson.
Heggestad, Eva (1991). Fången och fri: 1880-talets svenska kvinnliga författare om hemmet, yrkeslivet och konstnärskapet. Uppsala: Avd. för litteratursociologi vid Litteraturvetenskapliga institutionen, Univ. Libris 7746142. ISBN 91-85178-19-5
Sophie Elkan i Nordisk familjebok (andra upplagan, 1907)
Svenskt författarlexikon: biobibliografisk handbok till Sveriges moderna litteratur. [1, 1900–1940]. Stockholm: Rabén & Sjögren. 1942. sid. 183-184. Libris 113133


== Ծանոթագրություններ ==