Սիոմարա Կաստրո

Իրիս Սիոմարա Կաստրո Սարմիենտո դե Սելայա (իսպ.՝ Iris Xiomara Castro Sarmiento de Zelaya, սեպտեմբերի 30, 1959(1959-09-30), Տեգուսիգալպա, Հոնդուրաս), Հոնդուրասի քաղաքական գործիչ։ Հոնդուրասի նախագահը 2022 թվականի հունվարի 27-ից։
Պաշտոնանկ արված նախկին նախագահ Մանուել Սելայայի կինը՝ Կաստրոն, 2009 թվականին Հոնդուրասում պետական հեղաշրջմանը դիմադրության շարժման առաջնորդն էր։ Նա 2013 և 2017 թվականների նախագահական ընտրություններում նախագահի թեկնածու էր, որտեղ ներկայացնում էր «Ազատության և վերակառուցման» կուսակցությունը։ Հաղթել է 2021 թվականի նոյեմբերի նախագահական ընտրություններում։


== Կենսագրություն ==
Սամարան հինգ երեխաներից երկրորդն է, ավարտել է Տեգուսիգալպայի տարրական և ավագ դպրոցը, Սան Խոսե դել Կարմենի ինստիտուտը և Մարիա Աուկիլիադորա ինստիտուտը՝ ստանալով բիզնեսի կառավարման աստիճան։
1976 թվականի հունվարին Սամարան ամուսնացել է Մանուել Սելայայի հետ։ Հարսանիքից անմիջապես հետո նրանք տուն գնեցին Օլանչոյի Կատակամաս քաղաքում։
Սիոմարա Կաստրոն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել «Կատակամաս Ռոտարի ակումբի անդամների ամուսինների ասոցիացիա» կազմակերպության գործունեությանը, ինչպես նաև խմբի շրջանակներում մշակված գործողություններին, որոնք նախատեսված են Օլանչոյի դեպարտամենտի կարիքավոր երեխաներին խնամելու համար։ Կաստրոն մասնակցել է նաև «Centro de Cuidado Diurno para Niños en Catacamas»-ի (Երեխաների խնամքի ամենօրյա կենտրոն Կատակամասում) ստեղծմանը և այս աշխատանքի շրջանակներում օգնություն է առաջարկել միայնակ ընտանիքների և աշխատատեղերի ստեղծման կարևոր նախագծերի համար։


== Քաղաքական կարիերա ==
Կատակամասում Կաստրոն կազմակերպեց Հոնդուրասի Լիբերալ կուսակցության կանանց ճյուղը և 2005 թվականի փետրվարին կայացած ներկուսակցական ընտրություններում իր ամուսնուն սատարելու արշավ անցկացրեց
Որպես Հոնդուրասի առաջին տիկին, Կաստրոն ղեկավարում էր սոցիալական զարգացման ծրագրերը, աշխատում էր ՄԱԿ-ի հետ կոալիցիայում այլ առաջին տիկնանց հետ՝ լուծելու ՄԻԱՎ-ով վարակված կանանց առջև ծառացած խնդիրները։
2009 թվականի հունիսի 28-ի հեղաշրջումից և նրա ամուսնու տապալումից հետո Կաստրոն ղեկավարեց հեղաշրջման դիմադրության շարժումը՝ բազմիցս հազարավոր կողմնակիցներ հավաքելով Հոնդուրասի փողոցներում՝ պահանջելով Սելայայի վերադարձը։ Այս շարժումը հայտնի դարձավ որպես ժողովրդական դիմադրության ազգային ճակատ (FNRP) և հիմք հանդիսացավ Ազատության և վերակառուցման քաղաքական կուսակցության համար։ Կաստրոն միացավ իր ամուսնուն Բրազիլիայի դեսպանատանը, որտեղ նա ապաստան գտավ Հոնդուրաս վերադառնալուց հետո՝ նոր ռեժիմի հետ բանակցելու համար։


== Մասնակցություն 2013, 2017 և 2021 թվականների նախագահական ընտրություններին ==
2012 թվականի հուլիսի 1-ից Կաստրոն պաշտոնապես սկսել է իր նախագահական քարոզարշավը Սանտա Բարբարայի դեպարտամենտում միջոցառումներով։ Այնուհետև նա հաղթեց իր կուսակցության նախնական ընտրություններում 2012 թվականի նոյեմբերի 18-ին, իսկ 2013 թվականի հունիսի 16-ին պաշտոնապես ընտրվեց Ազատության և վերակառուցման կուսակցության կողմից որպես թեկնածու 2013 թվականի նախագահական ընտրություններում։ Կաստրոն վճռականորեն դեմ է նեոլիբերալիզմին, հասարակության ռազմականացմանը և Հոնդուրասի երկկուսակցական համակարգին, նա խոստացել է գումարել Ազգային հիմնադիր ժողով՝ Սահմանադրությունը վերաշարադրելու համար։
Ընտրությունների նախաշեմին Կաստրոն թեկնածուների շրջանում հարցումների առաջատարն է եղել մարտից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում։ Այնուամենայնիվ, վերջնական հարցման արդյունքում, որն անցկացվել է ընտրությունների նախօրեին, Կաստրոյի վարկանիշն ընկել է մինչև երկրորդ տեղ՝ գործող նախագահ Խուան Օրլանդո Էրնանդեսից հետո, որը ներկայացնում էր Հոնդուրասի ազգային կուսակցությունը։ Կաստրոն և Հերնանդեսը լայնորեն դիտվում էին որպես ընտրությունների երկու առաջատար թեկնածուներ։ Սակայն 2013 թվականի նոյեմբերին կայացած ընտրություններում Կաստրոն պարտվեց։
2017 թվականի նախագահական ընտրություններում Կաստրոն սկզբում փորձել է առաջադրել իր թեկնածությունը, սակայն հետո այն հանել է հօգուտ Սալվադոր Նասրալայի։
Նրան հաղթանակ է բերել միայն 2021 թվականի նախագահական ընտրություններին մասնակցելը։


== Հոնդուրասի նախագահ ==
Հոնդուրասի նախագահի պաշտոնը պաշտոնապես ստանձնել է 2022 թվականի հունվարի 27-ին։


== Ծանոթագրություններ ==