Ռոն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոն (այլ կիրառումներ)Ռոն (ֆր.՝ Rhône ʁon, ալեմանյան բարբառ՝ Rotten, օքս.՝ Ròse, (լատ.՝ Rhodanus, ռոմանշ.՝ Rodan, իտալերեն՝ Rodano), գետ Շվեյցարիայում և Ֆրանսիայում։ Երկարությունը 812 կիլոմետր է, որից 545 կիլոմետրը հոսում է Ֆրանսիայի տարածքով։ Ավազանի մակերեսը՝ 95 590 քառակուսի կիլոմետր։ Ջրի միջին ծախսը՝ 1780 մ³/վրկ.(8.12.2016 թ.):
Ակունքը գտնվում է շվեյցարական Վալե կանտոնում՝ Լեպոտինյան Ալպերի Ռոն սառցադաշտում, ծովի մակերևույթից 1753 մետր բարձրության վրա։ Գետն սկզբում հոսում է դեպի հարավ-արևմուտք, հատում Ժնևի լիճը, ապա, Լիոնն անցնելուց հետո, թեքվում է դեպի հարավ, կտրում Ռոնի հարթավայրը և Մարսելից դեպի արևմուտք թափվում Միջերկրական ծովի Լիոնյան ծոցը։ Գետաբերանի մոտ ստեղծում է դելտա, որի մակերեսը գերազանցում է 12 հազար քառակուսի կիլոմետրը։
Շլյուզների և շրջանցիկ ջրանցքների համակարգի շնորհիվ Ռոնը նավարկելի է մինչև Լիոնի գետային նավահանգիստը (այդ թվում՝ ծովային ոչ մեծ նավերի համար)։ Ռոնն ու նրա վտակները ջրանցքներով կապված են Հռենոս, Մոզել, Մաաս, Սեն, Լուար գետերի հետ։
Գետի ջրերով աշխատում են մի շարք հզոր հիդրոէլեկտրակայաններ։


== Անվանումը ==
Գետի անվանումն առնչվում է Ռոդան անձնանվան հետ (լատ.՝ Rhodanus):
Ռոնը և նրա մեծ վտակներից հանդարտահոս Սոնը ֆրանսիական կերպարվեստում հաճախ այլաբանորեն պատկերվում են մոլեգին ու հզոր տղամարդու և մեղմ ու քնքուշ կնոջ տեսքով։


== Գլխավոր վտակները ==

Էն
Սոն
Իզեր
Դրոմ
Արդեշ
Դյուրանս (Վերդոնի հետ)
Գարդոն


== Գետափնյա քաղաքները ==
Ռոնի ափերին գտնվող խոշոր բնակավայրերից են Շվեյցարիայում՝ Բրիգը, Սյոնը, Մարտինյին, Ժնևը, Ֆրանսիայում՝ Լիոնը, Վալանսը, Մոնտելիմարը, Ավինյոնը, Առլը։


== Գրականություն ==
Alain Pelosato, Le Rhône, Presses universitaires de France, collection « Que sais-je ? »
Alain Pelosato, Le Rhône et ses crues, Éditions Naturellement, 1997, 978-2-910370-36-7
Jean-Paul Bravard, Le Rhône, du Léman à Lyon, version abrégée d'une thèse de doctorat d'État, Éditions La Manufacture, Lyon, 1987, 978-2-904638-56-5
Jacques Rossiaud, Le Rhône au Moyen Âge, Éd. Aubier-Flammarion, Collection historique, Paris, 2007, 978-2-7007-2296-3
Georges Truc, L'eau en Vaucluse. Origine, fonctionnement, potentiel et qualité des réservoirs aquifères, Éd. Conseil Général de Vaucluse, Avignon, 1991
Le Rhône, un fleuve et des hommes, numéro spécial de la revue Le Monde Alpin et Rhodanien,  trimestres 1999, Grenoble, Centre Alpin et Rhodanien d'ethnologie
Roger Dessemon, Le Rhône, un fleuve des hommes…, 1983, Blanchard frères à Vienne.
Patrick Huet, Le Rhône à pied du glacier à la mer, Éditions Bod, 2010, 978-2-8106-1370-0
Luc Long, Secrets du Rhône, Éditions Actes Sud, 2008, 978-2-7427-7835-5
Robert Hainard, Quand le Rhône coulait libre... Tribune éditions, 1979, Genève.
Champion, Maurice (1858–1864) (french), Les inondations en France depuis le VIe siècle jusqu'a nos jours (6 Volumes), Paris: V. Dalmont  Scans: Volume 3 (1861) (Bassin du Rhône starts at page 185), Volume 4 (1862).
Pardé, Maurice (1925), «Le régime du Rhône» (french), Revue de géographie alpine 13 (13-3):  459–547, http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rga_0035-1121_1925_num_13_3_4941 .
Pritchard, Sara B. (2011), Confluence: The Nature of Technology and the Remaking of the Rhône, Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, ISBN 978-0-674-04965-9  A social, environmental, and technological history of the transformation of the river since 1945.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

InfoRhône Navigation and river conditions
CNR Archived 2013-10-19 at the Wayback Machine. The Rhône Authority
Rhône, Petit-Rhône, and Haut-Rhône guides, with maps, detailed plans and information on places, moorings and facilities by the author of Inland Waterways of France, Imray
Navigation details for 80 French rivers and canals (French waterways website section)
The Rhône-Mediterranean page of EauFrance
Waterways in France