armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սարայ (Ռեսեն)

Սարայ (մակեդոներեն՝ Сарај ), պատմական նեոդասականության ոճի շինություն է Ռեսեն քաղաքում։ Այն կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին, տեղացի օսմանացի բեյ Ահմեդ Նիյազի կողմից։ Այն եզակի է իր ճարտարապետական ոճով Մակեդոնիայում։
"Սարայ" անվանումը գալիս է թուրքերեն սարայ (saray) բառից, որը նշանակում է՝ "պալատ".։ Շենքն այժմ տուն թանգարան է,  պատկերասրահ և գրադարան։


== Նկարագրություն ==
Սարայը կառուցվել է  նեոդասականության ճարտարապետական ոճով։ Շենքը սիմետրիկ է, ավելի բարձր կենտորանական մասով, որի բարձրությունը կազմում է 25 մ և ունի երկու թև։ Այն ունի նկուղ, հիմնական հարկ, երկրորդ հարկ և ձեղնահարկ, ինչպես նաև ունի 4,800 քմ տարածք։
Շենքի արտաքին պատերը 40 սմ-ից մինչև 85 սմ հաստություն ունեն։ Դրանք պարունակում են հարուստ քանդակագործական գործեր, հատկապես ճակատային մասում։ Սկզբում տանիքը պատրաստաված էր փայտից, սակայն  1982  թվականի վերանորոգման ժամանակ այն փոխարինվեց պողպատե պրոֆիլներով։


== Պատմություն ==

Ահմեդ Նիյազ Բեյը, որը առաջադեմ և հավանաբար Երիտթուրքական հեղափոխության անդամ էր, 19-րդ դարի ավարտին և 20-րդ դարի սկզբին Ռեսեն շրջանի բեյն էր։ Նա ցանկանում էր ֆրանսիական ոճով կալվածք ունենալ, գուցե  Վերսալից բացիկ ստանալուց հետո։
1905 թվականին սկսվել է շինարարությունը։ Շենքի արտաքին տեսքի կառուցապատումը ավարտվեց 1909 թվականին երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո, չնայած մնացածը, ներքին հարդարանքը դեռևս չէր ավարտվել և այն միայն ավարտվեց 1922 թվականին Բալկանյան պատերազմներից և Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։ Սակայն 1912 թվականին Ահմեդ Նիյազ Բեյը մահացավ Դուրրասում անհայտ պատճառներով և այդպես էլ չկարողացավ տեսնել, որ իր կալվածքը ավարտին է հասցվել։
Բալկանյան պատերազմներից հետո այն մի քանի տարբեր գործառույթներ է կատարել մի քանի տարբեր կազմակերպությունների համար։ Այն օգտագործվել է Սերբիայի թագավորության կողմից տեղական վարչական նպատակների համար, այնուհետև Հարավսլավիայի թագավորության կողմից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շենքը օգտագործվել է օկուպացիոն ուժերի կողմից։ Պատերազմից հետո այն օգտագործվել է որպես Ռեսեն քաղաքի քաղաքապետարան, իսկ ավելի ուշ որպես թանգարան և պատկերասրահ,  որն այն մնացել է մինչև այսօր։
Շենքի տանիքը վերանորոգվել է երկու անգամ, մեկ անգամ 1982 թվականին և մյուսը 2005 թվականին։


=== Ընթացիկ կիրառում ===
Սարայը այսօր օգտագործվում է որպես Դրագի Տոզիժայի (Dragi Tozija) մշակութային տուն, Keraca Visulčeva պատկերասրահ և գրադարան։
Դրագի Տոզիժայի (Dragi Tozija) մշակութային տունը հանդիսանում Մակեդոնիայի թանգարանի մասնաճյուղը։ Այստեղ նաև անց են կացվում գրական ընթերացանություններ և այլ մշակութային իրադարձություններ։
Գործում է պատկերասրահ, որում նարկայացված են նկարիչուհի Կերաջա Վիսուլչևայի բազում գործեր։ Գրադարանը գործում է 1940 թվականից սկսած։ Այժմ այն ունի ավելի քան 31 000 գիրք։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուելսյան խոհանոց

ՈՒլեսյան խոհանոց( անգլ․Coginiaeth Cymru, անգլ. Welsh cuisine), ուելսացիների ազգային խոհանոց։
Ուլեսի առանձնահատուկ խոհանոցն առաջացել է Ուլեսի տարածքում։ Այս վայրերում ապրող մարդիկ երկար ժամանակ պահպանել են իրենց խոհարարական  ավանդյութները, համարելով դրանք մշակույթի և պատմության անբաժանելի մաս։ Հռոմեացիները մեծ ազդեցություն ունեցան ուելսյան խոհանոցի վրա, ինչի շնորհիվ Ուելսի խոհանոցը հարստացավ բազմաթիվ համեմունքներով, որոնք կատարյալ էին ձկով ուտեստների համար։ Հետագայում այստեղ բնակություն հաստատած կելտական ժողովուրդները ուելսյան խոհանոցը հարստացրեցին մսամթերքով ուտեստների պատրաստման բաղադրատոմսերով։ 

Ուելսի երկու առավել հայտնի խորհրդանիշները` պրասը և նարգիզը, ուղղակիորեն կապված են խոհանոցի հետ։ Հնում հավատում էին, որ պրասը հաջողություն է բերում ճակատամարտում, ուստի մարտիկներն այն ամրացնում էին իրենց զենքերին որպես թալիսման։ Այժմ պրասը ուլեսյան սննդակարգի հիմանական մասն է։ 
Հռոմեական կայսրության ժամանակ և մինչև մեր օրեր Ուելսի հողերում աճած նարգիզը սովորաբար ունի զարդարանքի նշանակություն (մարտի 1-ին Սուրբ Դավթի օրվա սեղանը զարդարում է նարգիզը), ի սկզբանե օգտագործվել է նպարեղենի նպատակով և կանաչ թուզի հետ մատուցվում էր որպես աղանդներ։ 
Ծովափին մոտ գտնվելու շնորհիվ, Ուելսի խոհանոցը միշտ հարուստ է եղել ձկնամթերքով ր ծովամթերքով հարուստ ուտեստներով (խեցգետնի ձողիկներ, խխունջներ, ոստրեներ), իսկ մեր թվարկության առաջին հարյուրամյակում ուելսը գրաված հռոմեացիները Ուելսի խոհանոցը հարստացրեցին տարատեսակ համեմունքներով (համեմ, մեղվամուշկ, անանուխ, ծիթրոն, սամիթ և այլն ), որոնք սկսեցին օգտագործվել ձկով ուտեստների պատրաստման մեջ։  
Հինավուրց ժամանակներից Ուելսի բնակիչները զբաղվում էին անասանապահությամբ և վարսակի աճեցմամբ, որը հացահատիկային հիմնական մշակաբույսն էր։ Դրանցից պատրաստված ուտեստներն օգտագործվում էին պանրի, սերուցքի և թանի հետ, որոնք կարագի արտադրության մեջ օգտագործվում էին որպես երկրորդական արտադրանք։ Սակայն, ուելսյան վերջնական խոհանոցը ստեղծվեց կելտերի ազդեցության ներքո, ովքեր սննդի պատրաստման համար օգտագործում էին կրակի օջախներ։ Մսի և հացահատիկի բաղադրիչների համադրությունը հանգեցրեց ուելսյան խոհանոցի շատ հայտնի ուտեստների առաջացմանը, և դարձան ազգային կերակուրներ։ Որպես օրինակ, կարող ենք ներկայացնել ապուր-գոլյաշը, որը  մսի և բանջարեղենի ուտեստ է և հագեցած է անուշաբույր  խոտաբույսերով, և ապուրի մեջ ավելացված է վարսակ, որը ապուրը դարձնում է թանձր։ Որպես մսամթերք` ուելսացիները նախընտրում են հորթի միս, որը ոչ պակաս հայտնի է, ինչպես տավարի և խոզի մյիսը։  
Ուելսյան խոհանոցը հայտնի է թխվածքի և նրբաբլիթների բազմաթիվ բաղադրատոմդերով, որոնք սեղանի անփոխարինելի զարդարանքն են։ Բացի այդ, օգտագործվում են մրգեր, հատապտուղներ  ու բանջարեղեն տարատեսակ մուրաբաների, մարինադների, թթուների և պահածոների համար։ 
Հնում ուելսյան խոհանոցի շատ ուտեստներ պատրաստում էին տարբեր գյուղատնտեսական աշխատանքների ժամանակ։ 
Գոուերի շրջանում սպիտակ կետի միսը և դդումը համարվում են հարգալից կերակուր։ 


== Գրականություն ==
Դեվիս, Ջոն, Յենկինս, Նայջլ (2008). Ուելսի Ակադեմիական հանրագիտարան, Քարդիֆ։ Ուելսի Լրատվության համալսարան ISBN 978-0-7083-1953-6.


== Արտաքին հղումներ ==
Ավանդական Ուելսյան սնունդ
Ուելսյան սնունդ և ըմպելիք


== Ծանոթագրություններ ==
NASAMS

NASAMS (անգլ.՝ Norwegian Advanced Surface to Air Missile System), նորվեգական շարժական ՀՕՊ հրթիռային համակարգ նախատեսված ցածր և միջին բարձրություններում թռչող մանևրող թիրախների խոցման համար։ Հանդիսանում է ՀՕՊ համակարգի միջին հեռահարության կայանք։
Նախագծվել է Նորվեգիայում «Kongsberg» ընկերության կողմից ամերիկյան «Raytheon»-ի հետ համատեղ։ Ստեղծման աշխատանքները իրականացվել են 1990-ականների սկզբին։ 1994 թ.-ից ընդգրկված է Նորվեգիայի ռազմաօդային ուժերի սպառազինության մեջ։ Փորձերը ցույց են տվել, որ համակարգը կարող է օգտագործվել թևավոր հրթիռների ոչնչացման համար։


== Արդիականացում ==
NASAMS 2 — համակարգը բնօրինակից տարբերվում է մեծ շարժունակությամբ։ Գումարտակը ներառում է 4 մարտկոց` 3-ի փոխարեն, 6 ռադիոլոկացիոն կայան AN/TPQ-64` 3-ի փոխարեն և 12 արձակման կայանք` 9-ի փոխարեն։
HUMRAAM  — ինքնագնաց համակարգ
SLAMRAAM — ինքնագնաց համակարգ


== Մարտավարատեխնիկական բնութագրերը ==
Խոցման հեռավորությունը։ 2,5-40 կմ
Խոցման բարձրությունը։ 0,03-16 կմ
1 հրթիռով խոցելու հավանականությունը։ 0,85
Արձագանքի ժամանակը։ 10 վրկ.
Մարտականից երթային վիճակի անցման ժամանակը։ 3 րոպե, հնարավոր է մինչև 1,5
Երթայինիվ մարտական վիճակի անցնելու ժամանակը։ 15 րոպե
Թիրախի խոցման ժամանակը։ 1000 մ/վրկ.
Հրթիռի թռիչքի առավելագույն արագությունը, մ/վրկ. 1020
Խափանման միջին ժամանակը, 300


== Ընդգրկված է հետևյալ երկրների սպառազինության մեջ ==
 Նորվեգիա 6
 Իսպանիա
 Նիդերլանդներ
 Ֆինլանդիա
 Չիլի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կայանքի մասին հոդվածը Media International Group-ի կայքում: Archived 2009-05-07 at the Wayback Machine.
http://rbase.new-factoria.ru/missile/wobb/nasams/nasams.shtml
Պյախտա

Պյախտա (ռուս.՝ Пяхта), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Տիխվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 62 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սովետսկի պիսատել (հրատարակչություն)

«Սովետսկի պիսատել» (ռուս.՝ «Советский писатель», «Սովետական գրող»), ԽՍՀՄ գրողների միության հրատարակչություն։ Հիմնադրվել է 1934 թվականին, Մոսկվայում։ 1992 թվականից աշխատում է կոմերցիոն հիմունքներով։ 2009 թվականից գրքեր չի հրատարակում։
Հրատարակում էր ինչպես ռուս սովետական, այնպես էլ միութենական և ինքնավար հանրապետությունների գրողների գործեր։ «Սովետսի պիսատել»-ի գործունեության մեջ մեծ տեղ էր հատկացվում Մ․ Գորկու հիմնադրած «Բիբլիոտեկա պոետա»-ի (ռուս.՝ «Библиотека поэта») մեծ և փոքր սերիաների հրատարակությանը։ Հրատարակչությունը բաժանմունք ուներ Լենինգրադում։ 1957 թվականից «Սովոտսկի պիսատել» ղեկավարել է ԽՍՀՄ ԳԱ հաստատած վարչությունը։ 1974 թվականին հրատարակել էր 375 անուն գիրք (14 951 000 տպաքանակով), 1980 թվականին՝ 440 անուն գիրք (21 միլիոն տպաքանակով)։ 


== Ծանոթագրություններ ==
1434

1434 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1434 թվականն է, 
XV դարի 34-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Պուկլյակի

Պուկլյակի (ուկրաիներեն՝ Пукляки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պուկլյակի գյուղում բնակվում էր 402 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1585 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 253,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պելհրժիմովի շրջան

Պելհրժիմովի շրջան (չեխ․՝ Okres Pelhřimov), շրջան Չեխիայի Վիսոչինայի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Պելհրժիմով քաղաքը։ Տարածքը 1290 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թվականի տվյալներով կազմում է 72 302 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 120 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեսրոպյան դպրոց

Մեսրոպյան դպրոց, արական հոգևոր դպրոց Ախալքալաքում, հիմնադրվել է 1836 թվականին։ Եղել է երկդասյան, գործել Սուրբ Խաչ եկեղեցու գավթում։ 1843 թվականին ուներ 52 աշակերտ, 1 ուսուցիչ, 1890 թվականին՝ 204 աշակերտ և 6 ուսուցիչ։ 1890-ական թվականներին դպրոցում դասավանդել է լեզվաբան Գ. Վանգյանը։
Գրպանի ժամացույց

Գրպանի ժամացույց, ժամացույցի հատուկ տեսակ, որը նախատեսված է գրպանում պահելու համար։ Սովորաբար ունենում են շղթա, որ նախատեսված է ժամացույցը հարմարավետ պահելու և գրպանից ապահով դուրս բերելու համար։


== Պատմություն ==

Շղթայով գրպանի ժամացույցները ի հայտ են եկել 17-րդ դարում, երբ հայտնագործվեց փոքր չափերի ժամացույցի մեխանիզմը, ինչը թույլ էր տալիս այն պահել գրպանում, ոչ թե գցել վզին, ինչպես նախկինում։
Հետաքրքիր է, որ հետագայում ձեռքի ժամացույցների մշակումն ու գործածությունը գրպանի ժամացույցների կիրառման վրա չազդեց, քանի որ շատ մարդիկ էին կարծում, որ ժամացույցը ձեռքին կրելը այնքան էլ հարմար չէ։ Այսօր էլ շատ մարդիկ նախընտրում են ժամացույցը կրել գրպանում։
Գրպանի ժամացույց կրելու հիմնական եղանակը նրան կախազարդով շղթա ամրացնելն է։ Ժամացույցը սովորաբար պահում են տաբատի կամ բաճկոնի առանձին գրպանում, որը որպես կանոն աշխատող ձեռքի հակառակ կողմում է լինում։ Այդ առանձնահատկությունը հետևանք է այն բանի, որ հաճախ հարկ է լինում գրել` միաժամանակ ժամին հետևելով։

Հարկ է նշել, որ այդպիսի ժամացույցների հայտնագործումն իր ազդեցությունն է թողել նորաձևության վրա. աստիճանաբար սկսել են գործածել ժամացույցի համար հատուկ գրպան ունեցող բաճկոններ։ Երբեմն գրպանի ժամացույցն ամրացրել են կոճակներին այնպես, որ կախազարդը ևս երևա` դառնալով լրացուցիչ աքսեսուար։
Ուշագրավ է, որ 19-րդ դարի կեսին գրպանի ժամացույցների մեծ մասն աշխատում էր բանալու օգնությամբ, որն իր ուղղանկյուն կտրվածքով ժամացույցը լարելիս միանում էր գլանի լիսեռին, իսկ մնացած ժամանակ պահվում շղթայի վրա` ժամացույցի կողքին։ Այդպիսով` առանձին գրպանի առկայությունը նորաձևության օրինաչափ պատասխանն էր տեխնիկական առաջընթացին։


== Արտաքին հղումներ ==
Ս. Միխալ, «Գնոմոնից մինչև ատոմային ժամացույց»
Կանոլի

Կանոլի (իտալերեն՝ cannoli — «փոքրիկ խողովակ»), սիցիլական ավանդական աղանդեր։ Այն վաֆլե խրթխրթան խողովակ է՝ լցոնված մասկարպոնե պանրով, հարած կաթնաշոռով կամ ռիկոտայով, ավելացված տարբեր օշարակներ (հաճախ վանիլինի կամ շոկոլադի համով), մարսալա գինի կամ վարդագույն ջրով։ Երկարությունն ու լայնությունը որոշվում են կախված տարածաշրջանի խոհանոցից, և կարող են լինել մեծ մատից մինչև բռունցքի չափ։ Այն ավելի տարածված է Պալերմոյից հարավ Պյանա դելյի Ալբանեզի շրջանում։
Աղանդերը համարվում է Սիցիլիայի և հարավային Իտալիայի ավանդական քաղցրավենիքը, և այն մատուցվում է ինչպես սովորական, այնպես էլ տոնական օրերին։
Կանոլին հայտնի է ԱՄՆ–ում, որտեղ բաղադրատոմսը ընկել է 20-րդ դարի սկզբներին իտալացի էմիգրանտների հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստղիկ Բադալյան

Աստղիկ Լազարի Բադալյան (1896, Նախիջևան, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1977, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ համաճարակաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Նախիջևան քաղաքում։ Ավարտել է ԵՊՀ բժշկական ֆակուլտետը (1927)։ 1931 թվականից աշխատել է Մալարիայի և բժշկական մակաբուծաբանության (1955-1971 թվականներին՝ Համաճարակագիտության և հիգիենայի) ինստիտուտի հելմինթոլոգիայի լաբորատորիայում, 1952-1970 թվականներին՝ վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են համաճարակաբանության և հելմինթոլոգիայի ընդհանուր հարցերին։


== Աղբյուրներ ==
Դեմյանովկա (գյուղ, Յամպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴեմյանովկաԴեմյանովկա (ուկրաիներեն՝ Демянівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դեմյանովկա գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վլադիմիր Ֆրանց

Վլադիմիր Ֆրանց (չեխ․՝ Vladimír Franz, մայիսի 25, 1959(1959-05-25)[…], Պրահա, Չեխոսլովակիա), չեխ նկարիչ, երգահան, Պրահայի արվեստների ակադեմիայի դասախոս, հրապարակախոս, 2013 թ. մասնակցել է Չեխիայի նախագահական ընտրություններին։
Վլադիմիր Ֆրանցը նշանավոր է նրանով, որ նրա մարմնի մոտ 90%-ը, այդ թվում նաև՝ գլուխը ծածկված է դաջվածքներով։
Դուրս է մնացել ընտրությունների հենց առաջին փուլից չհավաքելով համապատասխան քանակի ձայներ։ Նրա նախընտրական ծրագրերից մեկը եղել է մարիխուանան օրինականացնելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

«Վլադիմիր Ֆրանցի պաշտոնական կայք»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-01-09-ին։ Վերցված է 2013-10-26 
Վլադիմիր Ֆրանցի նախագահական ծրագրի կայք Archived 2013-01-12 at the Wayback Machine.
Վելիկայա Ստրատիևկա

Վելիկայա Ստրատիևկա (ուկրաիներեն՝ Велика Стратіївка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1600 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Ստրատիևկա գյուղում բնակվում էր 733 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,66 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 441,57 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սպենսեր շրջան (Կենտուկի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սպենսեր շրջան (այլ կիրառումներ)Սպենսեր շրջան (անգլ.՝ Spencer County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 482 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.061 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թեյլորսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1824 թ.։
Վայրի ցուլ

Վայրի ցուլ ավելի հայտն է որպես Տուր (լատ.՝ Bos taurus), իրական ցուլերի դասին պատկանող տեսակ, որ մտնում է սնամեջ եղջերավորների ընտանիքի մեջ, որի կազմի մեջ են մտնում ներկայիս տնային ցուլերին նախորդող վայրի ենթատեսակները, ինչպես նաև ընտելացված ենթատեսակները։ Լայն իմաստով, վայրի ցուլ անվանումը վերաբերվում է նաև մյուս ոչ ընտելացված ցուլերի տեսակներին, որոնք մտնում են ցուլերի ենթաընտանիքի մեջ։ Տուր անվանումով չափահաս արու ցուլերի զանգվածը հասնում է 600-1700 կիլոգրամ, երկարությունը մոտ 3 մետր է կազմում, իսկ մարմնի բարձրությունը հասնում է 120-ից 130-170 սմ։
Վայրի ցուլերի ավելի հայտնի ենթատեսակը և ռուսական ու արևմտյան կովերի անմիջական նախնին տուրն է (Bos taurus primigenius), որը տարածված է եղել Եվրասիայում և անհետացել է XVII դարի սկզբին։ Տուրի անունը երբեմն որպես հոմանիշ է օգտագործվում վայրի ցուլերի ամբողջ տեսակի համար։ Հնդկական զեբուն և նմանատիպ ցեղատեսակները գալիս են Bos taurus indicus ենթատեսակից և առանձնացել են իրենց մերձարևելյան և եվրոպական բարեկամներից մոտավորապես 300-ից 600 հազար տարի առաջ։ Որոշ փորձագետներ կարծում են, որ զեբուն նույնիսկ կարելի է առանձնացնել այլ տեսակի մեջ (Bos indicus)։ 1994 թվականին կատարված գենետիկական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ արդիական կովերը չեն պատկանում նույն տոհմական գծին։ Ընտելացման գործընթացը տեղի է ունեցել տարբեր վայրերում և տարբեր պոպուլյացիաների մեջ։


== Տես նաև ==
Կով
Մարտական ցուլ
Տուր


== Ծանոթագրություններ ==
Իսրայելի օրհներգ

Հա-թիկվա (եբրայերեն՝ הַתִּקְוָה‎‎), Իսրայելի պետական օրհներգ։ Խոսքերի հեղինակն է Նաֆթալի Հերց Իմբերը, իսկ երաժշտությանը՝ Շմուէլ Կոհենը։


== Օրհներգի տեքստը ==


== Արտաքին հղումներ ==
Իսրայելի պետական օրհներգ
Կալմարյան միություն

Կալմարյան ունիա (դան․, նորվ., շվեդ․՝ Kalmarunionen), Դանիայի, Նորվեգիայի (Իսլանդիայի հետ) և Շվեդիայի (Ֆինլանդիայի հետ) թագավորությունների միավորումը դանիացի թագավորների գերիշխանության ներքո։
Վերջնականապես ձևավորվել է 1397 թվականին, Շվեդիայի Կալմար քաղաքում։ Միությունը անհրաժեշտ էր Գերմանիայի տնտեսական և քաղաքական էքսպանսիայի դեմ պայքարելու համար։
Կալմարյան ունիայի նախաձեռնողը Մարգարիտ Դանիացի թագուհին էր։ Տնտեսապես և քաղաքականապես առավել զարգացած Դանիան ձգտում էր ամբողջությամբ իրեն ենթարկել Շվեդիան և Նորվեգիան։ Շվեդիան ապստամբեց և 1523 թվականին ընտրեց սեփական թագավոր (դուրս գալով միությունից), որով փաստորեն վերջ դրվեց Կալմարյան ունիային, իսկ Նորվեգիան, որն ավելի թույլ էր, 1537 թվականին զրկվեց թագավորության կարգավիճակից և հայտարարվեց Դանիայի պրովինցիա, որի կազմում մնաց մինչև 1814 թվականը։


== Գրականություն ==
Кальмарская уния // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Gustafsson, Harald. "A State that Failed?" Scandinavian Journal of History (2006) 32#3 pp 205–220 online; general overview of the Union
Helle, Knut, ed. The Cambridge History of Scandinavia, Volume 1: Prehistory to 1520 (2003) excerpt and text search
Imsen, Steinar. "The Union of Calmar: Northern Great Power or Northern German Outpost?" in Christopher Ocker, ed. Politics and Reformations: Communities, Polities, Nations, and Empires (BRILL, 2007) pp 471–90 online
Kirby, David. Northern Europe in the Early Modern Period. The Baltic World 1492–1772 (1990)
Roberts, Michael. The Early Vasas: A History of Sweden 1523–1611 (1968)
Ավան վարչական շրջան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ավան (այլ կիրառումներ)Ավան, Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի վարչական շրջաններից մեկը։ Այն գտնվում է քաղաքի հյուսիսարևելյան մասում։ 2015 թվականի տվյալներով՝ վարչական շրջանում բնակվում է 53 000 մարդ։ Տեղակայված է Հրազդան գետի ձախ ափին։


== Անվանում ==
Ավան բառը հայերենում փոխառված է պահլավերենից, ունի «գյուղի» կամ «շենի» իմաստ։ Անցյալում, սովորաբար, «ավան» են կոչվել այն բնակավայրերը, որոնք պարսպապատ չեն եղել և դրանով էլ հենց տարբերվել են քաղաքներից։ Այսօր Երևանի վարչական շրջաններից մեկի կարգավիճակն ունեցող Ավանը հնում եղել է ինքնուրույն բնակավայր՝ Այրարատ նահանգի Կոտայք գավառի սահմաններում և դեռ 7-րդ դարի սկզբում եղել է կաթողիկոսանիստ վայր։


== Ընդհանուր նկարագիր ==
Ավան վարչական շրջանն ընդհանուր սահմաններ ունի Արաբկիր, Նոր Նորք և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների հետ։ Արտաքին սահմանագծով հարում է Կոտայքի մարզին։
Շրջանը բաժանված է 4 թաղամասերի՝ Հին Ավան, Նոր Ավան (Դանիել Վարուժան, Պետրոս Դուրյան, Եղիշե Չարենց, Ավետիք Իսահակյան, Հովհաննես Հովհաննիսյան, Սայաթ Նովա, Վալերի Բրյուսով, Հովհաննես Թումանյան, ՆահապետՔուչակ, Գրիգոր Նարեկացի), Ավան-Առինջ, Աղի Հանք։


== Եկեղեցիներ ==
Սուրբ Կաթողիկե Ծիրանավոր եկեղեցի
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Ավան


== Հուշարձաններ ==
Նարեկ (հուշարձան, Երևան)
Ավետիք Իսահակյանի կիսանդրի (Իսահակյան թաղամաս)
«Սուրբ ընտանիք» քանդակ (Ավան-Առինջ)


== Փողոցներ և այգիներ ==
Հրաչյա Աճառյան փողոց
Նվեր Սաֆարյան փողոց
Մարշալ Բաբաջանյան փողոց
Մարշալ Խուդյակովի փողոց
Ալմաթիի փողոց
Թամրուչի փողոց
Դուշանբեի փողոց
Ավանի այգի
Երևանի բուսաբանական այգի
Ընտանիք այգի


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Avan district at GEOnet Names Server Archived 2021-04-21 at the Wayback Machine.
Report of the results of the 2001 Armenian Census, National Statistical Service of the Republic of Armenia
Շերշնևկա (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շերշնևկա (այլ կիրառումներ)Շերշնևկա (ռուս.՝ Шершневка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մարսել Դեսայի

Մարսել Դեսային (ֆրանս. արտասանությունը՝ [maʁsɛl dəsaji], սեպտեմբերի 7, 1968(1968-09-07), Աքրա, Գանա), Գանայում ծնված ֆրանսիացի նախկին ֆուտբոլիստ է և ֆրանսիայի ազգային հավաքականի աստղերից մեկը, որի կազմում էլ նա դարձել է 1998 թ.-ի աշխարհի առաջնությունում և 2000 թ.-ի Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն։ Հաջողությունների է հասել նաև ակումբային մակարդակով՝ հանդես գալով եվրոպական մի շարք առաջնակարգ ակումբներում։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ռաուտա Ֆահիմ Մուհամմեդ Ալ-Ֆարախ

Ռաուտա Ֆահիմ Մուհամմեդ Ալ-Ֆարախ (1946), ծնվել է Պաղեստինում, Յաֆայում։ Պաղեստինցի ծագում ունեցող հորդանանցի գրող է։ Հայտնի է որպես Ռաուտա Ալ-Ֆարախ Ալ-Հուդհուդ։ 1967 թվականից ամուսնացել է ինժեներ Հուսամ Ալ-Դին Թահեր Ալ-Հուդհուդ և ունի երեք որդի և մեկ դուստր։ Մանհալ կրթական հիմնադրամում եղել է տնօրենների խորհրդի նախագահ։ Նաև անդամ է եղել մանկական և երիտասարդների գրքերի միջազգային հանձնաժողովին (IBBY) և եղել է մանկության և զարգացման արաբական խորհրդի հիմնադրման անդամ։ Հրատարակել է բազմաթիվ գրքեր, նրանից են՝ Հերոսական հեքիաթներ երեխաների համար, Գիտական հեքիաթների շարք և այլն...
Արաբական աշխարհում մասնակցել է մանկական գրքերի սեմինարների, գիտաժողովների և ցուցահանդեսների։ Մայրաքաղաքում եղել է բարեգործական վարչական մարմինների միության անդամ։


== Մրցանակներ ==
Մանկական գրականության մեջ ստացավ պետական մրցանակ\ Օման 1999
Հորդանանի գրողների միության կողմից ստացել է Խալիլ Ալ-Սաքաքինի մրցանակը մանկական գրականության և մշակույթի համար
Ստացել է արաբական կազմակերպության կրթության, մշակույթի և գիտության մրցանակ իր գրքի համար։


== Արտաքին հղումներ ==
موقعها


== Ծանոթագրություններ ==
Ալթինչըքիյասլու

Ալթինչըքիյասլու, գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։
1907 թ.-ին ուներ 152 բնակիչ՝ հիմնականում ադրբեջանցիներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արբեժ

Արբեժ (ռուս.՝ Арбеж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Յորգա գետի ձախ ափում՝ 57 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 57 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000009715
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000971
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գեդուկի Դելեզի

Գեդուկի Դելեզի, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Կոտուր-Զագրոսյան լեռնահամակարգում, Ուրմիա քաղաքից մոտ 55 կմ դեպի արևմուտք։


== Ծանոթագրություններ ==
Սթինե Բրեդալ Օֆթեդալ

Սթինե Բրեդալ Օֆթեդալ (նորվ.՝ Stine Bredal Oftedal, սեպտեմբերի 25, 1991(1991-09-25), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի հանդբոլիստուհի, «Դյոր» հունգարական ակումբի և Նորվեգիայի ազգային հավաքականի աջ-կիսամիջին խաղացող։ 2011 և 2015 թվականներին եղել է աշխարհի երկակի չեմպիոն, իսկ 2010, 2014 և 2016 թվականներին՝ եռակի չեմպիոն։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
Եղել է «Նիտ Հակ Նիտտեդալ» ակումբի դպրոցի սան , 2005 թվականին հաղթել է Պարտիլեի գավաթի խաղարկությունում (խոշորագույն պատանեկան համաշխարհային մրցաշար)։ 2007 թվականին տեղափոխվեց «Ֆելհամեր», որի կազմում առաջին խաղի ժամանակ եղել է 16 տարեկան։ 2007-2008 թվականների մրցաշրջանի 16 խաղերում խփել է 50 գոլ։ 2008 թվականին մտել է «Ստաբեկի» կազմի մեջ։ 2013-2014 թվականների մրցաշրջանի խաղում նա խաղացել է ֆրանսիական «Իսի Փարիզ» ակումբում, մրցաշրջանի ավարտից հետո պարգևատրվել է MVP Ֆրանսիայի առաջնության մրցանակով։


=== Հավաքականում ===
Ազգային հավաքականի կազմում խաղացել է 93 խաղ և խփել է 152 գոլ։ 2010 թվականի նոյեմբերի 26-ի մրցարշավում խաղացել են Իսլանդիայի հետ։ 2010 և 2014 թվականների դարձել է չեմպիոն  (նա այդ մրցարշավներում չի խաղացել, նրան փոխարինում էր Լին Սուլլանը), 2011 և 2015 թվականներին՝ աշխարհի չեմպիոն, 2012 թվականի աշխարհի առաջնությունում դարձել է արծաթե մեդալակիր, իսկ 2010 թվականին աշխարհի չեմպիոն։


== Անձնական կյանք ==
Նրա փոքր քույրը՝ Հաննան, խաղացել է 2014 թվականին «Իսսի Պարի Հանդ»-ում։
Սթինեն ավարտել է Նորվեգիայի մենեջմենթի դպրոցը։ Ավելի վաղ զբաղվել է թեթև աթլետիկայով, անձնական ռեկորդը 32,08 մ  է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на сайте ЕГФ Archived 2019-05-14 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Профиль на сайте клуба «Стабек»(չաշխատող հղում) (նորվ.)
Գապէքս

Գապէքս ՍՊԸ, ապակի և հայելի ներկրող ու մշակող հայաստանյան ընկերություն։
Ընկերությունն զբաղվում է ապակու և հայելիների ներկրմամբ, ինչպես նաև մասնագիտացված է ապակու կոփման, լամինացման, կորացման և մշակման գործում։
Ըստ ՀՀ ՏՄՊՊՀ-ի ուսումնասիրությունների, 2006 թվականին ՀՀ ապրանքային շուկայում ընկերությունը եղել է առաջատար՝ իրացման ծավալներով (36,5 տոկոս)։


== Պատմություն ==
Գապէքս ընկերությունը հիմնադրել են ամուսիններ Ռոբերտ և Ադրինե Գաբրիելյանները 1992 թվականին՝ որպես բրոքերային գրասենյակ։ 1996 թ.-ից ընկերությունը սկսում է զբաղվել թերթավոր ապակու ներկրմամբ ու մեծածախ վաճառքով, ապա նաև մշակմամբ՝ աստիճանաբար ընդլայնելով արտադրական տարածքներն ու հնարավորությունները։


== Կառուցվածք ==
Գապէքս ընկերության գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Երևանի Ջրվեժ արվարձանում, որին կից գործում է նաև ցուցասրահ։ Մեկ այլ ցուցասրահ կա նաև Երևանի կենտրոնում։ Ընկերությունն ունի հետևյալ բաժինները՝ վարչական բաժին, ճարտարապետաինժեներական բաժին, ապակու մշակման արտադրամաս, մեխանիկական արտադրամաս, ալյումինե դուռ-լուսամուտների պատրաստման արտադրամաս։ Աշխատակիցների թվաքանակը՝ մոտ 100։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Պաշտոնական կայքէջ Archived 2014-11-13 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (60401-60500)

Աստերոիդների ցանկ (60301-60400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (60501-60600)
 Աստերոիդների ցանկ (60301-60400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (60501-60600)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (60001)-(65000)»։ www.minorplanetcenter.net
Ուրոնես

Ուրոնես (իսպ.՝ Hurones), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բուռգոս նահանգում, Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալֆոս-Դե-Բուրգոս շրջանում։ Տարածքը գրավում է 8 կմ²։ Բնակչությունը կազմում է 76 մարդ (2010)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է 11 կմ։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Լիանսա

Լիանսա (իսպ.՝  Llansá) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալիտ Էմպորդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 27․98 կմ2, բնակչությունը՝ 5214 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Página del ayuntamiento de Llansá
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Խդըր (Դիարբեքիրի գավառ)

Խդըր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։ Գտնվում էր Տիգրիսի աջ կողմի Խանիկչայ վտակի հովտում, Դիարբեքիր քաղաքից 45 կմ հարավ-արևելք, Դիարբեքիր տանող ճանապարհին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լա Լիգա 1951-52

Լա Լիգա 1951-52 հերթական 21-րդ մրցաշրջանը, որը սկսվել է 1951 թվականի սեպտեմբերի 9-ին և ավարտվել 1952 թվականի ապրիլի 13-ին։ Մրցաշրջանի արդյունքում հաղթել է Բարսելոնան-ը, ինչը նրա հինգերորդ չեմպիոնությունն էր։


== Եզրափակիչ աղյուսակ ==


=== Դիրքային փոփոխություն ===


== Պիչիչի մրցանակ ==


== Արտաքին հղումներ ==
LFP վեբկայք
Շվեդական կայսրություն

Շվեդական կայսրություն (շվեդերեն՝ stormaktstiden, «գերտերության դարաշրջան»), պատմական եվրոպական գերտերություն, որը գոյատևել և վերահսկել է Բալթիկ տարածաշրջանի մեծ մասը 17-րդ դարում և 18-րդ դարի սկզբին։ Կայսրության հիմնադրման սկիզբ հաճախ համարվում է Գուստավ II-ի կառավարման սկիզբը, որը գահ բարձրացավ 1611 թվականին, և ավարտ է համարվում տարածքների կորուստը 1721 թվականին Հյուսիսային պատերազմից հետո։
1632 թվականին Գուստավ II-ի մահից հետո երկար ժամանակ կայսրությունը վերահսկվում էր բարձր ազնվականության կողմից, որոնցից ամենանշանավորը Օքսենշերնա ընտանիքն էր։ Ազնվականության շահերը պաշտպանում էր հատուկ ոստիկանությունը։ Վերահսկվող տարածքներում այս ժամանակահատվածում ճորտատիրությունը արգելված չէր, իսկ հողերը բաժանված էին ազնվականության միջև։ 1860 թվականին թագավորությունից վերցված բոլոր հողերը ազնվականությունը վերադարձրեց թագավորին։
Երեսնամյա պատերազմում հաղթանակից հետո Շվեդիան հասավ իր հզորության գագաթնակետին, որից հետո որպես գերտերություն Երկրորդ հյուսիսային պատերազմի արդյունքում կարողացավ չեզոքացնել Դանիային։ Սակայն հետագայում Սկանդինավյան պատերազմում Շվեդիան կարողացավ պաշտպանել իր կայսրության դիրքերը միայն Ֆրանսիայի հետ դաշնության շնորհիվ։ Կառլոս XI-ը կարողացավ կոնսոլիդացնել կայսրությունը և որոշ ժամանակ խաղաղություն հաստատել, մինչև Ռուսաստանը, Սաքսոնիան և Դանիան հարձակվեցին նրա հետևորդ Կառլոս XII-ի վրա։ Սկզբնական մի քանի շվեդական հաղթանակներից հետո Կառլոսը ապահովագրեց կայսրությունը որոշ ժամանակ Տրավենդալի հաշտությամբ (1700) և Ալտրանշտադի պայմանագրով, սակայն Պոլտավայի ճակատամարտով (1709) վերջ դրվեց շվեդական կայսրության ժամանակաշրջանին։


== Վերածում գերտերության ==
Շվեդիան վերածվեց եվրոպական տերության Աքսել Օկսենշերնայի և Գուստավ II թագավորի օրոք։ Արդյունքում Շվեդիայի տարածքը ընդարձակվեց Ռուսաստանից մինչև Ռեչ Պոսպոլիտա, բացի այդ Երեսնամյա պատերազմում մասնակցությունից հետո Շվեդիան դարձավ Բողոքականության առաջնորդ։
Երեսնամյա պատերազմի ժամանակ Շվեդիան նվաճեց Սրբազան Հռոմեական կայսրության անդամ պետությունների մոտ կեսը։ Պատերազմի ընթացքում Շվեդիան ստիպված էր նահանջել մի քանի անգամ։ 1634 թվականին Նյորդլինգենի ճակատամարտում կրած պարտությունից հետո Շվեդիայի հեղինակությունը ընկավ գերմանական պետություններում և մի շարք տարածաշրջաններ հրաժարվեցին Շվեդիային ռազմական օգնություն տրամադրել` թողնելով Շվեդիային միայնակ մի քանի գերմանական պրովինցիաների հետ։ Երբ Ֆրանսիան մտավ պատերազմի մեջ Շվեդիայի կողմից, իրավիճակը նորից փոխվեց։ Չնայած չկան հստակ հաշվարկներ, պատմաբանները կարծում են, որ պատերազմի ընթացքում Սրբազան Հռոմեական կայսրության բնակչությունը նվազել է մեկ երրորդով։
Շվեդիան հիմնադրեց անդրծովյան գաղութներ Նոր աշխարհում։ Նոր Շվեդիան հիմնադրվեց Դելավեր գետի ավազանում 1638 թվականին և հետագայումը իր վերահսկողության տակ առավ մեծ թվով Կարիբյան կղզիներ։ Արևմտյան Աֆրիկայի երկայնքով կառուցվեցին մեծ թվով շվեդական նավահանգիստներ և առևտրային կետեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Վալանս (շրջան)

Վալանս (ֆր.՝ Valence)՝ շրջան Ֆրանսիայի Ռոն Ալպեր մարզում։ Շրջանի դեպարտամենտն է՝ Դրոմը, սուպրեֆեկտուրան՝ Վալանսը։
Շրջանի բնակչությունը 2011 թվականին եղել է 308 450 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 164 մարդ/կմ²։ Շրջանի մակերեսը կազմում է 1884 կմ²։ 2017 թվականի Դրոմի վերակազմավորումից հետո այստեղ հաշվառվել է 105 համայնք։


== Վալանս շրջանի շրջանների ցանկ ==
Բուղ դե Պեաժ,
Քրեստ (մասամբ 8 համայնք),
Դյոլյոֆի (մասամբ 1 համայնք),
Դղոմ դե Կոլին,
Լորյոլ սյուղ Դրոմ (մասամբ 1 համայնք),
Ղոման սյուղ Իզեղ,
Սեն Վալյե,
Տան լը Հեղմիտաժ,
Վալանս-1,
Վալանս-2,
Վալանս-3,
Վալանս-4,
Վերկող Մուն դյու Մատեն (մասամբ 25 համայնք)։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики — округ Валанс (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոկոսովո

Ռոկոսովո (ուկրաիներեն՝ Рокосово), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոկոսովո գյուղում բնակվում էր 4 785 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Համլետ (ֆիլմ, 1990)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Համլետ (այլ կիրառումներ)«Համլետ» (անգլ.՝ Hamlet), ռեժիոր Ֆրանկո Ջեֆիրելիի գեղարվեստական ֆիլմը, նկարահանված է Ուիլիամ Շեքսպիրի համանուն ստեղծագործության մոտիվներով։


== Սյուժե ==
Արքայազն Համլետը տեսնում է իր վերջերս մահացած հոր ուրվականը։ Ենթադրելով, որ հայրը մահացել է բռնի մահով, արքայազնը թագավոր Կլավդիուսի մեղքի ապացույցներն է փնտրում։ Տառապելով այդ սարսափելի հանելուկներով, շրջապատողներն արքայազնին խելագար են համարում։ Բացի այն, որ Համլետը փորձում է կարգավորել իր կյանքը, նա նաև ցանկանում է գտնել փիլիսոփայական բարձրագույն գոյության հարցի պատասխանը։


== Գեղարվեստական յուրահատկությունները ==
Ֆիլմը նկարահանված է բավականին մոտ ստեղծագորության տեքստին, չնայած որ պիեսից մնացել է միայն կեսը, իսկ ռեժիսորն ու սցենարիստը իրենց թույլ են տվել ազատություններ․ ֆիլմում կան տեսարաններ, որոնք չկան պիեսում, օրինակ այն, որ Համլետը արթնացնում է իր հորը։ Նկարահանումների համար Ջեֆիրելիին օգտագործել է հինավուրց ամրոց հյուսիսային Շոտլանդիայում, որը գտնվում է ծովի ափին։
Քննադատները հիմնական ուշադրություն են դարձրել Մել Գիբսոնի կողմից կատարված Համլետի դերի հակասական բացատրությանը։ Դերասանը, ում ավելի հեշտ էր գործ ունենալ ժամանակակից նյութին, ազատություն տալով իր հեգնանքին, ազատորեն գործածում է շեքսպիրական տեքստը։ Պարզվում է, Գիբսոնին դժվար էր փոխանցել այնպիսի բազմապլան դերի երանգները, ինչպիսին Համլետն էր։ Գլխավոր դերակատար ընտրելով «Խելագար Մաքսը» ֆիլմից դերասանի ռեժիսորը, հավանաբար, ցանկացել է մեկ անգամ ևս մարդկանց ուշադրությունը դարձնել դեպի դասականը։


== Դերերում ==
Մել Գիբսոն - Համլետ
Գլեն Քլոուզ - Գերտրուդ
Ալան Բեյթս - Կլավդիուս
Հելենա Բոնեմ Քարթեր - Օֆելյա
Պոլ Սկոֆիլդ - Համլետի հոր ուրվականը
Իեն Հոլմ - Պոլոնիուս
Նատանիել Փարքեր - Լաերտ
Սթիվեն Դիլեյն - Հորացիո
Շոն Մուրեյ - Գիլդենշտեյն
Մայքլ Մալոնի - Ռոզենկրանց
Փիթ Փոսթլեթուեյթ - դերասան, ով կատարել է թագավորի դերը


== Մրցանակներ ==
1991 - Դավիդ դի Դոնատելո մրցանակ
Լավագույն ֆիլմը օտար լեզվով
1992 - BAFTA մրցանակի նոմինացիա
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան
1991 - Օսկար մրցանակի նոմինացիա
Բեմադրող նկարչի լավագույն աշխատանքը
Լավագույն հանդերձանքների դիզայնը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Յարոսլավ Զաբալուև От «Макбета» до «Кориолана» 5 лучших экранизаций Шекспира Газета.ру (2016 թվականի ապրիլի 22)
Բենսոնվիլ

Բենսոնվիլ (անգլերեն՝ Bensonville), փոքր քաղաք Լիբերիայի հարավում։ Բնակչությունը կազմում է 4,089 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։ Քաղաքը գտնվում է Մոնտսերադո երկրամասում։
Կրասովկա (գյուղ, Բերդիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրասովկաԿրասովկա (ուկրաիներեն՝ Красівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1783 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրասովկա գյուղում բնակվում էր 388 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2035 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 190,66 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վենտենակ Կաբարդես

Վենտենակ Կաբարդես (ֆր.՝ Ventenac-Cabardès), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 861 մարդ, բնակչության խտությունը` 83.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.36 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 135 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 9 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 566 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 425-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 141։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,1 %։ 425 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 395 անձ (215 տղամարդ և 180 կին)։ Գործազուրկ են եղել 30 անձ (15 տղամարդ և 15 կին)։ 141 անաշխատունակներից 44-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 53-ը` թոշակառուներ, իսկ 44-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կաշիրովկա (գյուղ, Կազանկայի շրջան)

Կաշիրովկա (ուկրաիներեն՝ Каширівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1840 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կաշիրովկա գյուղում բնակվում էր 413 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1156 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բորլուկ

Բորլուկ, լեռ Թուրքիայում՝ Կարսի մարզի հարավարևելյան շրջանում։ Գտնվում է Հաջիխալիլ գյուղից 5-6 կմ արևելք։ Բարձրությունը մոտ 2900 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Պորտ Արթուր (Տասմանիա)

Պորտ Արտուր  (անգլ.՝ Port Arthur), քաղաք Ավստրալիայում, Թասմանիայի հարավ-արևելքում, Թասման թերակղզում, Հոբարթից 97 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է մոտ 200 մարդ։ Քաղաքից հարավ-արևելք, նեղուցի մյուս կողմում, գտնվում է Թասման ազգային պարկը։ 
Քաղաքը կոչվել է Վանդենս Լենդի նահանգապետ, բարոնետ Ջորջ Արթուրի անունով։ Առաջին բնակավայրը հայտնվել է 1830 թվականին։
1833 թվականից Պորտ Արթուրը եղել է վայր, որտեղ օգտագործվել է դատապարտյալների տաժանակիր աշխատանքը։ Այս բանտը գոյատևեց մինչև 1877 թվականը։


== ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ ==
Մինչ Պորտ Արթուրը որպես բանտ լքվել էր 1877 թվականին, որոշ մարդիկ տեսան պոտենցիալ զբոսաշրջային գրավչությունը: Դեյվիդ Բերնը, ով այցելել էր բանտ 1842 թվականին, հիացած էր թերակղզու գեղեցկությամբ և հավատում էր, որ շատերը կգան այն այցելելու: Այս կարծիքը ոչ բոլորն էին կիսում։ Օրինակ, Էնթոնի Թրոլոպը 1872 թվականին հայտարարեց, որ ոչ ոք չի ցանկանում տեսնել Պորտ Արթուրի «տարօրինակ ավերակները»: Մոդելային բանտը գնել է անգլիկան եկեղեցու սպասավոր և քաղաքական գործիչ Ջոզեֆ Վուլնաֆը, ով շրջագայություններ է իրականացրել և հասույթը նվիրաբերել եկեղեցուն:
2010 թվականի հուլիսի 31-ին Պորտ Արթուրի պատմական մասը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից հայտարարվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ՝ որպես Ավստրալիայի դատապարտյալների բնակավայրերի ցանկի մաս։

Միասնաբար, այս վայրերը, ներառյալ Պորտ Արթուրը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից նկարագրված են որպես «... դատապարտյալների լայնածավալ փոխադրման և եվրոպական տերությունների գաղութային ընդլայնման լավագույն օրինակները՝ դատապարտյալների ներկայության և աշխատանքի միջոցով»։


== Զանգվածային սպանություն 1996 թ․ ապրիլի 28-ին ==
Պորտ Արթուրը վերականգնեց իր տխուր համբավը 1996 թվականի ապրիլի 28-ին, երբ ոմն Մարտին Բրայանտը գնդակահարեց քաղաքի մի քանի բնակիչների և հյուրերի, ինչի հետևանքով 35 մարդ մահացավ, իսկ 37-ը ստացան տարբեր ծանրության վնասվածքներ։ Քաղաքում տեղի ունեցածը հետգաղութային Ավստրալիայի պատմության ամենազանգվածային սպանությունն էր: Սա հանգեցրել է ազգային մակարդակով հրազենի օգտագործման ավելի խիստ կանոնների:


== Կլիմա ==
Պորտ Արթուրի կլիման Ավստրալիայի ամենացուրտ, ամենաքամոտ և խոնավ եղանակներից մեկն է, թեև սառնամանիքները այստեղ չափազանց հազվադեպ են:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сайт Порт-Артура (անգլ.)
Պայքար (թերթ, Բոստոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պայքար (այլ կիրառումներ)«Պայքար», ազգային, քաղաքական և գրական օրաթերթ։ ռամկավար ազատական կուսակցության Ամերիկայի շրջանակի պաշտոնաթերթ։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1922 թվականին, Բոստոնում։ Գլխավոր խմբագիրներ՝ Ա․ Նազար, Երվանդ Մեսիայան, Հ․ Երվանդ, Ա․ Փոլատյան, Ա․ Անդրեասյան, Ն․ Պերպերյան։ Հաջորդել է «Ազգ» և «Պահակ» պարբերականների միավորումից առաջացած «Ազգ-Պահակ» օրաթերթին։ Լուսաբանել է ամերիկահայ, ինչպես նաև սփյուռքի այլ գաղթավայրերի ազգային, կրթական, մշակութային կյանքը, արձագանքել հուզող խնդիրներին։ 
Կողմ է արտահայտվել Հայաստանի խորհրդային բռնազավթմանը, նյութեր տպագրել խորհրդահայ տնտեսության և մշակույթի վերաբերյալ, քաջալերել շինարարական աշխատանքներին օժանդակող կազմակերպությունների (ՀՕԿ, «Հայ կարմիր խաչ», ամերիկահայ հայրենակցական միություններ և այլն), ՀԲԸ Սիության գործունեությունը։ Արձագանքել է 1920-1930 թթ., 1946 թ.-ի զանգվածային հայրենադարձությանը։ Անդրադարձել է միջազգային քաղաքական իրադարձություններին, քեմալական շարժմանը Թուրքիայում։ 
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին թերթը լուսաբանել է հակահիտլերյան խմբակցության ռազմական ձեռնարկները, խորհրդային բանակի գործունեությունը, հայ ռազմիկների և սպաների մասնակցությունը պատերազմին, «Ամերիկահայ ազգային խորհրդի» գործունեությունը։ 
Ետպատերազմյան շրջանում «Պայքարը» փորձել է նպաստել Հայրենիք-սփյուռք կապերի զարգացմանը, պարբերաբար նյութեր տպագրել Խորհրդային Հայաստանի տնտեսության, գիտության ու մշակութային անցուդարձի վերաբերյալ, արտատպումներ կատարել խորհրդահայ մամուլից։ 
Թերթի գրական բաժնում տեղ են գտել արևմտահայ, սփյուռքի, խորհրդահայ, նաև օտար հեղինակների տարբեր ժանրերի գործեր։
Յոզբեկ

Յոզբեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 50 կմ հեռու։


== Բնակչություն ==
1870-ական թվականներին ուներ 17 տուն, իսկ XIX դարի վերջին ուներ 30 տուն հայ և թուրք բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու արհեստներն էին։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Յոզբեկն ուներ Ս. Թադևոս և Բարթուղիմեոս անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
1940

1940 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1940 թվականն է, 
XX դարի 40-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Փետրվարի 3 - Փետրվարի 12 - Պլանավորված էր անցկացնել V Ձմեռային Օլիմպիական խաղերը Ճապոնիայի Սապպորո քաղաքում։
Հոկտեմբեր 6 - Բացվում է Երևանի բուսաբանական այգին
Նոյեմբեր 24 - Երևանի կենդանաբանական այգին հիմնադրվեց
Երևանում հիմնվել է Նաիրիտ գործարանը։
Հրաչյա Աճառյանի կողմից Երևանի պետական համալսարանում հիմնադրվում է արևելյան բանասաիրության ամբիոն


== Ծնունդներ ==
Հունվարի 1 - Ռուբեն Հովնաթանյան, հայ նկարիչ
Փետրվարի 15 - Անահիտ Բայանդուր, հայ թարգմանչուհի (վ. 2011)
Հունվարի 3 - Յուրի Մանուկյան, հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի միավորված կոմունիստական կուսակցության նախկին առաջին քարտուղար
Հունվարի 15 - Մելանյա Աստվածատրյան, մանկավարժ, մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
Փետրվարի 23 - Ծովինար Բեքարյան, գեղանկարիչ
Փետրվարի 23 - Երվանդ Պետրոսյան, հայ բանաստեղծ
Մարտի 4 - Ռաֆայել Համբարձումյան, ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր
Մարտի 28 - Վերա Ասլանյան, հայ թարգմանչուհի
Մայիսի 4 - Վլադիմիր Աթանյան, հայ խեցեգործ, ձևավորող, նկարիչ, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1985)
Հունիսի 13 - Գոյկո Միտիչ, դերասան, ռեժիսոր, կասկադյոր
Հուլիս 7 - Ռինգո Սթար, անգլիացի ռոք-երաժիշտ
Հուլիսի 15 - Խոսե Սարուխան Կերմեզ, մեքսիկացի կենսաբան
Հուլիս 24 - Արևշատ Ավագյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, նկարիչ
Օգոստոս 30 - Լևոն Ադյան, հայ արձակագիր, թարգմանիչ
Հոկտեմբեր 9 - Ջոն Լենոն, անգլիացի ռոք-երաժիշտ (վ. 1980)
Դեկտեմբեր 21 - Նվարդ Ավագյան, հայ բանաստեղծուհի, արձակագիր, լրագրող
Ռազմիկ Դավոյան - Հայ գրող


== Մահեր ==
Փետրվարի 15 - Լուի Դարտիժ դի Ֆուրնե, ֆրանսիացի փոխծովակալ
Մայիսի 6 - Ալեքսանդր Աբելյան, հայ դրամատուրգ, թատերական գործիչ։
Նևիլ Չեմբեռլեն, Մեծ Բրիտանիայի պետական գործիչ, պահպանողական կուսակցության ղեկավարներից
Մարտի 5 - Ալեքսեյ Դավիդով, ռուս կոմպոզիտոր, թավջութակահար, ավելի ուշ՝ կառավարիչ, արդյունաբերող և գործարար
Դեկտեմբերի 24 - Գասպար Ոսկանյան, խորհրդային ռազմական գործիչ, քաղաքացիական պատերազմի հերոս
Անտոն Տամսաարե, էստոնացի գրող
Դեկտեմբերի 12 - Մակո Սափարովա-Աբաշիձե, վրացական թատրոնի հայազգի դերասանուհի
Իսահակ Մանասյան - Խորհրդային Միության հերոս (7.4.1940)։ ԽՄԿԿ անդամ 1939 թվականից։
Մայիս 19 - Սեմա, (Գեղամ Աթմաճյան), հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, խմբագիր (ծ. 1910)
Օգոստոսի 24 - Սմբատ Մելիք-Ստեփանյան, հայ հասարակական, քաղաքական, տնտեսական գործիչ
Դեկտեմբեր 13 - Ստեփան Աղաջանյան, հայ դասական գեղանկարիչ և ԽՍՀՄ-ի ժողովրդական նկարիչ (ծ. 1863)
Վասիլի Բաժենովի և Մատվեյ Կազակովի հուշարձան

Վասիլի Բաժենովի և Մատվեյ Կազակովի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Баженову и Казакову), ռուս ճարտարապետներ Վասիլի Բաժենովին և  Մատվեյ Կազակովին նվիրված հուշարձան Մոսկվայում։  Բացվել է 2007 թվականին։ Գտնվում է Մոսկվայի Դոլսկայա փողոցի 1 հասցեում (Ցարիցինի դաստակերտ)։


== Պատմություն ==
Ռուս ճարտարապետ, նկարիչ, ճարտարապետության տեսաբան, մանկավարժ, կլասիցիզմի ներկայացուցիչ, մասոն Վասիլի Բաժենովին և ռուս ճարտարապետ, ռուսական ճարտարապետությունում կլասիցիզմի հիմնադիրներից Մատվեյ Կազակովին նվիրված հուշարձան Մոսկվայում։  Բացվել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Մոսկվայի Ցարիցինո թանգարան-արգելոցում։ Քանդակագործական կոմպոզիցիայի տեղադրման համար ընտրվել է Մեծ պալատին հարակից տարածքը, պատկերասրահի պարսպի հարևանությամբ։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Լեոնիդ Միխայլովիչ Բարանովը և ճարտարապետ Մ. Մ. Պոսոխինը։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ճարտարապետները տարբեր ժամանակներում են մշակել և կառուցել եկատերինյան նստավայրը (Բաժենով, այնուհետև`Կազակով), նրանք պատկերված են մեկ քանդակային կոմպոզիցիայում։


== Տեխնիկական տվյալներ ==
Քանդակները պատրաստված են բրոնզից, կլոր պատվանդանը՝ գրանիտից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Գրականություն ==
Памятники монументального искусства Москвы: справ. изд. / Департамент культурного наследия г. Москвы. — М.: ООО «Милк Эдженси», 2016. - 404 с.: с. 264. ISBN 978-5-9907078-1-8.


== Արտաքին հղումներ ==
Памятник Шолохову
Памятник Шолохову
Памятник Шолохову Михаилу Александровичу(չաշխատող հղում)
Դավիդ Պոպեր

Դավիդ Պոպեր (չեխ․՝ David Popper, հունիսի 18, 1843(1843-06-18), Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Չեխական թագի հողեր, Ավստրիական կայսրություն - օգոստոսի 7, 1913(1913-08-07)[…], Բադեն, Ստորին Ավստրիա, Ավստրո-Հունգարիա), չեխ թավջութակահար, կոմպոզիտոր և մանկավարժ։
1861 թվականին ավարտել է Պրահայի կոնսերվատորիան։ 1868-1873 թվականներին՝ Վիեննայի պալատական օպերայի նվագախմբի մենակատար, 1886-1913 թվականներին՝ Բուդապեշտի Երաժշտության ակադեմիայի պրոֆեսոր։
Հյուրախաղերով հանդես է եկել Եվրոպայի երկրներում, բազմիցս՝ Ռուսաստանում (առաջին անգամ՝ 1865 թվականին)։
Պոպերն իր ժամանակի խոշորագույն թավջութակահարներից էր։ Նրա նվագը բնորոշվում էր գեղեցիկ, հյութեղ տոնով, նրբագեղությամբ, վիրտուոզ տեխնիկայով։ Պոպերը թավջութակի 4 կոնցերտների և այլ երկերի հեղինակ է։ Մանկավարժական պրակտիկայում լայնորեն կիրառվում են նրա էտյուդները։


== Ծանոթագրություններ ==
(1985) Հոպման

(1985) Հոպման (անգլ.՝ Hopmann), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի հունվարի 13-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,122989 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6456 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6004 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2015,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178586 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 17,16° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1985) Հոպման աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)