Զենտա Մաուրինյա

Զենտա Մաուրինյա (լատիշ․՝ Zenta Mauriņa, դեկտեմբերի 15, 1897(1897-12-15), Գուլբենե, Լատվիա - ապրիլի 25, 1978(1978-04-25)[…], Բազել, Շվեյցարիա), լատվիացի գրող, էսսեիստ, Ֆեոդոր Դոստոևսկու ստեղծագործության ուսումնասիրող, փիլիսոփա և թարգմանչուհի։ Նա եղել է առաջինը, ով Լատվիայում ստացել է բանասիրության դոկտորի գիտական աստիճան։


== Կենսագրություն ==
Զենտա Մաուրինյան ծնվել է 1897 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Լեյասցիեմս գյուղում, բժիշկ Ռոբերտ Մաունինի (լատիշ․՝ Roberts Mauriņš) ու դաշնակահարուհի Մելանիա Մաուրինյայի (լատիշ․՝ Melānija Mauriņa) ընտանիքում։ Մանկությունն անցկացրել է Գրոբինյա քաղաքում։ Հինգ տարեկան հասակում հիվանդացել է պոլիոմիելիտով, ինչի հետևանքով հետագա ողջ կյանքում գամված է եղել հաշմանդամի սայլակին և տառապել է ֆիզիկական ուժեղ ցավերից։
Զենտա Մաուրինյան սովորել է Լիեպայայի Ռուսական գիմնազիայում (1913-1915)։ 1921 թվականին նա ընդունվել է Լատվիայի համալսարանի փիլիսոփայության ու բանասիրության ֆակուլտետ, և երկու տարի անց ընտրել է բալթիական բանասիրության բաժինը։ Դասավանդել է Ռիգայի մանկավարժական ինստիտուտում և դասախոսություններ է կարդացել Լատվիայի համալսարանում։ Եղել է Վալմերայի Ժողովրդական համալսարանի ավագ դասախոս։
1949-1963 թվականներին Զենտա Մաուրինյան եղել է Ուպսալայի համալսարանի դոցենտ։ Իր կյանքի վերջին տարիները Զենտա Մաուրինյան անցկացրել է Գերմանիայի հարավում գտնվող Բադ Կրոցինգեն վայրում։ Մահացել է 1978 թվականի ապրիլի 25-ին։


=== Անձնական կյանք ===
Զենտա Մաուրինյան ամուսնացած է եղել գրող և փիլիսոփա Կոնստանտին Ռաուդիվի հետ։


== Աշխատանքներ ==
Զենտա Մաուրինյայի առաջին գրական հրատարակությունը եղել է «Libausche Zeitung» թերթում Յանիս Ակուրատերսի «Mana vismīļā» պատմվածքի գերմաներեն թարգմանության (1919) տպագրումը։ Մինչև 1944 թվականը Զենտա Մաուրինյան Լատվիայում հրատարակել է ընդհանուր առմամբ 19 աշխատություններ՝ մենագրություններ Ռայնիսի, Դոստոևսկու, Դանթեի և այլոց մասին, «Կյանքը գնացքում» («Dzīves vilcienā», 1941) վեպը, տարբեր պարբերականներում տպագրված բազմաթիվ պատմվածքներ, թարգմանություններ և այլն։ Տարագրության տարիներին նա հրատարակել է 20 աշխատություններ լատվիերեն, ևս 27 աշխատություններ տպագրվել են գերմաներեն, ինչպես նաև թարգմանություններ իտալերեն, անգլերեն, ռուսերեն, շվեդերեն, հոլանդերեն, ֆիններեն ու դանիերեն։ Իր կյանքի ընթացքում Զենտա Մաուրինյան կարդացել է շուրջ 600 հրապարակային դասախոսություն Լատվիայում, Գերմանիայում, Շվեդիայում, Ֆինլանդիայում, Ավստրիայում ու Ֆրանսիայում։ Ընդհանուր առմամբ հեղինակել է ավելի քան 70 գիրք։
Գերմաներենով հրատարակվել են Զենտա Մաուրինյայի հետևյալ աշխատությունները՝

Tālais brauciens (Die weite Fahrt) (ինքնակենսագրություն)
Dostojevskis (Dostojewskij) (կենսագրություն)
Sirds mozaīka (Mosaik des Herzens) (էսսե)
Sākumā bija prieks (Im Anfang war die Freude) (պատմվածքներ)
Mīlētā dzīve — dzīvotā dzīve (Geliebtes Leben — gelebtes Leben) (էսսե)
Krievu rakstnieku portreti (Porträts russischer Schriftsteller) (էսսե)


== Պարգևներ և կոչումներ ==
1965 – Էլզասի ակադեմիայի պատվավոր անդամ (Ֆրանսիա)
1968 – «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» առաջին աստիճանի շքանշան
1971 – Գերմանիա հիմնադրամի Կոնրադ Ադենաուերի անվան մրցանակ
1977 – Բադ Կրոցինգենի պատվավոր քաղաքացի


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Schepp O. Das Herz hat Flügel. — 1953. — (биография Зенты Маурини).
Zenta Maurina. 15.12.1897 — 25.4.1978 : Gedenkschrift zum 100. Geburtstag. — Memmingen: Maximilian Dietrich Verlag, 1997.
Zentai Mauriņai — 100 : Eiropa, Latvija — kultūru dialogs / Conf.; Ed.: A. Cimdiņa. — Riga: Nordik, 1998. (լատվ.) (գերմ.)


== Արտաքին հղումներ ==
«Маурини (Maurina) Зента (1897—1978)»։ Philatelia.Ru։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-15-ին։ Վերցված է 2012-04-22  (ռուս.)
Силава В.։ «Десять заповедей от Зенты Маурини»։ Стихи.ру։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-15-ին։ Վերցված է 2012-04-22