armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ալեքսանդր Գենիս

Ալեքսանդր Գենիս (Александр Александрович Генис, փետրվարի 11, 1953(1953-02-11), Ռյազան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս գրող, էսսեիստ, քննադատ, ռադիոհաղորդավար։


== Կենսագրություն ==
Հասակ է առել Ռիգայում։ Ավարտել է Լատվիական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1977 թվականին արտագաղթել է ԱՄՆ։ Քսան տարուց ավելի աշխատում է "Ազատություն" ռադիոկայանում, եղել է Պյոտր Վայլի համահեղինակը։ Համագործակցել է Սերգեյ Դովլաթովի "Նովի ամերիկանեց" թերթի հետ։ «Նամակներ Ամերիկայից» հեռուստացիկլի հեղինակն ու վարողն է։ "Ինոստրաննայա լիտերատուրա" հանդեսի խմբագրակազմի անդամ է։ Բնակվում է Նյու Յորքում։
Վայլի հետ գրել է մի շարք էսսեներ ("60-ականներ։ Սովետական մարդու աշխարհը", "Ռուսական խոհանոցը տարագրության մեջ", "Մայրենի լեզու", "Ամերիկանա")։ Բացի այդ, հեղինակ է գրականության և մշակույթի մասին գրքերի ("Բաբելոնյան աշտարակ", "Իվան Պետրովիչը մահացավ")։ Նրա "Դովլաթովը և շրջակայքը" գիրքը 2016 թվականի տվյալներով ռուսերեն հրատարակվել է վեց անգամ։
Պատանեկության տարիներին եղել է Հայաստանում։
Որդին՝ Դենիել Գենիսը, ամերիկյան գրականագետ և լրագրող է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Գենիս
Գենիսի գրքերից
Պորտմոր

Պորտմոր (անգլ.՝ Portmore)` Ճամայկա կղզու հարավային ափին, պետության մայրաքաղաք Քինգսթոնից հարավ-արևելք։ Բնակչությունը 170 հազ. մարդ (աշխարհում 3-րդ տեղն է զբաղեցնում)։


== Պատմություն ==
Քաղաքը սկսել են կառուցել 1960-ական թվականներից WIHCON  կազմակերպության բնակարաշինության ծրագրի շրջանակներում, որի նպատակն էր լուծել Քինգսթոնի  գերբնակեցման խնդիրը։ Այդ ժամանակներից Պորտմորը վերածվել է քաղաք-ընկերակցի, բնակչության մեծագույն մասը  մեկնում են Ճամայկայի մայրաքաղաք` աշխատանքի, դպրոց և այլ կարիքների համար։ Հետևելով բրիտանական մոդելին, իրականացվել է նաև Ճամայկայի այլ քաղաքներում ևս, Պորտմորը դարձավ մունիցիպալ քաղաք, որը ունի սեփական քաղաքային խորհուրդ և քաղաքապետ։


== Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիր ==
Պորտմորը  գտնվում է դաշտավայրում, որը հարում է Քինգսթոնի ծոցին։ Ջրանցքների համակարգը քաղաքը պաշտպանում է ջրհեղեղներից։


== Փոխադրամիջոց ==
Պորտմորում գործում է JUTC ավտոբուսային միասնական համակարգ, բացի այդ, քաղաքը ուղևորատար ուղիներով միավորված է այլ բնակավայրերի հետ, հատկապես Սպանիշ Թաունի հետ։
Պորտմորի վճարովի ավտոճանապարհը հիմնական մայրուղին է, որը միացնում է Պորտմորը Քինգսթոնին` Հանս ծովածոցի կամրջով։ Այն կապում է նաև  Սպանիշ-Թաունը։ Մայրուղին յուրաքանչյուր ուղղությամբ ունի 3 շարք, շարժի արագությունը` ժամում 110կմ ։
Մոտակա օդանավակայանը միջազգային Նորման Մանլին է, ծանրաբեռնվածությունը շաբաթական 130 չվերթ։


== Սպորտ ==
Պորտմորում կա տեղական ֆուտբոլային թիմ, որը ընդգրկված է Ճամայկայի Ազգային պրեմիեր լիգայում։ Սկզբում թիմը կոչվում էր Hazard United, այժմ կրում է Portmore United անունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Portmore Municipality homepage
Արկունիս

Արկունիս, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մենք վերադարձել ենք. դինոզավրերի պատմությունը

Մենք վերադարձել ենք։ Դինոզավրերի պատմությունը (անգլ.՝ We’re Back! A Dinosaur’s Story), 1993 թվականին նկարահանված ամերիկյան լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է ըստ Հաթսոն Թելբոթի համանուն մանկական գրքի մոտիվների, Սթիվեն Սփիլբերգի Amblimation ստուդիայում, ռեժիսորներ Ֆիլ Նիբելլինգի, Սեյմոն Ուելսի, Դիկ Զոնդակի և Ռալֆ Զոնդակի կողմից։


== Սյուժե ==
Բարի հայացք անունով բարի պրոֆեսորը իր կախարդական դիրիժաբլով, որը կարողանում է տեղաշարժվել ժամանակի մեջ, ուղևորվում է դինոզավրերի ժամանակաշրջան։ Բռնելով չորս չար դինոզավրերի՝ պրոֆեսորը կերակրում է նրանց հատուկ դեղամիջոցով՝ վերածելով հրեշներին ուրախ խոսող կենդանիների։ Դրանից հետո պրոֆեսորը տալիս է դինոզավրերին լսելու իր ցանկությունների ռադիոն, որով հնարավոր կլիներ լսել երեխաների երազանքները, որի համար էլ իրականում գիտնականը բռնել էր նախապատմական կենդանիներին։
Դժբախտաբար, նավի համակարգում ժամանակային խնդիրների պատճառով անցյալից եկած բոլոր չորս հյուրերը կատապուլտով նետվում են ուղիղ Լուի անունով տղայի գլխին, որը զբաղվում էր սերֆինգով։ Նա հրեշների հայտնվելուն արձագանքում է որպես սովորական երևույթի, սակայն՝ միայն նա։ Քաղաքացիներին չվախեցնելու համար եկվորները ռոբոտ են ձևանում։ Եվ ամեն ինչ լավ կլիներ, եթե մի փոքրիկ աղջիկ չբացահայտեր նրանց, և Լուին իր նոր ընկերոջ հետ միասին չհայտնվեր պրոֆեսորի չար եղբոր մոտ, որը սարսափների կրկես էր կազմակերպել։ Նա ստիպում է մողեսներին դեղահաբեր ընդունել, որոնք վերադարձնում են նրանց իրենց նախնական տեսքին՝ ասելով, որ եթե կենդանիները չնդունեն դրանք, ապա երեխաները հավերժ կմնան չար եղբոր մոտ մոտ։


== Դերերում ==
Ջոն Գուդմեն՝ տիրանոզավր Ռեքս
Բլեյզ Բերդալ՝ Բաստեր
Ռեա Պերլման՝ Բաստերի մայրը
Ջեյ Լենո՝ Վորբ
Ռենե ԼեՎանտ՝ Վուգ
Ֆելիսիտի Քենդալ՝ Էլզա
Չարլզ Ֆլայշեր՝ Դվիբ
Ուոլթեր Քրոնքայթ՝ պորֆեսոր
Ջոի Շի՝ Լուի
Ջուլիա Չայլդ՝ դոկտոր Ջուլիետա Բլիբ
Քեննեթ Մարս՝ պորֆեսորի եղբայրը
Յարդլի Սմիթ՝ Սեսիլիա Նաթնեթչ
Մարտին Շորտ՝ Սթաբս ծաղրածու
Ջ․ Դ․ Դենիելս՝ հավելյալ ձայներ
Լարի Քինգ՝ ինքն իրեն


== Սաունդթրեք ==
Կոմպոզիտոր՝ Ջեյմս Հորներ


== Թողարկում հեռուստաէկրաններին ==
Ֆիլմն ԱՄՆ–ում կինոթատրոններում ցուցադրվել է 1993 թվականին և հինգ շաբաթվա մեջ հավաքել է 7 միլիոն ամերիկյան դոլար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մենք վերադարձել ենք. դինոզավրերի պատմությունը»(անգլ.) Big Cartoon DataBase կայքում
Միլյուտինո (այլ կիրառումներ)

Միլյուտինո, կարող է վերաբերել՝

Միլյուտինո - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բորսկի շրջանի կազմում։
Միլյուտինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Ագնի

Ագնի (ռուս.՝ Агни́ ), կրակի, տան, զոհաբերության հնդկական Աստված։ Երկրային աստվածներից գլխավորը, որի հիմնական գործառույթը աստվածների և մարդկանց միջև միջնորդությունն է։ 
Ագնիի օրհներգը, որով սկսվում է Ռիգվեդան, գովաբանում է Ագնիին՝ որպես միջնորդ աստված և մարդկանց մեջ որպես անմահ հյուրի, մեծահոգի բարեխոս և պաշտպան մարդկանց դևերից, աղքատությունից և սովից։
Արդեն Ռիգվեդայում նա ներկայացված է մարդկային հատկանիշներով՝ Ագնի-խոհարար և քահանա, ով կատարում է ծիսակատարություն։ Ագնին Ռիգվեդայում ներկայացված է որպես զոհաբերություն ստացող, ինչպես նաև, ով զոհաբերություն է մատուցում այլ դևերին։ կրոնական-էպիկական ստեղծագործությունները՝ Պուրաններ և Մահաբհարաթա, ավելի են մարդեղենացնում Ագնիին։ Ավելի ուշ նրա ազդեցությունը նվազում է. այն դառնում է հարավ-արևելքում տիրող ութ աստվածներից մեկը։ 
Նկարներում Ագնին պատկերված է երեք ոտքերով, երկգլխանի տղամարդ է՝ վեց աչքերով, չորս եղջյուրներով, կարմիր հագուստով։ Դրոշը կրակոտ է, իսկ նրան ուղեցկում է կենդանի՝ գառի տեսքով։ Այդ մարդակերպությունը կարևոր դեր ունի դիցաբանության մեջ։ Ծիսակատարություններում Ագնին հանդես է գալիս կրակի տեսքով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Խիզաբավրա (Ասպինձայի շրջան)

Խիզաբավրա (վրաց.՝ ხიზაბავრა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ասպինձայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1590 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ասպինձայից հեռու է 19 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 585 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բառնաբաս (առաքյալ)

Բառնաբաս առաքյալ (հուն․՝ Βαρνάβας, ծնյալ Հովսեփ (Ἰωσήφ) կամ Joses (Ἰωσής), 1-ին դար, Սալամիս, Կիպրոս, Հռոմեական կայսրություն - 61, Սալամիս, Կիպրոս, Հռոմեական կայսրություն), քրիստոնեական սուրբ է, համարվում է Երուսաղեմում Հիսուսի առաջին աշակերտներից և հետագայում՝ նրա 70 առաքյալներից մեկը։ Ուղղափառ եկեղեցին ավանդաբար ընդունում է, որ նրա եղբայրը՝ Արիստոբուլոս Բրիտանացին նույնպես մտնում էր այդ յոթ տասնյակի մեջ։ Բառնաբաս առաքյալը համարվում է Կիպրոսի ուղղափառ եկեղեցու հիմնադիրը։ Ուղղափառ եկեղեցին հունիսի 24-ը տոնում է որպես Բառնաբաս առաքյալի հիշատակի օր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Die Apostolischen Väter. Griechisch-deutsche Parallelausgabe. J.C.B. Mohr Tübingen 1992. 3-16-145887-7
Der Barnabasbrief. Übersetzt und erklärt von Ferdinand R. Prostmeier. Series: Kommentar zu den Apostolischen Vätern (KAV, Vol. 8). Vandenhoeck & Ruprecht: Göttingen 1999. 3-525-51683-5
Bartlet James Vernon (1911)։ «Barnabas»։  in Chisholm Hugh։ Encyclopædia Britannica 3 (11th ed.)։ Cambridge University Press 
Ragg Lonsdale, Ragg Laura (1907)։ The Gospel of Barnabas։ Oxford: Clarendon Press։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-24-ին։ Վերցված է 2019-08-23  


== Արտաքին հղումներ ==
The Epistle of Barnabas
St. Barnabas the Apostle
St Barnabas Monastery and Icon Museum, Famagusta, Cyprus
St. Barnabas at the Christian Iconography web site.
The Life of St. Barnabas the Apostle in Caxton's translation of the Golden Legend
961

961 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 961 թվականն է, 
X դարի 61-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Անին հռչակվեց Բագրատունյաց թագավորության մայրաքաղաք։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Դոմինիկ Մոնագան

Դոմինիկ Բերնարդ Պատրիկ Լյուկ Մոնագան (անգլ.՝ Dominic Bernard Patrick Luke Monaghan, դեկտեմբերի 8, 1976(1976-12-08), Բեռլին, Արևելյան Գերմանիա), բրիտանացի կինոդերասան, հեռուստահաղորդավար։ Առավել հայտնի է դարձել «Մատանիների տիրակալը» (2001-2003) և «Կորուսյալները» (2004-2010) ֆիլմերի շնորհիվ։ «Կորուսյալները» հեռուստասերիալում Չարլի Փեյսի դերակատարման համար ներկայացվել է «Սատուրն» մրցանակի՝ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասան։


== Կենսագրություն ==
Դոմինիկ Մոնագանը ծնվել է Գերմանիայի Բեռլին քաղաքում։ Մայրը բուժքույր է, հայրը՝ ուսուցիչ։ Մոնագանի ավագ եղբայրը՝ Մեթյուն, մասնագիտությամբ ուսուցիչ է, երգիչ և երաժիշտ։ Երբ Դոմինիկը 11 տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Մեծ Մանչեսթեր, իսկ դրանից հետո՝ Մանչեստր։ Դոմինիկը ազատ տիրապետում է անգլերեն և գերմաներեն լեզուներին։
Դերասան դառնալու ցանկությունը Դոմինիկի մեջ առաջացել է դեռևս մանկության տարիներին, երբ դիտում էր «Աստղային պատերազմներ» ֆիլմը։ Դպրոցական տարիներին նա հանդես էր գալիս տարբեր բեմադրություններում, ինչպիսիք են՝ «Օլիվեր Թվիստի արկածները» և «Սուրբծննդյան երգը առօրյայում»։ Որպես դերասան՝ Դոմինիկ Մոնագանը հայտնի է դարձել «Մատանիների տիրակալը» ֆիլմում Մերիադոկ Բրենդիբակի դերով, «Կորուսյալները» հեռուստասերիալում Չարլի Փեյսի դերով և «FlashForward» հեռուստասերիալում Սայմոն Քեմփոսի դերով։


== Անձնական կյանք ==
2004 թվականից Դոմինիկը հանդիպում էր Էվանջելին Լիլլիի հետ։ 2005 թվականին նրանք նշանադրվեցին։ Նրանց հարաբերությունները որոշ ժամանակով ընդհատվեցին, ապա 2008 թվականին նորից միացան, իսկ ավելի ուշ վերջնականապես խզեցին կապերը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Երաժշտական տեսահոլովակներ ==


== Փաստեր ==
Երբ Դոմինիկը 15 տարեկան էր, հայրը նվիրեց նրան «Մատանիների տիրակալը» գիրքը։ Ավելի ուշ հենց այդ ստեղծագործությունը նրան մեծ ճանաչում բերեց։ Ֆիլմում նկարահանվելուց բացի Դոմինիկը իր գործընկեր Բիլլի Բոյդի հետ մասնակցել է նաև սցենարը գրելուն։
«Մատանիների տիրակալը» ֆիլմի նկարահանումներից հետո Դոմինիկին առաջարկում էին հեքիաթային և ֆենտեզի ժանրի տարբեր դերեր, մինչդեռ նա ցանկանում էր կատարել «մարդկային» դեր, որն էլ հանդիսացավ «Կորուսյալները» ֆիլմում Չարլի Փեյսի դերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դոմինիկ Մոնագան Թվիթթերում
Հարցազրույց Դոմինիկ Մոնագանի հետ Archived 2007-03-03 at the Wayback Machine.
Կարմրաքար (բերդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարմրաքար (այլ կիրառումներ)Կարմրաքար, բերդ Հայաստանում, Զանգեզուրում։


== Ավանդություն ==
Չալաբյալլու թուրքերը հանկարծակի հարձակվում են զանգեզուրցի Մելիք Նուբարի վրա և պաշարում են Կռնասու բերդը։ Մելիք Նուբարը վերցնում է կնոջն ու երեխաներին և գիշերով փախչում դեպի Թիֆլիս, բերդի պաշտպանությունը թողնելով գյուղացիներին։ Բերդը շուտով առնվում է, և շատ կանայք չկամենալով ընկնել թուրքերի ձեռքը, նրա պարիսպներից վայր են նետվում և իրենց արյունով ներկում բերդի քարերը։ Դրանից հետո Կռնասու բերդը վերակոչվում է Կարմրաքարի բերդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տրեցանո սուլ Նավիլիո

Տրեցանո սուլ Նավիլիո (իտալերեն՝ Trezzano sul Naviglio), քաղաք Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։
Բնակչությունը 19 287 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 1929 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20090։ Հեռախոսային կոդը՝ 02։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Ամբրոսիոս Մեդիոլանցին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 7-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Թիլ (Էն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թիլ (այլ կիրառումներ)Թիլ (ֆր.՝ Thil), կոմունա Ֆրանսիայում, Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Միրիբել կանտոնի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Բուրկ ան Բրես։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01418։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 400 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից 16 կմ դեպի հյուսիս-արևելք, 50 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսից։


== Կլիմա ==
Կլիման կիսացամաքային է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը՝ տաք։ Կոմունայում անձրևներ հաճախ են լինում, հիմնականում՝ ամռան ամիսներին։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1070 մարդ։


== Ադմինիստրացիա ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 708 մարդկանցից 558-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 150-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 78,8 % է, 1999 թվականին՝ 73,5 %)։ 558 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 252-ը (280 տղամարդ, 245 կին), գործազուրկ է եղել 33 մարդ (17 տղամարդ և 16 կին)։ 150 պասիվներից 77 մարդ եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 49-ը՝ թոշակառու, 24-ը պասիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Նկարներ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
cassini.ehess.fr. Проверено 12 мая 2014. Archived 2014-05-08 at the Wayback Machine.
Ուսիտա

Ուսիտա  (իտալերեն՝ Ussita), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 444 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 8 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 55 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62039։ Հեռախոսային կոդ՝ 0737։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0737 971211
Էլեկտրոնային փոստ։ comune@ussita.sinp.net
Պաշտոնական կայք։ http://www.ussita.sinp.net


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт населённого пункта (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Վերոնիկա Սոնդեկ

Վերոնիկա Սոնդեկ (իսպ.՝ Verónica Zondek, 1953, Սանտյագո, Չիլի), չիլիացի բանաստեղծ, թարգմանիչ, «80-ական թվականների սերունդ» նեո-ավանգարդիստական թևի ներկայացուցիչ (Խուան Լուիս Մառտինես, Ռաուլ Սուրիտա և այլք)։


== Կենսագրություն ==
Վերոնիկա Սոնդեկը ծնվել է 1953 թվականին Սանտյագոյում, լեհ-գերմանացի հրեաների ընտանիքում։ Ավարտել է Երուսաղեմի հրեական համալսարանի արվեստի պատմության ֆակուլտետը։ Զբաղվել է գեղարվեստական​​ և գիտական​​ գրականության թարգմանություններով։ Նրա թարգմանությամբ լույս է տեսել Դերեկ Ուոլկոտի պոեզիայի ժողովածուն (1994), թարգմանել է բանաստեղծություններ Էն Սեքսթոնից և Գոթֆրիդ Բենից։ Նրա բանաստեղծությունների գրքերը լույս են տեսել Չիլիում, Արգենտինայում։ Ստեղծել է չիլիական պոեզիայի անթոլոգիան, Գաբրիելա Միստրալ նամակագրական հատորները  Լատինական Ամերիկայի գրողների հետ, երեխաների համար գրքերի հեղինակ է։


== Մրցանակներ ==
La Chascona պոեզիայի փառատոնի «Բանաստեղծական հետագիծ մրցանակ», մայիսի 26, 2017 թ.


== Երկեր ==
Entrecielo y Entrelinea. - Santiago: Ediciones Minga, 1984.
La Sombra tras el Muro. - Santiago, Ediciones Manieristas, 1985.
El Hueso de la Memoria. - Buenos Aires: Editorial Ultimo Reino, 1988.
Vagido. - Bs As: Editorial Ultimo Reino, 1991.
Peregrina de mí. - Santiago: Editorial Cuarto Propio, 1993.
Membranza. - Santiago: Ed. Cuarto Propio y Cordillera, 1995 (избранное).
Entre Lagartas. - Santiago: Ed. Lom, 1999.
El Libro de los Valles. - Santiago: Ed. Lom, 2003.
Por gracia de hombre. - Santiago: Ed. Lom, 2008.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография, библиография на сайте Поэты Чили Archived 2019-11-13 at the Wayback Machine.
Биография, библиография, поэзия on line
Стихи on line, эссе, интервью, статьи о творчестве Archived 2013-03-15 at the Wayback Machine.
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Պարտավ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, հայկական եկեղեցի ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Պարտավ (այժմ՝ Բարդա) քաղաքում։


== Պատմություն ==
Պարտավի Սուրբ Գրիգոր մեծ եկեղեցու մասին հիշում է Մովսես Կաղանկատվացին, երբ 711 թվականին Աբդլ-Ազիզ իշխանը Պարտավում ազատների տոհմից սերված Մանկիկին նահատակեց քրիստոնեությունը չուրանալու համար, քաղաքաբնակ հայերը նրա մարմինը ամփոփեցին հիշյալ եկեղեցում.


== Տես նաև ==
Պարտավ


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆայետ շրջան (Կենտուկի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆայետ շրջան (այլ կիրառումներ)Ֆայետ շրջան (անգլ.՝ Fayette County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 736 կմ² է, բնակչությունը՝ 295.803 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լեքսինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1780 թ.։
Դմիտրովկա (գյուղ, Իզյումի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴմիտրովկաԴմիտրովկա (ուկրաիներեն՝ Дмитрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դմիտրովկա գյուղում բնակվում էր 69 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,627 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմել է 110,05 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Դմիտրովկա գյուղը գտնվում է Վելիկայա Կամիշևախա գետի ակունքներից մեկում, հոսանքին ներքև՝ 11 կմ հեռավորության վրա, գտնվում է Վելիկայա Կամիշևախա գյուղը (Բարվենկովսկի շրջան)։ Այս վայրում գետը ցամաքում է, դրա վրա մի քանի պատնեշ են սարքել։ 2 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Վերնոպոլիե գյուղը։


== Տնտեսություն ==
Գյուղում կա ոչխարաբուծական ֆերմա։


== Հիշարժան վայրեր ==
Խորհրդային զինվորների եղբայրական գերեզման։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սաաբրուք

Սաաբրուք, գյուղ Կիլիկիայում, Քարամանի մարզի Նիղդեի գավառում Ջեբելբերեքեթի գավառակում, Հայոց ծոցի հյուսիսային մասում՝ Արագրի Թիլ կոչվող վայրում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծաղկաբուծություն

Ծաղկաբուծություն, բուսաբուծության և գեղազարդ պարտիզագործության բնագավառ։ Խնդիրն է՝ աճեցնել արժեքավոր դեկորատիվ, գունավոր, բուրավետ ծաղիկներով կամ գեղեցիկ տերևներով բույսեր՝ պուրակներում, փողոցներում և հրապարակներում ծաղկանոցներ ստեղծելու, բնակչությանը ծաղիկ մատակարարելու, ինչպես նաև բնակարաններն ու շենքերը ծաղկազարդելու համար։
Հազարամյակներ առաջ զարգացած է եղել Մերձավոր Արևելքի երկրներում և Չինաստանում։ Հայտնի է, որ Պարսկաստանի այգիներում (պարադիզ) աճեցվել են վարդ, շուշան, մանուշակ, կակաչ, եղրևանի և այլն, իսկ Չինաստանի այգիներում՝ վարդ և քրիզանթեմ։
Ծաղկաբուծությունը զարգացած է եղել նաև հին Հայաստանում։ Ուրարտուի մայրաքաղաք Տուշպան հայտնի էր որպես քաղաք-պարտեզ։ Դեռևս Տիգրան Բ Մեծի օրոք հայերը վարդից յուղ էին ստանում և արտահանում։ 


== Տարատեսակներ ==

Լինում է 

բաց
փակ (ջերմատներ, ջերմոցներ) գրունտի։Ջերմատներում աճեցնում են ջերմասեր բույսեր (վարդ, մեխակ, եղրևանի, փողաշուշան և այլն), իսկ բաց գրունտում՝ միայն երկամյա և բազմամյա ծաղկաբույսեր՝ քաղելու և ծաղկային ձևավորումների համար։ Կան նաև սենյակային բույսեր՝ ֆիկուս, արմավենի, կակտուս, ֆիլոդենդրոն, պտղատուներից՝ ցիտրուսայինները (կիտրոն, մանդարին)։
Ալլա (անձնանուն)

Ալլա, իգական անուն։ Տարածված անուն է հատկապես քաղաքներում։


== Վավերական գործածություններ ==
Ուղղափառության մեջ այն կապվում է սբ. Ալլայի անվան հետ, որը մ.թ IV դարի գոթական առաջնորդներից մեկի այրին էր։ Նրա մասին տեղեկանում ենք  Սազոմենի պատմությունից։ Նրանք բնակվում էին այժմյան Ուկրաինայի տարածքում։ Անկախ այն բանից, թե որտեղից է անունը և ինչ է նշանակում, Ալլա անձնանունը գրանցված էր սրբերի անվանացուցակում, որտեղից ուղղափառները (ռուսները, ուկրաինացիները, բելառուսները) անուններ էին ընտրում իրենց երեխաների համար։ Անվան վերաբերյալ առաջին նշումները հիշատակվում են XIX դարում՝ Ալլա Տարասովա (1898-1973), ում պատվին անվանակոչել են  Ալլա Պուգաչովային։
Գոթերենից թարգմանած՝ Alls— ամեն ինչ, Ալլա (ենթադրաբար)՝— «ամենակարող», «հազարափեշակ»։


== Այլ վարկածներ ==


=== Սեմական ծագման վարկած ===
Քրիստոնեական աղբյուրները հստակ չեն նշում մուսուլմանների մոտ անվան գործածումը։ Այնուամենայնիվ քաղդեացիների վարկածի համաձայն այն ծագել է Ալլատ, ալ-Լատ (արաբ․՝ اللات‎‎ , եբրայերեն՝ אלה, אלת-הים‎)  մահացածների թագավորության աստվածուհու անունից։ Նույնիսկ մ.թ.ա. առաջին հազարամյակի կեսին աղջիկներին անվանակոչում էին նրա պատվին։
Սակայն իսլամի ընդունումից հետո անվան գործածություն այլևս չի հանդիպում արաբ կանանց շրջանում։ Այժմ Ալլա անունը արաբների շրջանում տարածված է միայն որպես արական Ալադդին անվան փաղաքշական ձև (օր.՝ Ալլա Մուհամմեդ, ուզբ.՝ علاءالدين محمد Alovuddin Muhammad; պարսկերեն՝ علاءالدين محمد; ամբողջական անվանում՝ Ալա ադ Դունիայ վադ Դին Աբուլ Ֆախտ Մուհամմեդ իբն Թեքեշ)։
«Աստվածուհի» բառը, ընդհանուր արմատից ելնելով, նմանատիպ հնչողություն ունի սեմական այլ լեզուներում ևս։ Չնայած այս անունը տարածված է նաև աշխարհիկ իսրայելցիների շրջանում, իսկ ժամանակակից եբրայերենում  բառը ստացել է այլ հնչերանգ, արտասանվում է  Էլլա, ոչ թե՝ Ալլա։


=== Սկանդինավյան  ծագման վարկած ===
Իսլանդացիները պնդում են, որ Ալլան իսլանդական անուն է։ Բացի դրանից Ալլան գործածվում է այլ՝ Ա տառով սկսվող անունների փոքրացնող-փաղաքշական ձև, օրինակ՝   նորվ.՝ Աիլա — հաջողակ, աստվածներին արժանի, կամ  շվեդերեն՝ Ադել —վեհանձն. Ամենայն հավանականությամբ սբ. Ալլային կոչում էին փաղաքշական ձևով։


== Հայտնի անվանակիրներ ==
Ալլա Աբլաբերդիևա  (ծնված1953), ռուս երգչուհի
Ալլա Ալեքսանդրովնա  (ծնված1948), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ
Ալլա Անդրեասյան (1917-2003), հայ դերասանուհի
Ալլա Բայանովա  (1914–2011), ռուս երգչունի
Ալլա Դեմիդովա   (ծնված 1936), ռուս երգչուհի
Ալլա Թումանյան (ծնված 1950), հայ դերասանուհի
Ալլա Լևոնյան (ծնված 1975), հայ երգչուհի
Ալլա Հարությունյան (ծնված 1948), հայ բժշկուհի
Ալլա Նազիմովա (1879-1945), ամերիկացի դերասանուհի
Ալլա Պուգաչովա (ծնված 1949), ռուս երգչուհի
Ալլա Վարդանյան  ( ծնված 1959), հայ դերասանուհի
Ալլա Տարասովա (1898-1973), ռուս դերասանուհի
Ալլա Տեր-Սարգսյանց (ծնված 1937) հայ ազգագրագետ, հայագետ


== Անվանակոչության տոն ==
Ռուսական ուղղափառ եկեղեցին սբ. Ալլայի անվանակոչության օրը նշում է ապրիլի 8-ին (հուլյան օրացույցով՝ մարտի 26)։
Գոթական եկեղեցին այն նշում է հոկտեմբերի 23-ին։
Սկանդինավցիները սբ. Ալլայի օրը նշում են հունվարի 31-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Л. Цымбалова. Тайна имени. Звезды и судьбы. — Владис, февраль 2008. — С. 704. — ISBN 9785956704349
Ալլա անունի նշանակությունը։ Алла Անունների ազատ հանրագիտարան
Հեկտոր Ռիալ

Յոզե Հեկտոր Ռիալ Լագուիա (հոկտեմբերի 14, 1928(1928-10-14), Պերգամինո, Բուենոս Այրես, Արգենտինա - փետրվարի 24, 1991(1991-02-24), Մադրիդ, Իսպանիա), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, ով հանդես է եկել Ռեալ Մադրիդում 1954 թ.-ից 1961 թվականներին։ Նա եղել է այն ակումբի մասնիկ, որը հինգ անգամ տիրացել է Եվրոպական գավաթին։


== Պարգևներ ==
 Նասիոնալ 1 Ուրուգվայի Պրիմերա դիվիզիոն. 1952 թ.
 Ռեալ Մադրիդ 5 Եվրոպական Գավաթ. 1956, 1957, 1958, 1959, 1960 թթ.
 Ռեալ Մադրիդ 1 Միջմայրցամաքային գավաթ. 1960 թ.
 Ռեալ Մադրիդ 4 Լա Լիգա. 1955, 1957, 1958, 1961 թթ.


== Արտաքին հղումներ ==
(Իսպաներեն) Real Madrid profile
Չեռնոզեմելսկի շրջան (Կալմիկիա)

Չեռնոզեմելսկի շրջան (ռուս.՝ Черноземельский муниципальный район, կալմ. Хар Һазра район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալմիկիա հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1951 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կոմսոմոլսկիյ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 14192 կմ²։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 13034 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,92 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ռաֆայելյան վզով ինքնադիմանկար

Ռաֆայելյան վզով ինքնադիմանկար, իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի նկարը, նկարված 1921 թվականին, մոր մահից հետո, ինչը որ նկարիչը անկեղծությամբ նկարագրել էր որպես իր կյանքի ամենածանր փորձություններից մեկը։ Սա նրա առաջին աշխատանքներից մեկն է։ Նկարված է իմպրեսիոնիզմ ժանրով։ Անունը վերցվել է Ռաֆայելի հայտնի կտավից։


== Նշումներ ==
Նկարչական թանգարան Դալի. — De Agostini, 12/2004.


== Արտաքին հղումներ ==
Նկարի մասին հոդված
Իրավագիտակցություն

Իրավագիտակցություն Ժամանակակից աշխարհում անհատի` որպես սոցիալապես և քաղաքականապես ակտիվ անձի ձևավորման գործում կարևոր նշանակություն ունի իրավագիտակցությունը` հիմնված ազատական-ժողովրդավարական արժեհամակարգի վրա։ Միայն այս դեպքում է հնարավոր անհատի մոտ ձևավորել քաղաքական գործընթացներում դրսևորվող ինքնուրույն քաղաքական վարքագիծ։
Իրավագիտակցությունը հասարակության սոցիալ-իրավական, քաղաքական, հոգևոր-մշակութային զարգացման կարևորագույն բաղադրատարրն է։ Այն դեռևս վաղ ժամանակներից ուղեկցել է մարդկությանը իր բնապատմական զարգացման գործընթացում` ունենալով կարևոր դեր հասարակական կյանքում, այդ իսկ պատճառով իրավագիտակցության հիմնախնդիրը տարբեր դիտանկյուններից ուսումնասիրվում է տարբեր գիտությունների շրջանակներում։ Իրավագետներն ուսումնասիրում են իրավագիտակցությունը առավելապես որպես իրավական հայացքների և պատկերացումների ամբողջություն, որոնք պայմանավորում են անհատի վարքի իրավաչափությունը (կամ անիրավաչափությունը)։
Փիլիսոփաներն ուսումնասիրում են իրավագիտակցությունը որպես հասարակության գիտակցության ձև։
Սոցիոլոգների համար այն կարևորվում է որպես սոցիալական վերահսկողության ինստիտուտ։
Պատմաբանների համար իրավագիտակցությունը պատմականորեն զարգացող երևույթ է։ Մշակութաբաններին այն հետաքրքրում է որպես կոնկրետ հասարակության սոցիալական մշակույթի հատուկ և նշանակալից դրսևորման ձև։


== Հոգեբանական կողմ ==
Հոգեբաններն իրավագիտակցության մեջ կարևորում են անձի հոգեբանական առանձնահատկությունները, որի բովանդակությունն արտացոլվում է մարդու կողմից ընկալվող իրավունքի աշխարհում և վերջինիս վարքում։ Իրավագիտակցության հոգեբանական կողմը կազմում են իրավական երևույթների նկատմամբ մարդկանց սովորություններն ու զգացմունքները։


==== Աղբյուրներ ====
Արթուր Ավագյան. «Հասարակության իրավագիտակցությա դրսևորումը քաղաքական գործընթացներում»[1] Archived 2017-09-18 at the Wayback Machine.:

Կաղապար:Link Hy
Մոնտեռուբյանո

Մոնտեռուբյանո (իտալերեն՝ Monterubbiano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Ֆերմո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 2417 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 76 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 32 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63026։ Հեռախոսային կոդ՝ 0734։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության գրաֆիկը.


== Համայնքի վարչակազմը ==
Հեռախոս։ 0734 259980
Էլ-փոստ։ turismo@monterubbiano.com
Պաշտոնական կայք։ http://www.provincia.ap.it/Monterubbiano Archived 2009-08-08 at the Wayback Machine.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.provincia.ap.it/Monterubbiano Archived 2009-08-08 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Գասպար Իփեկյան թատերախումբ

«Գասպար Իփեկյան թատերախումբ», Համազգային մշակութային միության թատերախումբ։ Կազմակերպվել է 1941 թվականին, դերասան, դրամատուրգ և ռեժիսոր Գասպար Իփեկյանի նախաձեռնությամբ, առաջին ներկայացումը՝ Շանթի «Ինկած բերդի իշխանուհին», տեղի է ունեցել 1942 թվականին։
1952 թվականից կոչվել է հիմնադրի՝ Գասպար Իփեկյանի անունով։ 1960-ական թվականներից թատերախումբը ներկայացումներ է տալիս Բուրջ Համուդ հայաշատ թաղամասի կենտրոնում կառուցված «Հակոբ Տեր-Մեյքոնյան» թատերասրահում (500 տեղանոց)։ Բեմադրվել են ազգային և թարգմանական պիեսներ՝ Լևոն Շանթի «Հին Աստվածներ», «Կայսր», «Քաղաքավարության վնասները» (ըստ Հակոբ Պարոնյանի), Սունդուկյանի «Պեպո», Շիրվանզադեի «Քաոս», Գոգոլի «Քննիչը», Իբսենի «ժողովրդի թշնամին», Պանյոլի «Փառքի վաշխառուները» են։ Թատերախումբը ելույթներ է ունեցել բազմաթիվ երկրներում։
Թատերախմբում գործել են Ժորժ Սարգիսյանը (պարգևատրվել է Լիբանանի պետական, Համազգայինի, Կիլիկիո կաթողիկոսության շքանշաններով), դերասան֊դերասանուհիներ՝ Զ. Շանթը, Ն. Մինասյանը, Գեղամ Տեր-Կարապետյանը, Մ. Սարգիսյանը, Պ. Գարագաշյանը, ժ. Շահապյանը, Հ. Պոպյանը, Հ. Թորիկյանը, Դ. Պոյաճյանը, Ա. Խաչատուրյանը, Վ. Վարդապետյանը, Խ. Արարատյանը և այլք։
1982-1985 թվականներին թատերախումբը ղեկավարել է Բաբկեն Փափազյանը, բեմադրել է Շանթի «Օշին Պայլ» և Մուշեղ Իշխանի «Պարույր Հայկազն և Մովսես Խորենացի» պիեսները։ 1987-2002 թվականներին Վարուժան Խտշյանի բեմադրությամբ թատերախումբը ներկայացրել է Շանթի «Հին Աստվածներ», «Եսի մարդը», «Կայսր», Հակոբ Օշականի «Երկնքի ճամփով», Ա. Միլլերի «Բոլոր զավակներս», «Գինը», Կ. Մանյեի «Օսկարը», Ն. Սայմոնի «Երկրորդ պողոտայի բանտարկյալը», ժ. Շեհադեի «Բրիզբանի գաղթականը» և այլ պիեսներ։ 2003-ին Զ. Ցագուպյանի բեմադրությամբ թատերախումբը ներկայացրել է Մուշեղ Իշխանի «Կիլիկիո արքան» պիեսը։
Տուբի

Տուբի (ռուս.՝ Тубы), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ինեմա (Մեգրեգայի վտակ)

Ինեմա (ռուս.՝ Инема), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Օլոնեցկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեգրեգա գետի ձախ ափին՝ 9,1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և Լադոժսկի լճի ավազան է։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նորայր Բեյլերյան

Նորայր Մանվելի Բեյլերյան (հուլիսի 14, 1929(1929-07-14), Կահիրե, Եգիպտոս), հայ ֆիզքիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1975), պրոֆեսոր (1977): ՀԽՍՀ բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր գործիչ (1981): Եվրոպական բնական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ (2011)։


== Կենսագրություն ==
Նորայր Բեյլերյանը ծնվել է 1929 թվականի հուլիսի 14-ին, Եգիպտոսի Կահիրե քաղաքում։ 1947 թվականին ավարտելէ  Կահիրեի Գալուստյան միջնակարգ դպրոցը, 1953 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանը։ 1976-2000 թվականներին եղել է ԵՊՀ ֆիզիկայի և կոլոիդային քիմիայի ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ՝ պոլիմերման շարժընթացների կինետիկայի հիմնախնդրի լաբորատորիայի գիտական ղեկավար։
Աշխատանքները վերաբերում են հեղուկ ֆազում գերօքսիդների մասնակցությամբ ռադիկալային շղթայական ռեակցիաների կինետիկայի և մեխանիզմի, պոլիմերման -կինետիկական օրինաչափությունների, լազերային, գամմա և ռենտգենյան ճառագայթների ազդեցությամբ անօրգանական օքսիդների մակերեսի ձևափոխման ուսումնասիրությանը։


== Պարգևներ ==
«Ոսկե մեդալ անբասիր աշխատանքի համար» (1970)
«Հայկական ԽՍՀ բարձրագույն կրթության նախարարության պատվավոր դիպլոմ անձնվեր ու անբասիր աշխատանքի համար» (1971)
ՀԽՍՀ բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր գործիչ (1981)
«ԵՊՀ ոսկե մեդալ» (1999 և 2010)
«Կապույտ խաչ» Եվրոպական բնական գիտությունների ակադեմիա (2004)


== Երկեր ==
Քիմիական կինետիկա։ Ուսումնական ձեռնարկ, Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1978։
Քիմիական կինետիկա, մաս 1-2. Երևան, 1978-1980։
Պոլիմերների արտադրությունը և զարգացման հեռանկարները Հայաստանում։ Դանիելյան Վահե Հակոբի, Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, «Գիտելիք» ընկերություն, Երևան, «Գիտելիք», 1982։
Ֆիզիկական և կոլուիդային քիմիա։ Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ, Գրիգորյան Սերգեյ Կոստանդի, Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, Երևանի պետական համալսարան, Երևան, ԵՊՀ , 1983։
Քիմիայի խնդիրներ լուծումներով։ Բուհերի դիմորդների համար, Խաչատրյան Ա. Գ, Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, Երևանի պետական համալսարան, Ֆիզիկական քիմիայի ամբիոն, Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1984։
Էկոլոգիան և ժամանակակից քիմիան։ Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, Փիրումյան Գևորգ Պետրոսի, Խաչատրյան Ա. Գ., Հայկական ՍՍՀ «Գիտելիք» ընկերություն, Երևան, Ա. հ, 1986։
Քիմիայի շտեմարան։ Տեստային հարցեր, խնդիրներ, վարժություններ դիմորդի համար, Սահակյան Լիդա Արշակի, Խաչատրյան Առլիկ Գուրգենի, Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, Սաղաթելյան Շ., Երևան, «Լույս», 1996։
Քիմիայի շտեմարան։ Տեստային հարցեր, խնդիրներ, վարժություններ դիմորդի համար, Սահակյան Լ, Խաչատրյան Ա, Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, Սարգսյան Վ., 2-րդ վերամշակված, լրացուցիչ հրատարակչություն, Երևան, «Զանգակ-97», 1998։
Քիմիայի շտեմարան։ Թեստային հարցեր, խնդիրներ, վարժություններ դիմորդի համար. Ուսումնական ձեռնարկ, Սահակյան Լ, Խաչատրյան Ա, Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, Սարգսյան Վ., 3-րդ վերամակված և լրացված հրատարակչություն, Երևան, «Զանգակ-97», 2001։
Ֆիզիկական քիմիայի դասընթաց։ [Դասագիրք], Հատոր 1-ին, Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, Երևան , Հեղինակային հրատարակություն, 2016։
Ֆիզիկական քիմիայի դասընթաց։ [Դասագիրք], Հատոր 2-րդ, Բեյլերյան Նորայր Մանվելի, Երևան, Հեղինակային հրատարակություն, 2016։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրմաևո (գյուղ, Ալիկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւրմաևոՈւրմաևո (ռուս.՝ Урмаево, չուվաշերեն՝ Урмай), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 109 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Առնոյոտն

Առնոյոտն, կամ Առնոյ ոտն, գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի կազմում։
Տարածված էր Առնոս լեռան արլ. լանջերին՝ մինչև Շատախ ավանը։ Հիշատակվում է «Աշխարհացոյց»–ում (VII դ.) և Թովմա Արծրունու «Պատմութեան» մեջ («Ոտն Առնոյ» ձևով)։ Նախկինում, սխալ ստուգաբանելով («Առ Նոյ ոտն»՝ «Նոյի ոտքերի մոտ»), երբեմն Ա. տեղադրել են Արարատ լեռան հվ. լանջին։


== Տես նաև ==
Վասպուրական
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Գրականություն ==
Թ. Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։
Երեմյան Ա. Տ., Հայաստանը ըստ «Աշխարհացոյց»–ի, Ե., 1963։


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Բի Բենադերեթ

Բեատրիս «Բի» Բենադերեթ  (անգլ.՝ Beatrice "Bea" Benaderet, ապրիլի 4, 1906(1906-04-04), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 13, 1968(1968-10-13), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ ), ամերիկյան դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Բեատրիս Բենադերեթը ծնվել է Նյու Յորքում՝ հրեական ծագմամբ թուրք ներգաղթյալի և իռլանդական արմատներով ամերիկուհու ընտանիքում։ Մանկությունն անց է կացրել Սան Ֆրանցիսկոյում։ Նրա պրոֆեսիոնալ դեբյուտը կայացել է ռադիոյում՝ 12 տարեկանում, իսկ առաջին հաջողությանը հասել է 1940-ականների սկզբին՝ «Հորինող Մաքգին և Մոլլին», «Բերնսի և Ալենի շոուն» և «Իմ սիրելի ամուսինը» կատակերգական հեռուստահաղորդումներում խաղացած դերերի շնորհիվ։ 1940 թվականից  Բի Բենադերեթը կանոնավոր կերպով մասնակցել է «Merrie Melodies» մուլտիպլիկացիոն սերիաների հերոսների ձայնագրման աշխատանքներին, մարմնավորել է  Սիլվեսթերի և Թվիթիի տիրուհին, մայր արջին, Կարմիր գլխարկին, ինչպես նաև ավելի քան երկու տասնյակ կերպարների։ 1950-ականներից նա սկսել է իր կարիերան հեռուստատեսությունում, խաղացել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Ես սիրում եմ Լյուսիին», «Ջորջ Բերնսի և Գրեյսի Ալենի շոուն»,«Սանսեթ Սթրիփ, 77», «Փիթ և Գլեդիս», «Բևերլի Հիլզից գեղջուկ», «Յուբոչկինո կայարան» և «Կանաչ տարածքներ»։ «Ջորջ Բերնսի և Գրեյսի Ալենի շոուն» ֆիլմում Բլանշ Մորտոնի դերի համար Բի Բենադերեթը երկու անգամ  առաջադրվել է  Պրայմ թայմ «Էմմի» մրցանակի։


== Անձնական կյանք ==

Իր առաջին ամուսնուց՝ դերասան Ջիմ Բեննոնից, Բենադերեթը երկու երեխա է ունեցել։ Նրանց ամուսնությունը տևել է 1938 թվականից մինչև 1950 թվականը և ավարտվել ամուսնալուծությամբ։ 1957 թվականին նա ամուսնացել է հնչյունային ռեժիսոր Յուջին Թումբլիի հետ, որի հետ ապրել է 11 տարին։ 1967 թվականին դերասանուհու մոտ ախտորոշվել է թոքերի քաղցկեղ, իսկ մեկ տարի անց՝ 62 տարեկան հասակում, նա մահացել է Լոս Անջելեսում ։ Նրա երկրորդ ամուսինը մահացել է իր հուղարկավորության օրը սրտի կաթվածից և թաղվել նրա կողքին։ Ամերիկյան հեռուստատեսության զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար Բի Բենադերեթը Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Sitcom Queens: Divas of the Small Screen by Michael Karol (2005); ISBN 0-595-40251-8
The Women Who Made Television Funny: Ten Stars of 1950s Sitcoms by David C. Tucker (2007); ISBN 978-0-7864-2900-4


== Արտաքին հղումներ ==
Պրունե (Կանտալի գավառ)

Պրունե (ֆր.՝ Prunet), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 520 մարդ, բնակչության խտությունը` 19.02 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27.34 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 450 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 120 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 12 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 374 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 302-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 72։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,7 %։ 302 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 287 անձ (155 տղամարդ և 132 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (4 տղամարդ և 11 կին)։ 72 անաշխատունակներից 21-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 35-ը` թոշակառուներ, իսկ 16-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE
Պերալեդա դել Սաուսեխո

Պերալեդա դել Սաուսեխո (իսպ.՝ Peraleda del Zaucejo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքում՝ Բադախոս նահանգի Կամպինիա Սուր շրջանում։ Զբաղեցնում է 163,7 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 606 մարդ (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 177 կմ հեռավորության վրա։ Հիմնադրվել է 1472 թվականին։


== Բնակչության թիվ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ժիրովայա (գետ, թափվում է Օխոտի ծով)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ժիրովայա (այլ կիրառումներ)Ժիրովայա (ռուս.՝ Жировая), գետ Ռուսաստանի Կամչատկայի երկրամասի հյուսիս-արևմուտքում։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։ Հոսում է Պենժինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Թափվում է Օխոտի ծով։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության՝.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19080000112120000040652


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սոֆիևկա (գյուղ, Ալեքսանդրովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոֆիևկաՍոֆիևկա (ուկրաիներեն՝ Софіївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
2001 թվականի տվյալներով Սոֆիևկա գյուղում բնակվում էր 287 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լիիվա (գյուղ, Սիմեռպալու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼիիվաԼիիվա (էստ․՝ Liiva), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 44 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
ՄաքԴոնալդսի պատկերանիշ

ՄաքԴոնալդսի պատկերանիշ (նաև «Ոսկե կամարներ», անգլ.՝ Golden Arches), արագ սննդի համաշխարհային ցանցի կետերից մեկի` ՄաքԴոնալդսի պատկերանիշը։ Խորհրդանշում է ապրանքանիշի առաջին տառի ոճավորված պատկերը։ Աշխարհի ամենահայտնի պատկերանիշներից մեկն է։


== Պատմություն ==
1952 թվականին եղբայրներ Ռիչարդ և Մորիս ՄաքԴոնալդները որոշեցին, որ Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Բեռնարդինո քաղաքում գտնվող իրենց ռեստորանի համար անհրաժեշտ է նոր շենք` բոլորովին նոր դիզայնով, որը թույլ կտա հասնելու երկու նպատակի` լինել ավելի արդյունավետ և ունենալ գրավիչ արտաքին տեսք։ Դիմելով տարբեր ճարտարապետների՝ նրանք այս առաջադրանքի համար ընտրեցին մերձակա Ֆոնտանա քաղաքից Սթենլի Մեսթոնին։ Եղբայրները Մեսթոնին առաջարկեցին ձևավորման երկու կողմում կիրառել երկու առանձին կիսաշրջանաձև կամար` կարծելով, որ դա ուշագրավ շենք է։ Սթենլի Մեսթոնն իր օգնական Չառլի Ֆիշի հետ հավանություն տվեց այս գաղափարին և շենքի ճակատի առջև ստեղծեց 25 ֆուտ չափսի (7,6 մետր) թերթավոր մետաղյա երկու կամար, որոնք ներկված էին դեղին գույնով։
1962 թվականին իմիջը թարմացնելու նպատակով ընկերությունը փնտրում էր նոր պատկերանիշ։ Ոմն Ֆրեդ Թյորներ առաջարկեց «V», բայց ընկերության՝ նախագծման և դիզայնի հարցերով ղեկավար Ջիմ Շինդլերը «V» տառը փոխարկեց «M» տառի՝ երկու միացյալ կամարների տեսքով, որոնք անցնում են շենքի ոճավորված տանիքի միջով։ 1968 թվականին պատկերանիշից տանիքի տարրերն անհետացան, և ավելացվեց «McDonald's» ապրանքանիշի անվանումը։
ՄաքԴոնալդսի պատկերանիշի կարմիր և դեղին գույները պատահական չեն. դրանք վառ համադրություն են, ինչը, ըստ հոգեբանների, խթանում է ախորժակը։


== Որոշ առանձնահատկություններ ==
Կանոնից հազվագյուտ բացառություն են կամարները, որոնք ոսկեգույն չեն։ Այսպես, Արիզոնայի Սեդոնա քաղաքում կամարները փիրուզագույն են, քանի որ տեղի իշխանությունները կարծում էին` սովորական կամարներն այդքան էլ չեն համապատասխանի շրջակա բնապատկերի հետ։ Միևնույն ժամանակ նման անսովոր գույնի կամարները ռեստորան են ներգրավում հավելյալ զբոսաշրջիկների։
ՄաքԴոնալդսի ռեստորաններից մեկում, որը գտնվում է Կալիֆոռնիայի Մոնթերեյ քաղաքում, կան սև կամարներ։
Փարիզի Ելիսեյան դաշտերում և Բելգիայի Բրյուգգե քաղաքի նոր ռեստորաններից մեկում կամարները սպիտակ են։
Կան ռեստորաններ, որոնք ունեն միայն մեկ կամար։ Նմանօրինակ ռեստորան կա Արկանզասի Փայն Բլաֆ քաղաքում։ Ընդ որում, այդ նշանն ընդգրկված է ԱՄՆ-ի պատմական վայրերի ազգային գրանցամատյանում։

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Brand iconography — the secret to creating lasting brands?
ՄաքԴոնալդսի պատկերանիշի պատմություն
Չինաստանում «ՄաքԴոնալդս»-ն անվանափոխվել է «Ոսկե կամարներ»
Սատիևո

Սատիևո (ռուս.՝ Сатыево, բաշկիրերեն՝ Сатый), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 681 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հեյբելիադա

Հեյբելիադա (թուրքերեն՝ Heybeliada; կամ Խալկի հուն․՝ Χάλκη), փոքր կղզի Թուրքիայում՝ Մարմարա ծովում։ Կղզին Ստամբուլից ոչ հեռու գտնվող Իշխանաց կղզիների մաս է կազմում։ Կղզեխմբի մեծությամբ երկրորդ կղզին է համարվում Հեյբելիադան՝ Բյույուքադայից հետո։ Կղզու մակերեսը կազմում է 2,5 կմ², իսկ բնակչությունը՝ 4000 մարդ։


== Պատմություն ==
Կղզու թուրքական Հեյբելիադա անունը նշանակում է «պայուսակով կղզի», իսկ հունական Խալկին՝  «պղնձե» (այսպիսի անվանումը պայմանավորված է կղզու տարածքում պղնձի հանքաքարի տարածմամբ)։
Հեյբելիադա կղզին թուրքերի կողմից զավթվել է 1522 թվականին։
19-րդ դարում Խալկի ձկնորսական կղզին դարձավ հարուստ հույների և հրեաների՝ Կոստատդնուպոլսի  առևտրականների և բանկիրների սիրված ու հանրաճանաչ ամառանոցը։ Հընթացս մի քանի տասնամյակի, կղզու բնակչությունը 800-ից ավելացավ ու հասավ 4000-ի։
Թուրքերը ստվարացան այն ժամանակ, երբ երկրում հռչակվեց հանրապետությունը։ Սակայն այսօր էլ վերոհիշյալ փոքրամասնությունները ապրում են կղզիներում։
Հեյբելիադայի հյուսիսային հատվածում կառուցվեց նոր ավան՝ նորաձև տներով։ Մի ժամանակ այստեղ է ապրել ռուս փիլիսոփա Կոնստանտին Լեոնտևը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Հեյբելիադայի գլխավոր ուղղափառ սրբությունը համարվում է հունական Սուրբ Երրորդության վանքային համալիրը։ Մենաստանը հիմնադրվել է դեռևս 9-րդ դարում բյուզանդացի աստվածաբան Սուրբ Փոտ պատրիարքի կողմից։

1844 թվականին Պոլսո պատրիարք Գերման 4-րդի ջանքերով վանական համալիրին կից ձևավորվեց Խալկի աստվածաբանական դպրոցը։ Այստեղ ուսանեցին Կոստանդնուպոլսի հոգևոր պետերը, ինչպես նաև  Ալեքսանդրյան, Էլլադայի ուղղափառ եկեղեցիների ներկայացուցիչնեը։ Իր գործունեության ընթացքում աստվածաբանական այս դպրոցը տվեց ավելի քան հազար շրջանավարտներ։ Խալկի հոգևոր ճեմարանը փակվեց ու լուծարվեց 1971 թվականին թուրքական իշխանությունների որոշմամբ։ Ցայսօր էլ շարունակվում են կառավարության հետ բանակցությունները, որ կրկին բացվի աստվածաբանական այս դպրոցը, սակայն դեռևս ջանքերն ապարդյուն են։ Դպրոցի գրադարանում հայտաբերվել է «Սուգդեյայի վարք սրբոց» ձեռագիրը, որը գրվել է ներկայից Ղրիմի Հանրապետության Սուդակ քաղաքում։
Նավամատույցի մոտ, İmralı sokak նրբանցքում է գտնվում մեկ այլ ուղղափառ եկեղեցի՝ Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացու եկեղեցին՝ կառուցված 1857 թվականին։
Կղզու ամբողջ տարածքում արգելված են բոլոր տեսակի ավտոտրանսպորտային միջոցները, բացառություն են կազմում միայն ոստիկանական և հրշեջ մեքենաները։ Կղզու բնակիչները օգտվում են կառքերից ու ֆայտոններից։


== Գրականություն ==
1922 թվականին ռուս գրող Ալեքսեյ Տոլստոյը գրում է ռուս արտագաղթյալների առօրյայի մասին մի պատմվածք «Խալկի կղզում» վերնագրով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Страница Хейбелиады на сайте Стамбула Archived 2017-07-08 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Heybeliada - Halki Archived 2010-08-11 at the Wayback Machine.
Heybeliada Gezgin Rehberi Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine.
Heybeliada Rehberi(չաշխատող հղում)
Heybeliada Tanıtımı & Resim Galerisi Archived 2009-04-11 at the Wayback Machine.
Uzaydan Heybeliada18px
Heybeliada Sefer Şehir Hatları Sefer Saatleri Archived 2016-04-03 at the Wayback Machine.
Կոլոմերս

Կոլոմերս (իսպ.՝ Colomés, баск. Colomers, кат. Colomers), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Կատալոնիայի Ժիռոնա գավառի ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ-Էմպոռտայի մի մասում։ Զբաղեցնում է 4,30 կմ²։ Բնակչություն՝ 201 (2010)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Տատարկա (Ստորին Տերսի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տատարկա (այլ կիրառումներ)Տատարկա (ռուս.՝ Татарка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ստորին Տերս գետի ձախ ափին՝ 39 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դոնալդ Գլովեր

Դոնալդ Մաքինլի Գլովեր (անգլ.՝ Donald McKinley Glover, սեպտեմբերի 25, 1983(1983-09-25), Էդվարդս, Քերն շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի երաժիշտ, դերասան և հումորիստ։ Որպես ռեփեր նա հանդես է գալիս Չայլդիշ Գամբինո (անգլ.՝ Childish Gambino) բեմական անվամբ, իսկ որպես դիջեյ` mcDJ անվամբ։


== Կարիերա ==
Գլովերը իր կարիերան սկսել է որպես հումորիստ՝ նկարահանվելով Derrick Comedy հումորային խմբի հոլովակներում։ Երաժշտական կարիերան սկսել է միքսթեյպներ թողարկելով, իսկ 2011 թվականին ստորագրել է պայմանագիր Glassnote Records ձայնագրման լեյբլի հետ և դարձել դրա անդամ։ Նրա առաջին՝ «Camp» կոչվող ստուդիական ալբոմը թողարկվել է 2011 թվականի նոյեմբերին։ 2013 թվականի դեկտեմբերին վաճառքի է դուրս եկել նրա «Because the Internet» անվանումը կրող երկրորդ ալբոմը, որը Billboard 200 հիթ շքերթում զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը և առաջադրվել է Գրեմմի մրցանակի՝ «Լավագույն ռեփ ալբոմ» անվանակարգում, սակայն չի հաղթել։ 2016 թվականի դեկտեմբերին թողարկվեց նրա երրորդ՝ «Awaken, My Love!» կոչվող ալբոմը։
Գլովերը նաև դերասան է և նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում ու հեռուստասերիալներում։ 2016 թվականի սեպտեմբերին կայացավ նրա հեղինակային «Ատլանտա» հեռուստասերիալի պրեմիերան, որի գլխավոր դերում հանդես է գալիս ինքը, որի համար, 2017 թվականին, արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի՝ «Լավագույն դերասան՝ կատակերգական սերիալում» անվանակարգում։
2018 թվականի օգոստոսին Գլովերը ստացել է MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխության մրցանակ «This is America»-ի համար՝ «Տարվա լավագույն տեսահոլովակ ՝ սոցիալական ուղերձով» անվանակարգում։
2019 թվականին «This is America» ստեղծագործությունը «Գրեմմի» մրցանակաբաշխությունում արժանացել է չորս մրցանակի՝ «Տարվա ձայնագրություն», «Տարվա երգ», «Լավագույն ռեփ կատարում» և «Լավագույն տեսահոլովակ» անվանակարգերում։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===
«Camp» (2011)
«Because the Internet» (2013)
«Awaken, My Love!» (2016)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Դավիթ Ծարեցու շարժում

Դավիթ Ծարեցու շարժում, շարժում, որը ծավալել էր Ջերմուկ բերդի Ծար գյուղի մոտ ապրող մի մարդ՝ Դավիթ Ծարեցին, որը 1250 թվականին սկսում է քարոզել ժողովրդի մեջ, որ ինքը Աստծուց օժտված է հիվանդներ բուժելու։ Շարժումը ծավալվում է, քանի որ աշխարհիկ ֆեոդալներից բացի, ժողովրդին կեղեքում էին նաև 
հոգևոր ֆեոդալները։ Դավթի մասին պատմում է Կիրակոս Գանձակեցին։ Դավիթը մի փայտյա խաչ է կանգնեցնում եկեղեցու դռան առաջ՝ ի նշան «հրաշագործությունների»։ Դրանից հետո Հայաստանի տարբեր շրջաններից նրա մոտ են սկսում հավաքվել բազմաթիվ մարդիկ։ Նրանք լսում են Դավթի քարոզները, հավատում նրան և երես դարձնում այն հոգևորականներից, որոնք թշնամաբար էին տրամադրված Դավթի հանդեպ։


== Շարժման ընթացքը ==
Կիրակոս Գանձակեցին, ինչպես նաև բարձրաստիճան հոգևորականները փորձում են ցրել շարժումը, հեռացնելԴավթի շուրջ համախմբվածներին, ձերբակալել նրանց, սակայն ժողովուրդը, ըմբոստանում է Դավթին ձերբակալել ցանկացող հոգևորականների դեմ և հարձակվում նրանց վրա՝ ցանկանալով սպանել նրանց։ Եպիսկոպոսն ու մյուս հոգևորականները հազիվ են ազատվում ժողովրդի ցասումից և հեռանում են։ Սակայն Դավիթ Ծարեցու կողմնակիցներից ոմանք օժանդակում են հոգևորականներին, որոնք կարողանում են ձերբակալել նրան և արտաքսել իր հայրենի Գառնի գյուղը, իսկ հավաքված ժողոուրդը ցրվում է։


== Շարժման նշանակություն ==
Դավիթ Ծարեցու շարժումը կարևոր երևույթ էր, որովհետև այն դրսևորում էր ժողովրդի դժգոհությունը սեփական շահագործողների դեմ։ Դավիթ Ծարեցին բարձրացնում էր Հայոց պետականության գաղափարը՝ հայտարարելով, որ իր որդիներից մեկը կլինի Հայոց թագավոր, իսկ մյուսը՝ կաթողիկոս։


== Ծանոթագրություններ ==