Էլդա Գրին

Էլդա Գրին (ի ծնե՝ Էլդա Աշոտի Գրիգորյան, ամուսնական ազգանունը՝ Աբրահամյան, մարտի 10, 1928(1928-03-10), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 27, 2016(2016-10-27), Երևան, Հայաստան), հայ արձակագիր, հոգեբան, դատաբժշկական փորձագետ, հոգեբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1928 թվականին, Թիֆլիսում (Վրաստան), մտավորականի ընտանիքում։ Հայրը՝ Աշոտ Դավիթի Գրիգորյանը, իր հեղափոխական Գրին ծածկանունով է դստերը գրանցել ծննդյան վկայական։ Էլդա Գրինի մանկության և ուսումնառության առաջին տարիներն անցել են Մոսկվայում։ 1937 թվականին նրա հորը, որը Նավթի համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն էր, քաղաքական հողի վրա ձերբակալել և աքսորել են Կոլիմա։ Ընտանիքը փոխադրվել է Երևան։ Այստեղ Էլդա Գրինն ընդունվել և ավարտել է Պուշկինի անվան դպրոցը, այնուհետև գերազանցությամբ՝ Ռուսական մանկավարժական ինստիտուտի օտար լեզուների ֆակուլտետը՝ զուգահեռ աշխատելով հայկական հեռագրական գործակալությունում որպես թղթակից։ Ասպիրանտուրան ավարտել է Մոսկվայում, որտեղ էլ 1955 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ հոգելեզվաբանության գծով։ Նույն թվականից հոգեբանություն է դասավանդել Երևանի պետական համալսարանում. հոգեբանության պրոֆեսոր է։ 1968 թվականից հանդիսացել է դատահոգեբանական փորձաքննության հիմնադիրը Հայաստանում, նույն թվականից աշխատել որպես փորձագետ-հոգեբան։


=== Ընտանիքը ===
Ամուսինը՝  Ավրաամ (Աբրահամ) Աբրահամյան
Դուստրը՝ Մարինա Աբրահամյան, դաշնակահարուհի
Դուստրը՝ Աննա Էլբակյան, դերասանուհի
Որդին՝ Տիգրան Աբրահամյան, նկարիչ
Որդին՝ Սամվել Աբրահամյան, պատմաբան և լեզվաբան
Թոռը՝ Էդգար Էլբակյան Կրտսեր, դերասան
Թոռնուհին՝ Լիլի Էլբակյան, դերասանուհի


== Գործունեություն ==
1972 թվականից Մոսկվայում սովորել է դոկտորանտուրայում՝ գրելով սոցիալ-հոգեբանական ոլորտին առնչվող թեզ։ Շուրջ 140 գիտական աշխատանքների հեղինակ է, այդ թվում՝ նաև դասագրքերի ու ձեռնարկների, որոնք, մասնավորապես իրավաբանական հոգեբանության ոլորտում, հանրապետությունում առաջինն են։ 2004 թվականից ՀՀ մանկավարժա-հոգեբանական ակադեմիայի իսկական անդամ է։ Ընդգրկված է ակտիվ հասարակական գործունեության մեջ, ՀՀ նախագահին կից ներման հանձնաժողովի անդամ է։ Ընդգրկված է նաև մի քանի այլ հանձնաժողովներում։ Էլդա Գրինն այդ ամենին զուգահեռ հանդես է գալիս նաև հայերեն և ռուսերեն պատմվածքներով (սկսած 1957 թվականից), որոնք հրատարակվել են հանրապետության և արտերկրի տարբեր թերթերում, ամսագրերում և ժողովածուներում։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի տարբեր լեզուներով։


== Պարգևներ ==
Հայաստանի գրողների միության «Գրական վաստակի համար» մեդալ, 2008
«Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին թիկունքում կատարած քաջարի աշխատանքի համար» մեդալ


== Գրքեր ==
Գիշերային էտյուդ, Երևան, 1973։
Իմ այգին, Երևան, 1983։
Մանկության ափ, Երևան, 1987։
Белые птицы, Ереван, 1988.
Ուզում ենք գեղեցիկ ապրել, Երևան, 1992։
Шаги по мокрому песку, Ереван, 1997.
Օրը դեռ չի վերջացել, Երևան, 2000։
Ռեքվիեմ, 2002։
Փաստաբանական գործունեության հոգեբանություն։ Զանգակ-97, 2002, 60 էջ։
Դատահոգեբանական փորձաքննությունը քրեական և քաղաքացիական դատավարություններում։ Զանգակ - 97, 2002, 72 էջ։
Դատական գործունեության հոգեբանություն։ Զանգակ-97, 2002, 54 էջ։
Ուղղիչ (պենիտենցիար) հոգեբանություն։ Զանգակ-97, 2002, 54 էջ։
Երազների տիեզերք, Երևան, 2004։
Իրավաբանական հոգեբանություն։ Դասագիրք բարձրագույն ուս. հաստատ. համար (համահեղինակ)։ Զանգակ-97, 2004, 432 էջ։
Մեղք, ապաշավանք, կատարսիս։ Զանգակ-97, 2005, 69 էջ։
Bili ptaci, Praha, 2006.
Этот удивительный цвет хаки, Ереван, 2008.
Ձեռքերը. պատմվածք 35 լեզուներով, Երևան, 2010, 160 էջ։ ISBN 978-99941-1-790-1
Նատյուրմորտ սև ֆոնի վրա, 2011, 176 էջ։ ISBN 978-99941-1-879-3
Натюрморт на черном фоне, Ереван, 2011:
Ծառերին դեռ կախված էր առավոտը։ 2015, 168 էջ։ ISBN 978-9939-68-392-8
Elda Grin, "Riviera Caucasien", 10 nouvelles. Traduit de l'arménien par Arusyak Bakhchinyan Grino. Erevan, 2016.


=== Մամուլ ===
Ինձ հետ սիրալիր մի խոսիր։ «Գրական թերթ», 1969, № 7։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էլդա Գրինը Զանգակ հրատարակչությունում
Էլդա Գրին - Գրական Թերթ