armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հայկական մանկավարժական ընկերություն

Հայկական մանկավարժական ընկերություն։ Ստեղծվել է 1970 թվականին։ Բարձրագույն ղեկավար մարմինը համագումարն է (առաջինը՝ 1970 թվականին), գործադիրը՝ հանրապետական խորհուրդը։ Նպատակն է աջակցել աճող սերնդի ուսման ու կոմունիստական դաստիարակության վերաբերյալ կուսակցության և կառավարության միջոցառումների իրականացմանը։ Պրոպագանդում է սովետական մանկավարժության նվաճումները, համագործակցում ժողկրթության մարմինների, մանկավարժական ուսանողական հաստատությունների հետ ուսուցման պրոցեսում առաջավոր փորձը ներդնելու համար։ Նպաստում է ընկերության անդամների գաղափարաքաղաքական, գիտական մակարդակի բարձրացմանն ու մանկավարժամեթոդական վարպետության կատարելագործմանը։
Մասնակցում է դասագրքերի և ուսումնա–մեթոդ, ձեռնարկների պատրաստմանն ու հրատարակմանը, թողարկում գրքույկներ։ 1986 թվականին ուներ 54 հազար անհատ, և 2400 կոլեկտիվ անդամ։
Ֆաբիո Բորինի

Ֆաբիո Բորինի (իտալերեն՝ Fabio Borini, մարտի 29, 1991(1991-03-29), Բենտիվոլիո, Բոլոնյա գավառ, Էմիլիա Ռոմանիա, Իտալիա), իտալացի ֆուտբոլիստ, անգլիական Լիվերպուլի հարձակվող։ 2020 թվականի դեկտեմբերին պայմանագիր է ստորագրել թուրքական «Ֆաթիհ Կարագյումրյուկ» թիմի հետ։ 2012 թվականի փետրվարի 27-ին առաջին անգամ հրավիրվել է Իտալիայի ազգային հավաքական՝ Մարիո Բալոտելլիի փոխարեն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անհատական պրոֆիլը Լիվերպուլի պաշտոնական կայքում Archived 2012-10-28 at the Wayback Machine.
Մարիանո Ռախոյ

Մարիանո Ռախոյ (իսպ.՝ Mariano Rajoy, մարտի 27, 1955(1955-03-27), Սանտյագո դե Կոմպոստելա, Իսպանիա), իսպանացի քաղաքական գործիչ, 2004 թվականից՝ Ժողովրդական կուսակցության առաջնորդ, 2011 թվականի դեկտեմբերի 1-ից՝ Իսպանիայի վարչապետ։
Նախարարական պաշտոններ է զբաղեցրել Խոսե Մարիա Ասնարայի կառավարության ժամանակ․ 2000 թվականի փետրվարի 28-ից 2003 թվականի սեպտեմբերի 3-ը զբաղեցրել է փոխվարչապետի, 2001 թվականի փետրվարից 2004 թվականը՝ Ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ 2004 թվականի ապրիլի 17-ին ընտրություններում կուսակցության պարտությունից հետո անցել է ընդդիմության գլուխ։
2008 թվականին պառլամենտական ընտրություններում պարտվել է սոցիալիստներին՝ Խոսե Լուիս Ռոդրիգես Սապատերոյի գլխավորությամբ։
2011 թվականի նոյեմբերի 20-ին պառլամենտական համընդհանուր ընտրություններում Իսպանիայի Ժողովրդական կուսակցությունը նրա ղեկավարությամբ հաղթանակ տարավ՝ ստորին պալատում ստանալով 186 տեղ (350-ից)։
Ներկայումս համարվում է Իսպանիայի պատմության մեջ միակ վարչապետը, ով իր պաշտոնը զբաղեցնում է 2 միապետների ժամանակ՝ Խուան Կարլոս I-ի՝ 2011-2014 թվականներին և Ֆիլիպե VI-ի՝ 2014 թվականից։


== Կրթություն ==
Ռախոյը Գալիսիայի 1932 թվականի ինքնավարության կանոնակարգի հեղինակներից մեկի թոռն է, ով համալսարանում մանկավարժական աշխատանքից հեռացվել էր բռնապետության տարիներին՝ մինչև 1950-ական թվականները և Պոնտեվեդրա քաղաքի դատարանի քարտուղարի որդին։ Դաստիարակվել է որպես կաթոլիկ։
Դիպլոմավորված փաստաբան է։ Սանտիագո դե Կոմպոստելա համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի վերջին կուրսում պատրաստվում էր անշարժ գույքի գրանցողի պաշտոնին, որը զբաղեցրեց 24 տարեկանում՝ համալսարանն ավարտելուց հետո՝ այդպիսով դառնալով Պադրոնի (Գալիսիա), Վիլյաֆրանկա դել Բիերսոյի (Լեոն) և Սանտա Պոլայի (Ալիկանտե) անշարժ գույքի ամենաերիտասարդ գրանցողը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Profile page (իսպ.)
Extensive biography by CIDOB (իսպ.)
Árbol Genealógico de Mariano Rajoy Archived 2014-01-09 at the Wayback Machine. (իսպ.)
Ուլովկա (Ներլի վտակ)

Ուլովկա (ռուս.՝ Уловка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ներլի գետի աջ ափին՝ 16 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010300812110000032760
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110003276
Ավազանի կոդը - 09.01.03.008
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գրիգոր Լուսավորիչ (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիգոր Լուսավորիչ (այլ կիրառումներ)Գրիգոր Լուսավորիչ, լեռ Ղարաբաղի բարձրավանդակի Ջրաբերդի շրջանում։ Հիշատակվում է հայկական ձեռագրերից մեկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հեգնանք

Հեգնանք, իրոնիա ( հուն․՝ είρωνεία՝ շինծուություն, ծաղր), կյանքի նկատմամբ երգիծական վերաբերմունքի արտահայտման ձևերից մեկը (տես նաև Երգիծանք)։ Հեգնանքը, ամենից առաջ, պատկերավորության ոճական-արտահայտչական միջոց է։ Սակայն հեգնանքը տարբերվում է սովորական երգիծանքից նրանով, որ բացասական վերաբերմունքն արտահայտում է անուղղակի ճանապարհով, առերես դրական հատկանիշներ վերագրելով։ Ըստ ձևի հաստատելով անձի կամ երևույթի արժանիքները, դրանով իսկ ցույց է տալիս դրանց լիակատար բացակայությունը (օրինակ, «Քաջ Նազար» արտահայտությունը կամ «Որքան հերոսական միջոցներ մի չնչին՝ մանր, եսամոլ նպատակի համար» խոսքերը՝ Ռաֆայել Պատկանյանի «Փառասերը» վիպակի հերոս Ալթմազովի մասին)։ Ավելի լայն առումով՝ հեգնանքը իրականության գեղագիտական գնահատման եղանակ է, որը մեծ տեղ է գրավել XIX դ. ռոմանտիկական արվեստում։ Ռոմանտիկական հեգնանքը օգնում էր սուբյեկտիվորեն վեր կանգնելու իրականության ողբերգական հակադրություններից, հաստատելու անհատի իրավունքները, նրա գերազանցությունը հակառակորդի նկատմամբ։ Հեգնանքը կարող է ընդգրկել գեղարվեստական երկն ամբողջությամբ, դառնալով նրա բովանդակության և կառուցվածքի էական հատկանիշներից մեկը (օրինակ, է. Ռոտերդամցի, «Գովք հիմարության», Երվանդ Օտյան, «Վաճառականի մը նամակները կամ կատարյալ մարդ ըլլալու արվեստը»)։


== Արտաքին հղումներ ==
The final irony
Article on the etymology of Irony Archived 2005-03-08 at the Wayback Machine.
"Irony", by Norman D. Knox,
Ջունեյթ Արքըն

Ջունեյթ Արքըն (թուրքերեն՝ Cüneyt Arkın; ի ծնե անվանումը՝ Ֆահրեթթին Ջյուրեքլիբաթըր, թուրքերեն՝ Fahrettin Cüreklibatır; սեպտեմբերի 8, 1937(1937-09-08), Odunpazarı, Էսքիշեհիրի մարզ, Թուրքիա - հունիսի 28, 2022(2022-06-28), Ստամբուլ, Թուրքիա), թատրոնի և կինոյի թուրք դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։
Արքընը բժշկական գիտությունների դոկտոր է։ Զբաղվել է մարտարվեստի 7 տարբեր տեսակներով։ Նկարահանվել է ավելի քան 310 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ Համարվում է բոլոր ժամանակների թուրք ամենահայտնի դերասաններից մեկը։ Նրա մասնակցությամբ ֆիլմերը թարգմանվել են մի քանի լեզուներով։ Ջունեյթ Արքընին հաճախ անվանում են «թուրքական Ալեն Դելոն»։
Նա հիմնականում նկարահանվել է պատմական դրամաներում, որտեղ իրադարձությունները ծավալվել են Օսմանյան կայսրության առաջին դարերում։ Այդպիսի ֆիլմերից է Մալքոջօղլու Ջեմ Սուլթանի մասին պատմող ֆիլմը։ Չնայած պատմական ֆիլմերում գրանցած հաջողություններին, 1970-ական թվականների վերջին նկարահանվել է նաև քաղաքական ֆիլմերում, որոնցից ամենահայտնին ռեժիսոր Ռեմզի Այդըն Յոնթյուրքի «Երեք տղամարդկանց եռապատումն» է։
Արքընին միջազգային մեծ հռչակ է բերել Չեթին Ինանչի «Մարդը, ով փրկել է աշխարհը» ֆիլմը (թուրքերեն՝ Dünyayı Kurtaran Adam)։ Սա ֆանտաստիկ ժանրի ֆիլմ է, որտեղ օգտագործվել են տեսարաններ նաև «Աստղային պատերազմներ» ֆիլմից։
Ջունեյթ Արքընին են առաջարկել Ջեյմս Բոնդի դերը, սակայն նա հրաժարվել է։ Ավելի ուշ գործակալի դերը մարմնավորել է Թիմոթի Դալթոնը։


=== Հեռուստասերիալներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
A special trailer Archived 2005-04-28 at the Wayback Machine.
C%C3%BCneyt Arkın (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Official Webpage (թուրքերեն)
Джюнейт Аркын на сайте TurkishtvSeries.ru Archived 2015-06-26 at the Wayback Machine.
Դևիդ Բերրի

Դավիդ Բերրի (անգլ.՝ David Berry, հունվարի 18, 1984(1984-01-18), Տորոնտո, Կանադա), ավստրալիացի դերասան։


== Վաղ տարիներ և կրթություն ==
Բերրին ծնվել է Կանադայի Տորոնտո քաղաքում՝ ավստրալիացիների ընտանիքում, որոնք տեղափոխվել են Սիդնեյ իրենց որդու ծնվելուց 7 տարի հետո։ Մինչ դերասանական կարիերան սկսելը նա լրագրող էր աշխատում։ Ապագա դերասանը սովորում էր դրամատիկական արվեստի ազգային ինստիտուտում, որը ավարտել է 2010 թվականին։


== Գործունեություն ==
2012 թվականին Բերրին հայտնվում է «Տուն և հեռու» սերիալում՝ Լոգան Մեյերի դերում։ Նույն թվականին նա նկարահանվել է «Լեդի-դետեկտիվ միսս Ֆրայն Ֆիշերը» հեռուստասերիալի էպիզոդներից մեկում։
2013 թվականին նա միանում է «Վայր, որը անվանում են տուն» հեռուստասերիալի հիմնական դերասանական կազմին՝ Ջեյմս Բլայթի դերում. գեյ, որին Ավստրալիայում 1950-ական թվականներին հետապնդում են համասեռամոլության պատճառով։
2016 թվականի օգոստոսին հայտնի է դարձել, որ Բերրին Starz ալիքի «Օտարականը» հեռուստասերիալում խաղալու է լորդ Ջոն Գրեյի դերը։


== Անձնական կյանք ==
2012  թվականին Բերրին ամուսնացել է Քրիստինե Տեսիկի հետ։ Իրենց զավակը ծնվել է 2016 թվականին։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (190801-190900)

Աստերոիդների ցանկ (190701-190800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (190901-191000)
 Աստերոիդների ցանկ (190701-190800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (190901-191000)
Մեդեդսիզ

Մեդեդսիզ (թուրքերեն՝ Medetsiz Dağı, հայտնի է նաև որպես Մեդդեսիզ, Մեդեթսըզ, Մետտեսիզ), լեռնագագաթ Թուրքիայի Մերսինի մարզում, Լեռնային Կիլիկիայում, Կիլիկյան Տավրոս լեռնահամակարգի արևելյան մասում, Բուլղար լեռներում։ Կիլիկյան Տավրոսի ամենաբարձր գագաթն է (3524 մ)։ Հյուսիսից բարձր ժայռ է, իսկ հարավային լանջը համեմատաբար ավելի մեղմ է։ Մեդեդսիզ լեռը հանրաճանաչ գագաթ է լեռնագնացության համար։ 1960 թվականին լեռան վրա Fairchild F27 ինքնաթիռ վթարի է ենթարկվել և 11 մարդ զոհվել է


== Ծանոթագրություններ ==
Դյոգտևո (Ռոստովի մարզ)

Դյոգտևո (ռուս.՝ Дёгтево), սլոբոդա Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Մտնում է Դյոգտևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Միլլերովո շրջկենտրոնից գտնվում է 33 կմ հեռավորության վրա։
2011 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 1365 մարդ։
Ալեքսանդր Մյասնիկյանի կիսանդրի (Երևան)

Ալեքսանդր Մյասնիկյանի կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Շենգավիթ համայնքում՝ Երևանի Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան թիվ 66 հիմնական դպրոցի առջև։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1959 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Գրիգոր Ահարոնյան
Ճարտարապետ՝ Էդուարդ Սարապյան


== Տես նաև ==
Ալեքսանդր Մյասնիկյանի հուշարձան (Երևան)
Երևանի Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան թիվ 66 հիմնական դպրոց
Այմակ բարբառ

Այմակ բարբառ (պարսկերեն՝ آیماقی), Աֆղանստանում խոսվող մոնղոլերենը, որն զգալի ազդեցություն է կրել պարսկերենից։ Այս լեզվով խոսում են կենտրոնական Աֆղանստանի հյուսիս-արևմուտքում, արևելյան Իրանում և Տաջիկստանում։ Այմակ ժողովրդի հիմնական խոսվածքն է։ Այն շատ նման է խորասանի և դարի բարբառներին։ Ենթադրաբար այմակներն ունեն 5-15 % գրաճանաչություն։


== Բարբառներ ==
Այմակի ենթաբարբառները.

Չինգիզի
Ֆիրոզկոհի
Ջամշիդի
Մալիկի
Միզմաստ
Թայմանի
Թայմուրի
Զայնալ
Զոհրի


== Հնչյունաբանություն ==
Հնչյունաբանորեն՝ արևելյան պարսկերենի բարբառներից մեկն է և նման է դասական պարսկերենին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերխնեե Ուֆինե

Վերխնեե Ուֆինե (ռուս.՝ Верхнее Уфинье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դմիտրովսկի գյուղական խորհուրդ (Մաշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դմիտրովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Դմիտրովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Дмитрівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դմիտրովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1013 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 46,26 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,90 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Անդրկովկասի աշխատավորուհի

«Անդրկովկասի Աշխատավորուհի», պատկերազարդ ամսագիր։ ՌԿ(բ)Կ Անդրերկրկոմի կինբաժին պաշտոնական հրատարակությունը։ Լույս է տեսել 1922-1924 թվականներին Թիֆլիսում։ Պարբերականի նպատակը աշխատավոր կանանց կրթելն ու լուսավորելն էր, նրանց հասարակական-քաղաքական իրադարձությունների ոլորտ ներգրավելը։
Ունեցել է «Քաղաքական», «Գիտական», «Գրական» բաժիններ։ «Անդրկովկասի Աշխատավորուհու կյանքից», «Տուն և տնտեսություն» խորագրերով տպագրել է լուրեր, տեղեկություններ կանանց հասարակական գործունեության և առօրյայի մասին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Մինասի տաճար

Սուրբ Մինասի մայր տաճար (հուն․՝ Καθεδρικός Ναός Αγίου Μηνά), հույն ուղղափառ եկեղեցի, որը գտնվում է Հունաստանի Կրետե կղզում գտնվող Հերակլիոն քաղաքում։
Համարվում է Կրետեի գլխավոր տաճարներից և կրոնական կառույցներից մեկը։ Սուրբ Մինասի տաճարը Հունաստանի տարածքում գտնվող ամենամեծ կրոնական կառույցն է (Այստեղ կարող է տեղավորվել մինչև 8000 մարդ)։
Եկեղեցու անվան սրբի սրբատոնն ընդունված է պաշտոնապես նշել ամեն տարվա նոյեմբերի 11-ին։


== Պատմություն ==
Նախասկզբնակա փոքր եկեղեցին կառուցվել է 1735 թվականին՝ թուրքերի կողմից Կրետեի բռնազավթման ընթացքում։ Ներկայումս այս եկեղեցին գտնվում է տաճարի գլխավոր մուտքի ձախ կողմում։
1826 թվականին՝ տաճարում Զատկի տոնակատարության ժամանակ թուրքական ամբոխն ուղարկվել է տաճար։ Թուրքերի նպատակն էր ավերել տաճարը և պատժել տեղի հույն հավատացյալներին։
Թուրքերին գլխավորում էր Այան Աղան անունով հեծելազորային սպան։ Քրիստոնյա հույները կարողացան ընդվզել թուրքերի դեմ և հետ մղել դավադիրներին։ Հույները այս ամենը համարեցին Սուրբ Մինասի օրհնությունն ու հրաշագործությունը։
Գեորգիոս Սիլամիանակիսը 1939 թվականին հրատարակած իր «Սուրբ Մինաս» (հուն․՝ Άγιος Μηνάς) գրքում հեղինակը պնդում է, որ Սուրբ Մինասը Հերակլիոնում բացեց ամենակալ դատարան ոչ միայն քրիստոնյաների, այլ նաև մուսուլմանների համար։
Ներկայիս տաճարի շինարարությունը սկսվել է 1862 թվականի մարտի 25-ին։ Այն կառուցվել է հույն ճարտարապետ Աթանասիոս Մուսիսայի նախագծմամբ։ Շինարարական աշխատանքները տևել են 33 տարի (ընդմիջումներով՝ 1866-1883): Կառուցման սկզբում տաճարի խորանին դրվեցին տարբեր ժողովուրդների ոսկե, արծաթե և բրոնզե մետաղադրամներ։
1895 թվականին տեղի է ունեցել տաճարի օծման արարողությունը։ Այն կոչվել է ի պատիվ ուղղափառ և կաթոլիկ եկեղեցու սուրբ Սուրբ Մինասի։ Չնայած թուրքական հնարավոր հարձակման՝ տաճարի օծման արարողությունը տևել է երեք օր։ Ունեն գմբեթաձև կատարներ, որոնք վերևում վեր է խոյանում հունական խաչը։
Պատերն ու կամարները կառուցվել են հունա-բյուզանդական ճարտարապետական ոճով, իսկ գմբեթի վրա կան բյուզանդական որմնանկարներ։


== Տե՛ս նաև ==
Հույն ուղղափառ եկեղեցիներ
Կեսարիանի վանք


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սուրբ Մինասի մայր տաճարը Հերակլիոնում, Հունաստան (անգլ.)
Վերին Օշուգա

Վերին Օշուգա (ռուս.՝ Верхняя Ошуга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պյոզա գետի աջ ափին՝ 68 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 68 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03030000212103000050114
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  103005011
Ավազանի կոդը -  03.03.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Լաժևա

Լաժևա (ուկրաիներեն՝ Лажева), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լաժևա գյուղում բնակվում էր 526 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տրպատունիք

Տրպատունիք, գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի կազմում։ Տեղադրությունը ենթադրական է․ Սուրեն Երեմյանը զետեղում է Արևելյան Տիգրիսի (Ջերմ) Շահբուր վտակի հովտում։ Տրպատունիքը եղել է համանուն նախարարության ժառանգական տիրույթը։
Ըստ Զորանամակի, Տրպատունիք նախարարությունը հայկական բանակին տվել է 100 հեծյալ մարտիկ։
Եղիշե պատմիչը վկայում է, որ Տրպատունիքի զորաջոկատը մասնակցել է Վարդանանց պատերազմին՝ ընդդեմ պարսկական նվաճողների։ VI դ․ Տրպատունիքի տերերից Սեբեոսը հիշատակում է Թեոդորոսին և Սարգսին։ Հետագա աղբյուր ներում Տրպատունիքի մասին տեղեկություններ չեն հանդիպում։


== Տես նաև ==
Վասպուրական
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Գրականություն ==
Թ.Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը
(1563) Նոել

(1563) Նոել (անգլ.՝ Noel), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1943 թվականի մարտի 7-ին Սիլվեն Արենի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,19104 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0022 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3799 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1184,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,303899 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,99° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1563) Նոել աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ժանտաքիս

Ժանտաքիսներն առանձին ընտանիք են։ Ժանտաքիսները, կզաքիսները, ջրարջերը և փոքր պանդաները ազգակիցներ են։ Ժանտաքիսներն ապրում են միայն Ամերիկայում։ Գիտնականները տարբերում են նրանց տասը տեսակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վահե Բաղդասարյան

Վահե Հրաչյայի Բաղդասարյան (մարտի 20, 1993(1993-03-20), Երևան, Հայաստան), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2017)։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Երևանի Վաղարշ Վաղարշյանի անվան թիվ 80 դպրոցում։ Վեց տարեկանից զբաղվում է շախմատով և հասել է հաջողությունների. երեք անգամ դարձել է Երևան քաղաքի պատանիների չեմպիոն։


== Նվաճումներ ==
2006 թ.` արագ շախմատի պատանիների Եվրոպայի թիմային առաջնության չեմպիոն և անհատական 3-րդ մրցանակակիր
2007 թ.` մինչև 14 տարեկանների Հայաստանի չեմպիոն
2007 թ.՝ Եվրոպայի պատանեկան առաջնության 6-րդ մրցանակակիր։
2017 թվականին ՖԻԴԵ-ի կոնգրեսում Վահե Բաղդասարյանին շնորհվել է գրոսմայստերի կոչում։


== Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Վահե Բաղդասարյանի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում (անգլ.)
Վահե Բաղդասարյանի պարտիաները (անգլ.)
Կարապածաղիկ

Կարապածաղիկ (լատ.՝ Butomus), կարապածաղկազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 2, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ կարապածաղիկ հովանոցային (B. umbellatus)։


== Տարածումը Հայաստանում ==
Տարածված է Արմավիրի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է ճահճուտներում, լճակների, դանդաղահոս գետերի ափերին։


== Նկարագրություն ==
Ցողունը մերկ է, կլորավուն, բարձրությունը՝ մինչև 100 սմ։ Տերևները գծաձև են, առաջացնում են արմատամերձ վարդակ, ներքևի մասում՝ եռանիստ, վերևում՝ հարթ (խոր ջրերում՝ երբեմն բարակ, ժապավենաձև)։ Ծաղկաբույլը գագաթնային հովանոց է, ծաղիկները՝ խոշոր, երկսեռ, բազմաթիվ, սպիտակ-վարդագույն։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոսին։ Պտուղը պարկուճ է։ 


== Քիմիական բաղադրություն ==
Կոճղարմատը պարունակում է 59, 4% օսլա և շաքարներ, 13, 9% սպիտակուցներ, 3, 9% ճարպ, 7, 1% թաղանթանյութ և այլն, պիտանի է սննդի մեջ օգտագործելու համար։ 	Կոճղարմատով սնվում են մարդիկ, ջրլող թռչունները և առափնյա կյանք վարող կրծողները։ Գեղազարդիչ է։
ՀՀ-ում անհետացման վտանգի տակ է։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Զվյագինկի

Զվյագինկի (ռուս.՝ Звяги́нки), գյուղ Ռուսաստանի, Օրյոլի մարզի Օրլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2000 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կորուդ

Կորուդ (ռուս.՝ Коруд), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Պուդոժսկի և Սուոյարվսկի շրջաներում Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շույա գետի ձախ ափին՝ 125 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Հոսում է Կրասնոբորսկի գյուղի մոտ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Շույա, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040100112102000014400
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001440
Ավազանի կոդը - 01.04.01.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 1996-97

Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 1996-97 (անգլ.՝ 1996-97 FA Cup), Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի 116-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Չելսի» ֆուտբոլային ակումբը։


== Եզրափակիչ ==
Էրմինիա դել Օրո

Էրմինիա դել Օրո (իտալերեն՝ Erminia Dell'Oro, ապրիլի 4, 1938(1938-04-04), Ասմարա, Ethiopian Empire), էրիթրեացի և իտալացի գրող։


== Կենսագրություն ==
Էրմինիա դել Օրոն ծնվել է 1938 թվականի ապրիլի 4-ին, Էրիթրեայի Ասմեր քաղաքում։ Հորական կողմից նրա պապը Էրիթրեա է տեղափոխվել Լոմբարդիայից 1896 թվականին` իտալական գաղութային քարոզչության ֆոնին։
Դել Օրոն Էրիթրեայում անց է կացրել կյանքի առաջին 20 տարիները։ Նա իտալական քաղաքացիություն է ունեցել և իտալերեն է սովորել, սակայն մեծացել է կոսմոպոլիտ միջավայրում. նրա մայրը հրեական ծագում ուներ, նրա ընտանիքի տանը լինում էին հույներ, արաբներ, հինդուսներ։
20 տարեկանում տեղափոխվել է Միլան` մտադիր լինելով լրագրող դառնալ։ 1975-1990 թվականներին աշխատել է միլանյան գրախանութում։
Լատիներեն ու լատինական գրականություն է դասավանդում Հռոմի Սապիենցա համալսարանի գրականության ու փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ 1984 թվականից մասնագիտացել է Միջնադարի և Վերածննդի ժամանակաշրջանի լատինական գրականության ուսումնասիրություններում։ Կապ է պահում Էրիթրեայի հետ` այցելելով այնտեղ ընկերներին ու հարազատներին։
Գրական գործունեությունն սկսել է 1988 թվականին` հրապարակելով ինքնակենսագրական «Ասմերա, հաջողություն» (Asmara addio) վեպը։ Այդ ստեղծագործության մեջ, ինչպես նաև` «Լքում. մի էրիթրեյան պատմություն»  (L’abbandono: una storia eritrea) և «Մերարայի ծաղիկը» վեպերում շոշափում է Աֆրիկայում իտալական ֆաշիստական գաղութացման, ներգաղթյալների ու արտագաղթողների թեմաները, նկարագրում է այդ ժամանակաշրջանի կենցաղը, տարբեր ռասաների, մշակույթների ու կրոնների համակեցությունը։
Բացի դրանից, դել Օրոն բազմաթիվ մանկական ու պատանեկան ստեղծագործությունների հեղինակ է։ 
Իտալիայում երկար տարիներ Eks & tra մրցույթի ժյուրիի կազմում է, որը մրցանակ է տալիս ներգաղթյալների կամ նրանց երեխաների կողմից գրած պատմվածքներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Մամյակովո

Մամյակովո (ռուս.՝ Мамяково, բաշկիրերեն՝ Мәмәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 529 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(5881) Ակաշի

(5881) Ակաշի (անգլ.՝ Akashi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Մացուո Սուգանոյի և Տոշիրո Նոմուրայի կողմից Մինամի-Օդայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,854353 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6146 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0941 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1761,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204382 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,69° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5881) Ակաշի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
I Promise You (I.P.U.)

"I Promise You (I.P.U.)", հարավկորեական բոյ բենդ Wanna One-ի երգը։ Այս երգը ծառայում է որպես իրենց երկրորդ` 0+1=1 (I Promise You)(Ես խոստանում են քեզ) ալբոմի պրոմո սինգլ։ Նրանց երգը հատուկ նվիրված է երկրպագուներին, նշելով 333-րդ օրը` խմբի առաջին հրապարակային ելույթից հետո։


== Չարթեր ==


=== Շաբաթական չարթ ===


== Մրցանակներ և առաջադրումներ ==


=== Երաժշտական ծրագերի մրցանակներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
"I Promise You (I.P.U.)" ՅուԹյուբում
"I Promise You (I.P.U.)" (Practice Ver.) ՅուԹյուբում
Ռոս Գելեր

Ռոս Յուստաս Գելեր (անգլ.՝ Ross Eustace Geller), գեղարվեստական կերպար, ամերիկյան «Ընկերները» (1994–2004) սիթքոմի վեց գլխավոր հերոսներից մեկը։ Ռոսի դերում հանդես է գալիս Դեյվիդ Շվիմմերը։ Ստեղծվել է հեռուստաշոուի համահեղինակներ Դեյվիդ Քրեյնի և Մարտա Քոֆմանի կողմից և հանդես եկել ցուցադրված բոլոր 236 էպիզոդներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կերպարի էջը IMDb կայքում(չաշխատող հղում)(անգլ.)
Էջը Friends.wikia.com կայքում(անգլ.)
Յակովը՝ Ստալինի որդին

«Յակովը՝ Ստալինի որդին» (վրաց.՝ ომი ყველასთვის ომია), խորհրդաին գեղարվեստական  ֆիլմ, որ նկարահանվել է 1990 թվականին Վրաստան-ֆիլմ ստուդիաում ռեժիսոր Դևի Աբաշիձեի կողմից Բադրի Չոխոնելիձեի հետ համատեղ գրված սցենարով։
Ֆիլմը հայտնի է նաև այլ անվանումով՝ «Պատերազմը պատերազմ է բոլորի համար» («Война, для всех война»)։ Ֆիլմում գլխավոր դերերը կատարել են Զազա Կոլելիշվիլին, Եվգենի Ջուղաշվիլին, Հերբերտ Շտորմը, Ալեքսանդր Մեձմարիաշվիլին և Լև Գավրիլովը։ Ֆիլմի պրեմիերան Խորհրդային Միությունում կայացել է 1990 թվականին Թբիլիսիում։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գլխավոր հերոսը՝ Յակով Ջուղաշվիլին, Ստալինի ավագ որդին է։ Ֆիլմում ներկայացվում է նրա կյանքի դրաման․ նա մասնակցում է Հայրենական մեծ պատերազմին ավագ լեյտենանտի կոչումով, գերի ընկնում գերմանացիների մոտ, ապա հայտնվում ռազմագերիների ճամբարում, որտեղ էլ զոհվում է։


== Դերերում ==
Զազա Կոլելիշվիլի – Յակով Ջուղաշվիլի
Եվգենի Ջուղաշվիլի – Իոսիֆ Ստալին
Հերբերտ Շտորմ – ֆելդմարշալ Հանս Գյունտեր ֆոն Կլյուգե
Ալեքսանդր Մեձմարիաշվիլի
Լև Գավրիլով
Վաժա Փիրցխալիաշվիլի
Իա Նինիձե – Յուլյա Մելցեր
Լիանա Ասատիանի – Սեֆորա
Իմեդա Կախիանի – Սեմյոն
Մուրման Ջինորիա
Քարթլոս Մարադաիշվիլի


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Բադրի Ճոխոնելիձե և Դևի Աբաշիձե
Ռեժիսոր՝ Դևի Աբաշիձե
Օպերատոր՝ Աբեսալոմ Մայսուրաձե
Կոմպոզիտոր՝ Բիձինա Կվեռնաձե
Բեմադրող նկարիչ՝ Նաում Ֆուրման
Հնչյունային ռեժիսոր՝ Գարրի Կունցև


== Տեխնիկական տվյալներ ==
ԽՍՀՄ, 1990 թվական
Թբիլիսի, Վրաստան-ֆիլմ
Ռազմական ֆիլմ դրամա
Գունավոր, մոնո, 89 րոպե,
Բնօրինակ լեզու՝ վրացերեն


== Այլ անվանումներ ==
 Անվանումը լատինատառ՝ Stalinis shvili, Omi kvelastvis omia
 Ռուսերեն անվանում՝ Яков, сын Сталина, Война, для всех война
 Անգլերեն անվանում՝ Son of Stalin, War Is for Everyone


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Յակովը՝ Ստալինի որդին»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Яков, сын Сталина» на сайте Медиатека
Ամալիա Փանահովա

Ամալիա Ալիշ ղիզի Փանահովա (ադրբ.՝ Amaliya Əliş qızı Pənahova, հունիսի 15, 1945(1945-06-15), Գանձակ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 8, 2018(2018-11-08), Բաքու, Ադրբեջան), ադրբեջանցի թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, հեռուստատեսային ռեժիսոր, Ադրբեջանական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1972), պրոֆեսոր, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի (1985), Հայաստանի ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստուհի (1985), 2000-2005 թվականներին Ադրբեջանի ազգային ժողովի անդամ, Բաքվի քաղաքային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար և տնօրենը։


== Կենսագրություն ==
Ամալիա Փանահովան ծնվել է 1945 թվականին Գանձակում։ 1965 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական թատերական ինստիտուտի (ներկա Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի համալսարան) դրամատիկական կինոյի ֆակուլտետը։ 1964 թվականից մինչև իր կյանքի ավարտը նա ստեղծեց ավելի քան հինգ հարյուր կերպարներ թատրոնում և կինոյում։ Նրանց թվում են Թոմրիսը, Նաթավանը, Մեդեյան, Բուրլա Հատունը, Մեխսեթին, Լարիսան, Օֆելիան, Լինսան և այլն դերերը։
1968 և 1972 թվականներին նա պարգևատրվել է Ադրբեջանի Լենինի կոմսոմոլի մրցանակով և Ադրբեջանական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկրի կոչում։
Թատրոնի և կինոյի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար 1974 թվականին արժանացել է Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի վաստակավոր արտիստի և 1985 թվականին Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչման։ 1982 թվականին դարձել է տարվա դերասանուհի։
Ամալիա Փանահովան մահացել է 2018 թվականի նոյեմբերի 8-ին Բաքվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջոնի Բաքլենդ

Ջոնաթան Մարկ Ջոնի Բաքլենդ (անգլ.՝ Jonathan Mark "Jonny" Buckland, սեպտեմբերի 11, 1977(1977-09-11), Իսլինգթոն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի երաժիշտ, ավելի հայտնիէ որպես Քոլդփլեյ խմբի կիթառահար։


== Վաղ տարիներ ==
Բաքլենդը ծնվել է Իսլինգթոնում, Լոնդոնում։ Երբ նա 4 տարեկան էր, ընտանիքի հետ մեկնել է ապրելու Պանտիմուինում, Հյուսիսային Ուելսում։ Ջոնին սկսել է երաժշտությամբ զբաղվել իր եղբոր՝ Տիմայի ոգեշնչմամամբ, ով «My Bloody Valentine»-ի մեծ երկրպագու է։ Կիթառ նվագել սկսել է 11 տարեկանում։ Բաքլենդը ավարտել Մոլդ քաղաքի Alun School-ը, իսկ հետո Լոնդոնի Համալսարանի քոլեջում սովորել է մաթեմատիկա և աստղագիտություն։ Հենց այստեղ է հանդիպել խմբի իր ապագա կոլեգաներին։ Համալսարանում սովորելու տարիներին դպրոցի պահակ է աշխատել։ Ջոնիի մոտ երաժշտական հետաքրքրություններ առաջացրել են Էրիկ Կլեպտոնը, Ջորջ Հարիսոնը և Ջիմի Հենդրիքսը։


== Անձնական կյանքը ==
Քրիս Մարտինը նրան հաճախ անվանում է «Ջոնի-բոյ»։ Մի անգամ Մարտինը ասել է. «Առանց Ջոնիի չէր լինի նաև Քոլդփլեյը»։ Բաքլենդը համարվում է Մարտինի դստեր խորթ հայրը։ Բաքլենդը այժմ ապրում է իր կնոջ և դստեր հետ, ով ծնվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 3-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Coldplay.com
Ջոնի Բաքլենդ Internet Movie Database կայքում
Օլեյնիկովո (գյուղ, Խարկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕլեյնիկովոՕլեյնիկովո (ուկրաիներեն՝ Олійникове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օլեյնիկովո գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,02 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 400 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոք շրջան (Մինեսոտա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոք շրջան (այլ կիրառումներ)Ռոք շրջան (անգլ.՝ Rock County), ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1,250 կմ² է, բնակչությունը՝ 9,721 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լուվերն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1857 թ.։
Գիլերմո Նավարո

Գիլերմո Նավարո (իսպ.՝ Guillermo Navarro, 1955[…], Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկացի օպերատոր և ռեժիսոր։ «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր է`«Ֆավնի լաբիրինթոսը» ֆիլմում լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1955 թվականին, Մեխիկոյում։ 13 տարեկանում նա հետաքրքրվել լուսանկարչությամբ և գրանցվել է միջնակարգ դպրոցում ընդացող դասընթացներին:Դպրոցից հետո սովորել է Մեքսիկայի ազգային ինքավար համալսարանում՝ սոցիոլոգիայի ֆակուլտետում։ Կարիերան սկսել է Մեքսիկայում վավերագրական տեսանյութեր նկարահանելով, որից հետո որոշել է տեղափոխվել Լոնդոն, որտեղից նա շուտով տեղափոխվել է աշխատելու իր հնարավորությունները սահմանափակող օրենքների պատճառով։ Տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ նրա ուսուցիրը Ռիկարդո Արանովիչն էր։ 1994 թվականից ապրում է ԱՄՆ-ում, 2000 թվականին դարձել է ԱՄՆ-ի օպերատորների միության անդամ։


== Ռեժիսոր ==
2013 — Հանիբալ / Հաննիբալ (առաջին եթերաշրջանի երեք սերիաները)
2014 — Կամուրջ (երկրորդ եթերաշրջանի իններորդ սերիան)
2015 — Շշուկ / The Brigde (առաջին եթերաշրջանի չորրորդ սերիա)
2015 — Հանիբալ / Hannibal (երրորդ եթերաշրջանի երեք դրվագ)
2015 — Նարկո / Narcos (առաջին եթերաշրջանի երկու սերիաները)
2015 — Մթության սահմանները / Limitless  ( առաջին եթերաաշրջանի երրորդ սերիան)
2015 —Քննկոտ հովիտը (երրորդ եթերաշրջանի չորրորդ սերիան)
2016 — Լյուք Քեյջ / Luke Cage (առաջին եթերաշրջանի երրորդ սերիան)


== Պարգևներ ==
2007 —  «Օսկար» մրցանակ`  «Ֆավնի լաբիրինթոսը» ֆիլմում լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար
2007 —  «Գոյի» մրցանակ`«Ֆավնի լաբիրինթոսը» ֆիլմում լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար
2007 —«Անկախ ոգի» մրցանակ «Ֆավնի լաբիրինթոսը» ֆիլմում լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար
2006 — Կինոօպերատորների արվեստի միջազգային փառատոնին արժանացել է Ոսկե գորտ մրցանակի «Ֆավնի լաբիրինթոսը» ֆիլմի համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
В Интернет-энциклопедии кинооператоров(անգլ.)
Դալներեչենսկի շրջան (Պրիմորիեի երկրամաս)

Դալներեչենսկի շրջան (ռուս.՝ Дальнереченский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պրիմորիեի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Դալներեչենսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 7290 կմ²։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 10973 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1,51 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Գխտոց

Գխտոց, բերանի միջոցով ստամոքսից կամ կերակրափողից գազի (երբեմն՝ ստամոքսի պարունակությամբ) ակամա դուրս մղում։ Ստամոքսում գազ կարող է կուտակվել օդի ներթափանցումից, որն առողջ մարդը կուլ է տալիս արագ ուտելիս, հատկապես գազով հագեցած ըմպելիքների (գարեջուր, գազով ջուր և այլն) հետ, չոր սննդանյութերով սնվելիս։ Ստամոքսի խոռոչում սնունդը մարսվելիս մշտապես քիչ քանակությամբ գազ է առաջանում, և սննդի շերտերի միջև անընդհատ որոշակի քանակությամբ գազ է լինում, որը մարսողության համար ունի կարևոր նշանակություն (ուժեղացնում է ստամոքսի շարժումը, նպաստում սննդի խառնվելուն և շերտավորմանը)։ Առողջ մարդկանց ստամոքսից օդի մի մասը բերանով դուրս է գալիս աննկատ, առանց գխտոցի, իսկ մյուս մասը սննդի հետ անցնում է աղիքներ։ Ստամոքսի խոռոչում ավելորդ օդն ուժեղացնում է ճնշումը, նպաստում պատերի կտրուկ կծկմանը, առաջացնում է գխտոց, որն անհոտ, անհամ է, հիվանդության ախտանշան չէ և անցնում է կանոնավոր սնվելիս։ Ստամոքս ներթափանցած ավելորդ օդի հետևանքով առաջացած գխտոցը հաճախ նկատվում է կրծքի երեխաների մոտ, որոնք ծծելիս շատ օդ են կուլ տալիս և այնուհետև քիչ քանակությամբ կաթի հետ փսխում են։ Հաճախակի գխտոց լինում է ստամոքսի շարժողական ֆունկցիայի խանգարման (ստամոքսաելքի նեղացման կամ կծկման) հետևանքով կամ սնունդը ստամոքսում երկարատև մնալուց, որի դեպքում գխտոցն ունենում է տհաճ հոտ և համ։


== Տեսակներ ==
Գխտոցը լինում է դատարկ (օդով), սննդով, կծու, թթու, նեխած, ուժեղ կամ թույլ։ Թթու գխտոցը երբեմն ստամոքսահյութի բարձր թթվայնության հետևանք է։ Կծու գխտոցն առաջանում է լեղին 12-մատնյա աղիքից ստամոքս ներթափանցելիս։ Նեխած գխտոցը (նեխած ձվի հոտով) լինում է աղիքների խոր հատվածներից ստամոքս թափանցած կամ սննդազանգվածը ստամոքսում երկար մնալուց առաջացած ծծմբաջրածնի արտազատման հետևանքով։ Բարձրաձայն գխտոցը կարող է լինել նյարդային վիճակից, արագ ուտելուց, որի ժամանակ մեծ քանակությամբ օդ է կլանվում։ Այն կարող է լինել նաև ստամոքսի, լյարդի, լեղապարկի, աղիքների հիվանդությունների ախտանշան։ Հաճախ լինում է ստոծանու, երբեմն սիրտանոթային հիվանդությունների (կրծքային հեղձուկ, սրտամկանի ինֆարկտ, սրտային անբավարարություն) ժամանակ։
Նյովիլ լե Դամ

Նյովիլ լե Դամ (ֆր.՝ Neuville-les-Dames) կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Շատիյոն Սյուր Շալարոն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի կոդը՝ 01272։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 360 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս՝ Լիոն քաղաք, 50 կմ է և 19 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։
Կոմունայի տարածքում հոսում է Ռոնոն գետը։


== Կլիմա ==
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1504 մարդ։


== Քաղաքապետեր ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 964 մարդկանցից 748-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 216-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 77,6% է, 1999 թվականին՝ 77,6%)։ 748 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 748-ը (366 տղամարդ, 312 կին), գործազուրկ է եղել 70 մարդ (32 տղամարդ և 38 կին)։ 216 պասիվներից 74 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 91-ը՝ թոշակառու, 51 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Շևինեի դղյակը (XVIII դար)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Նյովիլ լե Դամ» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ։ Վերցված է 2014-06-23 
«Նյովիլ լե Դամ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Վերցված է 2014-06-23
Գրիցաևկա (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիցաևկա (այլ կիրառումներ)Գրիցաևկա (ուկրաիներեն՝ Грицаївка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրիցաևկա գյուղում բնակվում էր 134 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բուե (Էնայի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուե (այլ կիրառումներ)Բուե (ֆր.՝ Boué), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, մտնում է Պիկարդիա երկրամասի կազմի մեջ։ Համայնքի գավառն է համարվում Էնա։ Մտնում է Գյուիզ համայքնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է համարվում Վերվենը։
Համայքնի INSEE ծածկագիրն է 02103։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 1265 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին 794 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 515-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 279-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 64,9 %, 1999 թվականին եղել է 68,0 %)։ 515 ակտիվ քաղաքացիներից 424-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (242 տղամարդ և 182 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 91 մարդ (32 տղամարդ և 59 կին)։ 279 ոչ ակտիվ մարդկանցից 39-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 132-ը եղել են թոշակառու, 108-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Աղբյուրներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Բուե (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Յուրի Բավին

Յուրի Սերգեյեվիչ Բավին (Ю́рий Серге́евич Ба́вин փետրվարի 5, 1994(1994-02-05), Սլաուտնոե (գյուղ, Պենժինսկի շրջան), Պենժինսկի շրջան, Koryak Autonomous Okrug, Կամչատկայի երկրամաս, Ռուսաստան)՝ ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան Ուրալի։


== Կարիերա ==


=== Ակումբներում ===
2012 թվականի  հունվարին դարձել է ԲԿՄԱ-ի խաղացող։ 2013 թվականի հոկտեմբեր 30-ին անցկացրել է միակ խաղը թիմի կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16 եզրափակչի՝  Ձերժինսկու «Խիմիկ» ակումբի դեմ խաղի 74-րդ րոպեին (2: 1)։ 2014 թվականի օգոստոսին նա տեղափոխվել է Պորտուգալյաի «Ունինա Լեյռայա» ակումբ։ 2016 թվականի փետրվարին տեղափոխվել է  «Զենիթ» երկրորդ թիմի կազմ։ Թիմի հիմնական կազմում իր դեբյուտը նշել է  2016 թվականի մայիսի 21-ին փորխարինման դուրս գալով Ռուսաստանի առաջնության վերջին տուրի՝ Մոսկվայի «Դինամո» ակումբի դեմ արտագնա խաղի (3։ 0) 66-րդ րոպեին։


== Վիճակագրություն ==


=== ակումբային ===
31.07.2016-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Գուվան

Գուվան, գյուղ Բաթումի մարզի Արդվինի օկրուգում։ Գյուղը գտնվում է հարավարևմտյան սահմանի մոտ՝ Ճորոխ գետի ձախակողմյան վտակ Մերգել գետի հովտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Քլարկ շրջան (Ինդիանա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քլարկ շրջան (այլ կիրառումներ)Քլարկ շրջան (անգլ.՝ Clark County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 971 կմ² է, բնակչությունը՝ 96.472 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջեֆերսոնվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1801 թ.։
Փետրախոտային տափաստան

Փետրախոտային տափաստան , կենսաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Շիրակի մարզում՝ Ամասիա գյուղից 3 կմ հյուս-արևմուտք։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Աստղային պատերազմների օր

«Աստղային պատերազմների» օր (անգլ.՝ Star Wars Day), ոչ պաշտոնական տոն, որը նշում են Ջորջ Լուկասի «Աստղային պատերազմներ» կուլտային ֆանտաստիկ սագայի երկրպագուները։


== Մայիսի 4 ==
«Աստղային պատերազմների» (այլ ձևով՝ Լյուք Սքայուոքերի օր) օրվա ստույգ ամսաթիվը համարվում է մայիսի 4-ը։ Այդ օրն ընտրվել է ֆիլմում հաճախ հնչող և արդեն հայտնի դարձած May the Force be with you («Թող քեզ հետ լինի Ուժը») քաղվածքի շնորհիվ, որը շատ երկրպագուներ արտասանում են որպես May the fourth be with you (անգլ.՝ fourth - չորրորդ և May - մայիս)։ «Աստղային պատերազմների» երկրպագուները միայնակ չեն, ովքեր օգտագործել են նման բառախաղ։ 1979 թվականի մայիսի 4-ին, երբ Մարգարետ Թետչերն ընտրվեց Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ, նրա կուսակցությունը հայտարարություն է տվել լոնդոնյան երեկոյան լուրերում May the Fourth Be with You, Maggie. Congratulations բառերով («Մայիսի չորսը թող քեզ հետ լինի, Մեգի։ Շնորհավոր»)։
2005 թվականին N24 հեռուստաալիքով Ջորջ Լուկասի հետ հարցազրույցի ժամանակ նրան խնդրել են արտասանել այդ քաղվածքը, իսկ գերմաներեն զուգահեռ թարգմանությունը հնչել է որպես Am 4. Mai sind wir bei Ihnen («Մենք կլինենք քեզ հետ մայիսի 4-ին»)։ 2005 թվականի մայիսի 18-ին հարցազրույցն այդպես էլ ցուցադրվել է TV Total հեռուստաալիքով։
Տոնը նշում են ոչ միայն երկրպագուները։ Օրինակ, ատրակցիոնների այգում կազմակերպվում են «Աստղային պատերազմների» թեմատիկ օրեր, իսկ Disney ընկերությունը մայիսի 4-ի պատվին թողարկել է կոլեկցիոներական պաստառներ։ Սագայի պաշտոնական կայքը 2011 թվականի մայիսի 4-ին հայտարարել է բոլոր վեց ֆիլմերի Blu-ray-հրատարակության մասին և տվել իմպրովիզացիոն հետ հաշվարկի սկիզբ։


== Մայիսի 5 և 6 ==
«Աստղային պատերազմների» տոնը այնքան հանրաճանաչ է դարձել, որ հաջորդ օրը՝ մայիսի 5-ը, սկսել են կատակով անվանել «Հինգերորդի վրեժը» (անգլ.՝ Revenge of the Fifth)՝ սագայի երրորդ դրվագի պատիվ, որը կրում է «Սիտհերի վրեժ» անունը (անգլ.՝ Revenge of the Sith)։ Այդ օրը բոլոր երկրպագուներն անցնում են Ուժի մութ կողմը և փառաբանում են սիթհերի տիրակալներին ու «Աստղային պատերազմերի» տիեզերքի մյուս հակահերոսներին։ Կա նաև բացատրություն, որ մայիսի 6-ը ռևանշի օր է և կոչվում է «Վեցերորդի ռևանշի օր» (անգլ. Revenge of the Sixth)։


== Մայիսի 25 ==
Լոս-Անջելեսի քաղաքային խորհուրդը 2007 թվականի մայիսի 25-ը հայտարարել է Աստղային պատերազմների օր, քանի որ 1977 թվականի այդ օրն է թողարկվել կինաշարքի առաջին ֆիլմը՝ «Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ IV։ Նոր հույս»։ Նույն օրը նշվում է Geek Pride Day՝ գիկ մշակույթի օր, որը ԱՄՆ-ում նշվում է 2008 թվականից։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի բնակչության միգրացիա

Բնակչության միգրացիան բնակչության տեղաշարժերն են հիմնականում մեծ խմբերով՝ պայմանավորված պատերազմներով, քաղաքական իրավիճակներով, բնական աղետներով, տնտեսական և այլ պատճառներով։ Միգրանտները լինում են արտագաղթողներ, ներգաղթողներ, ներքին տեղափոխվողներ, ինչպես նաև փախստականներ։


== Հայաստան ==


=== Արտագաղթ ===
Հայերի ամենամեծ արտագաղթը տեղի է ունեցել 11-15-րդ դարերում՝ սելջուկ թուրքերի, մոնղոլ-թաթարների և թուրքմենական ցեղերի տիրապետության շրջանում։ Հայրենիքից հեռացած գաղթական հայերը տարբեր երկրներում (Վրաստան, Հյուսիսային Կովկաս, Ուկրաինա, Ղրիմ, Մոլդովա, Լեհաստան, Բուլղարիա, Ռումինիա և այլուր) ստեղծել են մոտ 25 գաղթավայր։ 1604 թվականին Իրանի Շահ Աբբաս l-ն ավերել ու ամայացրել է Արևելյան Հայաստանի մի շարք շեներ, բնակչությանը (շուրջ 350 հազար հայ) բռնի գաղթեցրել Պարսկաստանի ներքին գավառներ։


=== Ներգաղթ ===
Ներգաղթը Հայաստան զգալի էր հատկապես 1828 թվականի Թուրքմենչայի և 1829 թվականի Ադրիանապոլսի պայմանագրերից հետո, երբ Արևելյան Հայաստան են եկել մոտ 50 հազար պարսկահայեր և 100 հազար արևմտահայեր։
Պլատոնյան ակադեմիա

Պլատոնյան Ակադեմիա, Պլատոնի մ․ թ․ ա․ մոտ 387 թվականին հիմնադրած փիլիսոփական դպրոցը։ Գտնվում էր Աթենքի արվարձանում՝ առասպելական հերոս Ակադեմոսին նվիրված պարտեզում (այստեղից էլ ակադեմիա անվանումը)։
Պլատոնյան ակադեմիան հակադրվում էր անտիկ մատերիալիզմին։ Իր հազարամյա պատմության տարբեր փուլերում ենթարկվել է ուրիշ իդեալիստական դպրոցների ազդեցությանը։ Այսպես կոչված հին Ակադեմիայում (Սպևսիպոս և ուրիշներ մ.թ.ա. 4-3 դդ.), որը մեծ դեր է խաղացել մաթեմատիկայի և աստղագիտության զարգացման գործում, ուժեղացել էր պյութագորականության ազդեցությունը։ Պլատոնի հայացքներն այստեղ համակարգվում էին թվերի միստիկական տեսության հիման վրա։ Միջին Ակադեմիան (Արքեսիլայոս և ուրիշներ, մ.թ.ա. 3-րդ դ.) կրել է սկեպտիցիզմի ազդեցությունը։ Նոր Ակադեմիան (Կառնեադես և ուրիշներ, մ.թ.ա. 2-րդ — 1-ին դդ.) խորացնելով միջին ակադեմիայի սկեպտիցիզմը, հանդես է եկել ճշմարտության չափանիշի մասին ստոիկների ուսմունքի դեմ։ Հետագա շրջաններում Ակադեմիան էկլեկտիկորեն միավորում է պլատոնականությունը, ստոիցիզմը, արիստոտելիզմը և այլ դպրոցներ։ 4-5-րդ դդ. Ակադեմիան վերջնականապես անցնում է նեոպլատոնականության դիրքերը (Պլուտարքոս Աթենացի)։ 529 թ. փակվեց Հուստինիանոս կայսեր կողմից։ Վերածննդի դարաշրջանում Ֆլորենցիայում հիմնվեց այսպես կոչված «Ակադեմիան պլատոնյան» (1459-1521), որը պլատոնականության դիրքերից պայքարում էր սխոլաստիկացված Արիստոտելի դեմ, թարգմանում և մեկնաբանում էր Պլատոնի աշխատությունները (Մարսիլիո Ֆիչինո)։
Հուստինիանոս կայսեր հրամանով 529 թվականին փակվել է՝ հեթանոսական գաղափարախոսության ղեմ պայքարի հետևանքով։ Մշտապես եղել է անտիկ գիտության և իդյալիստական փիլիսոփական խոշորագույն կենտրոն, մեծ տեղ էր հատկացվում մաթեմատիկայի, աստղաբաշխության և բնագիտության հետազոտմանը, բայց և պայքար էր մղվում մատերիալիզմի ու աթեիզմի դեմ։


== Զարգացում ==
Պլատոնյան ակադեմիա ունեցել է զարգացման հինգ շրջան՝ 

Հին (1-ին) ակադեմիա (մ․ թ․ ա․ 387-265), որը գլխավորում էր Պլատոնը, ապա իր անմիջական աշակերտները,
Միջին (2-րդ) ակադեմիա (մ․ թ․ ա․ մոտ 265-180), երբ դպրոցն անցնում է սկեպտիցիզմի դիրքերին,
Նոր (3-րդ) ակադեմիա, որի հիմնադիրը Կարնեադես Կիրենացին էր (մ․ թ․ ա․ 214-129), նրա օրոք ուժեղանում է պայքարը ստոիցիզմի դեմ։
Փիլոն Լարիսացու (4-րդ ակադեմիա)
Անտիոքոս Ասկալոնացու (5-րդ ակադեմիա) ժամանակ (մ․ թ․ ա․ 110-68) դպրոցը հեռանում է սկեպտիցիզմից և ընկնում էկլեկտիզմի գիրկը, Պլատոնի ուսմունքը միացնելով Արիստոտելի, Պյութագորասի և ստոիցիզմի փիլյանր։Իր գոյության վերջին շրջանում (4-6 դարեր) Պլատոնյան ակադեմիյան դառնում է նեոպլատոնականության կենտրոն։ Հայ փիլիսոփական գրականության մեջ Պլատոնյան ակադեմիայի հնագույն շրջանի, Պլատոնի և նրա հաջորդների վերաբերյալ մանրամասն տեղեկություններ են պահպանվել Դավիթ Անհաղթի «Սահմանք իմաստասիրության» և «Մեկնության ստորոգութեանցն Արիստոտէլի» երկերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարան

Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարան, Հայաստանի Հանրապետության դատական համակարգի մաս կազմող ընդհանուր իրավասության դատարան, որին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Դատարանի իրավասության ներքո է ՀՀ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերը։


== Իրավասություն ==
Դատարանին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարանը վերահսկողություն է իրականացնում մինչդատական վարույթի նկատմամբ (այդ թվում՝ լուծում է կալանքը՝ որպես խափանման միջոց ընտրելու, բնակարանում խուզարկությունը թույլատրելու հետ կապված հարցերը), ինչպես նաև ըստ էության քննում է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված այլ գործեր։


== Դատավորներ ==
Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարանը կազմված է դատարանի նախագահից և երեք դատավորից.

Գագիկ Քերոբի Սարգսյան, դատարանի նախագահ,
Ելենա Երեմի Քոչարյան, դատավոր,
Լևոն Ռուբենի Արազյան, դատավոր,
Գևորգ Հարությունի Բալյան, դատավոր։
Թաթուլ Ջանիբեկի Պողոսյան, դատավոր,
Արտաշես Ալֆրեդի Հովհաննիսյան, դատավոր,
Հենրիկ Ռոբերտի Դարբինյան, դատավոր,
Հարություն Գաբրիելի Պետրոսյան, դատավոր,
Սամվել Սեյրանի Մատինյան, դատավոր,
Սերգեյ Ժորայի Սահակյան, դատավոր,
Գրիգոր Վոլոդյայի Հովհաննիսյան, դատավոր։


== Նստավայրեր ==
Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարանը ունի հինգ նստավայր հետևյալ հասցեներով.

ՀՀ, Արարատի մարզ, ք. Արտաշատ, Շահումյան, 19,
ՀՀ, Արարատի մարզ, ք. Մասիս, 3-րդ թաղամաս, Հերացու փողոց, 26/31,
ՀՀ, Արարատի մարզ, ք. Վեդի, Մ.Խաչատրյան, 1,
ՀՀ, Վայոց ձորի մարզ, ք. Եղեգնաձոր, Միկոյան, 23,
ՀՀ, Վայոց ձորի մարզ, ք. Վայք, Ջերմուկի խճուղի, 8։


== Ծանոթագրություններ ==