armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Embraer

Էմբրաեր, (Embraer S.A., Empresa Brasileira de Aeronáutica S.A.), բրազիլական օդանավաշինական ընկերություն։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Սան-Ժոզե-դուս-Կամպուս քաղաքում, Սան Պաուլո նահանգում։ Հիմնականում արտադրում է մարդատար, սակայն նաև արտադրում է ռազմական և գյուղատնտեսական նշանակության ինքնաթիռներ։ Հանդիսանում է տարածաշրջանային հեռահարության ինքնաթիռների արտադրության համաշխարհային առաջատարներից մեկը։
Հիմնադրվել է 1969 թվականին, որպես պետության կողմից կառավարվող ընկերություն։ 1990-ականներին ընկերությունը ճգնաժամի մեջ էր, որի արդյունքում էլ 1994 թվականին այն ամբողջությամբ մասնավորեցվեց (պետության մոտ մնաց միայն «ոսկե բաժնեմասը», որը հնարավորություն է տալիս վետո դնել ռազմական ինքնաթիռների հետ կապված հարցերում)։
2013 թվականի դրությամբ ընկերությունը ունեցել է 5.7 միլիոն դոլլարի շրջանառություն։


== Տես նաև ==
Aeromot


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Տիոնե դելյի Աբրուցի

Տիոնե դելյի Աբրուցի (իտալերեն՝ Tione degli Abruzzi), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 343 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 8 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 40 կմ²։ փոստային ինդեքս 67020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0862։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0862 88107


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 771


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ռոժդեստվենո (այլ կիրառումներ)

Ռոժդեստվենո, կարող է վերաբերել՝

Ռոժդեստվենո - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Իստրինսկի շրջանի կազմում։
Ռոժդեստվենո - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Նարո-Ֆոմինսկի շրջանի կազմում։
Ռոժդեստվենո - գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Ռոժդեստվենո - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոլշեմուրաշկինսկի շրջանի կազմում։
Ռոժդեստվենո - գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Վոլժսկի շրջանի կազմում։
Գիպուսկոա

Գիպուսկոա (բասկ.՝ Gipuzkoa, իսպ.՝ Guipúzcoa, Gipuzkoa), նահանգ Իսպանիայի հյուսիսում։ Մտնում է Բասկերի երկրի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոն՝ Սան Սեբաստիան։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 689 հազար մարդ (ըստ 2005 թվականի տվյալների)։


== Արտաքին հղումներ ==
Նահանգի խորհուրդ
Բոլոր սրբերի տաճար (Սինյավսկոյե)

Բոլոր սրբերի տաճար (ռուս.՝ Храм Всех Святых), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանի Սինյավսկոյե գյուղում։ Միակ տաճարը Ռուսաստանի հարավում, որը քառակուսի հատույթում ունի զանգակատուն։ Ճանաչվել է ամբողջ Ռոստովի մարզի հնագույն տաճարներից։


== Պատմություն ==
1793 թվականին Սինյավսկոյե գյուղում սկսվել է առաջին փայտե եկեղեցու շինարարությունը։ Հանուն Երեք Սրբերի (Բարսեղ Կեսարացի, Գրիգոր Նազիանզացի, Հովհան Ոսկեբերան) նոր տաճարի շինարարությունն ավարտվեց և այն օծվեց 1794 թվականին։ 1801 թվականի Կղերական տեղեկատուն այդ եկեղեցին նկարագրել է այսպես.

1802 թվականին տաճարի խարխլվածության պատճառով տեղական իշխանությունները որոշեցին կառուցել նույն անունով նոր՝ քարե եկեղեցի։ 1806 թվականին տեղի ունեցավ նոր տաճարի հանդիսավոր օծումը։ 1863 թվականին Սինյավսկոյե խուտորում բացվեց եկեղեցական-ծխական ուսումնարան։
1917 թվականին տաճարը կողոպտվեց ու փակվեց։ Հետագա տարիներին այն զգալիորեն խարխլվեց։
Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տաճարը վերադարձվել է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցուն և կրկին օծվել է հանուն բոլոր Սրբերի։ 2006 թվականի մայիսի 18-ին նշվել է տաճարի 200-ամյակը։


== Հոգևորականներ ==
Ինչպես փայտե, այնպես էլ նոր՝ քարե տաճարի առաջին քահանան եղել է մալոռուս հայր Յոհան Պոկոտիլովը։ Եկեղեցու ներկայիս հովիվն է ավագ երեց Նիկոլայ Վլադիմիրովիչ Բալաբանյանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարմրահողեր

Կարմրահողեր, հողերի տիպ, որն առաջանում է սաղարթավոր անտառների ծածկոցի տակ, խոնավ մերձարևադարձային կլիմայի և մասնակիորեն արևադարձային սավանների պայմաններում։ Կարմրահողերը բնութագրվում են մեկ ու կես օքսիդների բարձր պարունակությամբ (երկաթի և ալյումինի), սիլիկատների և հիմքերի աղքատությամբ։ Տաք և խոնավ կլիման նպաստում է լեռնային ապարների և ալյումինի սիլիկատների ինտենսիվ քայքայմանը կալցիումի և մագնեզիումի հեռացմանը։ Երկաթի օքսիդները կարմրահողերին տալիս են կարմիր կամ նարնջագույն գունավորում։ Թեք լանջերում կարմրահողերը թույլ են զարգացած, հզորությունը ցածր է և սովորաբար ուժեղ լվացված են։ Ռեակցիան թթու է կամ թույլ թթու (pH-ը 5, 0-5, 7)։ Մեխանիկական կազմը ծանր կավավազային կամ կավային է։ Կան մերձարևադարձային անտառների և արևադարձային սավանների կարմրահողեր։ Տարածված են Չինաստանի հարավարևելյան, կենտրոնական շրջաններում, Վիետնամում, Ճապոնիայում, Ավստրալիայում, ԱՄՆ-ի հարավ-արևելքում, Բրազիլիայում, Աֆրիկայում, Ֆրանսիայի հարավում, Իտալիայում, Իսպանիայում և այլուր։ Կարմրահողերում մշակում են թեյ, ծխախոտ, խաղող, ցիտրուսներ և այլ կուլտուրաներ։
Ռոզալիա Զեմլյաչկա

Զեմլյաչկա (Սամոյլովա) Ռոզալիա Սամոյլովնա (կուսակցական ծածկանունները՝ Դեմոն, Օսիպով, մարտի 20, 1876(1876-03-20), Մոգիլյով, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 21, 1947(1947-01-21), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), սովետական պետական և կուսակցական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ 1896 թվականից։
Եղել է ՌՍԴԲԿ 2-րդ (1903) և 3-րդ (1905) համագումարների պատգամավոր։ 1903 թվականին կոպտացիոն կարգով մտցվել է կուսակցության ԿԿ։ 1905 թվականին եղել է ՌՍԴԲԿ Մոսկվայի կոմիտեի, 1909 թվականին՝ Բաքվի կուսակցական կազմակերպության քարտուղարը։ Բազմիցս ձերբակալվել է։
1918 թվականին եղել է 8-րդ և 13-րդ բանակների քաղբաժինների պետ, Ղրիմի ազատագրումից հետո (1920 թվականի նոյեմբեր)' ՌԿ(բ) կ Ղրիմի մարզկոմի, 1922—23-ին' Մոսկվայի Զամոսկվորեչիեի շրջկոմի քարտուղար, 1926-33 թվականներին՝ ԲԳՏ, ապա հաղորդակցության ճանապարհների ժողկոմատների կոլեգիաների անդամ։
Զեմլյաչկան կուսակցության 8-րդ, 9-րդ—18-րդ համագումարների պատգամավոր էր, 18-րդ-ում (1939) ընտրվել է ՀամԿ(բ)կ ԿԿ-ի անդամ։ 1939-43 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԺԿԽ-ի նախագահի տեղակալ։ Զեմլյաչկան ԽՍՀՄ 1-ին-2-րդ գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ էր։
Պարգևատրվել է Լենինի երկու և Կարմիր դրոշի շքանշաններով։
Սեստո Ֆիորենտինո

Սեստո Ֆիորենտինո (իտալերեն՝ Sesto Fiorentino), կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Ֆլորենցիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 46 926 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 962 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 61 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 50037։ Հեռախոսային կոդ՝ 055։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 055 44961
Էլեկտրոնային փոստ՝ urp@comune.sesto-fiorentino.fi.it
Պաշտոնական կայքը՝ http://www.comune.sesto-fiorentino.fi.it


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Հաբեշ (Դիարբեքիրի գավառ)

Հաբեշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։ Գտնվում էր Դիարբեքիր քաղաքից 25-26 կմ արևմուտք, Հալեպ-Դիարբեքիր ճանապարհից աջ, գետափնյա ձորալանջին։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 10 տուն բնակիչ։


== Պամտմաշակութային կառույցներ ==
Բնակավայրի մոտ էր գտնվում Հաբեշխան քարվանատունը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոսս Ուիլյամ Ուլբրիխտ

Ռոսս Ուիլյամ Ուլբրիխտ, հայտնի նաև ինչպես Dread Pirate Roberts (մարտի 27, 1984(1984-03-27), Օստին, ԱՄՆ), Silk Road անանուն առևտրային հարթակի հիմնադիրը։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ին նա ձեռբակալվեց Սան Ֆրանցիսկոյում թմրանյութերի վաճառքի, հաքերային հարձակումների և փողերի լվացման մեղադրանքով։ Նա 2015 թվականի մայիսի 29-ին դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման։


== Silk Road ==
Silk Road-ը անանուն առևտրային հարթակ է, որ նախատեված է հոգեմետ նյութերի և այլ ոչ օրինական ապրանքների տարածման համար։ Կայքը աշխատում էր, ինչպես Tor-ի փակ սերվիս և վճարման համար օգտագործվում էր Bitcoin: Forbsin տված հարցազրույցի ժամանակ Ռոսսը հաստատեց, որը չի համարվում կայքի ստեղծողը և որ նա գնել է օրիգինալ ստեղծողից, ով նաև համարվում է Мt.Gox բորսաի հիմնադիրը։  Սակայն, համաձայն ԱԱԾ-ի տված հաշվետվության՝ հենց Ռոսսն է ստեղծել և շարունակել ապահովել խանութը։


== Ձեռբակալություն և դատ ==

2013 թվականի հոկտմեբերի 1-ին Ռոսս Ուիլյամը ձեռբակալվեց Սան Ֆրանցիսկոյի գրադարաներից մեկում։ Ուլբրիխտի ձեռբակալման ժամանակ նա օգտագործում էր իր նոթբուքը և Silk Road-ում լիցենզավորված էր ինչպես կայքի ադմին։ Նրան մեղադրում են թմրանյութերի տարածման, հաքերային հարձակումների և փողերի լվացման մեջ։ Գործակալները սկսեցին կասկածել Ուլբրիխտին այն բանից հետո երբ, տարբեր ֆորումներում հանդիպեցին Silk Road-ի գովազդին, որը հրապարակված էր altoid օգտանունով։ Ինչպես նաև այս օգտանունը օգտագործվել է ծրագրավորողների համար աշխատանքի հայտարարության մեջ, որին կից նշված է եղել էլեկտրոնային հասց, որում եղել է Ուլբրիխտ անունը։ Հետագայում, կանադական հատուկ գործակալների միջոցով գտնվեց ծանրոց, որում կային 9 կեղծ փաստաթղթեր, որոնք ուղարկված էին Սան Ֆրանցիսկո։
ԱԱԾ-ի տարբերակով, Ուլբրիխտը պատվիրել և վճարել է վեց սպանության համար։  Ինչպես նաև նշվում է, որ Ուլբրիխտը հետաքրքրված էր փողերով, և նա պատրաստվում էր փախչել ԱՄՆ-ից։ Հետքննությունը ցույց է տալիս, որ Ուլբրիխտը հստակ իմացել է, որ իր հաջախորդների մեջ կան ուժեղ կախվածություն ունեցողներ։
2015 թվականի մայիսի 20-ին Ռոսս Ուիլյամ Ուլբրիխտը մեղավոր ճանաչվեց թմրամիջոցների մեծ քանակությամբ վաճառքի, հաքերային գորոծունեություն ծավալելու և այլնի համար։ Արդյունքում նա դատապարվեց ցմահ, ինչպես նաև 20, 15 և 5 տարի առանձին։


== Ծանոթագրություններ ==
Տոնտո Դիկե

Տոնտո Վիգո Չարիթի Դիկե (Tonto Wigo Charity Dikeh, հունիսի 6, 1985(1985-06-06), Ռիվերս նահանգ, Նիգերիա), առավել հայտնի է որպես Տոնտո Դիկե, նիգերիացի դերասանուհի, երգչուհի, բարերար։


== Ֆիլմեր և հեռուստատեսություն ==
Տոնտո Դիկեն նկարահանվել է «Dirty Secret» ֆիլմում, ինչը հակասություններ է առաջացրել նիգերիացիների շրջանում, քանի որ ֆիլմում առկա էին բազում հասուն տարիքի տեսարաններ, որոնք ժամանակին բավականին օտար էին նիգերիական կինոոլորտում։ Թեպետ ոմանք քննադատեցին Տոնտո Դիկեի ոչ ավանդական դերը, մյուսներն ասում էին, որ Դիկեն պարզապես պրոֆեսիոնալ է։


== Երաժշտական գործունեություն ==
Մի շարք ֆիլմերում նկարահանվելուց հետո Դիկեն որոշել է հանդես գալ երաժշտության բնագավառում, թեև արդեն նկարահանվել էր Amaco investments երաժշտական տեսահոլովակում։
Երգարվեստում նրա դեբյուտը կայացել է 'Hi' և 'Itz Ova' սինգլների թողարկմամբ։ 2014 թվականի հունիսի 13-ին փոփ աստղ Դբանջը բացահայտել է Դիկեին այլ արտիստների հետ իր DB Records ձայնագրման լեյբլի ներքո։ 2015 թվականի մարտին Դիկեն հայտարարել է DB records-ից հեռանալու մասին։


== Անձնական կյանք ==
Տոնտո Դիկեն ծնվել է Նիգերիայի Ռիվերս նահանգի Պորտ Հարկորտ քաղաքում։ 3 տարեկանում կորցրել է մորը։ Դիկեն ընտանիքի 3-րդ երեխան է, ունի 5 քույր-եղբայր և 2 խորթ քույր-եղբայր խորթ մոր կողմից։ Նախնական կրթություն ստացել է Պորտ Հարկորտում, այնուհետև ընդունվել է Ռիվերսի գիտության և տեխնոլոգիայի պետական համալսարան։ 2015 թվականի օգոստոսին ամուսնացել է Օլադուննի Չըրչիլի հետ, 2016 թվականին նրանք ամուսնալուծվել են։ Նույն տարում ծնվել է Դիկեի երեխան՝ Անդրե Օմոդայո Չըրչիլը։ 2016 թվականի հունիսի 22-ին Տոնտո Դիկեի Ինստագրամի հետևորդների թիվն անցել է 1 միլիոնը։


== Ընտրված սինգլներ ==


== Ընտրված ֆիլմեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պայտա (այլ կիրառումներ)

Պայտա, կարող է վերաբերել՝

Պայտա - գետ Ռուսաստանում, Մեծ Չելասի վտակը
Պայտա - գետ Ռուսաստանում, Վիկոշմայի վտակը
Հինոհարա (գյուղ)

Հինոհարա  (ճապ.՝  檜原村 Հինոհարա -մուրա), գյուղ Ճապոնիայում։ Գտնվում է Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում։ Գյուղի ամբողջ մակերեսը կազմում է 105,42 կմ², բնակչությունը՝ 2264 մարդ, իսկ խտությունը 21,48 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Գյուղը գտնվում է Աոգասիմա կղզում՝ Տոկիոյի Կանտո տարածաշրջանում։ Բնակավայրում է գտնվում Աոգասիմա հրաբուխը։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 2264 մարդ (ըստ 2014 թվականի օգոստոսի 1-ի մարդահամարի), իսկ խտությունը 21,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք(ճապոներեն)
Միահիմն թթուներ

Միահիմն թթուներ, թթուներ, որոնք թթվահիմնային ռեակցիայի ժամանակ հիմքին կարող են տրամադրել միայն մեկ ջրածնի իոն։ Միահիմն թթվի մոլեկուլն ունի տեղակալվելու ունակ միայն մեկ ջրածնի ատոմ։ Միահիմն թթուների օրինակներ են HCl և HNO3։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պոլիպրենոլների մոդիֆիկացիա(չաշխատող հղում)
Միահիմն կալիումի ֆոսֆատ
Անդրե Բեդողլույան

Անդրե Բեդողլույան (արևմտ․հայ․՝ Անդրե Բեդօղլույան, անգլ․՝ André Bedoglouyan, փետրվարի 18, 1920, Զահլե, Լիբանան - ապրիլի 13, 2010), հայ եկեղեցական գործիչ, լիբանանահայ վարդապետ, Հայ Կաթողիկե եկեղեցու օժանդակ հիերարք։
Բեդողլույանը ծնվել է Լիբանանի Զահլե քաղաքում, որտեղ քահանա է ձեռնադրվել 1945 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Զմմառի Սուրբ Տիրամոր վանքի միաբանության կողմից։ 1971 թվականի հուլիսի 24-ին նշանակվել է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսություն օժանդակ եպիսկոպոս, ինչպես նաև Կոմանա Արմենիայի տիտղոսավոր եպիսկոպոս։ Վերջնական եպիսկոպոս է ձեռնադրվել 1971 թվականի սեպտեմբերի 19-ին։ Բեդողլույանը, որպես օժանդակ եպիսկոպոս, թոշակի է անցել 1994 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ Բեդողլույանը մահացել է 2010 թվականի ապրիլի 13-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսություն
Գրիգոր Գերգերյան


== Արտաքին հղումներ ==
Կաթոլիկ-Հիերարխիա
Սանտա Կոլոմա դե Կերալտ

Սանտա Կոլոմա դե Կերալտ (իսպ.՝ Santa Coloma de Queralt), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոնկա դե Բարբերա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 33,9 կմ²։ Բնակչությունը՝ 3153 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento de Santa Coloma de Queralt
del Instituo de Estadística de Cataluña
Կազանկա (գյուղ, Բլագովեշչենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿազանկաԿազանկա (ռուս.՝ Казанка, բաշկիրերեն՝ Казанка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 47 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(6303) 1989 EL2

(6303) 1989 EL2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 12-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,188703 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9621 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4153 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1182,71 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,304385 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,49° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6303) 1989 EL2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դիպլիպիտո

Դիպլիպիտո, նաղարա, վրացական ժողովրդական հարվածային նվագարան։


== Պատմություն ==
Դիպլիպիտո երաժշտական գործիքը նման է հայկական նաղարային, կճուճներն ունեն միևնույն բարձրությունը՝ 23-25 սմ և տարբեր տրամագծեր՝ 9 և 17 սմ։ Երբեմն միացնում են երրորդ՝ ամենափոքր կճուճը։ Վրաստանի ժողովրդական երգի-պարի պետական անսամբլում օգտագործվում է տարբեր մեծության 5 կճուճներից բաղկացած դիպլիպիտո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Վրացական երաժշտական գործիքներ


== Արտաքին հղումներ ==
Ударные инструменты: доли, даира, диплипито, цинцила
Ջրվեժի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 74 հուշարձան (16 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Կուիառու

Կուիառու (էստ․՝ Kuiaru), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տոռի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 63 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բազումթառ (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բազումթառ (այլ կիրառումներ)Բազումթառ, Բզովդալ, Չալաբի, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Սկիզբ է առնում Բազումի լեռնաշղթայից և Վանաձոր քաղաքից արևմուտք ձախից միախառնվում Փամբակին։ Երկարությունը 23 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ (Վելիկոբագաչանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Степанівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկոբագաչևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպանովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 645 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 28,02 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,02 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պուերտոմինգալվո

Պուերտոմինգալվո (իսպ.՝ Puertomingalvo) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տերուել պրովինցիայում (Արագոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Գուդաար Խավալամբրե շրջանում։ Տարածքը կազմում է 103,62 կմ2։ Բնակչությունը՝ 207 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ficha de la población
Foro de Puertomingalvo
Night Ark

Night Ark, հայ-ամերիկյան ջազ-քառյակ։ Կազմավորվել է 1986 թվականին։


== Կազմը ==
Արա Դինքջյան
Արմեն Դոնելյան
Արտո Թունջբոյաջյան
Մարկ Ջոնսոն


== Սկավառակագրություն ==
1986 - Picture, RCA/Novus
1988 - Moments, RCA/Novus
1998 - In Wonderland, Polygram
2000 - Petals on your Path, EmArcy
2000 - Treasures, Traditional Crossroads
2006 - An Armenian in America, Krikor Music


== Աղբյուրներ ==
Խմբի կենսագրությունը (անգլ.)
Կիոմեե

Կիոմեե (էստ․՝ Kõomäe), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կիրակոս Գանձակեցի

Կիրակոս Գանձակեցի (մոտ 1200, Գանձակ, Իրան - 1271, Գանձակ, Իրան), հայ պատմիչ և եկեղեցական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
ծագումով Աղվանից էր.Ծնվել է «յաշխարհն Գանձակայ», ոչ բուն Գանձակում. «աշխարհն Գանձակայ» տարածքային-վարչական շատ ընդարձակ բաժանում էր, որն իր մեջ ընդգրկում էր նաև Արցախի մի քանի գավառ։
Մանուկ հասակում, 1209-1212 թվականներին հավանաբար, ուսումնառությունն սկսում է Մխիթար Գոշի՝ Նոր Գետիկի դպրոցում։ Կիրակոս Գանձակեցին այստեղ է մնացել, ըստ երևույթին, մինչև 1215-1216 թվականները։ Այնուհետև մեկնել է Խորանաշատ վանքի դպրոցը, որը հիմնադրել է Գոշի աշակերտ Հովհաննես Վանականը։
1225 թվականին Խորեզմի սուլթան Ջալալէդդինը ասպատակում է նաև Տավուշը, որտեղ էր Խորանաշատ վանքը։ Դրանից հետո հնարավոր չի լինում այնտեղ շարունակել կրթության գործը։ Հովհաննես Վանականը իր աշակերտների հետ տեղափոխվում է Լորուտ գյուղի մոտ փորել տված քարայրը և շարունակում է ուսուցանել։ Սակայն 1236 թվականին մոնղոլ Մոլար Նուինի հրոսակները հասնում են մինչև Տավուշ, գրավում այն և կողոպտում քարայր-դպրոցն ու այնտեղ ապաստանած ժողովրդին։ Նրանք ուսուցչապետ Հովհաննես Վանականին և նրա աշակերտներից մի քանիսին, այդ թվում և Կիրակոսին, գերեվարում են։ Մի քանի ամիս անց փրկագնով Հովհաննես Վանականը ազատվում է, իսկ Գանձակեցին անմիջապես դիմում է փախուստի։ Գերեվարության ժամանակ նա ծանոթանում է մոնղոլ-թաթարական սովորույթներին, կենցաղային մանրամասներին, մասամբ նաև լեզվին, որոնց վերաբերյալ հետագայում բավականին նյութ է հաղորդել իր «Պատմություն Հայոց» աշխատության մեջ։
1236 թվականին վերստին հաստատվում է Նոր Գետիկում։ Այստեղ մնում է երկար ժամանակ։ 1260 թվականին նա դեռևս այստեղ էր. այդ է վկայում վանքի վիմագիր արձանագրությունը։
Գանձակեցին պարբերաբար եղել է մերձակա կենտրոնական վանքերում, այդ թվում և Հաղպատում, որտեղ էլ Վարդան Արևելցուն խնդրել է գրել «Մեկնութիւն Երգոց երգոյն» աշխատությունը։
Կիրակոս Գանձակեցին մինչև կյանքի վերջը զբաղվել է մատենագիտական աշխատանքով։ Մահացել է 1271 թվականի աշնանը, հավանաբար Նոր Գետիկի վանքում, որտեղ էլ թաղվել է։


== Աշխատություններ ==
Կիրակոս Գանձակեցի, Պատմութիւն Հայոց, աշխատասիրութեամբ Կ. Մելիք-Օհանջանեանի, Երեւան, 1961


== Գրականություն ==
Առաքելյան Վ. Դ., Կիրակոս Գանձակեցի (Մահվան 700-ամյակի առթիվ).- «Պատմա-բանասիրական հանդես», 1972, № 1 . էջ 48-62։ Archived 2017-09-03 at the Wayback Machine.
John Andrew Boyle, Kirakos of Ganjak on the mongols,- Central Asiatic Journal, 1963, vol. 3. no. 3, pp. 200-214.


== Ծանոթագրություններ ==
Կալենց թանգարան

Կալենց թանգարան, բացվել է 2010 թվականի ապրիլի 27-ին՝ Հարություն Կալենցի 100 և Արմինե Կալենցի 90-ամյակի կապակցությամբ։


== Պատմություն ==
«Կալենց» թանգարանը կառուցվել է Արմինե և Հարություն Կալենցների տուն-արվեստանոցի հիման վրա, թանգարանի կառուցման նախագիծը կյանքի է կոչվել Արմինե և Հարություն Կալենցների որդու՝ Սարո Կալենցի ջանքերով։ Դեռ 1968 թվականին Խորհրդային Հայաստանի կառավարությունը որոշում էր ընդունել Հարություն Կալենցի թանգարանի կառուցման վերաբերյալ, ինչը խորհրդային տարիներին այդպես էլ իրականություն չդարձավ։
Հարություն Կալենցի մահվանից հետո ընտանիքը ձեռնամուխ եղավ թանգարանի ստեղծմանը։ Շինարարական աշխատանքները սկսվել են 2002 թվականին և ավարտվել 2010 թվականին։


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանն ունի երկու հարկ. մեկում ներկայացված է Հարություն Կալենցի, մյուսում՝ Արմինե Կալենցի արվեստը։ Թանգարանում պահվում են Հարություն և Արմինե Կալենցների 1000-ից ավելի աշխատանքներ, գրաֆիկական գործեր, ինչպես նաև արխիվային նյութեր, որոնցից ցուցասրահներում ներկայացված են շուրջ 300-ը։


== Միջոցառումներ ==
«Կալենց» թանգարանի ծրագրերում ընդգրկված են ժամանակակից արվեստի ցուցադրություններ, ուսուցողական և գիտական ուսումնասիրությունների ծրագրեր, արվեստի արդի խնդիրներին վերաբերող քննարկումներ, կինոդիտումներ, հրատարակչական նյութերի պատրաստում և տարածում։


== Հասցե ==
Թանգարանը գտնվում է Երևանի Արաբկիր համայնքում՝ Հարություն Կալենցի 18 հասցեում։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թանգարանի պաշտոնական կայքը Archived 2019-02-05 at the Wayback Machine.
When We All Fall Asleep Tour

When We All Fall Asleep համաշխարհային շրջագայությունը ամերիկացի երգչուհի Բիլլի Այիշի երրորդ համերգային շրջագայությունն է, որը միտված է իր դեբյուտային When We All Fall Asleep, Where Do We Go? ալբոմի առաջխաղացմանը։ Շրջագայությունը սկսվել է 2019 թվականի ապրիլի 13-ին Կալիֆոռնիա նահանգի Ինդիո քաղաքի Empire Polo Club-ում՝ որպես Կոաչելլա փառատոնի մի մաս։


== Աշխատանքներ և զարգացում ==
Շրջագայության մասին առաջին անգամ հրապարակվել է Այլիշի ինստագրամյան էջում՝ 2019 թվականի փետրվարի 4-ին։ Նույն հրապարակման մեջ Այլիշը նշել է, որ նրա համերգի բացումը՝ որպես աջակցություն, կանի Դենզել Քուրին, իսկ նրա եղբայր Ֆինիս ՕՔոնելը նրան կմիանա Կանադայում։ Հրապարակումը պարունակում էր նաև համերգների միջազգային ժամանակացույցը։ Մի քանի օրից հրապարակվում են նաև Ավստրալիայի համերգային ժամանակացույցը, իսկ փետրվարի 7-ին՝ լսարանի խնդրանքով համերգների վայրերը տեղափոխվում են՝ ավելի մեծ լսարանների համար։ Չորս օր անց Այլիշը իր թվիթթերյան էջում հրապարակում է ավելի շատ ամսաթվեր։
Իր առաջին՝ Կոաչելլա փառատոնի համերգից առաջ Այլիշը ստիպված է լինում կրճատել «When I Was Older» և «Xanny» երգերը՝ տեխնիկական խնդիրների պատճառով։


== Երգերի ցանկ ==
Այս երգերի ցանկը 2019 թվականի մայիսի 29-ին Սան Ֆրանցիսկոյում կայացած համերգինն է, որը չի համընկնում մյուս համերգներ երգացանկերի հետ։


== Ելույթներ ==


== Չեղարկված ելույթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Նշումներ ==
Ռադար

Ռադար կամ ռադիոտեղորոշիչ մի սարք է, որը ռադիոալիքների օգնությամբ հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել և դիտարկել օբյեկտներ ցամաքում, ջրում և օդում։ Radar անգլ.՝  թարգմանաբար նշանակում է ռադիոհայտնաբերում և չափում։ Ռադարը ցանկացած եղանակի կարող է հայտնաբերել չափազանց հեռու գտնվող և շարժվող, և անշարժ օբյեկտը։
Ռադարը ստեղծել է անգլիացի գիտնական Վաթսոն Վատտը, որը 1935 թվականին բրիտանական կառավարության պատվերով ուսումնասիրում էր ռադիոալիքներով թշնամու ինքնաթիռները ոչնչացնելու հնարավորությունը։ Եվ այդ ուսումնասիրությունների արդյունքում գիտնականը ստեղծեց թշնամու ինքնաթիռների դիտարկման առաջին ռադիոտեղորոշիչ կայանքը, որը հետագայում անվանվեց ռադար։ Ռադարի աշխատանքը հիմնված է 500 Հց հաճախությամբ ուղիղ, նեղփունջ, հզոր ռադիոճառագայթի անդրադարձման հատկության վրա. ռադարի աղբյուրից ուղարկված ռադիոճառագայթը, իր ճանապարհին հանդիպելով օբյեկտի, անդրադառնում է նրա մակերևույթից, հետ է վերադառնում և արձանագրվում ռադարի ընդունիչ սարքում։ Ռադիոճառագայթի այդ որսված արձագանքը բծի տեսքով արտացոլվում է ռադարի էկրանին, որի առջև նստում է օպերատորը։ Նա էկրանի վրա այդ բծի տեղաշարժով որոշում է հայտնաբերված օբյեկտի հեռավորությունը, շարժման ուղղությունն ու արագությունը։
Խոշոր օդանավակայաններում տեղադրված ռադարների օգնությամբ ավիադիսպետչերները ղեկավարում են ինքնաթիռների վերելքներն ու վայրէջքները։ Ինքնաթիռում տեռադրված ռադարներն ազդանշաններ են հաղորդում մոտակայքում թռչող այլ ինքնաթիռների, իսկ վատ տեսանելիությամբ եղանակին ռադարներն օգտագործվում են ինքնաթիռը ղեկավարելու համար։
Ծովում լողացող նավերին այլևս չի սպառնում այսբերգներին բախվելու վտանգը՝ շնորհիվ ռադարների։ Օդերևութաբանները ռադարների օգնությամբ հայտնաբերում են մոտեցող փոթորիկներն ու մրրիկները, ամպրոպաբեր ամպերը։ Ռադարը գիտնականներին օգնում է ուսումնասիրելու մթնոլորտը, այլ մոլորակներ, ինչպես նաև հետևելու տիեզերանավերին՝ ընդհուպ մինչև նրանց ուղեծիր դուրս գալու պահը։ Զինվորականները ռադարն օգտագործում են թշնամու հրթիռներն ու ինքնաթիռները, ռազմանավերը հայտնաբերելու համար։ Արհեստական արբանյակներում տեղակայված ռադարները Տիեզերքից դիտարկում են Երկրի մակերևույթը։ Ռադարներով հսկում են նաև ճանապարհային երթևեկությունը, չափում ավտոմեքենաների արագությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրովիդենյայի շրջան (Չուկոտկա)

Պրովիդենյայի շրջան (ռուս.՝ Провиденский район, չուվաշերեն՝ Урэлӄуйым район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգում։
Ստեղծվել է 1957 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պրովիդենիյա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 27420 կմ²։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 3895 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,14 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Թույլտվածքներ և նստվածքներ

Թույլտվածքներ և նստվածքներ մեքենաշինության մեջ, մեքենամասերի պատրաստման ու մեքենայի հավաքման ճշգրտության չափանիշ։ Թույլտվածքը մեքենամասի երկրաչափական, մեխանիկական, ֆիզիկա-քիմիական և այլ պարամետրերի առավելագույն ու նվազագույն թույլատրելի արժեքների տարբերությունն է և ցույց է տրվում որպես տվյալ պարամետրի առավելագույն ու նվազագույն սահմանային արժեքներ։ Տեխնիկական փաստաթղթերում տալիս են հանգույցի կամ մեքենամասի նոմինալ (հաշվարկային) չափը։ Նոմինալ և իրական չափերի տարբերությունը կոչվում է շեղում։ Թույլտվածքը նաև սահմանային չափերի կամ վերևի ու ներքևի շեղումների տարբերությունն է։ Մեքենամասերի չափերի թույլտվածքները ներկայացվում են դաշտերի տեսքով, որոնց վերևի ու ներքևի կողմերը համապատասխանում են վերևի ու ներքևի սահմանային շեղումներին։ Նոմինալ չափին համապատասխանում է զրոյական գիծը, որից վերև տեղադրվում են դրական շեղումները, իսկ ներքև՝ բացասական։ Մեքենամասերի միմյանց միացումը լինում է շարժական կամ անշարժ։ Երկու մեքենամասերի միացման բնույթը կոչվում է նստեցվածք։ Մեկը մյուսի մեջ մտնող մեքենամասերի միացումներում տարբերվում են ընդգրկող (անցքի) և ընդգրկվող (լիսեռի) մակերևույթներ։ Սահմանված է անցքի և լիսեռի համակարգ։ Անցքի համակարգում անցքի թույլտվածքը միշտ դրական է, իսկ լիսեռի թույլտվածքը՝ դրական կամ բացասական։ Նստեցվածքը անցքի և լիսեռի թույլտվածքի գումարն է։ Նստեցվածքները բաժանվում են երեք խմբի՝ բացակով, ձգվածքով և անցումային։ Թույլտվածքներ և նստվածքները դասակարգվում են ըստ ստանդարտների և ներկայացվում անցքի ու լիսեռի համակարգերում անցքի ու լիսեռի սահմանային շեղումների աղյուսակներով։
Միմի Դերբա

Միմի Դերբա (իսպ.՝ Mimí Derba, 1893, հոկտեմբերի 9, Մեխիկո - 1953, հուլիսի 14, Մեխիկո), մեքսիկացի դերասանուհի։ Մեքսիկական առաջին կինոընկերության «Ացտեկա ֆիլմի» հիմնադիր։ Մինչև ֆիլմարտադրությունը հայտնի է եղել վոդևիլ ժանրում։


== Ֆիլմագրություն ==
Dos tipos de cuidado (1953 de Ismael Rodríguez) .... Josefa, madre de Jorge
La ausente (1952 de Julio Bracho)
¡Ay amor... cómo me has puesto! (1951 de Gilberto Martínez Solares) .... madre de Margarita
Acapulco (1951 de Emilio Fernández) .... Abuela de Ricardo
Historia de un corazón (1951 de Julio Bracho)
Rosauro Castro (1950 de Roberto Gavaldón) .... doña Margarita
Nosotras las taquígrafas (1950 de Emilio Gómez Muriel) .... Mamá de Bertha
Salón México (1949 de Emilio Fernández) .... directora del colegio de señoritas
La malquerida (1949 de Emilio Fernández) .... doña Mercedes
El seminarista (1949 de Roberto Rodríguez) .... Madre superiora
La hija del penal (1949 de Fernando Soler) .... La abadesa
Ustedes los ricos (1948 de Ismael Rodríguez) .... Doña Charito "La Millonaria"
Cuando lloran los valientes (1947 de Ismael Rodríguez) .... mamá de Cristina
La casa de la zorra (1945 de José Ortega)
¡Qué verde era mi padre! (1945 de Ismael Rodríguez) .... Doña Trini
La mujer sin alma (1944 de Fernando de Fuentes) .... mamá de Teresa
La trepadora (1944 de Gilberto Martínez Solares)
La hora de la verdad (1944 de Norman Foster)
Nana (1944 de Celestino Gorostiza, Roberto Gavaldón) .... Bebe's Mother
Flor silvestre (1943 de Emilio Fernández) .... doña Clara
Una carta de amor (1943 de Miguel Zacarías) .... doña Rosa
El baisano Jalil (1942 de Joaquín Pardavé, Roberto Gavaldón) .... Carmen Rivera de Veradada
La razón de la culpa (1942 de Juan José Ortega) .... Felisa, hermana de Andrés
Martín Garatuza (1935 de Gabriel Soria)
La soñadora (1917 de Eduardo Arozamena, Enrique Rosas)


== Գրականություն ==
Emilio García Riera, Historia del cine mexicano, Secretaría de Educación Pública, 1986, ISBN 9682909414, 9789682909412.
Diccionario de escritores mexicanos, siglo XX։ desde las generaciones del Ateneo y novelistas de la Revolución hasta nuestros días, Universidad Nacional Autónoma de México. Centro de Estudios Literarios, ISBN 9683628257, 9789683628251.
Lillian von der Walde & Mariel Reinoso, Mujeres en la literatura. Escritoras, Editorial Grupo Destiempos, ISBN 6079130041, 9786079130046.


== Արտաքին հղումներ ==
Mimí Derba Internet Movie Database կայքում.
Mimi Derba Archived 2015-07-07 at the Wayback Machine. at Women Film Pioneers Project
Վոլոտովո (այլ կիրառումներ)

Վոլոտովո, կարող է վերաբերել՝

Վոլոտովո - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի կազմում։
Վոլոտովո - գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Սուդիմովո

Սուդիմովո (ռուս.՝ Судимово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ազգային լեզու

Ազգային լեզու, ազգորեն կազմավորված ժողովրդի լեզուն, պատմականորեն ձևավորված լեզվական այն ընդհանրությունը, որը միավորում է տվյալ ժողովրդի լեզվական միջոցների ամբողջությունը՝ գրական լեզվի հետ ներառելով նաև բարբառները, խոսվածքները և սոցիալական ժարգոնները։ Ազգի գրական լեզուն դիտվում է որպես ազգային լեզվի բարձրագույն ձև, արտահայտություն, որ կարող է լինել նաև պետական լեզու, եթե պաշտոնական լեզվի ճանաչում է ստանում տվյալ ազգի, ժողովրդի պետականության սահմաններում։ Ըստ այդմ էլ հաճախ գործածում են ազգային-պետական լեզու, ազգային-գրական լեզու։ Որոշակի տարածքում որպես առաջին լեզու խոսվող մեկ կամ ավելի լեզուները կարող են համարվել ազգային լեզուներ։ Ազգային կամ պետական լեզուների մասին նշված է ավելի քան 150 երկրների սահմանադրություններում։
Կոնրադ Բրաննը հիմնականում նկատի ունենալով Աֆրիկան՝ ենթադրում է, որ կան չորս միմյանցից տարբերվող ազգային լեզվի իմաստներ
«Տարածքային լեզու» (քթոնոլեկտ, chthonolect)
«Շրջանային լեզու» (քորոլեկտ, choralect)
«Հիմնական կամ համայնքային լեզու» (դեմոլեկտ, demolect) ամբողջ պետության տարածքում օգտագործվող լեզուն
«Կենտրոնական լեզու» (պոլիտոլեկտ, politolect) կառավարության կողմից օգտագործվող և հավանաբար խորհրդանշական արժեք ունեցող լեզունԿենտրոնական լեզուն հաճախ անվանում են նաև պետական լեզու։ Ստանդարտացված լեզուները, օրինակ՝ ստանդարտ գերմաներենը, ֆրանսերենը և իսպաներենը կարող են լինել ազգային, տարածքային կամ միջազգային լեզուներ։
Ազգային լեզվի գաղափարը համընդանուր ընդունելի չէ։ Այսպես, Սամուիլ Բերնշտայնը մերժում էր հասկացության լեզվաբանական բովանդակությունը՝ համարելով այն զուտ գաղափարական կառույց։ Դրան հակառակ՝ Վիկտոր Վինոգրադովը ազգային լեզուն համարում էր այն լեզվական իրականությունը, որի ներսում տեղի է ունենում լեզվական երևույթների վերախմբումը և հատկապես՝ բարբառների շարունակական տարբերակումը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մելսայմ

Մելսայմ (ֆր.՝ Melsheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 585 մարդ, բնակչության խտությունը` 112.28 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.21 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 26 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 374 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 290-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 84։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,5 %։ 290 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 270 անձ (145 տղամարդ և 125 կին)։ Գործազուրկ են եղել 20 անձ (13 տղամարդ և 7 կին)։ 84 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 41-ը` թոշակառուներ, իսկ 25-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Երկնքից իջածները

«Երկնքից իջածները» (ռուս.՝ «Сошедшие с небес»), խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Նատալյա Տրոշչենկոն Վլադիմիր Կունինի սցենարով։ Ֆիլմն ստեղծվել է Ալեքսեյ Կապլերի «Քսան միլիոնից երկուսը» (ռուս.՝ «Двое из двадцати миллионов») պատմվածքի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Կատակոմբներում պաշտպանություն են կատարում խորհրդային զինվորները։ Բոլոր մարտիկները տառապում են ջրի պակասից, սակայն ջրհորը հսկվում է Վերմախտի և ՍՍ մարտիկների կողմից։ Սանիտար Մաշան վիրավոր Սերգեյի հանդեպ սիրո պատճառով չի դիմանում և դույլով գնում է ջրհորից ջուր բերելու։ Սերգեյը գնում է նրա հետևից։ Այնուհետև ֆիլմի գործողությունները տեղափոխվում է հետպատերազմյան ժամանակ։ Կյանքը վերադառնում է նորմալ հուն, Սերգեյը և Մաշան փորձում են գտնել իրենց տեղը, լուծել կենցաղային խնդիրները, մեծացնել իրենց որդուն։ 
Ֆիլմի վերջում գործողությունը տեղափոխվում է ետ, երբ Սերգեյը և Մաշան հասնում են ջրհորի մոտ։ Հանդիսատեսը հասկանում է, որ Մաշայի ու Սերգեյի հետպատերազմյան կյանքը պատրանք է, իսկ իրականում երիտասարդները զոհվում են։ Մաշայի և Սերգեյի գնդակահարման կադրերը խառնվում են նրանց այդպես էլ չկայացած խաղաղ կյանքի կադրերի հետ։


== Դերերում ==
Ալեքսանդր Աբդուլով – Սերգեյ
Վերա Գլագոլևա – Մաշա
Յուրի Բելյաև – Իվան Իվանովիչ, Խորհրդային Միության հերոս
Նիկոլայ Իվանով – Վասիլի Կուզմիչ
Ելենա Պոպովա – Նյուսյա
Կիրիլ Ալեքսեև – Վովկա
Օլեգ Մելենևսկի – Գրիշա
Վիկտոր Կոստեցկի – Միշա
Կոնստանտին Անիսիմով – երիտասարդ բեռնակիր, Սերգեյի ընկերը


== Նկարահանող խումբ ==
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Նատալյա Տրոշչենկո
Սցենարիստ՝ Վլադիմիր Կունին
Օպերատոր՝ Ալեքսանդր Չեչուլին
Կոմպոզիտոր՝ Դինա Սմորգոնսկայա
Նկարիչ՝ Ռիմա Նարինյան
Ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Պերով


== Ծանոթագրություններ ==
Նարեկ Ավետիսյան (նկարիչ)

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Ավետիսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Նարեկ Մինասի Ավետիսյան (սեպտեմբերի 20, 1969(1969-09-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ժամանակակից նկարիչ և արվեստի տեսաբան։


== Կենսագրություն ==
Նարեկ Ավետիսյանը ծնվել է 1969 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Երևանում՝ նկարիչներ Մինաս Ավետիսյանի և Գայանե Մամաջանյանի ընտանիքում։

1988 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը
1988-1992 թթ. սովորել է Երևանի գեղարվեստի ակադեմիայի նկարչության բաժնում


== Ցուցահանդեսներ ==
1992 անհատական ցուցահանդես «Ակրոմի ներկայացում», ՆՆ Պատկերասրահ, Լյուբլին, Լեհաստան
1993 անհատական ցուցահանդես «Դասական երաժշտության միջազգային փառատոն V», Ֆրանսիա,
2000 խմբակային ցուցահանդես «Հայ նկարիչները վերտուալ հարաբերություններում», Երևան, Հայաստան
2000 խմբակային ցուցահանդես «Երկրորդ միջազգային արվեստի փառատոն», Գյումրի, Հայաստան,
2000 «Ձայնի փոխարեն» խմբակային ցուցահանդես Հայ-Արտ մշակույթի կենտրոնում, Երևան, Հայաստան
2001 «Ուտոպիանա» հայ-շվեյցարական խմբակային ցուցահանդես Հայ-արտ մշակույթի կենտրոնում, Երևան, Հայաստան
2001«Տարածություն և ձայն» խմբակային ցուցահանդես, Երևան, Հայաստան
2002 «Ալտերնատիվ Արվեստի Փառատոն» խմբակային ցուցահանդես, Երևան, Հայաստան
2002 «Հայկական Ժամանակակից արվեստ» Թեհրանի Ժամանակակից Արվեստի կենտրոնում, Իրան
2003 «Մոտեցում» խմբակային ցուցահանդես Իֆա Պատկերասրահում, Բեռլին, Գերմանիա
2004 «Աուդիովիժն» խմբակային ցուցահանդես Տեխնո-երաժիշտների հետ համատեղ», Երևան, Հայաստան
2005 խմբակային ցուցահանդես Ակադեմիայի պատկերասրահում, Երևան, Հայաստան
2006 անհատական ցուցահանդես «Լույս և տարածություն», Երևան, Հայաստան
2009 անհատական ցուցահանդես «Վերադարձ» Երևանի քաղաքապետարանի սրահում, Երևան, Հայաստան։
2011 Մարտի 15, ՆՓԱԿ Յան Վերմեերի «Մարգարտե ականջօղով աղջկա» 33 ձևափոխություններ «Մարգարտե ու մեղեդային սիմուլակրում» (կոմպոզիտոր Վահան Արծրունու հետ)։
2013 «Սիմուլակրում» ցուցահանդես, «InteriorDAsein» ցուցասրահ, Բեռլին, Գերմանիա
2014 «Մինաս և Նարեկ Ավետիսյան. մոդեռնը և ավանգարդը Հայաստանում» ցուցահանդես, Մորեցբուրգի ժամանակակից արվեստի թանգարան, Հալե, Գերմանիա
2022 «SUBSTRATUM», հողարվեստի խմբակային ցուցահանդես, Երևան, Հայաստան, Նկարիչների Միության շենք, «Արա Սարգսյան» ցուցասրահ
2022 «Հողարվեստ», ընտրված աշխատանքների ցուցահանդես, Երևան, Հայաստան, Նկարիչների Միության շենք


== Հղումներ ==
slaq.am 33 «Մարգարտյա ականջօղով աղջիկ»
Արվեստագետների` “Վերմեերի 33 ձևափոխությունները”


== Աղբյուրներ ==
Վերխնի Ռոգաչիկի շրջան

Վերխնի Ռոգաչիկի շրջան (ուկրաիներեն՝ Верхньорогачицький район), շրջան Ուկրաինայի Խերսոնի մարզում։
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վերխնի Ռոգաչիկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1000 կմ²։


== Բնակչություն ==
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12313 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,31 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Գենադի Ֆոմին

Գենադի Ֆոմին (ռուս.՝ Геннадий Иванович Фомин, ապրիլի 2, 1914(1914-04-02) - մարտի 24, 1980(1980-03-24), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Կենսագրություն ==
1936 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի կոմունալ ճարտարագետների ինստիտուտ։
1939 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1939-1941 թվականներին՝ Գերմանիայում ԽՍՀՄ ներկայացուցչության աշխատակից։
1941-1945 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ներքին գործերի նախարարության արձանագրային բաժնի վարիչի տեղակալ։
1945-1948 թվականներին՝ Վենեսուելայում ԽՍՀՄ դեսպանատան առաջին քարտուղար։
1948 թվականին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգի աշխատակից։
1948-1952 թվականներին՝ Կուբայում ԽՍՀՄ առաքելության խորհրդական, ԽՍՀՄ գործերի ժամանակավոր հավատարմատար։
1952-1953 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգի աշխատակից։
1953-1955 թվականներին՝ Իսրայելում ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական։
1955-1956 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության արարողակարգի բաժնի պետ։
1956-1957 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի օգնական։
1958-1960 թվականներին՝ Իտալիայում ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
1960-1964 թվականներին՝ Սոմալիում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1965-1968 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Աֆրիկայի երրորդ բաժնի վարիչ։
1968-1970 թվականներին՝ Մեքսիկայում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՕՏԿЗ64
Դանակը ջրում

Դանակը ջրում (լեհ.՝ Nóż w wodzie), դրամա։ Ֆիլմի ռեժիսորը Ռոման Պոլանսկին է։ Սա ռեժիսորի համար առաջին ֆիլմն է։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1962 թվականին՝ Լեհաստանում։


== DVD տեսակ ==
2003 թվականին «Criterion Collection»-ի կողմից ստեղծվել է «Դանակը ջրում» ֆիլմի DVD տեսակը։


== Դերերում ==
Լեոն Նեմչիկ - Անջեյ
Իոլանտա Ումեցկա - Կրիստինա
Զիգմնուտ Մալյանովիչ - փոքրիկ երեխա
Աննա Ցելևսկայա - Կրիստինա
Ռոման Պոլանսկի - փոքրիկ երեխա


== Մրցանակներ ==
«Վոսկե գայլ»-ի մրցանակակիր - 1962
«ՖԻՊՐԵՍ»-ի մրցանակակիր - 1962


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Դանակը ջրում» ֆիլմը allmovie.com կայքում
«Դանակը ջրում» ֆիլմը culture.pl կայքում Archived 2013-04-16 at Archive.is
Թիմ Ռայան

Թիմատի Ջոն Ռայան (անգլ.՝ Timothy John Ryan, հուլիսի 16, 1973(1973-07-16), Niles, Trumbull County, Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Դեմոկրատական կուսակցության անդամ, ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ (2003 թվականից)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1973 թվականի հուլիսի 16-ին Օհայո նահանգի Նայլզ քաղաքում։ Ավագ դպրոցում խաղացել է ամերիկյան ֆուտբոլ, դարձել է թիմի աստղը քվոտերբեկի դիրքում, սկսել է հանդես գալ հեղինակավոր Յանգստաունի համալսարանի թիմում, սակայն պրոֆեսիոնալ սպորտային կարիերայով հանդես չի եկել ծնկի վնասվածքի պատճառով։ Տեղափոխվել է Բոուլինգ-Գրին նահանգի համալսարան, որն ավարտել է քաղաքագիտության բակալավրի աստիճանով։ Դոկտորական աստիճան իրավամբ ստացել է Նյու Հեմփշիրի համալսարանի իրավունքի դպրոցում, նաև սովորել է Ֆլորենցիայի համալսարանում՝ Փենսիլվանիայի նահանգի համալսարանի իրավունքի դպրոցի միջազգային ծրագրով։ 1995-1997 թվականներին կարիերա է սկսել կոնգրեսական Ջեյմս Թրեֆիկանտի աշխատակազմում, այնուհետև աշխատել է Թրումբուլի շրջանի դատախազի գրասենյակում։
2001 թվականին ընտրվել Է Օհայոյի Սենատ, 2002 թվականին հաղթել է ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչների պալատի ընտրություններում՝ զբաղեցնելով Թրեֆիկանտի աթոռը, որը դատապարտվել է կոռուպցիոն մեղադրանքներով։
2006 թվականին պաշտպանել է Secure Fence Act օրինագիծը, որը ենթադրում էր Մեքսիկայի հետ սահմանին արգելքների համակարգ կառուցել անօրինական ներգաղթը կանխելու համար։
2010 թվականին նախաձեռնել է օրինագիծ՝ ազգային արժույթի փոխարժեքն արհեստականորեն նվազեցնող երկրներից ԱՄՆ ապրանքների ներմուծման համար արգելված մաքսային սակագներ սահմանելու մասին (առաջին հերթին նկատի է առնվել Չինաստանը), որը, սակայն, այդպես էլ չի քննարկվել Սենատի կողմից։ Ի սկզբանե հավանություն է տվել ԱՄՆ-ի համար մատչելի առողջապահության մասին ակտում Ստուպակ-Փիթսի փոփոխությանը, որը նախատեսում էր դաշնային բյուջեից աբորտների ֆինանսավորման սահմանափակում, սակայն 2015 թվականի հունվարին հայտարարել էր կանանց ընտրության ազատության երաշխավորման նկատմամբ իր դիրքորոշման փոփոխության մասին։
2019 թվականի ապրիլի 4-ին պաշտոնապես հայտարարել է 2020 թվականի նախագահական ընտրություններում Դեմոկրատական կուսակցությունից իր թեկնածության առաջադրման համար պայքարի մեջ մտնելու մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«RYAN, Timothy J., (1973 - )»։ Biographical Directory of the United States Congress (անգլերեն)։ congress.gov։ Վերցված է 2019-05-20 
Կոնգրեսական Թիմ Ռայան
Տոնացույց (այլ կիրառումներ)

Տոնացույց, կարող է վերաբերել՝

Տոնացույց - Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու տոների մասին ցուցումներ պարունակող ծիսամատյան
Տոնացույց - հայերեն ամենափոքր ձեռագիրը, գրվել է Կաֆայում 1434 թվականին և կշռում է 19 գրամ (104 թերթ)
Ստվարաթղթե գիրք

Ստվարաթղթե գիրքը կամ խավաքարտե գիրքը գրքի մի տեսակ է, որը տպագրված է խիտ ստվարաթղթի վրա։ Ստվարաթուղթն օգտագործվում է ինչպես կազմի, այնպես էլ ներսի էջերի համար։ Թերթի ամեն էջը բաղկացած է նվազագույնը ստվարաթղթի մեկ շերտից։ Ի տարբերություն թղթե գրքերի` ստվարաթղթե գրքերը կազմելիս չեն օգտագործվում կարեր կամ տաք սոսնձում, դրա թերթերը ծալվում են և միացվում իրար։ Ստվարաթղթե գրքերը պինդ են և ըստ այդմ` նախատեսված են երեխաների համար, որոնք սովորաբար նուրբ չեն վարվում գրքերի հետ։ Ստվարաթղթե գրքի տարատեսակներ են փոփափ (կամ` օրիգամի) գրքերը, ուռուցիկ նկարներով գրքերը, չտեսնող մարդկանց համար տպագրվող գրքերը։ Փոփափ գրքերի մեջ ստվարաթղթի կտորներն ընդարձակվում են գիրքը բացելիս և դառնում եռաչափ պատկերներ, իսկ գիրքը փակելիս` դրանք ծալվում են։ Այդ գրքերը պատրաստելիս օգտագործվում է թղթային ինժեներիա, որն իր տեխնոլոգիայով նման է օրիգամիի պատրաստմանը։ Կույրերի համար տպագրվող գրքերն ստվարաթղթե են հաշվի առնելով այն, որ դրանք տպագրվում են բրայլյան գրատիպով։ Ուռուցիկ նկարներով գրերը կարող են տպագրվել ինչպես չտեսնողների, այնպես էլ երեխաների համար` ավելի հետաքրքիր դարձնելով դրա բովանդակությունը։
Ստվարաթղթե գրքերի հիմնական արտադրությունը գտնվում է Չինաստանում և Մեքսիկայում; այդուամենայնիվ ստվարաթղթե գրքերի մեկ տպագրություն դեռ կա ԱՄՆ-ում և մի քանիսն էլ` Եվրոպայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայդեզե

Հայդեզե (գերմ.՝ Heidesee), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում է Դամե Շպրեվալդի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ունթերշպրեվալդի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 7039 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 134, 78 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 61 217։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Մանյուասուի գավառ

Մանյուասուի  (պորտ.՝ Microrregião de Manhuaçu) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Ագլոմերացիա նահանգի Բելու Օրիզոնտի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 271 143 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 4855,959  կմ²։ Բնակչության խտությունը 55,8  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 066 316 301,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 4 081,43 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,722։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Կապարաո
Կապուտիրա
Շալե
Կուբայական հեղափոխություն

Կուբայական հեղափոխություն (իսպ.՝ Revolución cubana), Կուբայի միապետ Ֆուլխենսիո Բատիստայի ավտորիտար կառավարության աջ թևի դեմ ուղղված զինված ապստամբություն Ֆիդել Կաստրոյի ձևավորած «Հուլիսի 26»-ի շարժման և դրա աջակիցների կողմից, որն հանգեցնում է սոցիալիստական առաջին պետության ստեղծմանը Արևմտյան կիսագնդում։
1953 թ.-ի հուլիսի 26-ին մի խումբ երիտասարդ հեղափոխականներ Ֆիդել Կաստրո Ռուսի գլխավորությամբ հարձակվեցին Մոնկադայի (Սանտյագո դե Կուբա քաղաքում) զորանոցի վրա՝ զենք ձեռք բերելու և ժողովրդին զինելու մտադրությամբ, բայց ձախողվեցին։ Կաստրոն ու նրա զինակիցները բանտարկվեցին։ 1956 թ.-ի դեկտեմբերին Կաստրոն (որը 1955 թ.-ին ազատվել էր բանտից և տարագրվել Մեքսիկա) ու մի խումբ Հավանայի բնակիչները ողջունում են Ֆ. Կաստրոյին ն նրա մարտական ընկերներին (1959 թ.-ի հունվար) հեղափոխականներ պայքարը շարունակելու համար ափ իջան Կուբայում, ստեղծեցին պարտիզանական ջոկատ և ամրացան Սիեռա Մաեստրայի լեռներում։ Պարտիզանական ջոկատը աստիճանաբար վերածվեց ապստամբական բանակի, որը շոշափելի հարվածներ էր հասցնում կառավարական զորքերին։ 1959 թ.-ի հունվարի 1-ին Բատիստայի կառավարությունը տապալվեց, իշխանությունն անցավ ժամանակավոր կառավարությանը, որի կազմում սկզբում կային աջ գործիչներ։ 1959 թ.-ի փետրվարին Հեղափոխական կառավարությունը գլխավորեց Ֆ. Կաստրոն, հուլիսից պրեզիդենտ դարձավ Օ. Դորտիկոս Տորրադոն։
Զազա Ուրուշաձե

Զազա Ուրուշաձե (վրաց.՝ ზაზა ურუშაძე, հոկտեմբերի 30, 1966(1966-10-30) կամ 1965, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 7, 2019(2019-12-07), Թբիլիսի, Վրաստան), վրացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։ Խորհրդային ֆուտբոլային դարպասապահ, ԽՍՀՄ ազգային հավաքականի խաղացող Ռամազ Ուրուշաձեի տղան է։
Ուրուշաձեի «Մանդարիններ» ֆիլմն առաջադրվել է «Ոսկե Գլոբուս» և «Օսկար» մրցանակաբաշխություններում՝ որպես Օտար լեզվով լավագույն ֆիլմ։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսորական աշխատանքներ ===
1985 - Կատապլեսկիա
1987 - Անձրևային երկու օր
1989 - Նրանց, ում թողել են հայրերը
1998 - Այստեղ լուսաբաց է
2008 - Երեք տուն
2013 - Մանդարիններ


=== Սցենարներ ===
1989 - Նրանց, ում թողել են հայրերը
1998 - Այստեղ լուսաբաց է


== Ծանոթագրություններ ==
1985 թվականը գրականության մեջ


== Մրցանակներ ==


=== Միջազգային ===
Նոբելյան մրցանակ գրականությունից — Քլոդ Սիմոն


=== Իսրայել ===
Իսրայելի պետական մրցանակ։
արևելյան հրեական գրականության համար— Իցխակ Բեն-Ցվիի համալսարան։
Իդիշով գրականության համար - Ավրոմ Սուցկեվեր


=== ԱՄՆ ===
Համաշխարհային ֆենտեզի մրցանակ լավագույն վեպի համար ստացել են Բերրի Հյուերտը «Թռչունների կամուրջ» վեպի համար և Ռոբերտ Հոլդստոկը «Mythago Wood»-ի համար։


=== Ֆրանսիա ===
Գոնկուրյան մրցանակ — Յան Կեֆելեկ, «Բարբարոսական հարսանիք»։
Դալի անվան մրցանակ — Ֆելիքս Սվետով, «Կենսագրական փորձ»։


== Գրքեր ==
«Ճակատագրի խաղաքարտեր» — Ռոջեր Ժելյազնիի գիրքը։
«Մեկ օրվա աշխարհ» — Ֆիլիպ Խոսե Ֆերմերի «Մեկ օրվա աշխարհ»գիտա-ֆանտաստիկ եռերգության առաջին գիրքը։


=== Վեպեր ===
«Ակվարիում» — Վիկտոր Սուվորովի վեպը։
«Գալապագոսներ» — Կուրտ Վոննեգուտի վեպը։
«Էնդերի խաղը» — Օրսոն Սքոթ Կարդի գիտա-ֆանտաստիկ վեպը։
«Կապ» — Կառլ Սագանի վեպը։
«Սեր ժանտախտի ժամանակ» — Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի վեպը։
«Վեպ Պերոնայի մասին» (իսպ.՝ La novela de Perón) — արգենտինացի գրող Թոմաս Էլոյ Մարտինեսի պատմական վեպը։
«Կիկիի առաքման ծառայություն» — ճապոնացի գրող Էյկո Կադոնոյի մանկական ֆանտաստիկ վեպը։
«Մահը - միայնակ գործ է» — Ռեյ Բրեդբերիի վեպը։


=== Պիեսներ ===
«Дощатовские трагедии» — Նիկոլայ Կոլյադայի պիեսը
«Մեծ լռություն» — Պերճ Զեյթունցյանի թատերգությունը


=== Պոեզիա ===
«Բաց է մինչև ուշ» (նորվ.՝ Nattåpent) — Ռոլֆ Յակոբսենի բանաստեղծությունների վերջին ժողովածուն։
«Վերջապես» — Դայանա Տեր-Հովհաննիսյանի բանաստեղծությունների ժողովածուն


== Մահացել են ==
Դեկտեմբերի 2 — Ֆիլիպ Լարկին, անգլիացի գրող և ջազային քննադատ (ծնվել է 1922 թվականին)


== Տես նաև ==
Գրականություն