Դավիթ Էվերեկլյան

Դավիթ Հակեբի Էվերեկլյան (մայիսի 1, 1927(1927-05-01), Բեյրութ, Լիբանան - հուլիսի 17, 2016(2016-07-17), Մոնրեալ, Քվեբեկ, Կանադա), հայ դերասան, դրամատուրգ, թատերագետ։


== Կենսագրություն ==
Դավիթ Էվերեկլյանը ծնվել է 1927 թվականի մայիսի 1-ին Բեյրութում, ցեղասպանությունը վերապրած կեսարացի Հակոբի և անկարացի Կյուլենիայի ընտանիքում։ Հակոբը, ով մորից գորգագործություն էր սովորել, Բեյրութում զբաղվել է գորգի աշխատանքով։ Հոր մասնագիտությունը սովորել է նաև Դավիթը։ Դավիթը նախնական կրթությունը ստացել է Սուրբ Եղիա ժողովրդապետական վարժարանում, 1942 թվականին ավարտել է Պուրճ Համուտի Հայ կաթողիկե Մեսրոպյան վարժարանը։ 1942 թվականից Դավիթը գրել է բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, պիեսներ, 1943 թվականից նվիրվել է թատերական արվեստին։
Էվերեկլյանն առաջին անգամ բեմ է բարձրացել 1943 թվականի ապրիլի 4-ին։ Մեսրոպյան Սանուց միության թատերախմբում «Երեք քաջեր» կատակերգության մեջ կատարել է Հրանտ Իշխանի դերը, այնուհետև միացել է «Հայ գիր» ամսագրի խմբագիր Վազգեն Այգունու (Գևորգ Պաղճյան) ղեկավարությամբ գործող «Ռուբեն Մամուլյան» թատերախմբին։ Հանդես է եկել Ալ. Աբելյանի բեմադրած «Պլը-Պուղի» կատակերգության մեջ, Բաբկենի դերով` Ավետիս Ահարոնյանի «Արցունքի հովիտը» պիեսի բեմադրության մեջ։


== Թատերական գործունեություն ==
Մեսրոպյան վարժարանի «Միհր» թատերախմբում Էվերեկլյանը հանդես է եկել որպես դերասան, բեմադրիչ ու դրամատուրգ։ Այդ թատերախմբում են առաջին անգամ խաղացվել նրա գրած «Պատճառը ես եղայ» ողբերգությունը (1945, ապրիլի 8) և «Բանաստեղծ» երգիծախաղը (1945, դեկտեմբերի 3)։
1946 թվականի սեպտեմբերին Էվերեկլյանը կազմակերպել է «Լիբանանահայ թատերախումբը» (գործել է մինչև 1954 թվական)։ Բացումը կատարվել է 1947 թվականի հունվարի 10-ին՝ Էվերեկլյանի գրած «Իսուբը» պիեսով։ «Լիբանանահայ թատերախմբում» Էվերեկլյանի պիեսներից խաղացվել են նաև «Ծաղկավաճառուհին» (1948), «Մեռեալ կեանքեր» (1950) դրամաները։
Որպես դերասան և ռեժիսոր՝ Էվերեկլյանը հանդես է եկել նաև «Պետրոս Ադամեան», «Գերմանիկ» թատերախմբերի, «Պէյրութահայ քուլիսականներու թատերախումբի» ստեղծագործական միջավայրում։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Զահլեում, Շթորայում, Լաթաքիայում, Այնճարում, Դամասկոսում և այլ վայրերում։
1977 թվականին Էվերեկլյանն ընտանիքով փոխադրվել է Կանադա։ 1978-1985 թվականներին Էվերեկլյանները մասնակցել են Մոնրեալի «Արմենյան» թատերախմբի ներկայացումներին («Վարդանանք», «Հարս ու կեսուր», «Դէպի երկիր», «Արցունքի հովիտը», «Աղջիկտես» և այլն)։ «Արմենյան» թատերախմբում 1980 թվականին բեմադրել է Գևորգ Պաղճյանի «Դէպի երկիր» հայրենասիրական պիեսը։ 1979-1989 թվականներին Գևորգ Պաղճյանի հետ վարել է «Արձագանգ հայ աշխարհէն» թեմայով հեռուստատեսային հաղորդումների շարքը։
Էվերեկլյանը գրել է բանաստեղծություններ, գրախոսականներ, թատերախոսականներ, հուշեր-հանդիպումներ, դրամատիկական և կատակերգական պիեսներ։
Դավիթ Էվերեկլյանն առաջին անգամ Հայաստան է այցելել 2000 թվականին։


=== Թատերական դերեր ===
Էլիզբարյան` «Պատվի համար»
Ծերունի Հակոբ` «Արտիստը»
Սանատրուկ` «Սանդուխտ կույս»
Ասլան` «Արցունքի հովիտը»
Անանիա Հայրապետ` «Աբաս»
Մոգպետ` «Հրաշալի հաղթանակ»
Վահե` «Շատերէն մէկը կամ Վերջին վարագոյրը»
Մանուկ աղա` «Մեծապատիւ մուրացկաններ»


== Երկեր ==
«Թատերայուշեր և նիւթեր լիբանանահայ թատրոնի պատմութեան» գրքի, Բեյրութ, 1971։
«Թատերական կեանքիս ճամբուն վրա», Լոս Անջելես, 1989։
«Պահ մը Դաւիթ Յ. Էվերեկլեանի հետ...», Մոնրեալ, 1995։
«Միշտ... թատերական կեանքիս ճամբուն վրայ», Լոս Անջելես, 1999։


=== Պիեսներ ===
«Պատճառը ես եղայ»
«Բանաստեղծ»
«Ծաղկավաճառուհին»
«Ոճիրՙ ոճիրներ»
«Մեր հայելին»
«Իսուբը»
«Մռայլ կեանքեր»
«Հրաշալի յաղթանակը»
«Մումիայի վաճառականը»
«Կեանքի ելևէջը»


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Թատերական օրացույց», Երևան, 1997, էջ 15-16։
Մոնրեալի պոլսահայ միության թատերախումբը, Բեքարյան Ա. Ա.