Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիա

Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիա (սլովակ.՝ Slovenská akadémia vied), գիտությունների ակադեմիա` հիմնադրված 1953 թվականի նոյեմբերի 26-ին։ Կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է Բրատիսլավայում։ Հիմնվում է Սլովակիայի գիտությունների և արվեստների ակադեմիայի (1943) Պ. Յ. Շաֆարիկի անվան գիտական ընկերության (1931) Սլովակիայի Մատիցայի առաջադեմ գիտական ավանդույթների վրա։


== Պատմություն ==
1953 թվականից սկսած ստեղծվել է Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի հետազոտական ինստիտուտների ցանց։ Սկզբում այն ունեցել է 14 գիտական հաստատություն։
1953 թվականին Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայում աշխատել է 584 աշխատող, որից 244 մարդ հումանիտար ուղղությամբ ինստիտուտներում, իսկ 196-ը` բնական գիտությունների ինստիտուտներում (քիմիա, բժշկություն, կենսաբանություն, գյուղատնտեսություն)։ 58 մարդ աշխատել է Երկրի և Տիեզերքի, ֆիզիկա-մաթեմատիկական և տեխնիկական գիտությունների ոլորտում։ 106 աշխատակից աշխատել է համատեղ գիտահետազոտական ինստիտուտներում։

1963 թվականից Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիան Չեխոսլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի մասն է։
1975 թվականին Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիան ունեցել էր 30 իսկական անդամ և 37 թղթակից-անդամ (նրանցից 21-ը միաժամանակ Չեխոսլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ էին)։ Այն ժամանակ այն միավորում էր 19 գիտական կոլեգիա, շուրջ 50 գիտական ​​հաստատություններ, այդ թվում` Բրատիսլավայում (ֆիզիկայի, կենսաբանության, տեխնիկական կիբեռնետիկայի, երկրաբանական և այլն), Կոշիցեում (փորձարարական ֆիզիկայի, հանքարդյունաբերության, հելմինթոլոգիայի և այլն) և Նիտրայում (հնագիտական)։
1980-ական թվականներին Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի ինստիտուտներում աշխատում էին մոտ 4000 աշխատող, այդ թվում` 85 դոկտոր և ավելի քան 700 գիտությունների ​​թեկնածու։ Հրատարակվել են ավելի քան 30 գիտական ​​ամսագրեր։ Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի նախագահը Չեխոսլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի առաջին փոխնախագահն էր։ 1991 թվականին Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիան ունեցել է ավելի քան 50 ակադեմիկոս, 60 թղթակից-անդամ և մոտ 50 գիտական ​​հաստատություն։
Ներկայումս Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիան Սլովակիայում անկախ, ինքնակառավարվող գիտական ​​կազմակերպություն է։ Բարեփոխված ակադեմիան հրաժարվեց գիտնականների ընտրովի-մշտական անդամակցության պրակտիկայից, փոխարենը ակադեմիան միավորում է երկրի գիտահետազոտական ​​ինստիտուտները, որոնց ընտրված ներկայացուցիչները կազմում են ակադեմիայի բարձրագույն օրգանը` Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի ասամբլեան (սլովակ.՝ Snem SAV), որը գործում է 4 տարվա գումարման կարգով։ Ասամբլեայի ընթացիկ կազմն ընտրվել է 2017 թվականին և կգործի մինչև 2021 թվականը։
2015 թվականի հունվարից Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի նախագահը (պրեզիդենտ) Պավոլ Շայգալիկն է։
Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի և նրա կազմակերպությունների հիմնական առաքելությունն է կատարել հիմնարար և կիրառական հետազոտություններ տեխնիկական, բնական, հումանիտար և հասարակական գիտությունների լայն շրջանակում։ Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի գիտահետազոտական ​​գործունեությունը նպատակ ունի գիտելիքները զարգացնել միջազգային մակարդակով, սրանով հանդերձ գործելով սլովակյան հասարակության ներկայիս պահանջներին համապատասխան։ Ակադեմիայի կազմակերպությունները կրթության բնագավառում համագործակցում են համալսարանների հետ, մասնավորապես` գիտական ​​կադրերի և համալսարաններում դասախոսական գործունեության նախապատրաստումը։
Երկկողմ և բազմակողմ միջազգային և հայրենական գիտական ​​նախագծերի օգնությամբ, մասնավորապես, ԵՄ կառուցվածքային ֆոնդերից և միջազգային ասոցիացիաների և հաստատությունների անդամակցությունից, մշակվել է միջազգային համագործակցության լայն համակարգ, դրանով իսկ նպաստելով միջազգային համատեքստում սլովակյան գիտության ինտեգրմանը։
Գիտությունների ակադեմիայի միջազգային ասոցիացիայում ունի դիտորդի կարգավիճակ։


== Աղբյուրներ ==
Словацкая Академия Наук. 1953—1983. Братислава. 1984. 154 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Словацкая академия наук. БСЭ.
САН-1991
Официальный сайт САН
Elektronické noviny SAV Archived 2019-04-21 at the Wayback Machine.