Թամարա Տեր-Ղևոնդյան

Թամարա Ռուբենի Տեր-Ղևոնդյան (օգոստոսի 25, 1908(1908-08-25), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - 2000), նկարիչ, գծանկարիչ, կինոյի տեսաբան, «Նոր իրականություն» ստուդիայի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Թամարա Տեր-Ղևոնդյանը գեղարվեստական բարձրագույն կրթությունը ստացել է Բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական արվեստանոցում, սովորել է Լև Բրունիի և Կոնստանտին Իստոմինի մոտ։ 1930-ականներից  աշխատել է որպես նկարիչ մուլտիպլիկացիայի և հեռուստակինոյի բնագավառում, ինչպես նաև հանդես է եկել որպես տեսաբան (համահեղինակ է մի քանի գրքերի և հոդվածների, որոնք նվիրված են ֆիլմի դիտողական լուծման խնդիրներին)։ Տեր-Ղևոնդյանն աշխատել է որպես պրոդյուսեր ռեժիսորներ Գեորգի Շենգելայայի, Միխայիլ Կալատոզովի նկարահանումների  հրապարակում։ 1958 թվականից հանդես է եկել Էլյա Բելյուտինի «Նոր իրականություն» ստուդիայում։ «Նոր իրականություն» ստուդիայի հետ միասին նա անցել է նրա զարգացման, արգելման և տեղափոխման բոլոր նշաձողերը, բաց չի թողել 1964-1992 թվականներին Աբրամցևոյում կազմակերպված ոչ մի ցուցահանդես։ Ստուդիան նրան տվել է ստեղծագործական մշտական ազդակ և արտահայտվելու անհրաժեշտ ազատություն։


== Ստեղծագործություն ==
«Հետևելով Տեր-Ղևոնդյանի ստեղծագործական ուղուն վաղ բնապատկերներից մինչև հետագա աշխատանքներ, ընդհանրացված մի քանի տողերի և հարվածների, կարելի է տեսնել, որ գրեթե ամենուր սյուժեի բաղադրիչն արտահայտվում է ձևի և պատումի, իսկ զգայականը` գունային լուծումների միջոցով։ 1950-ականների երկրորդ կեսին նա հիմք ընդունեց իրատեսական մեթոդը, բայց ձևական պատկերման աստիճանական հրաժարման արդյունքում նա հասավ 1990-ականների արտահայտիչ գունագեղ ստեղծագործություններին։ Տեր-Ղևոնդյանը գրեթե միագույն գծանկարչական պատկերից անցավ բարդ, շքեղ, դինամիկ գունագեղության»։


== Ընտանիք ==
Պապը եղել է վիճակագիր և հասարակական գործիչ Միխայիլ Ալեքսեևիչ Սաբլինը (1842-1898), քեռին՝ հրատարակիչ և լրագրող Վլադիմիր Միխայլովիչ Սաբլինը (1872-1916)։ Ամուսինը՝ օպերատոր, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, Կինեմատոգրաֆիայի համառուսաստանյան պետական ինստիտուտի պրոֆեսոր Լեոնիդ Վասիլևիչ Կոսմատովը (1900/1901 - 1977) եղել է նրա մի շարք ստեղծագործությունների համահեղինակ (1900/1901 - 1977):
Թաղված է Վոստրյակովոյե գերեզմանատանը։


== Ցուցահանդեսներ ==
1989, փետրվար -մարտ - Անգլիա, Լոնդոն, Բերկլի պուրակի պատկերասրահ։
1989, հուլիս -օգոստոս - ԽՍՀՄ, Կալինինգրադ։ Պետական արվեստի պատկերասրահ։ Այդ ժամանակից ի վեր «Նոր իրականություն» ստուդիայում բացվել է  մշտական ցուցադրություն։
1990, փետրվար - Լեհաստան, Վարշավա, Արվեստի կենտրոնական բյուրոյի ժամանակակից արվեստի պատկերասրահ։
1990, դեկտեմբեր - ԽՍՀՄ, Մոսկվա, «Մանեժ» կենտրոնական ցուցասրահ։ «Մանեժից Մանեժ» հետահայաց ցուցահանդես։
1991, մայիս -սեպտեմբեր - ԱՄՆ, Նյու Յորք, Է. Բլումի արվեստի ինստիտուտ։
1991, դեկտեմբեր - Մայնի Ֆրանկֆուրտ, Արվեստի միջազգային տոնավաճառ։
1993, անհատական ցուցահանդես Մոսկվայի Կրասնայա Պրեսնյայի կինոկենտրոնում։
2004, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական թանգարան, Մարմարյա պալատ, «XX դարի երկրորդ կեսի ռուսական արվեստի առարկայականությունից դուրս»։


== Հրապարակումներ ==
Л. Косматов, Т. Тер-Гевондян. Современные проблемы изобразительной композиции в кино // «Вопросы киноискусства», выпуск 6, Изд-во Академии наук СССР, 1962
Косматов Л. В., Тер-Гевондян Т. Р. Первая книга по искусству оператора: композиция и свет в фильме — М.: Бюро пропаганды совет. киноискусства, 1966
Косматов Л. В., Тер-Гевондян Т. Р. Колорит фильма. (азбука киноколорита) — М.: Союз кинематографистов СССР, 1981


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Тамара Тер-Гевондян на сайте Фонда русского абстрактного искусства
Выставка «За гранью предметности в русском искусстве второй половины XX века» на сайте Русского музея
Телеканал «Культура» о выставке «За гранью предметности» в Русском музее Archived 2015-02-19 at the Wayback Machine.