Սիլիցիումի տետրաֆտորիդ

Սիլիցիումի տետրաֆտորիդ, SiF4 բանաձևով անօրգանական բարդ միացություն է, բաղկացած սիլիցիումի և ֆտորի ատոմներից։ Անգույն գազ է, որը հեշտությամբ հիդրոլիզվում է ջրով, լուծվում է օրգանական լուծիչներում։


== Ստացում ==
Ֆտորի մթնոլորտում սիլիցիումի այրմամբ։
  
    
      
        
          
            S
            i
            +
            2
            
              F
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
              
            
             
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Si+2F_{2}\ {\xrightarrow {}}\ SiF_{4}}}}
  Ֆտորի ազդեցությամբ սիլիցիումի(IV)օքսիդի վրա։
  
    
      
        
          
            S
            i
            
              O
              
                2
              
            
            +
            2
            
              F
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
                  250
                  −
                  
                    400
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            
              O
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {SiO_{2}+2F_{2}\ {\xrightarrow {250-400^{o}C}}\ SiF_{4}+O_{2}}}}
  Գազային ֆտորաջրածնի և սիլիցիումի փոխազդեցությամբ։
  
    
      
        
          
            S
            i
            +
            4
            H
            F
             
            
              
                →
                
                  40
                  −
                  
                    100
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Si+4HF\ {\xrightarrow {40-100^{o}C}}\ SiF_{4}+2H_{2}}}}
  գազային ֆտորաջրածնի և սիլիցիումի(IV)օքսիդի փոխազդեցությամբ։
  
    
      
        
          
            S
            i
            
              O
              
                2
              
            
            +
            4
            H
            F
             
            
              
                →
                
                  250
                  −
                  
                    400
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {SiO_{2}+4HF\ {\xrightarrow {250-400^{o}C}}\ SiF_{4}+2H_{2}O}}}
  ջրածնի հեքսաֆտորսիլիկատի քայքայմամբ։
  
    
      
        
          
            
              H
              
                2
              
            
            [
            S
            i
            
              F
              
                6
              
            
            ]
             
            
              
                →
                
                  
                    H
                    
                      2
                    
                  
                  S
                  
                    O
                    
                      4
                    
                  
                
              
            
             
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            ↑
            +
            2
            H
            F
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {H_{2}[SiF_{6}]\ {\xrightarrow {H_{2}SO_{4}}}\ SiF_{4}\uparrow +2HF}}}
  կամ Նատրիումի հեքսաֆտորսիլիկատի քայքայմամբ։
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                2
              
            
            [
            S
            i
            
              F
              
                6
              
            
            ]
             
            
              
                →
                
                  
                    600
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            ↑
            +
            2
            N
            a
            F
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{2}[SiF_{6}]\ {\xrightarrow {600^{o}C}}\ SiF_{4}\uparrow +2NaF}}}
  


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Սիլիցիումի տետրաֆտորիդը անգույն գազ է, բյուրեղական վիճակից հեշտությամբ սուբլիմանում է, թերմիկորեն կայուն է։
Պինդ վիճակում առաջացնում է խորանարդային սինգոնիայի բյուրեղներ։


== Քիմիական հատկություններ ==
Հիդրոլիզվում է ջրով. ընդ որում հիդրոլիզի պրոդուկտները կախված են ջերմաստիճանից։
  
    
      
        
          
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            4
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            ⇄
             
            
              H
              
                4
              
            
            S
            i
            
              O
              
                4
              
            
            +
            4
            H
            F
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {SiF_{4}+4H_{2}O\ \rightleftarrows \ H_{4}SiO_{4}+4HF}}}
  

  
    
      
        
          
            3
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  
                    100
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            S
            i
            
              O
              
                2
              
            
            ↓
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
            [
            S
            i
            
              F
              
                6
              
            
            ]
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {3SiF_{4}+2H_{2}O\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ SiO_{2}\downarrow +2H_{2}[SiF_{6}]}}}
  

  
    
      
        
          
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  >
                  
                    100
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            S
            i
            
              O
              
                2
              
            
            +
            4
            H
            F
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {SiF_{4}+2H_{2}O\ {\xrightarrow {>100^{o}C}}\ SiO_{2}+4HF}}}
  Լուծվում է պլավիկյան թթվում՝ առաջացնելով ջրածնի հեքսաֆտորսիլիկատ։
  
    
      
        
          
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            2
            H
            F
             
            ⇄
             
            
              H
              
                2
              
            
            [
            S
            i
            
              F
              
                6
              
            
            ]
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {SiF_{4}+2HF\ \rightleftarrows \ H_{2}[SiF_{6}]}}}
  Ալկալիական մետաղների ֆտորիդների հետ միաձուլելիս, առաջացնում է ալկալիական մետաղների հեքսաֆտորսիլիկատներ։
  
    
      
        
          
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            2
            N
            a
            F
             
            
              
                →
                
                  
                    200
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                2
              
            
            [
            S
            i
            
              F
              
                6
              
            
            ]
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {SiF_{4}+2NaF\ {\xrightarrow {200^{o}C}}\ Na_{2}[SiF_{6}]}}}
  Ակտիվ մետաղները տաքացման պայմաններում դուրս են մղում սիլիցիումը։
  
    
      
        
          
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            2
            M
            g
             
            
              
                →
                
                  
                    500
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            S
            i
            +
            2
            M
            g
            
              F
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {SiF_{4}+2Mg\ {\xrightarrow {500^{o}C}}\ Si+2MgF_{2}}}}
  Փոխազդում է սիլիցիումի հետ։
  
    
      
        
          
            S
            i
            
              F
              
                4
              
            
            +
            S
            i
             
            ⇄
             
            2
            S
            i
            
              F
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {SiF_{4}+Si\ \rightleftarrows \ 2SiF_{2}}}}
  


== Կիրառություն ==
Ջրածնի հեքսաֆտորսիլիկատի ստացում
Գերմաքուր սիլիցիումի ստացում
Օրգանական սինթեզ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Химическая энциклопедия //Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др. // М. "Советская энциклопедия", 1990, том 2, 671 стр. ISBN։ 5-82270-035-5
Справочник химика, 2-е изд., испр // Редкол.։ Никольский Б.П. и др. // М.-Л. "Химия" 1966 // том 1. 1072 стр.
Справочник химика. 3-е изд., испр // Редкол.։ Никольский Б.П. и др. // Л. "Химия" 1971 // том 2. 1168 стр.
Лидин Р.А. и др. // Химические свойства неорганических веществ։ Учеб. пособие для вузов // 3-е изд., испр // М. "Химия" 2000 // 480 стр. ISBN։ 5-7245-1163-0