armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Համաշխարհային ցուցահանդես

Համաշխարհային ցուցահանդես կամ Էքսպո (Expo), միջազգային ցուցահանդես, որը համարվում է ինդուստրացման խորհրդանիշ, ինչպես նաև բաց հարթակ է հանդիսանում տեխնիկական և տեխնոլոգիական նվաճումների ցուցադրման համար։
Հաջորդ ցուցահանդեսը տեղի կունենա 2022 թվականին։
1928 թվականին Միջազգային Ցուցահանդեսների վերաբերյալ կոնվենցիայի ստորագրման պահից սկսած Ցուցահանդեսների Միջազգային Բյուրոն (BIE, Bureau International des Expositions) կարգավորող մարմին է հանդիսանում երեք տիպի ցուցահանդեսների անցկացման գործում՝ ունիվերսալ, միջազգային և մասնագիտացված։ Տվյալ ցուցահանդեսները տևում են 3-6 ամիս։


== Պատմություն ==
Միջազգային ցուցահանդեսների անցկացման ավանդույթը ծագել է ֆրանսիական ազգային ցուցահանդեսների լույսի ներքո, որոնց գագաթնակետը դարձել է 1844 թվականի Միջազգային ցուցահանդեսը։

Առաջին համաշխարհային ցուցահանդեսը անցկացվել է Լոնդոնի Հայդ պարկում՝ արքայազն Ալբերտ Սաքսեն Կոբուրգ Գոթայացու նախաձեռնությամբ։ Ցուցահանդեսի գլխավոր տեսարժան վայրը Բյուրեղապակյա պալատն էր, որը մետաղից և ապակուց հիմնադրվել է Ջոզեֆ Պաքստոնի կողմից։


== Ցուցահանդեսների տեսակներ ==
Ներկա դրությամբ գոյություն ունեն ցուցահանդեսների երկու հիմնական տեսակ՝ գրանցված և ճանաչված։


=== Գրանցված ցուցահանդեսներ ===
Գրանցված ցուցահանդեսներն ըստ մասշտաբի ամենախոշոր միջոցառումներն են։ Նախկինում գրանցված ցուցահանդեսները կոչվում էին «Ունիվերսալ Ցուցահանդեսներ»։ Այս տիպի ցուցահանդեսները անցկացվում են ամեն 5 տարին մեկ։


=== Ճանաչված ցուցահանդեսներ ===
Ճանաչված ցուցահանդեսներն ավելի փոքր են իրենց չափսերով և արժողությամբ, և ավելի կարճ են իրենց տևողությամբ (3 շաբաթից մինչև 3 ամիս)։ Մասնակիցների ծախսերը ավելի քիչ են, քանի որ նրանք կազմակերպչից կարող են վարձել արդեն կառուցված ցուցասրահը։ Այնուհետև նրանք հնարավորություն ունեն օբյեկտի արտաքին մասից ավելացնել իրենց սեփական գույները, դիզայնը և այլն, և լցնել այն արտադրանքով։


== Ընթացիկ և առաջիկա ցուցահանդեսներ ==


=== 2017 ===
Էքսպո-2017-ը տեղի կունենա Ղազախստանի Աստանա քաղաքում։ Ցուցահանդեսի թեման է «Ապագայի էներգիան»։ Ցուցահանդեսը կանցկացվի 2017 թվականի հունիսի 10-ից մինչև սեպտեմբերի 10-ը և այնտեղ կմասնակցի մոտ 100 մասնակից երկիր և 10 միջազգային կազմակերպություն։
Աստանան իրավունք է ստացել ճանաչված ցուցահանդես անցկացնել բելգիական Լիեժ քաղաքի մոտ։


=== 2020 ===

Էքսպո-2020 ցուցահանդեսը տեղի կունենա Արաբական Միացյալ Էմիրաթների Դուբայ քաղաքում։
Ընտրական փուլում մասնակցել է 5 քաղաք՝

Սան Պաուլո, Բրազիլիա
Եկատերինբուրգ, Ռուսաստան
Դուբայ, ԱՄԷ
Իզմիր, Թուրքիա


=== 2022 ===
Լեհաստանի խոշորագույն Լոձ քաղաքը հայտնել է Էքսպո-2022 համաշխարհային ցուցահանդեսում իր մասնակցության թեկնածության մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.bie-paris.org/
http://www.expomuseum.com/
1855 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդես
Մոլոչնոե (գյուղ, Սակիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄոլոչնոեՄոլոչնոե (ուկրաիներեն՝ Молочне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Terekli Qoñrat), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տերեկլի-Կոնրատ։
2001 թվականի տվյալներով Մոլոչնոե գյուղում բնակվում էր 2 336 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աստվածածնի վերափոխման տոն

Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնը (հայտնի է նաև որպես Խաղողօրհնեքի տոն) Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից չորրորդն է և Տիրամորը նվիրված տոներից ամենահինը։
Ավանդության համաձայն՝ Ս. Կույսը Հիսուս Քրիստոսի խաչելությունից հետո ապրել է Երուսաղեմում; Հովհաննես Ավետարանչի խնամատարության ներքո։ Շուրջ 12 տարի Աստվածամայրը պահքով այցելել է իր սիրասուն Որդու գերեզմանն ու անդադար աղոթել։ Այդ այցելություններից մեկի ժամանակ էլ նրան է հայտնվել Գաբրիել հրեշտակապետն ու ավետել Տիրամոր՝ երկրային աշխարհից Վերին Երուսաղեմ վերափոխվելու լուրը։
Ապա 14 օր անց կրկին ելավ Գաբրիել հրեշտակապետը և Տիրուհուն ավետեց Աստծո մոտ փոխվելու մասին, ինչից բերկրեց Մարիամ, և զվարճացավ նրա հոգին։ Նա շրջում էր բոլոր տնօրինական վայրերում ու աղոթում։ 12 օր անց եկավ Գաբրիելը և դարձյալ ասաց, որ նրան կանչում է Արարիչը։ Գաբրիելը նրան տվեց բրաբիոնի մի պսակ, որը հյուսել ու բերել էր Ադամի դրախտից, և այն դրեց սուրբ Աստվածածնի գլխին, որպեսզի առաքյալները և իմաստուն սուրբ կույսերը օրհնեն Աստծուն։ Սուրբ Մարիամը մատնանշեց իր հանգստյան տեղը՝ Գեթսեմանիի պարտեզում։
Նշվում է օգոստոսի 15-ի մերձակա կիրակի օրը (օգոստոսի 12-ից 18-ը)։ Տոնն ունի շաբաթապահք, նավակատիք և մեռելոց։
Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնի օրը բոլոր եկեղեցիներում Պատարագ է մատուցվում։
Հայ Առաքելական եկեղեցում տոնն առանձնահատուկ է նրանով, որ օգոստոսի այս շրջանում Հայաստանի հեթանոսական ժամանակից եկող՝ հասունացող խաղողի օրհնության ծեսով է պայմանավորված։ Այսինքն՝ տոնի օրը, Պատարագից հետո կատարվում է խաղողօրհնեք, որից հետո միայն կարելի է խաղող ուտել։ Այդպիսով օրհնվում է տարվա ողջ բերքն ու բարիքը։ Նույն օրհնված խաղողից օրհնված գինի են պատրաստում, որը մարդիկ պահում են մինչև հաջորդ տարվա խաղողօրհնեքը՝ որպես լիառատության ապահովման նշան։


== Տոնվող անուններ ==
Ըստ Հայ Առաքելական եկեղեցու Աստվածածնի վերափոխման տոնին տոնելի են՝ Մարիամ, Մարո, Մարի, Մարիանույշ, Տիրուհի, Իսկուհի, Սրբուհի, Մաքրուհի, Թագուհի, Լուսիկ, Լուսածին, Լուսաբեր, Լուսամայր, Արփենիկ, Երանյակ, Երանուհի, Արեգ, Արևիկ, Լուսնթագ, Աղավնի, Մարգարիտ, Նազիկ, Նազելի, Տենչելի, Դշխո, Բերկրուհի, Պերճուհի, Անթառամ, Արուսյակ, Կուսինե, Վերգինե, Վերժին, Արշալույս, Գեղանույշ, Գեղանիկ և Երջանիկ անունները։


== Ավանդույթներ ==
Կոտայքի մարզի Բջնի գյուղում այդ օրը համարվում է ուխտի օր, քանի որ գյուղի գլխավոր եկեղեցին Աստվածածնի անունով է, իսկ գյուղի ընտանիքներից շատերը այդ օրը կատարում են Մատաղ։


== Տես նաև ==
Հայաստանի Հանրապետության տոներ և հիշատակի օրեր


== Աղբյուրներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աստվածածնի Վերափոխման տոն կամ Խաղողօրհնեք
Չուրուկքյոյ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չուրուկքյոյ (այլ կիրառումներ)Չուրուկքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բատուրինո (գյուղ, Տոմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲատուրինոԲատուրինո (ռուս.՝ Батурино), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 994 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոսյոլկի (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսյոլկիՆովոսյոլկի (ուկրաիներեն՝ Новосілки), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսյոլկի գյուղում բնակվում էր 562 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1557 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 360,95 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուրբ

Կուրբ (ֆր.՝ Courbes), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, մտնում է Պիկարդիա երկրամասի կազմի մեջ։ Համայնքի գավառն է համարվում է Էնան։ Մտնում է Տերնիե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է համարվում Լանը։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02222։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 34 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին 25 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 19-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 6-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 76,0 %, 1999 թվականին կազմել է 78,3 %)։ 19 ակտիվ մարդկանցից 18-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (10 տղամարդ և 8 կին), անաշխատունակ եղել է 1 տղամարդ։ 6 ոչ ակտիվ մարդկանցից 3-ը եղել են թոշակառու, 3-ն էլ եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Աղբյուրներ ==
Կուրբ ազգային համալսարի վիճակագրությունը (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Պեյ

Պեյ (ֆր.՝ Peille), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ մարզի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցա շրջանի Կոնտ կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Լ'Էսկարեն լուծարված կանտոնի կազմում (Նիցցա շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 43,16 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 2243 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 2317 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 53,7 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 2304 մարդ, 2012 թվականին՝ 2317 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 1388 բնակիչներից 1073-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 315-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 77,3 %, 1999 թվականին եղել է 70,1 %։ Աշխատունակ տարիքի 1073 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 979-ը (531 տղամարդ և 448 կին), 94 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (43տղամարդ և 51 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 315 ոչ ակտիվ բնակիչներից 105-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 112-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 98-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 811 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 1909,0 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 20 հազար 421 եվրո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պեյ կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք (ֆր.)
Նապոլեոն Լյուդովիկ Բոնապարտ

Նապոլեոն Լյուդովիկ Բոնապարտ (ֆր.՝ Napoleon Louis Bonaparte հոկտեմբերի 11, 1804(1804-10-11), Փարիզ - մարտի 17, 1831(1831-03-17), Ֆորլի, Էմիլիա Ռոմանիա), Բերգի մեծ դուքսը 1809-1813 թվականներին, 1810 թվականին՝ Հոլանդիայի թագավորը, Նիդերլանդների թագավոր Լյուդովիկ Բոնապարտի և Հորտենսիա Բոնապարտի երկրորդ որդին։ Հոր կողմից նա Նապոլեոն Բոնապարտի եղբորորդին էր, իսկ մոր կողմից՝ Նապոլեոնի կնոջ՝ Ժոզեֆին դը Բոհարնեի թոռն էր։


== Կենսագրություն ==
1807 թվականին մահացավ Նապոլեոն Լյուդովիկի ավագ եղբայրը՝ Նապոլեոն Չարլզը, և նա, լինելով ընդամենը չորս տարեկան երեխա, դարձավ Նիդերլանդների գահի ժառանգորդը։ Քանի որ Նապոլեոն Բոնապարտն այդ ժամանակ երեխա չուներ, և Նապոլեոն Լուդովիկը, պարզվեց, որ նրա ավագ եղբոր որդին էր, դարձավ Ֆրանսիական կայսրության գահի պոտենցիալ ժառանգորդ (այս հնարավորություն ի չիք դարձավ 1811 թվականի մարտի 20-ին, երբ Նապոլեոն Բոնապարտի որդին՝ Նապոլեոն II-ը, լույս աշխարհ եկավ)։ 1809 թվականին Նապոլեոն Բոնապարտը Նապոլեոն Լյուդովիկին շնորհեց «Բերգի մեծ դուքս» տիտղոսը, որը Նապոլեոն Լյուդովիկը կրեց մինչև 1813 թվականը։
1810 թվականին Նապոլեոնը, դժգոհ լինելով իր եղբորից, որը վարում էր իր սեփական քաղաքականությունը և ձգտում էր պաշտպանել հոլանդացիների շահերը, ստիպեց Լյուդովիկ Բոնապարտին հրաժարվել գահից՝ հօգուտ Նապոլեոն Լյուդովիկի, իսկ մի քանի օր անց հայտարարեց ամբողջ Հոլանդիան Ֆրանսիային անեքսիա ենթարկելու մասին։ Այսպիսով, մի քանի օր Նապոլեոն Լյուդովիկը պաշտոնապես Հոլանդիայի թագավորն էր։
Երբ 1815 թվականին Վաթեռլոյի ճակատամարտից հետո Բուրբոնները կրկին իշխանության եկան Ֆրանսիայում, Նապոլեոն Լյուդովիկը աքսորվեց։ Նա իր կրտսեր եղբոր՝ Լյուդովիկ Նապոլեոն Բոնապարտի հետ հաստատվել է Իտալիայում։ Նրանք լիբերալ հայացքներ ունեին և միավորվել էին Կարբոնարներին, որոնք կռվում էին Հյուսիսային Իտալիան վերահսկող ավստրիացիների դեմ։ 1831 թվականի մարտի 17-ին Կարբոնարների հալածանքների հետ կապված Իտալիայից փախուստի ժամանակ Նապոլեոն Լյուդովիկը կարմրուկից մահացավ Ֆոռլի քաղաքում (Պապական մարզ)։ Հուղարկավորվել է Ֆրանսիայի Սեն Լյո լա Ֆորե քաղաքում։
1808 թվականի սեպտեմբերի 25-ին պարգևատրվել է Սուրբ Անդրեաս առաքյալի շքանշանով։


== Ընտանիք ==
Նապոլեոն Լյուդովիկ Բոնապարտը ամուսնացած էր իր զարմուհու՝ Ժոզեֆ Բոնապարտի (Նապոլեոն Բոնապարտի ավագ եղբայր) դստեր՝ Շառլոտա Նապոլեոնի հետ։ Նրանք երեխաներ չունեին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լյուդովիկոս II Հոլանդացու մասին հոդվածը Find a Grave կայքում (անգլ.)
Ուղվալի

Ուղվալի (վրաց.՝ უღვალი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոնարես

Բոնարես (իսպ.՝  Bonares), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ուելվա պրովինցիայի Անդալուիսա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ-Կոնդադո շրջանում։ Տարածքը կազմում է 66 կմ2, բնակչությունը՝ 6145 մարդ (2010 տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 30 հեռավորության վրա։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Partido Popular — Bonares Archived 2008-03-19 at the Wayback Machine.
Nuevas Generaciones — Bonares(չաշխատող հղում)
BONARES-actual
Bonares.Com
Web oficial de turismo de Bonares Archived 2008-05-02 at the Wayback Machine.
Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Colegio Público Lora Tamayo
Club Baloncesto Bonares Archived 2014-12-17 at the Wayback Machine.
Club Atletismo El Lince-Bonares
La Gaceta del Condado Archived 2008-07-09 at the Wayback Machine.
Cruces de Mayo
Fiestas de Santa María Salomé
Կրասնոյար (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)

Կրասնոյար (ռուս.՝ Краснояр, բաշկիրերեն՝ Краснояр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 83 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վարդանես քահանայի և Արևի խաչքար (Մայր Աթոռ)

Վարդանես քահանայի և Արևի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում գտնվող Մայր Աթոռի հյուսիսային պարսպապատի մոտ կանգնեցված խաչքարերից ձախից երկրորդն է։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.22)։


== Տեղադրություն ==
Մայր Աթոռի հյուսիսային պարսպապատի մոտ կանգնեցված խաչքարերից ձախից երկրորդն է։ Կանգնեցված է բազալտե պատվանդանին։ Կանգնեցված է եղել Հայկական ԽՍՀ-ի Վարդենիսի շրջանի, իսկ այժմ Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր այժմյան Գեղարքունիքի մարզի Ակունք գյուղից 3 կմ հարավարևելյան ուղղության վրա գտնվող «Հին գոմեր» գյուղատեղու կիսավեր եկեղեցու արևելյան կողմում՝ երեսնիվայր։


== Վիմական արձանագրություն ==
Խաչքարի քիվին՝ ելնդատառ, և աջ կողմում՝ խորագիր, առկան են վիմական արձանագրություններ։


=== Արձանագրություն 1 ===
Խաչքարի քիվին 1 տող ելնդատառ վիմական արձանագրություն.

ՍԲ ԽԱՉՍ ԲԱՐԷԽԱՒՍ ՎԱՐԴԱՆԷՍ ՔԱՀԱՆԱՅԻՀամաձայն արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Վարդանես քահանային։


=== Արձանագրություն 2 ===
Խաչքարի աջ կողմում 18 տող խորագիր վիմական արձանագրություն.

Թ[ՎԻՆ]
ՋՂ[Բ.] (1543)
ԿԱՄԱՒՆ [Ա̅Յ]
ՄԷՔ` ՈՐԴԻԳՍ,
ՍԿԱՆՍ,
ՏՐ Գ[ՐԻ]ԳՈՐՍ,
ՍՈՒԼԹԱՆՍ,
ԱՂԷՍ Կ[ԱՆ]ԿՆ
ԵՑԱՔ Զ
ԽԱՉՍ ՏՐ
ՎԱՐԴԱՆ
ԻՍԻՆ, ԻՒՐ
ԿՈՂԱԿԻ
Ց ԱՐԷ
ՎԻՆ,
Ա̅Ծ  ՈՂ
ՈՐՄԻ
ԱՄԷՆՀամաձայն արձանագրության՝ խաչքարը կանգնեցրել են Ոսկանի որդիներ Տեր Գրիգորը, Սուլթանը, Աղեն ի հիշատակ Վարդանես քահանային և նրա կողակից Արևին։


== Այլ տեղեկատվություն ==
Խաչքարը Մայր Աթոռ տեղափոխվել է 1975 թվականին։
«Հին գոմեր» գյուղատեղու կիսավեր եկեղեցու արևելյան կողմում երեսնիվայր ընկած լինելու պատճառով Ս. Բարխուդարյանը չի նկատել քիվի վրա եղած ելնդագիր վիմական արձանագրությունը և գրի չի առել։ Այդ ժամանակ արդեն իսկ կոտրված է եղել խաչքարի վերին աջ անկյունը, և Բարխուդարյանը թվականը լրացրել է ՋՂԲ. (1543)` համաձայն Ե. Լալայանի ընդօրինակման, ում ժամանակ խաչքարն ամբողջական է եղել և հավանաբար կանգուն։ Արձանագրությանը զուգահեռ Բարխուդադյանը ներկայացնում է նաև տեր Վարդանեսի տապանագիրը. «ԱՅՍ Է ՀԱ[Ն]ԳԻՍՏ ՏՐ ՎԱՐԴԱՆԻՍԻՆ»
Ակունք գյուղից 3 կմ հարավարևելյան ուղղության վրա գտնվող «Հին գոմեր» գյուղատեղու կիսավեր եկեղեցու արևելյան կողմից Մայր Աթոռ է տեղափոխվել նաև Թամթոյի խաչքարը։


== Տես նաև ==
Էջմիածնի Մայր Տաճար
Թամթոյի խաչքար (Մայր Աթոռ)


== Ծանոթագրություններ ==
Լոուելի աստղադիտարան

Լոուելի աստղադիտարան (անգլ.՝ Lowell Observatory, աստղադիտարանի կոդը՝ «690»), մասնավոր աստղադիտարան, Ֆլագստաֆում, որը ԱՄՆ-ի հնագույն աստղադիտարաններից մեկն է։ Հիմնադրվել է 1894 թվականին։
Կատարում է մեծ լուսավորչական աշխատանք։ Աստղադիտարանի այցելուների թիվը տարեկան մոտ 70 հազար է։ Ունի 12 աստղադիտակ, որոնցից երկուսը գտնվում են Մարս բլուրում։ 1965 թվականին ընդգրկվել է ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձանների ցանկում։ 2011 թվականին աստղադիտարանը ներառվել է «Թայմ» ամսագրի կազմած «Աշխարհի 100 ամենակարևոր վայրերի» մեջ։


== Պատմություն ==

Իր աստղադիտարանի համար Պարսիվալ Լոուելը տեղ ընտրեց անտառ ապատ Հյուսիսային Արիզոնայում, ծովի մակարդակից 2175 մետր բարձրության վրա։ Լոուելն այդ վայրն անվանեց Մարս բլուր (անգլ.՝ Mars Hill)։ Աստղադիտարանի գլխավոր գործիքը երկար տարիներ եղել է 24-դյույմանոց (61 սմ) աստղադիտակ-ռեֆրակտորը, որը ստեղծել էր Էլվին Քլարկը։ Այդ աստղադիտակը Լոուելը Բոսթոնում գնեց 20'000 հազար դոլարով և 1896 թվականին տեղափոխեց Ֆլագստաֆ։ Նույն Մարսի բլրի վրա է գտնվում 13-դյույմանոց (33 սմ) աստղադիտակը, որով 1930 թվականին Կլայդ Ուիլյամ Տոմբոն հայտնաբերեց Պլուտոնը։


== Տես նաև ==
Լոուելի աստղադիտարանում երկրամերձ օբյեկտների որոնում
Հարվարդի աստղադիտարան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աստղադիտարանի պաշտոնական կայք (անգլ.)
Discovery Channel Telescope Archived 2012-09-02 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիա

Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիա (անգլ. անվանում՝ National Collegiate Athletic Association, կրճատ՝ NCAA [կարդացվում է Էն Սի Էյ Էյ կամ Էն Սի դաբլ Էյ]), Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում գործող 1281 ուսումնական հաստատությունների և ասոցիացիաների սպորտային միություն, որի շրջանակներում անցկացվում են տարբեր սպորտաձևերի համալսարանային առաջնություններ։ Ասոցիացիայի սպորտային ծրագրերը բաժանված են I, II և III դիվիզիաների (Division I, Division II և Division III)։ I դիվիզիայի կազմի մեջ մտնող հաստատությունները սովորաբար ունեն ավելի մեծ բյուջե, ավելի մեծ սպորտային հաստատություններ և առհասարակ՝ ավելի մեծ քանակությամբ աշխատակազմ, քան II և III դիվիզիաների մեջ մտնողներինը։
NCAA-ի գլխամասը գտնվում է ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի կենտրոն Ինդիանապոլիս քաղաքում։


== Առաջնությունները ==

NCAA-ում անցկացվում են հետևյալ առաջնությունները՝


== Արտաքին հղումներ ==
NCAA պաշտոնական կայք
NCAA ադմինիստրատիվ վեբկայք
NCAA ուսանողական տեղեկատվության կայք Archived 2013-07-23 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սիմեոն կաթողիկոսի խաչքար (Հակոբավանք)

Սիմեոն կաթողիկոսի խաչքար, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Քոլատակ գյուղից 1.5 կմ հյուսիս ընկած անտառոտ լեռնաբազուկի վրա գտնվող Հակոբավանք վանական համալիրում։


== Տեղադրություն ==
Խաչքարը հենած է վանական համալիրի սրահի արևելյան պատին։


== Վիմական արձանագրություն ==
Խաչքարն ունի 9 տող վիմական արձանագրություն.

ԹՎ.
:ՌԿԳ։ (1614).
ԿԱՄԱԻՆ ԱՅ. ԵՍ ՏՐ.
ՍԻՄԷՈՆ Կ[Ա]Թ[Ո]Ղ[ԻԿՈ]Ս
ՄԵԾ[ԱՐԱ]ՆԻՍ Կ[ԱՆ]Գ[Ն]Ե
ՑԻ ՍԲ Խ[Ա]ՉՍ Փ[Ր]ԿՈԻ
ԹԵ ՀՈԳՈՅ ԻՄՈՅ.
ՈՐՔ ԵՐԿԻՐՊԱԳԷՔ ԱՂ
ԱԻԹՍ ՅԻՇԵՑԷՔ։


== Տես նաև ==
Հակոբավանք


== Ծանոթագրություններ ==
Քաղաքացիական մահապատիժ

Քաղաքացիական  մահապատիժ, Ռուսական կայսրությունում և այլ երկրներում՝ խայտառակիչ մահապատժի տեսակ (18-19-րդ դար)։ Այդ ծեսը նպատակ ուներ հրապարակավ նսեմացնել պատժվողին։ Նրա գլխին ջարդած սուսերը խորհրդանշում էր նրան իրավունքներից զրկելը (պաշտոն, դասային արտոնություններ, սեփականության իրավունք, ծնողական իրավունք և այլն)։
Միջնադարում սուրը ջարդելու փոխարեն կրոնական սաղմոսի տակ կառափնարանին բարձրացված ասպետի վրայից մաս-մաս հանում էին ասպետական հանդերձանքը (զենք ու զրահ, ասպետական գոտի, կոշիկի ներբան), իսկ բարձրագույն կետը հանդիսանում էր ազնվական զինանշան ջարդելը։ Դրանից հետո երգում էին Դավիթ արքայի 109-րդ սաղմոսը` ընդգրկելով անեծքների փունջ։ Վերջին խոսքից հետո, մահապատժի ծիսակատարությունը  կառավարողը (հերոլդը) թափում էր նախկին ասպետի վրա սառը ջուր, որը խորհրդանշում էր «մաքրում»։ Հետո նախկին ասպետին իջեցնում էին կառափնարանից կախաղանի օգնությամբ, որի  հանգույցով օղը գցում էին թևերի տակից։ Նախկին ասպետին այդտեղից դուրս էին բերում բացասական բացականչություններով և նրա վրա անցկացնում էին  կրոնական ծիսակատարություն, որից հետո նրան հանձնում էին դահիճի ձեռքը։ Եթե նա չուներ նախատեսված դատավճռի այլ պատիժ, որը  պահանջում էր դահիճի ծառայություն (եթե ասպետի բախտը համեմատաբար  բերում էր, ապա նա կարող էր  սահմանափակել ասպետական ազնվականության զրկումը), ապա դատավճռից հետո (օրինակ` մահապատիժ)  ծիսակատարությունը կառավարողը ի լուր բոլոր երեխաների  հայտարարում էր «ստոր (բառացիորեն ֆր.՝ vilain/անգլ.՝ villain),  պաշտոնից  զրկված, զենք կրելու իրավունք չունեցող ,  խաղերին մասնակցելու, մրցույթներին և  թագավորական հավաքույթներին ներկայանալու իրավունքից զրկված»։


== Քաղաքացիական մահապատժի ենթարկված հայտնի մարդիկ ==
1708 թվականի նոյեմբերի 12-ին Գլուխովում տեղի ունեցավ հետման Մազեպայի (ում թաքցրել էին Թուրքիայում) խորհրդանշական քաղաքացիական մահապատիժը,
1775 թվականի հունվարի 21-ին Մոսկավայի Բոլոտնայա հրապարակում  դահիճները անցկացրին  քաղաքացիական մահապատժի արարողություն` սպանելով Միխայիլ Շվանվիչին,
1768 թվականի-դասային և գույքային իրավունքներից զրկված ձայնազուրկ Սալտիչիխայի մահապատիժը,
1826 թվականի հուլիսի 12 և 13 գիշերը`դեկաբրիստները  Սանկտ-Պետերբուրգում մահապատժի ենթարկեցին 97 մարդ, իսկ Կրոնշտադտում` 15 ծովային պաշտոնյա,
Միխայիլ Միխայիլով-1861 թվականի դեկտեմբերի 12,
Նիկոլայ Չերնիշեվսկի- 1864 թվականի մայիսի 19,
Գրիգորի Պոտանին- 1868 թվականի մայիսի 15,
Իվան Պրիժով- 1871 թվականի դեկտեմբերի 21։


== Տես նաև ==
Damnatio memoriae
Քաղաքացիական մահ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
А. Сухарев. (2005)։ «Гражданская казнь»։ Большой юридический словарь։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-08-24-ին։ Վերցված է 2013-08-10 
Гражданская казнь декабристов(չաշխատող հղում)
Վլադիմիր Կորոլենկո, Гражданская казнь Чернышевского в библиотеке Максима Мошкова
Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Բալխո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հարություն եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Հարություն եկեղեցի (նաև՝ Սուրբ Սահակ Պարթև), Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալքալաքի շրջանի Բալխո գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։
Բալխո գյուղի Սուրբ Հարություն եկեղեցին հիմնադրվել է 19-րդ դարի 30-ական թվականներին, եկեղեցու մասին կան հիշատակումները Վրաստանի հայոց թեմի և Իմերեթի թեմի 1839-1840 թվականի եկեղեցիների ցանկում։
Ըստ 1868 թվականի շինարարական արձանագրություն, որը եկեղեցու բարավորի վրա է, հիշատակվում է եկեղեցու անունը որպես «Սուրբ Հարություն», իսկ 1869 թվականի արխիվների վավերագրում այն անվանվում է «Սուրբ Սահակ Պարթև»։
1868 թվականին հին եկեղեցու տեղում կառուցվում է նոր եկեղեցի․ որը գլխավորում է Մինաս քհն. Մկրտչյանը։
Եկեղեցին կառուցումից հետո օծվել է Սուրբ Հարություն անունով։ Եկեղեցին նաև պարսպապատ է, որը կառուցվել է 1898 թվականին։
Քարաշեն կառույց է, երկթեք սրահով, կառուցվել է կարմիր տուֆից, նրա չափսերն են` (17.1 x 9.50) մետր։
Եկեղեցին ունի մեկ մուտք՝ արևմտյան կողմից, իսկ եկեղեցու պատուհանները բացված են հյուսիսաին, հարավային, արևմտյան և արևելյան կողմերից։
Եկեղեցու արևմտյան ճակատին կա խաչե քանդակ և հայերեն գրություն։ Եկեղեցու խորան գտնվում է արևելյան մասում, նրա երկու կողմերում կան ավանդատներ, իսկ հյուսիսաին կողմում գտնվում է մկրտության ավազանը։ Մուտքի վերևի մասում՝ տանիքին, զանգակատունն է։
Եկեղեցու հոգևորականն է եղել  Մինաս քհն. Մկրտչյանը, որը քահանայագործել է 1830-1870-ական թվականներին։
Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին փակվել է և վերածվել է պահեստի, իսկ հետխորհրդային տարիներին մատնվել անուշադրության։
Որոշ ժամանակ անց եկեղեցին մասնակի վերանորոգման է ենթարկվել, գյուղի բնակիչների ջանքերով, որից հետո եկեղեցում կատարվում է օրհնության կարգ։
Եկեղեցին նորից վերանորոգվեց ռուսաստանաբնակ Մեսրոպ Մովսիսյանի բարերարությամբ, որից հետո 2018 թվականի օգոստոսի 25-ին վերաօծվեց, Վիրահայոց թեմի Առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի ձեռամբ և Արժանապատիվ Քահանա Հայրեր Տեր Տաթև Մարուքյանի, Տեր Թադեոս Տեր-Մկրտչյանի ու Տեր Տիգրան Մխիթարյանի մասնակցությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քիմ Ալեքսիս

Քիմ Մարի Ալեքսիս (անգլ.՝ Kim Marie Alexis, հուլիսի 15, 1960(1960-07-15), Լոքփորթ, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի և  ֆոտոմոդել։


== Կենսագրություն ==
Քիմ Մարի Ալեքսիսը ծնվել է 1960 թվականի հուլիսի 15֊ին Լոկպորտում, ինժեներ֊քիմիկոս Ռոբերտ Ալեքսիսի ընտանիքում։ Ալեքսիսը մեծացել է Բուֆալոյում։ Վեց տարեկան հասակում նա սկսել է զբաղվել լողով, և դպրոցում սովորելու վերջին տարում սկսել է ելույթ ունենալ պրոֆեսիոնալ մակարդակում։ Նա սովորել է քոլեջում, Ռոդ֊Այլենդսի համալսարանում և ընդունվել է հինգ տարի սովորելու դեղագործական ծրագրով։ Նա մեծացել է պրեսբիտերական ընտանիքում, որն ամեն կիրակի եկեղեցի էին գնում։


== Կարիերա ==


=== Մոդելային բիզնես ===
1980֊ական թվականներին Ալեքսիսը համարվում էր ամենահաջողակ մոդելը Ջիա Կարաջիի, Քերոլ Ալտի, Քրիստի Բրինկլիի, Քելի Էմբերգի, Իմանի և Պոլինա Պարզկովայի հետ միասին։ 1983 թվականին նա դարձել է պրեմիում դասի «Revlon» կոսմետիկ շարքի դեմք՝ փոխարինելով Լերեն Խատոնին։


=== Հեռուստատեսություն ===
1990֊ական թվականների սկզբին Ալեքսիսը վարել է այնպիսի առողջարարական շոու, ինչպիսին էր «Առողջ երեխանները» Family Channel ալիքով և Lifetime: 1990֊ական թվականների վերջին նա մասնակցել է Daily Edition թողարկմանը, որ սինդիկացիոն ծրագիր էր, որ տարածում էր MGM։ Նա նաև Մայք Դիտկոյի հետ հայտնվել է «Ուրախ ընկերություն» սիթքոմի «One for the Road» վերջին դրվագում 1993 թվականին։ 2005 թվականին նա մասնակցել է «Բայց կարո՞ղ են նրանք երգել» (ռուս.՝ But Can They Sing?) հեռուստահաղորդմանը, որտեղ հայտնի մարդիկ, որոնք նախկինում երբեք չեն երգել, հնարավորություն են ստանում երգել լսարանի առջև։ Ալեքսիսը դուրս է մնացել մրցույթի երկրորդ շաբաթում։


=== Ֆիլմ ===
1998 թվականին Ալեքսիսը նկարահանվել է «Սուրբը» ֆիլմում, որի գլխավոր դերում հանդես է գալիս Էդի Մերֆին։


=== Գովազդ ===
1995 թվականին նա դարձել է «Alpine Lace Brands, Inc.» ընկերության պաշտոնական ներկայացուցիչը՝ գովազդելով ընկերության Alpine Lace ցածր յուղայնությամբ արտադրանքը.


== Անձնական կյանքը ==
1983-1992 թվականներին Ալեքսիսն ամուսնացած է եղել Ջիմ Ստոկտոնի հետ։Նրանք ունեն երկու որդի՝ Ջեյմ Ստոկտոնը (ծնվել է 1986 թվականին) և Բոբի Ստոկտոնը (ծնվել է  1990 թվականին)։
1993-2013 թվականներին Ալեքսիսն ամուսնացած է եղել հոկեյիստ Ռոն Դյուգհեմի հետ։ Նախկին ամուսիններն ունեն մեկ որդի՝ Նոյա Դյուգեյը (ծնվել է 1994 թվականին)։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գոյներ (ասպետ)

Սիր Գոյներ (13-րդ դար), հայ ասպետ, ազնվական Կիլիկիայի հայկական թագավորությունում։ Ստեփանոս Գոյներիցանց քահանայի ազգականը։ Հիշվում է 1271 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կամաս շրջան (Այդահո)

Կամաս շրջան (անգլ.՝ Camas County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.784 կմ² է, բնակչությունը՝ 1 126 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆեյրֆիլդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1917 թվականին։
Շրջանի անվան մեջ արտացոլվել է ագավաների ընտանիքին պատկանող կամասի բույսի անվանումը, բույս, որի սոխուկներով սնվել են այստեղի առաջին բնակիչները։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Սանկտ Վենդել (շրջան)

Սանկտ Վենդել  (գերմ.՝ Landkreis St. Wendel), շրջան է Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Սանկտ Վենդել քաղաքը։ Զբաղեցնում է 476,19 կմ2։ Բնակչությունը 90 787 մարդ է։ Բնակչության խտությունը 191 մարդ/կմ2։ Շրջանի պաշտոնական կոդը 10 0 46 է։ Շրջանում 8 համայնք կա։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլիշանկա (Տիխայա Սոսնայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օլիշանկա (այլ կիրառումներ)
Օլիշանկա  (ռուս.՝ Ольшанка ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բելորեցկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տիխայա Սոսնա գետի ձախ ափին 56 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 37 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010100712107000003615
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000361
Ավազանի կոդը - 05.01.01.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սեմենովսկոե (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեմենովսկոեՍեմենովսկոե (ռուս.՝ Семеновское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովայա Պավլովկա (գյուղ, Մաշևկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովայա ՊավլովկաՆովայա Պավլովկա (ուկրաիներեն՝ Нова Павлівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Պավլովկա գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,04 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 75,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տաբորի (գյուղ, Բարանովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տաբորի (այլ կիրառումներ)Տաբորի (ուկրաիներեն՝ Табори), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տաբորի գյուղում բնակվում էր 438 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14001 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 31,28 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժալիսի գավառ

Ժալիսի (պորտ.՝ Microrregião de Dracena), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Բաուրու մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 151 096 մարդ՝ 2005 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 3927,704  կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 38,5  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 202 852 214,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 8036,59 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,783։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Ասպազիա
Ժալիս
Ուրանիա
Լոպուխովատի (Կամենսկի շրջան)

Լոպուխովատի (ռուս.՝ Лопуховатый), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում։ Մտնում է Ուլյաշկինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Գոլուբովկա (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳոլուբովկաԳոլուբովկա (ուկրաիներեն՝ Голубівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոլուբովկա գյուղում բնակվում էր 211 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գանձավանք

Գանձավանք, Անգիր վանք, վանք Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Գեղարքունիք գավառում, Հայաստանի այժմյան Սևանի տարածաշրջանի Լճաշեն գյուղից 3-5 կմ հեռավորությամբ, բարձրադիր քարափի վրա։ Նոր ժամանակներում արդեն ավերակների կույտի էր վերածվել։ Ենթադրում են, որ կառուցվել է 10-րդ կամ 13-րդ դարերում։ Գյուղի ավերակների մոտ մինչև օրս նշմարվում են հնագույն բերդի և պարիսպների մնացորդներ։


== Ավանդություն ==
Այս ամայի վանքը տեղացիների ասելով կոչվում է նաև Անգիր վանք, որովհետև նրա մեջ ոչ մի գրի նշան չկա։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուկո դեի Մարսի

Լուկո դեի Մարսի  (իտալերեն՝ Luco dei Marsi), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5811 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 8,86 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝44,61 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 67030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0863։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Վոնիֆատին։ Տոնը նշվում է Մայիսի 2-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Աբդո Արաբ

Աբդո Արաբ, ավերակ գյուղ, Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում։
1873 թ.-ին գյուղն ուներ մոտ 300 բնակիչ։ Բնակիչները զբաղվում էին անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վելդեն

Վելդեն (գերմ.՝ Welden), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիայի տարածքում։
Մտնում է Շվաբիա շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 3560 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 17,96 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 7 72 216։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Սեդ Յոլ (Չորնայա Կեդվայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեդ Յոլ (այլ կիրառումներ)Սեդ Յոլ (ռուս.՝ Сед-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Չեռնայա Կեդվա գետի աջ ափին՝ 80 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077100
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007710
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Քարե դռներով քարանձավներ (Արագածոտնի մարզ)

Քարե դռներով քարանձավներ, այս տեսակ քարանձավներ Հայաստանում գտնվում են Արագածոտնի մարզի, Աղձք (Աղցք), Ուջան, Վերին Սասունիկ, Ավան, Բազմաղբյուր, Լեռնարոտ համայնքների սահմաններում։ Այս քարանձավները պատկանում են վաղ միջնադարյան և ուշ միջնադարյան հուշարձանախմբի։ Հիմնականում նմանատիպ քարանձավները կառուցվել են արդեն իսկ գոյություն ունեցող քարանձավներում, և հիմնական նպատակը եղել է որպես սննդամթերքի գաղտնարան-պահեստարաններ։ Իսկ ավելի ուշ՝ ընդհուպ մինչև 20-րդ դար, նաև ծառայել են որպես մեկուսացման վայր, որտեղ մարդիկ մեկուսացել են աշխարհիկ կյանքից։
Նմանատիպ քարանձավների բաղկացած են եղել երեք մասից։ Առաջինը եղել է քարանձավի սրահը, երկրորդը մուտք որը տանում է դեպի սրահ, երրորդը քարե դուռ։ Երբեմն սրահների թիվը կարող է հասնել մինչև 7-ի, որոնց մակերեսը 40-45 քմ մակերեսով տարածքներ են։ Քարանձավներում երբեմն շարվել է բազալտե պատեր խոնավությունը կանխելու նպատակով։ Սննդամթերքը պահելու համար անկյուններում փորվում են երկհարկ կամ եռահարկ թոնրատիպ հորեր։ Քարե դռներով քարանձավների դռները կառուցված են եղել բազալտե քարերից։ Դռները բացվել են դեպի ներս և ունեցել են 60-100 սմ լայնություն, 50-150 սմ բարձրություն և 30-35 սմ հաստություն։
Արագածոտնի մարզի Աղձք գյուղի, Ամբերդաձորի արևմտյան լանջին պահպանվել է նմանատիպ քարանձավ։ Որը բաղկացած 3 սրահից և 3 դռնից։  Կենտրոնական մեծ սրահի հատակը, պատերը և առաստաղը  ենդարկվել է մշակման մարդու կողմից։ Սրահները միմիանց հետ կապված են թունելներով։
Նույն մարզի Կոշ գյուղի քարանձավն է որը  գտնվում է Ս. Ստեփանոս եկեղեցուց 600 մետր դեպի հյուսիս։ Այն բաղկացած է 5 քարե դռներից։
Եվս մեկ քարե դռներով քարանձավը գտնվում է Ուջան գյուղից դեպի հյուսիս՝ «Բքոյի գեղ» տանող ձորի լանջին։ Այս քարանձավը յոթդռնանի է, սակայն յոթ դռներից պահպանվել են միայն երկուսը։ Դռները բավականին ցածր են,  մեկ սրահից մյուս սրահ անցնելու համար  կարելի է անցնել միայն սողալով։ Սրահի բարձրությունը 2,5 մետր է։ Սրահի անկյուններում կան թոնրատիպ հորեր
Քարե դռներով քարանձավները պատմական մեծ արժեք ներկայացնող հուշարձաններ են։


== Ծանոթագրություններ ==
Յակով Զարոբյան

Յակով Նիկիտայի Զարոբյան (նաև՝ Հակոբ, ծնվել է Արդվինում, սեպտեմբերի 25, 1908(1908-09-25), Արդվին, Քութայիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 11, 1980(1980-04-11), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար (1960-1966)։


== Կենսագրություն ==
Ընտանիքի հետ միասին, նա Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ տեղափոխվել է Ռուսաստան։ 1925-1941 թվականներին Խարկովում աշխատել է որպես գործարանային բանվոր։ 1932 թվականին ընդունվել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերը և սկսել աշխատել «Խարկովի պրոլետար» թերթում, 1932 թվականին՝ ՀամԿ(բ) կ անդամ, 1939 թվականին դարձել է Խարկով ֆաբրիկայի Կուսակցության կոմիտեի քարտուղար, 1949 թվականին՝ այդ բաժանմունքի Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական Կոմիտեի ղեկավար։
1950 թվականին դարձել է Հայկական Կոմունիստական կուսակցության Երևանի կոմիտեի Քարտուղար, 1952 թվականի ապրիլ ամսին՝ Հայաստանի Անվտանգության փոխնախարար։ 1953-1958 թվականներին աշխատել է ՀԿԿ կենտկոմի երկրորդ քարտուղար, 1958-1960 թվականներին՝ ՀԽԱՀ նախարարների խորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ։ 1960-1966 թվականներին եղել է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար։ 1966-1980 թվականներին եղել է ԽԱՀՄ էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության նախարարի տեղակալ, 1954-1966 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավոր, 1951-1967 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր։

Զարոբյանի անմիջական նախաձեռնությամբ Երևանում, Ծիծեռնակաբերդի բարձունքի վրա, սկսվեցին 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան–կոթողի կառուցման աշխատանքները։
Պատերազմի սկզբից և մինչև 1941 թվականի հոկտեմբերի 24-ին գերմանացիների Խարկով մտնելը կուսակցության շրջկոմը և Յակով Զարոբյանը՝ որպես շրջկոմի քարտուղար, ակտիվորեն զբաղվել են ընդհատակի կազմակերպմամբ, պարտիզանական շարժում ծավալելու համար կադրեր պատրաստելով, աշխարհազորի կորպուսի ձևավորմամբ, քաղաքի մատույցներում պաշտպանական կառույցների շինարարության կազմակերպմամբ, արդյունաբերական ձեռնարկությունների և բնակիչների տարհանմամբ։
Զարոբյանը վերջիններից մեկն էր, որ շրջկոմի աշխատակիցների խմբի հետ դուրս եկավ Խարկովից Ստարի Սալտովի ուղղությամբ։ Նրանք հրաշքով փրկվեցին գերի ընկնելուց։ Այդ մասին «Յակով Զարոբյանը և նրա դարաշրջանը» գրքում գրում է նրա որդին՝ Նիկիտա Զարոբյանը։
1966 թվականին նրան հաջորդել է Անտոն Քոչինյանը։


== Հիշատակի հավերժացում ==
Զարոբյան փողոց (Երևան)
2010 թ. մարտի 25-ին, հաշվի առնելով «Արփա-Սևան» թունելի կառուցման գործում խորհրդային շրջանի պետական-քաղաքական անվանի գործիչ Յակով Զարոբյանի ունեցած նշանակալի ավանդը, ՀՀ Կառավարության որոշմամբ «Արփա-Սևան» թունելն անվանակոչվել է «Յակով Զարոբյանի անվան Արփա-Սևան» ջրատար թունել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
10-րդ դասարանի Հայաստանի Պատմության դասագիրք, 1993 թ.։
[1] Archived 2012-07-13 at Archive.is
Զարոբյան.առաջնորդի կերպար(չաշխատող հղում)
Ջեյքոբ Էլորդի

Ջեյքոբ Էլորդի (անգլ.՝ Jacob Elordi, հունիսի 26, 1997(1997-06-26), Բրիսբեն, Քվինսլենդ), ավստրալիացի դերասան։ Առավել հայտնի է դարձել Նոա Ֆլինի դերով «Համբույրների կրպակ» ռոմանտիկ կատակերգությունում։


== Անձնական կյանք ==
Ունի ավագ քույր՝ Ջայլինը։ Սովորել է Նյուջի նահանգի Սուրբ Հովսեփի քոլեջում, Բրիսբենի հյուսիսային արվարձանում, Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգում։
2017 թվականից մինչև 2018 թվականի աշունը հանդիպել է դերասանուհի Ջոյ Լին Քինգի հետ, որի հետ նկարահանվել է «Համբույրների կրպակ» ֆիլմում։ Այս պահին նա հանդիպում է դերասանուհի և երգչուհի Զենդեյայի հետ, որի հետ ծանոթացել է «Էյֆորիա» սերիալի նկարահանումների ժամանակ։


== Կարիերա ==
Առաջին անգամ նկարահանվել է «Կարիբյան ծովի ծովահենները։ Մեռյալները հեքիաթներ չեն պատմում» ֆիլմում։ 2017 թվականին նկարահանվել է «Թեժ արձակուրդներ» ֆիլմում՝ մարմնավորելով Ռուստերի դերը։ Նաև նկարահանվել է «Համբույրների կրպակ» ֆիլմում Նոա Ֆլինի դերում։ 2018 թվականին Էլորդին նկարահանվել է «The Mortuary Collection» սարսափ ֆիլմում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ծարբասթուման

Ծարբասթուման (վրաց.՝ წარბასთუმანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ադիգենի մունիցիպալիտետում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1280 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ադիգենից հեռու է 22 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 44 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուզդալի շրջան

Սուզդալի շրջան (ռուս.՝ Суздальский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վլադիմիրի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սուզդալ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1479 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 44114 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ջեյսոն Կապոնո

Ջեյսոն Ալան Կապոնո (անգլ.՝ Jason Alan Kapono, փետրվարի 4, 1981(1981-02-04), Լոնգ Բիչ, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ։
2003 թ. NBA-ի դրաֆթի երկրորդ ռաունդում «Կավալիերսի» կողմից ընտրվելով` Կապոնոն հետագայում հանդես է գալիս NBA-ի «Շառլոթ Բոբքեթսում», «Մայամի Հիթում», «Տորոնտո Ռեպտորսում», «Ֆիլադելֆիա Սիքսերսումում» և «Լոս Անջելես Լեյքերսում»։ Ընդ որում՝ «Մայամի Հիթի» կազմում 2006 թվականին ճանաչվել է NBA-ի չեմպիոն։ Երկու մրցաշրջան անընդմեջ գլխավորել է NBA-ի ամենաարդյունավետ 3-միավորանոց նետումներ կատարող բասկետբոլիստների աղյուսակը (Կայլ Կոռվերի հետ), ինչպես նաև 2 անգամ անընմեջ հաղթանակ է տարիել NBA-ի բոլոր աստղերի ուիքենդի շրջանակներում անցկացվող 3-միավորանոցների մրցույթը։


== Մարզական կարիերա ==
2003-2004 թթ. - Կլիվլենդ Կավալիերս
2004-2005 թթ. - Շառլոթ Բոբքեթս
2005-2006 թթ. - Մայամի Հիթ
2007-2009 թթ. - Տորոնտո Ռեպտորս
2009-2011 թթ. - Ֆիլադելֆիա Սեվնթի Սիքսերս
2011–2012 թթ. - Լոս Անջելես Լեյքերս
2012-2013 թթ. - Պանատինաիկոս


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը NBA.com կայքում
Ջ. Կապոնոյի տվյալները որպես UCLA համալսարանի խաղացող Archived 2008-10-15 at the Wayback Machine.
Օսթին Քար

Օսթին Ջորջ Քար (անգլ.՝ Austin George Carr, մարտի 10, 1948(1948-03-10), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։


== Խաղացողի կարիերա ==
Խաղացել է հարձակվող պաշտպանի դիրքում։ Սովորել է Նոթր Դամի համալսարանում։ 1971 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Կլիվլենդ Կավալիերս» ակումբի կողմից՝ ընդհանուր առաջին համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Դալաս Մավերիքս» և «Վաշինգտոն Բուլեթս» ակումբների կազմերում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 10 մրցաշրջան։ Մեկ անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1974)։ Ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում (1972)։ 1971 թվականին Քարը դարձել է Նեյսմիթի մրցանակի դափնեկիր, ինչպես նաև ճանաչվել է UPI, Associated Press և Helms Foundation տարբերակով ուսանողների միջև տարվա բասկետբոլիստ։ 1980 թվականին դարձել է Ջեյմս Ուոլթեր Քենեդիի անվան մրցանակի դափնեկիր։ Մեկ անգամ ընդգրկվել է NCAA առաջին համաամերկյան հավաքականի կազմում (1971), ինչպես նաև մեկ անգամ՝ NCAA երկրորդ համաամերկյան հավաքականի կազմում (1970)։ «Կավալիերս»-ում նրա կողմից անմահացված է 34-րդ համարը։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 682 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 10 473 միավոր (15,4 մ/խ), կատարել 1990 անդրադարձ, 1878 փոխանցում, 433 խլում և 66 բլոկշոտ։


== NBA կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ օֆֆ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը NBA.com կայքում(անգլ.)
Սլավնոե (ավան, Վիննիցայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍլավնոեՍլավնոե (ուկրաիներեն՝ Славне), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Վիննիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սլավնոե ավանում բնակվում էր 146 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մենչիցի

Մենչիցի (ռուս.՝ Менчицы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստեպոկ (գյուղ, Չուդնևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտեպոկՍտեպոկ (ուկրաիներեն՝ Степок), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպոկ գյուղում բնակվում էր 166 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,588 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 282,31 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սերպուխովի շրջան

Սերպուխովի շրջան (ռուս.՝ Серпуховский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սերպուխով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1016 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 35186 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 34,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Լևոն Մանասերյան

Լևոն Հայրապետի Մանասերյան (հունիսի 3, 1925(1925-06-03), Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 12, 2019(2019-09-12)), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1983)։


== Կենսագրություն ==
Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1953 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ 1963 թվականից դասավանդել է ԵՊՃՇԻ-ում, 1975-1991 թթ.` ամբիոնի վարիչ։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։ Մահացել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
Ստեղծագործությունները հիմնականում գրաֆիկական աշխատանքներ են։ Ուշագրավ գործերից են`

«Դանթեական առասպել» (ըստ Չարենցի, նկարաշար)
«Լիլիթ» (ըստ Իսահակյանի)
«Անանդան և մահը» (ըստ Իսահակյանի)
«Իմ ժողովուրդ» (վիմագրություն)
«Երազանք» (վիմագրություն)Ստեղծել է նաև գեղանկարչական, թեմատիկ-կոմպոզիցիոն գործեր, բնանկարներ, նատյուրմորտներ, դիմանկարներ, նկարազարդել է 200-ից ավելի գրքեր։

«Աշուն»
«Կեսօր»
«Սայաթ-Նովա»
«Բամբակահավաք»


== Մատենագրություն ==
Н. Арамян, Левон Манасерян (буклет), Ереван, 1971 г.


== Ծանոթագրություններ ==
Այգեկ (այլ կիրառումներ)

Այգեկ անունը կարող է վերաբերել՝

Այգեկ՝ գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզում,
Այգեկ՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում,
Այգեկ՝ վանական համալիր Կիլիկիայում, Տոնկալայի շրջանում։
Կոելա

Կոելա (էստ․՝ Koela), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Տաեբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Արմեն Թութունջյան

Արմեն Գրիգորի Թութունջյան (հայտնի է նաև որպես Չիկո, հունվարի 28, 1944(1944-01-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 8, 2017(2017-06-08)), հայ ջազային երաժիշտ, «Չիկոն և ընկերները» ջազային խմբի գեղարվեստական ղեկավար, թմբկահար, հեռուստահաղորդավար։ Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ։ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դոցենտ։ Հարվածային գործիքներ նվագելու ակադեմիական ուսուցման հիմնադիրը Հայաստանում։


== Գործունեություն ==
1986-1992 թթ. նվագել է Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարած Հայաստանի պետական էստրադային նվագախմբում։ 1994 թ. ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտի «Open competition» մրցույթի ժամանակ ճանաչվել է հաղթող։
1992 թ. նա մի խումբ երիտասարդ երաժիշտների հետ ստեղծել է «Չիկոն և ընկերները» խումբը, որտեղ նվագել են Հանրապետության մի շարք հայտնի ջազային երաժիշտներ։ Խումբը գործում է ցայսօր։
1996-1998 թթ. «Հայ FM» ռադիոկայանով վարել է «Սիրված երգիչներ» և «Ջազ» հաղորդումները։ 1998-2017 թթ․ վարել է «Ջազի ժամ» հաղորդումը նախ՝ «Ա1+», «ԱՐ», «Նոր ալիք», «Արարատ», «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերությամբ։
2008 թ. Հայաստանի Ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է Հատուկ մրցանակի՝ «Ջազի ժամ» հաղորդաշարի համար։ 2008 թ. ՀՀ Նախագահի հրամանգրով նրան շնորհվել է ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչումը։ 2009 թ.-ից եղել է Վահագն Հայրապետյանի եռյակի և քառյակի թմբկահարը։ 2011 թ. լույս է տեսել նրա թմբկահարների առաջին հայերեն լեզվով «Ռիթմ և շարժում» ձեռնարկը։


== Սկավառակագրություն ==
«The Quartet» (2001 թ.)
«To my friends with love» (2009 թ.)
«VEM –Session» սկավառակ (2010 թ.)։


== Ծանոթագրություններ ==
Շումիխա (Տոմի վերին վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շումիխա (այլ կիրառումներ)Շումիխա (ռուս.՝ Шумиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում և Կեմերովոյի մարզում։ Թափվում է Տոմ գետի ձախ ափին՝ 312 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.