Հուլիա (Կեսարի դուստր)

Հուլիա (լատ.՝ Julia, մոտ մ. թ. ա. 73, Հին Հռոմ - օգոստոս մ. թ. ա. 54 կամ մ. թ. ա. 54, անհայտ), Հուլիոս Կեսարի դուստր, որը վերջինիս և իր երկրորդ կնոջ՝ Կոռնելիայի միակ երեխան էր ու Կեսարի միակ օրինական զավակը բոլոր ամուսնություններից։ Ամուսնացել է Գնեոս Պոմպեոսի հետ և հայտնի եղել իր գեղեցկությամբ ու առաքինությամբ։


== Կյանք ==
Ծնվել է հավանաբար մ․թ․ա․ 76 թվականին։ Մայրը մահացել է մ․թ․ա․ 69 թվականին, երբ Հուլիան ընդամենը յոթ տարեկան էր, որից հետո նրա դաստիարակությամբ զբաղվել է հայրական տատիկը՝ Ավրելիա Կոտտան։ Հայրը նրան նշանել է Քվինտուս Սերվիլուս Կաեպիոյի հետ, որն իր սիրուհու՝ Սերվիլիայի եղբայրն էր։ Կարծիքը, թե դա կարող էր Մարկոս Բրուտոսը եղած լինել (Կեսարի հայտնի մարդասպանը), որն իր հորեղբոր կողմից որդեգրվելուց հետո ստացել է Քվինտուս Սերվիլուս Կաեպիո Բրուտոս անունը, միայն ենթադրություն է։ Սակայն մ․թ․ա․ 59 թվականի ապրիլին Կեսարը չեղարկել է այդ նշանադրությունն ու դստերն ամուսնացրել Պոմպեոս Մեծի հետ, որի հետ Առաջին եռապետությունը կազմելիս ունեցել է հզոր քաղաքական դաշնակցություն, և այդ ընտանեկան դաշինքը համարվել է Կեսարի և Պոմպեոսի միջև ամենաամուր կապն ու օպտիմատներին (Հռոմի օլիգարխների կուսակցությանը), հատկապես՝ Ցիցերոնին ու Մարկոս Պորկիոս Կրտսերին, անհանգստանալու տեղիք տվել։
Պոմպեոսը հմայված էր իր հարսնացուով, քանի որ վերջինիս հմայքներն ակնհայտ էին․ նա բարի, գեղեցիկ ու առաքինի կին էր, ու թեև իր ամուսնությունը քաղաքական ենթատեքստ ուներ, և իր ամուսնուց երեսուն տարով փոքր էր, նա Պոմպեոսի մեջ նվիրված ամուսին է տեսնել և ինքն էլ իր հերթին նվիրված էր նրան։ Տեսակետ կա առ այն, որ միջին տարիքի այդ ռազմական գործիչը կորցրել է հետաքրքրությունը քաղաքականության հանդեպ և նախընտրել ընտանեկան կյանքը՝ երիտասարդ կնոջ կողքին։ Իրականում Պոմպեոսը նշանակվել էր Հռոմեական Իսպանիայի Հիսպանիա Ուլտերիոր տարածքի նահանգապեստ, բայց նրան թույլատրվել էր մնալ Հռոմում և երթակաների միջոցով իրականացնել կառավարումը։
Հուլիան մահացել է նախքան իր հոր և ամուսնու միջև ընդհարումը։ Ինչպես նշել է Պլուտարքոսը՝ մ․թ․ա․ 55 թվականի էդիլների ընտրության ժամանակ Պոմպեոսին շրջապատել է հուզված ամբոխը և նրա հագուստն արյունոտվել է խռովարարներից մեկի արյամբ։ Ստրուկներից մեկն արյունոտ տոգան տուն է տարել, ու Հուլիան այն տեսել է։ Մտածելով՝ թե ամուսնուն սպանել են, նրա մոտ վաղաժամ ծննդաբերություն է սկսվել, որը նրա մարմնին անդառնալի վնաս է պատճառել։ Հաջորդ տարի, մ․թ․ա․ 54 թվականի օգոստոսին, մահացել է ծննդաբերության ժամանակ, իսկ նրա երեխան, ըստ որոշ պատմիչների՝ տղա, ըստ այլոց՝ աղջիկ, մահացել է նրա հետ։ Սենեկայի տվյալներով Կեսարը Բրիտանիայում էր, երբ ստացել է Հուլիայի մահվան լուրը։
Պոմպեոսը ցանկացել է կնոջ մասունքները պահել իր սիրելի Ալբայի առանձնատանը, սակայն հռոմեացիները, որոնք նույնպես սիրում էին Հուլիային, պահանջել են, որ նա հանգչի Մարսի դաշտում։ Թույլտվության համար սենատի հատուկ որոշում էր անհրաժեշտ, բայց այդ ժամանակվա կոնսուլներից մեկը՝ Լուցիոս Դոմիտիոս Ահենոբարբոսը, Կեսարի ու Պոմպեոսի հանդեպ ատելությունից դրդված, արգելել է տվել դա։ Ժողովրդի կամքը, սակայն, գերիշխել է և մահախոսական ճառը հրապարակում լսելուց հետո նրա աճյունասափորը տեղադրվել է Մարտի դաշտում։ Տաս տարի անց Կեսարի դիակիզման պաշտոնական խարույկը պատրաստվել է իր դստեր գերեզմանի մոտ, բայց ժողովուրդը միջամտել է Մարկոս Անտոնիոսի կողմից արտասանված մահախոսականից հետո և Կեսարի մարմինը դիակիզել ֆորումում։
Հուլիայի մահից հետո Կեսարի ու Պոմպեոսի դաշինքն սկսել է քայքայվել, որի արդյունքում տեղի է ունեցել Կեսարի քաղաքացիական պատերազմը։ Որպես եզակի նախանշան խոսվել է այն մասին, թե այն օրը, երբ Օկտավիանոս Օգոստոսը որպես Կեսարի որդեգիր զավակ մուտք է գործել Հռոմ (մ․թ․ա․ 44 թվականի մայիսին), Հուլիայի հուշարձանին իբր կայծակ է հարվածել։ Կեսարն ինքը երդվել է դստեր հոգու համար արարողություն անցկացնել, որը նա իրականացրել է մ․թ․ա․ 46 թվականին որպես լայնածավալ հուղարկավորության խաղեր, որոնց մեջ ընդգրկված էին նաև գլադիատորական մարտեր։ Արարողության օրը համաձայնեցվել է սեպտեմբերի 26-ին նշվող ludi Veneris Genetricis  տոնախմբության հետ (Հուլիոսների աստվածային նախնի Վեներայի պատվին կազմակերպված փառատոն)։


== Ժամանակագրություն ==
մ․թ․ա․ 76 թվական՝ Հուլիայի ծնունդ
մ․թ․ա․ 69 –68 թվականներ՝ Հուլիայի մոր՝ Կոռնելիայի մահ, ըստ չվավերացված պնդումների՝ ծննդաբերության ժամանակ
մ․թ․ա․ 59 թվական՝ ամուսնություն Պոմպեոսի հետ
մ․թ․ա․ 55 թվական՝ վիժում
մ․թ․ա․ 54 թվական՝ մահ ծննդաբերության ժամանակ, միակ երեխան մահացել է մի քանի օր անց


== Նախնիներ ==
Կաղապար:Ahnentafel


== Պատկերումներ մշակույթում ==


=== Գրականություն ===
Քոլին Մակկալոուի «Կեսարի կանայք» վեպում Հուլիան երեք գլխավոր կին հերոսներից է, մյուսներն իր տատիկ Ավրելիա Կոտտան ու Կեարի սիրուհի Սերվիլիան են։
Դանթե Ալիգիերի «Աստվածային կատակերգություն» էպոսում (14-րդ դար) հեղինակը հանդիպում է Հուլիային դժոխքի առաջին հատվածում (որտեղ այն մարդկանց հոգիներն են, որոնք չարչարանքի արժանի չեն, հեթաոսներ, որոնք ապրել են արդար կյանքով)։Իտալական Վերածննդի շրջանի բանաստեղծ Կառլո Մարսուպինին ներբող է գրել ազնվականուհի Պիկարդա Բուերիի մասին, որտեղ նրան համեմատել է Հուլիայի հետ, համարելով վերջինիս ամուսնական նվիրվածության օրինակ։


=== Հեռուստատեսություն ===
2002 թվականի «Հուլիոս Կեսար» մինիսերիալում մանուկ Հուլիայի դերը կատարում է Ալեքսանդրա Մորիսը, իսկ չափահաս Հուլիային մարմնավորել է իտալացի դերասանուհի Նիկոլ Գրիմաուդոն։
2005 թվականի «Հռոմ» հեռուստասերիալում Հուլիայի մահը պատկերված է առաջնային դրվագում։
2017 թվականին «Նեթֆլիքս» ընկերությունը թողարկել է «Հռոմեական կայսրություն» վավերագրական, կենսագրական, դրամատիկ սերիալը «Հուլիոս կեսար․Հռոմի տիրակալ» անվամբ, որտեղ Հուլիային մարմնավորել է Ֆենիքս Կոնոլլին։ Նա պատկերված է իր մոր մահվան մահճի մոտ կանգնած։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==


=== Առաջնային աղբյուրներ ===
Տիտոս Լիվիոս, «Periochae»
Կոռնելիոս Տակիտոս, «Annals»
Ապպիանոս, «Քաղաքացիական պատերազմներ»
Ցիցերոն
«Նամակներ Ատիկուսին
«Ճառ Պուբլիուս Քվինքտիուսի պատվին»
Պլուտարքոս, «Զուգահեռ կյանքեր»
«Կեսարի կյանքը»
«պոմպեոսի կյանքը»
«կատո կրտսերի կյանքը»
Գայոս Տրանքվիլլոս Սվետոնիոս, «Տասներկու Կեսարների կյանքը»
Լուցիուս Աննեուս Սենեկա, «Մարսիային՝ մխիթարության համար»
Օգոստինոս Երանելի, «Աստծո քաղաքը»
Վալերիուս Մաքսիմուս, «Factorum et dictorum memorabilium libri iv.6.4»


=== Երկրորդային աղբյուրներ ===
Այս գրառումը ներառում է հանրային տիրույթի տեքստ՝ սկզբնաղբյուրից
Ուիլյամ Սմիթ, «Հունական և հռոմեական կենսագրությունների և դիցաբանության բառարան», 1870։
Ուիլյամ Սմիթ, «Հունական և հռոմեական կենսագրությունների, դիցաբանության և աշխարհագրության նոր դասական բառարան», 1851։
Դանթե Ալիգիերի, «Աստվածային կատակերգություն», թարգմանությունը՝ Հենրի վադսվորթ Լոնգֆելլոուի, Բոստոն, Թիկնոր & ֆիլդս, 1867։
Թոմաս Ռոբերտ Շանոն Բրոութոն, «Հռոմեական հանրապետության մագիստրատները», հատոր 2, 132, Նյու Յորք, (1951–1986)։
Մաթիաս Գելզեր, «հուլիոս Կեսար․ քաղաքական և պետական գործիչ» (թարգմանությունը՝ Փիթեր Նիդհեմի), Օքսֆորդ, 1968։
Պերնիս, մարիա Գրացիա և Ադամս, Լորի (2006)․ «Լուկրեցիա Տորնաբուոնի դի Մեդիչի և Մեդիչի ընտանիքը 15-րդ դարում», Փիթեր Լանգ Փուբլիշինգ, Նյու Յորք
Ջոն Թ․ Ռամզեյ, Ա․ Լյուիս Լիխթ, «Մ․թ․ա․ 44 թվականի գիսաստղն ու Կեսարի մահվան խաղերը», Օքսֆորդ համալսարանական հրատարակչություն, ԱՄՆ, 1997։