armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(409) Ասպասիա

(409) Ասպասիա (անգլ.՝ Aspasia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1895 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,575041 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3882 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7619 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ասպասիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,3777 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1509,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,238522 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,26° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(409) Ասպասիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ուլունք

Ուլունք, զարդի տեսակ։ Լինում է տարբեր նյութերից՝ բրոնզից, պղնձից, ոսկրից, սարդիոնից, ագատից, ոսկուց, արծաթից, մարջանից, մարգարիտից, փայտից և այլն, տարբեր չափերի ու ձևի՝ մանր (գունավոր ապակի), գնդաձև, բազմանիստ, ձվաձև, խողովակաձև։ Բոլոր տեսակի ուլունքներն ունենում են անցք, որի միջով անցկացվում է թելը։
Հայաստանի տարբեր վայրերի պեղումներից (Վանաձոր, Լճաշեն, Հառիճ և այլուր) հայտնաբերվել են ագատից, սարդիոնից պատրաստված ուլունքներ, որոնք օգտագործվել են դեռևս մ․ թ․ ա․ II հազարամյակի սկզբին։
Ուլունքը կիրառվում է ասեղնագործության մեջ՝ զարդանախշելու նպատակով, ուլունքաշարը՝ նաև քսակ, գլխարկ, պայուսակ, ծածկոց գործելու համար։ Վասպուրականում, Տուրուբերանում, Աղձնիքում ուլունքի շարաններով պատրաստել են ապարանջան, վզնոց, զարդարել կանանց և տղամարդկանց զգեստները։ Մարգարտյա ուլունքներն օգտագործվել են կանանց ճակտնոց քունքակախիկներ (Կարին, Կարս, Արդահան, Ալեքսանդրապոլ, Ախալցխա, Ախալքալաք), գոտի (Վան, Նոր Նախիջևան), մատանի, ականջօղեր զարդարելու համար։ Մարջանի ուլունքները գործածվել են Մեղրու շրջանի կանանց քունքազարդերի, Վասպուրականի և Տուրուբերանի նահանգներում՝ ճակտնոց֊մախչա, վզնոց, ապարանջան, գոտու գորտաձև արծաթյա ճարմանդ և այլ կենցաղային առարկաներ զարդարելու համար։
Տղամարդկանց շապկի թեքաբերանից կախվող ասեղնագործված թեզանիքները (Վասպուրական, Տուրուբերան, Աղձնիք) ունեցել են երկնագույն ուլունքների կարճ կախիկներ, գլխարկ֊արախչին, գլխարկ-քոլոզի փաթաթանը զարդարվել են երկնագույն ուլունքներով («չար աչքի» ազդեցությունից կրողին զերծ պահելու նպատակով)։
Հայաստանի գրեթե բոլոր ազգագրական շրջաններում, գավառներում երեխաների ուսին, հագուստի վրա ամրացվել են «աչքի» ուլունք, որը դարձյալ կարծեցյալ «չար աչքի» դեմ էր։
Գագիկ Սարգսյան (վիմագրագետ)

Գագիկ Գվիդոնի Սարգսյան (հունվարի 20, 1950(1950-01-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ վիմագրագետ, հնագետ, Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի վիմագրության բաժնի վարիչ (2011) և նախկին փոխտնօրեն (2006-2019), պատմական գիտությունների թեկնածու (1986)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1950 թվականի հունվարի 20-ին Երևանում։ 1967 թվականին ավարտել է Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան թիվ 1 դպրոցը։ Նույն թվականին ընդունվել և 1972 թվականին ավարտել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետը՝ պաշտպանելով «Հավուց թառի վիմական արձանագրությունները» խորագրով ավարտական աշխատանքը (ղեկավար՝ Պարույր Մուրադյան)։ 1972 թվականից աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի վիմագրության բաժնում՝ որպես ավագ լաբորանտ, իսկ 1998 թվականից՝ ավագ գիտաշխատող։  


== Գիտական գործունեութուն ==
Վիմագրագետ Գագիկ Սարգսյանը 1977 թվականին հրատարակել է իր անդրանիկ հոդված՝ «Արձանագրություն Թեղենյաց վանքից», որում անրադարձել է միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր հոգևոր ու մշակութային կենտրոն Թեղենյաց վանքի ուսումնասիրման խնդրին։ 1979 թվականից ղեկավարել է Թեղենյաց վանքի հնագիտական պեղումների աշխատանքները, որն իրականացվել է մինչև 1989 թվականը, ապա որոշ ընդհատումներով շարունակվել մինչև 2011 թվականը։ 1986 թվականին Բաբկեն Առաքելյանի ղեկավարությամբ պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը, որի թեման էլ դառնում է պեղումների արդյունքում հայտնաբերված շուրջ երկու տասնյակ վիմագրերը՝ «Պատմական Նիգ և Վարաժնունիք գավառների վիմական արձանագրությունները»։ Հետագայում այն ներառվում է «Դիվան հայ վիմագրության» մատենաշարի ներկա ՀՀ Կոտայքի մարզն ընդգրկող դեռևս անտիպ պրակում։


== Գիտական աշխատանքներ ==


=== Գիտական հրապարակումներ ===
«Արձանագրություն Թեղենյաց վանքից», ԼՀԳ, 1977, Հմր 8, էջ 100-107։


=== Ատենախոսություններ ===
«Պատմական Նիգ և Վարաժնունիք գավառների վիմական արձանագրությունները», 1986, թեկնածուական (ղեկավար՝ Բաբկեն Առաքելյան)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոպանովկա (այլ կիրառումներ)

Կոպանովկա, կարող է վերաբերել՝

Կոպանովկա - գյուղ Ռուսաստանի Աստրախանի մարզի Ենոտաևսկի շրջանի կազմում
Կոպանովկա - գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում
Դեյվ Էնաբլ

Դեյվ Էնաբլ (անգլ.՝ Dave Annable, լրիվ անունը՝ Դևիդ Ռոդման Էնաբլ (անգլ.՝ David Rodman Annable), սեպտեմբերի 15, 1979(1979-09-15), Suffern, Ռոքլենդ շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, որը հայտնի է «Քույրեր և եղբայրներ» սերիալում կատարած Ջասթին Ուոլքերի դերով։


== Վաղ կյանք ==
Դևիդ Ռոդման Էնաբլը ծնվել է ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի Սաֆեռնե քաղաքում։ Մեծացել է Ուոլդենում, որտեղ էլ ավարտել է դպրոցը 1997 թվականին։ Ընդունվել է Նյու Յորքի պետական համալսարան Պլատսբուրգում։ Ուսման տարիներին միացել է PSTV ուսանողական հեռուստակայանին, որը տեղակայված էր համալսարանի տարածքում։ Մասնակցել է հեռուստահաղորդումների նախապատրաստմանը, ինչպես նաև աշխատել է եթերում։ 2003 թվականին հեռացել է համալսարանից, որպեսզի սկսի զբաղվել կարիերայով։ Հետագայում շարունակել է կրթությունն ու 2009 թվականի մայիսի 16-ին ստացել դիպլոմը։


== Կարիերա ==
Էնաբլը կինոյում իր նորամուտը կատարել է NBC ալիքի «Երրորդ հերթափոխ» քրեական դրամայում 2002 թվականին։ Նա նկարահանվել է գովազդային հոլովակներում այնպիսի ապրանքանիշների համար, ինչպիսիք են՝ Mountain Dew, Starburst և Abercrombie and Fitch։
Էնաբլն առավել մեծ ճանաչում է ձեռք բերել ABC ալիքի «Քույրեր և եղբայրներ» սերիալում կատարած Ջասթին Ուոլքերի՝ Սալլի Ֆիլդի հերոսուհու որդու դերի շնորհիվ։ Այդ սերիալում նա նկարահանվել է 2006-2011 թվականներին, և իր դերակատարման համար արժանացել է Prism Award (Performance in a Drama Series Multi-Episode Storyline) մրցանակի 2008 թվականին։ Նա նկարահանվել է նաև «Շրջանավարտների հանդիպում» սերիալում 2005-2006 թվականներին և Քեթրին Մաքֆիի հետ կատարել է գլխավոր դեր «Դու չես կարող համբուրել հարսին» ֆիլմում 2011 թվականին։ Նույն թվականին Էնաբլը նկարահանվել է «Քանի՞սն ունես դու» կատակերգությունում, որտեղ կատարել է Աննա Ֆերիսի տղամարդկանցից մեկի դերը։
2007 թվականին People ամսագիրը Էնաբլին ընդգրկել է ամենասեքսուալ տղամարդկանց իր ամենամյա ցանկի յոթերորդ հորիզոնականում։
Դեյվ Էնաբլը կատարել է գլխավոր դերերից մեկը ABC ալիքի «Պարկ ավենյու, 666» հեռուստասերիալում 2012 թվականին, որը մեկ եթերաշրջան հետո փակվել է ցածր վարկանիշի պատճառով։


== Անձնական կյանք ==
2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Դեյվ Էնաբլն ամուսնացել է դերասանուհի Օդեթ Յուստմանի հետ։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Չարլի Մեյը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դեյվ Էնաբլ Internet Movie Database կայքում
Պեռնան

Պեռնան (ֆր.՝ Pernan), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիկ սյուր Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02598:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 708 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 463 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 337-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 126-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 72,8%, 1999 թվականին եղել է 69,0%)։ 337 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 307-ը (171 տղամարդ և 136 կին), գործազուրկ էին 30 մարդ (16 տղամարդ և 14 կին)։ 126 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 43-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 49-ը՝ թոշակառուներ, 34-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Պեռնան (ֆր.)
Մոիդանախե

Մոիդանախե (վրաց.՝ მოიდანახე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Չխորոծղուի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 200 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Չխորոծղույից հեռու է 3 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 785 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամերիկացի մարդասպան

«Ամերիկացի մարդասպան» (անգլ.՝ American Assassin), Մայքլ Քուեսթայի թրիլեր ֆիլմը, որը հիմնված է Վինս Ֆլինի համանուն վեպի վրա։ Գլխավոր դերը կատարում է Դիլան Օ'Բրայենը։


== Սյուժե ==
ԿՀՎ-ի գաղտնի գործակալ Միտչ Ռեպը (Դիլան Օ'Բրայեն) հուսահատված է ահաբեկչության ժամանակ իր ընկերուհու մահվան պատճառով։ ԿՀՎ-ի տնօրենի տեղակալը՝ Իրեն Քենեդին (Սենա Լաթան) Սթեն Հյորլիին (Մայքլ Կիտոն) հանձնարարում է սովորեցնել վշտից տառապող Միտչին, ով վճռական է տրամադրված պայքարելու ահաբեկչական հարձակումների դեմ և բռնելու հանցագործներին։ Միասին նրանք ուսումնասիրում են առաջին հայացքից պատահական թվացող հարձակումները ռազմական առարկաների և քաղաքացիական անձանց վրա, ինչի արդյունքում նրանք պետք է միավորվեն թուրք գործակալ Անիկայի (Շիվա Նեգար) հետ, որպեսզի կանգնեցնեն անհայտ հետախույզին (Թեյլոր Կիտչ), ով ցանկանում է սկսել Երրորդ համաշխարհային պատերազմը Միջին Արևելքում։


== Դերերում ==


== Արտադրություն ==


=== Զարգացում ===
CBS Films ընկերությունը 2008 թվականին ձեռք է բերել Վինս Ֆլիննի գրքերի շարքը էկրանավորելու իրավունք։ Ի սկզբանե, առաջին ֆիլմը պետք է ունենար «Consent to Kill» անվանումը։ Պրոդյուսերները պետք է լինեին Լորենցո Դի Բոնավենտուրան և Նիկ Ուեկսլերը, իսկ սցենարիստը՝ Ջոնաթան Լեմկինը։ Ընկերության վերջին մի քանի ֆիլմերը անհաջողություն կրեցին վարձույթում, ինչը ստիպեց նրանց հետաձգել ֆիլմի նկարահանումները։ Ֆիլմի ռեժիսորը պետք է լիներ Անտուա Ֆուկուան։ Ըստ տարածված լուրերի՝ դերերում կատարելու էին Ջարեդ Բատլերը (Միտչ Ռեպի դերում), Կոլին Ֆարրելը և Մետյու Ֆոքսը։ Բացի դրանից, որոշվել էր սկզբից թողարկել «Consent to Kill» պրիկվելը, որը կներկայացնի Միտչի պատմությունը նրա կարիերայի սկզբում։


== Արտաքին հղումներ ==
«Ամերիկացի մարդասպան»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Ուզուն-Ալի

Ուզուն-Ալի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ապրում ես միայն երկու անգամ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ապրում ես միայն երկու անգամ (այլ կիրառումներ)«Ապրում ես միայն երկու անգամ» (անգլ.՝ You Only Live Twice), ռեժիսոր Լյուիս Գիլբերտի ֆիլմը, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Շոն Քոններին, Ակիկո Վակաբայասին, Միե Համան, Տեցուրո Տամբան, Տերու Սիմադան, Կարին Դորը, Դոնալդ Պլեզենսը, Բերնարդ Լին, Լոիս Մաքսուելը, Դեսմոնդ Լլևելինը։


== Սյուժե ==
Սպեկտր միջազգային կազմակերպության նենգությունը չափ ու սահմաններ չունի։ Այս անգամ չարագործեները փորձում են կռվեցնել աշխարհի ամենահզոր տերություններին և նրանց դրդել ատոմային պատերազմ սկսել միմյանց դեմ։ Երկրի ամբողջական վերացմանը մնացել է հաշվված ժամեր։ Այս իրավիճակում շատերը խուճապի կմատնվեն, բայց, իհարկե, ոչ Ջեյմս Բոնդը։ Չկորնելով արժանապատվությունն ու հմայքը, նա միշտ կարողանում է հասնել անհրաժեշտ արդյունքին։ Այս անգամ գործողությունները կայանում են Ճապոնիայում, իսկ դա նշանակում է, որ արնախում նինջյաների և հմայիչ գեյշաների հետ արկածներն ապահովված են։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ապրում ես միայն երկու անգամ(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ապրում ես միայն երկու անգամ»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Տելպովկա

Տելպովկա (ռուս.՝ Тельповка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոպսա գետի աջ ափին՝32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000028064
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002806
Ավազանի կոդը -  03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ծիլամիերի

Ծիլամիերի (վրաց.՝ წილამიერი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ցագերի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 640 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ցագերից հեռու է 16 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 67 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոբերտ Աուման

Ռոբերտ Աուման (անգլ.՝ Yisrael Robert John Aumann, եբրայերեն՝ ישראל אומן‎, հունիսի 8, 1930(1930-06-08), Ֆրանկֆուրտ, Գերմանիա), հրեա ականավոր մաթեմատիկոս, Երուսաղեմի Հրեական համալսարանի պրոֆեսոր, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ խաղերի տեսության վերլուծության միջոցով կոնֆլիկտի և համագործակցության էության ընկալման խորացման համար (2005)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Գերմանիայում, սակայն ընտանիքն ստիպված է եղել գաղթել ԱՄՆ։ Մեծացել է Նյու Յորք քաղաքում, ավարտել տեղի Սիթի քոլեջը և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտը, որտեղ պաշտպանել է դոկտորական թեզ մաթեմատիկայից։
1956 թ. հայրենադարձվեց Իսրայել և բնակություն հաստատեց Երուսաղեմում։ Մինչև թոշակի անցնելը Հրեական համալսարանի ռացիոնալ հետազոտությունների կենտրոնում պրոֆեսոր էր։ 1983 թ. պարգևատրվել է Խարվիի մրցանակով։ 1994 թ. Աումանը մեկ այլ պրոֆեսորի՝ Միխայիլ Բրունոյի հետ, պարգևատրվեց Իսրայելի պետական մրցանակով։
1956 թ. ղեկավարել է Խաղերի տեսություն միությունը, իսկ 1990-ական թվականներին եղել է Իսրայելի մաթեմատիկոսների միության նախագահը։ Բացի այդ Եվրոպայի մաթեմատիկական միություն ամսագրի պատասխանատու խմբագիրն էր։ Աումանը մոտ 40 տարի զբաղվել է խաղերի տեսության ուսումնասիրմամբ։


== Աշխատություններ ==
Almost Strictly Competitive Games (1961)
Mixed and Behavior Strategies in Infinite Extensive Games (1964)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում (անգլ.)
Աումանի մասին Երուսաղեմի Հրեական համալսարանի կայքում (անգլ.)
Տիերի Մեյսան «Թոմաս Շելլինգ և Ռոբերտ Աուման՝ նոբելյան մրցանակակիրներ, ում համար պատերազմը խաղ է»
Проф. Исраэль Ауман. Переговоры с арабскими странами - «парадокс шантажиста» AI&PIISRAEL // Аруц 7, 28.06.2010
Գեղամ Սնապյան

Գեղամ Գարեգինի Սնապյան (մայիսի 9, 1941(1941-05-09), Աբխազիա, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-տեխնոլոգ։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (2002): Խաղողագործության և գինեգործության միջազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ (1993):
Տատյանա Մկրտչյանի ամուսինը։


== Կենսագրություն ==
Գեղամ Սնապյանը ծնվել է 1941 թվականի մայիսի 19-ին Վերին Պշապի (Աբխազիայի Գուլրիպշի շրջան) գյուղում։ 1968 թվականին ավարտել է Վրաստանի մերձարևադարձային տնտեսության ինստիտուտը։ 1969-1993 թվականներին աշխատել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտի պտուղների պահպանման, չորացման և արդյունաբերական վերամշակման բաժնում (1979-1993 թվականներին՝ վարիչ), 1993 թվականից՝ «Նարեկ» գիտահետազոտական ընկերության պարենային հումքի պահպանման և վերամշակման տեխնոլոգիայի լաբորատորիայի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են սննդամթերքների պահպանման և վերամշակման, կենսաքիմիայի և տեխնոլոգիայի խնդիրներին։
Հեղինակ է «Պտուղների և բանջարեղենի սառնարանային տեխնոլոգիան» (2001) ուսումնական ձեռնարկի։


=== Պարգևներ ===
ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ ոսկե մեդալ (1981)


== Երկեր ==
«Վարդուկը» (Համշենցու ոդիսականը, Օրդու-Մարսել-Երևան-Արցախ)։ Հոդվածներ, պատմվածքներ, «Հեղինակային հրատարակություն», 2006։
Պտուղների և բանջարեղենի սառնարանային տեխնոլոգիան, Երևան, «Ասողիկ», 2001։
Պտուղբանջարեղենի չորացումը (Տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի հիմունքները, արևային չորացում), Երևան, Ա. հ, 1999։
Պտուղների և խաղողի պահպանումը, Երևան, Հայաստան, 1986։
Խաղողը որպես սննդի աղբյուր։ Մելքոնյան, Արտյոմ Սերգեյի։ Երևան, «Հայաստան», 1986, 56 էջ։
Хранение плодов в Италии, Ереван, Айастан, 1980. - 99 с.


=== Աշխատություններ ===
Оптимальные условия формирования качества плодов как основа рациональной послеуборочной технологии: диссертация доктора сельскохозяйственных наук: 06.01.07; 05.18.03 / НИИ виноградарства, виноделия и плодоводства. - Ереван, 1989. - 443 с.: ил.


== Ծանոթագրություններ ==
Սասունի լեռնաշղթա

Սասունի լեռներ, Հայկական Տավրոսի արևելյան հատվածը։ Տարածվում են մերձզուգահեռականի ուղղությամբ Աչքաքար (Ակչակարա) լեռնաշղթայից մինչև Բաղեշ (Բիթլիս) գետը, երկարությունը մոտ 110 կմ է, լայնությունը՝ 30-50 կմ։
Առավելագույն բարձրությունը՝ 2967 մ (Մարութա լեռ)։ Սասունի լեռների հյուսիսային մասով ձգվող Կողբասար (30 կմ), Սիմսար (35 կմ) և Խաչառաջ (իյաչրեշ) առանցքային լեռնաշղթաները ջրբաժան են Արածանիի և Տիգրիսի միջև։ Արևելյան լեռնաշղթաների հյուսիսային լանջերը զառիթափ են և աստիճանաձև, կարճ (5-10 կմ) լեռնաբազուկներով իջնում են Մշո դաշտն ու Արածանիի հովիտը։
Սասունի լեռնեռի առանցքային լեռնաշարից Ասպական ու Դարզան գետերի վերնագավառում ձգվում են Ծովասար և Սուրբ Աստվածածին լեռնաշղթաները, իրենց մեջ առնելով Շատախի (արևմտյան) և Խութի (արևելյան) գոգհովիտները։
Դեպի հարավ-արևմուտքում անջատվում են Սալնասար (80 կմ), Սանասուր (50 կմ), Շատախի (60 կմ), Անդոկի (70 կմ) և Կասուսարի (50 կմ) լեռնաբազուկները, աստիճանաբար վերածվելով ցածրադիր լեռների ու բլրաշարերի։ Դրանց միջև տեղադրված են Սալնո ձորը, Սասնա ձորը, Ապակունյաց ձորը և Կողբա ձորը։ Ներքին և արտաքին հաղորդակցության համար կարևոր նշանակություն ունեն Զորապահակ, Կոպի, Խաչի և այլ լեռնանցքներ։
Լեռները ծալքաբեկորային են, մասնատված Տիգրիսի ու Արածանիի վտակներով։ Սասունի լեռները կազմված են պալեոզոյի և կավճի հասակի կրաքարերից, թերթաքարերից և նրանց միջև տեղադրված ներժայթուկներից։ Օգտակար հանածոներից հայտնի են բազմամետաղային, պղնձի ու երկաթի հանքավայրեր, նավթ։
Ջրագրական ցանցը խիտ է։ Այստեղ են սկիզբ առնում Տիգրիսի վտակներ Սալնո ջուրը, Մասնո ջուրը, Ասպականը, Կողբա ջուրը։ Սասունի լեռների կլիման ցամաքային է։ Հուլիսի միջին ջերմաստիճանը 20-25°С է, հունվարինը՝ -10 °C-ից մինչև -20°С, տարեկան տեղումները՝ 500-1500 մմ։ Հողաբուսական ծածկույթը բազմազան է։ Լավ է արտահայտված բարձունքային գոտիականությունը՝ չոր մերձարևադարձայինից մինչև ալպյան մարգագետինները։
Գետահովիտներում, լեռնաանտառային գորշ և շագանակագույն հողերի վրա տարածված են սաղարթավոր անտառները, կաղնու, հաճարենու, թխկու, կաղամախու գերակշռությամբ։
Կորչյովկա (գյուղ, Ստարոռուսկի շրջան)

Կորչյովկա (ռուս.՝ Корчёвка), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոբոգդանովկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոբոգդանովկաՆովոբոգդանովկա (ուկրաիներեն՝ Новобогданівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1920 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոբոգդանովկա գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,11 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 236,36 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դիոդոտոս I

Դիոդոտոս (հուն․՝ Διόδοτος Α' ὁ Σωτήρ) (± մ.թ.ա. 285 – մ.թ.ա. 239), հունա-բակտրիական թագավորության առաջին տիրակալը։
Մինչ այդ Միջին Ասիայում Սելևկյանների եպարքոս։ Մոտ մ.թ.ա. 250-ին, երբ Սելևկյան Անտիոքոս Բ թագավորը պատերազմ է սկսել Պտղոմեոս Փիլոդելփոսի հետ, Դիոդոտոսը ապստամբել է և հռչակել Բակտրիայի անկախությունը։ Հիմնել է Հունա-Բակտրիական թագավորությունը և ընդաձակել իր տիրույթները մինչև Ինդոս գետը։ Առևտրական հարաբերություններ է հաստատել Հնդկաստանի հետ։ Մահից հետո նրան հաջորդել է որդին՝ Դիոդոտոս Երկրորդը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սնեգիրյովկա (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սնեգիրյովկա (այլ կիրառումներ)Սնեգիրյովկա (ռուս.՝ Снегирёвка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 329 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էլինա Դյունի

Էլինա Դյունի (Elina Duni), ծնվել է 1981 թվականի մարտին, Ալբանիայի Տիրանա քաղաքում։ Ալբանիայի և Շվեյցարիայի ջազ ոճի երգչուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Տիրանայում, կոմունիստական ռեժիմի ժամանակաշրջանում, արվեստագետի ընտանիքում (մայրը՝ Բեսան և պապը՝ մուֆտի Մեհմեդը գրողներ էին, իսկ հայրը՝ Սպիրո Դյունին, դերասան և թատերական բեմադրիչ)։ Առաջին քայլերը երաժշտության մեջ նա անում է հինգ տարեկան հասակում և սկսում է ուսումնասիրել ջութակ։ 1986 թվականից մինչև 1991 թվականի նա մասնակցում է երեխաների համար նախատեսված փառատոններում և ելույթ է ունենում հեռուստատեսությամբ։ 1992 թվականից նա բնակություն է հաստատում Ժնևում, Շվեյցարիա՝ մոր հետ։


== Մասնագիտական գործունեություն ==
2004 թվականից մինչև 2008 թվականը երգեցողություն է ուսումնասիրում Երգի Բարձրագույն Դպրոցում և Բեռնի Արվեստի Համալսարանում՝ ջազի բաժանմունքում։ Այդ ընթացքում նա ստեղծում է Էլինա Դյունիի քառյակ հետևյալ կազմով. Կոլին Վալոն՝ դաշնամուր, Պատրիս Մորետ՝ թավջութակ և Նորբերտ Պֆամատեր՝ հարվածային գործիքներ։ Խումբը ներկայացնում էր ալբանական ազգային երաժշտության արմատները և ազգային երգերի համակցությունը բալկանյան և ջազային երաժշտություններին։ 2008 թվականին թողարկում է առաջին ալբոմը՝ «Baresha»՝ «Meta Records» ձայնագրման ստուդիայում։ Նրա նորամուտը իր քառյակով լավ արձագանք է ստանում գերմանական և շվեյցարական մամուլներում և հետևում է ամբողջ Եվրոպայով մեկ հյուրախաղեր։ 2010 թվականի փետրվարին թողարկվում է երկրորդ ալբոմը՝ «Lume»՝ նույնպես «Meta Records» ձայնագրման ստուդիայում։ Դա գովասանքի խոսքեր է առաջ բերում գերմանական, շվեյցարական, ավստրիական և ֆրանսիական մամուլներում։ Երրորդ ալբոմը՝ «Matanë Malit» թողարկվել է 2012 թվականին՝ «ECM Records» ձայնագրման ստուդիայում։ Այն իրենից ներկայացնում է ձոն Ալբանիային, ալբանական ազգային հին երգերը ջազ ժանրի գեղեցիկ ռեմիքսում։


== Ալբոմներ ==


== Աղբյուրներ ==
Offizielle Webpräsenz
Լուչիցի (գյուղ, Լուցկի շրջան)

Լուչիցի (ուկրաիներեն՝ Лучиці), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լուչիցի գյուղում բնակվում էր 140 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,297 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 471,38 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լիտվայի կաթնասունների ցանկ

Ցանկում ներառված են Լիտվա (Հյուսիսային Եվրոպա) բնակվող կաթնասունների տեսակները։
Ցանկում ընդգրկված 72 տեսակներից մեկը (սավառնասկյուռ սովորական) տվյալ տարածքում անհետացած է, մեկը ծայրահեղ վտանգված, մեկը՝ վտանգված, մեկը կրճատվող տեսակ է, իսկ չորսը գտնվում են վտանգվածին մոտ վիճակում։
Ստորև ներկայացված պիտակներն օգտագործվում են Բնության պահպանության միջազգային միության գնահատականներով կենդանիների պաշտպանության կարգավիճակն ընդգծելու համար.


== Ցանկ ==


== Աղբյուրներ ==
Բնության պահպանության միջազգային միություն
Յալընըզբաղ

Յալընըզբաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Երզնկա քաղաքի մոտ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 103 տուն հայ և թուրք բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն, այգեգործությունն ու արհեստներն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Յալընըզբաղն ուներ Ս. Կարապետ անունով վանք։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(7825) 1991 TL1

(7825) 1991 TL1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Ջեֆ Ալուի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,421899 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7478 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,096 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1376,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261499 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 19,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7825) 1991 TL1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կանավեռե

Կանավեռե (էստ․՝ Kanavere), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կոսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 95 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մորդանո

Մորդանո (իտալերեն՝ Mordano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Բոլոնյա գավառում։
Բնակչությունը՝ 4248 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 202 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 21 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 40027։ Հեռախոսային կոդը՝ 0542։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunemordano.it/ Archived 2006-02-11 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Խոզանափուշ ղարադաղի

Խոզանափուշ ղարադաղի (լատ.՝ Cousinia qaradaghensis), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
40-50 սմ բարձրությամբ կիսաթփիկ բույս է։ Տերևները խիտ դասավորված են ցողունի վրա, հերթադիր են, կոշտ և փետրաձև բաժանված։ Ջղերի ծայրերին կան սուր փշեր։ Զամբյուղները գնդաձև են, կենտրոնականը կազմված է զգալիորեն մեծ եզրիններից։ Ծածկոցի թերթերն ունեն երկար ոստայնանման թավոտություն, նեղ են, երկարությամբ ծալված, աղեղնաձև հետ թեքված հավելուկներով։ Ծաղիկները վարդագույն են։ Սերմիկները սեպաձև են, պապուսը՝ թափվող։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Լիճք, Կուրիս)։ Աճում է նաև Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում և Հյուսիսարևնտյան Իրանում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1100-1400 մ բարձրությունների վրա, ժայռոտ և քարքարոտ վայրերում։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է ինտենսիվ յուրացվող տարածքներում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիդ Սասսոլի

Դավիդ Մարիա Սասսոլի (մայիսի 30, 1956(1956-05-30), Ֆլորենցիա - հունվարի 11, 2022(2022-01-11), Ավիանո, Պորդենոնե, Ֆրիուլի Վենեցիա Ջուլյա, Իտալիա), իտալացի լրագրող և քաղաքական գործիչ, 2019 թվականից Եվորպական խորհրդարանի նախագահն է։


== Կենսագրություն ==
Իտալիայի քրիստոնյա-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, Ջորջիո լա Պիրայի համախոհ և «Il Popolo» ու «La Discussione» ամսագրերի խմբագիր Միմմո Սասսոլիի որդին է։
Դավիդ Սասսոլին լրագրողական կարիերան սկսել է ոչ մեծ ամսագրերի և գործակալությունների թղթակցելով, հետագայում թղթակցել է «Il Giorno» օրաթերթի հռոմեական համարին, յոթ տարի մասնագիտացել է քաղաքական ժամանակագրության մեջ։ 1986 թվականի հուլիսի 3-ին դարձել է Լրագրողների մասնագիտական ասոցիացիայի անդամ,, 1992 թվականին աշխատել է RAI հեռուստաընկերությունում որպես TG3 ալիքի հատուկ թղթակից, այս ընթացքում նաև Միգել Սանտորոյի հետ եղել է «Il rosso e il nero» և «Tempo reale» ծրագրերի վարողը։ 2006—2009 թվականներին հանդիսացել է TG1 հեռուստաալիքի փոխտնօրենը։
2009 թվականին Դեմոկրատական կուսակցության ցուցակով ընտրվել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր։
2009 թվականի հունիսի 17-ին ընտրվել է Եվրախորհրդարանում Դեմոկրատական կուսակցության պատվիրակության ղեկավար։
2013 թվականին մասնակցել է բաց նախնական ընտրություններին, երբ ձախակենտրոնները ցանկանում էին միասնական թեկնածու առաջադրել Հռոմի քաղաքապետի պաշտոնի համար պայքարում (26 % արդյունքով զբաղեցրել է երկրորդ տեղը զիջելով Մարիանո Ինյացիոյին)։
2014 թվականին կրկին Դեմոկրատական կուսակցության ցուցակով վերընտրվել է որպես Եվրախորհրդարանի պատգամավոր։
2014 թվականին ընտրվել է Եվրախորհրդարանի փոխնախագահ, ստանալով 393 ձայն։
2017 թվականի հունվարին վերընտրվել է Եվրախորհրդարանի փոխնախագահի պաշտոնում։
2019 թվականի հուլիսի 3-ին Եվրախորհրդարանի նախագահ։ Քվեարկության երկրորդ փուլի արդյունքներով նա հավաքել է 345 ձայն։ Հաղթանակի համար անհրաժեշտ էր 345 ձայն։


== Անձնական կյանք ==
Սասսոլին ունի երկու երեխա։ Նա սիրում է կլասիկ երաժշտություն, Հռոմի պատմությունը և այգեպանություն, որով զբաղվում է Սուտրիում գտնվող իր գյուղական տանը, որին նա քաղաքական նշանակություն է տվել Սիլվիո Բերլուսկոնիի հետ առճակատման ժամանակ՝ «Ես տնկում եմ բույսեր և հող եմ մշակում, նա միայն գնում է դրանք»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«David-Maria SASSOLI»։ Cronologia delle legislature (իտալերեն)։ Европейский парламент։ Վերցված է 2017-08-20 
«David Sassoli» (իտալերեն)։ Демократическая партия։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-08-25-ին։ Վերցված է 2017-08-25
Շենգավիթ կամավորական ջոկատ

«Շենգավիթ» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Երևանում։ Ունեցել է ռազմական խորհուրդ։ 1989-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ Վայքի (Խնձորուտ, Բարձրունի), Արարատի (Երասխ), Ճամբարակի (Արծվաշեն), Մեղրիի և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Շահումյանի (Կարաչինար, Մանաշիդ, Գյուլիստան, Վերինշեն, Հայ Պարիս), Մարտունու (Ճարտար), Մարտակերտի (Մատաղիս), Ֆիզուլիի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ա.Ավետիսյանը, Ա.Գաբրիելյանը, Վ.Ղարիբյանը։ Ջոկատից զոհվել է 1 ազատամարտիկ։
Գյուլթեփե (լեռ)

Գյուլթեփե, լեռ Հայաստանի Լոռու մարզում, Վանաձոր‎ քաղաքից մոտ 16 կմ արևմուտք, Փամբակ գետի միջին հոսանքի շրջակայքում, նրա ձախ կողմում՝ Բազումի լեռնաշղթայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արցունքապարկի բորբոքում

Արցունքապարկի բորոբոքում, առաջանում է արցունքապարկը և քթի խոռոչները կապող արցունքաքթային ծորանի անանցանելիության հետևանքով։ Արցունքականգի հետևանքով արցունքապարկը գերձգվում է, լայնանում և կորցնում առաձգականությունը։ Նման կանգային երևույթներ կարող են առաջանալ հավելյալ ծոցերի լորձաթաղանթների հիվանդությունների, քթի վնասվածքների դեպքում և այլն։ Արցունքականգի դեպքում արցունքը կորցնում է իր հակամանրէային հատկությունը, և լայնացած արցունքապարկում նպաստավոր պայմաններ են ստեղծվում վարակի առաջացման համար։ Դա հանգեցնում է արցունքապարկի լորձաթաղանթի բորբոքման (քրոնիկական արցունքապարկի բորբոքում)։ Եթե բորբոքվում են արցունքապարկը շրջապատող հյուսվածքները, ապա առաջանում է ավելի ծանր ձև՝ սուր կամ ֆլեգմոնային արցունքապարկի բորբոքում։ Արցունքապարկի բորոբոքում հաճախ լինում է հասուն մարդկանց, երբեմն՝ նորածինների մոտ։ Բարդություններից խուսափելու համար անհրաժեշտ է ժամանակին վիրահատել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Encyclopædia Britannica Dacryocystitis (անգլ.)
Dacrocystocele Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ցվետանա Պասկալևա

Ցվետանա Պասկալևա (հունվարի 22, 1960(1960-01-22), Նովա Զագորա, Սլիվենի մարզ, Բուլղարիա), բուլղարուհի ռեժիսոր, օպերատոր, կինովավերագրող և լրագրող, Հայաստանի և Բուլղարիայի լրագրողների միության անդամ։ Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի գնդապետ (1995)։


== Կենսագրություն ==
1984 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Թատերարվեստի պետական ինստիտուտը։
1991-1994 թվականներին աշխատել է Արցախում, Գետաշենում, Շահումյանում, լուսաբանել արցախյան հերոսամարտը, Արցախի խնդիրը ներկայացրել միջազգային հանրությանը։
Նկարահանել է պատերազմական իրադարձություններին, արցախյան ազատագրական պայքարին նվիրված վեց վավերագրական ֆիլմ (հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն)՝ «Ղարաբաղի վերքերը» ընդհանուր անվամբ, որոնք արժանացել են մի շարք մրցանակների՝ Ժնևի (1992), Հոլիվուդի (1993), Վերմոնտի (ԱՄՆ, 1994) միջազգային կինոփառատոներում։
1993-1994 թվականներին ԱՄՆ Կոնգրեսում, Կանադայի խորհրդարանյում, ՄԱԿ-ում, «Միջազգային համաներում» և այլ կազմակերպություններում ցուցադրել է իր ֆիլմերը, ելույթներ ունեցել ի պաշտպանություն արցախահայության ազատագրական պայքարի։
1995-1997 թվականներին Հայաստանի ազգային հեռուստատեսությունում վարել է Արցախի անցյալին և ներկային նվիրված «Իմ թանկագին ողջեր և մեռածներ», 1998-2001 թվականներին՝ Հայաստանի և ԱՀ խնդիրների շուրջ՝ «Ասպեկտ» հեղինակային, հրապարակախոսավերլուծական հաղորդաշարերը։ 2014 թվականից Հանրային հեռուստաընկերությամբ վարում է արցախյան գոյամարտին և նրա հերոս մասնակիցներին նվիրված «Նվիրյալները» հաղորդաշարը։
2001 թվականին նկարահանել է Շուշիի ազատագրմանը նվիրված «Ոգի և հավատ» փաստավավերագրական ֆիլմը։


== Ֆիլմեր ==
«Բարձունքներ, հույսեր» (1991)
«Կլինի՞ արդյոք առավոտ Ղարաբաղի վրա» (1992)
«Իմ թանկագին ողջեր և մեռածներ» (1993),
«Ղարաբաղի վերքերը» (1994),
«Մայր հողի զինվորները» (1994),
«Լռություն» (1995),
«Հավատ և ոգի» (2001)


== Կոչումներ և պարգևներ ==
1993 Արցախի գրողների միության «Եղիշե» մրցանակ
1994 Annual Columbus International Film & Video Festival's bronze plaque
Արցախի բանակի գնդապետ
1996 ՀՀ Արիության մեդալ
2009 ՀԲԸՄ Կարպիս Փափազյան մրցանակ
2009 Մովսես Խորենացու մեդալ։
Երախտագիտության մեդալ (2015)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
The Wounds of Karabakh film by Tsvetana Paskaleva
Պոսյոլոկ Լեսնիչեստվա (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոսյոլոկ ԼեսնիչեստվաՊոսյոլոկ Լեսնիչեստվա (ռուս.՝ Посёлок Лесничества), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մալայա Մեչետնյա

Մալայա Մեչետնյա (ուկրաիներեն՝ Мала Мечетня), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կրիվոե Օզերոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Մեչետնյա գյուղում բնակվում էր 760 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3437 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կալմա (գյուղ, Օռիսաառե շրջան)

Կալմա (էստ․՝ Kalma), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Օռիսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կայափունար

Կայափունար, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում։ Գտնվում էր Կամարակ ավանից արևելք։


== Պատմություն ==
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 90 տուն՝ 700 հայ բնակչով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլաջուր

Բոլաջուր (վրաց.՝ ბოლაჯური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ադիգենի մունիցիպալիտետում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1220 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ադիգենից հեռու է 7,5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 770 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արմավիրի մարզի եկեղեցիների և վանքերի ցանկ

Ստորև ներկայացված է Հայաստանի Արմավիր մարզի եկեղեցիների և վանքերի ցանկը

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին քաղաք Վաղարշապատ
Սուրբ Հարություն եկեղեցի գյուղ Փարաքար
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի քաղաք Արմավիր
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի գյուղ Մուսալեռ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի գյուղ Բամբակաշատ
Սուրբ Ղազար եկեղեցի գյուղ Մեծամոր
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի գյուղ Արշալույս
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, գյուղ Այգեշատ (Արմավիրի մարզ)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի գյուղ Փարաքար
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի գյուղ Սարդարապատ
Սուրբ Բարսեղ եկեղեցի գյուղ Նոր Կեսարիա
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի գյուղ Առատաշեն
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի գյուղ Արտիմետ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի քաղաք Էջմիածին
Սուրբ Սահակ եկեղեցի գյուղ Տանձուտ 
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի գյուղ Շահումյան
Սուրբ Հովհանննես եկեղեցի գյուղ Արգավանդ
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, գյուղ Մրգաստան
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի , գյուղ Մրգաշատ
Սուրբ Վարդան եկեղեցի, գյուղ Բաղրամյան
Սուրբ Աննա եկեղեցի, գյուղ Աղավնատուն (Արմավիրի մարզ)Աղավնատուն
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, գյուղ Ջանֆիդա


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (Ստեփանակերտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Հակոբ եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտի Հեքիմյան թաղամասում։


== Պատմություն ==


=== Հիմնադրում ===
Եկեղեցու հիմքերը դրվել են 2005 թվականի սեպտեմբերին, իսկ կառուցման աշխատանքները տևել են շուրջ 1,5 տարի՝ մինչև 2007 թ.-ի սկիզբ։
Տաճարի կառուցման հովանավորն էր ամերիկահայ բարերար Ներսես Եփրեմյանը, որն եկեղեցին կառուցել է վաղամեռիկ որդու՝ Հակոբ Եփրեմյանի հիշատակին։ Իսկ եկեղեցու շրջակայքը բարելավել և ասֆալատապատել է «Քարավան» ՍՊԸ տնօրեն Հակոբ Հակոբյանը։


=== Օծում ===
2007 թվականի մայիսի 6-ի երեկոյան տեղի է ունեցել եկեղեցու օծման հանդիսավոր արարողությունը, որին մասնակցել են հարյուրավոր ստեփանակերտցիներ, հյուրեր, Հայ Առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմի հոգևորականներ, պաշտոնական այրեր, բարերարներ։ Օծման արարողությունը անց է կացրել Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը հոգևոր դասի հետ միասին։ Ընդունված կարգի համաձայն, սաղմոսների երգեցողության ներքո եկեղեցին լվացվել է ջրով և գինով, Պարգև սրբազանի ձեռամբ հոգելույս մեռոնով օծվեցել էին եկեղեցու բոլոր խաչերը։


=== Բացում և առաջին պատարագ ===
Հաջորդը օրը, մայիսի 7-ի առավորտյան, Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանի կողմից մատուցվել է անդրանիկ պատարագը։ Նորակառույց եկեղեցու առաջին պատարագը, որին ներկա էին ԼՂՀ ղեկավարները՝ այն ժամանակվա նախագահ Արկադի Ղուկասյանի գլխավորությամբ, պաշտպանության բանակի բարձրաստիճան սպայակազմը, նվիրված էր ԼՂՀ զինված ուժերին։ Մասնակիցները մեկական մոմեր էին վառել՝ վասն բանակի հզորացման։ Եկեղեցու բացմանը մասնակցելու համար Կալիֆորնիայից ժամանել էր նաև հովանավորը՝ Ներսես Եփրեմյանը՝ որդու և աղջկա հետ։
Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը կիսվեց.

ԼՂՀ նախագահ Արկադի Ղուկասյանը եկեղեցու բացման վերաբերյալ ասաց.


== Տես նաև ==
Ստեփանակերտ
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Ստեփանակերտ)


== Ծանոթագրություններ ==
Ճառընտիր (4749)

Ճառընտիր (4749), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4749 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է  1575 թվականին Կիրակոս աբեղա գրչի կողմից՝  Ապարանից վանքում, Վարագում։  Ստացողը եղել է Հերապետ աբեղան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 32x21 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 505 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ վանդակավոր կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 95ա, 209ա, 258բ, 281ա, 494ա և այլուր, հետագայի՝ 497ա (17-րդ դար), 138ա (1886թ.):


== Բովանդակություն ==
Ճառք, Խրատք (Յովհ. Երզնակացի, Ոսկեբերան, Թէոփիլոս, Գէորգ վարդապետ, Եղիշե, Սարգիս Շնորհալի, Գրիգոր վարդապետ, Բարսեղ, Վարդ. Այգեկցի, Յովհ. Գառնեցի, Եփրեմ, Յակ. Սրճեցի, Ան. Նարեկացի, Եւսերիոս Կեսարացի, անանունք),
Ներբողեանք (Եփրեմ, Ոսկեբերան, Յակոբ Սրճեցի),
Տեսիլք Աթանասի, Յովհ. Կեղեռնի, Գր. Լուսաւորչի, Մարիամու,
Պտմութիւնք Գետարգել ս. նշանին, Խաչին, որ եղև ի ձեռն Մեծին Ներսիսի, Հցունեաց խաչին, խաչափայտին, Գալստեանն Մահմետին Ի Հայս, Պատկերին, Տղայութեանն Քրիստոսի,
Ողբ,
Դաշանց թուղթ,
Ներսես Շնորհալւոյ Վասն դատաստանի, Վասն կատարածի աշխարհի,
Հարցմունք Աթանասի և պատասխանիք Կիւրդի,
ՅԱւետարանաց Մեկնութեանց Ոսկեբերանի,
Թուղթ Պիղատոսի առ Տիբերիոս,
Ի Մովսիսական օրինաց,
ՅԱրարածոց Մեկնութենեն Վարդ. Արևելցւոյ,
Հիպոդիտայ Բոստրացւոյ Վասն կատարածի աշխարհի,
Հարցմունք և պատասխանիք,
Վարք և վկայաբանութիւնք


== Ծանոթագրություններ ==
Արտյոմովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Արտյոմովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Артемівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պեչենեժսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Արտյոմովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1304 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 88.78 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14.69 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վլադիմիր Չելոմեյի հուշարձան (Մոսկվա, Բաումանի փողոց)

Վլադիմիր Չելոմեյի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Владимиру Челомею), բրոնզե կիսանդրի Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է խորհրդային գիտնական, հրթիռատիեզերական տեխնոլոգիաների նախագծող, մեխանիկ ճարտարագետ, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս, Լենինյան և ԽՍՀՄ Պետական երեք մրցանակների դափնեկիր Վլադիմիր Չելոմեյին (1914-1984)։ Տեղադրվել է 1984 թվականին Մոսկվայի Նիկոլայ Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանի շենքի մոտ, որտեղ ակադեմիկոսը երկար ժամանակ դասավանդել է։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործ Վ. Ա. Սոնինը և ճարտարապետ Ս. Ի. Կուլյովը։
Հուշարձանի հասցեն՝ ք. Մոսկվա, Բաումանի 2-րդ փողոց, 5։


== Նկարագրություն ==
Քանդակը գիտնականին պատկերում է պաշտոնական կոստյումով, նրա կրծքին մեդալներն են։ Կիսանդրին տեղադրված է գրանիտե պատվանդանի վրա։ Այն գոտեվորված է բրոնզե ժապավենով, որի վրա կրկնվում են կոնստրուկտորի պարգևները։ Ավելի ցած արված է հետևյալ գրությունը. «Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ակադեմիկոս Չելոմեյ Վլադիմիր Նիկոլաևիչ։ Գիտության և տեխնիկայի զարգացման գործում առանձնահատուկ ծառայությունների համար ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1963 թվականի ապրիլի 25-ի հրամանով պարգևատրվել է «Մուրճ և մանգաղ» երկրորդ ոսկե մեդալով»։
Մոսկվայում Վլադիմիր Չելոմեյի պատվին տեղադրված է ևս երկու հուշարձան՝ Տիեզերագնացների ծառուղում և ակադեմիկոսի գերեզմանի վրա Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Вострышев М. И. Москва: все культурные и исторические памятники. — М.: Алгоритм, Эксмо, 2009. — 512 с. — ISBN 978-5-699-31434-8
Шокарев С., Вострышев М. Вся Москва от А до Я. — 2018. — ISBN 5041013799, 9785041013790
Էրոզիա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էրոզիա (այլ կիրառումներ)

Էրոզիան հողմահարման ժամանակ ապարների քայքայումն է՝ վերածվելով փուխր նյութի կամ հանքաքարերի լուծույթի։ Էրոզիա են կոչվում բոլոր այն ուղիները, որոնցով լուծված նյութը կամ փուխր ապարի մասերն իրենց գտնվելու նախնական վայրից տարվում են այլ վայրեր՝ սովորաբար ծանրության ուժի ազդեցությամբ։ Ապարի կտորներր տեղաշարժվում են ջրի, սառցադաշտի կամ քամու միջոցով։ Տեղաշարժված ապարների քանակությունր կախված է ջրի հոսանքի արագությունից, այդ պատճառով արագընթաց հորդ գետերը էրոզիայի են ենթարկում հսկայական տարածքներ։ Էրոզիայի ենթարկված և տեղաշարժված ապարների կտորները տեսակավորվում են ըստ իրենց չափի և բնույթի։ Լուծված քիմիական տարրերը հասնում են ծով, որի հետևանքով ջուրն էլ ավելի է աղիանում։ Բարեխառն կլիմայական պայմաններում, որոնց բնորոշ են հաճախակի անձրևներր, կավի և ավազի հատիկներր սկզբում քշում է անձրևաջուրր՝ լվանալով լանջերը, այնուհետև, գետերը։ Ապարների ամենածանր կտորներն առաջինն են կանգ առնում այն վայրերում, ուր գետի արագությունը նվազում է։ Ափերի մոտ, որտեղ ժայռերը շփվում են ծովի ջրի հետ, ցամաքային զանգվածն անընդհատ էրոզիայի է ենթարկվում։


== Գահավիժող ջուր ==
Երբ գետերը լեռներից դեպի ծով ճանապարհ են հարթում, ապարների կամ այլ խոչընդոտների հանդիպելով ջուրն առաջացնում է սահանքներ, ջրվեժներ կամ լճեր։ Գետի հունի այն մասերում, որտեղ գոյություն ունեն ջրվեժներ, տեղի է ունենում ակտիվ էրոզիա։ Ջրվեժները սովորական երևույթ են նաև այն հովիտներում, որոնք ժամանակին պատված են եղել սառցադաշտով։


== Անկանոն ափագիծ ==
Ափին զարնվող ալիքներն առաջինը բախվում են հրվանդաններին։ Այնտեղ, ուր ջուրը ծանծաղ է, ալիքները շրջանցում են այն, ապա հարվածում հրվանդանի կողերին։ Եթե ժայռի մեջ կան ճեղքերով բաժանված հարթություններ կամ համեմատաբար փուխր ապարներ, ապա դրանք ավելի արագ են ենթարկվում էրոզիայի, քան հրվանդանի կարծր ապարները։ Նախ կազմավորվում է կամարը։ Այնուհետև, եթե կամարի տանիքը նստում է, մնում է մեկուսացված ծովային խութը։ Անկյան տակ ափին զարնվող ալիքներն ապարների կտորները տեղափոխում են երբեմն հարյուրավոր կիլոմետրեր։


== Ալիքները՝ էրոզիայի պատճառ ==
Ալիքներն առաջանում են ջրի մակերևույթին փչող քամու հետևանքով։ Ալիքների ճակատային մասերը ջրի խորքում զուգահեռ են միմյանց։ Հասնելով ծանծաղ ջրի՝ ալիքներր կորանում են և բախվում ափին։ Կորացած ալիքները ձևավորում են ափագիծը։ Ափամերձ խութերը թուլացնում են ալիքների ուժը։ Արդյունքում՝ գոյացած կոր ալյակները ծովախորշին յուրահատուկ ձև են տալիս։ Ափին զարնվող ալիքներից յուրաքանչյուրը շարժում է գլաքարերն ու ավազն ափի երկայնքով, իսկ հետ հոսող ջուրը ափից հեռացնում է դրանք։


== Ժայռի տեսքի փոփոխությունը ==

Զառիվեր քարափի հանդիպող ալիքներն ամբողջ ուժով բախվում են ժայռի ստորոտին։ Աղի ջուրը շարունակ թրջում է ժայռը, որ տեղատվության ժամանակ չորանում է։ Դա ուղեկցվում է ապարների լուծմամբ և հողմահարմամբ։ Աղը բյուրեղանում է, և ապարից մասնիկներ են փշրվում։ Ալիքները մաշում են ժայռերի ստորոտները։ Ի վերջո, վերին մասերն ընկնում են՝ ջարդվելով ապարի ճեղքի երկայնքով։ Քարափի ձևը կախված է տարբեր ապարների ալիքների նկատմամբ ունեցած դիմադրողականությունից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Էրոզիան հայկական հանրագիտարանում
Անտոնիոս և Կլեոպատրա (ողբերգություն)

Անտոնիոս և Կլեոպատրա (անգլ.՝ Antony and Cleopatra), Ուիլյամ Շեքսպիրի ողբերգություն հինգ գործողությամբ։ Հիմնված է հռոմեացի զորավար Մարկոս Անտոնիոսի կենսագրության վրա՝ գրված Պլուտարքոսի կողմից։ Ողբերգության գործողությունները տեղի են ունենում մ.թ.ա. I դարում՝ Մարկոս Անտոնիոսի պարթևական պատերազմից մինչև Կլեոպատրայի ինքնասպանությունը մ.թ.ա. 30 թ.։ Գրվել է կամ 1607, կամ 1603 - 1604 թթ.։ Առաջնախաղը կայացել է 1607 թ.։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1623 թ. Շեքսպիրի ֆոլիոյում։ Առանձնանում է հարուստ լեզվով և պատկերավորությամբ, պատկանում է անգլիացի գրողի լավագույն ստեղծագործությունների թվին։
Ողբերգությունը հայերեն է թարգմանել Խաչիկ Դաշտենցը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Անտոնիոս և Կլեոպատրա» ողբերգությունը հայերեն
«Անտոնիոս և Կլեոպատրա» ողբերգությունը անգլերեն
Կամելկա

Կամելկա (ռուս.՝ Кемелка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բյոկսա գետի ձախ ափում՝ 5 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000006608
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000660
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Նովոստավցի (գյուղ, Տեոֆիպոլի շրջան)

Նովոստավցի (ուկրաիներեն՝ Новоставці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոստավցի գյուղում բնակվում էր 1 012 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 506 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լինյովո (այլ կիրառումներ)

Լինյովո, կարող է վերաբերել՝

Լինյովո - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Իսկիտիմսկի շրջանի կազմում։
Լինյովո - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ժիրնովսկի շրջանի կազմում։
Ադլիկոն բեյ Անդելֆինգեն

Ադլիկոն բեյ Անդելֆինգեն (գերմ.՝ Adlikon bei Andelfingen), կոմունա Շվեյցարիայի Համադաշնության Ցյուրիխի գավառում։
Բնակավայրը գտնվում է Շվեյցարիայի գերմանախոս հատվածում։ Բնակավայրի տարածքը կազմում է 6.71 կմ²։ Հիմնական բնակիչները՝ շվեյցարացիներ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Թուր գետից հարավ։ Այն ներառում է Դաթուիլ և Նիեդերուիլ գյուղերը։ 
Ըստ 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների շվեյցարական այս բնակավայրում բնակվում էր 567 մարդ։ Հեռախոսային կոդն է +41 52, իսկ փոստային ինդեքսը՝ 8452:


== Ծանոթագրություններ ==
Տրանսլյացիա (այլ կիրառումներ)

Տրանսլյացիա, կարող է վերաբերել՝

Տրանսլյացիա - Բջջում սպիտակուցի կենսասինթեզն է, որը իրենից ներկայացնում է ՌՆԹից սպիտակուց ինֆորմացիայի փոխանցումը
Տրանսլյացիա - ԶԼՄ-ի տեսակ ունկնդիրների անսահմանափակ քանակով