Յուղասնկեր

Յուղասնկեր (լատ.՝ Suillus), բազիդիավոր սնկերի դասի բոլետայինների ընտանիքի ցեղ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==

Գլխարկը (տրամագիծը՝ 3-12 սմ) մսալի է, սկզբում՝ կիսագնդաձև, ապա՝ ուռուցիկ, դեղնավուն կամ շեկ-շագանակագույև, հետագայում՝ գորշադեղին, մերկ, կպչուն, չորանալուց հետո՝ փայլուն։ Մաշկը հեշտությամբ առանձնանում է գլխարկից։ Պտղամիսը դեղին է, հաճելի համով և հոտով։ Խողովակները դեղին են կամ գորշադեղնավուն։ Ոտիկը (երկարությունը՝ 4-8 սմ, հաստությունը՝ 1-2 սմ) գլանաձև է, գլխարկի գույնի կամ ավելի բաց, հատիկավոր, առանց օղակի։


== Կիրառում ==
Այս ցեղի տեսակները ուտելի համեղ սնկեր են։ Օգտագործում են թարմ, աղ և թթու դրած։


== Տեսակներ ==

Հայտնի է մոտ 41, ՀՀ-ում՝ 8 տեսակ յուղասունկ, սովորական կամ դեղին (անգլերեն Suillus luteus), իծասունկ (անգլերեն Suillus bovinus) և այլն։ Հանդիպում են ՀՀ բոլոր մարզերի անտառաշատ վայրերում, հիմնականում՝ սոճուտներում՝ մայիսից մինչև նոյեմբեր (1000-2000 մ բարձրություններում)։ Բոլոր ներկայացուցիչները միկոռիզագոյացնող սնկեր են, համակեցության մեջ են մտնում սոճու հետ։

Suillus acerbus A. H. Sm. & Thiers 1964
Suillus acidus (Peck) Singer 1945
Suillus albidipes (Peck) Singer 1945
Suillus americanus (Peck) Snell 1944
Suillus bellinii (Inzenga) Watling 1967
Suillus bovinus (Pers.) Roussel 1898
Suillus brevipes (Peck) Kuntze 1898
Suillus brunnescens A.H. Sm. & Thiers 1964
Suillus caerulescens A. H. Sm. & Thiers 1964
Suillus cavipes (Opat.) A. H. Sm. & Thiers 1964
Suillus collinitus (Fr.) Kuntze 1898
Suillus cothurnatus Singer 1945
Suillus flavidus (Fr.) J. Presl 1846
Suillus fuscotomentosus A.H. Sm. & Thiers 1964
Suillus glandulosipes A. H. Sm. & Thiers 1964
Suillus granulatus (L.) Roussel 1796
Suillus grevillei (Klotzsch) Singer 1945
Suillus hirtellus (Peck) Snell 1944
Suillus imitatus A.H. Sm. & Thiers 1964
Suillus lactifluus (With.) A.H. Sm. & Thiers 1968
Suillus lakei (Murrill) A. H. Sm. & Thiers 1964
Suillus laricinus (Berk.) Kuntze 1898
Suillus lutescens A.H. Sm. & Thiers 1964
Suillus luteus (L.) Roussel 1796
Suillus neoalbidipes M. E. Palm & E. L. Stewart 1984
Suillus ochraceoroseus (Snell) Singer 1973
Suillus pallidiceps A.H. Sm. & Thiers 1964
Suillus pictus (Peck) A. H. Sm. & Thiers 1964
Suillus pinorigidus Snell & E. A. Dick 1956
Suillus placidus (Bonord.) Singer 1945
Suillus plorans (Rolland) Kuntze 1898
Suillus ponderosus A.H. Sm. & Thiers 1964
Suillus proximus A.H. Sm. & Thiers 1964
Suillus pseudobrevipes A.H. Sm. & Thiers 1964
Suillus punctatipes (Snell & E.A. Dick) Singer 1945
Suillus punctipes (Peck) Singer 1945
Suillus pungens Thiers & A. H. Sm. 1964
Suillus salmonicolor (Frost) Halling 1983
Suillus sibiricus (Singer) Singer 1945
Suillus subacerbus McNabb 1968
Suillus subalutaceus (A.H. Sm. & Thiers) A.H. Sm. & Thiers 1971
Suillus subaureus (Peck) Snell 1944
Suillus subluteus (Peck) Snell 1944
Suillus subolivaceus A.H. Sm. & Thiers 1964
Suillus tomentosus (Kauffman) Singer 1960
Suillus tridentinus (Bres.) Singer 1945
Suillus umbonatus E.A. Dick & Snell 1961
Suillus variegatus (Sw.) Kuntze 1898
Suillus viscidus (L.) Fr. 1796


== Գրականություն ==
Дермек А. Грибы. — Братислава։ изд-во «Словарт», 1989.
Гарибова Л. В., Сидорова И. И. Грибы. — М.։ ABF 1997. — ISBN 5-87484-046-X
Bessette AE, Roody WC & Bessette AR. (2000). North American boletes: A color guide to the fleshy pored mushrooms. China։ Syracuse UP. 399 pp.
Bruns TD, Palmer JD (1989)։ «Evolution of mushroom mitochondrial DNA: Suillus and related genera»։ Journal of Molecular Evolution 28 (4): 349–362։ PMID 2499689։ doi:10.1007/BF02103431 
Smith AH, Smith HV & Weber NS. (1981). How to know the non-gilled mushrooms. Dubuque, Iowa։ Wm. C. Brown. 324 pp.
National Audubon Society Field Guide to North American Mushrooms, Knopf, 1981.


== Արտաքին հղումներ ==
Род Маслёнок на сайте «Грибы Калужской области»
Genus Suillus at Mushroom Expert.com