Տամոյոս էկոլոգիական կայան

Տամոյոս էկոլոգիական կայան (պորտ.՝ Estação Ecológica de Tamoios), առափնյա ծովային էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո նահանգում։


== Հիմնադրում ==
Առափնյա ծովային էկոլոգիական կայանը, որն ունի 9361 հա տարածք, ստեղծվել է 1990 թվականի հունվարի 23-ին։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Տեղակայված է Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի Անգրա դուս Ռեիս և Պարատի մունիցիպալիտետներում։ Էկոլոգիական կայանը ընդունում է 1980 թվականի հրամանագիրը, որը նախատեսում է ատոմակայանների և էկոլոգիական կայանների համատեղ տեղակայում։ Գտնվում է Իլհա Գրանդե ծովածոցում և ընդգրկում է 29 կղզիներ ու կղզյակներ։ Ամենաբարձր կետը 132 մետր է։ Այն նաև ներառում է 1 կիլոմետր շառավղով ծովային միջավայրը, որը կազմում է Իլհա Գրանդե ծովածոցի 4 %-ը։ Էկոլոգիական կայանի տարածքը 96,64 % ծովային է և 3,36 % ցամաքային։
Այն դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության Iա կատեգորիային (խիստ բնական արգելավայր)։ Ընդհանուր նպատակն է պահպանել բնությունը և աջակցել գիտական հետազոտություններին։ Հատուկ նպատակն է պաշտպանել և վերահսկել Ատլանտյան ծովային կղզու էկոհամակարգի ու դրա ծովային-ջրային միջավայրի ներկայացուցչական նմուշը։ Գտնվում է 12,400 հա տարածքով Տամոյոս շրջակա միջավայրի պահպանության տարածքում, որը ստեղծվել է 1982 թվականին։ Այն Բոկաինա մոզաիկի (221,754 հա) մի մասն է, որը ստեղծվել է 2006 թվականին։


== Կլիմա ==
Տարեկան տեղումների քանակը 2500 մմ է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 19-ից մինչև 27 °C։ Ծովածոցը խառը գետախորշային համակարգ է՝ 2 օվկիանոսների ջրառով. մեկը Իլհա Գրանդեի յուրաքանչյուր կողմում, իսկ մյուսը` Սեպետիբա ծովածոցից եկող քաղցրահամ ջրի հիմնական աղբյուրը։ Ափամերձ լեռնաշղթան մոտ է առափնյա գծին։ Այն խափանում  է օվկիանոսի խոնավ օդը և ստեղծում է շատ խոնավ կլիմա՝ տեղատարափ անձրևներով, որոնք առաջացնում են գետի հոսքի կտրուկ աճ։


== Էկոլոգիա ==
Հարավամերիկյան ջրածիծառը այցելում է կղզիներ հունիս-օգոստոս ամիսներին։ Կղզիներում բուսականությունը Ատլանտյան անտառ բիոմի մաս է կազմում և զգալիորեն տարբերվում է՝ կախված կղզու չափից, հողի պայմաններից և մարդու խանգարման աստիճանից։ Ներառում է արմավենու ծառերով և խոտերի, բոշխերի ու կակտուսների ժայռային գոյացություններով հարուստ ցածր լեռնային կազմավորումներ։ Անտառահատումներից, հրդեհներից և այլ անպատշաճ հողօգտագործումներից կղզիներում կան դեգրադացված տարածքներ։ Նախկինում տարածաշրջանում ձկնորսությունը կործանարար է եղել։ Հուսով ենք, որ էկոլոգիական կայանը կծառայի որպես պաշտպանիչ վահան առափնյա ծովածոցերի համար՝ թույլ տալով ծովային էկոհամակարգերին վերականգնվել։ Արգելված գործողություններն են՝ կղզիներում վայրէջք կատարել, սուզվել, ձկնորսություն անել ու խարիսխ գցել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
 (portuguese) APA de Tamoios, INEA: Instituto Estadual do Ambiente, http://www.inea.rj.gov.br/Portal/Agendas/BIODIVERSIDADEEAREASPROTEGIDAS/UnidadesdeConservacao/INEA_008608, վերցված է 2016-09-26 
«Estação Ecológica de Tamoios» (portuguese), Ambiente Brasil, http://ambientes.ambientebrasil.com.br/unidades_de_conservacao/estacao_ecologica/estacao_ecologica_de_tamoios.html, վերցված է 2016-04-20 
 (portuguese) Estação Ecológica de Tamoios, ICMBio, http://www.icmbio.gov.br/esectamoios/, վերցված է 2016-04-20 
 (portuguese) Mosaico de Unidades de Conservação da Bocaina - SP e RJ, RBMA, http://www.rbma.org.br/programas/docs_programas/mosaicos_corredores_ecologicos/01_06_20.pdf, վերցված է 2016-09-22 
 (portuguese) Unidade de Conservação: Estação Ecológica de Tamoios, MMA: Ministério do Meio Ambiente, http://sistemas.mma.gov.br/cnuc/index.php?ido=relatorioparametrizado.exibeRelatorio&relatorioPadrao=true&idUc=63, վերցված է 2016-04-20