Սվետլանա Պոժարսկայա

Սվետլանա Պոժարսկայա (ռուս.՝ Светла́на Петро́вна Пожа́рская, սեպտեմբերի 18, 1928(1928-09-18) - մայիսի 4, 2010(2010-05-04), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ընդհանուր պատմության ինստիտուտի նոր շրջանի պատմության բաժանմունքի ավագ գիտաշխատող։ 19-20 դարերի Իսպանիայի պատմության բազմաթիվ հետազոտությունների հեղինակ է։ Ռուսական իսպանագիտության մեջ Սվետլանա Պոժարսկայայի ներդրումն Իսպանիայում բարձր է գնահատվում։ «Մեծ ռուսական հանրագիտարանի» հեղինակներից մեկն է։


== Կենսագրություն ==
Սվետլանա Պոժարսկայան ծնվել է 1928 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, Պյոտր Պոժարսկու և Մինա Յակովլևնա Ռայայի ընտանիքում։ 1951 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1958 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը՝ «Բուրժուադեմոկրատական հեղափոխությունում (1931-1933) Իսպանիայի սոցիալիստական աշխատավորական կուսակցության դերի մասին», իսկ 1971 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսությունը՝ «Իսպանիայի արտաքին քաղաքականությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին» թեմաներով։
Խորհրդակցել է պատմական գիտությունների 20 թեկնածուների և ութ դոկտորների հետ, որոնք մասնագիտացված են եղել Իսպանիայի պատմության մեջ։ Որպես խմբագրական կոլեգիայի անդամ՝ մասնակցել է «Իսպանիայի պատմության խնդիրները» շարքի, ինչպես նաև` Իսպանիայի պատմության վերաբերյալ փաստաթղթերի ժողովածուների ստեղծմանը և հրապարակմանը։
Ռուսաստանում Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի մասին առաջին գիտական մենագրության հեղինակն է, որն ընդգրկում է քաուդիլյոյի կյանքի ողջ շրջանը՝ պատմական լայն ֆոնի վրա։ Պոժարսկյան հասարակությանը ճգնաժամի հանգեցրած և ֆրանկիզմի պատճառ դարձած խնդիրների մանրակրկիտ վերլուծություն է տվել։ Առաջին անգամ դիմել է մի շարք արխիվային փաստաթղթերի, ներկայացրել ապացույցներ իրադարձությունների մասնակիցների (մասնավորապես, Իսպանիայում քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցների) մասին, և, այդպիսով, իսպանական պատմության մեջ հերքել է բազմաթիվ առասպելներ։
Ամուսինը` Նիկոլայ Յակովլևը (1927-1996), եղել է պատմաբան-ամերիկանիստ, ունեցել են մեկ որդի՝ Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Յակովլև անունով։
Սվետլանա Պոժարսկայան մահացել է 2010 թվականի մայիսի 4-ին, Մոսկվայում՝ 81 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորվել է Մոսկվայում Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։


== Գիտական աշխատանքներ ==


=== Մենագրություններ ===
Пожарская С. П. Социалистическая рабочая партия Испании. 1931—1939. М., Наука, 1966.
Пожарская С. П. Тайная дипломатия Мадрида (Внешняя политика Испании в годы Второй мировой войны). М., Международные отношения, 1971.
Пожарская С. П. От 18 июля 1936 — долгий путь. М., Молодая гвардия, 1977
Пожарская С. П. Испания и США: Внешняя политика и общество, 1936—1976. М., Наука, 1982.
Пожарская С. П. Франсиско Франко и его время. М., 2007.
իսպ.՝ Breve historia del franquismo. Barcelona, 1987.


=== Հոդվածներ ===


=== Գրախոսականներ ===
Пожарская С. И. Рец. на: Кантор Л. М. Помощь французского народа испанским беженцам во Франции в 1936—1939 гг. Ярославль, 1971 // Вопросы истории. 1973. № 5. С.175-176.
Пожарская С. И. Рец. на: Кирьякидис Г. Д. Гражданская война в Греции, 1946—1949. М., 1972 // Новая и новейшая история. 1973. № 5. С. 175—176.
Пожарская С. И. Рец. на: Мещеряков М. Т. Испанская республика и Коминтерн: Национально-революционная борьба испанского народа и политика Коммунистического Интернационала, 1936—1939 гг. М., 1981 // Новая и новейшая история. 1983. № 2. С. 192—193.
Пожарская С. И. Рец. на: Общественно-политическая мысль европейского Просвещения. М., 2002 // Вопросы истории. 2003. № 6. С. 168—170.
Пожарская С. И. Рец. на: Покровская С. А. Движение против войны и фашизма во Франции, 1932—1939 гг. М., 1980 // Новая и новейшая история. 1981. № 4. С. 195—196.


=== Պատասխանատու խմբագիր ===
Варьяш О. И., Черных А. П. Португалия: дороги истории. М., 1990.
Контакт. El contacto: сборник статей. М., 1990.
Власть, общество и личность в истории. М., Наука, 2008
Европейский либерализм в Новое время: Теория и практика. М., ИВИ РАН, 1995
Из истории европейского парламентаризма: Испания и Португалия. М., [РАН], 1996
История и современность. М., Наука, 2010.
Лопухов Б. Р. Эволюция буржуазной власти в Италии, первая половина XX в. М., Наука, 1986
Проблемы испанской истории. М., Наука, 1979; 1984; 1987; 1992
Испанский альманах. М., Наука, 2008; 2010.
Основные этапы формирования гражданского общества в странах Западной Европы и России в XIX—XX вв. М., 2007.
(в соавторстве с А. И. Саплиным) Коминтерн и Гражданская война в Испании. М., 2001.
Россия и Испания: Документы и материалы, 1667—1917. Т.2: 1800—1917. М., Памятники исторической мысли, 1997. (Подбор документов и комментарии в соавторстве с А. И. Саплиным)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Малай В. В., Новиков М. В. Светлана Петровна Пожарская и новейшая история Испании // Вестник РУДН, сер. Всеобщая история. — 2011. — С. 106—117.
Медников И. Ю. Историк Светлана Петровна Пожарская (1928—2010): «она любила Испанию» // Новая и новейшая история. — 2015. — № 4. — С. 122—138.
Московская энциклопедия. Том 1: Лица Москвы. Книга 6: А-Я. Дополнения. — М.: ОАО «Московские учебники», 2014.
Намазова А. С. Памяти С. П. Пожарской // Новая и новейшая история. — 2011. — № 2. — С. 217—218.


== Արտաքին հղումներ ==
Пожарская Светлана Петровна на сайте Института всеобщей истории РАН
Пожарская Светлана Петровна на сайте Ассоциации испанистов России
Интервью по поводу открытия Института Сервантеса в Москве.