Լեոնարդ Բերնսթայն

Լեոնարդ Բերնսթայն (անգլ.՝ Leonard Bernstein.  BURN-styne; օգոստոսի 25, 1918(1918-08-25)[…], Լորենս, Մասաչուսեթս - հոկտեմբերի 14, 1990(1990-10-14)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք), ամերիկացի կոմպոզիտոր, դաշնակահար, երաժշտության ուսուցանող, դիրիժոր։ Նրա ստեղծագործություններից են «Կանդիդ» (Candide, 1956) օպերետը, «Վեսթսայդյան պատմություն» (West Side Story, 1957) մյուզիքլը, «Պատարագը» (1971) և այլն։ Առաջին ամերիկացի դիրիժորն է, որը միջազգային ճանաչում է ստացել։ Ըստ «Նյու Յորք թայմս» պարբերականի արվեստաբան, քննադատ Դոնալ Հենահանի՝ Բերնսթայնը «ամերիկյան պատմության մեջ ամենատաղանդավոր և հաջողակ երաժիշտներից մեկն է»։
Որպես կոմպոզիտոր՝ նա բազմաժանր ստեղծագործող էր. գրել է սիմֆոնիկ ու նվագախմբային երաժշտություն, բալետ, երաժշտություն կինոյի ու թատրոնի համար, երգչախմբային գործեր, օպերա,կամերային երաժշտություն, ստեղծագործություններ դաշնամուրի համար... Բերնսթայնի առավել հանրահայտ երկը շարունակում է մնալ Վեսթսայդյան պատմություն մյուզիքլը, որը  մեր ժամանակներում ևս կանոնավոր կերպով բեմականացվում է աշխարհի տարբեր վայրերում և վերածվել է նաև օսկարակիր կինոնկարի (1961 թ.):
Բերնսթայնը ծնունդով ամերիկացի առաջին դիրիժորն էր, ում վստահվել է ամերիկյան նվագախումբ ղեկավարել։ Նա Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկի երաժշտական տնօրենն էր, նվագավարել է աշխարհահռչակ բազմաթիվ նվագախմբերի կատարումները, որոնցից շատերը ձայնագրվել են կամ տեսանկարահանվել։ Բերնսթայնը զգալի դեր է կատարել Գուստավ Մալերի երաժշտության վերազարթոնքն ապահովելու գործում (այդ կոմպոզիտորի ստեղծագործության նկատմամբ առանձնահատուկ կրքոտ հետաքրքրություն է դրսևորել)։
Նա առաջին մեծահամբավ երաժիշտն էր, որ երաժշտության դասեր է վարել հեռուստատեսությամբ, հանդիսականների լայն զանգվածներին հաղորդակից դարձրել երաժշտարվեստի նրբություններին, կրթել բազմաթիվ շնորհալի պատանիների։ Դրան նպաստել են նաև նրա հեղինակած հանրամատչելի գրքերը, կազմակերպած միջազգային երաժշտական խոշոր փառատոները։
Լինելով իր ողջ էությամբ մեծ մարդասեր՝ Բերնսթայննն ամեն կերպ աջակցել է հանուն մարդու իրավունքների շարժման ծավալմանը, բողոքել վիետնամական պատերազմի դեմ, պայքար մղել միջուկային զինաթափման համար, գումարներ հանգանակել ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի հաղթահարման միջոցների հայտնաբերման նպատակով։ Նա նվագավարել է 1989 թ. սուրբծննդյան տոնի օրը Բեռլինում Բեթհովենի 9-րդ սիմֆոնիայի պատմական կատարումը՝ ի նշանավորումն բեռլինյան պատի անկման, կատարում, որը հեռարձակվել է աշխարհով մեկ։
Բերնսթայնն արժանացել է բազում պարգևների ու պատվավոր կոչումների. տասնմեկ «Էմմի» մրցանակ, մեկ «Թոնի», տասնյոթ «Գրեմմի» (այդ թվում մեկը՝ ստեղծագործական ողջ կյանքում ձեռք բերած նվաճումների համար), ինչպես նաև՝ Քենեդու անվան կենտրոնի պատվավոր մրցանակ։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Բալետներ ===
Fancy Free (1944)
Facsimile (1946)
Dybbuk (1974)


=== Օպերաներ ===
Trouble in Tahiti (1952)
Candide (1956, նոր խմբագրմամբ՝ 1973, վերանայված 1982 և 1989 թթ.)
A Quiet Place (1983, վերանայված 1984 թ.)


=== Մյուզիքլներ ===
On the Town (1944)
Peter Pan (1950)
Wonderful Town (1953)
West Side Story (1957)
The Race to Urga (1968)
By Bernstein, revue musicale (1975)
1600 Pennsylvania Avenue (1976)
A Party with Betty Comden and Adolph Green, revue musicale (1977)
The Madwoman of Central Park West (1979) [համահեղինակ]


=== Երաժշտություն թատրոնի համար ===
The Birds, երաժշտություն Արիստոփանեսի «Թռչուններ» թատերախաղի բեմադրության համար (1939)
The Peace, երաժշտություն Արիստոփանեսի «Խաղաղություն» թատերախաղի բեմադրության համար (1941)
The Lark, երաժշտություն Ժան Անույի «Արտույտը» թատերախաղի բեմադրության համար (1955)
The Firstborn, երաժշտություն Քրիստոֆեր Ֆրայի նույնանուն թատերախաղի բեմադրության համար (1958)
Mass, թատերական երաժշտական պիես (1971)


=== Երաժշտություն կինոյի համար ===
On the Town, Սթենլի Դոնենի և Ջեն Քելլիի երաժշտական ֆիլմի համար (1949)
On the Waterfront, Էլիա Կազանի ֆիլմի համար (1954)
West Side Story, Ռոբերտ Վայսի և Ջերոմ Ռոբինսի երաժշտական ֆիլմի համար (1961)


=== Նվագախմբային երաժշտություն ===
Symphonie n° 1 « Jeremiah »  (1942)
Three Dance Variations from Fancy Free (1944)
Three Dance Episodes from « On the Town » (1945)
Symphonie n° 2 «Տագնապների դար»]] (1949, révisée en 1965)
Prelude, Fugue, and Riffs (1949)
Serenade after Plato's "Symposium" (1954)
Սիմֆոնիկ սյուիտ On the Waterfront-ից (1955)
Ուվերտյուր Candide-ից (1956)
Սիմֆոնիկ պարեր Վեսթսայդյան պատմություն-ից (1961)
Symphonie n° 3 « Kaddish » (1963, վերանայված 1977 թ.)
Suite n°|1 Dybbuk բալետից (1974)
Suite n°|2Dybbuk բալետից (1974)
Three Meditations from « Mass » (1977)
Slava! A Political Overture (1977)
CBS Music (1977)
A Musical Toast (1980)
Divertimento (1980)
Halil (1981)
Opening Prayer «Jubilee Games» (1986, վերանայված 1988 և 1989 թթ.)


=== Կամերային երաժշտություն ===
Trio դաշնամուրի հետ, դաշնամուրի, ջութակի և թավջութակի համար (1937)
Սոնատ ջութակի համար (1940)
Four Studies for two Clarinets, two Bassoons and Piano (1940)
Սոնատ կլարնետի և դաշնամուրի համար (1942)
Brass Music, հինգ պիես (1948)
Ֆանֆարներ Ջոն Քենեդու երդմնակալության արարողության համար (1961)
Ֆանֆարներ բարձրագույն դպրոցի 25-ամյակի առթիվ (1961)
Shivaree (1969)
Two Meditations from « Mass », թավջութակի և դաշնամուրի համար (1971)
Variations on an Octatonic Scale, սրնգի և թավջութակի համար (1988)
Պարային սյուիտ (1989)


=== Երգչախմբային երաժշտություն ===
Hashkiveinu (1945)
Reenah (1947, վերանայված 1993 թ.)
Simchu Na (1947)
Yigdal (1950)
Chichester Psalms (1965)
Warm-Up (1970)
A Little Norton Lecture (1973)
Olympic Hymn (1981)
Missa Brevis (1988)
White House Cantata (1997) [posthume]


=== Վոկալ երաժշտություն ===
Psalm 148, ձայնի և դաշնամուրի համար (1935)
I Hate music : A Cycle of Five Kid Songs, ձայնի և դաշնամուրի համար (1943)
Big Stuff, ձայնի և դաշնամուրի համար (1944)
Afterthought, étude sur le ballet Facsimile ձայնի և նվագախմբի համար (1945)
La Bonne Cuisine, ձայնի և դաշնամուրի համար (1947)
Two Love Songs 2 սիրերգ Ռայներ Մարիա Ռիլկեի բանաստեղծական տեքստերով, ձայնի և դաշնամուրի համար (1949)
Silhouette (Galilee), ձայնի և դաշնամուրի համար (1951)
Get Hep!, քայլերգ ձայնի և դաշնամուրի համար (1955)
So Pretty, ձայնի և դաշնամուրի համար (1968)
Vayomer Elohim, ձայնի և դաշնամուրի համար (1974)
Songfest: A Cycle of American Poems for Six Singers and Orchestra|fr=Songfest, cycle de poèmes américains pour six chanteurs et orchestre (1977)
Piccola Serenata, ձայնի և դաշնամուրի համար (1979)
My Twelve Tone Melody, ձայնի և դաշնամուրի համար (1988)
Arias and Barcarolles, մեցցո-սոպրանոյի, բարիտոնի և դաշնամուրի համար (1988)


=== Դաշնամուրային երաժշտություն ===
Music for Two Pianos (1937)
Sonate pour piano (1938)
Music for the Dance N°|I (1938)
Music for the Dance N°|II (1938)
Scenes from the City of Sin, pour piano à quatre mains (1939)
Arrangement de El Salón México (1941)
Seven Anniversaries (1943)
Four Anniversaries (1948)
Four Sabras (1950)
Five Anniversaries (1951)
Bridal Suite (1960)
Moby Diptych (1981)
Touches (1981)
13 Anniversaries (1988)


== Սկավառակագրություն ==
Bach: Violin Concertos, BWV 1041, 1042, 1043, 1060 - Isaac Stern/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Bach, Brandenburg Concerto No. 3 and Other Works - Leonard Bernstein, 1967 SONY BMG
Barber, Adagio and other Romantic Favorites for Strings - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1971 SONY BMG/CBS
Barber, Adagio for Strings - Leonard Bernstein/Los Angeles Philharmonic, Deutsche Grammophon
Barber and Schuman - Harold Gomberg/Isaac Stern/Leonard Bernstein/New York Philharmonic/William Vacchiano, 1971 SONY BMG/CBS
Barber & Maxwell Davies: Violin Concertos - Isaac Stern/André Previn/Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Royal Philharmonic Orchestra, 1965 SONY BMG
Bartók: Concerto for Orchestra; Music for Strings, Percussion and Celesta - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1964 SONY BMG
Beethoven, The Five Piano Concertos - Leonard Bernstein/Wiener Philharmoniker, 1992 Deutsche Grammophon
Beethoven, Conc. pf. n. 3, 4 - Zimerman/Bernstein, Deutsche Grammophon
Beethoven, Piano Concertos Nos. 3 & No. 5 "Emperor" - Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Rudolf Serkin, 1964 SONY BMG/CBS
Beethoven, Conc. pf. n. 5 - Zimerman/Bernstein, Deutsche Grammophon
Beethoven: Concerto In D Major for Violin and Orchestra, Op. 61 - Isaac Stern/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1959 SONY BMG
Beethoven, Fidelio - Bernstein/Janowitz/Kollo/Popp, 1978 Deutsche Grammophon
Beethoven, Missa solemnis - Bernstein/Moser/Schwarz/Kollo, 1978 Deutsche Grammophon
Beethoven, Sinf. n. 1-9 - Bernstein/Jones/Schwarz/Kollo, 1977/1978/1979 Deutsche Grammophon
Beethoven, Symphonie No. 9 / Symphonie No. 8 - Leonard Bernstein/Wiener Philharmoniker, 1981 Deutsche Grammophon
Beethoven, Symphony No. 1; Symphony No. 7 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1968 SONY BMG
Beethoven, Symphonies Nos. 2 & 7 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1969 SONY BMG
Beethoven, Symphony No. 3 in E-Flat Major, Op. 55 "Eroica" - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1966 SONY BMG
Beethoven, Symphonies Nos. 4 & 5, Egmont Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 Sony
Beethoven, Symphony No. 5; Leonard Bernstein Talks About Beethoven's First Movement of the Fifth Symphony - Members of the Columbia Symphony Orchestra/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1963 SONY BMG
Beethoven, Symphonies No. 5 in C Minor, Op. 67 & No. 7 in A Major, Op. 92 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1963 Sony
Beethoven, Symphonies Nos. 6 & 8 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 SONY BMG
Beethoven: The Amnesty International Concert - Symphonies Nos. 7 & 9, Overtures, String Quartet & Missa solemnis - Leonard Bernstein/Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks/Wiener Philharmoniker, Deutsche Grammophon
Beethoven, Symphony No. 9 op. 125 (Bernstein in Berlin: Ode an die Freiheit), Leonard Bernstein/Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks, Chor der Staatskapelle (Dresden), Kirov Orchestra (St. Petersburg), Orchestre de Paris, London Symphony Orchestra, New York Philharmonic, 1990 Deutsche Grammophon
Beethoven, Symphony No. 9 & Fidelio Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 SONY BMG
Beethoven, Violin Concerto in D Major, Op. 61 & Overtures - Isaac Stern/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 SONY BMG
Bellini, La Sonnambula - Leonard Bernstein/Maria Callas/Orchestra del Teatro alla Scala di Milano, EMI
Berlioz: Symphonie Fantastique, Op. 14, Berlioz Takes a Trip - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1968 SONY BMG Bernstein Century
Berlioz, Symphonie Fantastique - André Previn/Leonard Bernstein/London Symphony Orchestra/Orchestra National De France, EMI
Berlioz: Harold in Italy, La Mort de Cleopatre - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1963 SONY BMG
Bernstein, American album - Copland/Barber/Bernstein, 1983 Deutsche Grammophon
Bernstein, Candide - Bernstein/Hadley/Anderson, 1989 Deutsche Grammophon - Գրեմմի մրցանակ «Դասական երաժշտության լավագույն ալբոմ» անվանակարգում 1991
Bernstein: Candide Overture, Symphonic Dances from West Side Story, Symphonic Suite from the Film On The Waterfront, Fancy Free Ballet - Leonard Bernstein, 1964 SONY BMG/CBS
Bernstein, Chichester Psal./Sinf. n. 1, 2 - Bernstein/Ludwig/Foss, Deutsche Grammophon
Bernstein, Kaddish & Chichester Psalms - Leonard Bernstein/Columbus Boychoir/Felicia Montealegre/John Bogart/Jenny Tourel/Camerata Singers/New York Philharmonic, 1965 SONY BMG - Գրեմմի մրցանակ «Դասական երաժշտության լավագույն ալբոմ» անվանակարգում 1965
Bernstein, The Age of Anxiety & Serenade After Plato's "Symposium" - Isaac Stern/Leonard Bernstein/Lucas Foss/Lukas Foss/New York Philharmonic/The Symphony of the Air, 1956 Sony
Bernstein, On the Town (Studio Cast Recording) - Adolph Green/Betty Comden/John Reardon/Leonard Bernstein/Nancy Walker, 1964 SONY BMG
Bernstein, West Side St./Candide/On the town/Quiet pl./White H.Cantata - Bernstein/Tilson Thomas/Nagano, 1984/1986/1989/1992/1998 Deutsche Grammophon
Bernstein, West Side Story - Bernstein/Te Kanawa/Carreras, 1984 Deutsche Grammophon
Bernstein: Jeremiah - Symphony No. 1; The Age of Anxiety - Symphony No. 2 - Leonard Bernstein, 1965 SONY BMG
Bernstein: Trouble in Tahiti; Facsimile for Orchestra - Antonia Butler/Columbia Wind Ensemble/Julian Patrick/Leonard Bernstein/Mark Brown/Michael Clarke/Nancy Williams/New York Philharmonic, 1966 SONY BMG
Bernstein: Prelude, Fugue and Riffs & Other Works - Benny Goodman/Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Zino Francescatti, 1968 SONY BMG
Bizet, Carmen - Leonard Bernstein/Metropolitan Opera Orchestra & Chorus/Marilyn Horne, 1973 Deutsche Grammophon - Գրեմմի մրցանակ «Լավագույն օպերային ձայնագրություն» անվանակարգում 1974
Bizet: Symphony No. 1 In C Major - Offenbach: Gaîté Parisienne - Von Suppé: Die Schöne Galatea Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1971 SONY BMG
Marc Blitzstein, The Airborne Symphony - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1976 Sony
Brahms, Conc. vl./Conc. vl. e vlc. - Kremer/Maisky/Bernstein, Deutsche Grammophon
Brahms, Sinf. n. 1-4/Conc. vl./Doppioconcerto/Ouvertures - Bernstein/Kremer/Maisky, 1972/1981/1982 Deutsche Grammophon
Brahms: Symphony No. 1 in C Minor, Op. 68 - Leonard Bernstein, 1961 SONY BMG
Brahms, Symphony No. 2 - Leonard Bernstein/Wiener Philharmoniker, 1983 Deutsche Grammophon
Brahms: Symphony No. 2 In D Major; Symphony No. 3 In F Major - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1966 SONY BMG
Brahms, Symphonie No. 3 - Leonard Bernstein/Wiener Philharmoniker, 1983 Deutsche Grammophon
Brahms, Symphony No. 4 Academic Festival Overture/Tragic Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1963 SONY BMG
Brahms: Symphony No. 4 in E Minor Op. 98 - Tragic Overture Op. 81 - Leonard Bernstein/Wiener Philharmoniker, 1983 Deutsche Grammophon
Brahms: Piaño Concerto No. 2, "Haydn" Variations - André Watts/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1978 SONY BMG
Brahms: Concerto for Piano and Orchestra No. 1 in D Minor, Op. 15 - Glenn Gould/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1963 SONY BMG
Brahms: Hungarian Dances Nos. 5 & 6 - Liszt: Les Préludes - Hungarian Rhapsodies Nos. 1 & 4 - Enescu: Romanian Rhapsody No. 1 - Leonard Bernstein, 1971 Sony
Bruckner, Symphony No. 9 in D minor - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1971 SONY BMG
Cherubini, Medea - Leonard Bernstein/Maria Callas/Orchestra del Teatro alla Scala di Milano, EMI
Tchaikovsky: Symphony No. 1 in G Minor, Op. 13 "Winter Daydreams" - Symphony No. 2 in C Minor, Op. 17 "Little Russian" - Leonard Bernstein, 1971 Sony
Tchaikovsky: Symphony No. 3 in D Major, Op. 29 "Polish" - Symphony No. 4 in F Minor, Op. 36 (Movement I) - Leonard Bernstein, 1972 Sony
Ciaikovsky, Sinf. n. 4-6/Opere orchestrali - Bernstein, 1984/1986/1988/1989 Deutsche Grammophon
Tchaikovsky, Symphony No. 4 & Capriccio Italien - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1961 SONY BMG
Tchaikovsky: Symphony No. 4 in F minor, op. 36 (Movts. II-IV); Symphony No. 5 in E minor, op. 64 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1962 Sony
Ciaikovsky, Sinf. n. 6 - Bernstein, 1986 Deutsche Grammophon
Tchaikovsky, Concerto for Violin and Orchestra & Serenade for Strings - Isaac Stern/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1993 SONY BMG
Tchaikovsky: The Nutcracker, Swan Lake, Sleeping Beauty, and Eugene Onegin - Leonard Bernstein, 1976 Sony
Tchaikovsky: Overture "1812" - Romeo and Juliet - Capriccio italien - Israel Philharmonic Orchestra/Leonard Bernstein, Deutsche Grammophon
Tchaikovsky: Concerto No. 1 for Piano and Orchestra - Dvořák: Concerto for Piano and Orchestra in G Minor - Justus Frantz/Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Philippe Entremont, 1962 SONY BMG
Copland: Appalachian Spring, Rodeo, Billy the Kid, Fanfare for the Common Man (Billy The Kid) - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG Bernstein Century
Copland, Symphonies Nos. 3 & 1 - E. Power Biggs/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1968 SONY BMG Bernstein Century
Debussy: La Mer; Afternoon of a Faun; Two Nocturnes; Jeux - Leonard Bernstein, 1965 SONY BMG
Tchaikovsky: 1812 Overture, Marche Slave, Romeo and Juliet, Capriccio Italien, Hamlet - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1963 SONY BMG/CBS
Dvorak, Sinf. n. 9/Danze slave n.1, 3, 8 - Bernstein, 1986/1988 Deutsche Grammophon
Dvořák, Symphony No. 7 and other works (Smetana) - Leonard Bernstein, 1966 SONY BMG
Dvorak Schumann, Conc. vlc. - Maisky/Bernstein, Deutsche Grammophon
Elgar: Enigma Variations - Cello Concerto - BBC Symphony Orchestra/Leonard Bernstein, 2000 Deutsche Grammophon
Gershwin, Rapsodia in blu/Prel. n.2 - Bernstein, 1982 Deutsche Grammophon
Gershwin, Rhapsody in Blue - Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Columbia Symphony Orchestra, 1961 Sony/Columbia
Gershwin, Rhapsody In Blue & An American In Paris - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1964 SONY BMG
Gershwin Barber Copland, Rapsodia/Adagio/Appalachian - Bernstein, 1982 Deutsche Grammophon
Gershwin: Rhapsody in Blue, An American in Paris - Grofe: Grand Canyon Suite - Benny Goodman/Columbia Jazz Combo/Columbia Symphony Orchestra/John Corigliano/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1964 SONY BMG
Goldmark: Rustic Wedding Symphony - Hindemith: Symphony in E-flat Major - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 Sony
Grofé, Grand Canyon Suite & Mississippi Suite - Andre Kostelanetz/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1964 SONY BMG
Haydn, Registrazioni complete Deutsche Grammophon - Bernstein, 1983/1984/1985/1986 Deutsche Grammophon
Haydn: Symphonies 85, 86 & 87 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1968 Sony
Haydn, Symphonies 88, 92 e 94 - Wiener Philharmoniker/Leonard Bernstein, 1995 Deutsche Grammophon
Haydn: Symphony in D major, Hob. I: 96 "The Miracle"; Symphony in C major, Hob. I: 97; Symphony in G major, Hob. I: 88 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1969 Sony
Haydn, The 6 Paris Symphonies - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1968 Sony
Haydn, London Symphonies Nos. 100 - 104 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1969 Sony
Haydn: Symphony in D major, Hob.I: 101 "The Clock"; Symphony in E-flat major, Hob. I: 103 "Drum-Roll" - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1969 Sony
Haydn: Die Schöpfung (The Creation); "Harmoniemesse" - Leonard Bernstein/Westminster Choir/Camerata Singers/New York Philharmonic, 1968 Sony
Haydn: Mass In B-flat Major, H. XXII, No. 12 - Theresienmesse/ Theresa Mass - Leonard Bernstein/London Symphony Orchestra/London Symphony Chorus, 1980 Sony
Haydn: Missa In Tempore Belli; Missa In Angustiis "Nelson" Mass - Leonard Bernstein/Norman Scribner Choir/New York Philharmonic/Westminster Choir, 1969 Sony
Haydn, Mass in C "Missa in Tempore Belli" - Judith Blegen/Brigitte Fassbaender/Claes-Håkon Ahnsjö/Hans Sotin/Elmar Schloter/Werner Thomas/Chor des Bayerischen Rundfunks/Wolfgang Seeliger/Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks/Leonard Bernstein, 1986 Philips
Hindemith/Penderecki: Violin Concertos - Isaac Stern/Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Stanislaw Skrowaczewski/The Minnesota Orchestra, 1965 SONY BMG
Holst: The Planets - Elgar: Pomp and Circumstance, Military March No. 1 - Abraham Kaplan/Camerata Singers/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1969 SONY BMG
Ives, Sinf. n. 2/Central Park/Gong on the Hook/Tone Roads n. 1/Hymn - Bernstein/NYPO, 1987/1988 Deutsche Grammophon - Գրեմմի մրցանակ «Դասական երաժշտության լավագույն ալբոմ» անվանակարգում 1991
Ives, Symphony No. 2 and Symphony No. 3 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1966 SONY BMG Bernstein Century
Ives, The Unanswered Question - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 SONY BMG
Liszt, Faust-Sinfonie - Bernstein/Riegel, Deutsche Grammophon
Mahler, Lieder eines/Kindertotenlieder - Hampson/Bernstein, 1988/1990 Deutsche Grammophon
Mahler, Das Lied von der Erde - Dietrich Fischer-Dieskau/James King/Leonard Bernstein/Wiener Philharmoniker, 1967 Decca
Mahler, Sinf. n. 1-10 - Bernstein, 1973/1974/1985/1987/1988 Deutsche Grammophon - Գրեմմիի փառքի սրահի մրցանակ 2002
Mahler: Symphony No. 1 in D - "The Titan" - Leonard Bernstein/Royal Concertgebouw Orchestra, 1989 Deutsche Grammophon
Mahler: Symphony No. 1 "Titan", Adagio from Symphony No. 10 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Mahler: Symphonies 1 & 5 - Lieder eines fahrenden Gesellen - Leonard Bernstein/Royal Concertgebouw Orchestra/Thomas Hampson, 2000 Deutsche Grammophon
Mahler: Symphony No. 1 in D major "Titan"; Symphony No. 2 in C minor "Resurrection" (Movt. I) - Leonard Bernstein/Gustav Mahler/New York Philharmonic, 1964 Sony
Mahler, Symphony No. 2 "Resurrection" - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1987 Deutsche Grammophon
Mahler, Sinf. n. 3 - Bernstein/Ludwig, New York Philharmonic 1987 Deutsche Grammophon - Գրեմմի մրցանակ «Լավագույն նվագախմբային կատարում» անվանակարգում 1990
Mahler, Symphony No. 4 - Leonard Bernstein/Royal Concertgebouw Orchestra, 1988 Deutsche Grammophon
Mahler, Symphony No. 4 in G Major - Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Reri Grist, 1960 SONY BMG
Mahler, Sinf. n. 5 - Bernstein, 1987 Deutsche Grammophon
Mahler, Symphony No. 5 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1964 SONY BMG
Mahler, Symphony No. 6 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Mahler, Symphony No. 6 - Kindertotenlieder - Leonard Bernstein/Thomas Hampson/Wiener Philharmoniker, 1989 Deutsche Grammophon
Mahler, Symphony No. 7 in E minor - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1966 Sony
Mahler, Symphony No. 8 - Leonard Bernstein/London Symphony Orchestra & Choir, 1966 Sony - Գրեմմի մրցանակ «Դասական երաժշտության լավագույն ալբոմ» և «Լավագույն երգչախմբային կատարում» անվանակարգերում 1968
Mahler, Sinf. n. 9 - Bernstein, Berlin Philharmonic Orchestra 1979 Deutsche Grammophon - Գրեմմի մրցանակ «Դասական երաժշտության լավագույն ալբոմ» և Գրեմմի մրցանակ «Նվագախմբային լավագույն կատարում» անվանակարգերում 1992
Mahler, Symphony No. 9 in D Major - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Mahler: Symphonic Works - Vol. 1 - Symphonies No. 1-4 - Lieder eines fahrenden Gesellen - Leonard Bernstein/Royal Concertgebouw Orchestra, Deutsche Grammophon
Mahler, Songs - Dietrich Fischer-Dieskau/Leonard Bernstein, 1971 Sony
Bernstein - Complete Mahler - Vol. 2 - Leonard Bernstein, Deutsche Grammophon
Bernstein - Complete Mahler - Vol. 3 - Leonard Bernstein, Deutsche Grammophon
Mendelssohn, Symphonies No. 3 "Scottish" & No. 4 "Italian" - Israel Philharmonic Orchestra/Leonard Bernstein, 1979 Deutsche Grammophon
Mendelssohn: Concerto for Violin and Orchestra in E minor, Op. 64; Symphony No. 4 in A Major, Op. 90 "Italian"; other works - Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Pinchas Zukerman, 1969 SONY BMG
Milhaud: la Création Du Monde, Le Boeuf Sur Le Toit & Saudades Do Brasil - Leonard Bernstein, 1978 EMI Great Recording of the Century
Mozart, Messe K.427/Exsultate/Ave Verum - Bernstein/Auger/Stade/Lopardo, 1990 Deutsche Grammophon
Mozart, Requiem - Bernstein/McLaughlin/Ewing, 1988 Deutsche Grammophon
Mozart, Requiem/Messa in do min./Ave verum/Exsultate, jubilate - Bernstein/McLaughlin/Ewing/Auger/Von Stade, 1988/1990 Deutsche Grammophon
Mozart, Sinf. n. 40, 41 - Bernstein, Deutsche Grammophon
Mozart, Symphonies No. 25 & 29 - Clarinet Concerto - Leonard Bernstein/Peter Schmidl/Wiener Philharmoniker, 1990 Deutsche Grammophon
Mozart: Symphonies Nos. 35 "Haffner", 36 "Linz" & 40 - Leonard Bernstein/Wiener Philharmoniker, 2005 Deutsche Grammophon
Mozart: Piano Concerto No. 15 & Symphony No. 36, "Linz" - Leonard Bernstein/Wiener Philharmoniker, 1967 Decca
Mussorgsky, Pictures At an Exhibition & Night On Bald Mountain - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Nielsen: Symphony No. 2, op. 16 "The Four Temperaments"; Symphony No. 4, op. 29 "The Inextinguishable" - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 Sony
Nielsen, Symphony No. 3 & Symphony No. 5 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1965 Sony
Prokofiev: Peter and the Wolf, Saint-Saëns: Carnival of the Animals, Britten: Young Person's Guide - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG Bernstein Century - Children's Classics - Գրեմմի մրցանակ «Լավագույն ձայնագրություն մանուկների համար» անվանակարգում 1961 և 1962
Prokofiev: Classical Symphony (No. 1) in D major - Symphony No. 5 in B-flat major - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1968 Sony
Rachmaninoff, Piano Concertos Nos. 2 & 3 - André Watts/Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Philippe Entremont/Seiji Ozawa, 1970 SONY BMG
Ravel, Boléro, Alborada del Gracioso & La Valse - Leonard Bernstein/New York Philharmonic/Orchestre national de France, 1965 SONY BMG
Respighi: Pini di Roma, Feste Romane - Leonard Bernstein, 1970 SONY BMG
Rimsky-Korsakov: Shéhérazade, Capriccio Espagnol - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1959 SONY BMG
Rossini: Il barbiere di siviglia, Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Rossini: La gazza ladra, Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Rossini: Guglielmo Tell, Overture - Leonard Bernstein/ New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Rossini: L'italiana in Algeri, Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Rossini: La scala di seta, Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Rossini: Semiramide, Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Saint-Saens: Symphony No. 3 - Schubert: Symphony No. 5 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1964 Sony
Schubert, Sinf. n. 5, 8 - Bernstein, Deutsche Grammophon
Schubert: Symphonies No. 8, "Unfinished" and No. 9, "The Great" - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1971 SONY BMG
Schumann, Sinf. n. 1-4 - Bernstein, Deutsche Grammophon
Schumann: Symphony No. 1 in B-flat major, op. 38 "Spring"; Symphony No. 2 in C major, op. 61 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1964 Sony
Schuman: Symphonies Nos. 3, 5 & 8 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 SONY BMG
Schumann: Symphony No. 3 in E-Flat Major, Op. 97 "Rhenish" - Symphony No. 4 in D Minor, Op. 120 - Leonard Bernstein, 1961 Sony
Shostakovich, Symphony Nos. 5 & 9 - Leonard Bernstein/Manuel Zegler/New York Philharmonic, 1959 SONY BMG
Shostakovich: Symphony No. 5, Cello Concerto - Eugene Ormandy/Leonard Bernstein/New York Philharmonic/The Philhadelphia Orchestra/Yo-Yo Ma, 1983 SONY BMG/CBS
Shostakovich, Symphonies Nos. 1 & 7 "Leningrad" - Chicago Symphony Orchestra/Leonard Bernstein, 1989 Deutsche Grammophon - Գրեմմի մրցանակ «Նվագախմբային լավագույն կատարում» անվանակարգում 1990
Shostakovich: Symphony No. 1 in F minor, op. 10; Symphony No. 6 in B minor, op. 54 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1973 Sony
Shostakovich: Symphony No. 7 in C major, op. 60 "Leningrad" - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1965 Sony
Sibelius, Sinf. n. 1, 2, 5, 7 - Bernstein, 1986/1987/1988/1990 Deutsche Grammophon
Sibelius: Symphony No. 1 in E minor, op. 39; Symphony No. 6 in D minor, op. 104 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 Sony
Sibelius: Symphony No. 2 in D Major, Op. 43; Symphony No. 7 in C Major, Op. 105 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1969 SONY BMG
Sibelius: Symphony No. 4 in A minor, op. 63; Symphony No. 5 in E-flat major, op. 82 - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1968 Sony
Sibelius Elgar Britten, Sinf. n. 1, 2, 5, 7/Enigma Var./Sea interludes - Bernstein, 1982/1984/1989/1990 Deutsche Grammophon
Stravinsky, Sagra/Petrouchka - Bernstein, 1982 Deutsche Grammophon
Stravinsky: Petrouchka, Pulcinella Suite - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 SONY BMG Great Performances
Stravinsky, Le sacre du printemps (The Rite of Spring) - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1958 Sony
Stravinsky: Oedipus Rex, Symphony of Psalms - Boston Symphony Orchestra/David Evitts/English Bach Festival Choir/Ezio Flagello/Frank Hoffmeister/Harvard Glee Club/Leonard Bernstein/London Symphony Orchestra/René Kollo/Tatiana Troyanos/Tom Krause, 1977 SONY BMG
Stravinsky Shostakovich, Complete recordings on DGrammophon - Bernstein, 1977/1982/1984/1985/1986/1988 Deutsche Grammophon
Suppé: Light Cavalry, Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Suppé: Poet and peasant, Overture - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1967 SONY BMG
Verdi, Requiem - Leonard Bernstein/London Symphony Orchestra and Chorus, 1970 SONY BMG
Verdi, Falstaff - Leonard Bernstein/Wiener Philharmoniker, 1966 SONY BMG
Vivaldi, The Four Seasons & Concertos - Harold Gomberg/John Corigliano/Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1965 Sony
Wagner: Selections from Tristan and Isolde, Tannhäuser and Götterdämmerung; Wesendonck Lieder - Leonard Bernstein/Eileen Farrell/New York Philharmonic, 1968 SONY BMG
Humor in Music; What Is a Melody? (Leonard Bernstein's Young People's Concerts with the New York Philharmonic) Sony - Գրեմմի մրցանակ «Լավագույն ասմունքով ալբոմ» անվանակարգում 1961
Bernstein Conducts For Young People - New York Philharmonic - Columbia - Գրեմմի մրցանակ «Լավագույն ալբոմ մանուկների համար» անվանակարգում 1964
Concert of the Century - Vladimir Horowitz, Yehudi Menuhin, Isaac Stern, Mstislav Rostropovich e Dietrich Fischer-Dieskau Sony - Գրեմմի մրցանակ «Դասական երաժշտության լավագույն ալբոմ» անվանակարգում 1977
Leonard Bernstein: Songs, Duets, Arias and Barcarolles - KOCH - Գրեմմի մրցանակ «Ժամանակակից դասական երաժշտության լավագույն կոմպոզիցիա» անվանակարգում 1990
Bernstein, The Leonard Bernstein Collection. Vol. 1 + DVD - Limited Edition/Edizione limitata, 2014 Deutsche Grammophon
Götterdämmerung - Brunnhilde's Immolation Scene/Wesendonck Songs con Eileen Farrell & the New York Philharmonic, Columbia - Գրեմմի մրցանակ «Լավագույն դասական վոկալ կատարում» անվանակարգում 1963
The Joy of Christmas - Leonard Bernstein/Mormon Tabernacle Choir/New York Philharmonic, 1971 SONY BMG
Great Marches - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1970 SONY BMG
Favorite Overtures - Leonard Bernstein/New York Philharmonic, 1965 SONY BMG
What Is Jazz - Leonard Bernstein, 1960 Sony


== Մատենագրություն ==
Bernstein Leonard (1993) [1982]։ Findings։ New York: Anchor Books։ ISBN 978-0-385-42437-0 
— (1993) [1966]։ The Infinite Variety of Music։ New York: Anchor Books։ ISBN 978-0-385-42438-7 
— (2004) [1959]։ The Joy of Music։ Pompton Plains, New Jersey: Amadeus Press։ ISBN 978-1-57467-104-9 
— (2006) [1962]։ Young People's Concerts։ Milwaukee; Cambridge: Amadeus Press։ ISBN 978-1-57467-102-5 
— (1976)։ The Unanswered Question: Six Talks at Harvard։ Harvard University Press։ ISBN 0-674-92001-5 
— (2013)։ The Leonard Bernstein Letters'։ Yale University Press։ ISBN 978-0-300-17909-5 


== Տեսանյութեր ==
The Unanswered Question: Six Talks at Harvard. West Long Branch, New Jersey: Kultur Video. VHS 1-56127-570-0. DVD 0-7697-1570-2. (videotape of the Charles Eliot Norton Lectures given at Harvard in 1973.)
Leonard Bernstein's Young People's Concerts with the New York Philharmonic. West Long Branch, New Jersey: Kultur Video. DVD 0-7697-1503-6.
Bernstein on Beethoven: A Celebration in Vienna/Beethoven: Piano Concerto No. 1. West Long Branch, Kultur Video. DVD
Leonard Bernstein: Omnibus – The Historic TV Broadcasts, 2010, E1 Ent.
Bernstein: Reflections (1978), A rare personal portrait of Leonard Bernstein by Peter Rosen. Euroarts DVD
Bernstein/Beethoven (1982), Deutsche Grammophon, DVD
The Metropolitan Opera Centennial Gala (1983), Deutsche Grammophon, DVD 00440-073-4538
Bernstein Conducts "West Side Story"  (1985) (retitled The Making of West Side Story in re-releases) Deutsche Grammophon. DVD
"The Rite of Spring" in Rehearsal
Great Mass in C minor, K. 427 (Leonard Bernstein film)|Mozart's Great Mass in C minor, Exsultate, jubilate & Ave verum corpus (1990), Deutsche Grammophon. DVD 00440-073-4240
"Leonard Bernstein: Reaching for the Note" (1998) Documentary on his life and music. Originally aired on PBS's American Masters series. DVD


== Պարգևներ ==

Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ, 1951
ՄաքԴոուել ընկերակցության անդամ, 1962, 1970, 1972
Sonning մրցանակ (Դանիա), 1965
Ditson Conductor's մրցանակ, 1958
«Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» ոսկե շքանշան, 1970
Ջորջ Փիբոդիի մեդալ, 1980
Էռնստ ֆոն Սիմենսի անվան երաժշտական մրցանակ, 1987
Թագավորական ֆիլհարմոնիկ ընկերության ոսկե մեդալ (Մեծ Բրիտանիա), 1987
Էդվարդ ՄաքԴոուելի մեդալ, 1987
Բրամսի անվան մրցանակ, 1988
Վաստակի համար Մեծ խաչի ասպետական շքանշան (Իտալիա), 1989
Գրեմմի մրցանակ «Մանուկների համար լավագույն երաժշտական ալբոմ» անվանակարգում
Գրեմմի մրցանակ «Նվագախմբային լավագույն կատարում» անվանակարգում
Գրեմմի մրցանակ «Երգչախմբային լավագույն կատարում» անվանակարգում
Գրեմմի մրցանակ «Օպերային լավագույն ձայնագրություն» անվանակարգում
Գրեմմի մրցանակ «Դասական երգի լավագույն կատարում» անվանակարգում
Գրեմմի մրցանակ «Մենակատարային գործիքային լավագույն կատարում» անվանակարգում
Գրեմմի մրցանակ «Ժամանակակից դասական լավագույն կոմպոզիցիա» անվանակարգում
Գրեմմի մրցանակ «Լավագույն դասական ալբոմ» անվանակարգում
Գրեմմի մրցանակ  ստեղծագործական ողջ կյանքում ձեռք բերած նվաճումների համար
Թոնի մրցանակ
Թոնի հատուկ մրցանակ
Ճապոնիայի արվեստների ընկերակցության մրցանակ ստեղծագործական ողջ կյանքում ձեռք բերած նվաճումների համար
Մուտք Gramophone ամսագրի փառքի սրահ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդոր (Ֆրանսիա), 1986Լեոնարդ Բերնսթայնը ներառվել է նաև Ամերիկյան թատրոնի փառքի սրահ և Հեռուստատեսության փառքի սրահ, 2015 թվականին էլ՝ Legacy Walk:
2010 թվականի նոյեմբերին բրիտանական BBC Music Magazine ամսագիր անցկացրած հարցումների արդյունքներով Լեոնարդ Բերնսթայնը աշխարհի բոլոր ժամանակների լավագույն դիրիժորների տասնյակում գրավել է 2-րդ տեղը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն Լեոնարդ Բերնսթայնի և նրա ստեղծագործությունների մասին ==


== Արտաքին հղումներ ==

https://leonardbernstein.com/ Լեոնարդ Բերնսթայն. պաշտոնական կայք
Լեոնարդ Բերնսթայն Internet Movie Database կայքում
Leonard Bernstein collection, circa 1900–1995, Library of Congress
Bernstein Online Collection, Library of Congress
Mildred Spiegel Zucker collection of Leonard Bernstein correspondence and related materials, 1936–1991, Library of Congress