Լարիսա Մնացականյան

Լարիսա Հրանտի Մնացականյան (սեպտեմբերի 5, 1937(1937-09-05), Կիրովական, ԽՍՀՄ - հունվարի 7, 2018(2018-01-07), Վանաձոր, Հայաստան), հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1991),  պրոֆեսոր (1996)։


== Կենսագրություն ==
Լարիսա Մնացականյանը ծնվել է 1937 թվականի սեպտեմբերի 5-ին՝ Կիրովականում։ 1960 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը, 1966 թվականին՝ ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի հայ գրականության ամբիոնի ասպիրանտուրան։ 1968 թվականին «Ռեալիզմի հարցերը հայ քննադատության մեջ» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1991 թվականին «20-րդ դարասկզբի արևմտահայ քննադատությունը» թեմայով պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 1961-1963 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող։ 1966-1970 թվականներին՝ «Երևանի համալսարան» թերթի խմբագրության գրական աշխատող։ 1971-1975 թվականներին՝  ԵՊՀ հայ գրականության ամբիոնի դասախոս, ավագ դասախոս։ 1975-1996 թվականներին՝  ԵՊՀ հայ նորագույն գրականության ամբիոնի դոցենտ։ 1996-2016  թվականներին՝  ԵՊՀ հայ նորագույն գրականության ամբիոնի պրոֆեսոր։ Եղել է ԵՊՀ գիտական աստիճաններ շնորհող 012 մասնագիտական խորհրդի անդամ։ Գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը եղել է  արևմտահայ գրաքննադատությունը և հայ նորագույն շրջանի գրականությունը։ ԵՊՀ-ում կարդացել է Հայ քննադատության պատմություն, Հայ նորագույն գրականություն, Գրական քննադատությունը 1920-1940 թվականներին, Արևմտահայ քննադատության ավանդները դասընթացները։


== Պարգևներ ==
ՀՀ ԿԳ պատվոգիր (1999 թ.)
ԵՊՀ պատվոգիր (2007 թ.)
ԵՊՀ պատվոգիր (2009 թ.)
ԵՊՀ հուշամեդալ (2014 թ.)
ՀՀ նախագահի շնորհակալագիր (2014 թ.)


== Աշխատություններ ==


=== Մենագրություններ ===
XIX դարավերջի հայ ռեալիստական գրաքննադատության պատմությունից, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1974։
Արևմտահայ քննադատական մտքի պատմությունից, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1982։
XX դարասկզբի արևմտահայ գրական քննադատությունը, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1990։
Հոդվածներ, ուսումնասիրություններ, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2007։


=== Ուսումնամեթոդական և գիտական աշխատանքներ ===
Գրական քննադատությունը «Նավասարդ» և «Մեհյան» պարբերականներում,դասախոսություն, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1988։
Հայ գրականություն 6, հանրակրթական դպրոցի 6-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակ՝ Վ. Ներսիսյան), Լույս հրատ., Երևան, 1994։
Հայ գրականություն 6, հանրակրթական դպրոցի 6-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակ՝ Վ. Ներսիսյան), Լույս հրատ., Երևան, 1997։
Գրականություն 6, հանրակրթական դպրոցի 6-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակ՝ Վ. Ներսիսյան), Մակմիլան Արմենիա հրատ., Երևան, 2001։
Գրականություն 6, հանրակրթական դպրոցի 6-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակ՝ Վ. Ներսիսյան), Մակմիլան Արմենիա հրատ., Երևան, 2002։
Գրականություն 6, հանրակրթական դպրոցի 6-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակ՝ Վ. Ներսիսյան), Մակմիլան Արմենիա հրատ., Երևան, 2005։
Գրականություն 9, հանրակրթական դպրոցի 9-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակ՝ Վ. Ներսիսյան), Մակմիլան Արմենիա հրատ., Երևան, 2008։
Գրականություն 10, ավագ դպրոցի ընդհանուր և բնագիտական հոսքերի 10-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակ՝ Վ. Ներսիսյան), Մակմիլան Արմենիա հրատ., Երևան, 2009։
Գրականություն 8, հանրակրթական դպրոցի 8-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակներ՝ Զ. Ավետիսյան, Վ. Կիրակոսյան), Մանմար հրատ., Երևան, 2012։
Գրականություն 9, հանրակրթական դպրոցի 9-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակներ՝ Վ. Ներսիսյան, Վ. Կիրակոսյան), Մանմար հրատ., Երևան, 2013։
Գրականություն 10, ավագ դպրոցի ընդհանուր և բնագիտական հոսքերի 10-րդ դասարանի դասագիրք (համահեղինակ՝ Վ. Ներսիսյան), Մանմար հրատ., Երևան, 2014։


=== Ուսումնասիրություններ և հոդվածներ ===
XIX դարավերջի հայ քննադատական միտքը ռեալիզմի համար մղվող պայքարում, «Սովետական գրականություն» թիվ 9, Երևան, 1967։
«Կյանքն ինչպես որ է» գեղագիտական դրույթը XIX դարավերջի արևմտահայ քննադատության մեջ, «Երիտասարդ գիտաշխատող» թիվ 7, 1968։
Նատուրալիզմի քննադատությունը անցյալ դարավերջի հայ քննադատության մեջ, «Բանբեր Երևանի համալսարանի», թիվ 1, Երևան, 1969։
Արտաշես Հարությունյանի քննադատական հայացքները, «Բանբեր Երևանի համալսարանի», թիվ 1, Երևան, 1975։
Երիտասարդ Չարենցը, «Գարուն», Երևան, 1975։
Արփիար Արփիարյանը քննադատ, «Բանբեր Երևանի համալսարանի», թիվ 2, Երևան, 1981։
Շիրվանզադեի պայքարը ռեալիզմի համար, «Բանբեր Երևանի համալսարանի», թիվ 2, Երևան, 1983։
Կեցության սկիզբն ու խորհուրդը (Հրանտ Մաթևոսյանի ստեղծագործությունը), «Հայոց լեզու և գրականություն» միջբուհական ժողովածու,  թիվ 3, Երևան, 1984։
Սիլվա Կապուտիկյանի «Ձմեռ է գալիս» Ժողովածուն, «Սովետական գրականություն», թիվ 3, 1984։
Վահագն Դավթյանի «Անկեզ մորենի», «Հայրենիքի ձայն», թիվ 25, Երևան, 1985։
Արևմտահայ 80-ականների սերունդը և իր գրական քննադատությունը, «Հայ քննադատության պատմություն», հ. 1, Երևան, 1985։
Միսաք Մեծարենցը իր ժամանակի պոեզիայի քննադատ, «Բանբեր Երևանի համալսարանի», թիվ 2, Երևան, 1986։
Հիմնարար ուսումնասիրություն (Հրանտ Թամրազյանի «Հայ քննադատություն» երեք հատորները), «Գրական թերթ», թիվ 11, Երևան, 1996։
Ռ. Էլոյանի «Երվանդ Օտյանի քաղաքական երգիծանքը», «Բանբեր Երևանի համալսարանի», թիվ 3 (102), էջ 226-229, Երևան, 2000։
Գիտնականի շարունակվող կյանքը (Էդ. Ջրբաշյանի «Փաստերի հետքերով» գրքի մասին), «Գրական թերթ», 12.10.2001 թ., Երևան, 2001։
Ինչ է գրականությունը Հրանտ Մաթևոսյանի տեսական բանաձևումներում, Երևան, 2001։
Հրանտ Թամրազյան, «Պատմաբանասիրական հանդես», թիվ 2, Երևան, 2001։
Ե. Չարենցը «Բագին» հանդեսի էջերում, «Չարենցյան ընթերցումներ-7», Երևան, 2002։
Եղիա Տեմիրճիպաշյանը քննադատ, «Համատեքստ», թիվ 3, Երևան, 2003։
Լի ապրած կյանք, «Գրական թերթ», 2004, թիվ 3, Երևան, 2004։
Հակոբ Պարոնյանը ժամանակակիցների հուշերում և վկայություններում, Երևան։ ԳԱԹ, 2004։
Շահան Շահնուրի ստեղծագործական կենսապատումը, «Հայաստանի Հանրապետություն» 11.03.2005 թ, Երևան, 2005։
Պողոս Մակինցյանը քննադատ, «Բանբեր Երևանի համալսարանի», թիվ 3 (117), էջ 91-102, Երևան, 2005։
Վերհուշը Հրանտ Մաթևոսյանի արձակում, «Մաթևոսյանական ընթերցումներ», թիվ 1, Երևան, 2006։
Գառնիկ Անանյան, «Հայկազյան հայագիտական հանդես», Պեյրութ, 2008։
Վերադարձ ինքներս ինքներս մեզ կամ մեր ինքնության որոնումներ (հեղինակ՝ Գ. Անանյան), վերջաբան, Երևան, 2009։
Ինչ է գրականությունը Հ. Մաթևոսյանի տեսական բանաձևերում, «Մաթևոսյանական ընթերցումներ» թիվ 2, էջ 66-89, Երևան, 2011։
Հրանտ Մաթևոսյանը գրականության մասին, «Մաթևոսյանական արձագանքներ» թիվ 2, էջ 66-82, Վանաձոր, 2011։
Հակոբ Քյուֆեճյան (Օշական) քննադատը «Մեհյանի» էջերում, Հակոբ Օշական գիտաժողովի նյութեր, էջ 48-71, Երևան, 2011։
Գրական ասուլիսները և դրանց գեղագիտական-պատմական դերը, Գրական ասուլիսներ Կ. Պոլիս 1913 Ա-Զ, էջ 3-28, Երևան, 2013։
Չարենցագիտության երեկը, այսօրը, վաղը, «Գրական թերթ», թիվ 8 (3197), էջ 6-7, Երևան, 2014։


== Ծանոթագրություններ ==