Ռիչարդ Չեմբերլեն

Ջորջ Ռիչարդ Չեմբերլեն (անգլ.՝ George Richard Chamberlain, մարտի 31, 1934(1934-03-31)[…], Բևերլի Հիլզ, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան և երգիչ, որը դարձել է դեռահասների կուռքը՝ «Բժիշկ Քիլդար» (անգլ․՝ Dr. Kildare, 1961–1966) հեռուստաշոուի գլխավոր կերպարում։ Հետագայում հայտնվում է մի քանի մինի սերիալներում, ինչպիսիքն են՝ Shōgun (1980) և The Thorn Birds (1983), և առաջինն էր, որը մարմնավորեց Ջեյսոն Բորնին «Բորնի գերակշռությունը» (անգլ․՝ The Bourne Identity) հեռուստաֆիլմում 1988 թվականին։ Չեմբերլենը նաև հանդես է եկել դասական բեմական դերերում և աշխատել է երաժշտական թատրոնում։


== Վաղ կյանք ==
Չեմբերլենը ծնվել է 1934 թվականին Կալիֆոռնիա նահանգի Բևեռլի Հիլզում։ Նա՝ Էլզա Վինիֆրեդի և վաճառող Չարլզ Էքսիոն Չեմբերլենի որդին էր։ 1952 թվականին Չեմբերլենը ավարտում է Բևեռլի Հիլզի ավագ դպրոցը և ընդունվում Պոմոնա քոլեջ։ Չեմբերլենը զորակոչվում է Միացյալ Նահանգների զինված ուժեր, և 1956-58 թվականներին ծառայելով Կորեայում՝ ստանում է սերժանտի կոչում։


== Կարիերա ==

Չեմբերլենը Լոս Անջելեսի «Հրեշտակների ընկերություն» թատերախմբի հիմնադիրներից մեկն էր, որը 1960-ականներից սկսած բազում հրավերներ է ստանում նկարահանվելու հեռուստատեսությամբ։ 1961 թվականին նա մեծ համբավ է ձեռք բերում՝ հանդես գալով որպես բժիկ Քիլդար՝ NBC/MGM հեռուստասերիալում, որտեղ նա նկարահանվեց Ռայմոնդ Մասսիի հետ։ Չեմբերլենի երգելու կարողությունը հանգեցրեց մի քանի հիթային սինգլների ստեղծմանը 1960-ականների սկզբին, այդ թվում՝ «Theme from Dr. Kildare» վերնագրով «Երեք աստղ կփայլեն կեսգիշերին», որը ըստ «Billboard» երաժշտական ամսագրի զբաղեցրեց 10-րդ հորիզոնականը։ «Բժիշկ Քիլդարը» ավարտվեց 1966 թվականին, որից հետո Չեմբերլենը սկսեց ելույթ ունենալ թատերական շրջանակներում։ 1966 թվականին նա նկարահանվեց Մերի Թայլեր Մուրի դեմ Բրոդվեյի չարաբաստիկ «Breakfast at Tiffany's»-ում, որը քաղաքից դուրս փորձարկման ընթացքում՝ փակվեց ընդամենը 4 նախադիտումներից հետո։ Տասնամյակներ անց նա վերադարձավ Բրոդվեյի «Իմ չքնաղ լեդին» և «Երաժշտության հնչյունները» մյուզիքլին։

1960 թվականի վերջին Չեմբերլենը որոշ ժամանակ անցկացրեց Անգլիայում, որտեղ նա խաղաց ռեպերտուարային թատրոնում և BBC-ի «Կնոջ դիմանկարը» հեռուստասերիալի ադապտացիայում՝ ստանալով լուրջ դերասան ճանաչումը։ 1969 թվականին նա Քեթրին Հեփբրնի հետ նկարահանվեց «Շայլոյի խենթ կինը» ֆիլմում։ Անգլիայում գտնվելու ընթացքում նա զբաղվել է վոկալով, իսկ 1969 թվականին Բիրմինգհեմի ռեպերտուարային թատրոնում գլխավոր դեր է ստանձնել՝ խաղալով «Համլետ»-ում, և դարձել է այն առաջին ամերիկացին, որը Ջոն Բերիմորից հետո 1925 թվականին դեր է խաղացել այնտեղ։ Նա հիանալի արձագանքներ ստացավ և 1970 թվականին կրկին խաղաց իր հեռուստատեսային դերը Hallmark Hall of Fame-ի համար։ Շնորհանդեսի ձայնագրությունը թողարկվել է RCA Red Seal Records-ի կողմից՝ արժանանալով «Գրեմմի» մրցանակին։
1970-ական թվականին Չեմբերլենը մեծ հռչակ է ձեռք բերում որպես ֆիլմերի գլխավոր դերակատար, ինչպիսիքն են՝ «Երաժշտության սիրահարները» (1970), «Տիկին Քերոլայն Լամբը» (խաղալով լորդ Բայրոնը, 1973), «Երեք հրացանակիրները» (1973), «Կինը այրվելու համար չէ» (ստեղծվել է հեռուստատեսության համար, 1974) և «Կոմս Մոնտե Քրիստո» (1975)։ Մոխրոտիկի երաժշտական տարբերակ «Հողաթափն ու վարդը» (1976) ֆիլմում, որում գլխավոր դերակատարն էր Ջեմմա Քրեյվենը, Չեմբերլենը հանդես է գալիս իր վոկալային ունակություններով, որին հաջորդում է Ուիլյամ Բաստի «Երկաթե դիմակով մարդը» (1977) հեռուստաֆիլմը։ Նույն տարում նա նկարահանվեց Պիտեր Վեիրի «Վերջին ալիքը» ֆիլմում։

Հետագայում Չեմբերլենը հանդես եկավ հեռուստատեսային մի քանի մինի սերիաներում (ստանալով «մինի սերիաների թագավոր» մականունը), ներառյալ՝ «Հարուրամյակ»-ը (1978–79), Shōgun-ը (1980) և «Մամխիում երգող թռչունները» (1983)՝ հայր Ռալֆ դե Բրիկկասարի դերում Բարբարա Սթենվիկը և Ռեյչլ Ուորդը։ 1980 թվականին Չեմբերլենը որպես գլխավոր դերակատար նկարահանվեց «Սողոմոն թագավորի հանքերը» (1985) ֆիլմում, իսկ Ջեյոն Բորն/Դրիդ Վեբ անվամբ հանդես եկավ «Բորնի ինքնությունը» (1988) հեռուստաֆիլմում։


=== 1990 թվականից սկսած ===
1990 թվականից սկսած Չեմբերլենը նկարահանվել է հիմնականում հեռուստատեսային ֆիլմերում, բեմերում և որպես հյուր հանդես է եկել «Դրյու Քերիի շոուն» և «Կամք և շնորհ» սերիաներում։ 1993-1994 թվականներին նա Հենրի Հիգինս անվամբ նկարահանվում է «Իմ չքնաղ լեդի» Բրոդվեյ վերածնննդի պիեսում։ 2005 թվականի աշնանը Չեմբերլենը Էբենեզր Սքրուջ գլխավոր կերպարով հանդես եկավ «Սքրուջ մյուզիքլ»-ի Բրոդվեյ ազգային շրջագայությանը։ 2006 թվականին Չեմբերլենը հրավիրվեց նկարահանվելու բրիտանական «Շտապել» դրամատիկական սերիայի դրվագում, ինչպես նաև՝ «Մարմնի մասեր» դրամայի չորրորդ եթերաշրջանում։ 2007 թվականին Չեմբերլենը կրկին հրավեր է ստանում՝ նկարահանվելու «Հուսահատ տնտեսուհիները» հեռուստասերիալի 80-րդ դրվագում Գլեն Ուինգֆիլդ անվամբ Լինետ Սկավոյի խորթ հայրը դրվագում։
2008 և 2009 թվականներին Արթուր արքա կերպարով նկարահանվում է «Մանթի Փայֆեն» կատակերգական թատերախմբում։ 2010 թվականին Արչի Լիչ անվամբ նկարահանվեց «Լծակը» դրամայի 3-րդ եթերաշրջանի 3-րդ դրվագում, ինչպես նաև «Chuck» հեռուստասերիայի 4-րդ եթերաշրջանի երկրորդ դրվագում, որում խաղում էր բելգիացի չարագործի կերպարը։ Չեմբերլենը նաև նկարահանվել է «Եղբայրներ և քույրեր» դրամայի մի քանի դրվագներում՝ մարմնավորելով Սաուլի հին ընկերոջ կերպարը և սիրային հետաքրքրությունները։ Նկարահանվել է նաև 2011 թվականի «Մենք Հարտմաններն ենք» ֆիլմում։ 2012 թվականին Չեմբերլենը հայտնվեց Փասադենայի թատրոնի բեմում՝ մարմնավորելով բժիշկ Սլոփերի կերպարը «Ժառանգուհին» պիեսում։
2017 թվականին Չեմբերլենը Բիլ Քենեդի անվամբ նկարահանվեց Twin Peaks: The Return-ում ։


== Անձնական կյանք ==

Չեմբերլենը իր կարիերայի ընթացքում ազատ չի խոսացել իր համասեռամոլությունից՝ պաշտպանելու իր գաղտնիությունը և  դերասանական կարողությունները։ Նա այդ մասին խոսել է ֆրանսիական Nous Deux-ի կանացի ամսագրում 1989 թվականի դեկտեմբերին, բայց այն չհաստատեց մինչև 2003 թվականի իր ինքնակենսագրականում։
1970-ականների սկզբին Չեմբերլենը սիրային կապի մեջ է լինում Ուելսի Էուրի հետ։
1977 թվականին Չեմբերլենը երկարաժամկետ հարաբերություններ սկսեց իրենից 20 տարի փոքր դերասան Մարտին Ռաբեթի հետ։ 1986 թվականին «Ալան Քուաթերմեյնը և ոսկու կորած քաղաքը» ֆիլմում Ռաբեթը խաղաց գլխավոր դերակատար Չեմբերլենի եղբոր դերը։ 1986 թվականից սկսած նրանք միասին ապրեցին Հավայի նահանգում։ Զույգը բաժանվեց 2010 թվականին, և Չեմբերլենը տեղափոխվեց Լոս Անջելես։ 2014 թվականի իր հարցազրույցներից մեկում Չեմբերլենը ասաց, որ թեև ինքն ու Ռաբեթը մտերիմ հարաբերություններ այլևս չունեն, բայց իրենք մնացել են մտերիմ ընկերներ։


== Մրցանակներ ==
1962 թվականին Չեմբերլենը որպես ամենահամագործակցող դերասան՝ արժանանում է «Ոսկե խնձոր» մրցանակի։ 1963 թվականին որպես լավագույն հեռուստաաստղ արժանանում է «Ոսկե գլոբուս» կինոմրցանակի, իսկ երեք տարի անընդմեջ՝ 1962-1964 թվականներին որպես ամենահայտնի տղամարդ դերասան արժանանում է «Կինոֆիլմ» մրցանակի։
Չեմբերլենը «Համլետ» ձայնագրության համար արժանանում է «Գրեմմի» մրցանակի։
1980 թվականին Չեմբերլենը որպես տարվա տղամարդ կինոաստղ արժանանում է «Ոսկե խնձոր» մրցանակի։ 1981 թվականին Shogun (1980) դրամայի որպես հեռուստասերիալի լավագույն դերասան անվանակարգում արժանանում է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի։ 1982 թվականին «Վերջին ալիքը» (1977) ֆիլմում որպես լավագույն դերասան Սիտջես-Կատալոնյան կինոփառատոնում արժանանում է «Կլավել դե Պլատա» մրցանակի։ 1984 թվականին նա արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի լավագույն դերասան անվանակարգում՝ հանդես գալով հեռուստատեսության համար նկարահանված մինի սերիաներում կամ շարժանկարներում, ինչպիսին է՝ «Մամխիում երգող թռչունները» (1983) ֆիլմը։ 1985 թվականին Չեմբերլենը արժանացավ Aftonbladet հեռուստատեսային մրցանակի (Շվեդիա) լավագույն արտասահմանյան հեռուստահաղորդավար անվանակարգում։
2011 թվականի մարտի 12-ին Չեմբերլենը արժանացավ «Շտայգեր» մրցանակի (Գերմանիա)՝ արվեստի ոլորտում գրանցած ձեռքբերումների համար։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստատեսային ֆիլմեր ===


=== Հեռուստատեսային սերիաներ ===


== Սկավառակագրություն ==
From Richard Chamberlain Sings]]: UK #8
"Theme from Dr. Kildare (Three Stars Will Shine Tonight)" (1962) – US #10; UK #12
"Love Me Tender" (1962) – US #21; UK #15
"All I Have to Do Is Dream" (1963) – US #14
"Hi-Lili, Hi-Lo" (1963) – US #64; UK #20
"I Will Love You" (1963) – US #65
"True Love" (1963) – US #98; UK #30"Blue Guitar"/"They Long to Be Close to You" (1963) – US #42Ռիչարդ Չեմբերլենից"Joy in the Morning" (1964)
"Rome Will Never Leave You" (1964) – US #99"Secret Kingdom" (1976)
"He Danced With Me/She Danced With Me" (1976)
"What a Comforting Thing to Know" (1976)
"Why Can't I Be Two People?" (1976)
"Bride-Finding Ball" (1976)"Haleakala: How Maui Snared The Sun (Tone Poem) (1991), composed by Dan Welcher, performed with the Honolulu Symphony"


== Հրատարակված աշխատություններ ==
Chamberlain Richard (June 11, 2013)։ Shattered Love: A Memoir։ Harper Collins։ ISBN 978-0062304759 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Richard Chamberlain in the glbtq Encyclopaedia
Richard Chamberlain's art website