armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կրիվոյ Ուսկատ

Կրիվոյ Ուսկատ (ռուս.՝ Кривой Ускат), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուսկատ գետի ձախ ափին՝ 43 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 46 կմ է։ Գետաբերանից 31 կմ հեռավորության վրա, ձախ ափին թափվում է գետ՝ Կարգայլինկա։ Գետաբերանից 9 կմ հեռավորության վրա, ձախ ափին թափվում է գետ՝ Ելնախտա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բաքոս

Բաքոս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պիսիդերեն

Պիսիդերեն, մեռած լեզու, որը տարածված է եղել ժամանակակից Թուրքիայի Անատոլիա երկրամասի հարավում գտնվող Պիսիդիայի պատմական մարզում։
Պիսիդերեն լեզվով պահպանվել են մի քանի տասնյակ կարճ աշխատություններ։ Պիսիդերենը հաճախ նույնացվում է նույն լեզվաընտանիքի լեզու հանդիսացող լիկիերեն և սիդետերեն լեզուների հետ։ Այն նաև բավականին նման է փռյուգերենին։
Պիսիդերեն լեզվում կիրառվում է պիսիդյան այբուբենը։ Այս լեզվին տիրապետում են միայն հնագետները և այն որևէ երկրում պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ չունի։


== Աղբյուրներ ==
Տեղեկատվություն պիսիդերեն լեզվի և վերջինիս լեզվակիրների մասին՝ Թուրքիայի անատոլիական լեզուների մասին Archived 2006-07-15 at the Wayback Machine.
Պիսիդերեն մեռած լեզվով պահնված արձանագրությունները
Սերգեյ Ռուդսկոյ

Սերգեյ Ֆեոդորովիչ Ռուդսկոյ (ռուս.՝ Серге́й Фёдорович Рудско́й, հոկտեմբերի 2, 1960(1960-10-02), Նիկոլաև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս զորահրամանատար։ Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի գլխավոր օպերատիվ վարչության պետ, 2015 թվականից Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ, գեներալ-գնդապետ (2017), Ռուսաստանի Դաշնության հերոս (2020)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 2-ին (Ուկրաինական ԽՍՀ) Նիկոլաևյան մարզում։
Հայրը Խորհրդային Միության հերոս Ֆեոդոր Անդրեևիչ Ռուդսկոյն Է (1921-1982)։
1977 թվականին ավարտել է Մինսկի Սուվորովի ռազմական ուսումնարանը, ապա 1981 թվականին ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի անվան Մոսկվայի բարձրագույն համազորային հրամանատարական ուսումնարանը։
Չեչենական պատերազմի մասնակից, 1995 թվականին փոխգնդապետ Ս. Ֆ. Ռուդսկոյը 255-րդ գվարդիական մոտոհրաձգային Ստալինգրադ-Կորսունյան գնդի հրամանատարն է։
2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում։
2015 թվականի նոյեմբերի 24-ին նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի գլխավոր օպերատիվ վարչության պետ՝ Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ։
2017 թվականի փետրվարի 22-ին շնորհվել է գեներալ-գնդապետ զինվորական կոչում.


== Մրցանակներ ==
Ռուսաստանի Դաշնության հերոս (2020)
Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 2-րդ աստիճանի շքանշան (2018)
Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 3-րդ աստիճանի շքանշան (2016)
Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 4-րդ աստիճանի շքանշան
Արիության շքանշան (1996)
Ռազմական ծառայությունների համար շքանշան
Պատվո շքանշան
ԽՍՀՄ և ՌԴ մեդալներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Гордость кадетского братства / Н. З. Кунц. — Москва, 2010. — 751 с.


== Արտաքին հղումներ ==
«Рудской Сергей Фёдорович»։ Герои страны 
Рудской Сергей Фёдорович на сайте Министерства обороны России
Լեդի Գագայի սկավառակագրություն

Ամերիկացի երգչուհի Լեդի Գագայի սկավառակագրությունը ներառում է՝ չորս ստուդիային ալբոմներ, երեք մինի-ալբոմներ, տասնինը սինգլներ (այդ թվում մեկը, որպես հրավիրված երգչուհի), յոթ պրոմո-սինգլներ, մեկ վիդեոալբոմ և տասնութ տեսահոլովակ։ 2013 թվականի նոյեմբերի տվյալներով Lady Gaga-ի սինգլները հասել են 90 միլլիոնի, իսկ ալբոմները 25 միլիոնի ամբողջ աշխարհում։ ԱՄՆ-ում նրա ալբոմի վաճառքները հասան 7.2 միլիոնի 2011 թվականի հունիսի տվյալներով։
Գագան թողարկել է իր The Fame ալբոմը 2008 թվականի օգոստոսին։ 2011 թվականի տվյալներով վաճառվել է 12 միլիոն օրինակ ամբողջ աշխարհում։ The Fame ալբոմը հասել է երկրորդ հորիզոնականի ԱՄՆ-ում և երեք անգամ ստացել է պլատինե կարգավիճակ, ալբոմը նաև ունեցել է մեծ հաջողություններ Եվրոպայում, որտեղ նա գլխավորել է Գերմանիայի և Մեծ Բրիտանիայի հիթ-շքերթները։ Առաջին երկու «Just Dance» և «Poker Face» սինգլները զբաղեցրել են առաջին հորիզոնականները աշխարհի երկրների մեծամասնությունում, հասնելով առաջին հորիզոնականի ԱՄՆ-ում, Ավստրալիայում, Կանադայում և Մեծ Բրիտանիայում։ Ալբոմի երրորդ սինգլն է «Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)», որը ներկայացվել է աշխարհի տարբեր երկրներում, հասնելով միայն երկրի լավագույն քսան երգերի մեջ Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Շվեդիայում։ «LoveGame»-ը ներկայացվել է, որպես ալբոմի երրորդ սինգլ որոշ Եվրոպական երկրներում և Հյուսիսային Ամերիկայում, նաև դարձել է չորրորդ սինգլ Օվկիանիայում և Մեծ Բրիտանիայում։ «Paparazzi»-ն ներկայացվել է, որպես երրորդ սինգլ Մեծ Բրիտանիայում «Poker Face»-ից հետո, Ավստրալիայում հինգերորդ սինգլ «LoveGame»-ից հետո։ «Paparazzi»-ն հասել է Ավստրալիայի, Կանադայի, Իռլանդիայի և Մեծ Բրիտանիայի երգերի լավագույն հնգյակի մեջ, նաև մտել է Նոր Զելանդիայի և ԱՄՆ-ի լավագույն տասը երգերի մեջ։
Առաջին սինգլ «Bad Romance»-ը իր երրորդ The Fame Monster մինի-ալբոմից դարձել է առաջին հիթը Կանադայում, Իռլանդիայում, Մեծ Բրիտանիայում, նաև զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը ԱՄՆ-ի և Ավստրալիայի պետական հիթ-շքերթներում։ Lady Gaga-ն նաև համագործակցել է շատ այլ ուրիշ արտիստների հետ ինչպիսիք են. New Kids on the Block-ը, Բրիթնի Սփիրսը և Claude Kelly-ն։


== Ալբոմներ ==


=== Ստուդիային ալբոմներ ===


=== Հավաքածուներ ===


=== Մինի-ալբոմներ ===


== Սինգլներ ==


=== Պրոմո սինգլներ ===


== Այլ երգեր, ներառված հիթ-շքերթներում ==


== Տեսահոլովակ ==


=== Վիդեոալբոմներ ===


=== Երաժշտական տեսահոլովակ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բարբարոսական ափ

Բարբարոսական ափ (ֆր.՝ Côte des Barbaresques), Հյուսիսային Աֆրիկայի միջերկրածովյան ափի եվրոպական անվանումը, որը կիրառելի է եղել ուշ միջնադարից (XV դար) մինչ XIX դարը։
Բարբարոսական ափը հասկացության մեջ ներառված էին Մաղրիբի մերձափնյա երկրները՝ Ալժիրը, Թունիսը և Մարոկկոն։ Երբեմն Լիբիայի և Եգիպտոսի ափերը նույնպես ներառվել են բարբարոսական ափի մեջ։ Ափագծով մեկ առկա են եղել մի շարք նավահանգստային բազաներ, որտեղ բնակվում էին բերբերական ծովահենների՝ կորսարները, ովքեր սարսափ էին տարածում Միջերկրական ծովի հյուսիսային ափերի բնակիչների մեջ։ Պատահական չէ, որ խուսափելով ստրկավաճառ- ծովահենների հետապնդումներից, ափաբնակ եվրոպացիների մեծ մասը բարձրանում էին լեռների գագաթը կամ էլ խորանում երկրի ներսում։ Բարբարոսական ափի բնակիչները միջնադարում եղել են մուսուլմաններ՝ արաբներ, բերբերներ, եվրոպական և աֆրիկյան ծագում ունեցող ստրուկներ։


== Պատմություն ==
Ծովահենների դեմ պայքարը ընթացել է պարբերական հաջողություններով։ Այսպես, արաբական արշավանքներից հետո VIII—XI դարերում արաբները և բերբերները կազմում էին Միջերկրական ծովի արևելյան և հարավային ափերի բնակչության մեծամասնությունը։
XII—XV դարերում ֆորտունան թեքվում է եվրոպացիների կողմը։ Ռեկոնկիստան և խաչակրաց արշավանքները եվրոպացիներին հասցրեցին մինչ Մաղրիբի ափերը, որտեղ իսպանացիները և պորտուգալացիները գրավեցին մի շարք բերդեր և մերձափնյա քաղաքներ (Սեուտա, Մելիլյա, Թունիս, Օրան, Աննաբա, Տանժեր և այլն)։
Արաբական արշավանքներից հետո բարբարոսական ափը գրավվեց օսմանյան բանակի կողմից։ Մաղրիբի ողջ տարածքը, բացառությամբ Մարոկկոյի, անցավ Օսմանյան կայսրության կազմը։ Օսմանյան կառավարությունը մեծապես օժանդակել է բարբարոս ծովահեններին՝ օգնելով ոչնչացնել եվրոպական առևտրական նավերը։
Դրան հաջորդում են ԱՄՆ անկախության պատերազմը, 1787- 1791 թվականներին ռուս- թուրքական պատերազմը, եվրոպացիների ներխուժումը Եգիպտոս, որի արդյունքում Մարոկկոն պայմանագիր է կնքում ԱՄՆ-ի հետ և անկախություն հռչակում։ Բարբարոսական ափի ծովահենները պարտության են մատնվում, քանի որ Օսմանյան կայսրությունը՝ Եգիպտոսի անկախության պատճառով, չէր կարող ցամաքային ճանապարհով զորքեր քաշել դեպի Ալժիր և Թունիս։ Ամերիկյան ուժերը պարտության են մատնում բարբարոսներին։ 1805 թվականին տեղի ունեցավ Դարնահի ճակատամարտը, որի ընթացքում ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուսը ջախջախեց օսմանյան ուժերին և ծովահենների խմբերին ժամանակակից Լիբիայի տարածքում։ 1830 թվականին ֆրանսիական զորքերը ներխուժեցին Ալժիր և գրավեցին երկրի գրեթե ողջ տարածքը։
XX դարի սկզբին տարածաշրջանը ամբողջովին անցնում է եվրոպացիների վերահսկողության ներքո։ Այստեղ ձևավորվում են Ֆրանսիական Ալժիրը, Իսպանական Մարոկկոն, Թունիսը և Ֆրանսիական Մարոկկոն։


== Տես նաև ==
Մաղրիբ
Մաղրիբի երկրներ
Խաչիկ Հակոբյան

Խաչիկ Վանուշի Հակոբյան (հունվարի 24, 1982(1982-01-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ բնապահպանության նախարարի տեղակալ։


== Կրթություն ==
1988-1995 թթ. - սովորել է Երևանի թիվ 176 միջնակարգ դպրոցում։
1995-1997 թթ. - սովորել է Երևանի «Քվանտ» վարժարանում։
1997-1998 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի հենակետային վարժարանում։
1998-2003 թթ. - սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի անասնաբուժական բժշկագիտության ֆակուլտետը։
2003-2006 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի ասպիրանտուրան։
2007-2009 թթ. - սովորել և ավարտել է Երիտասարդ առաջնորդների դպրոցը։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1999-2003 թթ. - Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի ագրոգիտասփյուռ դեպարտամենտի պատանեկան ծրագրերի խորհրդատու։
2003-2005 թթ. - Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի ագրոգիտասփյուռ դեպարտամենտի պատանեկան ուսուցողական ճամբարների բնապահպանության ուսուցիչ։
2004-2005 թթ. - «Անանիա Շիրակացի» ճեմարանի առաջին փոխտնօրեն։
2005-2012 թթ. - «Շիրակացի» ճեմարան հիմնադրամի տնօրեն։
2012 թ. օգոստոսի 28-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ բնապահպանության նախարարի տեղակալ։
2013 թվականից «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց» ՊՈԱԿ խորհրդի նախագահ։


== Հասարակական գործունեություն ==
1999 թվականին հիմնադրել և ղեկավարում է «Բնապահպան տնտեսագետների երիտասարդական միություն» հասարակական կազմակերպությունը։
2003-2008 թթ. - եղել է «Կանաչ դար» պատանեկան բնապահպանական ակումբի ղեկավար։
2004 թվականից «Ճեմարանականների միություն» հասարակական կազմակերպության նախագահն է։
2008 թվականից - Երիտասարդ առաջնորդների դպրոցի խորհրդի անդամ։
2009-2012 թթ. - ՀՀ հանրային խորհրդի Սփյուռքի ենթահանձնաժողովի անդամ։
2011 թվականից «Կանաչ մոլորակ» միջազգային բնապահպանական շարժման հայաստանյան ներկայացուցչության խորհրդի անդամ է։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
ՀՀ բնապահպանության նախարարության «Բնապահպանության բնագավառում նշանակալի ավանդի համար» գերատեսչական ոսկե մեդալ (2015)։
ՀՀ Ազգային ժողովի Պատվո մեդալ (2010)։Ամուսնացած է։ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության խորհրդի անդամ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Թույոպսիս սովորական

Թույոպսիս սովորական (լատ.՝ Thujopsis distichum), նոճազգիների ընտանիքի, թույոպսիս ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ ծառեր են մինչև 30-45 մ բարձրությամբ և 90-150 սմ հաստության բնով։ Ծեր բույսերի սաղարթը ցրված է, լայն-կլորավուն գագաթով, իսկ երիտասարդներինը՝ բրգաձև։ Կեղևը գորշակարմրավուն է։ Փշատերևները փափուկ են, տափակ, գծանշտարաձև, սանրանման, 1,2-1,8 սմ երկարությամբ և 1,5 մմ լայնությամբ, ուղիղ կամ թեթևակի կորացած, բաց կանաչավուն։ Փշատերևներն ամեն տարի թափվում են, կարճացած ընձյուղի հետ միասին։ Արական հասկիկներն ունեն 10-12 սմ երկարություն և 3-5 սմ լայնություն։ Կոները հակառակ-ձվաձև են կամ համարյա կլորավուն, հասունանում են մեկ տարվա ընթացքում։
Աճում է ճահճուտներում և գետերի հովիտներում, որի հետևանքով կոչվում է նաև «ճահճային նոճի»։
Չափազանց լուսասեր ծառատեսակ է։ Աճում է շատ արագ։ Խոնավասեր է։ ճողում կրային միացությունների առկայությունը վատ է տանում։ Արմատային համակարգը հզոր է՝ հողի երես դուրս եկող բարձր, կոնուսաձև ելուստներով, որոնք արմատներին օդ են մատակարարում այն ժամանակ, երբ հողը երկար ժամանակ ծածկված է ջրով։ Դիմանում է մինչև -30 °C կարճատև սառնամանիքներին։ Ապրում է 500 -600 տարի։ Առանձին ծառեր ապրում են մինչև 3000-6000 տարի։


== Տարածվածություն ==
Ծագում է Հյուսիսային Ամերիկայի հարավարևելյան մասից, որտեղ տարածված է Լոփզիանա, Տեխաս, Սրկանզաս, Կարոլինա, Մերիլենդ և Ֆլորիդա նահանգներում։


== Կիրառություն ==
Աչքի է ընկնում դեկորատիվ չափազանց բարձր արժանիքներով։ Հատկապես գեղեցիկ է ցանցառ և թափանցիկ սաղարթը։ Պիտանի է որպես սոլիտեր։ Աշնանը շատերևները թափվելուց առաջ չափազանց գեղեցիկ ոսկե-դեղին գունավորում են ստանում։ Էկոլոգիական խումբը՝ V: Մշակության հավանական շրջանները 7,9-10, 19-20։


== Ծանոթագրություններ ==
Բեռնա (Բաբերդի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բեռնա (այլ կիրառումներ)Բեռնա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։ Գտնվում էր Բաբերդ քաղաքից 12-13 կմ հարավ, Վարջինեսու գետի վերին հոսանքի ձախ կողմում։
Գյուղը տեղակայված էր խոր ձորալանջի մեջ և բոլոր կողմերից շրջափակված էր բարձունքներով։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Շառլոթ (Հյուսիսային Կարոլինա)

Շարլոթը (անգլ.՝ Charlotte), քաղաք է ԱՄՆ-ի արևելյան մասում, Հյուսիսային Կարոլինա նահանգում։ Այն Հյուսիսային Կարոլինայի ամենամեծ քաղաքն է։ 2011 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 751 087 մարդ։ Գտնվում է նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Շարլոթում է գտնվում Հյուսիսային Կարոլինայի պետական համալսարանը։


== Քույր քաղաքներ ==
 Վորոնեժ, Ռուսաստան (1991)
 Կումասի, Գանա


== Կլիմա ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուգատո

Ֆուգատո (իտալ․ fugato, բառացի՝ ֆուգայի նման), հոմոֆոն ստեղծագործություններում ձայների մուտքի նմանակման (ֆուգայաձև) սկզբունքի կիրառումը, պոլիֆոնիկ երաժշտական ձև։ Առաջացել է այսպես կոչված խիստ ոճի ստեղծագործություններում իմիտացիայի տեխնիկայի իմիտացիայի ընթացքում, որն ընդգրկում է բոլոր ձայները։
Որպես կանոն, իրենից ներկայացնում է ոչ թե ինքնուրույն ստեղծագործություն, այլ ավելի մեծ ամբողջի մի մասը (սոնատներ, սիմֆոնիա, կոնցերտ և այլն) և դրանում խաղում է ենթակա դեր։ Երբեմն «ֆուգատո» անվանումը կարող են կրել ինքնուրույն պիեսներ, որոնք մշակվել են ֆուգի նման։ Որպես գոյական անվանում (ոչ թե մակբայ) տերմինը առաջին անգամ օգտագործել է իտալացի կոմպոզիտոր և երաժշտական տեսաբան Ջորջո Անտոնիոտտոն։
Ֆուգատոն, ունենալով որոշակի նմանություն ֆուգայի հետ, ունի նաև մի շարք տարբերություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ֆուգատո ձևը պակաս խիստ է, քան ֆուգան։ Մասնավորապես, ֆուգատոյում բացակայում է վառ արտահայտված պոլիֆոնիկ ռեպրիզը, ձայների քանակը կարող է անկայուն լինել, թեման կարող է անցկացվել ոչ բոլոր ձայներում և այլն։ Ֆուգատոյի բնորոշ առանձնահատկությունները՝ թեմայի հստակ ներկայացում, ձայների իմիտացիոն մուտք և պոլիֆոնիկ ֆակտուրայի աստիճանական խտացում։ Որպես կանոն, առկա է էքսպոզիցիա. դրան կարող է հետևել զարգացող բաժինը, սակայն եզրափակիչ բաժինը, ի տարբերություն ֆուգայի, չկա։ Երբեմն հանդիպում են կրկնակի և եռակի ֆուգատոներ։
Ֆուգատոն առավել հաճախ հանդիպում է XVII—XVIII դարերի կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում, այդ թվում՝ Յոհան Սեբաստիան Բախի, իսկ ավելի ուշ՝ Մոցարտի և Հայդնի մոտ։ Հաճախ դրան դիմել է Բեթհովենը, ինչը պայմանավորված էր ձևի պոլիֆոնացման ընդհանուր ձգտումով։ XIX-XX դարերում ֆուգատոյի ձևն ստացել է նոր մեկնաբանություն և այլ իմաստային բովանդակություն։ Այսպես, Բեռլիոզի մոտ ֆուգատոն ծրագրային բնույթ է կրում («Պայքար» «Ռոմեո և Ջուլիա» ինտրոդուկցիայի մեջ), Գլինկայի մոտ՝ պատկերավոր (բուքը «Իվան Սուսանինի» չորրորդ գործողության եզրափակիչում), Լիստի մոտ ծառայում է դիվային սկզբի մարմնավորման համար («Ֆաուստ-սիմֆոնիայի» «Մեֆիստոֆել» մասը), Վագների մոտ՝ խորհրդածության արտահայտման համար («Նյուրբեռնգյան մեյստերզինգերների» երրորդ գործողության ներածությունը)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Музыкальный словарь : в 3 т. / сост. Х. Риман; доп. русским отделом при сотруд. П. Веймарна и др.; пер. и все доп. под ред. Ю. Д. Энгеля. — пер. с 5-го нем. изд. — Москва—Лейпциг : изд. Б. П. Юргенсона, 1904. — Т. 3. — С. 1364.
Фугато / Фраёнов В. П. // Симон — Хейлер. — М. : Советская энциклопедия : Советский композитор, 1981. — Стб. 993—996. — (Энциклопедии. Словари. Справочники : Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.] / гл. ред. Ю. В. Келдыш ; 1973—1982, т. 5).
Լիլլիան Ռենդոլֆ

Լիլլիան Ռենդոլֆ (անգլ.՝ Lillian Randolph, 1914, Նոքսվիլ, Թենեսի, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 12, 1980(1980-09-12) կամ 1980, Լոս Անջելես, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի, նաև ռադիոհաղորդավարուհի։
Հայրը հոգևորական էր, մայրը ուսուցչուհի։ Ավագ քույրը Ամանդա Ռենդոլֆը նույնպես դարձավ դերասանուհի, իսկ եղբայրը` Սթիվ Գիբսոնը երաժիշտ։
Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Քլիվլենդում և Դետրոյտում, ապա տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ 1930-ական թթ. վերջում դարձել է ճանաչված ռադիոհաղորդավար։ Միաժամանակ նաև սկսել է հանդես գալ ֆիլմերում, խաղալով փոքր դերեր, որոնցից առավել նշանավորը  «Այս հրաշալի կյանքը» (1946) ֆիլմն էր։
1940-1952 թվականներին «Թոմն ու Ջերին» մուլտսերիալում հնչունավորել է սևամորթ աղախնու կերպարը։
Արդեն 1951 թվականից սկսած առավել հաճախ հանդես է գալիս հեռուստատեսությունում, փոքրիկ դերեր ունենալով հեռուսասերիալներում և 
տարբեր շոուներում։ Քիչ թե շատ մեկ այլ նշանավոր դեր է ունեցել «Կամաց, կամաց, սիրելի Շառլոտա» (1964) ֆիլմում,  վերջին դերը կինոյում խաղացել է 1979 թվականի «Սոխի դաշտ» ֆիլմում։ Մահացել է քաղցկեղից և հուղարկավորվել է Հոլիվուդ Հիլզ գերեզմանատանը, որտեղ նաև հուղարկավորված է քույրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոմս (Թիմարի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոմս (այլ կիրառումներ)Գոմս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում։


== Պատմություն ==
Գյուղը շատ է տուժել 1918 թվականի հարձակման ժամանակ։ Բնակիչները կոտորվել կամ տեղահանվել են։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 40 տուն, իսկ 1917 թվականին՝ 77 հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հացահատիկների մշակություն ու խաղողագործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գոմսն ուներ Ս. Ստեփանոս անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլշոե Պիվկինո

Բոլշոե Պիվկինո (ռուս.՝ Большое Пивкино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արկինարեթի (Գորիի շրջան)

Արկինարեթի (վրաց.՝ არკინარეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1180 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 26 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերյան

Բերյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Բարսեղ Բերյան (1852-1935), բանաստեղծ։


== Տես նաև ==
Բերբերյան
Բերոյան


== Ծանոթագրություններ ==
(8805) Պյոտրպետրով

(8805) Պյոտրպետրով (անգլ.՝ Petrpetrov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,341173 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9817 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7007 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1308,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27514 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,77° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8805) Պյոտրպետրով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռեսնա (գյուղ, Պիլտսամաա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌեսնաՌեսնա (էստ․՝ Räsna), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պիլտսամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աղդաբան

Աղդաբան, նախկին բնակավայր Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում։ Ըստ Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ այն հանդիսանում է Մարտակերտի շրջանի տարածք, իսկ ըստ Ադրբեջանի վարչաատարածքային բաժանման՝ համարվում է Քելբաջարի շրջանի բնակավայր։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղը գտնվում է Մռավի լեռնաշղթայի Հակառակաբերդի լեռների արևմտյան լանջերին՝ Թարթառ գետի աջակողմյան Աղդաբան վտակի ձախ ափին, ծովի մակարդակից 1540 մ բարձրության վրա։
Նախկին բնակավայրի 7 կմ դեպի հարավ-արևմուտք գտնվում է Դադիվանք գյուղ։ Մոտավորապես նույնքան հեռու՝ հարավում են գտնվում Նոր Էրքեջ և Չարեքտար գյուղերը։


== Պատմություն ==
Դեռեւս 1894 թվականին  Էջմիածնի վանքի վանահայր, հնագետ, բանահավաք, բանասեր Խաչիկ վարդապետ Դադյանը Աղդաբան գյուղի շրջակայքում ուսումնասիրություններ կատարելիս համանուն գետի մոտ և Աղդաբան գյուղի մոտակայքում գտնվող բլրի վրա հայտնաբերել է պատմական մեծ արժեք ներկայացնող երկու հայերեն լեզվով արձանագիր խաչքարեր։ Խաչքարերից առաջինի վրա արձանագրված է. «ՈԾԲ (1203 թ.) էր թուականն ես Գերգա Հասան որդիք նա Եաւրովին կանգնեցեաք զխաչս մեր աղբայր Աղբասրա, յաղաւթս յիշեցեք»։
Աղդաբան նախկին բնակավայրը ձևավորվել է 19-րդ դարի վերջերին մոտակայքում ձևավորված Չայղովուշան գյուղի թուրք հովիվների կողմից։ Խորհրդային տարիներին թուրքաբնակ գյուղի տարածքը առանձնացվել է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի Մարտակերտի շրջանից և անկլավի կարգավիճակով միացվել Խորհրդային Ադրբեջանի Քելբաջարի շրջանին։


=== Արցախյան ազատամարտ ===

1991 թվականի սեպտեմբերի 22-ի ականանետներով, կարաբիններով, ավտոմատներով, գնդացիրներով, նռնականետներով զինված ադրբեջանականցիները հարձակվել են Մարտակերտի շրջանի Չափար գյուղի վրա։ Հարձակումն սկսվել է մոտավորապես ժամը 21։00-ին Մարտակերտի շրջանի Խմերեթ-Քերավենդ գյուղի կողմից, այնուհետև նրանց միացել են նաև Աղդաբան գյուղից ուղղաթիռներով տեղափոխված Ադրբեջանի օմօնականները։
1991 թվականի սեպտեմբերի 23-ի կեսօրից հետո Աղդաբանի կողմից ադրբեջանական զինված կազմավորումները ընդհուպ մոտեցել են Չափար գյուղին։ Ադրբեջանցիները սպանել են Սերգեյ Մարտիրոսյանին, Վալերի Սարգսյանին, Մհեր Էմիրյանին, Լեոնիդ Գրիգորյանին և 13-ամյա դպրոցական Վախթանգ Սարգսյանին, խոշտանգել նրանց դիակներր։ Դրանից հետո Չափար գյուղի ինքնապաշտպանական ջոկատի և ադրբեջանական հարձակվող զինված կազմավորումների միջև տեղի է ունեցել մարտ։ Հայկական կողմից թեթև վիրավորվել են չորս գյուղացիներ, իսկ ադրբեջանցիները նահանջել են՝ ունենալով սպանվածներ և վիրավորներ։
1992 թվականի ապրիլի 8-ին Արցախի պաշտպանության բանակի կողմից վնասազերծվում են Աղդաբան և հարակից Չայղովշան գյուղերում տեղակայված ադրբեջանական զինված ուժերի հենակետերը, որտեղից հրետակոծվում էին Հաթերքի ենթաշրջանի գյուղերը։
1992 թվականի հուլիսի 31-ին Աղդաբան գյուղի մոտ Մարտակերտի հայկական ջոկատների և ադրբեջանական զինված ուժերի ստորաբաժանումների միջև տեղի են ունեցել մարտեր, որի ընթացքում հայկական կողմն ադրբեջանցիներից առգրավել է չորս զրահատեխնիկա և չորս թնդանոթ։
1993 թվականի մարտի 29-ին Արցախի պաշտպանության բանակի ստորաբաժանումների կողմից Չարեքտար, Աղդաբան, Չայղովշան, Ենիքենղ, Աղջաքենդ գյուղերում վնասազերծվել և ոչնչացվել են Ադրբեջանի զինված ուժերի կրակակետերը։
1991-1994 թվականներին տեղի ունեցած Արցախյան ազատամարտի ընթացքում Արցախի պաշտպանության բանակի կողմից ազատագրվել է Աղդաբան բնակավայրի տարածքը։


=== Արցախյան ազատամարտ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Պրիգարովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոզելշչինսկի շրջան)

Պրիգարովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Пригарівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրիգարովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1615 մարդ։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մոտոլիու դե Սեգառա

Մոտոլիու դե Սեգառա (իսպ.՝ Montolíu de Segarra, բասկ.՝ Montoliu de Segarra, կատ.՝ Montoliu de Segarra), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեգառա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 29,5 կմ²։ Բնակչությունը՝ 197 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-10-09 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Մնացական Նահապետյան

Մնացական Հովհաննեսի Նահապետյան (դեկտեմբերի 1, 1910(1910-12-01), Գանձակ, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հուլիսի 18, 1983(1983-07-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1973), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1956 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1931 թվականից Կրել է նաև Արճեշենց Քաջբերունի գրական անունը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Վասպուրական աշխարհի Արճեշ քաղաքին մերձ Գանձակ գյուղում։ Մեծ եղեռնի տարիներին նրանց բնահան եղած ընտանիքը բնակություն է հաստատել Կոտայքի շրջանի Ողջաբերդ գյուղում։ 1931 թվականին ավարտել է Երևանի քաղլուսվարական տեխնիկումը, 1940 թվականին՝ Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ Սովորել և ավարտել է նաև նույն ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1931-1936 թվականներին Գորիսում, Հոկտեմբերյանում և Երևանում աշխատել է որպես կոմերտմիության շրջկոմի քարտուղար։ 1937 թվականին եղել է «Ավանգարդ» թերթի խմբագիրը, 1938-1939 թվականներին՝ ՀԿԿ Երևանի Սպանդարյանի կուսշրջկոմի քարտուղար։ 1941-1945 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1945 թվականից դասախոսել է Երևանի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։ 1948 թվականին «Նաիրի Զարյանի ստեղծագործությունը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական թեկնածուի աստիճան։ 1959-1961 թվականներին ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության կոմիտեի բուհերի վարչության պետն էր, 1961-1965 թվականներին՝ Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտի ռեկտորը, 1966-1971 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի տնօրենի տեղակալը, 1971-1974 թվականներին «Լույս» հրատարակչության տնօրենը, 1974-1977 թվականներին՝ ՀԽՍՀ լուսավորության մինիստրության մանկավարժական գիտությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրենը։ Մահացել է Երևանում։


== Մ. Նահապետյանի երկերի մատենագրություն ==
Հովհաննես Թումանյանը ժողովուրդների բարեկամության ու խաղաղության երգիչ, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1954, 32 էջ։
Ավետիք Իսահակյան, Երևան, Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1955, 36 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալայա Ցվիլյա

Մալայա Ցվիլյա (ուկրաիներեն՝ Мала Цвіля), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Ցվիլյա գյուղում բնակվում էր 280 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1468 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 190,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ակամիր

Ակամիր, իջևան Դաշտային Կիլիկիայում, Պիռամոս գետի ձախ կողմում, Թիլ բերդի դիմաց։ Հիշատակված է Անտիոքի իշխան 1149 և 1163 թվականների պարգևագրերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մայր Հայաստան (այլ կիրառումներ)

«Մայր Հայաստան» անվանումը կարող է վերաբերել հետևյալ հուշարձաններին.

Մայր Հայաստան, հուշահամալիր Երևանում
Մայր Հայաստան, հուշարձան Գյումրիում
Քրոնոտոպ

Քրոնոտոպ (հունարեն՝ χρόνος «ժամանակ» և հունարեն՝ τόπος «տեղ»), տարածաժամանակային կոորդինատների օրինաչափ կապ։


== Ծագումը ==
«Քրոնոտոպ» եզրույթն առաջին անգամ իր ֆիզիոլոգիական հետազոտություններում գործածել է Ա. Ուխտոմսկին, այնուհետև այն հումանիտար գիտությունների դաշտ է ներմուծվել Միխայիլ Բախտինի կողմից:«Ուխտոմսկին ելնում էր այն հանգամանքից, որ տարաժամանակությունը ներդաշնակության արդյունք է՝ ժամանակի, արագության, գործողության ռիթմի, ինչպես նաև դրա կատարման առանձին տարրերի ժամկետների շաղկապվածությունը, որը որոշակի գործառույթներ ունեցող կենտրոն է ստեղծում տարածականորեն առանձին խմբերից»։ Ուխտոմսկին ելնում է նաև Ա. Էյնշտեյնի դրույթներից՝ հիշատակելով «Ժամանակ-տարածություն»- ը՝ ժամանակի և տարածության միաձուլումը։ Սակայն այդ հասկացությունը նա ներմուծում է մարդու ընկալման համատեքստում. «Քրոնոտոպի տեսանկյունից այժմ արդեն գոյություն ունեն ոչ թե առանձին կետեր, այլ կենդանի և իրականությունից 
անբաժանելի դեպքեր »:


== Բախտինյան քրոնոտոպ ==
«Քրոնոտոպ» ասելով՝ Բախտինը ևս հասկանում է ժամանակի և տարածության «էական փոխկապվածությունը»
«Գրականության մեջ քրոնոտոպն էական ժանրային նշանակություն ունի։ Կարելի է պարզապես ասել, որ հենց քրոնոտոպի միջոցով են որոշվում ժանրը և ժանրի տարատեսակները, ըստ որում՝ գեղարվեստական իրականության մեջ քրոնոտոպի առաջատարը ժամանակն է։ Իբրև ձևական - բովանդակային կարգ (կատեգորիա)՝  զգալիորեն հենց քրոնոտոպն է գրականության մեջ ձևավորում մարդու կերպարը, իսկ այդ կերպարը միշտ էականորեն քրոնոտոպային՝ տարածաժամանակային է։
Իրական պատմական քրոնոտոպի յուրացումը գրականության մեջ  ընթացել է դժվարություններով և ընդհատումներով. յուրացրել են  քրոնոտոպի որոշակի՝ պատմական տվյալ ժամանակին մատչելի կողմերը, իրական քրոնոտոպի գեղարվեստական յուրացման միայն որոշակի ձևեր են մշակվել։ Սկզբնական շրջանում արդյունավետ ժանրային այս ձևերը (ֆորմաները) ամրագրվում էին ավանդույթի կարգով և իրենց զարգացման մեջ համառորեն շարունակում էին գոյություն ունենալ նաև այն ժամանակ, երբ ամբողջովին կորցրած էին լինում իրենց իրական և հավասարակշռված (ադեկվատ) նշանակությունը։ Այստեղից էլ, հենց, գրականության մեջ  ծագում են խորապես տարաժամանակյա երևույթները։
Բախտինի աշխատությունների շնորհիվ եզրույթը նշանակալի ճանաչում գտավ ինչպես ռուսական, այնպես էլ եվրոպական փիլիսոփայական - մշակութային դաշտում։ Պատմաբաններից այն հաճախ է կիրառել Արոն Գուրևիչը։


== Քրոնոտոպը սոցիալական փիլիսոփայության մեջ ==
«Քրոնոտոպ» ասելով՝ սոցիալական փիլիսոփայության մեջ հասկանում են տիպական հաղորդակցային իրավիճակ, որը կրկնվում է որոշակի ժամանակի և տարածության մեջ։ Հայտնի են դպրոցական դասի քրոնոտոպը, որում հաղորդակցման ձևերը ամրագրված են ուսուցման ավանդույթներով, հիվանդասենյակի քրոնոտոպը, որտեղ դոմինանտ կարգուկանոնը (բուժվելու սուր ցանկությունը, հույսերը, կասկածները, տան կարոտը) յուրահատուկ դրոշմ են դնում հաղորդակցման և մյուս գործընթացների վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Իստան

Իստան (իսպ.՝ Istán), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոստա դել Սոլ Օքսիդենտալ շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 100 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1486 մարդ ( 2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 78 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ռոնի Ջեյմս Դիո

Ռոնի Ջեյմս Դիոն (անգլ.՝ Ronnie James Dio, իսկական անուն ազգանունը՝ Ռոնալդ Ջեյմս Պադավոնա, անգլ.՝ Ronald James Padavona, հուլիսի 10, 1942(1942-07-10), Պորտսմութ (Նյու Հեմփշիր), Ռոքինգհեմ շրջան, Նյու Հեմփշիր, ԱՄՆ - մայիսի 16, 2010(2010-05-16)[…], Հյուստոն), իտալական արմատներով ամերիկացի լեգենդար ռոք երգիչ երաժիշտ է, ծնված 1942 թվականի հուլիսի 10-ին։
Համարվում է բոլոր ազգերի ու ժամանակների լավագույն ռոք և մեթալ վոկալիստներից մեկը։ Հայտնի է իր հզոր վոկալային տվյալներով։ Ռոնի Ջեյմս Դիոն կարողացավ մինչև իր կյանքի վերջին տարիները պահպանել իր հզոր ձայնը բարձր մակարդակի վրա։
Նա հայտնի դարձավ իր ելույթներով անգլիական հայտնի և լեգենդար ռոք խումբ Բլեք Սաբաթ-ի կազմում 1979-1982 թվականներին։ Մահացել է 2010 թվականի մայիսի 10-ին ստամոքսի քաղցկեղից 67 տարեկան հասակում։ Իր ամբողջ երաժշտական կարիերայի ընթացքում վաճառել է 47 միլիոն օրինակ ալբոմ ամբողջ աշխարհում։ Շատ ռոք երաժիշտներ նրան համարում էին լավագույններից մեկը իր գործում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Ронни Джеймса Дио и группы Dio
Российский фан-сайт сайт Ронни Джеймса Дио и группы Dio
Аналитическая статья Алана Жуковского, посвящённая памяти Ронни Джеймса Дио («Звуки.ру»)
Dio на Encyclopaedia Metallum
http://www.metal-cd.ru/group/dio.html Archived 2009-12-14 at the Wayback Machine.
(9208) Տեկանոտոշի

(9208) Տեկանոտոշի (անգլ.՝ Takanotoshi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,741167 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4637 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0186 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1657,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217171 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,43° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9208) Տեկանոտոշի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լաս Տրես Վիլյաս

Լաս Տրես Վիլյաս (իսպ.՝ Las Tres Villas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ալմերիա պրովինցիայում Անդալուսիա ինքնավար մարզում։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Լոս Ֆիլաբրես Տաբերնես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 85 կմ2։ Բնակչությունը` 655 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 57 կմ հեռավորության վրա։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լաս Տրես Վիլյաս Archived 2008-09-05 at the Wayback Machine.
Լաս Տրես Վիլյաս
Լաս Տրես Վիլյաս Archived 2007-03-11 at the Wayback Machine.
Լիսանդրո Էսեկիել Լոպես

Լիսանդրո Էսեկիել Լոպես (անգլ.՝ Lisandro Ezequiel López, սեպտեմբերի 1, 1989(1989-09-01), Villa Constitución), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս պորտուգալական «Բենֆիկայի» և Արգենտինայի հավաքականի կազմում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Բենֆիկա» ===
2013 թվականի հուլիսի 10-ին Լիսանդրոն պայմանագիր է կնքել պորտուգալական «Բենֆիկանյ» հետ։ Նա թիմի հետ կնքել է 5-ամյա պայմանագիր, և նրա հրաժարագինը ըստ այդ պայմանագրի կազմելու էր 35 միլիոն եվրո։
2013/14 մրցաշրջանում Լիսանդրոն վարձավճարով հանդես է եկել իսպանական «Խետաֆեում»։
«Բենֆիկայկ» կազմում Լոպեսն իր դեբյուտը նշել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ «Արոուկայի» դեմ խաղում։


== Վիճակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը «Բենֆիկայի» պաշտոնական կայքում Archived 2016-07-03 at the Wayback Machine.
Ախվախսկի շրջան (Դաղստան)

Ախվախսկի շրջան (ռուս.՝ Ахвахский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1933 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կարատա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 291,1 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 21326 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 73,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Բելզ

Բելզ (ուկրաիներեն՝ Белз), քաղաք Ուկրաինայի Լվովի մարզի Սոկալի շրջանում, շրջանային նշանակության քաղաք։
2011 թվականի տվյալներով Բելզ քաղաքում բնակվում էր 2 359 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,85 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ելիզավետինո (այլ կիրառումներ)

Ելիզավետինո, կարող է վերաբերել՝

Ելիզավետինո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Ելիզավետինո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Ելիզավետինո - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Ելիզավետինո - գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում։
Ելիզավետինո - գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Ելիզավետինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Ժոնեթ

Ժոնեթ (վրաց.՝ ჟონეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ծղալտուբոյի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 310 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծղալտուբոից հեռու է 40 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 334 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսան Կարապետյան (նկարիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսան Կարապետյան (այլ կիրառումներ)Ալեքսան Գառնիկի Կարապետյան (հունվարի 15, 1941(1941-01-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1961 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1967 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1979 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ 1971-1993 թվականներին դասավանդել է Էջմիածնի նկարչական դպրոցում,
1993-1998 թվականներին՝ ՀՀ մանկական գեղագիտական դաստիարակության փորձարարական կենտրոնում։


== Ստեղծագործություններ ==
Ստեղծել է կոմպոզիցիաներ։

«Գարուն», 1976
«Հոգու թռիչք», 1976
«Սիրո անուրջներ» (շարք 1978 թվականից)
Հավերժության գաղտնիքը, 1983
«Բարեկամության պար», 1984
«Թղթե քրմերի անկումը», 1990
«Մերկ կանայք» (շարք 1991 թվականից)
Ստեղծել է այլաբանական պատկերներ՝ նվիրված Հայաստանում քրիստոնեության ընդունման 1700-ամյակին (շարք 2000 թվականից)
«Հանդգնության հավերժումը» (շարք 2004)Գրաֆիկ աշխատանքներից է՝

«Պերճանքի խրախճանքը» շարք (1997 թվականից)Ձևավորել, նկարազարդել է ամսագրեր, գրքեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Արջանոցի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզում՝ պետական սեփականություն հանդիսացող պահուստային ֆոնդի հողերում գտնվող Արջանոց գյուղատեղիի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 8 հուշարձան (1 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոչելնի-Սյուրբեևո

Նովոչելնի-Սյուրբեևո (ռուս.՝ Новочелны-Сюрбеево, չուվաշերեն՝ Аслă Çĕрпӳел), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Կոմսոմոլսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(8898) Լիննեա

(8898) Լիննեա (անգլ.՝ Linnaea), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Գարի Էմերսոնի կողմից Գոլդենում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,432963 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9598 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9061 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1386,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259717 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,99° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8898) Լիննեա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սեդրակ Մարմարյան

Սեդրակ Մարմարյան (մոտ 1880, Տրապիզոն, Տրապիզոնի նահանգ- 1951, Ալեքսանդրիա), հայ բժիշկ, ազգային և հասարակական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է մոտ 1880 թվականին, Տրապիզոնի նահանգի կենտրոն Տրապիզոն քաղաքում՝ տեղի համբավավոր կաթոլիկ Մարմարյանների գերդաստանում, որը շատ մտավորականներ ու կղերական գործիչներ է տվել։ Նախնական կրթություն ստացել է Տրապիզոնում, միջնակարգը՝ Իտալիայում։ 1907 թվականին ավարտել է Իտալիայի Պադովա քաղաքի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։
1907 թվականին վերադարձել է Տրապիզոն և զբաղվել բժշկությամբ։ Եղել է նաև ճանաչված ազգային և հասարակական գործիչ։ Մեկնել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքը, որտեղ բնակվում էին հարազատները, և բժշկությամբ զբաղվելու արտոնագիր հանել։ Սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմն սկսվելու պատճառով վերադարձել է Տրապիզոն, զորակոչվել օսմանյան բանակ և զինվորական հիվանդանոցում զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1915 թվականին՝ զինվորական ծառայության ընթացքում, տարագրվել է Մելիտինե, ուր հրաշքով ազատվել է սպանդից և տեղի հիվանդանոցում բժշկի պաշտոն ստացել։ 1918 թվականին՝ պատերազմի ավարտից հետո վերադարձել է Տրապիզոն։
1918 թվականի վերջին Տրապիզոնում հիմնել է Բուլղարահայ Կարմիր խաչի հիվանդանոց։ 1926 թվականին տեղափոխվել է Եգիպտոս, հաստատվել Ալեքսանդրիայում, ուր բացել է սեփական դարմանատուն և զբաղվել բժշկությամբ։ Եղել է ներքին և մանկական հիվանդությունների ճանաչված մասնագետ և սիրված ու հարգված քաղաքացի։ Կյանքի վերջին տարիներին Ալեքսանդրիայի հայ դարմանատանն է աշխատել։ Ունեցել է 7 երեխա, որոնցից երկուսը մահացել են՝ մեծ վիշտ պատճառելով բժշկին։ Մահացել է 1951 թվականին Ալեքսանդրիայում՝ մոտ 71 տարեկանում։


== Գրականություն ==
Յովակիմեան (Արշակունի) Յովակիմ, Պատմութիւն Հայկական Պոնտոսի, Պէյրութ, 1967։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Սերկովո (գյուղ, Գորոդեցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍերկովոՍերկովո (ռուս.՝ Серково), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գորոդեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աբդուռահման (հովիտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբդուռահման (այլ կիրառումներ)Աբդուռահման, հովիտ Թուրքիայի Էրզրումի նահանգում, Էրզրում քաղաքից արևմուտք։ Աբդուռահմանը կազմում է Էրզրումի սարահարթի հարավարևմտյան մի փոքր հատվածը։


== Ծանոթագրություններ ==
Տիխտա (Ինյայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տիխտա (այլ կիրառումներ)Տիխտա  (ռուս.՝ Тыхта ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ինյա գետն է, գետի ենթաավազանը Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Յուսկի

Յուսկի (ռուս.՝ Юськи, ուդմ.՝ Юсь), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 970 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մումուխի լեռներ

Մումուխի լեռներ, լեռներ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Եղնախաղի լեռների համակարգում, Արփի լճի ջրամբարի հարավարևելյան ափամերձ գոտում, Զարիշատ գյուղից 5 կմ հարավ-արևելք։ Ամենաբարձր գագաթը համանուն լեռն է (2314 մ), երկարությունը՝ 5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնայա Պոլյանա (Պեսչանոկոպսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնայա Պոլյանա (այլ կիրառումներ)Կրասնայա Պոլյանա (ռուս.՝ Красная Поляна), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Պեսչանոկոպսկի շրջանում։ Կրասնոպոլյանսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ 
2002 տվյալներով բնակչությունը կազմում է 3 734 մարդ։
(9520) 1978 VV6

(9520) 1978 VV6, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էլեանորա Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,247399 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7863 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7085 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1230,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292539 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,82° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9520) 1978 VV6 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արմեն Ավետիսյան (այլ կիրառումներ)

Արմեն Ավետիսյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.

Արմեն Արտաշեսի Ավետիսյան - ՀՀ պետական գործիչ, 2001-2008 թթ. ՀՀ ԿԱ Մաքսային պետական կոմիտեի նախագահ։
Արմեն Վանիկի Ավետիսյան - քաղաքական գործիչ, Հայ արիական միաբանության առաջնորդ։
Պոլ Դիրակ

Պոլ Ադրիեն Մորիս Դիրակ (անգլ.՝ Paul Adrien Maurice Dirac, օգոստոսի 8, 1902(1902-08-08)[…], Բրիստոլ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հոկտեմբերի 20, 1984(1984-10-20)[…], Թալահասի, ԱՄՆ), անգլիացի ֆիզիկոս, տեսաբան, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1930 թ.)։ Մի շարք երկրների ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների, այդ թվում նաև ՍՍՀՄ ԳԱ 1931 թվականից արտասահմանյան անդամ։


== Կենսագրություն ==
Դիրակ Պոլ Ադրիեն Մորիսը ծնվել է 1902 թ. օգոստոսի 8-ին Բրիստոլ քաղաքում։ Սովորել է Բրիստոլի, ապա Քեմբրիջի համալսարաններում ավարտել է 1924 թվականին։ 1932 թվականից Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր։ Դիրակը կառուցել է քվանտային մեխանիկայի, այսպես կոչված, ձևափոխությունների տեսությունը 1926-1927 թթ., մշակել է ճառագայթման քվանտային տեսության հիմունքները։ Էնրիկո Ֆերմիի հետ մեծ ավանդ է ներդրել քվանտային վիճակագրության բնագավառում (Ֆերմի-Դիրակի վիճակագրություն), մասնավորապես պարզել բաշխման վիճակագրական բնույթի և ալիքային ֆունկցիայի սիմետրիայի հատկությունների կապը 1925 թվականին։ 1928 թվականին ստեղծել է էլեկտրոնի շարժման ռելյատիվիստական տեսությունը, որը հնարավորություն տվեց բացատրել մի շարք ֆիզիկական երևույթներ և կանխատեսել պոզիտրոնի գոյությունը։ Դաշտի քվանտային տեսության տարբեր բնագավառներին են նվիրված նաև Դիրակի մի շարք ուրիշ աշխատանքներ, նա առաջինն է կիրառել երկրորդային քվանտացման մեթոդը 1927 թվականին, որը հետագայում լայն տարածում գտավ տեսական ֆիզիկայում։ Դիրակը Էրվին Շրյոդինգերի հետ 1933 թ. արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ քվանտային մեխանիկայի վերաբերյալ աշխատությունների և էլեկտրոնային տեսության զարգացման համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոմոժակով (աուլ, Ուստ-Աբականսկի շրջան)

Դոմոժակով (ռուս.՝ Доможаков, խակ.՝ Томзехал), աուլ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ուստ-Աբականսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1041 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(9209) 1994 UK1

(9209) 1994 UK1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,749238 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9626 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5359 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1665,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,216215 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,49° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9209) 1994 UK1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թել-Թեխիմ

Թել-Թեխիմ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կարտախիմա

Կարտախիմա (իսպ.՝ Cartajima)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 22 կմ2։ Բնակչությունը՝ 266 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 108  կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք Archived 2013-05-31 at the Wayback Machine.
Քարհատ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քարհատ (այլ կիրառումներ)Քարհատ, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սիսիան գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Սարվարդ լեռան հարավարևելյան լանջերից և Արևիս գյուղի մոտ միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 8,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիսելոկ (գյուղ, Նովոուշիցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիսելոկՎիսելոկ (ուկրաիներեն՝ Виселок), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիսելոկ գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,384 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 197,92 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)