Ֆամկե Յանսեն

Ֆամկե Բյոմեր Յանսեն (հոլ.՝ Famke Beumer Janssen, նոյեմբերի 5, 1964(1964-11-05), Ամստելվեյն, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ), նիդերլանդացի դերասանուհի, մոդել և կինոռեժիսոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1964 թվականի նոյեմբերի 5-ին Ամստերդամում, Նիդերլանդներ։ Իր մոդելի կարիերայի սկզբին տեղափոխվել է ԱՄՆ-ը, որտեղ աշխատել է Իվա Սեն-Լորենի մոդայի տանը, միաժամանակ սովորելով դերասանական արվեստ Կոլումբիայի համալսարանում։ Առաջին անգամ նրա էկրաններին հայտնվելը կապված է եղել գովազդի հետ. Ֆամկեն եղել է հրավիրված դերասանուհի «Աստղային ճանապարհ. Հաջորդ սերունդը» և «Մելրոուզ Փլեյս» հեռուստասերիալներում։ Մի քանի աննկատ մնացած դերերից հետո, մեծ էկրաններին Յանսենը հայտնվել է Ջեյմս Բոնդի հակառակորդուհու դերով «Ոսկե աչքը» ֆիլմում։  Բռնությամբ տարված ռուս մարդասպան՝ Քսենի Օնաթոփի դերը, ինչպես նաև ամբողջ աշխարհին հայտնի Մարտինա Քեմփելի պատկերի հաջողությունը դերասանուհուն բերեցին մեծ ճանաչում։ Նրա հերոսուհու՝ Քնեսի Օնաթոփի մահը, «Ոսկե աչքը» ֆիլմում համարվում է ամենահայտնի կինոմահերից մեկը։
Լրտես 007-ի մասին ֆրանշիզին մասնակցելուց հետո Յամկեն նկարահանվել է մի քանի հոլիվուդյան ֆիլմերում, որոնք մեծ հաջողությունների են հասել. «Վերելք անդունդից», «Ֆակուլտետ» (ռեժիսոր՝ Ռոբերտ Ռոդրիգես), «Մի՛ ասա ոչ մի խոսք» (Ֆամկեն խաղացել է Մայքլ Դուգլասի հետ), «Գիշերային հոգիների տունը», «Պահմտոցի» (Ռոբերտ Դե Նիրոյի հետ) և այլն։ Բացի այդ, դերասանուհին խաղացել է ոչ մեծ դեր Վուդի Ալլենի «Հայտնին» ֆիլմում։ Միայն թե նրա գլխավոր հաջողություն է համարվում մասնակցությունը հայտնի «Իքս մարդիկ» կոմիքսի էկրանավորմանը. Ֆամկեն նկարահանվել է բոլոր երեք սերիաներում՝ մուտանտ Ջին Գրեյի (երրորդ, եզրափակիչ սերիայում՝ Մռայլ Փյունիկ անունով) դերում։ Նրա հերոսուհին ունի յուրահատուկ տելեկինետիկ և տելեպատիկ ունակություններ, մահանում է երկրորդ սերիայում, միայն թե վերակենդանանում է մռայլ կերպարանքով տրիլոգիայի եզրափակիչ մասում։
Ընտրվել է չարագործ Սերլինի դերում «Սևազգեստ մարդիկ» ֆիլմի շարունակությունում, ինչպես նաև Տերմինատրիկոյի դերում «Տերմինատոր 3. Մեքենաների ապստամբությունը» ֆիլմում։
Ֆամկեն շարունակում է աշխատել նաև հեռուստատեսությունում։ Պլաստիկ վիաբույժների մասին հայտնի «Մարմնի մասեր» հեռուստասերիալի երկրորդ սեզոնում նա խաղացել է Ավի Մուրի դերը՝ հրապուրիչ անձնական մարզիչի, հմտորեն շահարկում է որդուն, ֆիլմի գլխավոր հերոսներից մեկին։ Հեռուստադիտողները ցնցված էին Յանսենի հերոսուհու պատմությունից. Ավան պարզվում է, որ հմտորեն վիրահատված տղամարդ է։ Ֆամկեն ստացել է ամենահաճո կարծիքները այդ դերի համար, քննադատների և հեռուստադիտողների կողմից։
2006 թվականին Ֆամկե Յանսենը նկարահանվել է «Իքս մարդիկ։ Վերջին մարտը» ֆիլմի երրորդ մասում, ինչպես նաև ռազմական «The Four Saints » դրամայում և «The Treatment» կատակերգությունում: Բացի այդ, Ֆամկեն մասնակցել է «The Ten» կատակերգության աստղային կազմին, որը պատմում է տասը պատմություն, հիմնված քրիստոնեական տասը պատվիրանների վրա (ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2007 թվականին)։
2011 թվականին կայացել է Ֆամկեի առաջնաելույթը որպես ռեժիսոր «Վատ մայրիկը» դրամայում, որում նկարահանվել են այնպիսի աստղեր, ինչպիսիք են՝  Միլա Յովովիչը, Բիլ Փուլմանը և Մարսիյա Քրոսը։ Նա եղել է նաև այս ֆիլմի սցենարի հեղինակը և պրոդյուսերը։


== Անձնական կյանք ==
1995 թվականին ամուսնացել է ռեժիսոր և սցենարիստ Քիփ Ուիլյամսի հետ, ով հայտնի ճարտարապետ՝ Թոդ Ուիլյամսի որդին է։ 2000 թվականին նրանք բաժանվել են։ Երեխաներ չունեն։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ռեժիսոր ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


=== Մրցանակներ ===
2006 թվական — High Falls Film Festival — «Սյուզաննա Բ. Էնթքնի „Ձախողումն անհնարի է“» մրցանակ «The Treatment» ֆիլմի համար։
2006 թվական — Միջազգային կինոփառատոն Հեմփթոնում — «Ոսկե ծովաստղ» մրցանակ։
2007 թվական — Սատուրն — «Երկրորդական լավագույն դերասանուհի» «Իքս մարդիկ։ Վերջին մարտը» ֆիլմի համար։
2007 թվական — Միջազգային կինոփառատոն Հեմփթոնում — Հատուկ մրցանակ «Գետի շրջադարձ» ֆիլմի համար։
2007 թվական — Միջազգային կինոփառատոն Հեմփթոնում — Հատուկ ճանաչում («Լավագույն դերասանուհի» կատեգորիայում) «Գետի շրջադարձը» ֆիլմի համար։


=== Անվանակարգեր ===
1996 թվական — MTV Movie Awards — «Լավագույն ծեծկռտուք» «Ոսկե աչքը» ֆիլմի համար։
2000 թվական — Blockbuster Entertainment Awards — «Սարսափ ֆիլմերի սիրելի դերասանուհի»  «Գիշերային հոգիների տունը» ֆիլմի համար։
2001 թվական — Blockbuster Entertainment Awards — «Ֆանտաստիկ ֆիլմերի սիրելի դերասանուհի » «Իքս մարդիկ» ֆիլմի համար։
2006 թվական — Teen Choice Awards — «Լավագույն համբույր» «Իքս մարդիկ։ Վերջին մարտը» ֆիլմի համար։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Նիդերլանդերենից Ֆամկե անունը թարգմանվում է որպես «փոքրիկ աղջիկ»։
Ֆակեի հասակը 180 սմ է։ Դերասանուհին «հայտնի» է իր ոտքի մեծ չափսերով՝ 42:
Ֆամկեն տիրապետում է անգլերենի, ֆրանսերենի, նիդերլանդերենի և գերմաներենի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆամկե Յանսեն. «Երբեք մի՛ հանձնվիր» (հարցազրույց)
Ֆամկե Յանսեն (անգլ.) Internet Movie Database կայքում