armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Քիմիական տարրերի ցանկ


== Ցանկ ==
Շեղ տառատեսակով տրված են ժամանակավոր անվանումներով քիմիական տարրերը։


== Տես նաև ==
Քիմիական տարրեր


== Աղբյուրներ ==
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2
Մոիսեևկա (գյուղ, Եմելչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոիսեևկա (այլ կիրառումներ)Մոիսեևկա (ուկրաիներեն՝ Мойсіївка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մոիսեևկա գյուղում բնակվում էր 50 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,256 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 195,31 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մալայա Սեյա

Մալայա Սեյա (ռուս.՝ Малая Сея, խակ.՝ Кчичиғ-Сии), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Տաշտիպսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Carousel

«Carousel», Մելանի Մարտինեսի առաջնաելույթային «Dollhouse» մինի ալբոմի և «Cry Baby» ստուդիական ալբոմի երգը։ Տեսահոլովակը թողարկվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։ Այն դարձել է «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» հեռուստասերիալի սաունդթրեքը։


== Պատմություն ==
Երգը, որպես սաունդթրեք հնչել է «Ամերիկյան սարսափ պամտություն․ Հրեշների կրկեսը» հեռուստասերիալում։ Մելանին ասել է, որ «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» հեռուստասերիալը իր ամենասիրելի շոուն է և երբ լսել է նոր եթերաշրջանի թողարկվելու մասին, առաջարկել է գրել երգի սաունդթրեքը։ Մեկ տարի լռությունից հետո, հեռուստասերիալի նոր եթերաշրջանի սկսվելուց 2 օր առաջ նրան կանչեցին հեռուստաընկերություն և համաձայնվեցին նրա առաջարկի հետ;


== Տեսահոլովակ ==
Լինսդեյ Պարկերը մի անգամ Մելանի Մարտինեսի մասին ասել է. «Մելանին «Ամերիկայի ձայնը» նախագծից անցավ «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» և նրա այդ երգը ու տեսահոլովակը իսկապես լավն են։ Նրա այդ երգը շատ համապատասխան են Հելոուինին և արաժանի էր «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» հեռուստասերիալում հնչելու համար»։


== Երգացանկ ==


== Չարթեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական տեսահոլովակ ՅուԹյուբում
Բոլոտնիցա (գյուղ, Նարոդիչի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոլոտնիցա (այլ կիրառումներ)Բոլոտնիցա (ուկրաիներեն՝ Болотниця), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1878 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոլոտնիցա գյուղում բնակվում էր 313 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1301 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 240,58 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մակաիբայի գավառ

Մակաիբայի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Macaíba), գավառ Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգում։ Մտնում է Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի արևելյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 283 561 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 2103,409 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 134,8 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 1 082 239 647,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 4 127,15 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,670


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Սեարա Միրին
Մակաիբա
Նիզիյա Ֆլորեստա
Սան Գոնսալու դու Ամարանտի
Սան Ժոզե դի Միպիբու
Տերնովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տերնովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Տերնովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Тернівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տերնովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1757 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 74.41 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23.61 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Գյոքսու (Դերջանի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյոքսու (այլ կիրառումներ)Գյոքսու, գետ Եփրատի ավազանում, նրա ձախակողմյան վտակ Դերջան գետի օժանդակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեիդ Ահմեդ

Սեիդ Ահմեդ, գյուղակ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում է Կապան քաղաքից 25 կմ արևելք, Բարգուշատ գետի աջափնյա մասում։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պյոտր Իլյիչով

Պյոտր Իլյիչով (ռուս.՝ Пётр Викторович Ильичёв, մարտի 11, 1966(1966-03-11), Պոդոլսկ, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս դիվանագետ։ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության միջազգային կազմակերպությունների դեպարտամենտի տնօրեն։
2013 թվականի դեկտեմբերի 6-ից մինչև 2018 թվականի փետրվարի 8-ը զբաղեցրել Է ՄԱԿ-ում Ռուսաստանի Դաշնության մշտական ներկայացուցչի առաջին տեղակալի պաշտոնը։ 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2013 թվական)։
Նախկինում ՄԱԿ-ում և ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում Ռուսաստանի Դաշնության գործերի ժամանակավոր հավատարմատարն է 2017 թվականի փետրվարի 24-ից հուլիսի 26-ը։


== Կենսագրություն ==
1983 թվականին ավարտել է Պոդոլսկի թիվ 17 դպրոցը՝ ոսկե մեդալով։ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական համալսարանի շրջանավարտ։ Տիրապետում է անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։
Աշխատել է Մավրիկիոսում ԽՍՀՄ դեսպանատանը, Քենիայում և ԱՄՆ-ում Ռուսաստանի դեսպանատներում։ ԱԳՆ կենտրոնական ապարատում պաշտոններ է զբաղեցրել Աֆրիկայի դեպարտամենտում և միջազգային կազմակերպությունների դեպարտամենտում, որտեղ մինչև վերջին արտասահմանյան գործուղումը եղել է բաժնի պետ և ապա փոխտնօրեն։
2012 թվականից ՄԱԿ-ում Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցչությունում՝ Նյու Յորքում, սկզբում որպես մշտական ներկայացուցչի տեղակալ, հետագայում ՝ որպես Վիտալի Չուրկինի առաջին տեղակալ։
2017 թվականի փետրվարի 20-ից, ՄԱԿ-ում Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցիչ Վիտալի Չուրկինի մահից հետո, դարձել Է ՄԱԿ-ում և ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում Ռուսաստանի Դաշնության մշտական ներկայացուցչի պաշտոնակատար։ 4 օր անց պաշտոնապես նշանակվել է ՄԱԿ-ում ՌԴ գործերի ժամանակավոր հավատարմատար։
Դիվանագիտական աստիճան՝ 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2018 թվականի դեկտեմբերի 28)։
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոմիկ

Մոմիկ (13-րդ դար, Ուլգյուր և Վայոց Ձորի մարզ, Հայաստան - 1333, Նորավանք), հայ հայտնի մանրանկարիչ, ճարտարապետ և քանդակագործ։ Գործել է Վայոց ձորում։


== Կենսագրություն ==
Մոմիկը ծնվել է Սյունիք նահանգի, Վայոց ձոր գավառի Ուլգյուր գյուղում։ Ապրել ու գործել է XIII-XIV դարերում, Հայաստանում (Սյունյաց աշխարհում)։ Ապրել է Երիցակ վարպետի հետ, որին նա իր պապն էր համարում՝ սակայն նրա պապը չէր։ Երիցակի հետ նա փախել է Անիից և ապրել մի գյուղում շատ աղքատ։
Ենթադրվում է, որ նա իր գործունեությունը սկսել է Կիլիկիայում՝ 1283 թվականին Կեռան թագուհու պատվերով մի Ավետարան է ծաղկում, որի շնորհիվ հայտնի է դառնում։ Եղել է Օրբելյան տան նկարիչ-ճարտարապետը։ Մի անգամ պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանը Նորավանք է հրավիրում քառասուն քարգործների՝ ամենաարագը մի մատնաչափ խաչ քանդակելու, ուր հաղթում է տասնվեցամյա Մոմիկը, որի արդյունքում Ստեփանոս Օրբելյանն ասում է, «Եթե քարը նրա կամքին ենթարկվում է մոմիկի պես, ապա եկեք նրան և առաջին մրցանակը տանք և Մոմիկ մականունը»։
Իր որոշ աշխատանքների տակ նա դրել է «Մոմիկ վարպետ» ստորագրությունը, որով էլ հայտնի է եղել։
Մահացել է 1333 թվականին Վայոց ձորի Ամաղու գյուղի մոտ գտնվող Նորավանքում։


== Ավանդազրույց ==
Մոմիկը սիրահարվում է Սյունյաց իշխանի գեղեցիկ դստերը։ Իշխանը խոստանում է աղջկան վարպետին կնություն տալ այն պայմանով, եթե Մոմիկը կարողանա սեղմ ժամկետում մի հոյակերտ տաճար կառուցել։ Երբ վանքի շինարարությունը մոտեցել էր իր ավարտին, իշխանը իր ծառային հրամայում է ամեն գնով խոչընդոտել, որպեսզի Մոմիկը չկատարի իր պայմանը։ Ծառան գաղտնի բարձրանում է վանքի գմբեթի վրա աշխատող վարպետի մոտ, հրում և վայր գցում նրան։ Վարպետին թաղում են ընկած տեղում՝ իր կառուցած վանքի բակում, իսկ գմբեթի շինարարությունը ավարտին են հասցնում նրա աշակերտները։


== Գործեր ==
 
Նրա գործերից մնացել են՝ 

ԳրքերՉորս ձեռագիր ավետարաններ՝ 1292, 1302 (կամ՝ Ստեփանոս Օրբելյանի), 1283 (չստորագրված) թվականների Ավետարանները, 1283-84 թվականների հավաքածուն։Քանդակագործություններ1308 թվականի խաչքարը Նորավանքում, Արենիի եկեղեցու Աստվածամոր և մանկան պատկերը (1321), Նորավանքի գավթի Աստվածամոր և Հայր Աստծո պատկերաքանդակները։Ճարտարապետական կառույցներՆորավանքի եկեղեցու գավիթը, Արենիի եկեղեցին, Նորավանքում Բուրթել իշխանի երկհարկ դամբարան-եկեղեցին, նրան են վերագրվում նաև Եղեգիսի Զորաց, Տաթևի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցիները։Ենթադրյալ՝Բուրթելաշեն եկեղեցու նախագիծը և մասամբ կառուցումը


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Հայկական արվեստ
Խաչքար


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Մոմիկ
Մոմիկ Վարդպետի մասին հոդված «Ազգ» օրաթերթում։(չաշխատող հղում)


== Մատենագիտություն ==
Jannic Durand, Ioanna Rapti et Dorota Giovannoni (dir.), Armenia sacra — Mémoire chrétienne des Arméniens (IV-XVIII), Somogy / Musée du Louvre, Paris, 2007 978-2-7572-0066-7.
(անգլերեն) Thomas F. Mathews et Avedis Krikor Sanjian, Armenian Gospel Iconography: The Tradition of the Glajor Gospel, Dumbarton Oaks, Washington, 1991 978-0-8840-2183-4.
(անգլերեն) Matenadaran Mashtots Institute of ancient Manuscripts, Miniaturist Momik, introduction de Karen Matevosyan & Lilit Zakaryan, dirigé par Hrachya Tamrazyan, trad. en anglais Gohar Muradyan, éd. Nairi, Erevan 2010 (format 60 x 84, 66 pages) 978-5-550-01635-0.
Մարտին Գրայցիար

Մարտին Գրայցիար (չեխ.՝ Martin Graiciar, ապրիլի 11, 1999(1999-04-11), Կարլովի Վարի), չեխ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ֆիորենտինայի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական հարձակվողի դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Վաղ կարիերա ===
Գրայցիարը հանդես է եկել Սպարտա Պրահայի և Վիկտորիա Պլզենի ակադեմիաներում։ 2015 թվականի հունվարի 16-ից 2016 թվականի ամառը նա վարձավճարով փորձաշրջան անցավ Լոնդոնի Արսենալում, սակայն չամրպանդեց իր դիրքը ակումբում, և վերադարձավ Վիկտորիա Պլզեն։ 2017 թվականի հունվարի 17-ին Գրայցիարը տեղափոխվեց Սլովան Լիբերեց։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց մարտի 1-ին՝ Չեխիայի գավաթի ՄԱՍ Տաբորսկոյի դեմ խաղում՝ այս խաղում տալով 2 գոլային փոխանցում։ Առաջին հանդիպումը Չեխիայի առաջնությունում անցկացրեց մարտի 11-ին՝ Վիկտորիա Պլզենի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց օգոստոսի 19-ին՝ դուբլ ձևակերպելով Մլադա Բոլեսլավի դեմ խաղում։ Հոկտեմբերի 14-ին նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Դուկլա Պրահայի դեմ խաղում։ Սլովան Լիբերեցի կազմում Գրայցիարը անցկացրեց 19 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլի և 4 գոլային փոխանցման հեղինակ։


=== Ֆիորենտինա ===
2017 թվականի հուլիսի 12-ին Գրայցիարը պայմանագիր կնքեց Ֆիորենտինայի հետ, ինչից հետո 1 տարվա վարձավճարով վերադարձավ Սլովան Լիբերեց։


== Միջազգային կարիերա ==
Գրայցիարը ներկայացրել է Չեխիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2017 թվականին նա մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ անցկացնելով 3 հանդիպում և գոլի հեղինակ դառնալով Պորտուգալիայի դեմ խաղում։ Չեխիան դուրս մնաց առաջնության կիսաեզրափակչից՝ 1-0 հաշվով պարտվելով Անգլիային։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2018 թվականի հոկտեմբերի 2-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գրայցիարի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Գրայցիարը transfermarkt-ում
Գրայցիարը soccerbase.com-ում
Գրայցիարը WhoScored.com կայքում
Գրայցիարը Սլովան Լիբերեցի պաշտոնական կայքում
Գրայցիարը Սերիա A-ի պաշտոնական կայքում Archived 2019-09-27 at the Wayback Machine.
Գրայցիարը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Անդրեյ Բունին

Անդրեյ Վլադիմիրովիչ Բունին (ռուս.՝ Андрей Владимирович Бунин, մարտի 15 (28), 1905, Վորոնեժ, Ռուսական կայսրություն - 1977, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային ճարտարապետ և ճարտարապետության պատմաբան, արվեստագիտության  դոկտոր (1958)։ Ճարտարապետության ակադեմիայի թղթակից անդամ (1941)։


== Կենսագրություն ==
Անդրեյ Բունինը ծնվել է Վորոնեժում, 1905 թվականի մարտի 15-ին (մարտի 28, նոր տոմարով)։ Նրա հորեղբայրը՝ Նարկիզ Բունինը, եղել է նկարիչ։ 1915 թվականից նա ապրում էր Նովի Օսկոլում։ Մանկուց հրապուրվել է նկարչությամբ, ինչին նպաստել է հորեղբայրը։ 12 տարեկան հասակում մասնակցել է գեղարվեստական ինքնագործունեության գավառային ցուցահանդեսին, որտեղ նրան նկատել են վարչական շրջանի գործադիր կոմիտեի ներկայացուցիչները և որոշել են  օգնել երիտասարդ նկարչին շարունակելու իր գեղարվեստական կրթությունը։ Կուրսկի գավառի ժողովրդական կրթության բաժնի միջնորդությամբ կրթության ժողովրդական կոմիսար Անատոլի Լունաչարսկին թույլատրել է Բունինին ուսումը անվճար շարունակել Մոսկվայում։ 1925 թվականից Բունինը սովորել է Բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական արվեստանոցների դասընթացների ճարտարապետական ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1929 թվականին (սովորել է Նիկոլայ Լադովսկու մոտ)։ 1928 թվականից եղել է նոր ճարտարապետների ասոցիացիայի (ASNOVA) անդամ։
1929 թվականից Բունինն աշխատել է Մոսկվայի կոմունալ տնտեսության հողաշինության բաժնում։ Եղել է ԽՍՀՄ կենտրոնական գործադիր կոմիտեի նախագահությանը կից Խորհուրդների պալատի կառուցման խորհրդի անդամ։ 1935 թվականից աշխատել է ճարտարապետության ակադեմիայի պատմության և ճարտարապետության տեսության գրասենյակում։ 1942 թվականից եղել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտի պրոֆեսոր, որտեղ դասավանդել է համաշխարհային քաղաքաշինության և արվեստի պատմություն։ Բացի իր մասնագիտական աշխատանքից, Բունինը զբաղվել է նաև հասարակական գործունեությամբ. ղեկավարել է Պատմության և մշակույթի հուշարձանների պաշտպանության համառուսական ընկերության Ձերժինսկու խորհրդի նախագահությունը, եղել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մշակութային հուշարձանների և պատմական վայրերի պաշտպանության կոմիտեի անդամ։ 
Գրել է մի շարք աշխատություններ`

1931 թվականին «Խորհրդային ճարտարապետություն» ամսագրի 3-րդ համարում լույս է տեսել «Քաղաքի ճարտարապետական ձևավորումը» հոդվածը,
1935 թվականին, Մ. Գ. Կրուգլովի հետ համահեղինակությամբ, գրել է «Քաղաքային ճարտարապետկան համալիրներ։ Վերածնունդ» գիրքը,
1940 թվականին լույս է տեսել նրա «Քաղաքների ճարտարապետական կոմպոզիցիան» գիրքը,
1945 թվականին գրել է «Քաղաքաշինություն» գիրքը,
1979 թվականին լույս է տեսել նրա «Քաղաքաշինական արվեստի պատմություն» երկհատորյակը։1955 թվականից բնակվել է Մոսկվայում՝ Մարշալ Բիրյուզովի փողոցի թիվ 7 շենքում։ Մահացել է 1977 թվականին Մոսկվայում։ Թաղված է Վագանկովյան  գերեզմանատանը (3-րդ տեղամաս)։


== Պարգևներ ==
ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ,
ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1976)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ձվելի Մարաբդա

Ձվելի Մարաբդա (վրաց.՝ ძველი მარაბდა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրի Ծղարոյի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 204 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սամուսենկի

Սամուսենկի (ռուս.՝ Самусенки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նարե Արղամանյան

Նարե Արղամանյան (հունվարի 21, 1989(1989-01-21), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դաշնակահարուհի, 2008 թվականին Մոնրեալի միջազգային երաժշտական մրցույթի հաղթող։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1989 թվականին՝Վանաձորում, Սպիտակի երկրաշարժի դժվար տարիներին։ Նարեի մայրը նույնպես դաշնամուր է նվագել և այդ դժվար տարիներին նրանց երեկոներն անց են կացվել մոմի լույսի ներքո՝ երաժշտություն ունկնդրելով։ Վաղ տարիքից սկսել է նվագել դաշնամուր, հաճախել երաժշտական դպրոց։ 1996 թվականին մասնակցել է «Ամադեուս» մրցույթին, որը տեղի է ունեցել Երևանում։ Այստեղ նրան նկատում է անվանի պրոֆեսոր Ալեքսանդր Գուրգենովը և առաջարկում է Նարեին ուսումը շարունակել Երևանում՝ Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցում։ Յոթ տարեկան հասակում Հարավսլավիայում Շոպենի անվան երիտասարդական մրցույթին Նարեն մասնակցում է իր առաջին միջազգային մրցույթին և գրավում է առաջին պատվավոր տեղը։ Տասնհինգ տարեկանում Նարեն ավարտում է դպրոցը և մեկնում Վիեննա, որ շարունակի ուսումը։ Այդ ժամանակ նա փոքր էր, իրավունք չուներ որպես ուսանող ընդունվել, քանի որ քննության թվանշանները բարձր էին, Նարեին ընդունեցին։ Վիեննա տեղափոխվելուց հետո Նարեն շատ մրցույթների սկսեց մասնակցել և շատ հաղթանակներ ունեցավ։ Ամենամեծը հաղթանակը 2008 թվականի Մոներալի մրցույթն էր, ուր ոչ միայն առաջին, այլև մի քանի հատուկ մրցանակների արժանացավ։ Մոնրեալի մրցույթում Նարեն ամենափոքր մասնակիցն էր։


== Մրցանակներ ==
2009 “Sparkasse Wortersee” Մրցույթ Ավստրիայում 1 - ին մրցանակ
Montreal International Music Competition (Կանադա, 2008, 1-ին մրցանակ)։ 
Piano Campus International Competition (Պոնտոիզ, 2007, 1-ին մրցանակ) ։
Jose Roca International Competition (Վալենսիա, 2007, 2-րդ մրցանակ)։
Josef Dichler Piano Competition (Վիեննա, 2005, 1-ին մրցանակ)
Gina Bachauer International Junior Piano Competition (Սոլթ Լեյք Սիթի, 2000, 2-րդ մրցանակ)։
Հայաստանի Ազգային ժառանգություն ( Երևան, 1999, Ոսկե մեդալ)։
Ուկրաինայի Երիտասարդ տաղանդներ (1998, 1-ին մրցանակ)։
Շոպենի անվան երիտասարդական (Հարավսլավիա, 1997, 1-ին մրցանակ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Montreal International Musical Competition Archived 2009-01-29 at the Wayback Machine.
http://artsmg.com/Piano/NarehArghamanyan.html Archived 2009-06-20 at the Wayback Machine.
http://artsmg.com/
http://www.analekta.com/en/news?id=76
http://kdschmid.de/en/Kuenstler/Arghamanyan.php Archived 2012-03-07 at the Wayback Machine.
http://kdschmid.de/Kuenstler/Arghamanyan.php Archived 2012-03-07 at the Wayback Machine.
Լեյլա (անձնանուն)

Լեյլա (արաբ․՝ ليلى‎‎), արաբական ծագման իգական անձնանուն, որը բառացի թարգմանաբար նշանակում է  «մթնշաղ», «գիշեր»։  Լայնորեն տարածված է Արևելքի երկրներում, ավելի քիչ՝ Եվրոպայում։ Քանի որ անունը ներառված չէ քրիստոնեական սրբերի անունների մեջ, Լեյլայի անվան օր գոյություն չունի։
Լեյլան Պերեխիլ կղզու ոչ պաշտոնական անունն է։


== Լեյլա անունը մշակույթում ==
Լեյլա (Լեյլի)՝ «Լեյլի և Մեջնուն» բաժանված սիրահարների մասին միջնադարյան արաբական լեգենդի հերոսուհին։ Լեգենդի սյուժենի հետագայում անդրադարձան Պարսկաստանի և Թուրքիայի բանաստեղծներր՝ այդ թվում՝ Նիզամի Գյանջևին Ալիշեր Նավոին Մուհամեդ Ֆիզուլին, Ջամին և ուրիշները։
Էրիկ Կլեպտոնը գրել է «Layla» երգը, ոգեշնչված Նիզամիի աշխատանքից։
1976 թվականին հնդիկ ռեժիսոր Սինգհ Հարնամ Ռավայիլը Լեյլայի և Մաջնունի լեգենդի մոտիվներով նկարահանեց համանուն գեղարվեստական ֆիլմ։
«Լեյլա»  անվանումը կրում է թուրք ծագմամբ գերմանացի գրող Ֆերիդուն Զաիմօղլուի վեպը, որը լույս է տեսել  2006 թվականին։
«Լեյլա» անունը կրում է Աբդուլայի կանանցից մեկը «Անապատի սպիտակ արևը» կինոֆիլմում։
«Լեյլա» անունը կրում է Winx Club անիմացիոն շարքի հերոսուհիներից մեկը, սակայն, բնօրինակով, նրա անունը Աիշա է։
«Լեյլա» անունը կրում է «Հեյ, Առնոլդ» անիմացիոն շարքի հերոսուհիներից մեկը։
Բոսնիական խումբ Hari Mata Hari- ը «Lejla» երգով մասնակցեց «Եվրատեսիլ 2006» մրցույթին և գրավեց երրորդ հորիզոնականը։
2010 թվականին Միլեն Ֆարմերը թողարկեց «Bleu Noir» ալբոմը, որն ունի «Լեյլա» երգը։
the GazettE- ի ճապոնական j-rock խումբը ունի «Reila» երգը «Traces best of 2005-2009» ալբոմում։
Երգչուհի Վիկտորյա Դայնեկոն ունի «Լեյլա» անունով երգ։
Երգիչ Ֆիլիպ Կիրկորովն ունի «Լեյլա» անունով երգ։
Երգիչ Bahh Tee-ն ունի  «Լեյլա» անունով երգ։
Երգիչ Jah Khalib-ն ունի  «Լեյլա» անունով երգ։
«Korn» խումբն ունի լեյլա դեմոձայնագրություն։
T-Fest’а կատարողի բազմաթիվ կոմպոզիցիաներում հիշատակվում է ինչ-որ Լեյլա։


== Ծանոթագրություններ ==
Աննո-Ռեբրիկովսկայա

Աննո-Ռեբրիկովսկայա (ռուս.՝ Анно-Ребриковская), սլոբոդա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։ Մտնում է Շչեդրովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Հյուսիս և Հարավ (այլ կիրառումներ)

Հյուսիս և Հարավ կարող է վերաբերել.

Հյուսիս և Հարավ (մինի-սերիաներ)
Հյուսիս և Հարավ (1855 թ. նովել)
Հյուսիս-հարավ մայրուղի - ՀՀ հյուսիսն ու հարավը կապող միջպետական ճանապարհ
Հյուսիս-հարավ (ֆիլմ) - ռոմանտիկ կինոկատակերգություն (ռեժիսոր՝ Դավիթ Բաբախանյան)
Վիտամինային անբավարարություն

Վիտամինային անբավարարություն, ախտաբանական վիճակ, առաջանում է օրգանիզմում վիտամինների բացակայության կամ պակասի հետևանքով։ Վիտամինային անբավարարության փորձնական ճանապարհով առաջինն իրականացրել է ռուս բժիշկ Նիկոլայ Լունինը, 1880 թվականին։ Որևէ վիտամինի լրիվ բացակայությունն օրգանիզմում կոչվում է ավիտամինոզ (օրինակ՝ ավիտամինոզ A կամ B, В2, С ), իսկ մասնակի անբավարարությունը՝ հիպովիտամինոզ (թերվիտամինային վիճակ)։ Օրգանիզմի բնականոն կենսագործունեության համար անհրաժեշտ է վիտամինների որոշակի քանակություն, որի մի մասն ընդունվում է սննդի հետ, մյուսը՝ սինթեզում են աղիքների բակտերիաները։ Մարդու վիտամինային պահանջը մեծանում է ֆիզիկական ծանր աշխատանքի, հղիության, ներզատիչ գեղձերի և վարակիչ հիվանդությունների ժամանակ։ Ըստ առաջացնող պատճառի տարբերում են արտածին (էքսոգեն) և ներծին (էնդոգեն) վիտամինային անբավարարություն։ Արտածին կամ սննդային վիտամինային անբավարարությունը պայմանավորված է սննդում վիտամինների անբավարար պարունակությամբ կամ բացակայությամբ։ Հաճախ հետևանք է սննդամթերքների ոչ ճիշտ պահպանման կամ տեխնոլոգիական մշակման կանոնների խախտման (քայքայվում են վիտամինների մեծ մասը)։ Վիտամինային փոխանակության նշված խանգարումները կարելի է վերացնել վիտամինացված սննդի ընդունմամբ։ Ներծին անբավարարության առաջացման երկու պատճառ գոյություն ունի, առաջինը պայմանավորված է վիտամինների քայքայման պրոցեսների ուժեղացմամբ, ստամոքս-աղիքային համակարգում դրանց ներծծման խանգարմամբ, սինթեզի ընկճմամբ։ Դիտվում է հելմինթոզների, լյամբլիոզի և լյարդի որոշ հիվանդությունների դեպքում։ Երկրորդը հետեանք է օրգանիզմի վիտամինային պահանջի մեծացման և նյութափոխանակության պրոցեսների խանգարման։ Վիտամինային անբավարարությունը զարգանում է աստիճանաբար։ Ախտանշանները և բուժումը՝ ըստ պահանջվող վիտամինի։ Կանխարգելումը՝ վիտամիններով հարուստ սննդամթերքների, բանջարեղենի և մրգերի բավարար ընդունում, սննդի արդյունաբերության, հասարակական սննդի ձեռնարկություններում և կենցաղում սննդամթերքի ճիշտ պահպանություն և տեխնոլոգիական մշակում։ Վիտամինային պատրաստուկներ, վիտամինացված սնունդ։ Կանխարգելման միջոցառումները նշանակություն ունեն հիմնականում արտածին ավիտամինոզների դեպքում։ Այն կարող է պայմանավորված լինել սննդում վիտամինների պակասով, դրանց ներծծման և յուրացման պրոցեսների դժվարացմամբ, ինչպես նաև հակավիտամինների (թիամինազներ, սուլֆանիլամիդներ, որոշ անտիբիոտիկներ և այլն) ազդեցությամբ։ Դրսևորվում է հիմնականում անասունների մսուրային շրջանում։ Վիտամինային անբավարարություն հաճախ դիտվում է մատղաշի աճման շրջանում, հղի անասունների և բարձր մթերատու կենդանիների օրգանիզմում։ Առաջացնում է մթերատվության, պտղատվության նվազում, հիվանդացության (հատկապես մատղաշի) բարձրացում, մայրերի և արտադրողների գլխաքանակի տնտեսական օգտագործման ժամկետների կրճատում։ Վիտամինային անբավարարության դեպքում կենդանիներից ստացվում են կենսաբանորեն ոչ լիարժեք սննդամթերք (կաթ, միս, ձու և այլն), ցածրորակ հումք (բուրդ,, կաշի, մորթի)։ Բուժումը և կանխարգելումը․ հիգիենային պայմանների բարելավում, լիարժեք, վիտամիններով հարուստ կերեր, վիտամինային պատրաստուկների ներարկումներ։
Բեռնալի գունդ

Բեռնալի գունդ (անգլ.՝ Bernal sphere), առաջին անգամ 1929 թվականին գիտնական Ջոն Դեսմոնդ Բեռնալի կողմից առաջարկված մշտական բնակիչների երկարատև բնակեցման համար նախատեսված տիեզերական բնակավայրի տեսակ։
Բեռնալի սկզբնական առաջարկի մեջ կառույցը նկարագրված է որպես 20,000-30,000 բնակչությամբ և 16 կմ (9.9 մղոն) տրամագծով գնդաձև թաղանթ։ Գունդը լցված է օդով։


== Island One ==
1975-1976 թվականներին Սթենֆորդի համալսարանի կողմից ապագա տիեզերական գաղութների դիզայնի ուղղությամբ անցկացրած մի շարք հետազոտություններում, դր. Ջերարդ Ք. Օ'Նիլը առաջարկել է Island One-ը, որն իրենից ներկայացնում է Բեռնալի գնդի մոդիֆիկացված տարբերակը միայն 500 մետր (1600 ֆուտ) տրամագծով, գնդի հասարակածում երկրային ամբողջական արհեստական գրավիտացիա իրականացնելու համար 1.9 պտույտ/րոպե արագությամբ պտտվող։ Դրա արդյունքն է գնդի հասարակածով անցնող մեծ հովիտի նման ներքին լանդշաֆտը։ Island One-ը կարող է բնակելի և ժամանցի տարածություն ապահովել թվով 10 հազար մարդու համար, գյուղատնտեսության համար օգտագործվող Բյուրեղյա ապարանք (Crystal Palace) բնակավայրով։ Արևային լույսը գնդի ներքին տարածության մեջ է մտնում բևեռներում տեղադրված մեծ ապակիներից ուղղվող արտաքին հայելիների միջով։ Գնդի տեսքը ընտրվել է օդի ճնշումը պահպանելու և ռադիացիոն պաշտպանության շրջանակներում դրա օպտիմալ էֆեկտիվությունը ապահովելու հնարավորության համար։


== Island Two ==
Օ'Նիլն առաջարկել է տիեզերական բնակավայրի հաջորդ սերունդը որպես Island One-ի ավելի մեծ տեսակը։ Island Two-ն տրամագծով պետք է լինի շուրջ 1800 մետր, որի արդյունքում հասարակածը կազմում է 6,5 կմ (4 մղոն)։


== Արտաքին հղումներ ==
NASA SP-413: Space Settlements - A Design Study. Archived 2018-11-13 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Հովհաննես Համբարձումյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հովհաննես Համբարձումյան (այլ կիրառումներ)Հովհաննես Համբարձումյան, հայ ֆուտբոլիստ, ով խաղում է մակեդոնական Վարդար ակումբում և Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։


== Ակումբային կարիերա ==
Համբարձումյանը իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է Բանանց ֆուտբոլային ակումբում։ Սկզբից նա խաղում էր Բանանցի երկրորդ թիմում՝ Բանանց 2 թիմում։ 2008 թվականին, նա Բանանցի կազմում խաղաց իր խաղերից մեկը Հայաստանի առաջնությունում։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 23-ին Արարատի դեմ խաղում, որտեղ Բանանցը պարտվեց 1-0 հաշվով։ Համբարձումյանը խաղադաշտ մտավ 84-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Սեվեն Մուրադյանին։ Հաջորդ մրցաշրջանում Համբարձումյանը մասնակցում էր թիմի հանդիպումներին թե Հայաստանի առաջնությունում, թե Հայաստանի գավաթում։ Բանանցը մասնակցեց Հայաստանի գավաթի եզրափակչին 2008, 2009 և 2010 թվականներին։
2014 թվականի, հուլիսի 18-ին Համբարձումյանը պայմանագիր կնքեց մակեդոնական Վարդարի հետ։


== Միջազգային կարիերա ==
Համբարձումյանը Հայաստանի ազգային հավաքական կանչվեց Եվրո 2012-ի որակավորման փուլի խաղերի ընթացքում։ Առաջին խաղը Իռլանդիայի դեմ էր, որտեղ Համբարձումյանը խաղադաշտ դուրս եկավ 74-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Արտակ Եդիգարյանին։ 
Համբարձումյանը առաջին անգամ մեկնարկային կազմում դուրս եկավ Իրանի հավաքականի դեմ, որտեղ Հայաստանի հավաքականը պարտություն կրեց, իսկ Համբարձումյանը փոխարինվեց 76-րդ րոպեին։


== Տիտղոսներ ==
 Փյունիկ

Հայաստանի չեմպիոն - 2013-14
Հայաստանի գավաթի եզրափակչի մասնակից - 2008, 2009, 2010
Հայաստանի սուպերգավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2008, 2010


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
FFA.am
footballdatabase.eu-ում
Soccerway.com
Օկոմի

Օկոմի, ավան Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Բասեն գավառում, իսկ ավելի ուշ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում: Գտնվում էր Ստորին Բասենում, Հասանկալա գյուղաքաղաքից 6 կմ հյուսիս-արևելք, Արաքսի ձախակողմյան Ուգում վտակի ափին:


== Պատմություն ==
Ժամանակին եղել է նշանավոր ավան Մեծ Հայքում: XI դարում ունեցել է ավելի քան 30 000 բնակիչ: 1021 թվականին Օկոմին ավերվել է Բյուզանդիայի Վասիլ կայրի ձեռքով:
Ըստ ուրարտական սեպագիր արձանագրությունների Կարս-Թորթում ճանապարհով անցնելիս այս բնակավայրով է անցել Մենուա թագավորը:
Ըստ Արիստակես Լաստիվետցու (XI դար) 1056 թվականին Օկոմին ենթարկվել է սելջուկ-թուրքերի ավերածություններին, որից հետո բնակավայրը վերածվել է անշուք գյուղի:
1829-1830 թվականներին գյուղի հայ բնակչության մի մասը գաղթել և հաստատվել է Ախալքալաքի շրջանի Կարծախ գյուղում:


== Բնակչություն ==
1878 թվականին ուներ 23 տուն` 161 հայ և 12 տուն` 84 թուրք, 1909 թվականին` 31 տուն հայ և 19 տուն թուրք բնակիչ:


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր:


== Կրթություն ==
1870-ական թվականներին ուներ երկսեռ ուսումնարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դևիսի նեղուց

Դևիսի նեղուց (անգլ.՝ Davis Strait, ֆր.՝ Détroit de Davis, դան․՝ Davisstrædet), նեղուց Գրենլանդիայի և Բաֆինի երկիր (Կանադա) կղզիների միջև։ Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի Բաֆինի ծովը միացնում է Ատլանտյան օվկիանոսին։ Երկարությունը 1170 կմ է, նվազագույն լայնությունը 360 կմ, նվազագույն խորությունը՝ 104 մ։


== Անվանում ==
Կոչվել է ի պատիվ անգլիացի ծովագնաց Ջոն Դևիսի, ով 1585֊1887 թվականներին այս շրջանում որոնում էր Ատլանտյան օվկիանոսից Խաղաղ օվկիանոս տանող ծովանցքը․ նա հայտնագործեց այս նեղուցը, բայց որոնած ճանապարհը գտնել նրան չհաջողվեց։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (66201-66300)

Աստերոիդների ցանկ (66101-66200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (66301-66400)
 Աստերոիդների ցանկ (66101-66200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (66301-66400)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (65001)-(70000)»։ www.minorplanetcenter.net
Աստերոիդների ցանկ (121601-121700)

Աստերոիդների ցանկ (121501-121600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (121701-121800)
 Աստերոիդների ցանկ (121501-121600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (121701-121800)
Քիմիայի SAT

Քիմիայի SAT առարկայական թեսթը մեկ ժամանոց բազմակի ընտրությամբ թեսթ է College Board-ի կողմից պատրաստված։ Մինչ 1994 թվականը SAT առարկայական թեսթերը հայտնի էին որպես «ձեռքբերումների թեսթեր»։ Մինչ 2005 թվականի հունվարը նրանք հայտնի էին SAT II անունով։ Այժմ նույնպես նրանք հայտնի էին վերջինս նշված անունով։ 


== Ձևաչափ ==
Այս թեսթը բաղկացած է 85 հարցերից։ Առաջին 23 հարցերը, որոնք համարակալված են 1-23 թվերով, դասակարգման հարցեր են։ Հաջորդ 15 հարցերը, որոնք համարակալված են 101-115 թվերով, կոչվում են հարաբերության վերլուծության հարցեր։ Քիմիայի SAT առարկայական թեսթը ներկայումս միակ թեսթն է, որն իր մեջ ընդգրկում է հարաբերության վերլուծության հարցեր։ Այսպիսի հարցերի համար անհրաժեշտ է, որպեսզի աշակերտը որոշի երկու պնդումների ճիշտ կամ սխալ լինելը։ Եթե երկու պնդումներն էլ ճիշտ են, ապա աշակերտը պետք է որոշի, թե արդյոք երկրորդ պնդումը առաջինի ճիշտ բացատրությունն է։ Վերջին 47 հարցերը, համարակալված 24-70 թվերով, բազմակի ընտրությամբ ստանդարտ հարցեր են։ Թեսթի ժամանակ օգտագործվում է չափման Միավորների համակարգը։


== Գնահատումը ==
Թեսթը ունի 85 բազմակի ընտրությամբ հարցեր, որոնց պետք է պատասխանել մեկ ժամվա ընթացքում։ Բոլոր հարցերը ունեն պատասխանի հինգ տարբերակներ։ Աշակերտները ստանում են մեկ միավոր ամեն ճիշտ պատասխանի համար, կորցնում միավորի ¼ մասը ամեն սխալ պատասխանի համար և ստանում 0 միավոր, եթե չեն պատասխանում հարցին։ Հետո այս միավորը փոխակերպում են 200-800 սանդղակային միավորի։ 2009 թվականի բոլոր թեսթերի միավորների միջինը եղել է 638-ը, 2011 թվականին՝ 648-ը։


== Նախապատրաստումը ==
College Board-ի առաջարկած նախապատրաստումը մեկամյա քոլեջի նախապատրաստման կուրս անցնելն է քիմիայից, հանրահաշվից, նաև ունենալ փորձ լաբորատորիայում։ Չնայած, որ որոշ երկրորդ տարվա հանրահաշվի հասկացություններ (ներառյալ լոգարիթմները) նույնպես ընդգրկված են այս թեսթի մեջ։ Քիմիայի SAT II թեսթում մաթեմատիկան այնքան իրենից դժվարություն չի ներկայացնում, որքան ժամանակի պակասը։ Որոշ լաբորատոր հարցեր օգտագործում են դիագրամներ, այնպես որ լավ կլինի իմանալ որոշ լաբորատոր սարքերի ձևերը և ինչպես են դրանք օգտագործվում։


== Դժվարությունը ==
Ինչպես SAT առարկայական թեսթերից շատերը, այնպես էլ քիմիայի թեսթը համեմատաբար բարդ է։ Այն ստուգում է շատ խորը գիտելիքներ և ակնկալում է, որ աշակերտները ձևակերպեն իրենց պատասխանները շատ կարճ ժամանակահատվածում։ Ավագ դպրոցի մի շարք աշակերտներ օգտագործում են լրացուցիչ ռեսուրսներ պարապելու համար, ինչպիսիք են նախապատրաստական գրքերը և օնլայն օգնությունները։
Թերևս թեսթը դժվարին է, սակայն տարբերություններ կան SAT քիմիայի թեսթի և AP քիմիայի քննության մեջ։ Վերջինս առավել քննադատական մտածողության թեսթ է, որը չի օգտագործվում համալսարանների ընդունելության համար։ Սակայն, քիմիայի AP կուրսը բավարար պաշար է քիմիայի SAT թեսթը հանձնելու համար։


== Ռեսուրսները ==
Աշակերտը չի թույլատրվում օգտագործել տետրեր, դասագրքեր և հաշվիչ թեսթի ժամանակ։ Միակ ռեսուրսը, որը աշակերտը կարող է օգտագործել, պարբերական համակարգն է, որը տրամադրվում է թեսթերի կապոցի հետ միասին։ Այս համակարգը տրամադրում է միայն ատոմական զանգվածները, ատոմական համարները և ամեն տարրի նշանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
College Board on the SAT Subject Test in Chemistry Archived 2004-09-22 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Հոկտեմբերի 29

Հոկտեմբերի 29, տարվա 302-րդ (նահանջ տարիներին՝ 303-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 63 օր։


== Դեպքեր ==
1923 - Օսմանյան կայսրության կործանումից հետո Թուրքիան դառնում է հանրապետություն
1957 - Իսրայելի Քնեսեթում նռնակի պայթյունից վիրավորվում են վարչապետ Դավիդ Բեն-Գուրիոնն ու հինգ նախարարներ
1961 - Սիրիան դուրս է գալիս Միացյալ արաբական հանրապետության կազմից
1998 - ԱՄՆ-ում տիեզերք է թռչում 77 տարեկան և 103 օրական ամենատարեց աստղագնաց Ջոն Գլենը


== Ծնունդներ ==
1899 - Ակիմ Թամիրով (Հովակիմ Թամիրյանց) Akim Tamiroff ամերիկացի հայազգի կինոդերասան (մ.1972)
1901 - Միլդրեդ Հարիս ամերիկացի համր ֆիլմերի դերասանուհի (մ.1944)
1950 - Աբդուլա Գյուլ Abdullah Gül թուրք քաղաքական գործիչ
Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
1961 - Էդուարդ Աղաջանյան (զ.1992)
1968՝ Վարդան Խաչատրյան (ֆուտբոլիստ), հայ ֆուտբոլիստ
1970 - Էդվին վան դեր Սար Edwin van der Sar հոլանդացի ֆուտբոլիստ
1972 - Գեբրիել Յունիոն Gabrielle Union ամերիկացի դերասանուհի և նախկին մոդել
1977 - Գաբրիել Բալայան, իրավագետ
1990 - Էրիկ Սաադե Eric Saade շվեդ երգիչ


== Մահեր ==
1838՝ ուկրաինացի գրող Իվան Կոտլյարևսկի (*1769)
1907՝ հայ հասարակական-քաղաքական և հոգեոր-մշակությանի գործիչ Մկրտիչ Ա Վանեցի (Խրիմյան Հայրիկ)
1924՝ անգլիացի գրող և դրամատուրգ Ֆրենսիս Էլիզա Բյորնեթ (*1849)
1949՝ միստիկ փիլիսոփա, կոմպոզիտոր և ճանապարհորդ Գեորգի Գյուրջիև
1957՝ հույն գրող Նիկոս Կազանձակիս (*1883)
1959՝ թատերագիր և թատրոնի ռեժիսոր Լևոն Քալանթար (*1891)
1971՝ հայ սովետական ճարտարապետ Միքայել Մազմանյան
1986՝ նկարիչ Անուշավան Գասպարյան (*1914)
Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
1994 - Արթուր Առուշանյան (*1969)
2003՝ իտալացի օպերայի տենոր երգիչ Ֆրանկո Կորելլի (*1921)


== Տոներ ==
Թագադրման օր՝
Կամբոջա
Հանրապետության օր (Cumhuriyet bayrami)՝
Թուրքիա (1923 թվականից)


== Ծանոթագրություններ ==
(9329) Նիկոլայմեդտներ

(9329) Նիկոլայմեդտներ (անգլ.՝ Nikolaimedtner), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի մարտի 2-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,289243 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0815 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,497 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1265,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284555 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,98° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9329) Նիկոլայմեդտներ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Միաձայնություն

Միաձայնություն, մոնոդիա (հին հունարեն՝ μονῳδία) երաժշտական ստեղծագործության կերտվածք (նաև՝ շարադրության եղանակ), որն ընդգրկում է միայն մեկ ձայն, մեկ մեղեդի (ի տարբերություն բազմաձայնության)։ Հատուկ է շատ ժողովուրդների ժողովրդական երաժշտությանը (մեներգեր, խմբական ունիսոն երգեր, գործիքային միայնակ ու ունիսոն խմբական նվագներ և այլն)։ Երբեմն, հակադրություն ստեղծելու նպատակով, հատվածաբար օգտագործվում է նաև բազմաձայն ստեղծագործության մեջ։ Միաձայնությունն իր սահմանափակ միջոցներով հանդերձ պահպանում է արտահայտչական զգալի կարողություն։
(2306) Բաուշինգեր

(2306) Բաուշինգեր (անգլ.՝ Bauschinger), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1939 թվականի օգոստոսի 15-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,7343 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5637 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9049 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1651,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217989 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,24° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2306) Բաուշինգեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մուեզերսկիի շրջան

Մուեզերսկիի շրջան (ռուս.՝ Муезерский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կարելիայի հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1966 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մուեզերսկիյ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 17600 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 14613 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Աստերոիդների ցանկ (32001-32100)

Աստերոիդների ցանկ (31901-32000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (32101-32200)
 Աստերոիդների ցանկ (31901-32000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (32101-32200)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (30001)-(35000)»։ www.minorplanetcenter.net
Լարախաղաց

Լարախաղաց, կրկեսի արտիստ, որը ձգած լարի վրա ցուցադրում է հավասարակշռման (էկվիլիբրիստիկա) ուշագրավ ու զվարճալի խաղհնարքներ։


== Պատմություն ==

Լարախաղացները հայտնի էին դեռևս Հին Հռոմում, Չինաստանում, Պարսկաստանում։ Միջնադարում նրանց արվեստը տարածվել է Միջին Ասիայում, Կովկասում, եվրոպական երկրներում, ավելի ուշ՝ Հարավային Ամերիկայում։ 19-րդ դարում կանեփե պարանը փոխարինվել է պողպատե ճոպանով, որի վրա միաժամանակ ելույթ են ունենում մի քանի արտիստներ։ 20-րդ դարի ռուս լարախաղացներից հայտնի են Տարասովները, Վոլժսկիները, Միջին Ասիայից՝ Տաշկենբաևները, Դաղստանից՝ «Ցովկրա» կոլեկտիվը, և ուրիշներ։
Միջնադարյան Հայաստանում լարախաղացությունը (վկայված է դեռևս 5-րդ դարում) թատերական ժանրերից էր։ Նոր ժամանակներում այն պահպանվել է իբրև ժողովրդական արվեստ։ Լարախաղացը ելույթ է ունենում հրապարակներում և բակերում՝ երաժիշտների նվագակցությամբ, իսկ նրա խաղակից ծաղրածուն հանդիսականներից դրամ է հավաքում, լարի տակ կատակային շարժումներով ընդօրինակումով լարախաղացի շարժումները, երբեմն էլ ծաղրում նրան։ Հայ նշանավոր լարախաղացներից են Հովհաննես Գասպարյանը և Վաղարշակ Արզումանյանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Աշոտ Ներսիսյան (պատմաբան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Ներսիսյան (այլ կիրառումներ)Աշոտ Ներսիսյան, (1962, օգոստոսի 15, Կաթնաղբյուր, Թալինի շրջան), պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1962 թվականի օգոստոսի 15-ին Թալինի շրջանի Կաթնաղբյուր գյուղում։ 1979 թվականին ավարտել է Կաթնաղբյուրի միջնակարգ դպրոցը։ 1980-1985 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետում։ 1985-1989 թվականներին աշխատել է Թալինի շրջանում՝ 1985-1986 թթ. Իրինդ, 1986-1989 թթ. Կաթնաղբյուր գյուղերում որպես պատմության ուսուցիչ։ 1990-1998 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետի Հայոց պատմության ամբիոնի դասախոս։ 1992 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Ազգային-ազատագրական պայքարը Տարոնում 1894-1908 թվականներին» թեմայով։ 2002 թվականից դասախոսում է Հայաստանի Հյուսիսային համալսարանում, 2006 թվականից համատեղության կարգով դարձյալ դասախոսում է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի հայոց պատմության ամբիոնում։ 2008 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Հ. Յ. Դաշնակցության կուսակցության մարտավարությունը 1908-1917 թվականներին» թեմայով։ Շուրջ 50 գիտական հոդվածների և մեկ տասնյակ մենագրությունների հեղինակ է։


== Երկերի մատենագիտություն ==
Աշոտ Ներսիսյանի Գիտական հոդվածների, Ուսումնամեթոդական, Ուսումնական ձեռնարկների, Մենագրություններից են․ 

Գևորգ Չավուշի սպանության առեղծվածը, Երևան, 1992, 52 էջ։
Ազգային-ազատագրական պայքարը Տարոնում 1894-1908 թթ., Երևան, 1999, 132 էջ։
Ռուբեն, Երևան, 2002, 326 էջ։
Ռուբեն, 2-րդ հրատ., Երևան, 2003, 328 էջ։
Ռուբեն, 3-րդ լրամշակված հրատ., Երևան, 2007, 396 էջ։
Զորավար Սեպուհ, Երևան, 2006, 346 էջ,
Զորավար Սեպուհ, երկրորդ լրամշակված հրատարակություն, Երևան, 2014, 340 էջ։
Կարո Սասունի, Երևան, 2004, 342 էջ։
Կարո Սասունի, 2-րդ հրատ., Երևան, 2009, 342 էջ։
Ավետիք Սահակյան (Հայր Աբրահամ), Երևան, 2003, 278 էջ։
Ավետիք Սահակյան(Հայր Աբրահամ), 2-րդ հրատ., Երևան, 2006, 296 էջ։
Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութիւն, հատ. Բ. (1898-1908 թուականներ), Բեյրութ, 2008, 400 էջ։
Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութիւն, հատ. Գ. (1908-1918 թուականներ), Բեյրութ, 2013, 356 էջ։
Մովսէս Տէր-Գալուստեան, Երևան, 2011, 292 էջ։
Աշոտ Ներսիսյան (1989)։ «Ընդհանուր ապստամբության կազմակերպման հարցը 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի արևմտահայ ազատագրական պայքարում»։ Երևան: Բանբեր Երևանի համալսարանի։ էջ 11 


== Գրականություն ==
Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդ. Գ. Մինասյան, Երևան, ԵՊՀ, 2009, էջ 329։


== Արտաքին հղումներ ==
Աշոտ Ներսիսյան, գիտական աշխատությունների ցանկ
Դդմազգիներ

Դդմազգիներ (լատ.՝ Cucurbitaceae), երկշաքիլ բույսերի ընտանիք։ Միամյա խոտաբույսեր և լիաներ են, հազվադեպ թփեր։ Ցողունևերը խիղբերի օգևությամբ մագըլցող կամ գետնատարած են։ Տերևները հերթադիր են, պարզ, հաճախ բլթակավոր։ Ծաղիկները ձուլաթևրթ են, կանոնավոր, մեկական, Երբեմն փնջերով, հաճախ միասեռ, միատուն կամ երկտուն, բաժակը հնգաբաժան է, պսակը՝ հնգաթերթ։ Ունեն 3-5 ազատ կամ միաձուլված առէջներ։ Սերմնարանը ցածրադիր է, եռաբուն։ Պտուղը կեղծ հատապտուղ է, արտաքին՝ կոշտ, ներքին հյութալի շերտերով։ Տայտնի է 100 ցեղի 850 տեսակ, որոնք աճում են արևադարձային շրջաններում։ Շատ դդմազգիներ (վարունգ, սեխ, ձմերուկ, դդում) ունեն ուտելի պտուղներ, որոնք, ինչպես և վայրի դդմազգիներից՝ կատաղի վարունգը (իշավարունգը), լոշտակը հանդիպում են նաև ՀՀ-ում։ Որոշ դդմազգիներ կիրառվում են բժշկության մեջ, մի մասը (լոշտակը) դեկորատիվ են։
Կուղխ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կուղխ (այլ կիրառումներ)
Կուղխ (լատ.` Gulo gulo), գիշատիչ կաթնասուն, կենդանիների Gulo (հայ.` շատակեր) դասի միակ ներկայացուցիչը, ունի 2 ենթատեսակ՝ Gulo gulo gulo (Եվրասիա) և Gulo gulo luscus (Հյուսիսային Ամերիկա)։


== Արտաքին տեսք ==
Լեհ պատմաբան Մատվեյ Մեխովսկին այսպես է նկարագրել կուղխին՝

Լինում են 9-30 կգ, էգերն, ընդհանուր առմամբ, մոտավորապես 10%-ով փոքր են և 30%-ով թեթև են որձերից։ Մարմնի երկարությունը՝ (քթից մինչև պոչը) 70-86 սմ է, պոչի երկարությունը՝ 18-23 սմ։ Մարդիկ կուղխին նմանեցնում են արջի կամ գորշուկի, բայց իրականում այս կենդանին ամենից շատ նման է շանը, նաև ոռնում է շան նման։


== Տարածվածություն ==
Կուղխերը հիմնականում հանդիպում են տայգայում (Եվրասիա, Հյուսիսային Ամերիկա), Կուղխ Եվրոպայում հանդիպում է ընդամենը 2 տեղ՝ Սկանդինավյան թերակղզում և Ֆինլանդիայում, Ռուսաստանում հանդիպում է միայն Պերմի երկրամասում։ ԱՄՆ-ի նահանգներից մեկը կոչվում է «Կուղխերի նահանգ» (անգլ.` The Wolverine State):


== Ընտելացում ==
Մարդիկ հաճախակի վերցնում են կուղխերի ձագերին և ընտելացնում մարդկային կյանքին, դարձնում են համարյա ձեռնասուն կենդանի։
Կուղխերը ոչ ազատ պայմաններում ապրում են միջինը 17 տարի, իսկ բնության մեջ` ընդամենը 8-10 տարի։


== Կուղխը մշակույթում ==
Աշխարհահռչակ Marvel Comics-ը կուղխի անունով է կոչել կոմիքսների հերոս համանուն հերոսին (անգլ.` Wolverine)։
Պայմանականորեն Կուղխի բնավորությունը համապատասխանում է կենդանու բնույթին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Позвоночные животные России: РосомахаArchived 2012-06-09 at the Wayback Machine.
Росомаха — Gulo gulo, www.ecosystema.ru
Росомаха — видовое описание Archived 2008-10-13 at the Wayback Machine.
Ռոմանի (գյուղ, Զենկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոմանի (այլ կիրառումներ)Ռոմանի (ուկրաիներեն՝ Романи), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոմանի գյուղում բնակվում էր 73 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,999 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 73,07 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բերդաղ (այլ կիրառումներ)

Բերդաղ, կարող է վերաբերել՝

Բերդաղ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառում
Բերդաղ - հնավայր Նոյեմբերյանի շրջանում, Կողբ գյուղից հարավ-արևելք
Յասնոմորսկոե

Յասնոմորսկոե (ռուս.՝ Ясноморское), գյուղ Ռուսաստանի Սախալինի մարզի Նևելսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 182 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ali Bomaye

«Ali Bomaye», ամերիկացի ռեփեր The Game-ի երգն է, համագործակցությամբ ռեփերներ Թու Չեյնսի և Ռիք Ռոսի հետ։ Այն թողարկվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 11-ին և ընդգրկվել է The Game-ի «Jesus Piece» անվանումը կրող թվով իններորդ ստուդիական ալբոմում։ Երգը գրվել է The Game-ի, Բայրոն Ֆորեսթի, Թու Չեյնսի, Ռիք Ռոսի, Մորիս Ջորդանի, Ֆլորենս Ուելչի և Փոլ Էփվորտի կողմից։


== Նախապատմություն ==
Երբ 1974 թվականին «Որոտ ջունգլիներում» հանդիպման ժամանակ ամերիկացի բռնցքամարտիկ Մուհամմեդ Ալին պարտության է մատնում Ջորջ Ֆորմանին, ամբողջ մարզադաշտը ոտքի է կանգնում և լսվում է միայն "Ali bomaye!" («Ալի, սպանի՛ր նրան») վանկարկումները։ The Game-ը ոգեշնչվելով այդ արտահայտությունից որոշում է օգտագործել այն իր կրկներգում, իսկ երգը անվանել «Ali Bomaye»։ Երգի իր հատվածները ձայնագրելուց հետո, նա այնուհետև ուղարկել է այն Ռիք Ռոսին և 2 Չեյնսին, որպեսզի ձայնագրեն իրենց հատվածները։


== Տեսահոլովակ ==
2013 թվականի հունվարին The Game-ը նկարահանել է երգի տեսահոլովակի առաջին մասը Ռիք Ռոսի հետ, իսկ փետրվարի 11-ին և 12-ին նկարահանվել է տեսահոլովակի մնացած մասը Թու Չեյնսի հետ։ Տեսահոլովակի մի քանի կադրում նաև նկարահանվել են Քրիս Բրաունը, Ֆրենչ Մոնտանան և DJ Khaled-ը։ Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի հուլիսի 2-ին։


== Հիթ շքերթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Հընտի

Հընտի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 65 տուն հայ և 35 տուն թուրք բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Իսլամը Հունաստանում

Իսլամը Հունաստանում միակ կրոնն է, որի իրավունքները որպես փոքրամասնություն պաշտոնապես ճանաչված են ավանդական բնակավայրի տարածաշրջանում՝ Արևմտյան Ֆրակիայում՝ երկրի հյուսիսային մասում։ Ինչպես նաև դա Հունաստանի հանրապետության երկու ճանաչված մշակութա֊լեզվային փոքրամասնություններից մեկն է, իսկ մյուսը՝ հայերն են (տես՝ Հայերը Հունաստանում)։
1991 թվականի մարդահամարը ցույց է տվել, որ Արևմտյան Ֆրակիայում ապրում էր 97604 մուսուլման, որը կազմում է ամբողջ բնակչության 0,95 %֊ը, իսկ տարածաշրջանի 29 %֊ը։ Բնակչությունը ժամանակակից պահին գնահատվում է 140 000 մարդ և համապատասխանաբար 32 %։ Ընդհանուր առմամբ հունական կառավարությունը պատմականորեն բարեհաճ կերպով մոտենում է մուսուլմանների իրավունքներին երկրի այդ տարածաշրջանում, սակայն ունի մի շարք չլուծված հարցեր մշակույթի և կրթության ոլորտում։


== Պատմություն ==
Խոշոր իսլամադավան համայնքը ձևավորվել է Ֆրակիայի համայնքում թուրքերի զանգվածային ներխուժման ժամանակ 14֊16֊րդ դարերում, երբ այստեղ հիմնված են եղել մի շարք նոր թուրքական բնակավայրեր, տարածվել է իսլամը և բնիկ ժողովրդի մի մասը (ուղղափառ բուլղարները և հույները) ինքնակամ կամ ստիպողաբար ընդունել են թուրքական մեծամասնության նոր կրոնը։ Թյուրքալեզու քոչվորներն ակտիվ կերպով խթանել են տարածաշրջանի իսլամացման պրոցեսը։ Այնուամենայնիվ բուլղարների մի մասը դավանափոխվել են, ընդունելով իսլամը սակայն չեն անցել թուրքերենին՝ պահպանելով սլավոնական լեզուն։ Այդպես են ձևավորվել ժամանակակից պոմակները։ 20֊րդ դարի սկզբներին ուղղափառ հույները կազմել են տարածաշրջանի բնակչության 17%-ը։ Սակայն հաճախակի լեզուների, կրոնի ինքնագիտակցման չհամապատասխանության պատճառով օսմանական կառավարությունը կարևորություն է դրել միայն բնակչության կրոնին, զարկագացել է միլլետական համակարգը։ Դրանով, տարածաշրջանի բոլոր մուսուլմանները (մոտ 75 %) ավտոմատ կերպով համարվել են թուրքեր։ Իսկ տարածաշրջանի քրիստոնյաները համարվել են հույները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Talip  Kucukcan Re-claiming Identity: Ethnicity, Religion and Politics among Turkish Muslims in Bulgaria and Greece Journal of Muslim Minority Affairs, Vol. 19, No: 1, pp. 59–78(անգլ.)
Turkkaya Ataov The ethnic Turkish minority in Western Thrace, Greece The Turkish Yearbook Vol. XXII(անգլ.)
Karakasidou Anastasia N. Vestiges of the Ottoman Past: Muslims Under Siege in Contemporary Greek Thrace Cultural Survival Quarterly 19.2 (Summer 1995) Nationalism in Eastern Europe(անգլ.)
Iris Kalliopi Boussiakou The Educational Rights of the Muslim Minority under Greek Law Journal on Ethnopolitics and Minority Issues in Europe 1/2007


== Արտաքին հղումներ ==
The Turks of Western Thrace Human Rights Watch(անգլ.)
Ethnic Turks in Greece, a Muslim Minority en:Human Rights Without Frontiers(անգլ.)
Greece: Status of Minorities Կոնգրեսի գրադարան(անգլ.)
Turkish Minority of Western Thrace Թուրքիայի ԱԳՆ(անգլ.)
Statement for Working Session 17 on national minorities GHM, MRG-G, HUG, SOKADRE, 2015(անգլ.)
A. R. Momin Muslims in Greece Archived 2015-10-05 at the Wayback Machine. (անգլ.)