armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պերխտա

Պերխտա (Պերեխտա, Բերխտա, Բերտա, գերմ.՝ Frau Perchta, Pechtrababajagen, չեխ․՝ Perechta, սլովեն.՝ Pehtra baba), Սուրբ Ծննդյանն ու Մասլենիցային հայտնվող առասպելական արարած։ Հայտնի է հարավային գերմանացիներին, ավստրիացիներին, շվեյցարացիներին, ինչպես նաև`
սլավոններին, հիմնականում` չեխերին ու սլովենացիներին։


== Սովորույթներ ==
Պերխտան կապված է արգելքներին հետևելու, հատկապես` պահք պահելու հետ։
Համարվում է, որ կերպարը, ինչպես նաև նրա անունը պատկանում են գերմանական ավանդույթներին։ Պերխտա անվանում էին ձմեռային արևադարձը մարմնավորող կերպարին։ Ի սկզբանե նա համարվում էր բարի աստվածուհի, որը նման էր Հոլդային (գերմ.՝ Holda): Ավելի ուշ նրանց գործառույթները բաժանվում են, և Պերխտային բաժին է հասնում չար բնավորությունն ու սարսափեցնելու գործառույթը։ Պերխտան համարվում էր սպիտակ հագուստով կանացի ոգի։ Նրա օրը Տասներկուերորդ գիշերն էր կամ Ջրօրհնեքի երեկոն։ Հին նկարագրություններում նա ուներ մեծ «սագի» ոտք։ Այդ երեկո պատրաստում էին շիլա կամ պելմենի և ձուկ։
Ավստրիայի և Բավարիայի ֆոլկլորում պահպանվել է հավատալիք, ըստ որի Սուրբ ծննդյան 12 օրերին պերխտան թափառում է տներով և ուզում է իմանալ, թե արդյոք երեխաներն անցած տարում ջանասեր և աշխատասեր են եղել։ Եթե նրանք աշխատասեր էին եղել, ապա առավոտյան իրենց կոշիկի կամ դույլի մեջ կարող էին գտնել արծաթե մետաղադրամ։ Եթե նրանք ծուլացել էին, պերխտան կարող էր բացել նրանց փորը և լցնել քարերով և չոր խոտով։ Նրան հատկապես դուր էր գալիս, երբ աղջիկները մանում էին ամբողջ վուշը կամ բուրդը։ Իտալիայում Պերխտայի նման կերպար է Բեֆանան, որն այցելում է Իտալիայի բոլոր երեխաներին հունվարի 6-ի նախօրեին, որպեսզի գուլպայի մեջ կոնֆետ դնի, եթե նրանք իրենց լավ են պահել ամբողջ տարվա ընթացքում կամ ասեղներ, եթե իրենց վատ են պահել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Берхта»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Frazer, Sir James George The Golden Bough. A Study in Magic and Religion. IX. Part 6. "The Scapegoat". — London: MacMillian & Co (Facsimili Elibron Classics, 2005), 1920. — ISBN 1-4021-8348-8


== Արտաքին հղումներ ==
Хольда (dic.academic.ru)
Перхта и другие зимние богини (belissena.livejournal.com)
Herbert Vivian The Perchten Dancers of Salzburg Austria Tyrol Pinzgau Archived 2018-04-27 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Georg Graber Von Stephanstag bis Dreikönig in Kärnten (գերմ.)
Կրասնոպոլիե (գյուղ, Բերեզանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրասնոպոլիեԿրասնոպոլիե (ուկրաիներեն՝ Краснопілля), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզանկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բլյումենֆելդ։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնոպոլիե գյուղում բնակվում էր 1 083 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5678 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գալապագոսյան պինգվին

Գալապագոսյան պինգվին (լատ.՝ Spheniscus mendiculus), աչքավոր պինգվիններ։
Գալապասոսյան պինգվինը յուրահատուկ է պինգվինների մեջ նրանով, որ նրա բնակության վայրը ոչ թե Անտարկտիկայում և ենթաանտարկտիկային շրջաններում է, այլ տեղակայված է Գալապագոսյան կղզիների հասարակածից ընդամենը մի քանի տասնյակ կիլոմետր հեռու։ Բնակատեղիում օդի ջերմաստիճանը տատանվում է +18-28°С, ջրինը՝ +22-24°С: Պինգվինների շուրջ 90 %-ը բնակվում է Ֆերնանդինա (Նարբորո) և Իզաբելա կղզիներում։
Մեծահասակները հասնում են մոտ 50 սմ բարձրության և կշռում են մոտ 2.5 կգ։ Հիմնականում սնվում են մանր ձկներով և խեցգետնանմաններով։
Գալապագոսյան պինգվինների գլուխը և մեջքը սև են, կա սպիտակ գույնի գիծ, որ սկսվում է կոկորդից վերև և հասնում աչքերին, առջևից պինգվինները սպիտակ են։ Կտուցը և դրանց վերին հատվածը սև են, կտուցի ներքևի հատվածը և աչքերի շրջանի մաշկը՝ վարդագույն և դեղին։
Թռչունները ձվադրում են հիմնականում 38-ից 40 օր, արուն և էգը հերթականությամբ հետևում են ձվերին։
60-ից 65 օրական հասակում ձագերը դուրս են գալիս ծով հասուն թռչունների հետ։ Գալապագոսյան պինգվինները բույն են դնում ջրի մոտ։
Նրանց թիվը գնահատվում է 1500-ից 2000 հասուն թռչուն։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություն գալապագոսյան պինգվինների մասին
Պինգվինների աշխարհ. գալապագոսյան պինգվին
BirdLife Species Factsheet


== Ծանոթագրություններ ==
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ 2002

2002 ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ, ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի 10-րդ խաղարկությունն է, իսկ ընդհանուր 48-րդ խաղարկությունն է։ Որում հաղթեց «Ռեալ Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումբը 2-1 հաշվով՝ «Բայեր Լևերկուզենին»։ Խաղը կայացել է Հեմպդեն Պարկ մարզադաշտում, Գլազգո, Շոտլանդիա։


== Խաղ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պոկազատել (Վեսյոլիի շրջան)

Պոկազատել (ռուս.՝ Показатель), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոօկտյաբրսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան տաճար (Բաթում)

Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան տաճար  (վրաց.՝ ღვთისმშობლის შობის სახელობის საკათედრო ტაძარი), Բաթումում Վրաց ուղղափառ եկեղեցու Բաթումի և Լազերի թեմի գործող տաճար։ Կառուցվել է 1903 թվականին, Զուբալաշվիլի եղբայրների կողմից՝ որպես կաթոլիկ տաճար։


== Պատմություն ==
Տաճարը կառուցվել է 1893-1903 թվականներին Ստեփան Զուբալաշվիլու կողմից՝ որպես հիշատակ իր մոտ՝ Ելիզավետի, որը նրան խնդրել էր կաթոլիկ տաճար կառուցել։ Ստեփանը տաճարի կառուցման համար Իտալիայից հրավիրել է արվեստագետներ և ճարտարապետներ։ Շինարարությունը արժեցել է 250 հազար ռուբլի։
Խորհրդային իշխանության տարիներին տաճարը ոչնչացման սպառնալիքի տակ է եղել։ Նրա պաշտպանության համար ելույթներ է ունեցել գրող Կոնստանտին Գամսախուրդիան։ Ռեժիսոր Թենգիզ Աբուլաձեն այս պատմության մոտիվներիով նկարահանել է «Ապաշխարություն» ֆիլմը։ Արդյունքում շենքը պահպանվել է, և տարբեր տարիների այն օգտագործվել է տարբեր նպատակներով․ այստեղ եղել է բարձր լարման լաբորատորիան, արխիվը և այլ հաստատություններ։
1970 թվականին տաճարը վերանորոգվել է, իսկ 1980 թվականին՝ հանձնվել Վրաց ուղղափառ եկեղեցուն։ 1989 թվականի մայիսի 16-ին Վրաստանի պատրիարք Իլյա II-ը օծել է տաճարը։
Մշակույթի և հուշարձանների պահպանության նախարարի 2011 թվականի փետրվարի 21-ի № 3/31 հրամանով տաճարն ընդգրկվել է Բաթումի պատմության և մշակութային հուշարձանների համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Ներկայումս տաճարը Վրաց ուղղափառ եկեղեցու Բաթումի և Լազերի թեմի գործող մայր տաճարն է։


== Ճարտարապետություն ==
Տաճարը կառուցվել է սպիտակ քարից՝ նեոգոթական ոճով։ Ինտերիերը զարդարված է կարմիր քարերով և նեոգոթական ոճին բնորոշ ոսկե-կապույտ զարդանկարներով։
Տաճարի մուտքի աջ և ձախ մասերով տեղադրված են Սուրբ Նունե և Անդրեաս առաքյալի քանդակները։


== Վանահայրեր ==
1989-1992՝ Կոնստանտին Մելիքիձե
1992-1993՝ Քրիստափոր Ծամալաիձե
1993-1996՝ Իով Աքիաշվիլի
1996 — ներկա Դմիտրի Շիոլաշվիլի։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Մուհամետ Աբլեև

Մուհամետ Աբլեև, (թաթ.՝ Мөхәммәт Шәриф улы Әблиев, հուլիսի 15, 1900(1900-07-15), Կամսկո-Ուստինսկի շրջան, Թաթարստանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն - 1941), խորհրդային թաթար գրող, արձակագիր, դրամատուրգ։


== Կենսագրություն ==
Մուհամետ Աբլեևը ծնվել է 1900 թվականի հուլիսի 15-ին Դանիշևո գյուղում (այժմ` Թաթարստանի Կամսկո-Ուստինսկի շրջան), աղքատ գյուղական ընտանիքում։ Զբաղվել է բատրակությամբ։ 1915 թվականին մեկնել է Կազան` աշխատելու։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության ժամանակ աշխատել է գործարանում` որպես որմնադիր։
1918 թվականին կամավոր կերպով միացել է պարենավորման ջոկատին։ 1919 թվականին աշխատել է ջուլհակի գործարանում` մանելու հաստոցի վրա։ Արևելյան ժողովուրդների կազանյան կուսակցական դպրոցն ավարտելուց հետո աշխատել է նույն գործարանում` որպես երիտասարդ աշխատողների ղեկավար։ 1921 թվականին միացել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակին, Միջին Ասիայում մասնակցել է բասմաչության դեմ պայքարին։ 1921 թվականից եղել է Կոմունիստական կուսակցության անդամ։ 1926 թվականին ավարտել է Կազանի միավորյալ թաթար-բաշկիրական ռազմա-արդյունաբերական դպրոցը, նշանակվել է թաթարական հրաձգային զորագնդի 1-ին դասակի հրամանատար։ 1928 թվականին Մոսկվայում ավարտել է ռազմա-արդյունաբերական դասընթացներ։ 1931-1932 թվականներին մասնակցել է բասմաչների դեմ տարվող ռազմական գործողություններին։ 1936 թվականին ավարտել է Լենինգրադի ռազմա-քաղաքական ակադեմիան։ Վերադառնալով Կազան` ծառայել է որպես քարոզչության հրահանգիչ, հետագայում դարձել է զորագնդի զինվորական կոմիսար։ Մասնակցել է Խորհրդա-ֆիննական պատերազմին։ Մահացել է 1941 թվականին, Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։


== Ստեղծագործություններ ==
Մուհամետ Աբլեևի առավել հայտնի ստեղծագործություններից է 1929 թվականին գրված «Шәмсекамәр» դրաման։ Այս ստեծագործության մեջ հեղինակը ձգտում է բացահայտել ճորտատիրական իրավունքի վերացումից հետո գյուղացիների ու կալվածատերերի միջև ծագած դասային խնդիրները։ Նրա առաջին պատմվածքը եղել է «Минем дустым сугышта» («Իմ ընկերը մարտում»), որը հրապարակել է 1922 թվականին։ 1928 թվականին գրել է «Итекче кызы» («Կոշկակարի աղջիկը») պատմվածքը։  1939 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999. — 703 с., илл. ISBN 0-9530650-3-0
Татарский энциклопедический словарь (на татарском языке) / Гл. ред. М. Х. Хасанов; Отв. ред. Г. С. Сабирзянов. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002. — 830 с.: ил. ISBN 5-902375-01-0


== Արտաքին հղումներ ==
«Мөхәммәт Әблиев» (թաթարերեն)։ kitap.net.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-05-ին։ Վերցված է 2016-01-14
My Kind of Love

«My Kind of Love», շոտլանդացի երգչուհի-երգահան Էմելի Սանդեի երգն է։ Այն թողարկվել է 2012 թվականի հունիսի 8-ին Virgin Records լեյբլի կողմից, որպես նրա «Our Version of Events» անվանումը կրող դեբյուտային ստուդիական ալբոմի չորրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Էմելի Սանդեի 7 Էմիլ Հեյնիի կողմից։


== Նախապատմություն և թողարկում ==
2012 թվականի փետրվարի 10-ին թողարկվում է Էմելի Սանդեի «Our Version of Events» ալբոմը, որի երգացանկում է ընդգրկված նաև «My Kind of Love» երգ։ Ալբոմի թողարկումից երկու ամիս հետո՝ ապրիլի 18-ին, հայտնի է դառնում, որ առաջիկայում «My Kind of Love» երգ թողարկվելու է որպես այդ ալբոմի չորրորդ սինգլը։ Մայիսի 8-ին երգչուհին այն կատարում է բրիտանական The Voice հեռուստաշոուի առաջին եթերաշրջանի ընթացքում, իսկ հունիսի 8-ին երգը թողարկվում և դառնում է «Our Version of Events» ալբոմի չորրորդ սինգլը։
Մինչև սինգլ դառնալը, երգի տեսահոլովակը արդեն թողարկվել էր ապրիլի 20-ին երգչուհու VEVO էջում։


== Երգացանկ ==
Թվային մինի ալբոմ«My Kind of Love» (Radio Mix) – 3։19
«My Kind of Love» (Live from Hollywood) – 3։46
«My Kind of Love» (Gemini Remix) – 4։19
«My Kind of Love» (Machinedrum Remix) – 5։43
«My Kind of Love» (Wideboys Remix) – 6։30Թվային ներբեռնում - Ռեմիքս«My Kind of Love» (RedOne & Alex P remix) – 4։24


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Մուտնյա (Լևովշի վտակ)

Մուտնյա (ռուս.՝ Мутня), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Լևովշա գետի ձախ ափից 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 14 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վադնիյե, գետը ենթաավազան չունի, գետի գետային ավազանը Նարվա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 01030000212102000029249
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 102002924
Ավազանի կոդը — 01.03.00.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 2
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Հովհաննես Անաստասյան

Հովհաննես Անաստասյան (1933, Բուրգաս, Բուլղարիա), բուլղարահայ երաժիշտ, ալտահար։


== Կենսագրություն ==
Հովհաննես Անաստասյանը ծնվել է Բուլղարիայի Բուրգաս քաղաքում։ Ավարտել է Բուլղարիայի կոնսերվատորիան, 1963 թվականից կատարելագործվել է Փարիզում։ 1965 թվականից եղել է Բուլղարիայի ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի մենակատար։ Նվագախմբի հետ նա համերգներով շրջագայել է Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Չեխոսլովակիայում, Գերմանիայում, Ռումինիայում և Հայաստանում։ 1970-ական թվականներից բնակության է հաստատվել Անտվերպենում, եղել է սիմֆոնիկ նվագախմբի կոնցերտմայստերը։
Հովհաննես Անաստասյանը հիմնադրել է «Սևան» լարային քառյակը, որի երկացանկում եղել են Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ, Լյուդվիգ վան Բեթհովենի, Անտոնին Դվորժակի, Կոմիտասի, Առնո Բաբաջանյանի, Էդվարդ Միրզոյանի, Արտեմի Այվազյանի, Գոհարիկ Ղազարոսյանի և այլ կոմպոզիտորների 
ստեղծագործություններից։
1968 թվականին Հովհաննես Անաստասյանը մենանվագով հանդես է եկել հայկական հեռուստառադիոյով։ Հետագայում նա ֆիլհարմոնիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի 
հետ կատարել է Գեորգ Ֆիլիպ Տելեման 4-մասանոց կոնցերտը (ալտի և նվագախմբի համար)։ 1973 թվականինին մասնակցել է [[Բրյուսելի 
թագավորական կոնսերվատորիա]]յում կազմակերպված հայկական համերգին։ 
Հովհաննես Անաստասյանը հիմնադրել է «Ամադեուս» մրցույթ-փառատոնը, որն անցկացվել է Երևանում (1992 թվականից), Գյումրիում (1993 թվականից), Սպիտակում, Վանաձորում և Արցախում (1994 թվականից, 2012 թվականին՝ Սայաթ-Նովայի ծննդյան 300-ամյակի առթիվ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Die Armenische Musik-Vereinigung (in englischer Sprache)
Ֆելդդրիֆ

Ֆելդդրիֆ (աֆրիկաանս՝  և անգլ.՝ Velddrif), քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Արևմտյան Կապ նահանգի տարածքում: Ընդգրկված է Ուեսթ Քոսթ շրջանի և ՄԲերխրիֆիր տեղական մունիցիպալիտետի կազմում։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է նահանգի արևմտյան մասում՝ Բերխրիֆիր գետի գետաբերանում՝ հեռավ նահանգի վարչական կենտրոն Քեյփթաուն քաղաքից մոտ 126 կիլոմետր (ուղիղ գծով) դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը կազմում է 30 մետր։


== Կլիմա ==
Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային-միջերկրածովյան է։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը 190 մմ է: Առավելագույն տեղումների քանակը լինում է ապրիլից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում: Օդի միջին առավելագույն ջերմաստիճանը տատանվում է 17 °C-ից (հուլիսին) մինչև 26,9 °C (փետրվարին): Տարվա ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է: Միջին նվազագույն գիշերային ջերմաստիճանն այդ ամսվա ընթացքում 7,6 °C է։


== Բնակչություն ==
2001 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմել է 7327 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 47,59 %, կանայք՝ 52,41 %: Ռասայական առումով գունամորթները եղել են քաղաքի բնակչության 58,17 %-ը, սպիտակամորթները՝ 34,08 %, նոգրոիդները՝ 7,63 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,12 %։ Քաղաքացիների շրջանում առավել տարածված լեզուներն են եղել աֆրիկաանսը (88,82 %), կոսան (6,24 %) և անգլերենը (4,71 %)։
2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի ընթացքում ստացված տվյալների համաձայն՝ Ֆելդդրիֆում բնակվել է 11 017 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 48,55 %, կանայք՝ 51,45 %: Ռասայական առումով գունամորթները եղել են քաղաքի բնակչության 57,13 %-ը, սպիտակամորթները՝ 29,59 %, նեգրոիդները՝ 12,22 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,48%, այլ ցեղերի ներկայացուցիչներ՝ 0,58 %։ Քաղաքի բնակիչների շրջանում առավել տարածված լեզուներն են եղել աֆրիկաանսը (83,52 %), կոսան (8,68 %), անգլերենը (5,76 %) և թսվանան (0,49 %)։


== Տրանսպորտ ==
Քաղաքով անցնում է R399 տարածաշրջանային մայրուղին։


== Տեսարժան վայրեր ==
Քաղաքից 25 կմ դեպի հյուսիս տեղակայված է Ռոխերպան արգելավայրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Փոքր Կորյաժեմկա

Փոքր Կորյաժեմկա (ռուս.՝ Малая Коряжемка ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Կարյաժեմկա գետի ձախ ափին՝ 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 8 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000025065
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002506
Ավազանի կոդը -  03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բրոնիցկայա Գուտա

Բրոնիցկայա Գուտա (ուկրաիներեն՝ Броницька Гута), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1909 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բրոնիցկայա Գուտա գյուղում բնակվում էր 1 034 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,04 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 506,86 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժոժակ

Ժոժակ (ֆր.՝ Jaujac), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1191 մարդ, բնակչության խտությունը` 49.07 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 24.27 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 135 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 30 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 647 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 437-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 210։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,5 %։ 437 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 364 անձ (188 տղամարդ և 176 կին)։ Գործազուրկ են եղել 73 անձ (39 տղամարդ և 34 կին)։ 210 անաշխատունակներից 52-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 110-ը` թոշակառուներ, իսկ 48-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
(5662) Վենդիկալվին

(5662) Վենդիկալվին (անգլ.՝ Wendycalvin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,992241 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9226 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0618 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1890,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190419 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,54° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5662) Վենդիկալվին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(8684) Ռեյխվեյն

(8684) Ռեյխվեյն (անգլ.՝ Reichwein), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 30-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,165393 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,074 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2568 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1163,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,309314 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,24° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8684) Ռեյխվեյն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գրիշկովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳրիշկովոԳրիշկովո (ռուս.՝ Гришково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նիզոկ (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)

Նիզոկ (ռուս.՝ Низок), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 94 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իվաշկովո (այլ կիրառումներ)

Իվաշկովո, կարող է վերաբերել՝

Իվաշկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Իվաշկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Կլենովոե (գյուղ, Տուլչինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿլենովոեԿլենովոե (ուկրաիներեն՝ Кленове), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1962 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կլենովոե գյուղում բնակվում էր 100 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,45 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 222,22 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գորգոր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գորգոր (այլ կիրառումներ)Գորգոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում։ Գտնվում էր Սպեր քաղաքից 31 կմ արևմուտք, գետակի ափին։
Տարածքը լեռնային էր։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Իվան Դարվաշ

Իվան Դարվաշ (հունգ.՝ Darvas Iván, իսկական անունը՝ Սիլարդ Դարվաշ հունգ.՝ Darvas Szilárd, 14 հունիսի, 1925, Բեյե, Չեխոսլովակիա (ներկայում՝ Սլովակիա) – 3 հունիսի, 2007, Բուդապեշտ, Հունգարիա), թատրոնի, կինոյի ու հեռուստատեսության հունգարացի դերասան, հնչյունավորող, նկարիչ։ Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (1975), Կոշութի մրցանակի դափնեկիր (1952, 1955, 1978, 1980, 1998)։


== Կենսագրություն ==
Իվան Դարվաշը ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 14-ին Բեյեում (ներկայում դա Սլովակիայի Տոռնալյա քաղաքն է)։ Մանկությունն անցկացրել է Պրահայում, որտեղ նրա հայրն աշխատում էր որպես լրագրող։ Վաղ տարիքում սովորել է խոսել գերմաներեն (հաճախել է գերմանալեզու դպրոց) և ռուսերեն (նրա մայրը՝ Անտոնինա Եվդոկիմովնան, ծագումով ռուս էր), իմացել է նաև չեխերեն ու անգլերեն։
1946 թվականին Բուդապեշտում ավարտել է Թատրոնի և կինոյի բարձրագույն դպրոցը։ Խաղացել է Միշկոլցի թատրոններում։ 1949-1956 թվականներին եղել է Բուդապեշտի «Մադաչ» (հունգ.՝ Madách Színház) թատրոնի թատերախմբի անդամ։ 1966-2007 թվականներին ընդգրկված է եղել Բուդապեշտի «Վիգ» (հունգ.՝ Vigh) թատրոնի թատերախմբում։
Կինոյում Իվան Դարվաշի դեբյուտը կայացել է 1947 թվականին («Բեստերցի պաշարումը»)։ Առաջին նշանակալի դերը եղել է Ֆերենց Լիստի դերը «Էրկել/Հունգարական մեղեդիներ» ֆիլմում (1952)։ Ճանաչում է ձեռք բերել «Լիլիոմֆի» (1954) ֆիլմում կատարած գլխավոր դերի, ինչպես նաև «Կիրակնօրյա սեր/Զինվորական համազգեստով» (1957) ֆիլմում, «Կրտսեր սերժանտն ու մյուսները» (1965, ռեժիսոր՝ Մարտոն Կելետի) կատակերգությունում, «Ցուրտ օրեր/ Շուրջկալ հունվարին» (1966, ռեժիսոր՝ Անդրաշ Կովաչ) դրամայում, Տ․ Դերիի «Սեր» (1971, ռեժիսոր՝ Կարոյ Մակ) նովելի էկրանավորման մեջ կատարած դերերի շնորհիվ։ 1960-1990-ական թվականներին եղել է հունգարական կինեմատոգրաֆիայի առաջատար դերասաններից մեկը։
1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ժամանակ Իվան Դարվաշ ստեղծել է հեղափոխական կոմիտե, որպեսզի ազատի եղբորը բանտից։ Այդ պատճառով հեռափոխության ճնշումից հետո նա դատապարտվել է 22 ամսվա ազատազրկման, կորցրել է աշխատանքը և որոշ ժամանակ աշխատել է որպես սևագործ բանվոր։
1973 թվականից հայտնի է եղել նաև որպես նկարիչ-գրաֆիկ։ Տպագրվել է նրա նկարների ալբոմը, բազմիցս կազմակերպել է նկարների ցուցահանդեսներ։
1990-1994 թվականներին Իվան Դարվաշը եղել է Հունգարիայի Ազգային ժողովի պատգամավոր․ ներկայացրել է Ազատ դեմոկրատների միությունը։
Իվան Դարվաշն ամուսնացած է եղել դերասանուհի Կլարի Տոլնաիի (ունեցել են որկու երեխա), Իրեն Մոտորչայի ու երգչուհի Էրժեբետ Հազիի (հունգ.՝ Házy Erzsébet) հետ։
Իվան Դարվաշը մահացել է 2007 թվականի հունիսի 3-ին Բուդապեշտում։


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==


== Պարգևներ ==
Կոշութի մրցանակ (1952, 1955, 1978, 1980, 1998)
Մարի Յասաիի մրցանակ (1955, 1967)
Significant artist award մրցանակ (1969)
Excellent artist award մրցանակ (1975)
"Erzsébet Prize" մրցանակ (1989)
Հունգարիայի կինոքննադատների միության մրցանակ կյանքում ունեցած ձեռքբերումների համար (2003)
Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության վաստակավոր արտիստ (1969)
Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (1975)
Հունգարական ազգի դերասան (2000)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич Москва, «Советская энциклопедия», 1987. — с. 112


== Արտաքին հղումներ ==
Իվան Դարվաշ (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Փոքր Կիբրաս

Փոքր Կիբրաս  (ռուս.՝ Малый Кибрас), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կարտամա

Կարտամա (իսպ.՝ Cártama), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 105 կմ2։ Բնակչությունը՝ 173 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 17  կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Եկեղեցական տոներ

Եկեղեցական տոներ, աստվածապաշտության կամ ծեսի և պաշտամունքի բաղկացուցիչ հիմնական բաժիններից։ Կատարվում են եկեղեցական հանդիսավոր արարողություններով, նվիրված են որոշակի դեպքերի ու անձերի ոգեկոչումներին կամ ուղղակի միջոց են հոգևոր խորհրդածությունների։ Նպատակն է նվիրվել օրվա խորհրդին, Աստծո փառաբանությանը և կրոնական պաշտամունքին, ապրել հոգևոր բարեպաշտական կյանքով և խորհել հոգևոր արժեքների մասին։ Քրիստոնեական, այդ թվում և Հայ եկեղեցու տոները նվիրված են Հիսուս Քրիստոսին, Աստվածածնին, խաչին, սուրբերին և մարտիրոսներին, ինչպես նաև ազգ-եկեղեցական նշանակություն ունեցող իրադարձություններին (հայոց համար այդպիսիք են Թարգմանչաց, Վարդանանց տոները)։ Մի շարք քրիստոնեական տոների հետ միախառնվել են նաև հեթանոսական շրջանի տոների որոշ տարրեր և ժողովրդական սովորույթներ։ Կիրակին Տերունական օր է, նվիրված է Հիսուս Քրիստոսի Հարությանը և միշտ նշվում է որպես եկեղեցական տոն։ Շաբաթվա մնացած օրերը սրբոց և պահոց օրեր են։ 


== Հայ եկեղեցու գլխավոր հինգ եկեղեցական տոներ ==
Հայ եկեղեցու գլխավոր հինգ եկեղեցական տոները կոչվում են Տաղավար.

Սուրբ Ծնունդ և Աստվածահայտնություն
Սուրբ Զատիկ
Խաչվերաց
Վերափոխումն Սուրբ Աստվածածնի
Վարդավառ)։Այդ տոների հաջորդ օրը մեռելոց է, կատարվում է գերեզմանօրհնեք։ Հայ եկեղեցին տարվա օրերը բաժանել է երեք հիմնական խմբի տոներ, սրբոց (մարտիրոսաց) օրեր կամ սրբոց հիշատակներ և պահոց օրեր։ Տոները բաժանվում են չորս խմբի. 

Տերունի տոներ նվիրված Քրիստոսի փրկագործ տնօրինության հիշատակներին,
Աստվածածնի տոներ,
Խաչի տոներ,
Եկեղեցու տոներԱստվածածնի, Խաչի և Եկեղեցու տոները Տերունի տոների մասեր են և նույնպես համարվում են Տերունի, քանի որ կատարվում են ի պատիվ և հանուն Տիրոջ։ Սրբոց օրերը նվիրված են սուրբերի հիշատակին։ Հայ եկեղեցին ունի Ընդհանրական (Տիեզերական) եկեղեցու սուրբերի և զուտ Հայ եկեղեցու սուրբերի տոներ։ Սուրբերի կարգին են դասվել նաև հրեշտակները, որոնց նվիրված տոներ ևս ունի Հայ եկեղեցին։ Հայ եկեղեցու տոները լինում են շարժական և անշարժ։


== Անշարժ և շարժական տոներ ==


=== Անշարժ տոներ ===

Անշարժ են այն տոները, որոնք հաստատուն կերպով կապված են ամսաթվերին և ոչ թե շաբաթվա օրերին։ Դրանք են հունվարի 5-ից մինչև 13-ը ներառող իննյակ օրերի տոները. 

Ճրագալույց Սուրբ Ծննդյան (հունվարի 5)
Սուրբ Ծնունդ և Աստվածահայտնություն (հունվարի 6)
Սուրբ Ծննդյան յոթնյակը կամ ութօրեքը (հունվարի 7-12)
Անվանակոչություն (հունվարի 13)
Տյառնընդառաջ (փետրվարի 14)
Ավետում (ապրիլի 7)
Ծնունդ Աստվածածնի (սեպտեմբերի 8)
Ընծայումն Աստվածածնի (նոյեմբերի 21)
Հղություն Աստվածածնի (դեկտեմբերի 9)։Հաստատուն օրեր ունեն Աստվածածնի Վերափոխման (օգոստ. 15) և Խաչվերաց (սեպտ. 14) տոները, բայց Հայ եկեղեցին դրանք նշում է այդ օրերին ամենամոտ կիրակի օրը։ Սրբոց հիշատակը կատարվում է ոչ թե ամիսների հաստատուն օրերով, այլ յոթնյակի դրությամբ, որը շաբաթների հաջորդությունն է։ Շաբաթվա մեջ միայն երկուշաբթի, երեքշաբթի, հինգշաբթի և շաբաթ օրերին կարող են սուրբերի հիշատակ- ները նշվել։


=== Շարժական տոներ ===
Շարժական տոները կապված են Սուրբ Զատիկ (Հարության) տոնի հետ համաձայն Լուսնի լրումի։
Տեմյակովո

Տեմյակովո (ռուս.՝ Темяково, բաշկիրերեն՝ Темняков), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 135 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ադանա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցուն պատկանող ավերված եկեղեցի Կիլիկիայում, ներկայիս՝ Թուրքիայի Հանրապետության Ադանայի մարզի Ադանա քաղաքում։ Կառուցվել է 13-րդ դարից առաջ, վերստին վերանորոգվել է 1840 թվականին, նույնանուն եկեղեցու տեղում։ Մինչև 20-րդ դարի սկիզբ եկեղեցուն կից գործում էր վարժարան։ Հայ առաքելական համայնքին ծառայել է մինչև 1922 թվականը։ Քանդվել է 1970-ական թվականներին, որպեսզի տեղ բացվի Թուրքիայի կենտրոնական բանկի տարածաշրջանային շենքը կառուցելու համար։


== Պատմություն ==
13-րդ դարից սկսած հաճախ է հիշատակվում Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին՝ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու հետ միասին։ Եկեղեցու շինարարության նախաձեռնողը եղել է Նահապետ Աղան, ճարտարապետը՝ Հակոբ Խալֆան, իսկ ծախսերը հոգացել են Ադանայի հայերը։ 1890 թվականին, Ադանայի հոգևոր առաջնորդ Մկրտիչ արքեպիսկոպոս Վեհապետյանի գլխավորությամբ, Ադանայի հայերը նշում են Սուրբ Աստվածածին և Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցիների 50-ամյակը։ Ադանացիները Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կոչում էին՝ «Վերի Եկեղեցի», իսկ Սուրբ Ստեփանոսը՝ «Վարի Եկեղեցի»՝ առաջնին բլրային, իսկ երկրորդին դաշտային դիրքի պատճառով։
Ղևոնդ Ալիշանը իր «Սիսուան» աշխատությունում գրում է՝


== Վարժարան ==
1850-1860 թվականներին եկեղեցին ուներ երկհարկանի վարժարան, մեկ սրահով, որտեղ սովորում էր 200-300 աշակերտ՝ մեկ կամ երկու վարժապետով։ 1860-ական թվականներին վարժարանում պաշտոնավարում էր վարժապետ Լեչինյանը։ Միևնույն ժամանակ, Կոստանդնուպոլսի Պատրիարքարանից Սիս են ուղարկվում վարդապետ Մկրտիչ Խրիմյանը և վարժապետ Պետրոս Տեր-Թորոսյանը։ Նախ նրանք հայերենի և երաժշտության դասեր են տալիս Սսի Ժառանգավորաց վարժարանում, ապա Պետրոսը հրավիրվում է Ադանայի Ազգային վարժարան, որի համար Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վարժարանում ստեղծում է մասնավոր դասարան՝ 15-20 հոգուց բաղկացած աղջիկների համար։ Պետրոս վարժապետից հետո վարժարանում դասավանդում է Երուսաղեմի միաբան վարժապետ Խաչատուր Խանկյանը։ 1872 թվականին, Կոստանդնուպոլսից ուսուցչության է հրավիրվում Արամայիս վարժապետը, որին էլ հանձնվում է այն հարկաբաժինը, որը Պետրոս վարժապետի ժամանակ ստեղծվել աղջիկների վարժարանի համար։ Արամայիսը Վերի և Վարի վարժարաններից հավաքում է 50-60 հոգի առաջադեմ աշակերտների և դասավանդում նրանց՝ աշխարհաբար ընթերցանություն, քերականություն և հայոց պատմություն։ Նա դասարանում հայերեն խոսելը դարձնում է պարտադիր։ Արամայիսի մեկնելուց հետո, Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոս Մկրտիչ Ա Քեֆսիզյանը Սսից Ադանա է ուղարկում Վրթանես վարդապետին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Օկիեպո Սուպերիորե

Օկիեպո Սուպերիորե (իտալերեն՝ Occhieppo Superiore), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2881 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 576 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13898։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ
Խմելևեց (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)

Խմելևեց (ուկրաիներեն՝ Хмелівець), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Խմելևեց գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վասիլի Շուկշին

Վասիլի Շուկշին (ռուս.՝ Василий Макарович Шукшин, հուլիսի 25, 1929(1929-07-25)[…], Սրոստկի, Բիյսկի շրջան, Սիբիրի երկրամաս, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 2, 1974(1974-10-02)[…], Կլետսկայա, Վոլգոգրադի մարզ)՝ ռուս գրող, դերասան, սցենարիստ և ռեժիսոր։
Վ. Շուկշինն այսպես կոչված «վաթսունականների» (սովետական արվեստի ուղղություն 1950 և 1960 թթ.) ներկայացուցիչներից էր։ Շուկշինը իր ստեղծագործություններում նկարագրում է հասարակ մարդկանց կյանքը։


== Կենսագրություն ==
1960 թվականին ավարտել է Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը։ Տպագրվել է 1959 թվականից։ 1963 թվականին հրատարակել է «Գյուղաբնակները» պատմվածքների ժողովածուն։ 1964 թվականին Շուկշինի սցենարով նկարահանվել է «Ապրում է այսպիսի տղա» ֆիլմը։ ժամանակի ընթացքում ավելի որոշակի է հնչել գրողի բանավեճը «մարդ–ֆանաոմների», դեմագոգների և բյուրոկրատների հետ («Այնտեղ, հեռվում», ժողովածու)։ Շուկշինի հետաքրքրությունը հյութեղ ժողովրդական բնավորությունների նկատմամբ տարբեր կերպ է դրսևորվել «Լյուբավինները» (1965, «Լյուբավինների վախճանը», կինոնկար, 1972) պատմահեղափոխական վեպում, Ստեփան Ռազինի մասին «Ես եկել եմ ազատություն տալու ձեզ» (1971) կինովեպում, պատմվածքաշարերում («Բնավորություններ», ժողովածու, 1973, «Ձեր որդին և եղբայրը», 1966, «Տարօրինակ մարդիկ», 1971, ֆիլմերը)։ Քաղքենիական գիտակցության հոգեզրկությանը մարդկային հոգու դիմակայման թեման «Կարմիր բռինչ» կինովիպակում (նաև Շուկշինի սցենարով ստեղծված նույնանուն ֆիլմում, ուր Շուկշինը խաղացել է գլխավոր դերը) հասել է գեղարվեստական մարմնավորման մեծ ուժի։ Շուկշինը նկարահանվել է նաե «Երկու Ֆեոդոր», «Խոսք եմ խնդրում», «Նրանք մարտնչել են հանուն հայրենիքի», «Հասարակ պատմություն», «Տղամարդկային խոսակցություն», «Լճի մոտ» (Չեռնիխի դերակատարման համար՝ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1971) ֆիլմերում։ Շուկշինի ստեղծագործությանը բնորոշ է աշխարհը ազգային և սոցիալհոգեբանական տիպերի բազմազանության մեջ տեսնելու ձգտումը, ուշադրությունը կենսական պրոցեսների բարդությունն արտացոլող ժամանակակից հասարակության կուլտուրական և բարոյական շերտավորման նկատմամբ։ Հայկական հեռուստատեսությամբ բեմադրվել են Շուկշինի «Մինչև աքլորականչը» (1976) և «Դեպք ռեստորանում» (1981) գործերը։


== Մրցանակներ ==
Լենինյան մրցանակ (1976, ետմահու)։


== Երկեր ==
Պատմվածքներ, Ե․, 1979։
Избр․ произв․, 2 изд․, х․ 1–2, М․, 1976․
Коробов В․ И․, Василий Шукшин․ Творчество, личность, М․, 1977․


== Գրքեր Վ. Շուկշինի մասին ==
Коробов В. И. Василий Шукшин։ Вещее слово. 2009, ISBN 978-5-235-03201-9
Толчёнова Н. П. Слово о Шукшине. 1982.


== Հղումներ ==
Վասիլի Շուկշինը գրապահարանում


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի ամենաբարձր կառույցների ցանկ

Ցուցակում ներկայացված են Հայաստանի ամենաբարձր շենքերը և կառույցները։


== Ցանկ ==
Այս ցանկում ներառված են Հայաստանի երկնաքերերը՝ 60 մետրից սկսած։ Բարձրությունն ընդգրկում է սայրերը և ճարտարապետական դետալները, սակայն չի ներառում ռադիոաշտարակների և աշտարակների ալեհավաքները։


== Տես նաև ==
Ասիայի ամենաբարձր շենքերի ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[http://skyscraperpage.com/diagrams/?countryID=150 Armenia Skyscraper Diagram
Council on Tall Buildings and Urban Habitat
Աննա (Բատյուգի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աննա (այլ կիրառումներ)Աննա (ռուս.՝ Анна), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բատյուգա գետի ափին։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սան Ֆրանսիսկու ազգային անտառ

Սան Ֆրանսիսկու ազգային անտառ (պորտ.՝ Floresta Nacional de São Francisco), ազգային անտառ Բրազիլիայի Ակրի նահանգում։


== Տեղագրություն ==
Սան Ֆրանսիսկու ազգային անտառը գտնվում է Ակրի նահանգի Սենա Մադուրեյրա մունիցիպալիտետում։ Ունի 21147.67 հա տարածք։ Այն Ամազոն բիոմում է։ Անտառը հարում է Մակաո ազգային անտառին, որը գտնվում է հյուսիսում։ Համանուն գետը հոսում է անտառի հյուսիսային հատվածով։ Չիկո Մենդեսի արդյունահանող արգելոցը հարավային մասից տեղակայված է որոշակի հեռավորության վրա՝ Յակո գետի հակառակ կողմում։


== Պատմություն ==
Սան Ֆրանսիսկու ազգային անտառը ստեղծվել է 2001 թվականի օգոստոսի 7-ին՝ դաշնային հրամանագրով։ Այն կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից (ICMBio)։ Այն դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության VI կատեգորիային (բնական ռեսուրսի կայուն օգտագործմամբ պահպանվող տարածք)։ Նպատակն է աջակցել անտառային ռեսուրսների կայուն բազմակի օգտագործմանը և գիտական հետազոտությունների իրականացմանը՝ շեշտը դնելով հայրենի անտառների կայուն շահագործման մեթոդների վրա։
Մակաոյի և Սան Ֆրանսիսկուի ազգային անտառների խորհրդատվական խորհուրդը ստեղծվել է 2002 թվականի հունվարի 17-ին։ 2008 թվականի օգոստոսի 17-ին INCRA-ն անտառը ճանաչեց որպես ագրոարդյունահանման ծրագիր 25 ընտանիքի համար։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 1-ին INCRA-ն անտառը հանձնեց Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտին։ Կառավարման ծրագիրը հաստատվել է 2016 թվականի մայիսի 25-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
 (պորտուգալերեն) Flona de São Francisco, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2016-08-27-ին, https://web.archive.org/web/20160827142710/http://www.icmbio.gov.br/portal/unidadesdeconservacao/biomas-brasileiros/amazonia/unidades-de-conservacao-amazonia/1947-flona-de-sao-francisco, վերցված է 2016-06-21 
 (պորտուգալերեն) FLONA de São Francisco, ISA:Instituto Socioambiental, https://uc.socioambiental.org/uc/5960, վերցված է 2016-06-21 
 (պորտուգալերեն) Unidade de Conservação: Floresta Nacional de São Francisco, MMA: Ministério do Meio Ambiente, http://sistemas.mma.gov.br/cnuc/index.php?ido=relatorioparametrizado.exibeRelatorio&relatorioPadrao=true&idUc=108, վերցված է 2016-06-21
Ֆրանսուա Ժոզեֆ Բոզիո

Ֆրանսուա Ժոզեֆ Բոզիո (ֆր.՝ François Joseph Bosio, մարտի 19, 1768(1768-03-19)[…], Մոնակո - հուլիսի 29, 1845(1845-07-29)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի քանդակագործ, կլասիցիզմի ներկայացուցիչ։


== Կյանքը և ստեղծագործությունը ==
Ֆրանսուա Ժոզեֆ Բոզիոն եղել է քանդակագործ Օգյուստ Պաժուի աշակերտը։ Վերջինիս աջակցությամբ Բոզիոն կատարել է ուսուցողական ճանապարհորդություն դեպի Իտալիա, որտեղ էլ ուսումնասիրել է անտիկ շրջանի վարպետների աշխատանքները։ Վերադառնալով Փարիզ, Նապոլեոն Բոնապարտից Վանդոմյան կոթողը (համանուն հրապարակում) զարդարելու պատվեր է ստանում։ Եղել է նաև Լյուդովիկոս XVIII-րդ և Կարլ X-րդ թագավորների պալատական քանդակագործը։ Վերջինս Բոզիոին շնորհել է բարոնի տիտղոս։ Եղել է նաև Փարիզյան Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիայի տնօրեն։ Նրա քանդակներում զգալի է Կանովայի ազդեցությունը։


== Լավագույն քանդակներ ==
Արիստեյ, Այգեգործության Աստված, մարմար
Հերկուլեսի պայքարը օձակերպ Ախելոյեմի հետ, բրոնզ
Հակինթ, մարմար, 1816, Լուվր
Սալմաս աղբյուրի հավերժահարսը, 1824, Լուվր
Ֆրանսիայի այլաբանական քանդակ
Լուի Անտուան Հենրի դը Բուբոն Կոնդե, Էնգենյան դուքս, 1817
Լյուդովիկոս XIV-րդ, ձիավորի արձանը
Հենրիխ IV-րդ, երեխան, 1823
Կոմս Նիկոլայ Նիկիտիչ Դեմիդով, բրոնզ, 1830
Կուպիդոնը աղեղով, 1808, Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ
Չարլզ X-րդ, Լուվր


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Бозио, Франсуа-Жозеф // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ 86 հատորով, հատոր 82 և 4 լր.-հատ. հրատ., 1890-1907։
Խոշոր պնդուկենի

Խոշոր պնդուկենի, կամ «լոմբարդիական ընկույզ» (լատ.՝ Corylus maxima), տիզենիների ցեղի տերևաթափային ծառային թփերի տեսակ (Corylus) կեչազգիների ընտանիքից (Betulaceae), որի պտուղները հայտնի են ֆունդուկ անունով։


== Տարածում և էկոլոգիա ==
Բնությունում արեալը գրավում է հարավ-արևելյան Եվրոպան և Փոքր Ասիան։
Մեծ քանակությամբ բուծվում է Թուրքիայում, Բալկաններում, Իտալիայում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Ֆրանսիայի հարավային շրջաններում, Գերմանիայում և Շվեյցարիայում, Ռուսաստանում, Անդրկովկասում և Ղրիմում։


== Բուսաբանական նկարագրություն ==
Խոշոր թփուտը կամ ծառը 3-10 մետր բարձրության է։ Ծառի կեղևը և խոշոր ճյուղերը մոխրագույն են, դալար ճյուղերը սաղարթախիտ են, կարմրականաչ, իսկ տարեց ճյուղերը գրեթե մերկ են կամ ցուղուններով պատված։
Ընձյուղը ձվաձև, բաց շագանակագույն են՝ խոշոր գույնզգույն ծաղկաթերթերով։ Տերևները սրտանման են կամ լայն ձվաձև, 7-12 սմ երկարությամբ, 6-10 սմ լայնությամբ, խիստ կարճ և թույլ գծերով, ոչ հավասար կրկնակի ատամներով, կանաչ կամ հաճախ մուգ կարմիր գույնի, ներքևի հատվածից ավելի բաց գույնի գծերով և 0.8-2 սմ երկարությամբ թիթեղներով։ Կոթատերևիկները երկարակյաց են։
Առէջային փշփշուկի երկարությունը մինչև 10 սմ է, տրամագիծը՝ 1 սմ։
Պտուղները 3-6 են, հաճախ պակաս 1-ից մինչև 8, ցողունի երկարությունը մինչև 3 սմ։ Ներքևի հատվածում մսեղ է, կրկնակի երկար է պնդուկից, նրան կիպ շրջապատում և նրա վրա ձգվում է նեղացող խողովակ, որը տարածված է լայն ատամնավոր թիակի վրա, կանաչ կամ կարամրա-կանաչ, թավշե-խավ և երկաթախառն-մազավոր։ Ընկույզը երկարավուն-ձվաձև է մինչև անգամ գլանաձև, 2-2,5 սմ երկարությամբ, շառավիղը մոտ 1,5 սմ։
Ծաղկումը մարտին է։ Պտղատվությունը՝ սեպտեմբերին։

		
		


== Նշանակություն և կիրառում ==
Մշակույթում այն հայտնի է եղել դեռևս Հին Հունաստանի և Հռոմի ժամանակներից որպես ընկուզազգի բույս։ Շատ բարձր որակի համային և սննդային ընկույզներ են, պարունակում են 50-60% ճարպ, մոտ 15% Սպիտակուցներ և նուշի համ են հիշեցնում։ Մեծ քանակությամբ  ընկույզները հրուշակեղենի արդյունաբերության մեջ օգտագործվում են Հալվայի արտադրության համար` որպես նուշի փոխարինող և այլն։
Յուղը շատ համեղ է և անուշաբույր, օգտագործվում է նաև հրուշակեղենի և սննդի արդյունաբերություններում։
Որպես դեկորատիվ բույս, տարածված չէ։


== Տաքսոնոմիա ==
Խոշոր պնդուկենու տեսակը մտնում է Տիզենիների ցեղատեսակի (Corylus), Պնդուկենիների ենթաընտանիքի (Coryloideae), Կեչիների ընտանիքի (Betulaceae), Հաճարածաղիկների կարգի (Fagales) մեջ։
Մի շարք աղբյուրներում այն համարվում է Կեչազգիների հոմանիշ (Corylus avellana):


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Սիրգ ան Մոնտան

Սեն Սիրգ ան Մոնտան (ֆր.՝ Saint-Cirgues-en-Montagne), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 249 մարդ, բնակչության խտությունը` 11.43 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.78 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 480 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 130 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 143 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 100-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 43։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,9 %։ 100 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 95 անձ (53 տղամարդ և 42 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (4 տղամարդ և 1 կին)։ 43 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կալակ (գյուղ, Ալագիրսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կալակ (այլ կիրառումներ)Կալակ (ռուս.՝ Калак), գյուղ Ռուսաստանի, Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հաբիբուլլա Խան

Հաբիբուլլա Խան (արաբ․՝ حبيب الله خان‎‎, հունիսի 3, 1872(1872-06-03) կամ 1872, Տաշքենդ, Թուրքեստան, Ռուսական կայսրություն և Սամարղանդ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 20, 1919(1919-02-20) կամ 1919, Աֆղանստան), Աֆղանստանի էմիր 1901 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Տաշքենդ քաղաքում։ Եղել է Էմիր Աբդուր-Ռահմանի ընտանիքի ավագ որդին։
Հաբիբուլան աշխարհիկ կառավարիչ էր, փորձում էր արդիականացնել իր երկիրը։ 1904 թվականին Քաբուլ քաղաքում հիմնվել է Ռազմական Ակադեմիան։ Հաբիբուլան մի քանի բարենորոգումներ է անց կացրել և չեղյարկել է մի քանի դաժան քրեական պատիժներով, չնայած նրա գլխավոր խորհրդատուներից մեկը` Աբդուլ-Լատիֆը, դատապարտվել է մահվան 1903 թվականին և սպանվել է քարկոծելով Քաբուլում։  
1905 թվականի մարտի 21-ին Հաբիբուլա Խանը Մեծ Բրիտանիայի հետ համաձայնագիր է կնքել, ըստ որի հրաժարվել է ներքին քաղաքականության ինքնուրույնությունից, որի փոխարեն պետք է ամեն տարի ստանար 160 հազար ֆունտ գումար։ Փաստացի սա նշանակում էր Մեծ Բրիտանիայի կայսրության պրոտեկտորատ Աֆղանստանի վրա։ «Նոր իրականության» շրջանակներում Հաբիբուլլա Խանը 1905 թվականին բարեկամության համաձայնագիր է կնքել Բրիտանական Հնդկաստանի հետ։ 1907 թվականին նա պաշտոնապես այցելել է Բրիտանական Հնդկաստան։ Կալկաթայում Հաբիբուլլան միացել է «Կոնկորդիա» մասոնական օթյակին (Lodge Concordia), № 3102:   
1908 թվականին քաշվել է Քաբուլ-Ջալալաբադ հեռախոսի գիծը։ 1913 թվականին Քաբուլում հիմնվել է կենտրոնական հիվանդանոցը։
Հաբիբուլա Խանը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ պահպանել է Աֆղանստանի չեզոքությունը, չնայած Օսմանյան կայսրության սուլթանի (որը իրեն կոչել է «Իսլամի հոգևոր կառավարիչ») կողմից ակտիվ ճնշումներին, որը ցանկանում էր Աֆղանստանի աջակցությունը ստանալ։ Օսման-երիտթուրքերրի հանդեպ համակրական վերաբերմունք ուներ «երիտաֆղանցի» կուսակցությունը, որի հետ էմիրն ստիպված էր հաշվի նստել։ Հաբիբուլան նույնիսկ ստիպված էր թույլ տալ, որպեսզի գերմանա-թուրքական զորքերը մտնեին Քաբուլ։ Սակայն ո՛չ Ռուսաստանին, ո՛չ Անգլիային պատերազմ չի հայտարարել։
Հաբիբուլլա Խանը սպանվել է Լագման նահանգ արշավելու ժամանակ, 1919 թվականի փետրվարի 20-ին։ Դրանից առաջ, փետրվարի 2-ին նա պահանջում էր Բրիտանիայից իր երկրի անկախությունը։ Նրա եղբայր Նասրուլլա Խանը մի շաբաթ իշխանությունն իր ձեռքն է վերցրել (փետրվարի 21-28-ը), դրանից հետո բանտարկվել է Հաբիբուլայի երրորդ որդու` Ամանուելլահ-Խանի կողմից։   


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Հաբիբուլա խան»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Մուհամեդ Ալի, Աֆղանստան (ուղեցույց) — 1967:
Ն. Ռևիչ, Դարի երիտասարդություն — 1967:
Մ. Ռեյսներ, Աֆղանստան — 1946:


== Արտաքին հղումներ ==
Հաբիբուլա խանի կյանքի նկարագրությունը
Կատյուխա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)

Կատյուխա (ուկրաիներեն՝ Катюха), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատյուխա գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,053 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 37,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նովոսելովկա (Կաշարսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովոսելովկա (այլ կիրառումներ)Նովոսելովկա (ռուս.՝ Новоселовка), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կաշարսկի շրջանում։ Մտնում է Տալլովերովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Պոլսահայ երաժշտություն

Կոստանդնուպոլիսը հայկական ազգային երաժշտական արվեստի զարգացման, միջնադարյան նշանակալի ձեռքբերումների վերածնման և պահպանման ինքնատիպ կենտրոններից էր։ 1850-1860-ական թվականներին հայկական երաժշտության առաջընթացին նպաստել են «Քնար արևելյան» և «Քնար հայկական» (1862 թվական) երաժշտական ընկերությունները։ Կոմպոզիտոր և դիրիժոր Տիգրան Չուխաճյանը հայ դասական երաժշտական արվեստի ամենախոշոր ներկայացուցիչներից է, հայ օպերային արվեստի հիմնադիրը գրել է «Արշակ Բ» (հայկական առաջին օպերան), «Ձեմիրե», «Ինդիանա» օպերաները, «Արիֆի խարդախությունը», «Քեոսե Քեհյա», «Լեբլեբիջի Հորհոր աղա» և այլ օպերետներ։ Սինանյաններ տոհմը նշանակալի ավանդ ունի սփյուռքահայ երաժշտության մեջ, իսկ տոհմի նահապետը՝ Գրիգոր Սինանյաևը, արևմտահայ Երաժշտական մշակույթի հիմնադիրներից է։ Կոմպոզիտոր էդգար Մանասի ստեղծագործության մեջ առանձնանում է «Պատարագը», հեղինակ է նաև սիմֆոնիայի, օրատորիայի, դաշնամուրային պիեսների և այլ գործերի։ Պոլսահայ երաժշտական մշակույթի երևելի դեմքերից էր կոմպոզիտոր և դաշնակահար Գոհարիկ Ղագարոսյանը, ստեղծել է մեներգեր, խմբերգեր, դաշնամուրային պրելյուդներ և պիեսներ, բալետ և այլն։ Սիրավարդ Գարամանուկյանի արժեքավոր գործերից են «Ընտիր երգերը» և «Մանկական Երգերը»։ Հայկ Կյուտենյանի ստեղծագործության մեջ ուշագրավ են ջութակի, ալտի, ձայնի, դաշնամուրի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար գրված երկերը, նա նաև վիրտուոզ ջութակահար էր։ Հայտնի են նաև կոմպոզիտորներ Հարությունը, Տիրան Ալեքսանյանը, Արա Բոյաջյանը և ուրիշներ։ Հովհաննես Աճեմյանը Կոստանդնուպոլսի առաջին պրոֆեսիոնալ երգիչներից էր, երգել է հիմնականում Տիգրան Չուխաճյանի օպերաներում։ Երգչուհի Մարի Լուիզ Գարագաշը հանդես է եկել նաև Միլանի «Լա Սկալա» և Փարիզի օպերային թատրոններում։ Կոստանդնուպոլսի պետական օպերային թատրոնի մեներգչուհի Ալիս Քիթապճյանը բազմաթիվ ելույթներ է ունեցել նաև Վիեննայում, Ցյուրիխում, Փարիզում, Երուսաղեմում և այլուր։ Հայտնի են դաշնակահարներ Վալանթին Մազլումյանը, Մարի Ոսկանը, Աշխեն Գավաֆյանը, երգեհոնահար Արշամ Գավաֆյանը, ջութակահարներ Հարություն Հանեսյանը, Բարսեղ Աթմաճյանը, Պերճ Սինանյանը և ուրիշներ։
Վիկտորյա Մորոլս

Վիկտորյա Մորոլս (անգլ.՝ Victoria Moroles, սեպտեմբերի 4, 1996(1996-09-04), Քորփուս Քրիսթի, Տեխաս, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։ Նա նկարահանվում է Disney Channel-ի «Լիվ ու Մադի» սիթքոմում՝ մարմնավորելով Էնդիին։ Նա նաև մարմնավորում է Հայդեն Ռոմերոյին MTV հեռուստաալիքով ցուցադրվող «Պատանի գայլը» հեռուստասերիալում։
Վիկտորյան ծնվել է 1996 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Տեխասում։ Նա սկսել է իր դերասանական կարիերան 7 տարեկանից։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստասերիալ ===


== Ծանոթագրություններ ==