armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Օնուկա (խումբ)

ONUKA (ուկրաիներեն՝ «Онука», Թոռնուհի), ուկրաինական էլեկտրո-ժողովրդական երաժշտական խումբ։ Ստեղծվել է 2013 թվականին երաժիշտներ Եվգեն Ֆիլատովի և Նատալյա Ժիժչենկոյի կողմից։ Խմբի մյուս անդամներն են Դարինա Սերտը  (ստեղնաշարայիններ, բեք վոկալիստ), Մարիա Սորոկինան (հարվածային գործիքներ) և Եվգեն Յովենկոն (բանդուրա)։  Խմբի գործիքավորումը ներառում է էլեկտրոնային հարվածային գործիքներ, տրոմբոններ, գալարափող և ուկրաինական ազգային երաժշտական գործիքներ` բանդուրա  և սոպիլկա։


== Պատմություն ==
Օնուկա բառն ուկրաիներենից թարգմանաբար նշանակում է «թոռնուհի», և խումբն այդպես է կոչվել ի պատիվ երգչուհի Նատա Ժիժչենկոյի պապի՝ ազգային երաժշտական գործիքներ ստեղծող հայտնի վարպետ Ալեքսանդր Շլյոնչիկի։ Ժիժչենկոն իր երաժշտական կարիերան սկսել է «Tomato Jaws» երաժշտական խմբում, որը հիմնադրել է եղբոր հետ։ «Tomato Jaws» խումբը ակտիվ է եղել 11 տարի։ Խմբի մի քանի երգերի ռեմիքսներ են արվել Ֆիլատովի «The Maneken» խմբի կողմից, և ի վրջո ստեղծվել է Օնուկան։ Գլխավոր երգիչ Նատա Ժիժչենկոն հավատում է, որ կարող է վերակենդանացնել հին ավանդույթները և դասական ժողովրդական գործիքները (ինչպիսիք են բանդուրան և սոպիլկան), որոնք անհետացել են խորհրդային ժամանակներում։
2017 թվականին Օնուկան ելույթ է ունեցել «Եվրատեսիլ-2017» երգի մրցույթի ընդմիջման ժամանակ՝ հանդես գալով NAONI ժողովրդական նվագախմբի հետ։


== Սկավառակագրություն ==
Օնուկայի դեբյուտային ալբոմը թողարկվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 15-ին և ազատ հասանելի է համացանցում։ Այն զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը iTunes-ում՝ առաջ անցնելով Օկեան Էլզի խմբից։ Նրանց առաջին մինի ալբոմը, որ կոչվում է Look,  թողարկվել է մայիսի 15-ին և iTunes-ում իր նորամուտը կատարել է առաջին հորիզոնականում։ Օնուկան իր երկրորդ մինի ալբոմը՝ Vidlik , թողարկել է 2016 թվականի փետրվարի 8-ին։ Վերջինս ներառում էր 5 երգ` Svitanok, Vidlik, Other (Intro), Other և 19 86 (ուկրաիներեն և անգլերեն): Ժիժչենկոն նշում է Չերնոբիլի աղետը և  դրա ազդեցությունը Ուկրանիայի ու ալբոմի վրա։ Մինի ալբոմի անվանումը՝ Vidlik, նշանակում է նոր սկիզբ կամ հետհաշվարկ։


=== Ստուդիական ալբոմներ ===


=== Մինի ալբոմներ ===


=== Սինգլներ ===


== Ճանաչում ==
Օնուկան առաջադրվել է ուկրաինական «Յունա» երաժշտական մրցանակի «Տարվա հայտնություն» անվանակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.onuka.ua/ Օնուկա (խումբ). պաշտոնական կայք
Օնուկա (խումբ) Ֆեյսբուքում
Տեսանյութը ՅուԹյուբում
Դավիթ Ռոստոմյան

Դավիթ Հարությունի Ռոստոմյան (1820, Թիֆլիս, Վրացական նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 16, 1869(1869-10-16), Բաքու, Ռուսական կայսրություն), բժիշկ, հասարակական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետն ավարտելուց (1842) հետո աշխատել է Նուխիի գավառում, 1843 թվականին տեղափոխվելով Շամախիի գավառ՝ հաջողությամբ պայքարել է այդ շրջանում տարածված տարափոխիկ հիվանդությունների (խոլերա) դեմ։ 1849 թվականից եղել է Շամախիի (1859 թվականից՝ Բաքվի) նահանգային բժշկի օգնական, 1864 թվականից մինչև կյանքի վերջը՝ նահանգային բժիշկ։ Մասնակցել է Բաքվի հայոց մարդասիրական ընկերության հիմնադրմանը, եղել դրա նախագահն ու գանձապահը։ Բժշկական և հասարակական աշխատանքին զուգընթաց, զբաղվել է նաև գրական գործունեությամբ։ Ռոստոմյանի «Տեղագրութիւն Բաքուայ» ուսումնասիրությունը («Կովկաս»,1847, N7) նվիրված է Բաքվի պատմությանը, աշխարհագրությանը և բնական հարստություններին, քաղաքի բժշկասանիտարական խնդիրներին։ 1862 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Հասարակաց բժշկականութիւն» աշխատության մեջ արծարծել է տարափոխիկ հիվանդությունների դեմ պայքարելու, մարդու և բնության փոխհարաբերության հարցեր, անդրադարձել մարդու կյանքում ջրի դերին։
Ջեյմս Ուեդդել

Ջեյմս Ուեդդել (անգլ.՝ James Weddell, օգոստոսի 24, 1787(1787-08-24), Օստենդե, Օսթենդե, Արևմտյան Ֆլանդրիա, Բելգիա - սեպտեմբերի 9, 1834(1834-09-09), Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), բրիտանցի ծովագնաց, շտուրման (հոլ.՝ stuurman, stuur — «ղեկ» և man — «մարդ» բառերից), կետորս։
1823 թվականին իր արշավախմբով հայտնաբերել է Հարավային օվկիանոսի ծովերից մեկը, որն ի պատիվ նրա կոչվել է Ուեդդելի ծով։ Նրա անունն է կրում նաև Ֆոլկլենդյան կղզեխմբի կղզիներից մեկը՝ Ուեդդելի կղզին։


== Ծանոթագրություններ ==
Աշոտ Տոնիկյան

Աշոտ Բոգդանի Տոնիկյան (1905, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն), հայ նկարիչ կիրառական արվեստի գծով, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1972)։


== Կենսագրություն ==
1924 թվականին ավարտել է Ներսիսյան դպրոցը, որտեղ նրա նկարչության ուսուցիչն է եղել Ա. Միրզոյանը։ Սովորել է Թիֆլիսի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Զբաղվել է փայտի գեղարվեստական փորագրությամբ։ Նրա գործերից են՝ «Շախմատի տուփը», «Նարդի», «Կոմիտաս» և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիգոր Ամիրյանի բնակելի տուն

Գրիգոր Ամիրյանի բնակելի տուն, տեղական նշանակության պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Աբովյան փողոցում։


== Պատմություն ==

Շենքը կառուցվել է 19-րդ դարի վերջերին՝ 1870-ական թթ։ Պատկանել է մեծահարուստ առևտրական Գրիգոր Ամիրյանին։ Նրան է պատկանել նաև Աբովյան 10 հասցեում գտնվող շենքը, որտեղ այժմ գտնվում է Երկրաբանության պետական թանգարանը։
1884-1888 և 1898-1907 թթ. այստեղ է տեղակայված եղել Երևանի քաղաքային դուման և վարչությունը, որը 1907 թ. տեղափոխվեց Տեր-Ղուկասովսկու փողոցում կառուցված շենք (գտնվել է «Կոնգրես» հյուրանոցի տեղում, քանդվել է 1999-2000 թվականներին)։
1910-1911 թթ. ծառայել է որպես ակնաբուժարան։
1911-1915 թթ. շենքում է եղել բժիշկ Հովհաննես Հովհաննիսյանի մասնավոր բուժարանը։
Շենքի վրա կա է հուշաքար, համաձայն որի 1928 թ. այդ շենքում է իջևանել ռուս բանաստեղծ Մաքսիմ Գորկին։


== Ոճ ==
Շենքը կառուցված է բարեկեցության ժամանակաշրջանի (Belle Époque) ոճով։


== Վարպետ Օնիկի լուսանկարչատունը ==

Աբովյան փողոցում գտնվող այս շենքում է գործել Երևանի ամենահին լուսանկարչատներից մեկը։ Դրա պատմությունը սկսվում է դեռևս 1927 թ., երբ ծագումով վանեցի Գաբրիել Խանոյանը գաղթում է Երևան։ Որոշ ժամանակ անց նա մեկնում է Կիսլովոդսկ՝ ուսանելու լուսանկարչական արվեստ։
1917 թ. վերադառնում է Հայաստան և 1922 թ. Աստաֆյան 22 հասցեում բացում իր լուսանկարչատունը։ 
Օնիկ Հարությունյանը սկսում է ուսանել քեռու՝ Գաբրիել Խանոյանի մոտ և շուտով սկսում է օգնել նրան։
Օնիկ Հովհաննիսյանը կամ, ինչպես ժողովուրդն էր նրան անվանում, վարպետ Օնիկը 55 տարի զբաղվել է լուսանկորչությամբ և ստեղծել բազմաթիվ լուսանկարներ։ Լուսանկարել է այնպիսի նշանավոր մարդկանց, ինչպիսիք են Ավետիք Իսահակյանը, Պարույր Սևակը, Հովհաննես Շիրազը, Արամ Խաչատրյանը, Շառլ Ազնավուրը, Մարտիրոս Սարյանը, Հովհաննես Բաղրամյանը և այլք։
Այսօր վարպետ Օնիկի լուսանկարչատունն աշխատեցնում է նրա տղան՝ Արմեն Խանոյանը։
2009 թ. Երևանի քաղաքապետարանը հայտարարեց տենդեր։ Շահող ընկերությունը որոշեց չքանդել շենքը և տարածք հատկացրեց լուսանկարչատանը։
2010 թ. լուսանկարչատունը տեղափոխվեց Պուշկինի փողոցի նորակառույց շենքերից մեկում։
2011 թվականից այստեղ է գործում «Դալան» պատկերասրահը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆոտոկամարի ուրվականը Archived 2014-12-25 at the Wayback Machine.
Երեւանի պատմությունը` ամենահին լուսանկարչատանը
Ա. Խանոյան. Իսկական լուսանկարիչը իրեն երբեք պրոֆեսիոնալ չի համարում
«Այլ Երևան» նախագիծ
Շրջայց Երևանով:Հին Աբովյան փողոց` Պուշկինի փողոցից Թումանյան փողոց
Նովի Սադ (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովի Սադ (այլ կիրառումներ)Նովի Սադ (ուկրաիներեն՝ Новий Сад, Ղրիմի թաթարերեն՝ Novıy Sad), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովի Սադ գյուղում բնակվում էր 496 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալբերտ Իսաջանյան

Ալբերտ Օգսենի Իսաջանյան (նոյեմբերի 2, 1937(1937-11-02), Հալիձոր, Գորիսի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 29, 1983(1983-04-29), Գորիս, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1973 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Գորիսի շրջանի Հալիձոր գյուղում։ 9-րդ դասարանում սովորելու ժամանակ, 16 տարեկանում, բարձրացել է էլեկտրասյունը, որպեսզի վառի հարևան տան լույսը, ընկել է, ոտքերը ջարդվել են և դարձել է հաշմանդամ ու գամվել անկողնուն։ 1960 թվականին ավարտել է (էքստեռն) Գորիսի շրջանի Քարահունջ գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Առաջին անգամ տպագրվել է «Ավանգարդ» թերթում։ Մահացել է Գորիս քաղաքում, թաղվել է Քարահունջում։


== Ա. Իսաջանյանի երկերի մատենագրություն ==
Ծաղկե կամուրջ (բանաստեղծությունների ժողովածու), Երևան, «Հայաստան», 1965, 66 էջ։
Ոչ, հայրիկ, ես մեծ բան եմ կորցրել (վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1971, 130 էջ։
Ծաղիկ իմ հեռավոր (բանաստեղծությունների ժողովածու), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 60 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սինթետիկ լվացող միջոցներ

Սինթետիկ լվացող միջոցներ. բնական ճարպը և ձեթը խնայելու նպատակով մշակվել են օճառի և այլ լվացող նյութերի սինթետիկ եղանակ։ Օճառ ստանում են նավթի մեծ մոլեկուլային զանգվածով ածխաջրածինների օքսիդացումից գոյացող կարբոնաթթուներից։
Եթե ստացվող աղի մոլեկուլում ածխածնի ատոմների թիվն ընկած է 17-21-ի սահմաններում, ապա այդ խառնուրդից պատրաստվում է տնտեսական օճառ, իսկ 12-16 ածխածնի ատոմ պարունակող խառնուրդից՝ ձեռքի օճառ։ Սինթետիկ լվացող միջոցները մակերևութային ակտիվ նյութեր են (ՄԱՆ), որոնք իջեցնում են հեղուկների, մասնավորապես ջրի մակերևութային լարվածությունը։ ՄԱՆ-երի թվին են պատկանում օճառը, ալկիլսուլֆատները և այլն. Սինթետիկ լվացող նյութերն օճառի համեմատ առավել արդյունավետ են և չեն կորցնում իրենց հատկությունը նաև կոշտ ջրում։ Կենցաղային նպատակներով քիմիական միջոցներն օգտագործելիս կարևոր է հաշվի առնել ոչ միայն դրանց արդյունավետությունը, այլև թուն ավորությունը, ինչպես նաև վտանգավորությունը շրջակա միջավայրի համար։


== Աղբյուրներ ==
Քիմիայի 12-րդ դասարանի ընդհանուր և բնագիտամաթեմատիկական հոսքերի դասագիրք (Առլիկ Խաչատրյան, Լիդա Սահակյան)
Շահումյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

Շահումյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝

Շահումյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Արարատի մարզի Շահումյան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկ
Շահումյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Արմավիրի մարզի Շահումյան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկ
Պոդդորյե

Պոդդորյե (ռուս.՝ Поддорье), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Պոդդորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1840 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոյաբլոնոբսկի (Կաշարսկի շրջան)

Նովոյաբլոնոբսկի (ռուս.՝ Новояблоновский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կաշարսկի շրջանում։ Մտնում է Վերխնեմակեևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Գեորգի Բորիսենկո

Գեորգի Բորիսենկո (ռուս.՝ Георгий Евгеньевич Борисенко, հուլիսի 10, 1968(1968-07-10)), ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2018 թվականի փետրվարի 10)։


== Կենսագրություն ==
1989 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է գերմաներենին և անգլերենին։
1989 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
2003-2011-ական թվականներին ԱՄՆ-ում եղել է Ռուսաստանի դեսպանատան խորհրդական, ավագ խորհրդական, խորհրդական-դեսպանորդ։
2011 թվականին սկսել է փոխարինել Հյուսիսային Ամերիկայի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալի պաշտոնը։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ստանձնել Է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության Հյուսիսային Ամերիկայի դեպարտամենտի տնօրենի պաշտոնը։
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հրամանագրով 2020 թվականի ապրիլի 27-ին նշանակվել է Եգիպտոսում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպան։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և մեկ դուստր։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2011 թվականի հունիսի 12)։
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2015 թվականի հունիսի 1)։
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2018 թվականի փետրվարի 10)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դեսպանի էջը Եգիպտոսում Ռուսաստանի դեսպանատան կայքում
Բակայ (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲակայԲակայ (ուկրաիներեն՝ Бакай), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բակայ գյուղում բնակվում էր 245 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,378 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գայիոս (Հռոմի պապ)

Հռոմի Պապ Գայիոս (մահացել է 296թ․ ապրիլի 22-ին)։ 283 թ. դեկտեմբերի 17-ից Հռոմի պապ էր նշանակվել մինչև իր մահը 296 թ․:


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Դալմաթիայում, կայսր Դիոկղետիանոսի ազգականն էր։ Կաթոլիկ աղբյուրների համաձայն, թաղված է Սբ. Կալիստուսի կատակոմբներում։


== Գայիոսի տուն ==

Ավելի քան 280 տարի առաջ Սանտա Սուսաննա եկեղեցու տարածքում բացվեց քրիստոնեական աղոթքի տուն, որը դարձավ քրիստոնյաների հանդիպման վայրը։ Տունը պատկանում էր Գայիոս և Գաբինիոս եղբայրներին։ Հետագայում Գայիոսը դարձավ Հռոմի Պապ։ Իսկ Գաբինյոսը Սուրբ Սուսաննայի հայրն էր։ Այսպիսով, աղբյուրները նշում են, որ Գայիոսը Սուսաննայի հորեղբայրն էր։


== Գահակալույթուն ==
Պապ Գայիոսը որոշեց, որ եպիսկոպոսների ցանկացած թեկնածու պետք է անցնի եկեղեցական հիերարխիայի բոլոր աստիճանները` բարապան, դասախոս, էկզորցիստա, սաղմոսերգ, ենթադաս, սարկավագ և քահանա։ Նա նաև բաժանեց Հռոմի տարբեր շրջանները սարկավագների մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Opera Omnia by Migne patrologia Latina


== Տես նաև ==
Հռոմի պապերի ցանկ
Ակուրսոս

Ակուրսոս, (հուն․՝ Ακουρσός) գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 74 մարդ։ Տեղակայված է Կաթիկաս գյուղից 3 կմ դեպի հարավ։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Akoursos, Paphos (անգլ.)
Բելի (գյուղ, Բոլոգովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բելի (այլ կիրառումներ)Բելի (ռուս.՝ Бели), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Բոլոգովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մունկի թանգարան

Մունկի թանգարան (նորվ.՝ Munch-museet, Munch-museet i Oslo), թանգարան Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում, որը զբաղվում է հայտնի նորվեգացի նկարիչ Էդվարդ Մունկի գործերի հավաքագրմամբ, ուսումնասիրությամբ և դրանց հանրահռչակմամբ։
Ներկա պահին թանգարանն ունի շուրջ 1100 նկար, 4500 գծանկար, 18000 գրաֆիկական նյութեր։ Թանգարանում բացի նկարչի ստեղծագործություններից, պահվում են նաև նրա անձնական իրերը, այդ թվում նաև 1944 թվականին իր մահից հետո քաղաքին ժառանգություն թողած իրերը։
Մունկի թանգարանը հանդիսավորությամբ բացվեց 1963 թվականին։


== Կողոպուտ ==
2004 թվականի օգոստոսի 22-ին տեղի ունեցավ ավազակային հարձակում թանգարանի վրա։ Զինված հանցագործները իրենց հետ տարան  «Ճիչ» և «Մադոննա» կտավները։ 2006 թվականին կողոպտիչներից երեքը դատաարտվեցին բանտարկության, իսկ օգոստոսին ոստիկանությանը հաջողվեց հայտնաբերել գողացված կտավները։ Կտավները հանցագործների մոտ եղած ժամանակ վնասվել էին. առկա էին քերծվածքներ։
Թանգարանի ներկայացուցչի խոսքերով «Ճիչ» կտավի վրայի անկյունային հետքը կմնա, քանի որ վերականգնողական աշխատանքներ իրականացնող մասնագետները չեն ուզեցել լրացուցիչ վնաս հասցնել կտավին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թանգարանի պաշտոնական կայքը: (թանգարան)
Սոմբոր

Սոմբոր (սերբ.՝ Сомбор կամ Sombor, հունգ.՝ Zombor, խորվ.՝ Sombor, русин.: Зомбор), քաղաք և համայնքի կենտրոն Սերբիայի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Վոևոդինա ինքնավար մարզում, Դանուբ-Տիսա-Դանուբ ջրանցքի ափին, Հունգարիայի հետ Սերբիայի ունեցած պետական սահմանի մոտ։ Վոևոդինա մարզի Արևմտյան Բաչկա շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Զբաղեցնում է 289,23 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 47 623, որի 63%-ը կազմել են սերբերը, 11%-ը՝ հունգարացիները, 8%-ը՝ խորվաթները։ Քաղաքում պաշտոնապես գործածվում է երկու լեզու՝ սերբերենն ու հունգարերենը։


== Պատմություն ==
Պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 1340 թվականին Czoborszentmihály անվանումով, որն առաջացել է 14-րդ դարում այդ վայրերի տերը հանդիսացած հունգարական ազնվականական Czoborów տոհմի անվանումից։ XVI դարում բնակավայրն ընկել է թուրքերի տիրապետության տակ, 1687 թվականին ազատագրվել, կարճ ժամանակ անց նվաճվել ավստրիացիների կողմից։ 1749 թվականին ստացել է «թագավորական ազատ քաղաքի» կարգավիճակ, 1786 թվականին դարձել Բաչ-Բոդրոգ կոմիտատի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքում ներկայացուցչական շինությունների կառուցումն սկսվել է 18-րդ և 19-րդ դարերի սահմանագծին։ Հնագույն շենքերից է Կորմի աշտարակը, որտեղ ներկայումս գտնվում է քաղաքային արխիվը։


== Տնտեսություն ==
Սոմբորում զարգացած է հագուստեղենի, կոշկեղենի, կուտակիչների, գյուղմեքենաների արտադրությունը, սննդի, քիմիական ադյունաբերությունը։


== Կլիմա ==
Քաղաքին բնորոշ է մեղմ կլիման՝ տարվա ընթացքում գրեթե համամասնաբար բաշխվող չափավոր անձրևներով (Köppen Climate Classification-ի դասակարգմամբ՝ GROUP C: Mild Temperate/mesothermal climates|Cfb (Marine West Coast Climate/Oceanic climate):


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sombor (սերբերեն)
Sombor – Partnerstadt von „Gemeinden Gemeinsam“, Regionalkomitee Bodensee-Rhein Archived 2019-02-17 at the Wayback Machine. mit Informationen zu Geschichte, Sehenswürdigkeiten, Bevölkerung, Wirtschaft etc.
www.sombor.org.yu
www.soinfo.org
Фото Сомбора
http://www.visitsombor.org/
Ռոգինցի (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոգինցիՌոգինցի (ուկրաիներեն՝ Рогинці), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոգինցի գյուղում բնակվում էր 1 334 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պայուպեա

Պայուպեա (էստ․՝ Pajupea), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Ռաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 121 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սոճի հիմալայան

Սոճի հիմալայան (լատ.՝ Pinus excelsa Wall.), սոճազգիների ընտանիքի, սոճի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Մշտադալար, հզոր, չափազանց գեղեցիկ ծառեր են՝ 30-50 մ բարձրությամբ, լայն բրգաձև սաղարթով։ Ազատության մեջ աճող տեսակների սաղարթը սկսվում է անմիջապես գետնի մակերեսից։ Փշատերևները փնջերի մեջ հավաքված են 5-ական, սովորաբար գեղեցիկ ձևով կախված են դեպի ցած, որից բույսի դեկորատիվ արժանիքները շատ են մեծանում։ Ծառի վրա մնում են 3-4 տարի, մոխրականաչավուն են, 10-18 սմ երկարությամբ և մոտ 0,75 մմ լայնությամբ, կապտավուն հերձանցքային շերտիկներով։ Կոները համարյա բրգաձև են, երկար կոթունների վրա, մեկական հատ կամ խմբերով, ուղիղ կամ թեթևակի կորացած, սկզբում կանաչ, հասունանալիս՝ կապտավուն երանգով։ Ունենում են 15-25 սմ երկարություն և 5-7 սմ լայնություն։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Հինդուկուշի լեռներում, մինչև Հնդկաստան և Բութան, որտեղ 1500-4000 մ բարձրության վրա ընդարձակ անտառներ է կազմում, հիմնականում հիմալայան մայրիի, երկարատերև սոճու և այլ փշատերև ծառատեսակների հետ միասին։ Ցամաքային շրջաններում (օրինակ՝ Ղրիմի հարավային ափերին) վատ է աճում, խիստ տուժում է երաշտից։ Համեմատաբար լավ է աճում այնպիսի վայրերում, որտեղ խոնավությունը առատ է։
Հայաստանում հանդիպում է Ախթալայի պարկում, որտեղ 55-60 տարեկան հասակում հասնում է 14-18 մ բարձրության և 18-24 սմ բնի տրամագիծ է ունենում։ Սաղարթի լայնությունը կազմում է 6-8 մ։ Ըստ բարձրության՝ միջին աճը կազմում է 25-33 սմ։ Լավագույն պայմաններում հանդիպում են այնպիսի ծառեր, որոնց բարձրությունը կազմում է 18,5 մ, իսկ բնի տրամագիծը՝ 42 սմ։ Պտղաբերում է նորմալ, սերմերը ծլունակ են, ինքնացան չի տալիս։ Ցրտադիմացկուն է, սակայն փշատերևները հաճախ այրվածքներ են ստանում։ Վատ ոռոգման հետևանքով վերջին տարիներին աճը խիստ դանդաղել է, կազմելով 15-20 սմ։ Սաղարթը նոսր է և խիստ ցանցառ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիգոր Ղազիև

Գրիգոր Նիկիտայի Ղազիև (Ղազիյան)  (ապրիլի 1, 1883(1883-04-01), Աշան - փետրվարի 17, 1955(1955-02-17), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), նավթարդյունահանման բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1947), պրոֆեսոր (1939): Ադրբեջանի ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1945): Ադրբեջանական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1940)։
Հիդրոէներգետիկ-հիդրոտեխնիկ Էրաստ Ղազիևի հայրը։


== Կենսագրություն ==
Գրիգոր Ղազիևը ծնվել է 1883 թվականին Աշան գյուղում (այժմ՝ ԼՂՀ Մարտունու շրջան)։ 1910 թվականին ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական համալսարանը։ 1910-1920 թվականներին եղել է Կրասիլնիկյանների, Միրզոև եղբայրների, Մանթաշյանների նավթային ընկերությունների (Բաքու) հանքերի տեխնիկական ղեկավար և վարիչ, 1920-1938 թվականներին «Ազնեֆթ»-ի կենտրոնական արդյունագործական վարչության ավագ ճարտարագետ, տնօրենի օգնական, գլխավոր ճարտարագետ։ 1930-1940 թվականներին եղել է Ադրբեջանի նավթարդյունաբերության ակադեմիայի նավթահանքերի ամբիոնի վարիչ, 1941-1955 թվականներին՝ Նավթի ինստիտուտի նավթահանքերի բաժնի ղեկավար։
Աշխատանքները վերաբերում են շերտային շարժընթացների հիդրոմեխանիկայի, շերտերի էներգետիկ աղբյուրների և ռեժիմի, նավթարդյունահանության ինտենսիվացման և նավթակուտակների ներթաքույց պաշարների առավելագույն օգտագործման հարցերին։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Լենինի շքանշան
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
«Պատվո նշան» շքանշան


== Երկեր ==
Разработка геолого-технического проекта воздействия на эксплуатируемые пласты в условиях нефтяных месторождений Азербайджанской ССР, Баку, 1954.
Эксплуатация нефтяных месторождений, Баку, 1955. (համահեղինակ)


== Ծանոթագրություններ ==
Նոնա Շահնազարյան

Նոնա (Նելլի) Գրիգորի Շահնազարյան (հունվարի 9, 1924(1924-01-09), Մախաչկալա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 2, 2016(2016-10-02), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ երաժիշտ։ Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ (1995), արվեստագիտության դոկտոր (1988), պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Նոնա Շահնազարյանը ծնվել է 1924 թվականի հունվարի 9-ին Մախաչկալայում։ Սերում է Արցախի Մելիք-Շահնազարյանների տոհմից։ Սկզբնական երաժշտական կրթությունն ստացել է Մախաչկալայում։ 1950 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժինը, ապա  ասպիրանտուրան (երաժշտական գեղագիտություն)։ 
Աշխատել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայում, ՌԽՖՍՀ մշակույթի նախարարությունում, «Մուզգիզ» հրատարակչության խմբագրությունում, 1960 թվականից՝ Մոսկվայի արվեստագիտության ինստիտուտում։ 
Ուսումասիրությունները վերաբերում են ժամանակակից երաժշտական գեղագիտությանը, երաժշտական պրոֆեսիոնալիզմի տիպերին ու դրսևորումներին, ավանդույթ-արդիականություն, Արևելք-Արևմուտք երաժշտական փոխհարաբերություններին, եվրոպական և ոչ եվրոպական երաժշտական ավանդույթների փոխազդեցությանը։
Նոնա Շահնազարյանը մահացել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Մոսկվայում։


== Մատենագիտություն ==
Интонационный «словарь» и проблема народности, М., 1966.
О национальном в музыке, 2 изд., испр., М., 1968.
Сергей Баласанян, М., 1972 (համահեղ.).
Проблемы музыкальной эстетики в теоретичских трудах Стравинского, Шенберга, Хиндемита, М., 1975.
Музыка Востока и музыка Запада, М., 1983.
Проблема народности в советском музыкальном искусстве на современном этапе, М., 1987.
Художественная традиция в музыкальной культуре XX века, М., 1997.
Парадоксы советской музыкальной культуры. 30-е годы, М., 2001.
Феномен национального в зеркале композиторского творчества (Россия-Армения). Очерки, М., 2007.


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչիկ Միրիջանյան

Խաչիկ (Խաչատուր) Ջանիկի Միրիջանյան (փետրվարի 11, 1930(1930-02-11), Բուրգաս, Բուլղարիա - փետրվարի 18, 2018(2018-02-18), Երևան, Հայաստան), հայ քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
Խաչիկ Միրիջանյանը ծնվել է Բուլղարիայի Բուրգաս քաղաքում։ 1932 թվականին ծնողների հետ ներգաղթել է Հայաստան և հաստավել Երևանում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1960 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1953 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Մահացել է Երևանում։


== Ստեղծագործություններ ==

Հուշարձան երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին, Բալահովիտ, 1972
«Գանգրահեր տղայի» արձանը, Չարենցավան, 1980
«Սգավոր մայրեր», 4 մետր, տուֆ, Էջմիածին-Հոկտեմբերյան մայրուղի
«Փոքրիկ ֆուտբոլիստները»
«Պետրոս Դուրյան»Կիսանդրիներ՝

«Շարա Տալյան»
«Կոմիտաս»Փոքրաչափ արձաններ՝

«Պեպո»
«Գիքոր»
«Սայաթ նովա»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խաչատուր Միրիջանյան արվեստագետը
Խաչատուր Միրիջանյան, Ոգեշնչում
Խաչատուր Միրիջանյանի աշխարհը
Ամեն ինչ կարող են արքաները

Всё могут короли (Ամեն ինչ կարող են արքաները), երգ երգչուհի Ալլա Պուգաչովայի երգացանկից՝ գրված Բորիս Ռիչկովի կողմից Լեոնիդ Դերբենյովի խոսքերով։ Երգչուհու երգացանկում է հայտնվել 1976 թ․։ 1977 թ․ երգը ձայնագրվել է ստուդիայում, իսկ 1978 թ․ ներառվել է երգչուհու Зеркало души առաջին սոլո ալբոմում։ 1978 թ․ օգոստոսին այս երգի կատարմամբ Պուգաչովան հաղթեց (գրան պրի Янтарный соловей) Սոպոտում կայացած Интервидение-78 II միջազգային մրցույթում։ 


== Երգի մասին ==
Երգն առաջին անգամ կատարվել է Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարությամբ (1976 թ․ հոկտեմբեր-դեկտեմբեր) Հայաստանի պետական էստրադային նվագախմբում աշխատած տարիներին, այնուհետև 1977-1984 թթ․ համերգների ժամանակ։ 
Երգի համամիութենական պրեմիերան կայացել է 1976 թ․ նոյեմբերի 10-ին։
Այնուհետև երգը հնչել է 1978 թ․ հունվարի 1-ին՝ «Голубой огоньок» հեռուստածրագրում։


== Երգի նշանակությունը ==
Ինչպես նշել է Ա․ Բելյակովը, Миллионом алых роз երգի հետ եղավ նույն բանը, ինչ Арлекино երգի հետ 1975 թ․։ ․․․ Պուգաչովայի կատարմամբ այս երգը ․․․ դարձավ երգչուհու յուրատեսակ այցեքարտը Арлекино ու Всё могут короли երգերից հետո, երգեր, որոնք համազգային հռչակ բերեցին երգչուհուն։


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==


=== Երաժիշտներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Всё могут короли».(չաշխատող հղում)
Где впервые прозвучала песня Пугачевой «Всё могут короли»?
Թունագիտություն

Թունագիտություն տոքսիկոլոգիա (հունարեն tox’ixov—թույն և), գիտություն օրգանիզմի վրա թունավոր նյութերի ազդեցության մասին, ուսումնասիրում է թունավոր նյութերի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները, ազդեցության մեխանիզմները,օրգանիզմում առաջացած ախտաբանական Փոփոխությունները, ինչպես նաև հայտնաբերում թունավորումների կանխարգելման և բուժման արդյունավետ միջոցների անտիդոտներ (հակաթույներ)։ Թունագիտությունը հնարավորություն է ստեղծում նաև թույների ազդեցության օգտակար օգտագործման համար։ Թունագիտությունը պատմականորեն զարգացել է որպես դատական բժշկության մասնաճյուղ, որը պայմանավորված էր կանխամտածված թունավորումների ախտորոշման անհրաժեշտությամբ (դատական Թունագիտություն)։ Հետագայում, կապված արդյունաբերության զարգացման հետ, հիմնվեց նաև արդյունաբերական (արտադրական կամ մասնագիտա-անցքի ու լիսեռի համակարգերում թույլտվածքների դաշտերի գրաֆիկական պատկերումը կան) թունագիտությունը, որն ուսումնասիրում է արտադրության մեջ օգտագործվող և ստացվող նյութերի վնասակար ազդեցությունը մարդկանց օրգանիզմի վրա։
Բելկի (գյուղ, Ռոմանովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲելկիԲելկի (ուկրաիներեն՝ Білки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1620 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բելկի գյուղում բնակվում էր 147 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 78,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1,87 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դիֆենիլամին

Դիֆենիլամին, 
  
    
      
        
          C
          
            6
          
        
        
          H
          
            5
          
        
        N
        H
        
          C
          
            6
          
        
        
          H
          
            5
          
        
      
    
    {\displaystyle C_{6}H_{5}NHC_{6}H_{5}}
  , արոմատիկ ամին։ Անգույն, բնորոշ թույլ հոտով, լույսի ազդեցությամբ մգացող բյուրեղային նյութ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 54,0°С, եռմանը՝ 302°С։ Լուծվում է օրգանական լուծիչներում, խիտ անօրգանական թթուներում, չի լուծվում ջրում։ Ստանում են անիլինի և դրա քլորաջրածնական աղի խառնուրդը տաքացնելով (200°—230°С)։ Դիֆենիլամին օգտագործվում է օրգանական սինթեզում (կարբազոլ, ակրիդին և այլն), ազո- և տրիֆե- նիլմեթանային ներկանյութերի արտադրության մեջ, որպես պիրօքսիլային վառոդի կայունացուցիչ, որոշ օքսիդիչների (օրինակ, ազոտական թթվի) գունաչափման համար, իբրև օքսիդավերականգնիչ ինդիկատոր։


== Ծանոթագրություններ ==
Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո

Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո (իտալերեն՝ Santa Maria in Monserrato degli Spagnoli), կաթոլիկ տիտղոսակիր եկեղեցի, որը հանդիսանում է Իսպանիայի ազգային եկեղեցին Հռոմում։ Տեղակայված է Հռոմի Ռեգոլա շրջանում, Վիա դելլա Բարչետա և Վիա դի Մոնսերրատո նեղլիկ փողոցի հատման տեղում։
Եկեղեցու ներկայիս կարդինալ-քահանան Կարլոս Ամիգո Վալլեխոն է։


== Պատմություն ==

Ներկայիս եկեղեցին հիմնադրվել է 1803-1807 թվականներին, միավորելով երկու եկեղեցիներ՝ Պիացցա Նավոնայի Սան Ջիակոմո դեյլի Սպանյոլին (15-րդ դար), որն այդ ժամանակ փլուզվում էր, և Սանտա Մարիա դի Մոնսերրատոն, որը միջնադարից սկսած ծառայում է Հռոմի իսպանացի ուխտավորներին։ Սան Ջիակոմո դեյլի Սպանյոլիի շատ աշխատանքներ նույնպես տեղափոխվեցին Սանտա Մարիա դի Մոնսերատո։


== Ճարտարապետություն ==
Ի սկզբանե եկեղեցին ձևավորել է Անտոնիո դա Սանգալլո Կրտսերը, իսկ հետագա դարերում արված աշխատանքները իրականացվել են Բերնարդինո Վալպերգայի և Ֆրանչեսկո դա Վոլտերրայի կողմից։ Եկեղեցու կառուցման վայրն ընտրվել է 1518 թվականին, ճակատամասը կերտվել է 1582-1593 թվականներին դա Վոլտերրայի կողմից, խորանն օծվել է 1594 թվականին, իսկ տանիքի կառուցումն ավարտվել է 1598 թվականին։ Աբսիդի կառուցումը տևել է մինչև 1675 թվականը, երբ օծվում է նոր հիմնական խորանը։ Արտաքին արձանախումբը կերտվել է Ջիովաննի Բատտիստա Կոմտինիի կողմից (1673-1675)։ 1818-1822 թվականներին եկեղեցին ամբողջովին վերանորոգվել է։


== Ինտերիեր ==
Կենտրոնական կապելլայի «Կույսի վերափոխում» ֆրեսկոները պատկանում են Ֆրանչեսկո Նապպիին, իսկ ձախ կողմում պատկերված Կույսի թագադրումը՝ Ջիովաննի Բատտիստա Ռիչչին։ Կողային դռների որմնախորշերում կանգնեցված արձանները երկու արագոնյան սրբեր են՝ Սուրբ Իզաբել և Սուրբ Պետրոս Արբուեզ, որոնք Խուան Ադանի աշխատանքներն են (1816 թ)։
Աջակողմյան առաջին կապելլան սկզբում նվիրված էր Ֆիլիպ ու Նիկոլա սրբերին, իսկ 1590 թվականից՝ Բերնարդինո Ռոկկիին։ Մատուռում պահպանվում է վերջնիս գերեզմանաքարը, ինչպես նաև նրա Զինանիշագիտական վահանը՝ առաստաղին վրա։ Խորանում պատկերված Սան Դիեգո դի Ալկանտարան պատկերել է Աննիբալ Կարրաչչին։ Աջ կողմում Կալիստոս III (1455-1458 թթ․) և Ալեքսանդր VI (1492-1503 թթ․) պապերի դամբարաններ են, որոնք կերտել է Ֆելիպե Մորատիլլան։
Աջակողմյան երկրորդ կապելլան 1624 թվականին նվիրվել է Գաբրիել Ֆերրերին։ Այստեղ պահպանվում է նրա գերեզմանաքարը, ինչպես նաև Զինանիշագիտական վահանը՝ առաստաղի վրա։ Պատկերները Ֆրանչեսկո Նապպիին է՝ խորանի «Ավետում» պատկերը ներառյալ։ Երկու իսպանացի դեսպաններ Ջուլիան դե Վիլլալբայի և Սալվադոր դե Զեա Բերմուդեզի մարմիններն ամփոփված այստեղ։ Կամարների և որմնասյուների վերևում տիրամոր խորհրդանիշներ են, իսկ գմբեթի վրա Սուրբ Սեսիլիայի պատկերն է։
Աջակողմյան երրորդ կապելլայի շքեղ մարմարե ձևավորումն ավարտվել է 18-րդ դարում Անտոնիո Ֆրանչեսի և Միգուելի դե Կետինայի կողմից։
Ձախակողմյան կապելլան պատվիրել է Ֆրանցիսկո Ռոբուստեր ընտանիքը, և այն նվիրված է եղել Սուրբ Խաչին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պորտլանդցեմենտ

Պորտլանդցեմենտ (անգլ.՝ Port land - Մեծ Բրիտանիայի հարավում գտնվող թերակղզու անվանում), հիմնականում կալցիումի սիլիկատներից բաղկացած հիդրավլիկական կապակցանյութ։


== Ստացում ==
Ստանում են 70-80% կալցիումի կարբոնատից (սովորաբար կրաքարից) և 30-20% կավից (երբեմն դրանց բնական խառնուրդից՝ մերգելներից) պատրսատված արհեստական հումքախառն ուրդը մինչև եռակալումը թրծելու հետևանքով առաջացած կչինկերի և գիպսի (3-7%) համատեղ նուրբ մանրումից։ Երբեմն հումքախառնուրդին ավելացնում են միներալային հավելանյութեր։
Ըստ հումքախառնուրդի (շլամ, հումքային ալյուր) պատրաստման տարբերում են Պորտլանդցեմենտի ստացման արտադրական թաց և չոր եղանակներ։ Հումքախառնուրդը թրծվում է առավելապես պւոավող խողովակավաոարաններոսէ, 1450-1500 °C-ում։ Պորտլանդցեմենտի հատկությունները գլխավորապես պայմանավորված են կլինկերի միներալային բաղադրությամբ և մանրման աստիճանով։ Պորտլանդցեմենտ֊ի կարևորագույն հատկությունը ջրի հետ փոխազդելիս ամրանալն է (ցեմենտաքարի առաջացմամբ)։
Այդ հատկությունը բնութագրվում է Պորտլանդցեմենտի մակնիշով, որը որոշվում է 28 օր խոնավ պայմաններում ամրանալուց հետո ցեմենտի և ավազի (1։3) շաղախից պատրաստված ստանդարտ նմուշների ծռման և սեղմման ամրության սահմաններով։
Գայանե Մամաջանյան

Գայանե Աշոտի Մամաջանյան (հունիսի 5, 1943(1943-06-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարչուհի։
ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Աշոտ Մամաջանյանի դուստրն է, նշանավոր գեղանկարիչ, 20-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ կերպարվեստի ամենակարկառուն ներկայացուցիչ Մինաս Ավետիսյանի կինը։


== Կենսագրություն ==
1953-1958 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1960 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1988 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։
Միութենական, հանրապետական ցուցահանդեսների մասնակից է։ Զբաղվում է կերամիկայով, գոբելենով, գեղանկարչությամբ։ 2012 թվականին հեղինակել է կատալոգ՝ նվիրված Հայաստանի նկարիչների միության 80-ամյակին։


== Ընտանիք ==
Հայրը՝ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Աշոտ Մամաջանյան
Ամուսին՝ գեղանկարիչ Մինաս Ավետիսյան
Որդին՝ Արման Ավետիսյան
Որդին՝ նկարիչ, արվեստի տեսաբան Նարեկ Ավետիսյան


== Աղբյուրներ ==
Կատալոգ նվիրված Հայաստանի նկարիչների միության 80-ամյակին, 2012։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլեկ Կրուպա

Ալեքսանդր Կրուպա (լեհ.՝ Aleksander Krupa), առավել հայտնի է որպես Օլեկ Կրուպա (լեհ.՝ Olek Krupa , մարտի 18, 1947(1947-03-18), Ռիբնիկ, Սիլեզիայի վոյեվոդություն), լեհ-ամերիկյան դերասան։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Ադամանդե ոստիկանը», «Պարզապես անզուգական է», «Միայնակ տանը 3», «Ջնջողը» և «Սոլթ» ֆիլմերից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել, հասակ է առել լեհական Ռիբնիկ քաղաքում։ Ունի երկու եղբայր։
Ավարտել է Ալեքսանդր Զելվերովիչի անվան թատերական ակադեմիան, խաղացել Կրակովի Scena STU թատրոնում։
1981 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, 1983 թվականից դերակատարումներով հանդես եկել ամերիկյան զանազան թատրոններում։
Ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել «Միլլերի խաչմերուկը», «Իննուկես շաբաթ», «Կողոպուտ իտալական ձևով» և մի շարք այլ ֆիլմերում իր տպավորիչ դերակատարումների շնորհիվ։ Արդեն հանդես է եկել ավելի քան 80 կինոնկարներում ու հեռուստասերիալներում։
2017 թվականին «Gold Derby Awards» մրցանակի է առաջադրվել «Դերասանական լավագույն անսամբլ» անվանակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օլեկ Կրուպա (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ռեշետնյակով (Միլյուտինսկի շրջան)

Ռեշետնյակով (ռուս.՝ Решетняков), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլյուտինսկի շրջանում։ Մտնում է Մանկովո-Բերեզովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Թոմ Ֆրիդմեն

Թոմ_Ֆրիդմեն (1965[…], Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ), նկարիչ, արվեստագետ։ Ինստալյացիայի ոճի քանդակներ է ստեղծում ամենօրյա օգտագործման իրերից և նյութերից։


== Կրթություն ==
1988 թվական՝ Սենթ Լուիսի Վաշինգթոնի անվան համալսարան (BFA graphic illustration)
1990 թվական՝ Չիկագոյի Իլինոյսի համալսարան (MFA, Sculpture)


== Ստեղծագործություններ ==
Ֆրիդմանը ստեղծում է քանդակներ և նկարներ մեծ ուշադրություն դարձնելով մանրակերտներին և ձեռագործ աշխատանքներին։ Իրերը որոնք օգտագործում է նկարիչը կարելի է գտնել յուրաքանչյուր սուպերմարկետում՝ թուղթ, լարեր, ստվարաթուղթ, փրփուր, նրբաթիթեղ և գունավոր նշիչներ։ Ֆրիդմենը 1960-ականների կոնցեպտուալ արվեստի և մինիմալիզմի հետևորդ է։ Իր վերջին կոլաժներում և քանդակներում (Monsters and Stuff (2008)) Ֆրիդմենը հավատարիմ է մնում իր նյութերի ընտրության և արտադրության մեթոդի իր սկզբունքներին։ Նյութերի և պատկերի միջև անջրպետը, ստեղծագործությունյան ավարտից հետո զարմացնում է։ Օրինակ Green Demon (2008) քանդակում։ Նկարիչը ապրում և աշխատում է ԱՄՆ-ում։


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
2008 Monsters and Stuff, Gagosian Gallery, Լոնդոն
2006 Pure Invention, Mildred Lane Kemper Art Museum, Սենթ Լուիս
2006 Tom Friedman, Gagosian Gallery, Բևեռլի Հիլզ
2004 Tom Friedman Archived 2009-12-31 at the Wayback Machine., SLG South London Gallery, Լոնդոն
2004 Tom Friedman, Tomio Koyama Gallery, Տոկիո
2002 Tom Friedman, Fondazione Prada, Միլան
2002 Tom Friedman Archived 2010-05-31 at the Wayback Machine., Stephen Friedman Gallery, Լոնդոն
2001 Tom Friedman — New Museum of Contemporary Art, Նյու Յորք
2001 Tom Friedman — The Fabric Workshop and Museum, Ֆիլադելֆիա
2001 Tom Friedman — Tomio Koyama Gallery, Տոկիո
2001 Tom Friedman — Aspen Art Museum, Aspen, CO
2000 Tom Friedman — A Survey of Recent Work — Yerba Buena Center for the Arts, Սան Ֆրանցիսկո
2000 Tom Friedman — Museum of Contemporary Art Chicago — MCA Chicago, Չիկագո
1998 Tom Friedman — Stephen Friedman Gallery, Լոնդոն
1998 Tom Friedman — Tomio Koyama Gallery, Տոկիո
1997 currents 70: TOM FRIEDMAN — Saint Louis Art Museum, Saint Louis, MO
1996 Tom Friedman — Stephen Friedman Gallery, Լոնդոն
1995 Projects: Tom Friedman — MoMA — Museum of Modern Art, Նյու Յորք
1994 Tom Friedman — Galleria Raucci/Santamaria, Naples
1994 Tom Friedman — Analix Forever, Ժնև


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Информация (биография, работы, выставки) на сайте Gagosian Gallery, которая представляет художника
Работы художника на ArtNet
Статья в Frieze Magazine
Յաբլոնովկա (գյուղ, Եմելչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅաբլոնովկաՅաբլոնովկա (ուկրաիներեն՝ Яблунівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յաբլոնովկա գյուղում բնակվում էր 465 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3013 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 154,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նովայա Ուշիցա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովայա ՈւշիցաՆովայա Ուշիցա (ուկրաիներեն՝ Нова Ушиця), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Լետնևցի։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Ուշիցա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 4 724 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-01-28 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Քարավազ (գետ)

Քարավազ, Գյուաբազ, գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Հերհեր գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Մուրադսարի արևմտյան լանջից և Հերհեր գյուղից 1,5 կմ հյուսիսում միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 10 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սագադի

Սագադի (էստ․՝ Sagadi), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մարի Գիյար

Մարի դը լ’Ինկարնասիոն (ֆր.՝ Marie de l'Incarnation, ի ծնե՝ Մարի Գիյար, ֆր.՝ Marie Guyart, հոկտեմբերի 28, 1599(1599-10-28)[…], Տուր, Տուրեն, Ֆրանսիայի թագավորություն - ապրիլի 30, 1672(1672-04-30)[…], Քվեբեկ քաղաք, Canada, Նոր Ֆրանսիա), 17-րդ դարի ֆրանսիացի միսիոներ միանձնուհի։


== Վաղ կյանք ==
Մարին երեսուներկու տարի անցկացրել է Նոր Ֆրանսիայում (ապագա Կանադա), այնտեղ ստեղծել է ուրսուլինների վանքը և դարձել նրա վանամայրը։
Մարին գրող էր և աստվածաբանության մասնագետ։ Նրա նամակները որդուն՝ Կլոդ Մարտինին (բենեդիկտյան կարգի վանական), համարվում են 17-րդ դարի ֆրանս-կանադական էպիստոլար արվեստի գործեր։


== Մահ ==
Գիյարը մահացել է լյարդի հիվանդությունից 1672 թվականի ապրիլի 30-ին։ Ֆրանսիայի ուրսուլիններին ուղարկված մահախոսականում գրված էր. «Բազմաթիվ և առանձնահատուկ առաքինություններն ու գերազանց հատկությունները, որոնք փայլեցին այս թանկագին հանգուցյալի մեջ, ստիպում են մեզ ամուր հավատալ, որ նա բարձր կարգավիճակ է վայելում Աստծո փառքի մեջ»։
1980 թվականի հունիսի 22-ին երանացվել է Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ի կողմից, սրբադասվել է Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի կողմից 2014 թվականի ապրիլի 3-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
(3530) Համմել

(3530) Համմել (անգլ.՝ Hammel), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,400242 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8605 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,94 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1358,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,265046 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3530) Համմել աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դորոժինկա (գյուղ, Օլշանսկի շրջան)

Դորոժինկա (ուկրաիներեն՝ Дорожинка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օլշանսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դորոժինկա գյուղում բնակվում էր 738 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուպրունկովցի

Սուպրունկովցի (ուկրաիներեն՝ Супрунківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սուպրունկովցի գյուղում բնակվում էր 500 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2591 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 192,98 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարիուպոլ (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարիուպոլ (այլ կիրառումներ)Մարիուպոլ (ռուս.՝ Мариуполь), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էռնի

Էռնի (ֆր.՝  Ergnies), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 195 մարդ, բնակչության խտությունը` 99.49 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.96 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 28 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 139 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 94-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 45։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,6 %։ 94 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 91 անձ (53 տղամարդ և 38 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (1 տղամարդ և 2 կին)։ 45 անաշխատունակներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանտիշեկ Օնդրժիչեկ

Ֆրանտիշեկ Օնդրժիչեկ (ապրիլի 29, 1857(1857-04-29), Հրադչանի, Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Չեխական թագի հողեր, Ավստրիական կայսրություն - ապրիլի 12, 1922(1922-04-12), Միլան, Իտալիայի թագավորություն), չեխ ջութակահար, մանկավարժ և կոմպոզիտոր։ 1873-1876 թվականներին սովորել էր Պրագայի, 1877-1879 թվականներին՝ Փարիզի կոնսերվատորիաներում։ 1879-1881 թվականներին՝ Փարիզի ժ․ Պադլուի նվագախմբի մենակատար։ 1882 թվականից հանդես էր եկել աշխարհի շատ երկրներում (այդ թվում՝ Ռուսաստանում, առաջին՛ անգամ՝ 1884 թվականին)։ 1909 թվականից դասավանդել էր իր իսկ հիմնադրած նոր Վիեննական կոնսերվատորիայում (1912–1919 թվականներին՝ տնօրեն)։ 1919-1922 թվականներին ղեկավարել էր Պրահայի կոնսերվատորիայի վարպետների դպրոցի ջութակի դասարանը։ Օնդրժիչեկը չեխիայի ջութակի արվեստի խոշորագույն ներկայացուցիչներից էր։ Հեղինակ էր ջութակի համար գրված ստեղծագործությունների, մեթոդական ձեռնարկի։


== Ծանոթագրություններ ==
Հեյլի Ստեյնֆիլդ

Հեյլի Ստեյնֆիլդ  (անգլ.՝ Hailee Steinfeld, դեկտեմբերի 11, 1996(1996-12-11), Տարզանա, Կալիֆոռնիա), ամերիկացի դերասանուհի, ով խաղացել է Մետի Ռոս-ի «Ճշմարիտ հաստատակամություն» ֆիլմում և բազմիցս առաջադրվել է «Օսկար»–ի 2011 թվականին։  


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Հեյլի Ստեյնֆիլդը ծնվել է Տարզանում, Սան Ֆերնանդոյի հովտում։ Մայրը՝ Չերին, ինտերիերի դիզայներ է։ Հայրը՝ Փիթեր Սթեհֆելդը, ֆիթնեսի մարզիչ է։ Նա ունի ավագ եղբայր՝ Գրիֆինը և հորեղբայր՝ Ջեյկ Ստեյնֆելդը Նրա հայրը հրեա է, իսկ մայրը՝ ֆիլիպինուհի։
Դերասանական կարիերան սկսել է 8 տարեկանից՝ նկարահանվելով երկրորդական դերերում, դեռահասական սերիալներում և գովազդներում։ «Ճիշտ հաստատակամություն» ֆիլմում նրա դերը դարձավ վերջինիս դեբյուտային աշխատանքը մեծ կինոյում։ Այս կինոյում Ստեյնֆիլդը առաջադրվել է Օսկարով, որպես 2011 թվականի «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի», իսկ հետո արժանացել է BAFTA մրցանակի, որպես «Լավագույն կանացի դերակատար»։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հեյլի Ստեյնֆիլդ
Պեսկո Սանիտա

Պեսկո Սանիտա (իտալերեն՝ Pesco Sannita), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2175 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 91 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 24 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82020, հեռախոսային կոդ՝ 0824։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Կարմիր Վանք (Կարսի գավառ)

Կարմիր-Վանք, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հին հայոց ժամանունները

1-Գիզակ
2-Լուսակն
3-Առավոտ
4-Լուսափայլ
5-Փայլածու
6-Այգ
7-Ցայգ
8-Զորացյալ
9-Ճարագայթյալ
10-Շառավիղյալ
11-Երկարատես
12-Շանթակող
13-Հրակաթ
14-Հուրափայլյալ
15-Թաղանթյալ
16-Արագոտ
17-Արփող
18-Խավարած
19-Աղջամուղջ
20-Մթացյալ
21-Շաղավոտ
22-Կամավոտ
23-Բավական
24-Խոթափյալ
Բուրգկունշտադ

Բուրգկունշտադ (գերմ.՝ Burgkunstadt), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լիխտենֆելսի շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 6637 մարդ, տարածքը` 40,59 կմ² (2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդը`  09 4 78 116։ Հեռախոսային կոդ՝ +49 9572։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 8 քաղաքային թաղամասերի։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Պոպովի հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)

Ալեքսանդր Պոպովի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Александру Попову), ռադիոյի գյուտարար Ալեքսանդր Ստեպանովիչ Պոպովին նվիրված հուշարձան Սանկտ Պետերբուրգում։ Գտնվում է  Պետրոգրադսկի շրջանի Կամենոոստրովսկի պողոտայում։


== Պատմություն ==
Հուշարձանի ստեղծման պատմությունը սկսվել է 1945 թվականի մայիսի 2-ին, երբ Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը որոշում կայացրեց Ալեքսանդր Պոպովի հուշարձանի կառուցման վերաբերյալ։ Չորս տարի անց՝ 1949 թվականին ռադիոյի գյուտարարի հուշարձանի նախագծի համար մրցույթ հայտարարվեց։ Մրցույթին մասնակցեցին չորս հեղինակային կոլեկտիվներ, իսկ մրցույթում հաղթեց քանդակագործ Վենիամին Բոգոլյուբովի նախագիծը։ Քանդակագործը մահացավ 1954 թվականին և չտեսավ հուշարձանի ավարտուն մոդելը։ Հետևաբար, հուշարձանի աշխատանքներն ավարտեցին այլ քանդակագործներ` Միխայիլ Անիկուշինը, Միխայիլ Գաբեն և Ռոբերտ Տաուրիտը՝ քանդակագործ Վերա Իսաևայի և ճարտարապետ Նիկոլայ Բարանովի ղեկավարությամբ։
Քանդակը ձուլվեց բրոնզից միայն 1956 թվականին «Մոնումենտսկուլպտուրա» գործարանում։ Հուշարձանի պատվանդանը պատրաստված է գրանիտից։ Հուշարձանի բարձրությունը 7,6 մետր է (պատվանդանը` 3,6 մետր, քանդակը` 3 մետր)։ Պատվանդանին փորագրված է՝ 

ПОПОВАЛЕКСАНДР СТЕПАНОВИЧ
1859-1908
ИЗОБРЕТАТЕЛЬ РАДИО 
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1959 թվականի մարտի 22-ին՝ Ալեքսանդր Պոպովի ծննդյան 100-ամյա տարելիցին։ Ռադիոյի օրը (մայիսի 7) հուշարձանի մոտ ծաղիկներ են դնում։


== Արտաքին հղումներ ==
«Памятник Попову А. С.» (ռուսերեն)։ Энциклопедия Санкт-Петербурга։ Վերցված է 2015-11-08 
«Памятник А.С. Попову в Санкт-Петербурге» (ռուսերեն)։ rutraveller։ Վերցված է 2015-11-08