armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Շուշան Սարդարյան

Շուշան Ալբերտի Սարդարյան (փետրվարի 5, 1968(1968-02-05), Աշտարակ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանասեր, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ ՀՀ ԱԺ նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Շուշան Սարդարյանը ծնվել է 1968 թվականի փետրվարի 5-ին, Աշտարակում։ 1991 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։
1991-1994 թվականներին աշխատել է Երևանի թիվ 114 դպրոցի հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի, 1996-1997 թվականներին՝ «Արմենպրես» լրատվական գործակալության հասարակական-քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական լրատվության բաժնի թղթակից, 1998-2001 թվականներին՝ ՀՀ նախագահի աշխատակազմի հասարակայնության և տեղեկատվության միջոցների հետ կապերի վարչության հասարակայնության հետ կապերի բաժնի ղեկավար, 2001-2017 թվականներին՝ «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ հասարակայնության և զանգվածային լրատվության միջոցների հետ կապերի ծառայության պետ, 2010-2013 թվականներին միաժամանակ՝ Երևանի քաղաքապետի մամուլի քարտուղար, 2016-2017 թվականներին` ՀՀ վարչապետի խորհրդական։
2017 թվականին դարձել է ՀՀԿ անդամ։ 2017 թվականի ապրիլի 2-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել ՀՀԿ համապետական ընտրական ցուցակով։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրեչև

Կրեչև (ուկրաիներեն՝ Кречів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1500 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրեչև գյուղում բնակվում էր 310 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արկադիոս (Բյուզանդիայի կայսր)

Արկադիոս (հունվարի 1, 377, Հռոմեական Իսպանիա, Հռոմեական կայսրություն - մայիսի 1, 408, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն), Արևելյան Հռոմեական կայսրության կայսր (383 - 408), Թեոդոսիոս I և Ֆլացիլայի ավագ որդին։


== Պատմություն ==
Արկադիուսը ծնվել է Հռոմեական Իսպանիայում, նա Թեոդոսիոս I-ի և Աուրելիա Ֆլացիլայի ավագ որդին է, նրա եղբայր Հոնորիոսը եղել է Արևմտյան Հռոմեական կայսրության կայսրը։ Նրա հայրը նրան 383 թվականի հունվարին շնորհեց Օգոստոսի կոչում և նշանակեց Արևելյան Հռոմեական կայսրության համաղեկավար։ Նրա փոքր եղբորը նույնեպս շնորհվեց Օգոստոսի կոչում և դարձավ արևմտյան մասի ղեկավար։
Որպես կայսր Հոնորիոսը գտնվում էր վանդալ, ծագումով հռոմեացի Փլավիոս Ստիլիքոնի խնամակալության տակ, մինչդեռ Արկադիոսը գտնվում էր իր նախարար Ռուֆինուսի ազդեցության ներքո։ Ստիլիքոնը, որը ցանկանում էր միավորել և իր հսկողության տակ վերցնել երկու կայսրությունները, աջակցեց Ռուֆինուսի սպանության գործընթացին, որը իրականացրեցին գոթական մարդասպանները 395 թվականին, սակայն Ստիլիքոնի մասնակցության վերաբերյալ ապացույցներ չգտնվեցին։ Արկադիուսը Ռուֆինուսի փոխարեն նոր խորհրդական նշանակեվ Եվտրոպիուսին, ում փաստացի անցավ արևելյան մասին իշանությունը։
Արկադիուսը նաև գտնվում էր իր կնոջ՝ Աելիա Եվդոքսիայի ազդեցության տակ, որը համուզում էր իր ամուսնուն ազատվել Եվտրոպիուսից։ 399 թվականին Արկադիուսը հրամայեց ավերել բոլոր ոչ քրիստոնեական եկեղեցիները։
Եվդոքսիայի ազդեցությանը դեմ էր Կոնստանդինապոլսի պատրիարք Ջոն Կրիսոստոմը, որը համարում էր, որ նա օգտագործում է իր ընտանիքի հարստությունը, որպեսզի իր ձեռքերում վերցնի կայսրության իշխանությունը։ Եվդոքսիան իր ազդեցությունը օգտագործեց և Կրիսոստոմը հեռացվեց պաշտոնից 404 թվականին, սակայն նա մահացավ նույն տարում ավելի ուշ։ Եվդոքսիան Արկադիուսին պարգևեց չորս երեխա՝ երեք դուստր, Պուլչերիա, Արկադիա ու Մարինա և մեկ որդի՝ Թեոդոսիս, որը հետագայում դարձավ կայսր Թեոդոսիս II անվանմամբ։
Արկադիուսը իր կառավարման մնացած ժամանակը գտնվեց Անթեմիուսի ազդեցության տակ, որը խաղաղություն հաստատեց Ստիլիքոնի հետ արևմուտքում։ Արկադիուսը թողեց ուժեղ քրիստոնիայի տպավորությունը, նա քաղաքականության կամ ռազմական հարցերին չէր խառնվում, Արկադիուսը մահացավ 408 թվականին այդպիսով չլինելով իր կայսրության իրական ղեկավարը։


== Ծանոթագրություններ ==
Լյուբինե

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լյուբինե (այլ կիրառումներ)Լյուբինե (բոս․՝ Ljubinje, սերբ.՝ Љубиње / Ljubinje, խորվ.՝ Ljubinje), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Սերբական Հանրապետության Տրեբինե շրջանում։ Համանուն համայնքի վարչկենտրոնը։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 2744 մարդ։
Համայնքի բնակչության էթնիկական կազմը՝


== Ծանոթագրություններ ==
Լուբոկային գրականություն

Լուբոկային գրականություն (ռուս.՝ лубочная литература), մասսայական էժանագին տպագիր հրատարակություններ, որոնք ի հայտ եկան 18-րդ դարի մինչհեղափոխական Ռուսաստանում անճաշակ ու անարվեստ նկարներից հետո, որոնք սկզբում նկարում էին լորենու ենթակեղևի վրա (ռուս.՝ лубочные картинки, բառացի՝ «լորետախտակից արտատպված նկար»)։ Պետք չէ շփոթել աշխատանքների հետ, որոնք հատուկ կազմված կամ հրատարակված էին ժողովրդի ընթերցանության համար լուսավորության նպատակով (հանրամատչելի-ժողովրդական գրականություն)։
Լուբոկային գրականությանը հատուկ էին հեքիաթների և բիլինաների, ասպետական վեպերի, պատմական ասքերի, սրբերի վարքերի, վարքագրությունների, անեկդոտների, գուշակությունների, երազահանների ձևափոխությունները և աղավաղումները։ Դրանք անանուն էին։ Դադարեց գոյություն ունենալուց 1918 թվականից։


== Տես նաև ==
Լուբոկ
Զանգվածային գրականություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Издания Thoms (Լոնդոն, 1828)։
Nodier, «Nouvelle bibliothèque bleue» (Փարիզ, 1842)։
Nisard, «Histoire des livres populaires ou de la littérature du colportage, depuis le XV siècle» (Փարիզ, 1854)։
Маракуев. «Что читал и читает русский народ» (Մոսկվա, 1886)։
Пругавин, «Запросы народа и обязанности интеллигенции в области просвещения» (2 հրատ., Սանկտ Պետերբուրգ, 1895)։
И. Ивин, «О народно-лубочной литературе» («Русское Обозрение», 1893, № 9 և 10)։
В. Яковенко, «С книгами по ярмаркам» («Вестник Европы», 1894 թ., № 9)։


== Արտաքին հղումներ ==
Հոդված «Кругосвете»-ում (ռուս.)
Համառոտ նկարագրություն Archived 2016-08-12 at the Wayback Machine. (ռուս.)
«ЛИТЕРАТУРНЫЕ ИЗДАТЕЛЬСТВА» հոդվածը (ռուս.)
Ժողովրդական գրականություն (ռուս.)
Լուբոկային գրականությունը Կիևում (ռուս.)
Պիետրա դե Ջորջի

Պիետրա դե Ջորջի (իտալերեն՝ Pietra de' Giorgi), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 894 մարդ։ Խտությունը կազմում է 81 մարդ/կմ²։ Տարածքը 11 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0385։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Մեծն Անատոլին է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0385 85110
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.pietradegiorgi.pv.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pietradegiorgi.pv.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Մենք (ֆիլմ, 1969)

Այս ֆիլմը մոնումենտալ որմնանկար է, որը պատկերում է հայ ազգի ինքնությունն ու ճակատագիրը։
Ակդերե

Ակդերե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Շալի

Շալի (չեչեներեն՝ Шела), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Չեչնիայի Հանրապետությունում։ Շալիի շրջանի և Շալիի քաղաքային բնակավայր մունիցիպալիտետի վարչական կենտրոնն է։


== Աշխարհագրություն ==

Քաղաքը տեղակայված է Շալիի շրջանի կենտրոնական հատվածում՝ Լեսիստի լեռնազանգվածի ստորոտում՝ նախալեռնային Չեչենական հարթավայրում և տարածվում է Բասս գետի երկու ափերին։ Գտնվում է Արգուն երկաթուղային կայարանից 18 կմ դեպի հարավ և Գրոզնի քաղաքից 36 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Մարզային ավտոճանապարհների հանգույց է։
Քաղաքի տարածքի մակերեսը կազմում է 27,02 կմ² (2009 թվականի տվյալներով)։
Գերակշռում է բարեխառն-մայրցամաքային կլիման։ Միջին տարեկան տեղումները կազմում են շուրջ 450 մմ։


== Պատմություն ==
19-րդ դարի կեսերին Շալին եղել է Մեծ Չեչնիայի ամենամեծ աուլներից մեկը։ Իր ռազմավարական դիրքի շնորհիվ այն Կովկասյան պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես հավաքակետ Շամիլի զորքերի համար, որ ուղղվում էին հարձակման ցարական զորքերի վրա։
1944 թվականին՝ չեչենների ու ինգուշների բռնի արտաքսումից և Չեչեա-ինգուշական ԻԽՍՀ-ի լուծարումից հետո, գյուղը վերանվանվել է Մեժդուրեչիե (ռուս.՝ Междуречье)։
Չեչեա-ինգուշական ԻԽՍՀ-ի վերականգնումից հետո՝ 1958 թվականին, բնակավայրին վերադարձվել է իր նախկին անունը՝ Շալի։
1990 թվականին բնակավայրին շնորհվել է քաղաքի կարգավիճակ։
1994-1996 թվականների ռազմական գործողությունները մեծ վնաս են հասցրել քաղաքին։ Դրանց արդյունքում սպանվել են հարյուրավոր մարդիկ, ինչպես նաև ավերվել են տներ, տուժել են արդյունաբերությունը, տրանսպորտը, կապը, մեքենաշինական համալիրը։
2000 թվականից քաղաքն ակտիվորեն զարգանում է։ Կառուցվում են նոր տներ, սոցիալ-մշակութային և մարզական կառույցներ։


== Բնակչություն ==
Ազգային կազմՔաղաքի բնակչության ազգային կազմը, ըստ 2010 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարի տվյալների․


== Տրանսպորտ ==
Գործում են քաղաքային ավտոբուսի վեց երթուղիներ, որ սպասարկում է Չեչավտոտրանս պետական հիմնարկությունը։
Քաղաքի ավտոկայանից պարբերաբար ավտոբուսներ են մեկնում Գրոզնի, Գուդերմես, Արգուն, Ուրուս Մարտան, Խասավյուրտ և Մախաչկալա։


== Արվեստում ==
Չեչենական երկրորդ պատերազմի ընթացքում Շալիում տեղի ունեցած իրադարձություններին է նվիրված Գերման Սադուլաևի «Շալիի ռեյդ» (ռուս.՝ «Шалинский рейд») վեպը։


== Քույր-քաղաքներ ==
 Ռուսաստան – Դիգորա (Հյուսիսային Օսիա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Шали, аул»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 


== Արտաքին հղումեր ==
В Чечне прошло торжественное открытие реконструированного города Шали // РИА Новости, 11 мая 2018
Երմակի (այլ կիրառումներ)

Երմակի, կարող է վերաբերել՝

Երմակի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Երմակի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Ալանգյազ (այլ կիրառումներ)

Ալանգյազ, կարող է վերաբերել՝

Ալանգյազ - լեռ պատմական Նախիջևանի Գողթն գավառում
Ալանգյազ - գետակ Արաքսի ավազանում, նրա ձախակողմյա վտակ Գիլանի ձախ օժանդակը
Մայսկի (Ադըղեա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄայսկիՄայսկի (ռուս.՝ Майский, ադըղե.՝ ЖъоныгъуакI), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Կոշեխաբլի շրջանի կազմում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը 2019 թվականի տվյալներով կազմում է 2343 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կինը հայելու առաջ (նկար, Տիցիան)

Կինը հայելու առաջ (իտալերեն՝ Donna con uno specchio), Տիցիանի նկարը, նկարված մոտավորապես 1515 թվականին։ Ներկայումս գտնվում է Լուվրում Դենոն թանգարանի առաջին հարկում 7-րդ սրահում։
Նկարում պատկերված է մազերը սանրող գեղեցիկ երիտասարդ կին հայելու առաջ, որը նրա համար պահում է տղամարդ։ Նրա մեջքը արտացոլվում է մյուս ներփքված հայելու մեջ։ Նկարը բնութագրվում է Տիցիանի այդ շրջանով և ցույց է տալիս հարմոնիկ տիցիանյան դասականությունը, որը նկարչի կողմից հասցրած կատարելության։
Գոյություն ունի նման նկար, որտեղ պատկերված է սանրվող կին և պատանի, որը պահում է հայելին։ Այն պահվում է Պրահայում։ Նկարի համար մոդել է հանդիսացել Վիոլանտան, ով Տիցիանի սիրուհին էր։ Մյուս (հին) տարբերակը ասում է, որ նկարում պատկերված է Լաուռա Դիանտին։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կինը հայելու առաջ (նկար, Տիցիան)»-ը Լուվրի տվյալների շտեմարանում (ֆր.)
Բոգդանցևո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Բոգդանցևո (ռուս.՝ Богданцево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ջեյկոբ (Կորուսյալները)

Ջեյկոբ (անգլ.՝ Jacob), սկզբնական շրջանում Յակոբ (լատ.՝ Iacob), ABC հեռուստաալիքով հեռարձակվող Կորուսյալները արկածային հեռուստասերիալի երկրորդ կարգի դերասաններից մեկն է։ Այս առասպելական կերպարը բազմաթիվ անգամ հիշատակվել է մինչև էկրաններին հայտնվելը։ Ջեյկոբը կղզու պահապանն էր և փաստորեն ուրիշների առաջնորդը։ Նա երկար ժամանակ փնտրում էր իրեն փոխարինող, սակայն գտավ նրան միայն մահվանից հետո։ Ջեյկոբին սպանեց Բենը Ջեյկոբի իր եղբոր՝ Սև մարդու հրահանգով, ով այդ ժամանակ ընդունել էր մահացած Ջոն Լոքի կերպարանքը։ Ջեյկոբին մարմնավորում էր Մարկ Պելեգրինո։


== Կերպարի կենսագրությունը ==
Ջեյկոբի և իր եղբոր՝ Սև մարդու մայրը Կլաուդիա անունով մի կին էր, ով կղզում էր հայտնվել նավաբեկության հետևանքով։ Ծննդաբերության ժամանակ նրան օգնում է մի այլ կին, որը երկար ժամանակ ապրել էր կղզում։ Երբ Կլաուդիան ծննդաբերում է անծանոթ կինը նրան սպանում է և ինքը մեծացնում երեխաներին։ Ջեյկոբը և իր եղբայրը իրենց խորթ մոր հետ կղզում ապրում էին սովորական կյանքով։ Իմանալով, որ կղզում այլ մարդիկ կան նրանք հացեր էին տալիս իրենց խորթ մորը մինչև այն պահը երբ նա երեխաներին տարավ քարանձավում գտնվող աղբյուրի՝ կղզու սրտի մոտ։ Մի անգամ Ջեյկոբի եղբայրը տեսնում է իր հարազատ մոր հոգին, որը նրան ասաց, որ իրեն սպանել է իրենց խորթ մայրը։ Եղբայրը գնաց մյուսների մոտ, իսկ Ջեյկոբը մնաց խորթ մոր մոտ։ Տարիներ անց խորթ մայրը ցանկանում է սպանել Ջեյկոբի եղբորը, ով մյուս մարդկանց հետ գտել էր կղզուց դուրս գալու ճանապարհը, սակայն Սև մարդն է սպանում խորթ մորը։ Ջեյկոբը որպես կղզու նոր պահապան հաղթեց եղբորը և նրան նետեց կղզու սիրտը կոչվող աղբյուրի մեջ, որի հետևանքով նա վերածվեց սև ծխի կերպարանքով հրեշի։ Այսպես սկսվեց նրանց թշնամանքը։
Ջեյկոբը որոշ ժամանակ ապրում էր խրճիթում, որը կարծես թե շարժվում էր և տեսանելի էր ոչ բոլորի համար, սակայն որոշ ժամանակ անց սա հերքվեց և այդ պահից Ջեյկոբն ապրում էր Տաուրտ աստվածուհու արձանի (չնայած ենթադրվում է, որ նա ամեն դեպքում որոշ ժամանակ ապրել է խրճիթում)։ Մի քանի անգամ խրճիթում տարօրինակ մարդ է երևացել սակայն չի ապացուցվել, որ դա եղել է Ջեյկոբը։ Երբ կղզում է հայտնվում Ռիչարդ Ալպերտը Սև մարդը փորձում է նրան դարձնել իր օգնականը, սակայն Ռիչարդը նախընտրում է լինել Ջեյկոբի աջ ձեռքը։ Անհայտ պատճառներով ոչ ոք երբեք չի շբվել Ջեյկոբի հետ (բացի Ռիչարդից), չնայած սրան նա համարվում էր Ուրիշների շրջանում գլխավոր հեղինակություն։ Բենը ասում էր թե խոսել է Ջեյկոբի հետ, սակայն հետագայում պարզվում է, որ դա սուտ է։
Ջեյկոբը իրեն փոխարինող փնտրելու համար մեկ անգամ չէ, որ լքել է կղզին։ Նա կապ է ունեցել գրեթե բոլոր դերասանների հետ:.
Կղզի վերադառնալով Ջեյկոբը սպանվում է իր եղբոր կողմից, ով ընդունել էր մահացած Լոքի և Բենի կերպարանքները. После он несколько раз являлся к Хёрли как призрак — в виде себя взрослого и ещё ребёнка. Его преемником в итоге стал Джек, а он в свою очередь отдал место Хёрли:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Джейкоб — статья на Lostpedia.com(անգլ.)
Джейкоб — статья на Lostpedia.com(ռուս.)
Джейкоб(անգլ.)  Internet Movie Database կայքում:
Остаться в живых — Джейкоб(ռուս.)
Դեղնափորիկ

Դեղնափորիկ (լատ.՝ Pseudopus apodus),  (ժող.՝ լորտու), իլիկամողեսների կամ սղոսկուկների ընտանիքի զրահավոր իլիկամողեսների ցեղի մողես։
Հայաստանում տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում (բացառությամբ Գեղարքունիքի)։ Բնակվում է կիսաանապատային, չոր տափաստանային, թփուտային, նոսրանտառային ու ջրամերձ անտառային բուսականությամբ, ինչպես նաև քարքարոտ վայրերի տնկարկներում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 10-54 սմ է, պոչը՝ մոտ 1, 5 անգամ երկար, չհատվող։ Գլուխը գրեթե չի տարանջատվում մարմնից և ծածկված է խոշոր վահանիկներով։ Կոպերը շարժուն են, աչքի ծիածանաթաղանթը՝ վարդագույն, բիբը՝ կլոր։ Ունի արտաքին լսողական անցք։ Մեջքային և որովայնային մակերեսների մաշկը ծածկված է ռոմբաձև, փայլուն թեփուկներով, որոնք մարմնի մեջքային մակերեսի և պոչի վրա կատարավոր են։ Մաշկը շատ պինդ է՝ զրահանման։
Մարմնի կողքերով անցնում են մանր թեփուկներով ծածկված երկայնակի ծալքեր, որոնք, մեկուսացնելով մարմնի որովայնային և մեջքային զրահանման գոյացությունները, ապահովում են կենդանու շնչառությունը։ 
Երիտասարդի մարմինը դեղնամոխրագույն է՝ զուգահեռ լայնակի ձգված, տձև, կանաչավունից շագանակագույն զոլերով ու բծերով։ Բծեր կան նաև գլխի կողքերին և ստորին մասում։ Տարիքի հետ ընդունում է համեմատաբար միապաղաղ՝ դեղնակարմրավուն, մուգ կանաչավուն, կամ գորշ շագանակագույն գունավորում։ Փորիկը սովորաբար ավելի բաց է գունավորված։


== Սննդառություն ==
Սնվում է անողնաշարավորներով և մանր ողնաշարավորներով, ինչպես նաև բուսականությամբ։ Օգտակար է, կարգավորում է միջատների թվաքանակը։ Ձմեռում է աշնան 2-րդ կեսից գարնան սկիզբ։


== Բազմացում և զարգացում ==
Զուգավորումը տեղի է ունենում մայիսից հունիսի սկիզբ։ Հունիսի վերջից հուլիս էգը դնում է 6-12 ձու։ Երիտասարդ մողեսներն ի հայտ են գալիս հունիսից սեպտեմբեր։ Սեռահասում են դառնում 4 տարեկանում։
Պահպանության նպատակով խնամվում է անազատ պայմաններում։ Օգտագործվում է գիտահետազոտական նպատակով, միսը՝ որպես սնունդ։
Սոնոմա շրջան (Կալիֆոռնիա)

Սոնոմա շրջան (անգլ.՝ Sonoma County), ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4082 կմ² է, բնակչությունը՝ 483878 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սանտա Ռոզա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Խազայի

Խազայի (1861, Աշտարակի շրջան - անհայտ), հայ աշուղ։
Ծնվել է Աշտարակի շրջանում։ Բուն անունը եղել է Հակոբ։ Հորինել է հայերեն և թուրքալեզու երգեր, կատարել ջութակի նվագակցությամբ։
Նմուշներ տպագրվել են Գ. Թարվերդյանի «Հայ աշուղներ» ժողովածուում (Երևան, 1936)։


== Աղբյուրներ ==
Աննա Աղաջանյան

Աննա Ռոբերտի Աղաջանյան (մայիսի 12, 1970(1970-05-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դիվանագետ։ Բելգիայի Թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (2020)։


== Կրթություն ==
Սովորել է Երևանի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան միջնակարգ դպրոցում։ 1987-1992 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետի անգլերեն և գրականություն բաժնում։
1993 թվականին վերապատրաստվել է Նիդերլանդների Քլինեգալ ինստիտուտում։
2000-2001 թվականներին սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում։
2007 թվականին վերապատրաստման դասընթացներ է անցել Գերմանիայի Ջորջ Մարշալի անվան կենտրոնում։


=== Աշխատանքային գործունեություն ===
1991-1992 թվականներին եղել է ՀՀ գերագույն խորհրդի տեղեկատվական և վերլուծության վարչության փորձագետ։
1992-1993 թվականներին՝ ՀՀ նախագահի աշխատակազմի վերլուծական վարչության փորձագետ։
1993-1996 թվականներին՝ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության Եվրոպայի վարչության երկրորդ եվրոպական բաժնի երրորդ, երկրորդ, առաջին քարտուղար։
1997-1998 թվականներին՝ ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցչության առաջին քարտուղար (Նյու Յորք)։
1999-2003 թվականներին եղել է ԱԳՆ միջազգային կազմակերպությունների ՄԱԿ-ի բաժնի վարիչ։
2003-2006 թվականներին՝ ԵՄ-ում ՀՀ ներկայացուցչության խորհրդական։
2006-2007 թվականներին՝ ԱԳՆ միջազգային կազմակերպությունների վարչության մարդու իրավունքների բաժնի վարիչ։
2008-2009 թվականներին՝ ԱԳՆ Եվրոպայի վարչության պետ։
2009-2013 թվականներին՝ ԵՄ-ում ՀՀ ներկայացուցչության դեսպանորդ։
2013 թվականին՝ ԱԳՆ աշխատակազմի քարտուղարության խորհրդական։
2013 թվականի դեկտեմբերին ՀՀ Նախագահի հրաանագրով նշանակվել է Ինդոնեզիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Ջակարտա)։
2016 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ Նախագահի հրաանագրով համատեղության կարգով նշանակվել է Մալայզիայում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Ջակարտա)։
2018 թվականի մարտի 2-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով ազատվել է Ինդոնեզիայի Հանրապետությունում և Մալայզիայում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնից։
2018-2020 թվականներին եղել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական։
2020 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Բելգիայի Թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան, ինչպես նաև Եվրոպական միությունում Հայաստանի Հանրապետության ներկայացուցչության ղեկավար (նստավայրը՝ Բրյուսել)։


== Դիվանագիտական աստիճաններ ==
Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարարի դիվանագիտկան աստիճան (2010)
Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան (2015)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աննա Աղաջանյան. Ինդոնեզիայից Հայաստան արտահանվող հիմնական ապրանքներն են սուրճը և կահույքը
Զրույց դեսպանի հետ. Աննա Աղաջանյան
Կադիար

Կադիար (իսպ.՝ Cádiar), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալպուխառա Գրանադինա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 47 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1637 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 100 կմ հեռավորության վրա։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ Բլասը։


== Արտաքին հղումներ ==
Գլխավոր կայք Archived 2015-05-27 at the Wayback Machine.
Situación de Cádiar
Projecto artistico y sostenible Valle de Sensaciones, en Yátor
Կոմունիստական ռեժիմի զոհերի հուշահամալիր (Սոֆիա)

Կոմունիստական ռեժիմի զոհերի հուշահամալիր Բուլղարիայում (բուլղար․՝ Мемориал на жертвите на комунистическия режим в България), ազգային հուշարձան Սոֆիայում, Բուլղարիայի հրապարակում։ Այն իրենից ներկայացնում է շինությունների համալիր (հուշապատ, հիշատակի խաչ և մատուռ)։ Կառուցվել է 1997-1999 թվականներին։


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանը նվիրված է Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցության բոլոր  զոհերի հիշատակին նրա ստեղծման պահից, 1919 թվականից մինչև 1989 թվականը, Տոդոր Ժիվկովի հեռացումը իշխանությունից։ Կոմունիզմի զոհերի թվին են դասվում, տեռորիստական ակտերի զոհերը (1925 թվականի ապրիլի 16 և այլն), աշխատանքային ճամբարների բանտարկյալները, բռնի տեղահանված անձինք։
Հուշարձանը կառուցվել է 1997-1999 թվականներին Կոմունիզմի զոհերի հուշահամալիրի հիմնադրամի կողմից (102 հիմնադիր)։ Շինարարությունը ֆինանսավորվել է մասնավոր նվիրատվությունների հաշվին։ Ներկայացված 15 նախագծերից մրցույթում հաղթել է ճարտարապետներ Աթանաս Տոդորովի և Դմիտրի Կրիստևի նախագիծը։ Հուշարձանը բացվել և օծվել է Սոֆիայի միտրոպոլիտ Իննոկենտիի կողմից 1999 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ 

Հուշահամալիրը գտնվում է Սոֆիայի մշակույթի ազգային պալատի դիմաց, այգու արևելյան մասում։ Այն բաղկացած է երեք տարրերից՝      

58 մ երկարությամբ հուշապատ՝ երեսապատված սև փայլեցված գրանիտով, որի վրա նշված են 7526 զոհվածների անունները
Քրիստոնեական հիշատակի խաչ, որը տեղադրված է հուշապատի կենտրոնական մասում
Փոքրիկ ուղղափառ մատուռ՝ նվիրված «Բոլոր բուլղարացի նահատակներին», որը ստեղծվել է Ասեն Գիցովի էսքիզային խճանկարի հիման վրաՍոֆիայի հուշահամալիրը միակ այդպիսի հուշարձանը չէ Բուլղարիայում։ 2001 թվականին Վառնայում բացվեց կոմունիզմի զոհերի հուշարձան՝ խաչի սյունի տեսքով ։ Ամեն տարի փետրվարի 1-ին երկու հուշահամալիրների տարածքում կազմակերպվում է կոմունիստական ռեժիմի զոհերի հարազատների և շահագրգիռ կազմակերպությունների հանդիպումներ, այդ օրը 1945 թվականին Ժողովրդական դատարանի վճռով մահապատժի ենթարկվեցին անչափահաս կայսեր խնամակալները, 22 նախարարներ, խորհրդարանի պատգամավորներ (2011 թվականից պաշտոնապես համարվում է Բուլղարիայի հանրապետության հիշատակի օր)։
2019 թվականի հունվարին հուշահամալիրի հուշապատին անհայտ անձանց կողմից սև ներկով նկարվել է սվաստիկա։


== Ծանոթագրություններ ==
Տիրա (գյուղ, Ուստ-Կուտսկի շրջան)

Տիրա (ռուս.՝ Тира), գյուղ Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Ուստ-Կուտսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բարկուշատի ձոր

Բարկուշատի ձոր, ձորահովիտ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում։ Տարածվում է Բարկուշատ (Որոտան) գետի ձախ ափին՝ Սատանի կամուրջից մինչև Որոտան և Գորիս գետերի միախառնման տեղը։ Աջ կողմը ծիստ զառիվեր է և անմատչելի, ձախը՝ մի փոքր մեղմաթեք է և այստեղ էին գտնվում Հալիձոր, Շինուհայր և Խոտ գետերը։ Ձորն ունի խաղողի այգիներ։ Նկատվում են պղնձի բովեր։ Այս ձորահովիտը կոչվել է նաև Շնհերի ձոր։ Այժմյան ֆիզիկական աշխարհագորւթյանմեջ այդպիսի բնական շրջան չի առանձնացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Չերվոնայա Սլոբոդա (այլ կիրառումներ)

Չերվոնայա Սլոբոդա, կարող է վերաբերել՝

Չերվոնայա Սլոբոդա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանում
Չերվոնայա Սլոբոդա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում
Չերվոնայա Սլոբոդա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում
Ձվարդ

Ձվարդ, հոնիական, կորնթական ճարտարապետական օրդերների խոյակների և քիվերի զարդամոտիվ։ Բաղկացած է ձվաձև ելուստների շարքից, ընդմիջարկվում է սայրը դեպի ցած ուղղված սլաքաձև տերևներով։
Պոլևսկայա Գուտա

Պոլևսկայա Գուտա (ուկրաիներեն՝ Полівська Гута), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլևսկայա Գուտա գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4585 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,21 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իզորա

Իզորա (ռուս.՝ Изора), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 63 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժոզի Բարտել

Ժոզի Բարտելը (ֆր.՝ Josy Barthel, ապրիլի 24, 1927(1927-04-24), Մամեր, Canton of Capellen, Լյուքսեմբուրգ - հուլիսի 7, 1992(1992-07-07), Լյուքսեմբուրգ), թեթևատլետ, Լյուքսեմբուրգի միակ Օլիմպիական ոսկե մեդալակիր։
Ժոզի Բարտելը ծնվել է Մամար քաղաքում։ 1947 թվականին և 1948 թվականին նա մասնակցել է աշխարհի չեմպիոնների լիգային զինվորականների միջև և միջին արագության վազքի մրցույթում ստացել է երեք ոսկե մեդալ։ 1948 թվականի Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերի ընթացքում ընդգրկվել է հաղթող տասնյակի մեջ։ 1952 թվականին Հելսինկիում օլիմպիական ռեկորդ է սահմանել և գրավել առաջին տեղը 1500մ վազքում, այսպիսով դարձել է երկրորդ մարզիկը պատմության մեջ, ով Լյուքսեմբուրգին բերում է Օլիմպիական շքանշան և դեռ մնում է Լյուքսեմբուրգի միակ Օլիմպիական չեմպիոնը։ Նաև նա մասնակցել է 1956 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին, սակայն ոչ մի տեղ չգրավելով, վերջ է դնում իր ելույթներին։
1962-1972 թվականներին Բարտելը ղեկավարում է Լյուքսեմբուրգի աթլետիկայի ֆեդերացիան, իսկ 1973-1977 թվականներին Լյուքսեմբուրգի Օլիմպիական կոմիտեն։
Մայրաքաղաքում Ժոզի Բարտելի անունով մարզադաշտ է բացվում, որտեղ Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը անցկացնում է իր ընկերական խաղերը։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Նախքան Բարտելը, լյուքսեմբուրգցի մարզիկը արդեն նվաճել էր Օլիմպիական խաղերը։ Դա Միշել Թեյատոնն էր, ով 1900 թվականին հաղթել էր մարաթոնը, բայց հանդես էր եկել Ֆրանսիայի կողմից։
Բարտելի հաջողությունը կազմակերպիչների համար անակնկալ էր։ Երբ հաղթողներին հայտարարելու ժամանակը եկավ, պարզվեց, որ Լյուքսեմբուրգի օրհներգի ձայնագրությունը չկա, և նվագախումբը սկսեց իմպրովիզ անել։ Բարտելը պատվանդանի վրա հուզվեց, բայց դա ոչ թե հաղթանակի ուրախությունից էր , այլ իր փոքր երկրի պատճառով։ Հանձնաժողովը, իհարկե, շտապեց ներողություն խնդրել, ուղղել իրավիճակը։ Այսպես, թե այնպես Լյուքսեմբուրգը օլիմպիական խաղերում ոչ մի ոսկե մեդալ էլ չի նվաճել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Жози Бартель – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Թեզամի (Մծխեթի շրջան)

Թեզամի (վրաց.՝ თეზამი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Մցխեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1100 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կանսանսան (Բաիա)

Կանսանսան  (պորտ.՝ Cansanção), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Սեաբրա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 32 708 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 319,495 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 24,8 մարդ/կմ²։ 
Քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 12-ին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1958 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝58.067.794,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝1.794,49 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,538 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիտովկա

Վիտովկա (ուկրաիներեն՝ Війтівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1625 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վիտովկա գյուղում բնակվում էր 4 434 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6953 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 637,7 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պիետրաֆերացանա

Պիետրաֆերացանա  (իտալերեն՝ Pietraferrazzana), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 133 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 66040։ Հեռախոսային կոդ` 0872։
Բնակավայրի հովանավոր պաշտպան է Սուրբ Սանտա Վիտորիան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս։ 0872 944470


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգայիին ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Աֆրիկյան ընձառյուծ

Աֆրիկյան ընձառյուծ (լատ.՝ Panthera pardus pardus), ընձառյուծի առավել տարածված ենթատեսակը։


== Նկարագրություն ==
Մարմնի երկարությունը 200-250 սմ, պոչը՝ 75-110 սմ։ Արու առանձնյակների քաշը կազմում է 60 կգ, էգերինը՝ 40 կգ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սառնո

Սառնո (իտալերեն՝ Sarno), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 31580 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 795 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 39 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84087, հեռախոսային կոդ՝ 081։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Միքայել հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի մայիսի 8-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.sarno.sa.it/ Archived 2006-05-14 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Տոկարև (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)

Տոկարև (ուկրաիներեն՝ Токарів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1859 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տոկարև գյուղում բնակվում էր 805 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2154 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 373,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ղարաբաղ (Կաղզվանի գավառ, այլ գյուղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ղարաբաղ (այլ կիրառումներ)Ղարաբաղ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում։ Գտնվում էր Նախիջևանի տեղամասում՝ նույնանուն Ղարաբաղ ավելի մեծ գյուղի մոտ։


== Բնակչություն ==
1907 թվանաին ուներ 139 քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։


== Ծանոթագրություններ ==
Շտրեկ

Շտրեկ (գերմ.՝ Strecke), դեպի երկրի մակերևույթ ելք չունեցող ստորգետնյա հորիզոնական հանքափորվածք, որ սովորաբար փորվում է օգտակար հանածոյի տարածման ուղղությամբ կամ ապարների միջով (դաշտային շտրեկ)։ Ըստ նշանակման լինում են գլխավոր, պանելային, հարկային, հանույթի, միջանկյալ, տրանսպորտային, օդափոխման և այլ շտրեկներ։
Լոչվեժ

Լոչվեժ (ռուս.՝ Лочвеж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում, Նյուկսենսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ձախ Սուչենգա գետի ձախ ափում՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000009456
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000945
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սալմոնելոզներ

Սալմոնելոզներ (անգլ.՝ Salmoneloses), մարդու և կենդանիների աղիքային սուր վարակիչ հիվանդությունների խումբ։ Հարուցիչները (անգլ.՝ Salmonella) (ամերիկյան ախտաբան Դ․ Է․ Սալմոնի (D․ E․ Salmon) անունից) խմբի բակտերիաներն են։ Հայտնաբերվել են սալմոնելների 1600 սերոտիպ, որոնցից ամենատարածվածը (անգլ.՝ Salmonella typhimurium), ն է։ Սալմոնելոզները տարածված են աշխարհի բոլոր երկրներում։ Վարակի աղբյուրը հիվանդ կենդանիները և թռչուններն են, ինչպես նաև հիվանդ մարդը կամ առողջ պարազիտակիրը։ Մարդու կամ կենդանու օրգանիզմից հարուցիչներն արտազատվում են կղանքի, փսխման զանգվածի և մեզի միջոցով։ Վարակման համար նշանակություն ունի հարուցիչների քանակը, սակայն երեխաները կարող են վարակվել փոքր քանակությունից։ Վարակվում են սննդային (մսի, մսամթերքների, ձկնեղենի, կաթի և կաթնամթերքների, ձվի և ձվի փոշուց պատրաստված սննդամթերքների միջոցով), ինչպես նաե կոնտակտ–կենցաղային (կեղտոտ ձեռքերի, զանազան առարկաների, փոշու միջոցով՝ հատկապես մանկական հիմնարկներում, հիվանդանոցներում, առողջարաններում, ծննդատներում) և օդակաթիլային ճանապարհներով։ Սալմոնելոզների գաղտնի շրջանը տևում է մի քանի ժամից մինչև 2—3 օր։ Հիվանդությունն սկսվում է սուր։ Հիմնական ախտանշաններն են՝ փսխում, ուժեղ սրտխառնոց, սարսուռ, տենդ, գլխացավ, ցավեր որովայնում և մկաններում, հաճախ այդ երևույթներին միանում է լուծը, օրգանիզմը խիստ ջրազրկվում է, և սկսվում են ծանր թունավորման երևույթներ։ Սալմոնելոզների կլինիկական պատկերը խիստ բազմազան է։ Տարբերում են ստամոքսաաղիքային, դիզենտերիանման, խոլերանման, տիֆային, գրիպանման, սեպտիկ, նոզոպարազիտային և ենթակլինիկական ձևերը։ Հիվանդությունից հետո պարազիտակրությունը տևում է մի քանի շաբաթից մինչև 6—8 տարի և ավելի։ Ախտորոշում են կլինիկական, համաճարակագիտական տվյալների և բակտերիալոգիական հետազոտության (փսխման զանգվածի, ստամոքսի լվացուկի, կղանքի, մեզի, արյան և այլն) արդյունքների հիման վրա։ Բուժումը՝ ստամոքսի և աղիքների լվացում, առատ տաք հեղուկների օգտագործում, ծանր դեպքերում՝ աղային լուծույթների ներարկում, սպազմոլիտիկ դեղամիջոցներ, հակաբիոտիկներ, դիետա։ Կանխարգելումը

անասնապահական-սանիտարական հսկողություն և սանիտարական կանոնների կիրառում՝ կենդանիների սպանդի, սննդամթերքների մշակման, պահպանման, փոխադրման օբյեկտներում և
ընդհանուր և անձնական հիգիենայի կանոնների կիրառում՝ սննդի օբյեկտներում, մանկական հիմնարկներում և կենցաղում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սալմոնելոզ - Մեդեքս
Նորբերդ

Նորբերդ (այժմ կոչվում է՝ ադրբ.՝ Lizbirt - Լիզբիրդ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում։


== Պատմություն ==
Պատմական Նորբերդի տարածքում եղած հայկական վանքն ու գերեզմանատունը, մ. թ.ա. I հազարամյակի վերջերին և վաղ միջնադարին վերաբերող բերդի շինությունները մեծ մասամբ ավերվել են դեռևս անցյալ դարի կեսերին։ Ընդգրկել է մոտ 60 - 65 բնակելի և այլ շինություններ։ Դատելով հին գյուղի ավերակների և գերեզմանատան ընձեռած տվյալ ներից պետք է ենթադրել, որ միջին մեծության այս բնակավայրից հայերը գաղթել են XIX դ. առաջին տասնամյակներում։ Գյուղի շրջակայքում՝ Լիզբիրատ գետակի ձորակում գտնվում են 4 - 5 բնական քարանձավներ։
Նորբերդը, Ստեփանոս Օրբելյան պատմիչի հաղորդած տվյալներով, XIII դ. Տաթևի վանքին վճարում էր 12 միավոր հարկ։


== Տես նաև ==
Բաբեկի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Օջախտուն

Օջախտուն, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռնահամակարգում, Գեղի գետի ձախափնյակում, Նոր Աստղաբերդ գյուղից 6 կմ հյուսիս-արևմուտքում։ Բարձրությունը՝ 2948 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Շաշիկման (գետ)

Շաշիկման (ռուս.՝ Шашикман ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուրսուլ գետի ձախ ափով՝ 40 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։ Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100006343
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 115100634
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վիլյատոբաս

Վիլյատոբաս (իսպ.՝ Villatobas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տոլեդո նահանգում (Կաստիլիյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մեսա-դե-Օկանիյա շրջանում։ Տարածքը 181,52 կմ² է։ Բնակչությունը 2675 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 70 կմ։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
(1685) Տորո

(1685) Տորո (անգլ.՝ Toro), աստերոիդ ապոլոնի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1948 թվականի հուլիսի 17-ին Կառլ Վիրտանենի կողմից Մաունթ Համիլտոնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,367201 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,7711 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,9633 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Տորո աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,0502 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 583,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,616532 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,38° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1685) Տորո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պանագիա եկեղեցի

Հարյուր դարպասների Պանագիա եկեղեցի (Παναγία η Εκατονταπυλιανή, Екатонтапилиани), վաղ բյուզանդական տաճարային համալիր, երկու միջանցքով և մկրտարանով եկեղեցի Փարոս կղզում, Պարիկիա քաղաքում։


== Պատմություն ==
Պանագիա եկեղեցին կառուցվել է Հուստինիանոսի օրոք հնագույն գիմնասիայի տեղում, որը 4-րդ դարում վերածվել է եկեղեցու։ Այն Հունաստանի ամենահին քրիստոնեական եկեղեցին է։ 726 թվականին այստեղ իրենց վերջին ծառայությունն են անցկացրել բյուզանդական նավատորմի նավաստիները։ Նրանք հակադրվեցին բյուզանդական կայսր Լևոն Իսավրացի, քանի որ նա վերացրեց սրբապատկերների պաշտամունքը և սկսեց դրանք հեռացնել եկեղեցիներից։
Նավատորմը, հրամանատար Ագալիանոս Կոնտոսկելեսի և Կիկլադների նավատորմի հրամանատար Ստեփանի գլխավորությամբ, շարժվեց գրոհելու Բյուզանդիայի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիսը, որտեղ անհավասար ճակատամարտի մեջ մտան Լևոն III-ի նավատորմի հետ, որն այրեց նրանց նավերը հունական կրակով։ 18-րդ դարում եկեղեցին ​​վնասվել է երկրաշարժից։ Որպես կանոն, ուղղափառ ուխտավորները կանգ են առնում հարյուրդռնանի տաճարում՝ ճանապարհին դեպի Պանագիա Եվանգելիստրիա Աստվածամոր տաճար, որը գտնվում է հարևան Թինոս կղզում։ Սալոնիկում գտնվող Սուրբ Դիմիտրիոս և Ախեյրոպոետոս եկեղեցիներից հետո Պանագիան երրորդ ամենամեծ սրբավայրն է Հունաստանում և ամենահինը Էգեյան ծովի կղզիներում։ Համալիրի ամենահին շենքը Սուրբ Նիկողայոսի մատուռն է, որը թվագրվում է 313-326 թվականներին, մկրտարանը նույնպես 4-րդ դարի է, իսկ գլխավոր շենքը՝ 6-րդ դարի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού»։ odysseus.culture.gr։ Վերցված է 2022-04-12  
«ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ»։ Ιερό Προσκύνημα Παναγίας Εκατονταπυλιανής (անգլերեն)։ Վերցված է 2022-04-12 
«Wayback Machine»։ web.archive.org։ 2016-08-25։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-08-25-ին։ Վերցված է 2022-04-12
Վալաամ կղզում

«Վալաամ կղզում» (ռուս.՝ «На острове Валааме»), ռուս նկարիչ Արխիպ Կուինջիի (1841/1842-1910) նկարը, որ ստեղծվել է 1873 թվականին։ Ներկայում պահվում է Տրետյակովյան պատկերասրահի հավաքածուում (ինվ. 873)։ Նկարի չափերը՝ 76 × 130 սմ։


== Պատմություն և նկարագրություն ==
Նկարն ստեղծվել է Կուինջիի՝ Լադոգա լճում գտնվող Վալաամ կղզի կատարած ուղևորություններից մեկի ժամանակ։ 1873 թվականին «Վալաամ կղզում» նկարը ներկայացվել է ակադեմիական ցուցահանդեսում։ Չնայած այն թվագրված է 1873 թվականով, ենթադրվում է, որ նրա հիմնական մասն ստեղծվել է 1872 թվականին՝ Կուինջիի՝ դեպի Վալաամ կղզի երկրորդ ամառային ուղևորության ընթացքում։ «Վալաամ կղզում» նկարն ընդգրկված է նկարչի՝ հյուսիսային բնությունը պատկերող երեք նկարների շարքում  «Լադոգա լիճ» (1873) և «Հյուսիս» (1879) նկարների հետ միասին։
Նկարիչ Իլյա Ռեպինը Կուինջիի նոր աշխատանքի մասին ասել է․ «Բոլորին այն ահավոր դուր է գալիս, և այսօր ինձ մոտ էր եկել Կրամսկոյը․ նա դրանով հիացած է»։ Արդյունքում «Վալաամ կղզում» նկարը դարձել է Կուինջիի առաջին աշխատանքը, որ գնվել է Պավել Տրետյակովի կողմից, որն այն ձեռք է բերել հենց 1873 թվականի ցուցահանդեսից։ 1878 թվականին «Վալաամ կղզում», «Чумацкий тракт в Мариуполе]]» (1875, Տրետյակովյան պատկերասրահ), «Ուկրաինական գիշեր» (1876, Տրետյակովյան պատկերասրահ) և «Տափաստան» (ռուս.՝ «Степь», 1875, Յարոսլավլի պատկերասրահ) նկարների համար Կուինջին ստացել է առաջին աստիճանի դասային նկարչի կոչում։
Նկարում պատկերված է կղզու վայրի ափը արծաթավուն նախաամպրոպային լուսավորմամբ։ Առաջին պլանում երկու ծառեր են՝ սոճի և կեչի, որ աճել են ճաքած գրանիտի միջից ու կանգնած են լիճը թափվող առվակի ափին, որ պատված է կնյունով։ Հետին պլանում մութ անտառն է ու լճափը։


== Արձագանքներ ==
Արխիպ Կուինջիի արվեստին նվիրված հոդվածում արվեստագետ Վիտալի Մանինը նշել է․

Արվեստագետ Վլադիմիր Պետրովը Կուինջիի 150-ամյակին նվիրված հոդվածում գրել է․


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսեևսկի (այլ կիրառումներ)

Ալեքսեևսկի, կարող է վերաբերել՝

Ալեքսեևսկի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վերխնեդոնսկի շրջանում
Ալեքսեևսկի - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Օբլիվսկի շրջանում
Ալիմեհմեդ

Ալիմեհմեդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Միգել դա Պաշ

Միգել դա Պաշ, Պորտուգալիայի և Աստուրիասի արքայազն (պորտ.՝ Miguel da Paz de Trastâmara e Avis, օգոստոսի 23, 1498, Սարագոսա, Արագոնի թագավորություն, Արագոնյան թագ - հուլիսի 19, 1500, Գրանադա, Kingdom of Granada, Կաստիլիա և Լեոն), Պորտուգալիայի արքայազն։ 
Թագավոր Մանուել I-ի և նրա առաջին կնոջ` Իզաբելլա Արագոնացու (1470-1498) որդին:


== Կյանք և մահ ==
Միգել դա Պաշը ծնվել է 1498 թվականի օգոստոսի 23-ին Սարագոսայում: Նրա մայրը` Իզաբելլա Արագոնացին մահացել է նրա ծնվելուց մեկ ժամ հետո։ Նա համարվեց իբերական որոշ թագավորությունների ժառանգ: Երկու տարեկանում նրա հայրը նրան ճանաչեց Պորտուգալիայի թագավորության, Կաստիլիայի, Լեոնի և Արագոնի ժառանգ, որտեղ գահակալել են նրա պապը կամ տատը` Ֆերդինանդ II-ը և Իզաբելլա I-ը: Այսպիսով նա համարվեց Պորտուգալիայի, Աստուրասի և Ժիրոնայի արքայազն։
Միգելը մահացավ Գրանադայում 1500 թվականի հուլիսի 19-ին իր տատիկի ձեռքերում: Նրան հուղարկավորեցին Կապիլլա Ռեալ գերեզմանատանը, որը գտնվում է Գրանադայում։
1500 թվականի հոկտեմբերին Միգելի հայրը ամուսնացավ Միգելի կրտսեր մորաքրոջ` Մարիա Արագոնացու հետ։ Արդյունքում ծնվեց Մանուելի իրավահաջորդը` Խուան III-ը և այլ երեխաներ:
Իզաբելլա I-ի և Ֆերդինանդ II-ի հուսերը միավորել Պիրենեյան թերակղզու թագավորությունները կորան, երբ մահացավ Միգելը: Նրա մահից հետո Միգելի մյուս մորաքույր Ժուաննան դարձավ Կաստիլիայի, Լեոնի և Արագոնի իրավահաջորդը, ումից ծնվեց Հաբսբուրգների տոհմը Ժուաննայի որդի` Կառլոս V կայսրը։ Այնուամենայնիվ Իբերական միությունը ստեղծվեց 1580 թվականից 1640 թվականներին Ֆիլիպ II Հաբսբուրգի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Downey Kirsten (2014)։ Isabella: the Warrior Queen։ New York: Nan A. Talese/Doubleday։ ISBN 9780385534116 
Fernández Álvarez Manuel (2003)։ Isabel la Católica (իսպաներեն)։ Madrid: Espasa-Calpe, S.A.։ ISBN 84-670-1260-9
Շառլոտա (Լյուքսեմբուրգի մեծ դքսուհի)

Շառլոտա (լրիվ անունը՝ Շարլոտա Ադելգոբդա Էլիզա Մարիա Վիլհելմինա, լյուքս.՝ D'Charlotte Adelgonde Elisabeth Marie Wilhelmine vu Lëtzebuerg, հունվարի 23, 1896(1896-01-23)[…], Berg Castle, Colmar-Berg, Canton of Mersch, Լյուքսեմբուրգ, Լյուքսեմբուրգ - հուլիսի 9, 1985(1985-07-09)[…], Fischbach Castle, Fischbach, Canton of Mersch, Լյուքսեմբուրգ, Լյուքսեմբուրգ), Լյուքսեմբուրգի մեծ դքսուհին՝ 1919-1964-ական թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Լյուքսեմբուրգի մեծ դուքս Վիլհելմ 4-րդի և Մարիա Աննա Պորտուգալացու դուստրն է։
Շարլոտան սկսել է ղեկավարել պետությունը 1919 թվականի հունվարի 15-ին, ավագ քրոջ՝ Մարիա Ադելաիդայի հրաժարվելուց հետո։ 1919 թվականի սեպտեմբերի 28-ին նոր սահմանադրությանը վերաբերող հանրաքվեի ժամանակ Լյուքսեմբուրգի բնակչության 77,8 %-ը քվեարկել են մեծ դքսության միապետության շարունակականության համար՝ Շառլոտայի գլխավորությամբ։ Սահմանադրության ընդունմամբ միապետության իշխանությունը դարձել է հստակ կանոնակարգվող։
1919 թվականի նոյեմբերի 6-ին Շառլոտան ամուսնացել է Ֆելիչե Բուրդոն Պարմայացու՝ (1893-1970), Պարմայի արքայազն, Ռոբերթ 1-ինի որդու հետ։


=== Երեխաներ ===
Ժան (ծնվել է 1921)
Ելիզավետա (1922—2011)
Մարիա Ադելաիդա (1924—2007)
Մարիա Գաբրիելլա (род. 1925)
Կառլոս Լյուքսեմբուրգացի (1927-1977)
Ալիկս (ծնվել է՝ 1929 թվականին), դե Լինի (1925—2005) 13-րդ արքայազն Անտուանի կինը։Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կառավարող ընտանիքը գերմանական օկուպացիայից առաջ լքել է Լյուաքսեմբուրգը։ 1943 թվականին Շառլոտան հաստատվել է Լոնդոնում, որտեղից ղեկավարել է Լյուքսեմբուրգյան կառավարությունը։ Լինելով ազգի սիրելին, նա դարձել է պետության դիմադրության խորհրդանիշը։ 1945 թվականի ապրիլին վերադառնալով հայրենիք, նա մեկնել է պատերազմից տուժած մարզեր։ 1956 թվականին Շառլոտան Հռոմի պապ Պիյա 12-րդից ստացել է Ոսկե վարդ։ Այն արհեստական վարդ է, ոսկե թերփիկներով, որը Հռոմի պապը հազվադեպ և բացառիկ դեպքերում է պարգևատրում կաթոլիկ արքայադստրերին և կին միապետներին։
1964 թվականի նոյեմբերի 2-ին Շառլոտան հրաժարվեց գահից, ավագ որդու՝ Ժանի օգտին։
1969 թվականին Շռլոտան և արքայազն Ֆելիչեն տոնել են համատեղ կյանքի 50-րդ տարելիցը։ Արքայազնը մեկ տարի  անց մահացավ։ Վերջին անգամ Շառլոտան հանրությանը ներկայացել է 1985 թվականի մայիսին, Հովհաննես Պողոս 2-րդի հետ հանդիպման ժամանակ։ Նա մահացել է 1985 թվականի հուլիսի 9-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Եմիլովկա (ավան, Գոլովանևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԵմիլովկաԵմիլովկա (ուկրաիներեն՝ Ємилівка), ավան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Եմիլովկա ավանում բնակվում էր 689 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,653 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1055,13 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լամիվուդին/նեվիրապին/զիդովուդին

Լամիվուդին/նեվիրապին/զիդովուդին (3TC/NVP/AZT), ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ բուժման համար օգտագործվող դեղորայք։ Այն լամիվուդինի, նեվիրապինի և զիդովուդինի ֆիքսնված դեղաչափերով դեղամիջոց է։ Այն օգտագործվում է առանձին կամ այլ հակառետրովիրուսային դեղերի հետ։ Այն խորհուրդ է տրվում օգտագործել հղիների բուժման համար։ Այն օգտագործվում է պերօրալ, օրական 2 անգամ։
Դեղամիջոցի տանելիություն լավ է։ Կողմնակի ազդեցությունները համապատասխանում են առանձին դեղերի կողմնակի ազդեցություններին։ Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են ցանը, պանկրեատիտը, արյան սպիտակ բջիջների ցածր քանակը և մկանային ցավը։ Խորհուրդ չի տրվում իգտագործել լյարդի ծանր ախտահարումների դեպքում։ Հղիության և կաթնատտվության ժամանակ օգտագործումը անվտանգ է։ Խորհուրդ չի տրվում օգտագործել երեխաների բուժման համար։
Այն ԱՀԿ դեղերի ցուցակում է որպես առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաանվտանգ և արդյունավետ դեղերից մեկը։ Արժեքը զարգացող երկրներում 8.54$-ից մինչև 18.94$ է մեկ ամսվա օգտագործման համար՝ 2014 թվականի տվյալներով։ Այս կոմբինացված դեղամիջոցը համընդհանուր հասանելի չէ ԱՄՆ-ում 2018 թվականից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հետագա ընթերցանության համար ==
Package insert
Պաթոս

Պաթոս (հունարեն՝ pathos-զգացմունք, կիրք), կրքոտ ոգևորություն, հոգևոր ուժերի հատուկ վերելք։ Գեղարվեստական ստեղծագործության մեջ պաթոսը արվեստագետին կլանած մեծ գաղափարն է, զգացմունքը, կենդանի կիրքը, որոնք ոգևորել են նրան, պայմանավորել երկի բոլոր առանձնահատկությունները։ Այդ իմաստով էլ գրողին անհնար է հասկանալ առանց որոշելու նրա հիմնական պաթոսը, այսինքն՝ նրա ստեղծագործության որոշիչ, գլխավոր գաղափար-զգացմունքը։ Օրինակ, Սայաթ-Նովայի պոեզիայի պաթոսը մարդու և աշխարհի նկատմամբ տածած մեծ, անդավաճան սերն է, արդարության երազանքը։
Բուռն զգացմունքով և կրքոտությամբ տոգորված գրավոր կամ բանավոր խոսքն անվանում են պաթետիկ։


== Տես նաև ==
Գաղափար


== Աղբյուրներ ==
Էդ. Ջրբաշյան, Հ. Մախչանյան, Գրականագիտական բառարան, էջ 238