Ռոբերտ Նոյս

Ռոբերտ Նորթոն Նոյս (անգլ.՝ Robert Norton Noyce, դեկտեմբերի 12, 1927(1927-12-12), Burlington, Այովա, ԱՄՆ - հունիսի 3, 1990(1990-06-03), Օստին, ԱՄՆ), ամերիկացի ինժեներ, ինտեգրալ սխեմայի գյուտարարներից մեկը (1959), «Fairchild Semiconductor»-ի հիմնադիրներից մեկը (1957), «Intel »կորպորացիայի (1968) հիմնադիրը (Գորդոն Մուրի և Էնդրյու Գրոուվի հետ համատեղ)։ ԱՄՆ ազգային ճարտարագիտական ակադեմիայի (1969) և ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի(1980) անդամ է։


== Կենսագրություն ==
Ռոբերտ Նոյսը ծնվել է 1927 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Այովա նահանգի Բերլինգթոն քաղաքում ։ Եղել է Միաբանության եկեղեցու քահանա, վերապատվելի Ռալֆ Բրյուսթեր Նոյսի չորս որդիներից երրորդը։ Նոյսի մայրը՝ Հարիեթ Մեյը, եղել է Միլթոն Ջ. Նորթոնի (անգլ.՝ Milton J. Norton) և Միաբանության քահանայի դուստրը։ 
Չնայած երկու ծնողներն էլ կրոնական ընտանիքներից էին, Ռոբերտ Նոյսն ինքն ագնոստիկ էր։
Նոյսը մեծացել է Այովա նահանգի Գրիննելի քաղաքում։ Հաճախել է կիրակնօրյա դպրոց։ Հանրակրթական դպրոցն ավարտել է լավ ցուցանիշներով։ Նվագել է դպրոցական նվագախմբում, երգել երգչախմբում, եղել է լատիներենի, գիտական և թատերական խմբակների ակտիվ մասնակից։ Դպրոցի տարեգրքի բնութագրերից է. «տղան, որը գիտի բոլոր հարցերի պատասխանները»։
1949 թվականին Նոյսը բակալավրի աստիճանով ավարտել է Այովայում Գրինելլոյի քոլեջը, իսկ 1953 թվականինՄասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում ստացել է ֆիզիկայի Ph.D. աստիճան։
1956-1957 թվականներին աշխատել է «Shockley Semiconductor Laboratory»-ում՝ տրանզիստոր գյուտարար Ուիլյամ Շոկլիի ղեկավարությամբ, իսկ հետո յոթ գործընկերների հետ ազատվել է աշխատանքից և հիմնել Սիլիկոնային կիսահաղորդիչների արտադրության առաջին ընկերություններից մեկը՝ «Fairchild Semiconductor»-ը։ Այստեղ աշխատելով՝ Նոյսը, գրեթե միաժամանակ «Texas Instruments»-ի Ջեք Քիլբիի հետ, ստեղծել է ինտեգրալ սխեմա։
1968 թվականին Նոյսը և նրա վաղեմի գործընկեր Գորդոն Մուրը հիմնադրել են «Intel» ընկերությունը։ Երկու տարի անց նրանք ստեղծել են Intel 1103-ը՝ առաջին DRAM հիշող միկրոսխեման, որն արտադրվում էր կոմերցիոն մասշտաբով։ Կիսահաղորդչային միկրոսխեմաների համակարգչային հիշողությունը շուտով դուրս է մղել մագնիսական միջուկների վրա այդ ժամանակ տարածված հիշողությունը։ Նոյսը նաև «Intel»-ի առաջին միկրոպրոցեսորի (Intel 4004, թողարկվել է 1971 թվականին) ստեղծման նախագծի ղեկավարն էր։ Շուտով «Intel» ընկերությունը դարձել է միկրոպրոցեսորների արտադրության առաջատարը։
1988 թվականին Նոյսը դարձել է «Sematech» ընկերության նախագահ, հետազոտական կոնսորցիումի նախագահ, որը համատեղ ֆինանսավորվում է արդյունաբերական կապիտալով և ԱՄՆ-ի կառավարության կողմից ամերիկյան կիսահաղորդչային արդյունաբերությունում առաջատար տեխնոլոգիաների զարգացման նպատակով։


== Նոյսի Արտոնագրեր ==
Նոյսը 15 արտոնագրերի հեղինակ է.

Method and apparatus for forming semiconductor structures, փետրվար, 1959, Philco Corporation
Transistor structure and method, մարտ,1960, Beckmann Instruments
Semiconductor scanning device, նոյեմբեր,1960, Fairchild Semiconductor
Transistor structure and method of making the same, հունվար, 1961, Clevite Corporation
Semiconductor switching device, փետրվար, 1961, Fairchild Semiconductor
Semiconductor Device and Lead Structure, ապրիլ, 1961, Fairchild Semiconductor
Field effect transistor, նոյեմբեր, 1961, Clevite Corporation
Field controlled avalanche semiconductive device, հուլիս, 1963, Clevite Corporation
Method for fabricating transistors, հոկտեմբեր, 1963, Fairchild Camera և Instrument Corp.
Transistor structure controlled by an avalanche barrier, նոյեմբեր, 1963, Clevite Corporation
Method of making a transistor structure (соавтор William Shockley), հուլիս, 1964, Clevite Corporation
Semiconductor circuit complex having isolation means, սեպտեմբեր, 1964, Fairchild Camera և Instrument Corp.
Method of forming a semiconductor, մայիս, 1965, Fairchild Camera և Instrument Corp.
Solid state circuit with crossing leads, օգոստոս, 1965, Fairchild Camera և Instrument Corp.
Trainable system, հունիս, 1967 Fairchild Camera և Instrument Corp.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Тим Джексон. Inside Intel. История корпорации, совершившей технологическую революцию XX века = Inside Intel. The unauthorized history of the world’s most successful chip company. — М.: Альпина Паблишер, 2013. — 328 с. — ISBN 978-5-9614-1956-6.
Leslie Berlin|Berlin, Leslie The man behind the microchip: Robert Noyce and the invention of Silicon Valley  Publisher Oxford University Press US, 2005 ISBN 0-19-516343-5
Burt, Daniel S. The chronology of American literature: America’s literary achievements from the colonial era to modern times Houghton Mifflin Harcourt, 2004. ISBN 0-618-16821-4
Jones, Emma C. Brewster. The Brewster Genealogy, 1566—1907: a Record of the Descendants of William Brewster of the "Mayflower, " ruling elder of the Pilgrim church which founded Plymouth Colony in 1620. New York: Grafton Press, 1908.
Lécuyer, Christophe. Making Silicon Valley: Innovation and the Growth of High Tech, 1930—1970 Published by MIT Press, 2006.ISBN 0262122812
Shurkin, Joel N.. Broken Genius: The Rise and Fall of William Shockley, Creator of the Electronic Age Publisher Palgrave Macmillan, 2007 ISBN 0-230-55192-0
Tedlow, Richard S. Giants of enterprise: seven business innovators and the empires they built Publisher Harper Collins, 2003 ISBN 0-06-662036-8


== Արտաքին հղումներ ==
75-ամյա Ռոբերտ Նոյսը
Ռոբերտ Նոյսի լուսանկարը և նրա գործունեության պատմությունը
Ինչպես են մշակվել Intel-ի առաջին միկրոսխեմաները