armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մոնիկա Աասպրոնգ

Մոնիկա Աասպրոնգ (նորվ.՝ Monica Aasprong, հունվարի 7, 1969(1969-01-07), Քրիստիանսուն, Մյորե օգ Ռոմսդալ, Նորվեգիա), նորվեգացի բանաստեղծուհի, հեղինակ, թարգմանիչ, խմբագիր։


== Կենսագրություն ==
Մոնիկա Աասպրոնգը ծնվել է 1969 թվականին Նորվեգիայի Քրիստիանսուն կոմունայում։ 1994-1995 թվականներին սովորել է Տելեմարկի համալսարանական քոլեջում, 2004-2005 թվականներին Ստոկհոլմում՝ Արվեստի, արհեստի և դիզայնի համալսարան-քոլեջում։ Բանաստեղծական տեքստի հնարավորությունները հանրային տարածության մեջ ուսումնասիրող «Օսլոյում օդաչուն» ծրագրի խմբագրական խորհրդի անդամ է։


== Ստեղծագործություններ ==
Աասպրոնգն աշխատում է ձայնային սարքավորումների հետ և կատարում աուդիոհավելումներ։ Նրա «Շրջանաձև սաղմոնը» («Մինչ Բեթղեհեմ, մինչ Երուսաղեմ») ստեղծագործությունը Ստոկհոլմի «Audiorama» սրահում ներկայացվել է ձայնային էֆեկտներով, իսկ նորվեգացի կոմպոզիտոր Մայա Սոլվեյգ Կյելստռուպ Ռատկյեն 2013 թվականին  Օսլոյի «Կունստեռնես Հուս» համերգասրահում համերգ է տվել ստեղծագործության հիման վրա։
Աասպրոնգի բանաստեղծությունների ժողովածուներից մեկը թարգմանվել է դանիերեն, իսկ առանձին ստեղծագործություններ թարգմանվել են նաև իսպաներեն, արաբերեն, եբրայերեն, հոլանդերեն, ֆրանսերեն և ֆլամանդերեն։


=== Երկեր ===
mellom Alex Gobulev og meg («Ալեքս Գոբուլևի և իմ միջև», (1997)
Soldatmarkedet («Զինվորի շուկա», 2006 թվական)
Et diktet barn («Հորինված երեխա», 2010 թվական)
Sirkelsalme (til Betlehem / til Jerusalem), («Շրջանաձև սաղմոնը», «Մինչ Բեթղեհեմ, մինչ Երուսաղեմ») 2013


=== Թարգմանություններ ===
Medealand, Sara Stridsberg
Drømmefakultetet, Sara Stridsberg
Darling river, Sara Stridsberg
Gå, Thomas Bernhard
August Rodin/Brev om Cézanne, Rainer Maria Rilke
Melankolske rom, Karin Johannisson
Grand mal, Linda Boström Knausgård


== Գրականություն ==
Գրական տապան 2015 թ., ԱՕԿՍ, Երևան, 2016 թ., ISBN 978-9939-1-0432-4


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.monicaaasprong.com Պաշտոնական կայք
(8868) Հյորտեր

(8868) Հյորտեր (անգլ.՝ Hjorter), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 1-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,038822 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7357 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,342 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1934,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,186057 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,19° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8868) Հյորտեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ծանծաղ (Ստորին Բասենի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ծանծաղ (այլ կիրառումներ)Ծանծաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում՝ Ստորին Բասենում։ Գտնվում էր Խորասան քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Հասանկալա գյուղաքաղաքից Կարս տանող ճանապարհի վրա, Արաքսի ձախակողմյան Արտոստ վտակի ափին, ձորահովտում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Կոժանովո

Կոժանովո (ռուս.՝ Кожаново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆլորա (այլ կիրառումներ)

Ֆլորա եզրը կարող է վերաբերել՝

Ֆլորա կամ Բուսական աշխարհ - որոշակի աշխարհագրական տարածքում աճող բուսատեսակների ամբողջություն, որը կազմավորվել է երկրաբանական վաղ անցյալում, համապատասխանում է ներկա բնակության պայմաններին և սերտ ու կայուն փոխհարաբերությունների մեջ է գտնվում մերձակա տարածքների ֆլորաների հետ։
Ֆլորա -  աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1847 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Ջոն Հինդի կողմից Լոնդոնում։
Ֆլորա - էստոնական ֆուտբոլային ակումբ է Տալլին քաղաքից, ստեղծված  1990 թվականին։
Ֆլորայի ընտանիք - խոշոր սիլիկատային S դասի աստերոիդների խումբ է, աստերոիդների գոտու ներքին մասում, որի առաջացումը և առանձնահատկությունները քիչ են ուսումնասիրված։
Վորոշիլովկա (գյուղ, Տիվրովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վորոշիլովկա (այլ կիրառումներ)Վորոշիլովկա (ուկրաիներեն՝ Ворошилівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վորոշիլովկա գյուղում բնակվում էր 1 247 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 24,1 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 51,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քերետի տուն

Քերետի տուն, Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայում կառույց և արվեստի ինստալացիա։ Նախագծել և կառուցել է Յակուբ Ժշեսնին (լեհ.՝ Jakub Szczęsny)։ Անվան պատմությունը կապված է Իսրայելցի գրող և կինոնկարահանող Էդգար Քերետի հետ, ով այս շենքի առաջին վարձակալն էր։ Քերետը նախատեսում է տունը հանձնել իր ընկերոջը երբ ինքը կլքի այն։ Քերետի տունը ամենանեղ հատվածում 92 սմ է, իսկ ամենալայնում 152 սմ։


== Շինությունը ==
Շինության հիմքը մետաղյա կոնստրուկցիա է։ Այն ունի մեկ ննջարան, լոգարան և հյուրասենյակ։ Ունի երկու չբացվող պատուհան։ Ցերեկային լույսը ներս է թափանցում պատերը կազմող կիսաթափանցիկ ապակե պանելների միջով։ Ողջ ներքին տարածքը ներկված  սպիտակ։ Էլեկտրականությունը ստանում է հարևան տնից; Շենքի ներսում ջրի ավտոնոմ համակարգ կա, որը չի միացած քաղաքային ջրմուղին։ Իր ոչ մեծ չափերի պատճառով շենքում միայն երկու խմիչք սառեցնող սառնարան է տեղադրված։ Հարկից հարկ տեղափոխվելու համար օգտագործում են շարժական աստիճաններ, որոնք հետո փակվում և դառնում են բնակելի մակերես։
Քերետի տան շինարարությունը հաստատվել է Վարշավայի քաղաքապետարանի և Լեհական ժամանակակից արվեստի հիմնադրամի կողմից։ Տունը դասակարգված է որպես Արտ ինստալացիա, քանի որ չի համապատասխանում լեհական քաղաքաշինական նորմերին և կանոններին, չնայած, որ օգտագործվում է, որպես բնակելի տարածք։


== Հասցեն ==
Քերետի տունը գտնվում է Խլոդնա 22 և Ժելազնա 74 հասցեներում գտնվող տների արանքում և համարվում է աշխարհի ամենանեղ տունը։ Կոնստրուկցիան հավաքված է նախապատերազմյան և ժամանակակից բնակելի տների արանքում։ Քերետը հայտարարել է, որ այս տունը իր համար «իր ընտանիքի հուշարձանն» է, որի մի մասը զոհվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ նացիստական Գերմանիան գրավել էր Լեհաստանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Inside the Keret House (fr)
Keret House website
Keret House in Warsaw - Video Archived 2014-03-13 at the Wayback Machine.
Keret House opening in Warsaw - Image Gallery
Keret House Is a Finalist of the Architizer A+ Awards
Բարեխառն լեռնային կլիմա

Բարեխառն լեռնային կլիմա, Հայաստանում ձևավորվում է լեռնալանջերի և սարահարթերի մինչև 2400 մ բարձրություններում։ Կլիմայական սեզոնները համընկնում են օրացուցայինին։ Ձմեռը ցուրտ է (տևողությունը՝ 3-4 ամիս), համեմատաբար՝ խոնավ, հաստատուն ձնածածկույթով (ձյան շերտի հաստությունը՝ 5- 40 սմ)։
Օդի միջին ջերմաստիճանը հունվարին -2-ից -8 °C է, բացարձակ նվազագույնը՝ -35 °C: Գարունը մեղմ է, երկարատև, ամառը՝ տաք, չափավոր խոնավ, պարզ եղանակներով։ Օդի միջին ջերմաստիճանը հուլիս-օգոստոսին 20-23 °C-ից 16 °C է, առավելագույնը՝ 36 °C: Աշունը տաք է՝ անհողմ եղանակների գերակշռությամբ։ Սառնամանիք ժամանակաշրջանը 110-170 օր է, 0°Օ-ից բարձր ջերմաստիճանների գումարը՝ 2100-3000 °C, տարեկան տեղումները՝ 600-700 մժ. Լանդշաֆտը անտառային և տափաստանային է. հիմնականում զբաղվում են հացահատիկային բույսերի, կարտոֆիլի, բանջարեղենի մշակությամբ և պտղաբուծությամբ։ Բարեխառն լեռնային կլիմայի գոտին նպաստավոր է ռեկրեացիոն (լեռն, հանգստավայրեր) և առողջարանային նպատակներով օգտագործելու համար։
Մերի Թայլեր Մուր

Մերի Թայլեր Մուր (դեկտեմբերի 29, 1936(1936-12-29)[…], Բրուքլին, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հունվարի 25, 2017(2017-01-25)[…], Գրինվիչ, Ֆեյրֆիլդ շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, հայտնի է իր հեռուստատեսային սիթքոմներով, որոնցից է The Mary Tyler Moore Show (1970–1977), որում նա գլխավորում էր Մերի Ռիչարդսի դերը. մի երեսնամյա չամուսնացած օրիորդ, ով աշխատում էր որպես տեղական լրատվական խմբագիր Մինեապոլիսում և The Dick Van Dyke Show-ն (1961–1966), որտեղ հանդես է եկել Լաուրա Փեթրիի դերում. նախկին պարուհին դառնում է տնային տնտեսուհի, մայր և կին։
Ֆիլմում նա հանդես է եկել 1967 թվականին «Չափազանց մոդայիկ Միլին» ֆիլմում և 1980 թվականին «Հասարակ մարդիկ» ֆիլմում, որտեղ նա հանդես եկավ սիթքոմներում իր մարմնավորած կերպարներից լրիվ տարբեր մի դերում և որի համար առաջադրվել է Օսկարի «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։
Մահացել է 2017 թվականի հունվար 25-ին ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի Գրինվիչ քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լոնդոն Գրեմմեր

Լոնդոն Գրեմմեր — բրիտանական երաժշտական կոլեկտիվ ստեղծված 2009 թ.-ից։ Խմբի կազմի մեջ են մտնում վոկալիստ Հաննա Րեիդը (Hannah Reid), կիթառահար Դեն Ռոթմանը և մուլտիինստրումենտալիստ Դոտ Մեիջորը (Dot Major)։


== Խմբի պատմությունը ==
Հաննա Րեիդը և Դեն Ռոթմանը ծանոթանում են 2009 թ.-ին Նոթինգհեմի համալսարանի ապագա ուսանողների հետ և միասին սկիզբ են դնում իրենց երաժշտական գործունեությանը։ Ավելի ուշ խմբի անդամներին է միանում Դոտ Մեիջորը։ Առաջին համերգային ելույթներն ունեցել են ոչ մեծ բարերում։ 2012 թ.-ի դեկտեմբերին խումբը ինտերնետում է տեղադրում իրենց «Hey Now» կատարումն, որն արդեն ուներ որոշակի հաջողություններ։ Փետրվար ամսին թողարկում են իրենց առաջին մինի ալբոմը՝ Metal & Dust անվամբ, որը զբաղեցրեց ավսրալիական iTune-ներում հինգերորդ հորիզոնականը։ 2013-ի հունիսին լույս տեսավ խմբի «Wasting My Young Years» սինգլը, որը զբաղեցրեց 31-րդ հորիզոնականը բրիտանական հիթ-շքերթներում։
Այդ նույն ամսին տեղի ունեցավ Disclosure խմբի դեբյուտային ալբոմի պրեմիերան՝ Settle անվամբ, որի մեջ ընդգրկվեց «Help Me Lose My Mind» երգը, Լոնդոն Գրեմմերի մասնկակցությամբ։
Խումբը ներկայացրեց իր առաջին ստուդիական աշխատանքը If You Wait 2013 թ.-ի սեպտեմբերի 9-ին։


== Ոճը ==
Երաժշտական քննադատներն առաջին հերթին ուշադրություն են դարձնում Հաննա Րեիդի վոկալին, և համեմատում են Ջեսսի Ուերի, Ֆլորենս Ուելչի և Նատաշա Հանի ձայների հետ, իսկ խմբի ընդհանուր հնչողությամբ նմանություններ են տեսնում The xx խմբի միջև։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2014-01-15 at the Wayback Machine.
Խմբի YouTube-յան վիդեոալիքը
Խմբի Twitter-յան միկրոբլոգը
Արկտիկական անապատ

Արկտիկական անապատ (անգլ.՝ Arctic desert), Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանի, արկտիկական աշխարհագրական գոտու մաս։ Դա բնական գոտիներից ամենահյուսիսայինն է, բնորոշվում է արկտիկական կլիմայով։ Տարածքը ծածկված է սառցադաշտերով, խճաքարով և քարաբեկորներով։


== Կլիմա ==
Ձմռանը օդի ջերմաստիճանը ցածր է՝ մինչև -60 °С, հունվարին միջին ջերմաստիճանը կազմում է -30 °С, իսկ հուլիսին՝ +3 °С: Ձևավորվում է ոչ միայն բարձր լայնությունների ցածր ջերմաստիճաններով, այլ նաև ձնից տաքության արտացոլման՝ ալբեդոի հետ։ Մթնոլորտային տեղումների տարեկան քանակը կազմում է մինչև 400 մմ։ Ձմռանը հողը հագենում է ձյան շերտերով և հազիվ հալված սառույցից, որոնց մակարդակը կազմում է 75-300 մմ։
Կլիման Արկտիկայում շատ խիստ է։ Սառույցի և ձյան ծածկույթը մնում է գրեթե ամբողջ տարի։ Ձմռանն այստեղ երկար բևեռային գիշեր է (հս.լ. 75˚ - 98 օր, հս.լ. 80˚ -127 օր, բևեռի շրջանում՝ կես տարի)։ Դա տարվա ամենացուրտ ժամանակն է։ Ջերմաստիճանն հասնում է -40 °С և ավելի ցածր, փչում են ուժեղ փոթորիկներ, հաճախ բուք ու բորան է լինում։ Ամռանը շուրջօրյա լույս է լինում, սակայն տաքությունը քիչ է, հողը չի հասցնում ամբողջությամբ հալչել։ Օդի ջերմաստիճանը 0 °С-ից քիչ բարձր է։ Երկինքը հաճախ ամպամած է, անձրև է տեղում (երբեմն նաև ձյուն), օվկիանոսի մակերեևույթից ուժեղ գոլորշացման պատճառով գոյանում են խիտ մառախուղներ։


== Բուսական և կենդանական աշխարհ ==
Արկտիկական անապատը գրեթե զուրկ է բուսականությունից։ Այստեղ չկան թփուտներ, քարաքոսերը և մամուռները համատարած ծածկույթ չեն գոյացնում։ Բուսականությունը մեծ մասամբ բաղկացած է բոշխից, որոշ հացազգիներից, քարաքոսերից և մամուռներից։ Բուսականությունը շատ դժվար է վերականգնվում։ Կենդանական աշխարհը գերազանցապես ծովային է։ Այստեղ հանդիպում են ծովացուլեր, փոկեր, ամռանը լինում են թռչնաշուկաներ։ Ցամաքային կենդանական աշխարհն աղքատ է՝ բևեռաղվես, սպիտակ արջ, լեմինգներ։


== Արկտիկական անապատներ ==
Արկտիկական անապատների գոտին բոլոր բնական գոտիներից ամենահյուսիսայինն է, տարածվում է Արկտիկայի բարձր լայնություններում։ Նրա հարավային սահմանը մոտավորապես անցնում է հս.լ. 71˚-ով։ Գոտին ներառում է Արկտիկական ավազանի կղզիները՝ Գրենլանդիան, Կանադական կղզեխմբի հյուսիսային հատվածը, Սվալբարդ կղզեխմբի, Ֆրանց Իոսիֆի Երկիրը, Հյուսիսային երկիրը, Նոր Երկիրը, Նորսիբիրական կղզիները, ինչպես նաև նեղ հատված Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի առափնյայի երկայնքով՝ Յամալ, Գիդանի, Թայմիր և Չուկոտյան թերակղզիների սահմաններում։


== Տես նաև ==
Բևեռային կլիմա
Անտարկտիկական անապատ


== Ծանոթագրություններ ==
Իլերկիրխբերգ

Իլերկիրխբերգ (գերմ.՝ Illerkirchberg), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Ալբ Դունայ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 4778 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 11,45 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Փուշա Թի

Թերենս Թորնտոն (անգլ.՝ Terrence Thornton, մայիսի 13, 1977(1977-05-13), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ավելի հայտնի է որպես Փուշա Թի (անգլ.՝ Pusha T), ամերիկացի ռեփեր և երգահան։ 1992 թվականին իր եղբոր՝ ռեփեր No Malice-ի հետ հիմնադրել է Clipse հիփ հոփ դուետը, որի կազմով նրանք թողարկել են 3 ստուդիական ալբոմ։ 2004 թվականին նրանք միասին հիմնադրել են Re-Up Records ձայնագրման լեյբլը, իսկ այնուհետև նաև Re-Up Gang խումբը, որին նաև միանում են ռեփերներ Ab-Liva-ն և Sandman-ը։
2013 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Փուշա Թին թողարկում է իր դեբյուտային՝ «My Name Is My Name» անհատական ստուդիական ալբոմը, որը Billboard 200 ալբոմների հիթ շքերթում զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը և արժանացել է երաժշտական քննադատների բարձր գնահատականներին։


== Սկավառակագրություն ==
Անհատական ստուդիական ալբոմներ

«My Name Is My Name» (2013)
«King Push – Darkest Before Dawn: The Prelude» (2015)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2011-12-12 at the Wayback Machine.
Ձայն Քրիստոսի (862)

Ձայն Քրստոսի (862), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 862 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15×11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 62 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` լաթապատ տախտակ։


== Բովանդակություն ==
Խօսակցութիւն հաւատարիմ հոգւոյ ընդ Քրիստոսի։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարել Սաբինա

Կարել Սաբինա (չեխ․՝ Karel Sabina, կեղծանունները՝ Arian Želinský, Leo Blass, դեկտեմբերի 29, 1813(1813-12-29)[…] կամ դեկտեմբերի 28, 1814(1814-12-28), Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Չեխական թագի հողեր, Ավստրիական կայսրություն - նոյեմբերի 7, 1877(1877-11-07), Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա), չեխ գրող, հրատարակիչ, դեմոկրատ, գրաքննադատ։


== Կենսագրություն ==
Կարել Սաբինան ծնվել է 1813 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Պրահայում։ Մեծացել է աղքատության մեջ որմնադրի ու լվացարարի ընտանիքում։ Հետագայում նա հայտարարել է, որ ինքը լեհ ազնվականի ապօրինի զավակ է։ Սովորել է փիլիսոփայություն ու իրավունք, բայց այդպես էլ չի ավարտել ուսումը։
1848 թվականին եղել է չեխ արմատական դեմոկրատների առաջնորդներից մեկը, մասնակցել է մարտյան շարժմանը։ 1849 թվականին պետական դավաճանության մեղադրանքով ձերբակալվել է ու 1851 թվականին 24 այլ անձանց հետ դատապարտվել է մահապատժի։ Սակայն կայսեր հրամանով մահապատիժը փոխարինվել է 18 տարվա ազատազրկմամբ։ 1857 թվականին Կարել Սաբինան ներում է ստացել մայիսի 8-ի համաներմամբ ու վերադարձել Պրահա։
Ողջ կյանքի ընթացքում ենթարկվել է քննադատական հետապնդումների։ Դեռ 1840-ական թվականների սկզբին Կարել Սաբինան գրել էր «Հուսյաններ» վեպը. գրաքննադատները 5 անգամ պահանջել են վերամշակել այն և հրատարակության թույլատրել են միայն առանձին պատմվածքների բաժանելուց հետո («Obrazy z XV а XVI stolètí», Պրահա, 1854)։
Կարել Սաբինան մահացել է 1877 թվականի նոյեմբերի 7-ին Պրահայում ծայրահեղ աղքատության մեջ. նրա մահվան պատճառը ընդհանուր հյուծումն էր։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Քնարերգություն ===
Básně (1841)


=== Պատմվածքներ ===
Obrazy ze 14. a 15. věku (1844)
Povídky, pověsti, obrazy a novely (1845)


=== Վեպեր ===
Hrobník(1837)
Vesničané (1847)
Jen tři léta! (1860)
Na poušti (1863)
Oživené hroby (1870) — jakýsi vězeňský deník, silné autobiografické prvky
Morana čili Svět a jeho nicoty (1874)
Předbřeznoví revoluční bouřliváci v Rakousku (1879)
Hedvika
Blouznění
Věčný ženich
Upomínka na K. H. Máchu


=== Դրամաներ ===
Černá růže
Inzerát (1866)
Maloměstské klepny
Šašek Jiřího z Poděbrad


=== Լիբրետոներ ===
Prodaná nevěsta
Braniboři v Čechách
Studna (V studni)
Starý ženich


=== Sonstige Publikationen ===
Duchovní komunismus (1861)
Úvod povahopisnýԱյլ ստեղծագործություններ.

«Basnie» (1844),
«Powidky, powiosti a nowellý» (1845),
«Napoleon Buonaparte» (1848),
«Jarosława» (1859),
«Wieczny ženich» (1858—1863),
«Hrobnik», նովել (3 հրատ., 1862),
«Jen trzi leta» (1860),
«Blouznieni» (1857),
«Diejepis literatury czeskoslowanske» (1860—1864),
«Duchowni Romunismus» (1861).Leo Blass С. կեղծանունով հրատարակել է «Das Theater und Drama in Böhmen bis zum Anfange des XIX Jahrh.» (Պրահա, 1877)։


== Գրականություն ==
Slavomir Ravik։ Karel Sabina (portrét konfidenta). Prag 1992.
Emil Schneider։ Politische, religiöse und soziale Fragen bei Karel Havlicek, Karel Sabina und Svatopluk Čech. Prag 1938.


== Ծանոթագրություններ ==
Սպանդարյան (Սյունիքի մարզ)

Սպանդարյան (նախկին անվանումներ՝ Մելիքլար, ավելի վաղ՝ Բերդիկ, Վերդի, Բերդի, Ղալաջուղ, Վերդիղալա, Քալաճիկ, Վերդի),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Սիսիան քաղաքից մոտ 14 կմ հյուսիս-արևմուտք, Երևան-Սիսիան ավտոմայրուղու աջ կողմում։ 
Նախկինում Մելիքլար անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ Վերանվանվել է Սպանդարյան 1939 թ. մայիսի 4-ին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Սպանդարյանի մշտական և առկա բնակչությունը կազմել է 371 մարդ։ Մինչև 1918-1920 թթ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ` հայերով։ Սպանդարյանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղը գտնվում է մարզկենտրոնից 115 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 2150 մ բարձրության վրա։ Գյուղից դեպի հյուսիս-արևմուտք գտնվում են Որոտանի վրա կառուցված Սպանդարյանի ջրամբարը և Սպանդարյանի հիդրոէլեկտրակայանը։


== Պատմություն ==
Տաթևի վանքի հին հարկացուցակում գյուղը կոչվել է Բորտի։ Բորտիի մոտակայքում կառուցված է եղել համանուն բերդ, որն համարվել է Ծղուկքի երեք ամուր բերդերից մեկը՝ Որոտնաբերդից և Սյունի բերդից հետո։
1905-1906 թվականներին հայ-թուրքական ընդհարումների ժամանակ փոքրաթիվ թուրք բնակչությամբ գյուղը նույնպես մասնակցել է Ղարաջուղի վրա կատարված ասպատակումներին։ 1918-1920 թվականներին գյուղում կրկին վերաբնակված թուրքերը հեռանում են։ Գյուղում բնակություն են հաստատում հիմնականում Անգեղակոթից և մյուս գյուղերից եկած ընտանիքները։
Գյուղում կա 5-6-րդ դարերի եկեղեցի։


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, խոզաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ, դաշտավարությամբ և ծխախոտագործությամբ։


== Տես նաև ==
Սպանդարյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում
Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
(7576) 1990 BN

(7576) 1990 BN, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հունվարի 21-ին Մասարու Արաիի և Հիրոսի Մորիի կողմից Յորիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,787413 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5124 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0625 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1699,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211788 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,91° անկյուն։
1990 BN աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7576) 1990 BN աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կուբալյակ

Կուբալյակ (ռուս.՝ Кубаляк, բաշկիրերեն՝ Күбәләк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 27 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բարադոտիկ

Բարադոտիկ, լեռ Թուրքիայում, պատկանում է Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգին և գտնվում է Վանի նահանգի Շատախի գավառում, Փեսանադաշտի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Չիբիսովկա (գյուղ, Գրյազինսկի շրջան)

Չիբիսովկա (ռուս.՝ Чибисовка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կամենկա (գյուղ, Նովոզարևի գյուղական խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿամենկաԿամենկա (ուկրաիներեն՝ Камянка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կամենկա գյուղում բնակվում էր 297 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(8308) Ջուլի-Մելիսա

(8308) Ջուլի-Մելիսա (անգլ.՝ Julie-Melissa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի ապրիլի 17-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,303771 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9182 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6894 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1277,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,281868 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,67° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8308) Ջուլի-Մելիսա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Յամկի (գյուղ, Վոլոսովսկի շրջան)

Յամկի (ռուս.՝ Ямки), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չխրթմա

Չխրթմա (վրացերեն՝ ჩიხირთმა)՝ վրացական թանձր ապուր, պատրաստման անսովոր եղանակով։ Ընդհանրապես Չխրթման պատրաստում են թռչնի արգանակով, հազվադեպ գառան։ Չխրթման բնութագրվում է բուսակական հիմքի ամբողջական բացակայությամբ։
Իրենից ներկայացնում է ալյուրով թանձրացված, (Վրաստանում օգտագործում են եգիպտացորենի) կոնցենտրացված արգանակ, ավելացրած հարած ձվեր (հաճախ միայն դեղնուցներ), և թթու (կիտրոնի հյութ, նուռ), այսպիսով ապուրի թթվությունը ոչ այնքան ինքնանպատակ է, որքան որ օգնում է նրան, որպեսզի ձվի սպիտակուցը չվերածվի տգեղ, գորշ փաթիլների, այլ կստեղծի արգանակի հետ համասեռ զանգված։ Ձվերի ներմուծման տեխնոլոգիան տաք ապուրի մեջ բավականին դժվար է։ Այն ծագել է արևելքում (Պարսկաստան) և մանրամասն նկարագրված է Վ. Վ. Պոխլեբկինի «լավ խոհանոցի գաղտնիքները» գրքում։ Պատրաստի չխրթման սովորական օգտագործվող համեմունքների շարքից համեմվում է համեմով, դարչինով և անանուխով։


== Արտաքին հղումներ ==
Պատրաստենք միասին. Հավով կարկանդակ և չխրթմա Archived 2017-12-08 at the Wayback Machine.
Չխրթմա - armmenu.com
Չխրթմա - cooks.am Archived 2017-05-17 at the Wayback Machine.
Կարլ Էռնստ Օստհաուսի թանգարան

Կարլ Էռնստ Օստհաուսի թանգարան (գերմ.՝ Osthaus Museum Hagen), արվեստի թանգարան գերմանական Հագեն քաղաքում, որը հիմնադրել է բարերար Կարլ Էռնստ Օստհաուսը։


== Պատմություն ==
Թանգարանի շենքը նախագծել է բեռլինցի ճարտարապետ Կարլ Գերարդը Օստհաուսի պատվերով (աշխատանքները սկսվել են 1898 թվականին)։ Ներքին հարդարման աշխատանքները 1902 թվականին պատվիրվել է նկարիչ Անրի վան դե Վելդեին։ 1902 թվականին բացվել է Հագենի Ֆոլկվանգ կոչվող թանգարանը, որը Գերմանիայի ժամանակակից արվեստի առաջին թանգարանն է եղել։ Օստհաուսը թանգարանում կազմակերպել է մոդեռնիստական արվեստի ժամանակակից բազմաթիվ ցուցահանդեսներ (օրինակ՝ Կամուրջներ խումբը 1907 թվականի ամռանը)։
1921 թվականին՝ Օստհաուսի մահից հետո, նրա ժառանգները վաճառեցին ամբողջ թանգարանային հավաքածուն՝ հիմնականում Էսեն քաղաքին, որտեղ վերաբացվեց Ֆոլկվանգ թանգարանը։ Հագենի թանգարանի շենքը ձեռք բերեց քաղաքային էլեկտրական ընկերությունը և այդտեղ հիմնեց իր գրասենյակը։
Հագենի արվեստի նոր թանգարանը՝ Քրիստիան Ռոլֆսի քաղաքային թանգարանը, բացվել է 1930 թվականին Վիլլա Պոստում։ Գերմանիայում նացիստների կառավարման օրոք թանգարանը վերանվանվել է, իսկ դրա ցուցանմուշների զգալի մասը (ներառյալ Քրիստիան Ռոլֆսի մոտ 400 աշխատանք) հանվել են ցուցադրությունից։
1945 թվականի վերջին Կարլ Էռնստ Օստհաուսի թանգարանը վերակառուցվել է։ 1955 թվականին այն վերադարձել է Ֆոլկվանգի թանգարանի իր նախկին շենքը, որը վերակառուցվել և ռեստավրացիայի է ենթարկվել մոդեռն գեղանկարչության ոգով, որն ի սկզբանե այստեղ է թողել վան դե Վելդեի վրձինը։ 2006 թվականից մինչև 2009 թվականի օգոստոսը թանգարանը կրկին վերակառուցվել է, այնուհետև վերաբացվել է Osthaus Museum Hagen անվանումով։


== Հավաքածու ==
Թանգարանի արվեստի գործերի հավաքածուն բաժանվում է 2 մասի՝ դասական մոդեռն և ժամանակակից արվեստ։ Պատմական ընդունելությունների սրահում կարելի է տեսնել մոտավորապես 1900-ականների կտավներ։ Վերին հարկում հավաքված են Քրիստիան Ռոլֆսի աշխատանքները։ Բացի այդ, թանգարանում  ներկայացված են 20-րդ դարի առաջին կեսի գերմանական նկարչության և քանդակագործության գլուխգործոցները՝ Օտտո Դիքսի, Էրիխ Հեկկելի, Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխների, Ֆրանց Մարկի, Ալեքսանդր Արխիպենկոյի և այլ վարպետների աշխատանքներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Deutsches Museum für Kunst in Handel und Gewerbe. Moderne Baukunst 1900—1914. Die Photosammlung des Deutschen Museum für Kunst in Handel und Gewerbe. Mit Beiträgen von Sabine Röder, Rolf Sachse, Gabriele Schickel, Reinhold Mißelbeck sowie Texten von Karl Ernst Osthaus und Walter Gropius. Kaiser Wilhelm Museum Krefeld, Karl Ernst Osthaus-Museum Hagen. Wienand, Köln 1997, ISBN 3-87909-572-8


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կառլ Էռնստ Օստհաուսի թանգարանը Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգում
Այրիսար (լեռ, Զանգեզուրի լեռնաշղթա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այրիսար (այլ կիրառումներ)Այրիսար, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Նախիջեվանի սահմանում, Զանգեզուրի լեռնաշղթաի միջին հարավային հատվածում, Ցղունի գյուղից 8 կմ հարավ։ Բարձրությունը 3131 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուխտաչև (Տացինսկի շրջան)

Կուխտաչև (ռուս.՝ Кухтачев), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում։ Մտնում է Զազերսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 
Բնակչությունը կազմում է 105 մարդ։
Տուկաևո (գյուղ, Չեկմագուշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏուկաևոՏուկաևո (ռուս.՝ Тукаево, բաշկիրերեն՝ Тукай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 106 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կալամոս (կղզի)

Կալամոս (հուն․՝ Κάλαμος), լեռնային կղզի և նախկին շրջան, որը գտնվում է Հունաստանի արևմուտքում՝ Հոնիական ծովում։
Կալամոս կղզին մտնում է Հոնիական կղզիներ կղզեախմբի կազմի մեջ։ Մեծությամբ միջին չափի կղզի է։


== Աշխարհագրություն ==
Կալամոս կղզին ընկած է Բալկանյան թերակղզուց արևմուտք։ Այն ընկած է Լեֆկադայից արևելք՝ Մեգանիսի կղզու և մայրցամաքային Հունաստանի միջև։
Կղզու ռելիեֆը հիմնականում լեռնային է։ Ամենաբարձր լեռնագագաթն ունի 754 մետր ծովի մակարդակից բարձրություն։ Կղզու գլխավոր բնակավայրը համանուն գյուղն է, որն ունի 483 բնակիչ և տեղակայված է կղզու արևելյան ափին։
Կալամոսի արևելքում գործում է փոքրիկ ծովային նավահանգիստ, որը լաստանավային ծառայություններ է մատուցում կղզի ժամանած զբոսաշրջիկներին և տեղի բնակիչներին։
Կղզու երկրորդ ամենաշատ բնակչություն ունեցող բնակավայրը Եպիսկոպին է՝ շուրջ 60 բնակչով։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Հունաստանի Կալամոս կղզու բնակչությունը կազմում է 543 մարդ։ Հիմնական բնակիչները գյուղաբնակ հույներն են, որոնք խոսում են դիալեկտիկ հունարենով։
Բնակչությունը դավանում է հույն ուղղափառություն։ Վերջին տաս տարիների ընթացքում բնակչության շրջանում նկատվում է դինամիկ աճ։ 1981 թվականից մինչև 2014 թվականը ավելացել է 100 նոր բնակիչ։


== Տե՛ս նաև ==
Կալամոս (գյուղ)


== Ծանոթագրություններ ==
Թռչունների օղակավորում

Թռչունների օղակավորում, թռչուններին նշակրելու մեթոդ, կիրառվում է վայրի թռչունների կենսաբանության հարցերն ուսումնասիրելու նպատակով։
Թռչունի ոտքին թեթև մետաղյա (սովորաբար ալյումինից) օղակ են հագցնում, որը համարակալված է և ունի որոշակի հասցե, գրանցվում են օղակավորման ժամանակը, վայրը և հայտնվում օղակավորման կենտրոններին։ Դիտական նպատակով թռչունների օղակավորմանման առաջին փորձը կատարել է Մարտենսենը Դանիայում (1899-ին), որից հետո տարբեր երկրներում օղակավորել են ավելի քան 30,5 միլիոն թռչուն։ Որևէ ճանապարհով օղակը գտնելիս ուղարկում են օղակավորման կենտրոն, հայտնելով, երբ և որտեղ է գտնվել այն։ Օղակավորման կենտրոնում պարզում են տվյալ թռչունի օղակավորման տեղն ու ժամանակը։ Թռչունների օղակավորումը կատարվում է բնադրման վայրում, չվելու ճանապարհին, փետրափոխման ժամանակ կամ ձմեռելու վայրում են։ Թռչունների օղակավորման միջոցով ստացված տվյալներով դատում են թռչունների չվելու ժամկետների ու վայրի, քանակի փոփոխության, կյանքի տևողության մասին են։ Այս բոլորը կարևոր են չվող թռչունների պահպանման կանոնների մշակման, որսորդական տնտեսության, թռչունների միջոցով տարածվող վարակի ճանապարհների ու հիվանդությունների հարուցիչների պարզման համար։
1962 թվականին ԱՄՆ-ի Իտակա քաղաքում կայացած Միջազգային թռչնաբանական կոնգրեսը ստեղծեց օղակավորման Միջազգային կոմիտե, որի շտաբը Փարիզում է։
Գյուղատնտեսական մշակաբույսեր

Գյուղատնտեսական մշակաբույսեր, բուսատեսակներ, որոնք մշակում են սննդամթերք, տեխնիկական հումք և գյուղատնտեսական կենդանիների կեր ստանալու համար։
«Սերմնաբուծության մասին» առաջին Ֆեդերալ օրենքի հոդվածի համաձայն՝ գյուղատնտեսական մշակաբույսերին են պատկանում հացահատիկային բույսերը, ընդեղենը, կերաբույսերը, ձիթատու մշակաբույսերը, եթերայուղատու մշակաբույսերը, տեխնիկական բույսերը, բանջարեղենային մշակաբույսերը, դեղաբույսերը, ծաղկային մշակաբույսերը, պտղատու մշակաբույսերը, հատապտղային մշակաբույսերը, կարտոֆիլը, շաքարի ճակնդեղը, խաղողը, որոնք օգտագործվում են գյուղատնտեսական արտադրության մեջ։


== Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքատվության վրա ազդող գործոններ ==
Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքատվության վրա ազդող հիմնական գործոններն են․

բնական պայմաններ (օդի ջերմաստիճանը, արևային ճառագայթում), որոնց վրա մարդը չի կարող ազդել, բայց դրանք հաշվի են առնվում ցանքի ժամանակն ընտրելիս, բույսերի կանգուն խտության շարքերի ուղղությունը ընտրելիս և այլն։
գործոններ, որոնք կախված են մարդու արդյունաբերական գործունեությունից` հողի խոնավությունը, սննդանյութերի մատակարարումը բույսերին, տեսակը, սերմի որակը, ցանքի պաշտպանումը վնասատուներից, հիվանդություններից և մոլախոտերից, աճի կարգավորումը, բերքահավաքը։


== Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի սելեկցիա ==
Մեծ բերքատվությամբ օժտված նոր սորտերի ներմուծումը մեծացնում է գյուղատնտեսական մշակաբույսերի արգասաբերությունը։ Ռուսաստանում հացահատիկային մշակաբույսերի բերքատվության աճը տեղի է ունեցել արտադրության մեջ  «Անքիստ» ցորենի տեսակի և նրա սորտերի ներմուծումից հետո։ Ներդրվեցին կարծր ցորենի տեսակները, ինչպիսիք են «Առագաստ» և «Կորալ» սորտերը (անքիստ սորտի ցորենը, որը մեկ հեկտարից 90 ցենտներ բերք է տալիս), «Սարատովյան 46» և «Ժիգուլովյան» (գարնանացան ցորենի սորտեր, որոնք մեկ հեկտարից 50-60 ցենտներ բերք են տալիս)։ Ստեղծվեցին եգիպտացորենի հիբրիդներ,որոնք դիմացկուն են գետնամածումի և երաշտի ժամանակ և տարբերվում են սերմերի մեծ մթերատվությամբ («Կոդ 215», «Կոլեկտիվ 100 ՏՎ» և այլն)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ընդհանուր հավաքում ==
Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ընդհանուր բերքահավաք է կոչվում գյուղատնտեսական արտադրանքի փաստացի հավաքված ծավալը։ Արտադրության հաշվառումը կատարվում է ցանքի ամբողջ տարածքով` ըստ առանձին մշակաբույսերի կամ որոշ մշակաբույսերի խմբերի։ Այս ցուցանիշով հաշվարկում են 1954 թվականից։ Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ընդհանուր բերքահավաքի ծավալը հաշվարկվում է հազարավոր տոննաներով կամ ցենտներով։


== Տես նաև ==
Գենետիկորեն ձևափոխված գյուղատնտեսական մշակաբույսեր


== Ծանոթագրություններ ==
Եվրատեսիլ 1978 երգի մրցույթ

«Եվրատեսիլ 1978 երգի մրցույթը» դարձել է Եվրատեսիլի 23-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1978 թվականի ապրիլի 22-ին Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի Palais des Congrès-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է Télévision Française 1 (TF1)։


== Հղումներ ==
Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք
Գևորգ Զորաբ

Գևորգ Զորաբ (հոլ.՝ George Avetoom Marterus Zorab, 1898 - 1990, Զուտերմեյր, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ), ծագումով հայ, նիդերլանդացի պարահոգեբան։
Վիլհելմ Տենաֆի հետ համարվում է Նիդերլանդներում պարահոգեբանության մասին գրող կարևոր հեղինակ։ Զորաբը չէր ընդունում Տենաֆի հետազոտությունների մեթոդաբանությունը դրանք համարելով ոչ բավարար քննադատական։ Այդ պատճառով լքել է Պսիխոհետազոտության ուսումնական կենտրոնը և հիմնել Նիդերլանդների պարահոգեբանության միությունը (հոլ.՝ Nederlandse Vereniging voor Parapsychologie։
Մոտ հազար հետազոտությունների, հոդվածների և գրքերի հեղինակ է (գտնվում են Նիդերլանդների Թագավորական գրադարանում)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ինդոնեզիայում՝ հայ գործարարի ընտանիքում։ 11-ամյա տարիքում ընտանիքը տեղափոխվել է Նիդերլանդներ՝ Նեյմեյխեն։ Այստեղ ավարտել է նախ տարրական, ապա միջնակարգ դպրոցը, որից հետո այլևս ֆորմալ կրթություն չի ստացել։ 1918 թ. հոր օգնությամբ գնել է ագարակ և 4 տարի զբաղվել գյուղատնտեսությամբ։
Ամուսնացել է 1925 թ.։ 1928-1934 թթ. կնոջ հետ ճամփորդել է Եվրոպայով մեկ (մեքենայով և նավով)։ Այդ ընթացքում գրել է ուղղագրություններ Դը Կամպյուն ամսագրի  համար։
30-ականներին Զորաբը ուսումնասիրում էր սպիրիտիզմ և այդ թեմայով հոդվածներ էր հրապարակում «Ապագա կյանք» (Het Toekomstig Leven) ամսագրում։ Գերմանական օկուպացիայի շրջանում գրել է «Հարության պատմությունը պարահոգեբանության լույսի ներքո» (լույս է տեսել 1947 թ,)։ 1946-1957 թթ. Զորաբը «Պարահոգեբանության պարբերականի» խմբագիրներից էր։
Կարևոր աշխատություններից վերջինը՝ «Պարահոգեբանություն բոլորի համար» (Parapsychologie voor iedereen) լույս է տեսել 1976 թ.։ Թողել է երկու ինքնակենսագրական ակնարկ։


== Աղբյուր ==
(Հոլանդերեն) Հ. վան դեր Հուվեն, Զորաբ, Գևորգ Ավետում Մարտերուս (սկզբնաղբյուր՝ Հոլանդական կենսագրական բառարան)։
Ռիշարլիսոն դե Անդրադե

Ռիշարլիսոն դե Անդրադե (պորտ.՝ Richarlison de Andrade, մայիսի 10, 1997(1997-05-10), Նովա Վենեսիա, Էսպիրիտո Սանտո, Բրազիլիա), բրազիլացի ֆուտբոլիստ։ Անգլիական «Ուոթֆորդ» ակումբի հարձակող։


== Ակումբային կարիերա ==

Ռիշարլիսոնն Ամերիկայի «Միներիո» ակումբի սան է։ 2015 թվականի հուլիսի 5-ին  «Մոժի-Միրինի»  դեմ խաղում նա կատարել է իր դեբյուտը Բրազիլիայի Սերիա Բ-ում։ Նույն խաղում Ռիշարլիսոնը խփել իր առաջին գոլը ակումբի կազմում։ 2016 թվականի սկզբին նա տեղափոխվել է «Ֆլումինենսե» ակումբի կազմ։ Մայիսի 15-ին նա իր նախկին ակումբի՝ Ամերիկայի «Մինեյրոյի» դեմ խաղում կատարել է իր նորամուտը Բրազիլիայի Սերիա Ա-ում։ Հունիսի 26-ին «Ֆլամենգո» ակումբի դեմ խաղում Ռիշարլիսոնը խփել է իր առաջին գոլը «Ֆլումինենս» ակումբի կազում։ Ռիշարլիսոնը «Ֆլումինենս» ակումբի կազմում անցկացրել է 67 հանդիպում և խփել 19 գոլ։
2017 թվականի օգոստոսի 8-ին Ռիշարլիսոնը տեղափոխվել է անգլիական «Ուոթֆորդ» ակումբ՝ ստորագրելով հինգ տարվա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 12.5 մլն եվրո։ Օգոստոսի 12-ին «Լիվերպուլի» հետ խաղում նա «Ուոթֆորդ» ակումբի կազմում առաջին անգամ հանդես եկավ Պրեմիեր լիգայի շրջանակներում։ Մեկ շաբաթ անց «Բորնմութ» ակումբի դեմ խաղում Ռիշարլիսոնը խփել է իր առաջին գոլը «Ուոթֆորդի» կազմում։


== Միջազգային կարիարա ==
2017 թվականին Ռիշարլիսոնը Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Էկվադորում կայացած Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Այդ մրցաշարում նա խաղացել է Չիլիի, Պարագվայի, Կոլումբիայի, Արգենտինայի, Վենեսուելայի, Ուրուգվայի և երկու անգամ Էկվադորի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերին։ Արգենտինացիների  և պարագվայիացիների դեմ խաղերում Ռիշարլիսոնը դարձել է գոլի հեղինակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը soccerway կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը sports.ru կայքում
Սեմ Չայլդերս

Սեմ Չայլդերս (անգլ.՝ Sam Childers, 1963, Գրանդ Ֆորքս (Հյուսիսային Դակոտա), Հյուսիսային Դակոտա, ԱՄՆ), ԱՄՆ քաղաքացի, նախկին «բայքեր օրենքից դուրս» և թմրավաճառ, որն արդյունքում իր ողջ կյանքը նվիրեց երեխաների փրկությանը Հարավային Սուդանի զինված հակամարտության գոտում։ Նա և իր կինը` Լիննը, հիմնել և գլխավորում են «Արևելյան Աֆրիկայի հրեշտակներ» որբերի գյուղ-ապաստարանը հարավսուդանական Նիմուլե քաղաքի սահմանին, ուր այժմ նրանց խնամքի տակ է գտնվում 300 երեխա։
Չայլդերսը ծնվել է Գրանդ Ֆորքսում (Հարավային Դակոտա), շինարար և նախկին ծովային հետևակային Փոլ Չայլդերսի ընտանիքում։ Սեմը ուներ երկու ավագ եղբայր։ Նրա մանկության տարիներին ընտանիքը անընդհատ տեղափոխվում էր մի շինհրապարակից մյուսը։ 1974 թվականի գարնանը՝ Սեմի տասներկուամյակից քիչ առաջ, ընտանիքը տեղափոխվեց Գրանդ Ռապիդս (Մինեսոտա), որտեղ Չայլդերսը գնաց յոթերորդ դասարան։ Իր կյանքի այս շրջանում նա սկսեց ծխել, ալկոհոլ, մարիխուանա և հերոին օգտագործել, նույնիսկ սկսեց թմրանյութ վաճառել, բացի դրանից, նա տարվեց մոտոցիկլներով և սկսեց վարել «օրենքից դուրս բայքերի» ապրելակերպը։
1982 թվականի դեկտեմբերին Ֆլորիդա նահանգի թմրավաճառական գործարքներից մեկի ժամանակ նա հանդիպեց մերկապարուհի Լիննին։ Ծանոթությունից մի քանի ամիս հետո նրանք ամուսնացան։ Լիննը դարձավ քրիստոնյա, իսկ երբ 1989 թվականին հղիացավ (արդյունքում ծնվեց դուստր Փեյջը), Սեմը, ով մինչև այդ խնդիրներ ուներ բեղմնավորման հետ, դա համարեց Աստծո միջամտության արդյունք և ինքը դարձավ քրիստոնյա։ 1992 թվականի ամռանը Փենսիլվանիայում նա միացավ Աստծո Վեհաժողովների եկեղեցուն, այնուհետև Դետրոյթում սկսեց աշխատել քարոզչի դերում։
Դեպի Սուդան իր առաջին ուղևորությունը նա ավարտեց 1998 թվականին եկեղեցու հոգևոր հովիվ դառնալով, որի ընթացքում ենթարկվեց ուգանդական «Տիրոջ դիմադրության բանակ» խմբավորման անդամների հարձակումներին։ Դեպի Սուդան իրենց առաջին ուղևորությունից ոչ շատ ուշ Սեմն ու Լիննը այնտեղ ստեղծեցին «Արևելյան Աֆրիկայի հրեշտակներ» մանկական գյուղը, որտեղ ներկա պահին խնամքի տակ է գտնվում 300 որբ Հարավային Սուդանից և Ուգանդայի հյուսիսից։ Այս յուրատիպ մանկատան աշխատակիցներն են մեծահասակ որբերն ու այրիները Հարավային Սուդանից։
Սեմ Չայլդերսը նաև հայտնի է նրանով, որ անձնապես փրկել է Ուգանդայի հյուսիսում առևանգված երեխաներին (համարվում է, որ նա փրկել է ավելի քան 1000 երեխայի) և ավտոմատով իր ձեռքին պաշտպանել էր իրենց հիմնադրած գյուղը ՏԴԲ զինյալների հարձակումներից։ Աֆրիկայում ստացած իր կյանքի փորձը նա ներկայացրեց Another Man’s War գրքում, որի հիման վրա էլ 2011 թվականին նկարահանվել է «Գնդացիրով քարոզիչը» գեղարվեստական ֆիլմը։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկողայոս Յարամիշյան

Նիկողայոս Յարամիշյան (նաև Երա­մի­շյան, Եա­րա­մա­ի­շե­ան, ? - 23 մարտի, 1920, Շուշի), հայ բժիշկ, բանասեր, Շուշիում լույս տեսնող «Ղա­րա­բաղ» եռօրյա թերթի խմբագիրն ու հրատարակիչը։


== Կենսագրություն ==
1910 թվականին թերթ տպագրելու իրավունք ստանալու հույսով դիմել է Կովկասի փոխարքա իշխան Գոլիցինին։ 1910 թվականին Շուշիում հիմնադրված Մելքոն Բաբաջանյանի տպարանում վանեցի գրող Վրթանես Փափազյանի հետ տպագրել են մի քանի գրքույկներ։ 1911 թ. սեպտեմբերի 13-ին բժիշկ-բանասերը ստացել է թերթ հրատարակելու իրավունք։ Թերթի ստեղծման գործին բավական ջանք ու եռանդ են ներդրել ինքը՝ Նիկոլայ Յարամիշյանը, Վրթանես Փափազյանը, Մակար Բարխուդարյանը և ուրիշներ։
1911 թ. սեպտեմբերի 17-ից մինչև 1912 թ. որպես սեփականատեր և գլխավոր խմբագիր Շուշիում հրատարակել է «Ղա­րա­բաղ» եռօրյա թերթը, որի խմբագիրն էր Վ. Փափազյանը։ Թերթը լույս է տեսել շաբաթը 2 անգամ՝ երեքշաբթի և ուրբաթ օրերին։ 1909-1913 թվականներին Ստոլիպինյան ներքին քաղաքականության դժնդակ տարիներին տեղի ունեցած ազգամիջյան ընդհարումներից հետո այդ թերթը լույսի ու հույսի մի շող էր, որ ճառագում էր Արցախ աշխարհում։ Թերթի առաջին համարը լույս է տեսել 1911 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, իսկ վերջին համարը՝ 1912 թվականին օգոստոսի 19-ին։
1918 թվականի դրությամբ շարունակել է Շուշիում աշխատել որպես բժիշկ։ Այդ ժամանակ արդեն համարվել է «քա­ղա­քի լա­վա­գույն դոկ­տո­րը»։ 1919 թ. դաշնակցական Ազգային Խորհրդի հրավերով մասնակցել է Շուշիում և գավառում բռնկված բծավոր տի­ֆի և «իս­պան­կա» հիվանդության համաճարակի դեմ պայքարին։ Տասնյակ տարիներ զբաղվել է ակտիվ հասարակական գործունեությամբ։ 1920 թվականի մարտի 23-ին Շուշիում, ի թիվս շուրջ 400 հայերի, սպանվել է թուրքերի կողմից իրականացված կոտորածի ժամանակ։


== Գրականություն ==
Պոտուրեան Մ., Հայ հանրագիտակ, Պուքրէշ, 1938, 760 էջ
Իշխանյան Ե., Լեռնային Ղարաբաղ (1917-1920), Ե., 1999։
Հայերի կոտորածները Բաքվի և Ելիզավետպոլի նահանգներում 1918-1920 թթ., Կազմողներ Սոնա Միրզոյան և Ալվարդ Ղազիյան, Ե., 2003, 523 էջ։
Եսայան Է. «Ղա­րա­բաղ» թերթի վանեցի խմբագիրը, «Դե­մո», 29-04-2006։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
479

479 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 479 թվականն է, 
V դարի 79-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Խոնավություն

Խոնավություն, ջրային գոլորշու քանակությունն օդում։ Ջրային գոլորշին ջրի գազային վիճակն է և տեսանելի չէ։ Խոնավությունը ցույց է տալիս տեղումների, ցողի կամ մշուշի հավանականությունը։ Խոնավության երեք հիմնական չափումներ են հայտնի՝ բացարձակ, հարաբերական և հատուկ։ Բացարձակ խոնավությունը ջրի գոլորշու քանակությունն է օդում։ Հարաբերական խոնավությունը ներկայիս օդի բացարձակ խոնավության հարաբերությունն է այդ ջերմաստիճանի մաքսիմում խոնավությանը, տոկոսով արտահայտված։


== Ծանոթագրություններ ==
42P/Նեույմին

42P/Նեույմին, նույնպես անվանվում է Նեույմին 3, պարբերական գիսաստղ է Արեգակնային համակարգում։ Հայտնաբերվել է Գրիգորի Նեույմինի կողմից 1929 թվականի օգոստոսի 2-ին։
Այս գիսաստղը և 53P/Վան Բիսբրուկ հանդիսանում են 1845 թվականի մարտին երկու մասի բաժանված մայր գիսաստղի մասեր։
Գիսաստղը 20-րդ դարում չի անցել որևէ մոլորակի մոտով ավելի մոտ քան 1 ա. մ., սակայն 2036 թվականի հուլիսի 17-ին այն անցելու է (4) Վեստա աստերոիդի մոտով 0,04 ա. մ. հեռավորության վրա։
Գիսաստղի միջուկի տրամագիծը գնահատվում է մոտ 2.2 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Orbital simulation from JPL (Java) / Horizons Ephemeris
42P at Kronk's Cometography
Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան

Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանը, կարճ՝ ԲԵՀԲ (ռուսերեն՝ Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, կարճ՝ ЭСБЭ) ռուսական բազմակողմանի հանրագիտարան է։
ԲԵՀԲ-ը լույս է տեսել Ֆրիդրիխ Բրոքհաուզի և Իլյա Եֆրոնի բաժնետիրական հրատարակչական ընկերությունը 1890-1907 թվականներին Սանկտ-Պետերբուրգում։
Հրատարակչությունը դուրս էր գալիս երկու տարբերակներով՝ 41 հիմնական հատորները և 2 լրացուցիչ, 82 հիմնական և 4 լրացուցիչ կիսահատոր։ Կիսահատորները ունեն կրկնակ համարակալում - օրինակ, 49 և 50-րդ կիսահատորները (համարները արմատիկին են) տիտղոսաթերթում համարակալվում են XXV և XXVա։ Առաջի 8 հիսահատորները հրատարակված են եղել Իվան Անդրեևսկու խմբագրության տակ, մնացածները - Կոնստանտին Արսենևի և Ֆեդոր Պետրուշևսկու։
ԲԵՀԲ-ին Հայաստանի վերաբերյալ հոդվածներ է տրամադրել Նիկողայոս Ադոնցը։


== Տես նաև ==
Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հրեական հանրագիտարան
Սովետական մեծ հանրագիտարան


== Հղումներ ==
Զիմովնիկի

Զիմովնիկի (ռուս.՝ Зимовники), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Զիմովնիկովսկի շրջանի և Զիմովնիկովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Դոնի Ռոստով քաղաքից գտնվում է 295 կմ հեռավորության վրա։
2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 17705 մարդ։ Հիմնվել է 1898 թ.։
Կոնստանտին Ռոկոսովսկի

Ռոկոսովսկի, Կոնստանտին Կոնստանտինովիչ (դեկտեմբերի 9 (21), 1896, Վելիկիե Լուկի, Պսկովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 3, 1968(1968-08-03)[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), սովետական զորավար, Խորհրդային Միության մարշալ (1944), Սովետական Միության կրկնակի հերոս (29․7․1944, 1․6․1945)։ ՍՄԿԿ անդամ 1919 թվականից։ Մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին (1914—1918 թվականներ)։ Կարմիր բանակում ծառայել է Կոստանտին Կոստանտինովիչ Ռոկոսովսկին 1917 թվականից։ Մասնակցել է Քաղաքացիական պատերազմին (1918—1920 թվականներ)։ Ավարտել է հրամկազմի կատարելագործման հեծելազորային դասընթացները (1925) և Մ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիային կից բարձրագույն հրամկազմի կատարելագործման դասընթացները (1929)։ Հայրենական մեծ պատերազմի (1941—45 թվականներ) ժամանակ եղել է կորպուսի, բանակի, ռազմաճակատի (Բրյանսկի, Դոնի, Կենտրոնական, 1-ին և 2-րդ Բելառուսական) հրամանատար։ 1945 թվականի հունիսի 24-ին գլխավորել է Հաղթանակի շքերթը Մոսկվայում։ 1945—1949 թվականներին Հյուսիսային զորախմբերի գլխավոր հրամանատարն էր։ ԼԺՀ կառավարության խնդրանքով և սովետական կառավարության թույլտվությամբ 1949 թվականի հոկտեմբերին Ռոկոսովսկին մեկնել է Լեհաստան։ Նշանակվել է Լեհական Ժողովրդական Հանրապետության ազգային պաշտպանության մինիստր և Մինիստրների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ Ստացել է Լեհաստանի մարշալի կոչում։ Ընտրվել է Լեհական Միացյալ Բանվորական կուսակցության ԿԿ Քաղբյուրոյի անդամ և Սեյմի դեպուտատ։ 1956 թվականին վերադարձել է ՍՍՀՄ։ Եղել է ՍՍՀՄ պաշտպանության մինիստրի տեղակալ (1956—1957 թվականներ), Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի հրամանատար (1957—1958 թվականներ), ՄՍՀՄ պաշտպանության մինիստրի տեղակալ և գլխավոր տեսուչ (1958—1962 թվականներ), ՍՍՀՄ պաշտպանության մինիստրության գլխավոր տեսուչների խմբի գլխավոր տեսուչ (1962 թվականից)։ ՍՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու (1956—1968 թվականներ), երկրորդ և հինգերորդից յոթերորդ գումարումների ՍՍՀՄ գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի 7, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, «Հաղթանակի», Կարմիր դրոշի 6, Սուվորովի I և Կուտուզովի I աստիճանի շքանշաններով, ինչպես նաև արտասահմանյան շքանշաններով և մեդալներով։ Թաղված է Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում՝ աճյունն ամփոփված է Կրեմլի պատի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կենտրոնական եվրոպական ժամանակ

Կենտրոնական եվրոպական ժամանակ (ԿԵԺ (CET)), օգտագործվում է Եվրոպայի մեծ մասում և Հյուսիսային Աֆրիկայի մի քանի երկրներում։ Այն ժամային գոտի է, որը մեկ ժամ առաջ է Համաշխարհային կոորդինացված ժամանակից (UTC): Ժամային տարբերությունը Համաշխարհային կոորդինացված ժամանակից գրվում է +01:00: Որոշ աղբյուրներում այս ժամային գոտին կոչվում է Միջին եվրոպական ժամանակ (MET, Գերմաներեն` MEZ) նաև երբեմն կոչում են Բեռլինի ժամանակ, Հռոմեական ստանդարտ ժամանակ (RST), Փարիզի ժամանակ կամ Հռոմի ժամանակ.15-րդ արևելյան միջօրեկանը հիմնականում մտնում է UTC+01:00 ժամային գոտու մեջ համաձայն ժամային գոտիների համակարգերի։
2011 թվականի դրությամբ բոլոր Եվրոպական Միության անդամ երկրները փոխվեցին ամառային ժամանակի, այսպիսով ԿԵԺ-ը օգտագործվում է ձմռանը, իսկ ամռանը Կենտրոնական եվրոպական ամառային ժամանակը ԿԵԱԺ (CEST) (կամ UTC+1, Ամառային ժամանակ) ամռանը (մարտի վերջին կիրակի օրվանից մինչև հոկտեմբերի վերջին կիրակի օրը)։
Մեծ թվով աֆրիկյան երկրներ օգտագործում են UTC+1 ամբողջ տարին, որը կոչվում է Արևելյան Աֆրիկայի ժամանակ ԱԱԺ (WAT):


== Օգտագործում ==


=== Օգտագործում Եվրոպայում ===


==== Ներկայիս օգտագործում ====
2017 թվականի դրությամբ Կենտրոնական եվրոպական ժամանակից օգտվում են Ալբանիան, Անդորրան, Ավստրիան, Բելգիան, Բոսնիա և Հերցեգովինան, Խորվաթիան, Չեխիան, Դանիան, Ֆրանսիան, Գերմանիան, Հունգարիան, Իտալիան, Լիխտենշտեյնը, Լյուքսեմբուրգը, Մակեդոնիան, Մալթան, Մոնակոն, Չեռնոգորիան, Նիդերլանդները, Նորվեգիան, Լեհաստանը, Սան Մարինոն, Սերբիան, Սլովակիան, Սլովենիան, Իսպանիան, Շվեդիան և Շվեյցարիան։


==== Պատմություն ====
1890
Խորվաթիայի ներկայիս տարածքը սկսեց օգտվել ԿԵԺ-ից։
Հունգարիայի ներկայիս տարածքը սկսեց օգտվել ԿԵԺ-ից։
1891
Չեխիայի ներկայիս տարածքը սկսեց օգտվել ԿԵԺ-ից։
1 ապրիլ 1893
Գերմանական կայսրությունը միավորվեց մեկ ժամային գոտու մեջ և սկսեց օգտագործել ԿԵԺ-ը (MEZ):
Իտալիան, Մալթան օգտվեցին ԿԵԺ-ից։
Ավստրիայի ներկայիս տարածքը սկսեց օգտվել ԿԵԺ-ից։
1894
Շվեյցարիան անցում կատարեց UTC+00:30-ից ԿԵԺ-ի։
Լիխտենշեյնը օգտվեց ԿԵԺ-ից։
Դանիան օգտվեց ԿԵԺ-ից։
1895
Նորվեգիան օգտվեց ԿԵԺ-ից։
1900
Շվեդիան օգտվեց ԿԵԺ-ից։
1904
Լյուքսեմբուրգը օգտվեց ԿԵԺ-ից, սակայն հրաժարվեց 1918 թվականից։
1914
Ալբանիա։
1914–1918
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ԿԵԺ-ը օգտագործվեց գերմանացիների կողմից նվաճված տարածքներում։
1920
ԼԼիտվան օգտվեց ԿԵԺ-ից, սակայն հրաժարվեց 1940 թվականից։
1922
Լեհաստան


== Ծանոթագրություններ ==
Ուխոլովսկի շրջան

Ուխոլովսկի շրջան (ռուս.՝ Ухоловский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ռյազանի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուխոլովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 956 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 6533 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)