armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էմաս

Էմաս (պորտ.՝ Emas), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Պիանկո գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3011 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 240,898 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 12,5 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 8.086.824,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.665,40 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,560 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Էմասի մասին
Օբրազցովի (Ցելինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օբրազցովի (այլ կիրառումներ)Օբրազցովի (ռուս.՝ Образцовый), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցելինսկի շրջանում։ Մտնում է Կիրովսկոյե գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Տիրամիսու

Տիրամիսու (իտալերեն՝ Tiramisù, tira-քաշիր, mi-ինձ, su-վեր), իտալական աղանդեր, որը պարունակում է մասկարպոնե պանիր, սուրճ (հիմնականում էսպրեսո), հավկիթ, շաքարավազ, կակաո, սավոյարդի։ Որպես օրենք՝ աղանդերը ծածկում են կակաոյով։ Կարելի է նաև հունական ընկույզ ավելացնել։
Տիրամիսուն աշխարհում մեկն է ամենաճանաչված աղանդերներից։ Գոյություն ունեն բաղադրատոմսի հարմարվածություններ, որի համաձայն՝ կակաոյին կարելի է փոխարինել մանրացրած շոկոլադով, սավոյարդին՝ բիսկվիթով, սուրճին՝ մրգային կամ ալկոհոլային (հիմնականում մարսալա կամ մադերա) խմիչքով, իսկ որոշ դեպքերում Տիրամիսուն կարող է հիշեցնել կեքս կամ պուդինգ։


== Պատմություն ==

Պատմաբանների մի մասը մտածում է, որ Տիրամիսուի բաղադրատոմսը ստեղծվել է 17-րդ դարում՝ Մեծ դուքս Կոզիմո 3-րդ Մեդիչիի պատվին, սակայն դրա մասին փաստաթղթային ոչ մի տեղեկություն չի պահպանվել։ Իսկական պատմությունը այս տորթի սկսվում է 20-րդ դարի 60-ական կամ 70-ական թվականներից, որի շնորհիվ էլ տորթը համարվում է ժամանակակից։
Առաջին գրված հիշողությունը ֆիքսված է Ջուզեպե դի Կլեմենտի(Giuseppe di Clemente) հոդվածում՝ 1971 թվականին։ 1981 թվականին նրա անվանակիցը՝ Ջուզեպե Մաֆիոլին (Giuseppe Maffioli), «Vin Veneto» թերթում գրեց, որ Տիրամիսուն ստեղծվել է հրուշակագործ Ռոբերտո Լինգուանոտտոյի (Roberto Linguanotto) կողմից՝ 60-ական թվականներին՝ «Alle Beccherie» ռեստորանում(քաղաք Տրեվիզո)։ Ջուզեպե Մաֆիոլին նշեց, որ իր անվանմամբ Տիրամիսուն պարտական է բաղադրիչների վերականգնողական և սնուցողական հատկանիշներին, որոնք մտնում են իր բաղադրատոմսի մեջ։
Բաղադրատոմսը նաև հանդիպում է «I dolci del Veneto» (1983 թվական) գրքում։ Հաջորդ հիշողությունները կարելի է հանդիպել ավելի ուշ տեքստերում, ինչպիսիք են՝ «Cucina e tradizioni del Veneto», որում գրում են, որ Տիրամիսուն ստեղծվել է «Alle Beccherie» ռեստորանի գլխավոր խոհարարի կողմից, ով ուներ աշխատանքային փորձ կենտրոնական Եվրոպայում։
Գոյություն ունեն տորթի վերաբերյալ շատ լեգենդներ։ Այսպիսով, դրանցից մեկը վկայում է, որ ճանաչված իտալական աղանդերը, որը առաջին անգամ պատրաստվել էր Սիենում (Տոսկանա)՝ հատուկ մեծ դուքս Տոկսանա Կոզիմո 3-րդի համար, և տորթին անվանել էին «Zuppa del duca»։
Կան նաև տարբերակներ, որոնց համաձայն տորթի հեղինակն են ռեստորաններ «El Toulà»-ն և «Al Fogher»-ը։ Բացի դրանից 2006 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Baltimore Sun թերթը հրապարակեց մի հոդված, որում հավաստացվում էր, որ «Beccherie» ռեստորանում աղանդերի մատուցողն էր Կարմինանտոնիո Յաննակոնեն(Carminantonio Iannaccone), ով մեր ժամանակներում ապրում է Բալտիմորում՝ ԱՄՆ-ում։ Պատմաբանները մտածում են, որ Տիրամիսուն ստեղծել է հենց նա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պատրաստենք միասին․ Տիրամիսու
Գրիչինյանո դի Ավերսա

Գրիչինյանո դի Ավերսա (իտալերեն՝ Gricignano di Aversa ), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 9725 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 1081 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 9 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81030, հեռախոսային կոդ՝ 081։


== Բնակչություն ==


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 081 5026511
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comunedigricignano-ce.it/ Archived 2012-11-05 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.) Archived 2012-11-05 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Նովոպետրովկա (այլ կիրառումներ)

Նովոպետրովկա, կարող է վերաբերել՝


== Ուկրաինայի բնակավայրեր ==
Նովոպետրովկա - ավան, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզի Բերդյանսկի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Մալովիսկայի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Պետրովսկի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում
Նովոպետրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում


== Ռուսաստանի բնակավայրեր ==
Նովոպետրովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Նովոպետրովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Անհիմն հարստացում

Անհիմն հարստացում, առանց օրենքով, այլ իրավական ակտով կամ գործարքով սահմանված հիմքերի ուրիշ անձի հաշվին գույք ձեռք բերելը կամ խնայելը։ Քաղաքացիական իրավունքում համընդհանուր տարածում ունի այն մոտեցումը, որ անհիմն հարստացման արդյունքում անարդարացիորեն գույք ձեռք բերած կամ խնայած անձը պարտավոր է տուժողին վերադարձնել անհիմն ձեռքբերված գույքը ՝ բացառությամբ առանձին դեպքերի։ Այս ինստիտուտը նպաստում է քաղաքացիական շրջանառության մասնակիցների գույքային իրավունքների պաշտպանությանը, քանի որ ոչ ոք չպետք է հարստանա մեկ ուրիշի հաշվին, առանց դրա համար իրավական հիմքի։ 
Անհիմն հարստացման հետևանքով ծագող պարտավորությունները դելիկտային (վնասի պատճառման հետևանքով ծագող) պարտավորությունների հետ միասին կազմում են «արտապայմանագրային պարտավորություններ» կատեգորիան։ Անհիմն հարստացման հետևանքով ծագող պարտավորությունները ձևակերպվել են դեռևս հռոմեական մասնավոր իրավունքում՝ սահմանվելով, որ «ոչ ոք չպետք է օգուտ քաղի մեկ ուրիշի հաշվին» (nemo locupletari potest aliena iactura):
Անհիմն հարստացման հետևանքով ծագած պարտավորական հարաբերությունների մասնակից (պարտատեր և պարտապան) կարող են լինել քաղաքացիական իրավունքի բոլոր սուբյեկտները՝ քաղաքացիները, իրավաբանական անձինք, համայնքը և պետությունը։ Միևնույն ժամանակ հարկ է նկատել, որ պարտավորության առարկա կարող է լինել միայն գույքը՝ լայն իմաստային մեկնաբանությամբ, այդ թվում՝ իրերը, գույքային իրավունքները և քաղաքացիական իրավունքով պաշտպանվող այլ նյութական բարիքներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տրանսնեպտունային մարմիններ

Տրանսնեպտունային մարմին (ՏՆՄ) , Արեգակնային համակարգի երկնային մարմին, որը պտտվում է ուղեծրով Արեգակի շուրջ, 7 որի միջին հեռավորությունը արեգակից մեծ է, քան Նեպտունինը։
Տրանսնեպտունային մարմին ձևավորում են Կոյպերի գոտին, Ցրված սկավառակը և Օորտի ամպը։
1930 թվականին հայտնաբերվեց Պլուտոնը  - գիտությանը հայտնի առաջին տրանսնեպտունային մարմինը, և մինչև 2006 թվականը համարվում էր Արեգակնային համակարգի իններորդ մոլորակը։
1978 թվականին հայտնաբերվեց Պլուտոնի արբանյակ Քարոնը։
Հաջորդ տրանսնեպտունային մարմինը, (15760) 1992 QB1, հայտնաբերվեց միայն 1992 թվականին  - ավելի քան 60 տարի անց Պլուտոնից։
Ընդհանուր առմամբ 2009 թվականի սկզբի դրությամբ հայտնի են բազմազան հատկություններ ունեցող 1092 տրանսնեպտունային մարմիններ։
Ամենամեծ հայտնի տրանսնեպտունային մարմիններն են Էրիսը, հայտնաբերվել է 2005 թվականին, և Պլուտոնը.


== Չափեր ==
Նեպտունը  - Արեգակնային համակարգի ամենահեռու հայտնի մոլորակն է։
Սակայն ՏՆՄ-ների մեջ հայտնի են 4 գաճաճ մոլորակներ։
Ստորև բերված աղյուսակում ցույց են տրված այն տրանսնեպտունային մարմինները, որոնց տրամագիծը անցնում է 800 կմ-ն՝


== Տարածական բաշխում ==
Դիագրամի վրա ցույց են տրված ՏՆՄ-ների ուղեծրերի մեծ կիսաառանցքները և Թեքումը (ներառյալ Կոյպերի գոտու մարմինները). Ձախ մասում համեմատության համար ցույց են տրված կենտավրոսները։ Ռեզոնանսային մարմինները նշված են կարմիր գույնով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Տրանսնեպտունային մարմինների ցանկը» (անգլերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-08-17-ին։ Վերցված է 2010-12-29
Լուսաղբյուր (այլ կիրառումներ)

Լուսաղբյուր, կարող է վերաբերել հետևյալ բնակավայրերին՝

Լուսաղբյուր - գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում
Լուսաղբյուր - գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում
Լուսաղբյուր - գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում
Լուսաղբյուր (աղբյուր), աղբյուր Վայոց ձորի մարզում։
Լուսաղբյուր (ամսագիր), գրական, գեղարվեստական և գիտական ամսագիր (հետագայում՝ շաբաթաթերթ, ապա՝ հայերեն-ֆրանսերեն պարբերագիրք)։
Կադիկչան

Կադիկչան (ռուս.՝ Кадыкчан), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Մագադանի մարզի Սուսմանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սանտա Լուչե

Սանտա Լուչե (իտալերեն՝ Santa Luce), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզում՝ Պիզա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1465 մարդ (ըստ 2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 22 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 66 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 56029։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 050։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Լուչիա Սիրակուզացին։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 13-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ.․


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 050 68491


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Փոքր Վոստրոկսա

Փոքր Վոստրոկսա (ռուս.՝ Малая Вострокса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մոնզա գետի ձախ ափում՝ 67 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կոստրոմա գետն է։։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշևի։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300112110000012045
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001204
Ավազանի կոդը - 08.01.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գրիգորի Պերելման

Գրիգորի Յակովլևիչ Պերելման (ռուս.՝ Григорий Яковлевич Перельман, հունիսի 13, 1966(1966-06-13)[…], Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս մաթեմատիկոս։ Նա մեծ ներդրումներ ունի ռիմանյան երկրաչափության և երկրաչափական տոպոլոգիայի մեջ։
1994 թվականին Պերելմանը ապացուցել է Սոուլի թեորեմը, իսկ 2003 թվականին` Թյուրսթոնի երկրաչափական վարկածը (հաստատված 2006 թվականին) ։
2006 թվականի օգոստոսին Պերելմանին առաջարկվել է Ֆիլդսյան մրցանակ մաթեմատիկայում նրա կատարած ներդրումների համար, որից ինքը հրաժարվել է՝ ասելով, որ նրան չեն հետաքրքրում փողը կամ փառքը։ 2006 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Science ամսագիրը որակեց նրա աշխատանքը, որպես տարվա հայտնություն։ Այդպիսի որակում դեռևս չէր եղել մաթեմատիկայի ասպարեզում։
2010 թվականի մարտի 18-ին հայտարարվեց, որ Պերելմանին տրվելու է Միլենիումի մրցանակ՝ Փուանկարեի վարկածը ապացուցելու համար, որից նույնպես հրաժարվեց։ Նա հրաժարվել է նաև մաթեմաիկայի եվրոպական ասոցիացիայի կողմից տրվող հեղինակավոր մրցանակից։ 
Ներկայումս Պերելմանի ապացույցը Փուանկարեի վարկածի համար միակն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Հիռմուսե

Հիռմուսե (էստ․՝ Hirmuse), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Մայդլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Երգեհոնիկ

Երգեհոնիկ, շարմանկա կամ փողոցային երգեհոն։ Երաժշտական ստեղծագործություններ արտաբերող մեխանիկական գործիք։
Երգեհոնիկը ստեղծել է իտալացի գյուտարար Ջովաննի Բարբերին` 1702 թվականին։ Ֆրանսիայում անվանում էին «Հիասքանչ Կատրին» (Charmante Catherine, առաջին երգերից մեկի վերնագիրն է, որը կատարվել է երգեհոնիկով), Ռուսաստանում ` «Կատարինկա» (Катаринка)։
Ի սկզբանե այս գործիքը ստեղծվել էր երգող թռչուններին վարժեցնելու նպատակով։ Իրենից ներկայացնում է ոչ մեծ երգեհոն՝ առանց ստեղնաշարի արկղ, որի մեջ տեղադրված են մի քանի շարք ձայներ արտաբերող խողովակներ, փայտյա կամ մետաղյա գլանիկ՝ բութակներով ու ճանկերով։ Բռնակը պտտելու ընթացքում արտաբերվում են 6-8 մեղեդի, որոնք ձայնագրված են գլանիկի վրա։
15-րդ դարում նմանատիպ գործիքները Հոլանդիայում իրենցից ներկայացնում էին բարդ կառուցվածքներ, որոնք աշխատում էին հիդրավլիկայի կամ լարովի մեխանիզմների միջոցով։ 18-19-րդ դարերում տարաբնույթ երգեհոնիկներ օգտագործվել են անգլիական եկեղեցիներում ` հիմներ և սաղմոսներ արտաբերելու համար։ Սակայն հիմնականում երգեհոնիկը` դա թափառական երաժիշտների մեխանիկական գործիքն էր։
Իդիոմորֆություն

Իդիոմորֆություն, (< հուն. ἴδιος  – սեփական, յուրահատուկ և μορφή – ձև), միներալների ունակությունը բյուրեղային նյութում առաջացնելու իրենց յուրահատուկ բյուրեղագիտական ձևը՝ կախված նյութի բյուրեղացման հատկությունից։ 
Միներալների իդիոմորֆության բնորոշ օրինակ են դաշտային սպաթների, ամֆիբոլների կամ պիրոքսենների ներփակումները պորֆիրային ապարներում։ 


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Պսևդոմորֆոզներ
Կրասնոպոլիե (գյուղ, Ստարոբեշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրասնոպոլիեԿրասնոպոլիե (ուկրաիներեն՝ Краснопілля), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնոպոլիե գյուղում բնակվում էր 605 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարասուկ (գետ)

Կարասուկ (ռուս.՝ Карасук), գետ Ռուսաստանում (Նովոսիբիրսկի մարզ)։


== Աշխարհագրություն ==
Կարասուկ գետը թափվում է։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 190 մ բարձրության վրա։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Կարասուկ գետի երկարությունը կազմում է 531 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 11300 կմ2 է։


== Տես նաև ==
Ակունք և Գետաբերան
Սուրբ Սքոլաստիկայի օրվա ջարդեր

Սուրբ Սքոլաստիկայի օրվա ջարդեր (անգլ.՝ St Scholastica Day riot), 1355 թվականի փետրվարի 10 ին՝ կաթոլիկ Սուրբ Սքոլաստիկայի հիշատակի օրը, Օքսֆորդի ուսանողների ու Օքսֆորդի բնակիչների միջև տեղի ունեցած ջարդեր են։


== Դեպքեր ==
Քարֆաքս հրապարակի վրա գտնվող Սվինդլսթոք պանդոկում, որտեղ այժմ գտնվում է Սանթանդեր բանկը, Օքսֆորդի համալսարանի երկու ուսանող վեճ են սկսել պանդոկապանի հետ, պատճառաբանելով, թե մատուցված խմիչքը անորակ է։ Փոխադարձ վիրավորանքներն ու դրան հետևած ծեծկռտուքը վերաճել է Օքսֆորդի քաղաքացիների և ուսանողների զինված ընդհարման, որը տևել է երկու օր։ Ընդհարումներում զոհվել են 63 ուսանող և 30 քաղաքացի։ Ի վերջո ուսանողները պարտություն են կրել։


== Հետևանքներ ==

Քաղաքային իշխանությունները վեճը լուծել են հօգուտ ուսանողների և հատուկ որոշում կայացրել։ Այդ ժամանակվանից ի վեր՝ յուրաքանչյուր տարի փետրվարի 10-ին քաղաքագլուխը և քաղաքային խորհրդի անդամները պարտավոր էին գլխաբաց անցնել քաղաքի փողոցներով, մասնակցել ժամերգությանը և յուրաքանչյուր սպանված ուսանողի համար համալսարանին վճարել մեկ պեննի, այսինքն՝ ընդհանուր գումարը կազմում էր հինգ շիլլինգ և երեք պենի։ Պատիժը ուժի մեջ է մնացել 470 տարի և հանվել է միայն 1825  թվականին, երբ գործող քաղաքագլուխը հրաժարվել է մասնակցել երթին։ Համալսարանը ձևականորեն «ներել» է քաղաքին միայն 1955 թվականին, երբ ի հիշատակ 1355 թվականի դեպքերի և հաշտության՝ քաղաքագլխին տրվել է պատվավոր կոչում, իսկ համալսարանի փոխնախագահը (անգլ.՝ Vice-Chancellor) ընտրվել է պատվավոր քաղաքացի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալաջախան (Բայազետի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալաջախան (այլ կիրառումներ)Ալաջախան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։ Գտնվում էր Դութաղից 22 կմ հարավ-արևմուտք, Արածանիի աջ կողմում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գարոնի դաշտավայր

Գարոնի դաշտավայր, ցածրադիր հարթավայր Ֆրանսիայի հարավ֊արևմուտքում, Գարոն գետի միջին և ստորին հոսանքի երկայնքով՝ Պիրենեյների և Կենտրոնական Ֆրանսիական զանգվածի միջև։ Երկարությունը շուրջ 200 կմ է, խոշոր քաղաքը՝ Բորդոն։


== Անվանում ==
Անվանումը ստացել է Գարոն գետից։ Գրականության մեջ հաճախ հանդիպում է նաև Աքվիտանիայի դաշտավայր անվանումը՝ Ֆրանսիայի Աքվիտանիա պատմական մարզի անունով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուդիկ Աբրահամյան

Ռուդիկ Աբրահամյան (հունվարի 11, 1969(1969-01-11), Մեծ Թաղեր, Հադրութի շրջան, ԼՂԻՄ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 11, 1992(1992-04-11), Ջիվանի, Մարտունու շրջան, Արցախ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ռուդիկ Աբրահամյանը ծնվել է 1969 թ. հունվարի 11-ին Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում՝ դեսանտային զորամասում։ Զորացրվելուց հետո ուսումը շարունակել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։
Ակտիվորեն մասնակցել է Արցախյան շարժմանը։ 1991 թ. անդամագրվել է հետախույզների և սակրավորների ջոկատում։ Մասնակցել է մի շարք մարտերի։ Զոհվել է 1992 թ. ապրիլի 11-ին Ղաջար գյուղի մերձակայքում։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Մեծ Թաղերի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սանտա Ֆե (Գրանադա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սանտա Ֆե (այլ կիրառումներ)Սանտա Ֆե (իսպ.՝ Santa Fe), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Գրանադա պրովինցիայի մեջ՝ Անդալուսիա համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վեգա դե Գրանադա շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 15 428 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, իսկ տարածքը կազմում է 38,20 կմ²։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից 10 կմ է։


== Արտաքին հղումներ ==
Página oficial de la localidad
Microweb turística de Santa Fe Archived 2013-01-14 at the Wayback Machine.
Datos socioeconómicos de Santa Fe
Situación de Santa Fe
Գրանադայի գրավման իրադարձություններ
Բամբիշ (անձնանուն)

Բամբիշ, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն բամբիշ՝ «թագուհի» բառից։ Համազոր ձևերն են՝ Թագուհի, Դժխո, Դշխուհի, Դշխո, Սուլթան, Վասիլիկ, Մլքե։ Գործածվել է 4-րդ դարում, մեկ անգամ էլ 16-րդ դարում։


== Գործածություններ ==
Բամբիշ, դուստր Խոսրով Բ թագավորի (330-339), ով ամուսնացավ Հուսիկ կաթողիկոսի որդի Աթանագինեի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կայծակ (քանդակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կայծակ (այլ կիրառումներ)«Կայծակ», 1934 թվականին Արա Սարգսյանի կողմից ստեղծած կլասիցիստական արտահայտչաձևերով դեկորատիվ քանդակ։ Երեք մետր բարձրություն ունեցող քանդակը կերտվել է ցեմենտ-բետոնից և զարդարել է Երևանի կենտրոնական փոստատան ճակատը։ Շենքի հետագա ձևափոխման ժամանակ քանդակը հեռացվել է և չի պահպանվել։


== Պատմություն ==
1934 թվականին Արա Սարգսյանի կողմից ստեղծած «Կայծակ» դեկորատիվ քանդակը դասական (այս անգամ՝ անտիկ) ժառանգության ավանդույթներն օգտագործող և ճարտարապետության հետ օրգանական սինթեգ ստեղծող արվեստի խոսուն նմուշ է, որ մինչև Երևանի կենտրոնական փոստի վերակառուցումը, զարդարում էր նրա ճակատը։ Քանդակը կլասիցիստական քանդակաձևերով կառուցված ու արդված ատլետիկ մարմին էր, որին հարևանում էր ճիշտ այդպիսի մեկ ուրիշ քանդակ՝ ստեղծած Սուրեն Ստեփանյանի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարմիր տնով լեռը

Կարմիր տնով լեռը (անգլ.՝ Mountain with Red House), ամերիկացի նկարիչ Չարլզ Դեմուտի մոտավորապես 1913  թվականին ստեղծած բնանկարը, որն ընդգրկված է  Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում։


== Պատմություն և ստեղծում ==
Չարլզ Դեմուտն այս աշխատանքը նկարել է 1912 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1914 թվականի գարուն, երբ ճամփորդում էր Ֆրանսիայում և Փարիզում տեխնիակական հմտություններ էր ձեռք բերում։ 1913 թվականի ամռանը Դեմուտն այցելեց ֆրանսիական Էտրետա ափամերձ բնակավայր, որը, հավանաբար, պատկերել է այս կտավում։ Դեմուտի վրձնհարվածներն ու ջրաներկի կիառումն իրենց վրա են կրում Ջոն Մարինի ազդեցությունը։ Ամենայն հավանականությամբ, այս նկարը գտնվել է Չարլզ Դեմուտի մոտ, նախքան 1931 թվականին ընկերոջը՝ Ջորջիա Օ’Քիֆին հանձնելը։


== Նկարագրություն ==
Կտավում լեռների տեսարանին պատկերված է երկու փոքրիկ տուն։ Լեռնային տեսարանի հակառակ կողմում ջրաներկով պատկերված է Փարիզի Սեն գետի վրայի կամուրջը, ձախ կողմում՝ Փարիզի Աստվածամոր տաճարի գմբեթը։ Կտավի բծավոր մակերեսը, նկարչի վրձնահարվածները, եզրագծերի բացակայությունը, անգույն պաստելային երանգներն արտացոլում են Մարինի 1907-1909 թվականների վաղ եվրոպական ստեղծագործությունների ոճն ու թեման։
Այն փաստը, որ այս կոմպոզիցիան թաքնված է եղել մեկ այլ ջրաներկի ետևում, կարող էր փրկել այն արվեստագետի կողմից ավերումից, որը հաճախ ազատվում էր այն վաղ աշխատանքներից, որոնք չէին համապատասխանում իր վերջին չափանիշներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Թթենի սև

Թթենի սև (լատ.՝ Morus nigra), թթազգիների ընտանիքի թթենիների ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ ծառ է՝ մինչև 20 մ բարձրությամբ և վրանաձև սաղարթով։ Տերևները ձվաձև են, ամբողջաեզր կամ 2-3 բլթակավոր, բութ սղոցաատամնաեզր, խոր սրտանման հիմքով և կարճ սրածայր գագաթով, 5-14 սմ բարձրությամբ և 4-12 սմ լայնությամբ, կոշտ են, վերևից խիստ կնճռոտ, ներքևից մազմզուկապատ։ Կոթունները կարճ են, 1-3 սմ երկարությամբ։
Ծաղկաբույլերը գրեթե նստադիր են։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին։ Պտղաբույլերը սևամանուշակագույն են, 2-2,5 սմ երկարությամբ, խիստ հյութալի, քաղցրաթթվաշ, հասունանում են հունիս-հուլիսին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Իրանում և Աֆղանստանում։
Հայաստանում բավականին շատ է մշակվում, ընդ որում երբեմն վայրիանում է։ Սպիտակ թթենու հետ համեմատած պակաս ցրտադիմացկուն և պակաս երաշտադիմացկուն է։ Այդ պատճառով էլ տարածված է հիմնականում միայն հանրապետության ցածրադիր, տաք շրջաններում։


== Կիրառություն ==
Դեկորատիվ առանձնահատկությունները բարձր են։ Տերևները պիտանի չեն շերամի որդի կերակրման համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Էվան Ն'Դիկա

Էվան Ն'Դիկա (ֆր.՝ Evan N'Dicka, օգոստոսի 20, 1999(1999-08-20), Փարիզ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի դեմ խաղում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Օսեր ===
Ն'Դիկան Օսերի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2017 թվականի հունվարի 27-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Կլերմոն Ֆուտի դեմ խաղում։ Փետրվարի 5-ին ֆրանսիացին կնքեց իր առաջին պայմանագիրը։ Օգոստոսի 8-ին նա գոլային փոխանցում տվեց Ֆրանսիայի լիգայի գավաթի Ռեդ Ստարի դեմ խաղում։ Օսերի կազմում Ն'Դիկան անցկացրեց 16 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլային փոխանցման հեղինակ։


=== Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ ===
2018 թվականի հուլիսի 5-ին Ն'Դիկան 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի հետ։ Իր դեբյուտը Բունդեսլիգայում նշեց օգոստոսի 25-ին՝ Ֆրայբուրգի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց սեպտեմբերի 20-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Օլիմպիկ Մարսելի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը Այնտրախտի կազմում խփեց սեպտեմբերի 30-ին՝ Հանովերի դեմ խաղում։


== Միջազգային կարիերա ==
Ն'Դիկան իրավասու է ներկայացնել Ֆրանսիան և Կամերունը միջազգային ասպարեզում։ Նա հանդես է եկել Ֆրանսիայի բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2019 թվականի հունվարի 7-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ն'Դիկան transfermarkt-ում
Ն'Դիկան soccerbase.com-ում
Ն'Դիկան WhoScored.com կայքում
Ն'Դիկան Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական կայքում
Ն'Դիկան Լիգա 1-ի պաշտոնական կայքում Archived 2018-02-20 at the Wayback Machine.
Ն'Դիկան ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Ն'Դիկան Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում Archived 2018-11-29 at the Wayback Machine.
Զոկեր

Զոկեր, Գողթան գավառի հայերի մականուն, ըստ երևույթին Ագուլիսի բարբառում գրաբարի «զ» նախդիրով հաճախակի օգտագործվող հnկ, օկ («այս») ցուցական դերանունից առաջացած մականուն, որով կոչում էին Ագուլիս քաղաքի և նրա շրջակա գյուղերի (Ներքին Ագուլիս, Ցղնա, Տանակերտ, Քաղաքիկ, Դիսար, Հանդամեջ) հայերին՝ իրենց առանձնահատուկ բարբառի համար։ Մեկ այլ ենթադրությամբ՝ զոկեր անվանումը, մեր թվարկությունից առաջ 7-րդ դարի սկզբին Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիս–արևելյան շրջաններ թափանցած սակերի (շակեր) անվան այլաձևությունն Է։ Ըստ մեկ այլ ենթադրության՝ զոկերը մարաց Աժդահակ թագավորի և հայ թագուհի Տիգրանուհու սերունդն են և իրենց ցեղանվան մեջ պահպանել են Աժադահակի (Զոհակ) անունը (բարբառում՝ Զըհօկ)։
Ժերեմի Մատիո

Ժերեմի Մատիո (ֆր.՝ Jérémy Mathieu, հոկտեմբերի 29, 1983(1983-10-29), Luxeuil-les-Bains), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Բարսելոնայի և Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի պաշտպան։


== Կարիերա ==
Մատիոն տեղափոխվել է «Բարսելոնա» 2014 թվականի հուլիսի 23-ին՝ Բարսելոնայի և Վալենսիայի ձեռք բերած համաձայնության շնորհիվ։ Ֆրանսիացին 5-ամյա պայմանագիր է կնքել Բարսելոնայի հետ Վալենսիայում 176 հանդիպումներ անցկացնելուց և 7 գոլ հեղինակելուց հետո։ Մատիոն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է իր ծննդավայր Սոշո թիմում որպես ձախ պաշտպան՝ Ֆրանսիայի առաջնությունում իր դեբյուտը նշելով 2002/2003 մրցաշրջանում։ Սոշոյում 3 տարի խաղալուց և ակումբի կազմում 97 հանդիպում անցկացնելուց հետո (հեղինակելով 13 գոլ) Մատիոն տեղափոխվեց Տուլուզ, որտեղ դարձավ թիմի հիմնական ֆուտբոլիստներից մեկը, ով մասնակցեց 122 հանդիպման և հեղինակեց 5 գոլ։ Ժերեմի Մատիոն հանդես է գալիս նաև Ֆրանսիայի ազգային հավաքականում, որի կազմում մասնակցել է 10 հանդիպման՝ դեբյուտը նշելով 2011 թվականի նոյեմբերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստը Archived 2014-09-28 at the Wayback Machine. barca.am կայքում
Ընկուզեկ (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ընկուզեկ (այլ կիրառումներ)Ընկուզեկ, Անկզոկ, Անկըզոկ, Անկծեկ, Էնկիզեկ, էնկիզեք, էնյուքսեք, Ընկուզիկ, Ընկուզուտ, Ընկայզեկ, լեռ Կիլիկիայում, Ամանոսի լեռնաշղթայում, Զեյթունից հարավ-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2522 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խայար-Կալե

Խայար-Կալե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(599) Լուիզա

(599) Լուիզա (անգլ.՝ Luisa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1906 թվականի ապրիլի 25-ին Ջոել Մետկալֆի կողմից Թաունտոնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,773716 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9624 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,585 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Լուիզա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,021 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1687,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213359 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,66° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(599) Լուիզա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալբեր Մեմմի

Ալբեր Մեմմի (ֆր.՝ Albert Memmi, դեկտեմբերի 15, 1920(1920-12-15), Թունիս - մայիսի 22, 2020(2020-05-22), Փարիզի 4-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի գրող և հասարակագետ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ֆրանսուա Մեմմիի և Մարգարիտա Սարֆատիի սեֆարդական ծագմամբ  ընտանիքում, որում հաղորդակցվում էին  ֆրանսերենով  և արաբերենի հրեա-թունիսյան բարբառով։ Ավարտել է Թունիսի Կարնո լիցեյը, այնուհետև սովորել է Ալժիրի համալսարանում և Սորբոնում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կռվել է «Ազատ Ֆրանսիա» դեգոլևյան զորամասերում, եղել է գերի գերմանացիների մոտ, փախել է աշխատանքային ճամբարից։
1953-1957 թթ․ գլխավորում էր Թունիսի Հոգեբանության կենտրոնը, աջակցություն է ցուցաբերել Ալժիրի անկախության համար։ 1953 թվականին հրատարակել է առաջին վեպը՝ «Աղե աշտարակը» (ֆր.՝ La statue de sel) Ալբեր Կամյուի նախաբանով։ Դա ինքնակենսագրական ստեղծագործություն է, որը քննադատում է թունիսյան ընտանիքի նահապետական նիստուկացը, հնացած ավանդույթներն ու նախապաշարմունքները։ Ինչպես և հաջորդ վեպը, «Ագարը» (ֆր.՝ Agar, 1955), արտացոլում է հյուսիսաֆրիկյան հրեաների հետաքրքրությունը եվրոպական քաղաքակրթության արժեքներով և դրա հիասթափությունը։  
1957 թվականին հրատարակվեց նրա ավելի հայտնի հասարակագիտական տրակտատը՝ «Գաղութատիրության դիմանկարը գաղութարարի դիմանկարի ֆոնին», (ֆր.՝ Portrait du colonisé, précédé du portrait du colonisateur, բառացի «Գաղութատիրության դիմանկարը, որին նախորդում է  գաղութարար դիմանկարը»), Ժան Պոլ Սարտրի նախաբանոով։  
Էսսեն մեծ դեր է խաղացել Աֆրիկայում ազգային-ազատագրական պայքարի ծավալման համար և հաճախ այն կապվում է Ֆրանց Ֆանոնայի («Քաղցածների և ստրուկների ամբողջ աշխարհը», «Սև մաշկ, սպիտակ դիմակներ») և Էմե Սեզերի («Ճառ գաղութատիրության մասին») աշխատանքների հետ։ Այս աշխատանքի շարունակությունն է համարվում 2004 թվականին հայտնված «Արաբա-մահմեդակնների և ոմանց ապագաղութայնացումը» գիրքը (ֆր.՝ Portrait du décolonisé arabo-musulman et de quelques autres, 2006 թվականի անգլերեն թարգմանությամբ «Ապագաղութացումը և ապագաղութացվածները»)։  
1959 թվականից Փարիզում աշխատել է Գիտահետազոտությունների ազգային կենտրոնում, ուսուցանել է Սորբոնում։ 1966 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր է։ PEN կազմակերպության ֆրանսիական մասնաճյուղի փոխնախագահ է(1976-1979)։ Փարիզում Հյուսիսային Աֆրիկայի մշակութային  հետազոտության կենտրոնի ղեկավար է։
Մեմմիի գեղարվեստական և հանրային շատ ստեղծագոծություններ նվիրված են հյուսիսաֆրիկյան և եվրոպական քաղաքակրթությունների, հրեաների և արաբների փոխներգործությանը։ Մեմմին՝ հայտնի «Հյուսիսաֆրիկյան գրողների անթոլոգիայի» կազմողն ու (1964) և «Հյուսիսային Աֆրիկայի ֆրանսալեզու գրողներ» համառոտ շարադրանքի հեղինակն է (1985)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
 Ալբեր Մեմմի՝ հոդվածը Հրեական էլեկտրոնային հանրագիտարանում
Մարիա Կիվանուկա

Մարիա Կիվանուկա (անգլ.՝ Maria Kiwanuka, մայիսի 12, 1955(1955-05-12), Կամպալա, Ուգանդա), ուգանդացի տնտեսագետ, գործարար կին և քաղաքական գործիչ, Ուգանդայի ֆինանսների նախարար (2011 թվականի մայիսի 27 - 2015 թվականի մարտի 1)։ 2015 թվականից Ուգանդայի նախագահի ֆինանսական հարցերով ավագ խորհրդատուն է և պատասխանատու է Բրետոն Վուդսի համակարգի համար։
Նախքան կառավարության կազմում նշանակվելը եղել է Radio One-ի և դրա քույր ռադիոկայանի՝ Radio Two-ի գլխավոր գործադիր տնօրեն, որտեղ նրա ընտանիքին պատկանում է բաժնետոմսերի մեծ մասը։ Եղել է նաև Aga Khan հիմնադրամի (Արևելյան Աֆրիկա), Nabagereka Development Trust- ի, Նկումբայի համալսարանի, Ուգանդայի զարգացման բանկի և Stanbic Bank Uganda Limited-ի տնօրենների խորհրդի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Մարիա Կիվանուկան ծնվել է Կամպալայում 1955 թվականի մայիսի 12-ին.: Սովորել և 1973 թվականին ավարտել է Կամպալայի հյուսիսում գտնվող աղջիկների գիշերօթիկ Գայազա ավագ դպրոցը։ 1974 թվականին ընդունվել է Մակերերեի համալսարան, որտեղից 1977 թվականին ստացել է առևտրի բակալավրի աստիճան։ Հետագայում սովորել է Լոնդոնի բիզնես դպրոցում, որտեղից ստացել է բիզնես կառավարման մագիստրոսի աստիճան։
1980-ական թվականներից Մարիա Կիվանուկան ավելի քան տասը տարի աշխատել է Համաշխարհային բանկում որպես Արևելյան Ասիայի և Հարավային Աֆրիկայի տարածաշրջանների տնտեսագետ և ֆինանսական վերլուծաբան։ Մասնավորապես լուսաբանել է Բիրմայում, Մալավիում, Սվազիլենդում և Ուգանդայում իրականացված ծրագրերը։ Համաշխարհային բանկից հեռանալուց հետո վերադարձել է հայրենի Ուգանդա և զբաղվել մասնավոր գործունեությամբ։ Ընտանիքի անդամների հետ միասին հիմնադրել է ձեռնարկություններ հեռարձակման, հրատարակման, անշարժ գույքի և տնտեսական խորհրդատվության բնագավառներում։ 2000-ական թվականներից Բուգանդայի Ննաբագերեկայի ֆինանսական խորհրդատուն է։ 2015 թվականի մարտի 1-ին կառավարության վերակազմավորումից հետո դադարել է պաշտոնավարել և նշանակել է Նախագահի ավագ խորհրդատու։


== Անձնական տվյալներ ==
Մարիա Կիվանուկան ամուսնացել է Oscar Industries Limited-ի գլխավոր գործադիր տնօրեն Մոհան Կիվանուկայի հետ։ 2007 թվականին, Մարիա Կիմանուկայի ֆինանսների նախարար նշանակվելուց չորս տարի առաջ, նրա ամուսինն ընդգրկվել է Ուգանդայի ամենահարուստ մարդկանց ցուցակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Full List of Ugandan Cabinet Mininisters, 27 May 2011
Interview With Maria Kiwanuka In 2012 Archived 2019-04-07 at the Wayback Machine.
Կակիձոմե

Կակիձոմե (ճապ.՝ 書き初め, «Առաջին գիր»), գեղագրության առաջին վարժության ճապոներեն անվանումը, որը ենթադրում է ինչ-որ ասույթի կամ արտահայտությանը գրումը թղթի վրա վրձնի ու տուշի օգնությամբ Նոր տարում առաջին անգամ։ Որպես կանոն՝ այդ օրը գրված հիերոգլիֆներն ավանդաբար կապված են երջանիկ իմաստաբանության հետ՝ գարուն, երկարակեցություն կամ հավերժ երիտասարդություն։
Ճապոնիայում կակիձոմեին կատարվում է հունվարի 2-ին։ Այդ օրը նաև մարդը երազանք է պահում ամբողջ տարվա համար, որպեսզի էլ ավելի կատարելագործի իր գեղագրական ունակությունները։ Իրադարձությունն այլ կերպ կոչվում է նաև կիսյո (吉書), սիհիցու (試筆) և հացուսուձուրի (初硯)։


== Պատմություն և առանձնահատկություններ ==
Սկզբում ավանդույթը ծագել է կայսերական պալատում, իսկ ժողովրդի շրջանում սկսել է տարածվել Էդո դարաշրջանում։ Կակիձոմեի ժամանակ գրելիս օգտագործվող թանաքի պատրաստման համար անհրաժեշտ ջուրը վերցվել է հունվարի 1-ին մաքուր աղբյուրից։ Ընդունված է եղել նստել՝ հաշվի առնելով աշխարհի կողմերի բարենպաստ ուղղվածություն։
Նախկինում թղթի վրա գրվել են բանաստեղծություններ չինական դասական պոեզիայից, իսկ ներկայում ճապոնացիները գրում են պարզապես «բարենպաստ հիերոգլիֆներ»։ Ընդհուպ մինչև ավագ դպրոց տեղափոխվելը աշակերտներին կակիձոմեին մասնակցելը հանձնարարվում է որպես տնային առաջադրանք ձմեռային արձակուրդի համար։ Դրանից բացի, ամեն տարի՝ հունվարի 5-ին, շուրջ 4 հազար մարդ հավաքվում է մասնակցելու գեղագրության մրցույթին Տոկիոյի Թիյոդա շրջանում՝ Նիպոն Բուդոկանում, և այդ իրադարձությունը լայնորեն լուսաբանվում է տեղի զանգվածային լրատվամիջոցներով։
Գրված թուղթը այրվում է հունվարի 14-ին անցկացվող Սագիտյո փառատոնում։ Եթե այրվող թուղթը թռչում է դեպի վեր, ապա համարվում է, որ դա ցույց է տալիս մարդու բարի ներուժը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(անգլ.) Gail Benjamin «Japanese Lessons: A Year in a Japanese School Through the Eyes of an American Anthropologist and Her Children», NYU Press 1998, S.120, ISBN 978-0-8147-1334-1
(անգլ.) New Year’s In Japan // City News Urayasu, 2006-1-1, № 105
(անգլ.) The Newsletter of the Japanese Friendship Garden of Phoenix — Issue January/February 2009
(անգլ.) Washi: Japanese Papermaking Workshop Archived 2016-07-22 at the Wayback Machine. // Teacher’s Guide des Robert C. Williams Museum (Georgia Tech), p. 22
Էմփիրեյ

Էմփիրեյը հարդ ռոք, հայկական (օրիենտալ) ռոք ոճերում ստեղծագործող հայկական ռոք-խումբ է, որն առանձնանում է թավ ազդեցիկ վոկալով, մեղեդիներում կիթառի անսպասելի անցումներով, հայերեն և անգլերեն լեզուներով խորիմաստ տեքստերով, ներդաշնակ և ավարտուն երաժշտական պատկերով։ Խումբը ձևավորվել է 1994 թվականին Սարգիս Մանուկյանի և Կարեն Արզումանյանի նախաձեռնությամբ և այդ ընթացքում թեև ունեցել է մոտ 50 համերգ, այնուամենայնիվ քչերին է հայտնի եղել։ 2005 թվականին խումբը հայտնի դարձավ ռոքի սիրահար լայն հասարակությանը։ 2006 թ. խումբը թողարկեց իր դեբյուտային CD ալբոմը՝ սեփական ստուդիայում ձայնագրված 13 երգերով, տվեց իր առաջին խոշոր մենահամերգը և Ազգային Երաժշտական Մրցանակաբաշխությանը ճանաչվեց լավագույն ռոք խումբ։ 2008 թվականին խումբը թողարկեց «Evolution» տեսաերիզը՝ 2007 թ. Երևանում կայացած գալա-համերգի ձայնագրությամբ և այդ պահին ունեցած բոլոր տեսահոլովակներով։ 2009 թվականին թողարկվեց խմբի երկրորդ՝ «Հուր է» ստուդիական ալբոմը։ 2011 թ. նոյեմբերի 3-ին թողարկվեց խմբի երրորդ "Մեկընդմիշտ" ալբոմը։
2013 թվականին խումբը լքեց թմբկահար Լևոն Ավեդիսյանը, որին փոխարինման եկավ Վլադիմիր Աղաջանյանը։
2013 թ. օգոստոսի 29-ին Կարեն Արզումանյանը հայտարարեց, որ խմբի վոկալահար Սարգիս Մանուկյանը լքել է խումբը, և հայտարարեց նոր վոկալահարի մրցույթ։


== Անվանման ծագումնաբանությունը ==
Խմբի անունը հունարեն empuros (լատիներեն empyreus, անգլերեն empyrean) բառի ռուսերեն տարբերակի (эмпирей) անգլահունչ արտասանությունն է, էմպիրոսը հին հույների ու վաղ քրիստոնյաների համոզմունքով երկնքի բարձրագույն շերտն է՝ լցված հրով և լույսով, որտեղ ապրում են երկնաբնակները, սրբերը։


== Կազմը ==
Սարգիս Մանուկյան - վոկալիստ, խմբի հիմնադիր և ղեկավար, կրթությամբ տնտեսագետ, վերապատրաստվել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի վոկալ բաժնի պրոֆեսոր Սերգեյ Դանիելյանի մոտ,
Կարեն Արզումանյան (ծնվել է 1972 թ. հուլիսի 13-ին, Երևանում։ 1989 թ. ավարտել է Երևանի թիվ 109 միջնակարգ դպրոցը, 1984-1989 թվականներին սովորել է Երևանի թիվ 21 երաժշտական դպրոցի կիթառի բաժնում, 1989-1996 թթ.՝ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանում, 1992-1994 թվականներին նվագել է տարբեր հայկական ռոք խմբերում) - կիթառահար, երգերի մեղեդիների հեղինակ, կրթությամբ բժիշկ, ունի միջնակարգ երաժշտական կրթություն, Գիսանե Պալյանի ամուսինն է,
Գիսանե Պալյան - դաշնակահարուհի, երգերի տեքստերի հեղինակ, Երևանի պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտ, Կարեն Արզումանյանի կինն է,
Դավիթ Խուրշուդյան - բաս կիթառահար,
Վլադիմիր Աղաջանյան - հարվածային գործիքներ։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
Սև ու սպիտակ - 2006
Հուր է - 2009
Մեկընդմիշտ - 2011


=== Տեսաերիզներ ===
Evolution - 2008


=== Տեսահոլովակներ ===
2006 - Սև ու սպիտակ
2006 - Դու չկաս
2007 - Այնտեղ
2009 - Հուր է
2010 - Մոտ է ավարտը
2011 - Մեկընդմիշտ
2015 - Քամուն ընդառաջ


== Արտաքին հղումներ ==
Էմփիրեյը Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում
Խումբը MySpace ցանցում
Խումբը Last.fm կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Կառուցվածքների կայունություն

Կառուցվածքների կայունություն, շինարարական մեխանիկայի բաժին, զբաղվում է կառույցների կայունության հաշվարկման մեթոդների և սկզբունքների մշակմամբ։ Բեռնվածքի ազդեցությամբ կառույցները պետք է գտնվեն կայուն հավասարակշռության մեջ, այսինքն, եթե արտաքին գործոնները կառույցը (կամ դրա տարրերը) հանել են հավասարակշռության վիճակից, ապա դրանց վերացումից հետո համակարգը պետք է վերադառնա իր նախնական վիճակին։ Կառույցի հավասարակշռված վիճակի կայունությունը կախված է բեռնվածքի մեծությունից։ Համակարգի դուրս գալը նախնական հավասարակշռված վիճակից կոչվում է կայունության կորուստ։ Բեռնվածքը, որի փոքր-ինչ մեծացումն առաջացնում է կայունության կորուստ, կոչվում է կրիտիկական։ Տարբերում են կառուցվածքների կայունության երկու տիպի կորուստ։ Առաջին դեպքում կայունության կորստի պահին առաջանում են նոր դեֆորմացիաներ, որոնք որակապես տարբերվում են կառույցի նախնական դեֆորմացիաներից։ Երկրորդ դեպքում բեռնվածքի մեծացումն առաջացնում է միայն դեֆորմացիաների մեծացում։
Ռոժնովո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Ռոժնովո (ռուս.՝ Рожново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կադիսի համալսարան

Կադիսի համալսարան (իսպ.՝ Universidad de Cádiz, հաճախ անվանում են նաև UCA), հանրային համալսարան Իսպանիայի Անդալուզիա համայնքի Կադիս պրովինցիայում։ Առավել հայտնի է բժշկական և ծովային գիտությունների ծրագրերով։ Հիմնադրվել է 1979 թվականին։ Համալսարանի գլխավոր շենքը գտնվում է Կադիսում, այնտեղ է նաև ռեկտորատը։ 2007/2008 ակադեմիական տարում համալսարանն ունեցել է  17,280 ուսանող, 1698 դասախոսներ, 680 ադմինիստրատիվ աշխատողներ։


== Պատմություն ==
Համալսարանի ստեղծման արմատները գալիս են դեռևս 15-րդ դարից` կապված «Colegio de Pilotos de los Mares de Levante y Poniente»-ի հետ։
Համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը ստեղծվել է 1748 թվականին որպես Վիրաբուժության ռազմածովային թագավորական քոլեջ, որը Եվրոպայում առաջին քոլեջն էր, որտեղ բժշկությունն ու վիրաբուժությունը միավորված էին մեկ դպրոցի կազմում։
Կադիսի ժամանակակից համալսարանը հիմնադրվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Առաջին դասընթացը եղել է «Cajal, análisis literario de un carácter»-ը Սանտյագո Ռամոն ի Կախալի մասին։ Առաջին ռեկտորի ընտրությունը կայացել է 1984 թվականին։
Համալսարանական կանոնադրությունն ու կանոնները հաստատվել են 1986 թվականի փետրվարին։ 1992 թվականին Պուերտո Ռեալ կամպուսում բացվել է «Անդալուսիական ռազմածովային ուսումնասիրությունների կենտրոնը» (Centro Andaluz Superior de Estudios Marinos):
2003 թվականից ուսումնական նպատակներով համալսարանը խթանում է նոր տեխնոլոգիաներ` WebCT, վիրտուալ կամպուս, այնուհետև` Moodle (ազատ ծրագրային ապահովում)։


== Կամպուսներ ==
Ի լրումն Կադիսի գլխավոր կամպուսի` համալսարանն ունի ևս երեք կամպուսներ

Ալխեսիրաս կամպուս
Խերես դե լա Ֆրոնտերա Campus
Պուերտո Ռեալ կամպուս` Բահիա դե Կադիս ազգային զբոսայգու հարևանությամբ։ «Անդալուսիական ռազմածովային ուսումնասիրությունների կենտրոնը» գլխավոր շենքն է։ CASEM-ը վերաբերում է ծովային միջավայրի, ծովային ռեսուրսների, ծովային ճարտարագիտության, նավագնացության, ծովային ռադիոէլեկտրոնիկայի ուսումնասիրություններին։
		
		
		


== Դպրոցներ ==
Համալսարանի կազմում գործող դպրոցներից են`

Ժամանակակից լեզուների համալսարանական դպրոց
Կադիսի առողջապահության համալսարանական դպրոց (Salus Infirmorum)
Պուերտո Ռեալի ճարտարագիտական համալսարանական դպրոց
Խերես դե լա Ֆրոնտերայի աշխատանքային հարցերի համալսարանական դպրոց
Ալխեսիրասի իրավագիտական և տնտեսագիտական ուսումնասիրությունների համալսարանական դպրոց  (Tomás y Valiente)
Ալխեսիրասի ընդլայնված ուսումնասիրությունների համալսարանական դպրոց
Ալխեսիրասի աշխատանքային հարաբերությունների համալսարանական դպրոց
Լա Լինեա դե լա Կոնսեպսիոնի մանկավարժական համալսարանական դպրոց (Virgen de Europa)


== Համալսարանի ռեկտորներ ==

Համալսարանի պատմության ընթացքում ռեկտորի պաշտոնն զբաղեցրել են`

1979, հոկտեմբեր – 1984, փետրվար, Ֆելիպե Գառիդո
1984, փետրվար – 1986, հունիս, Մարիանո Պենյալվեր Սիմո
1986, սեպտեմբեր – 1995, հունվար, Խոսե Լուիս Ռոմերո Պալանսո, վերընտրվել է 1990, նոյեմբերին
1995, հունվար – 2003, ապրիլ, Գիլերմո Մարտինես Մասանետ, վերընտրվել է 1999 թվականի մայիսին
2003, մայիս – 2011, հուլիս,Դիեգո Սալես Մարկես, վերընտրվել է 2007 թվականի մայիսին
2011, հուլիս, նախագահ` Էդուարդո Գոնսալես Մասո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Համալսարանի կայքը
Առաջին նավատորմ

Առաջին նավատորմ (անգլ.՝ First Fleet), անվանում տրված 11 առագաստանավերի նավատորմներին, որոնք 1787 թվականի մայիսի 13-ին՝ 1487 մարդով նավարկեցին բրիտանական ափից՝ Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս քաղաքում ստեղծելու առաջին եվրոպական գաղութը։ Մարդկանց հիմնական մասը՝ 717 հոգի, եղել են բանտարկյալներ (որից 180-ը՝ կանայք), որոնք ուղարկվել են Մեծ Բրիտանիայի հիմնական տարածքից դուրս գտնվող մի բնակավայր։ Այս նավատորմով նշանավորվեց ինչպես Մեծ Բրիտանիայից Ավստրալիա բանտարկյալների տեղափոխմամբ, այնպես էլ Ավստրալիայի զարգացման ու բնակեցման սկիզբը։


== Պատմություն ==

Առաջին նավատորմը բաղկացած էր երկու ռազմանավից (հրամանատարական նավ «HMS Sirius» և փոքր արագընթաց «HMS Supply», որն օգտագործվում էր կապի համար), վեց բանտարկյալներով փոխադրամիջոցից և երեք բեռնատարից։ Նավատորմի հրամանատար է նշանակվել կապիտան (հետագայում՝ ծովակալ) Արթուր Ֆիլիպը։
Նոր Հարավային Ուելս տանող ճանապարհին Առաջին նավատորմը մտավ Սանտա Կրուս (Տեներիֆե կղզի), որտեղ մնաց մեկ շաբաթ։ Այնուհետև գնաց Ռիո դե Ժանեյրոյով մինչև Քեյփթաուն (այս նավահանգիստներից յուրաքանչյուրում նավատորմը կանգնած մնաց մեկ ամիս)։ Թասմանիային մոտենալու ժամանակ նավատորմը արագացման համար բաժանվեց նավերի 3 խմբի՝ ըստ իրենց արագության։ Ուստի նավերը Բոտանի ծովածոց են հասել ոչ թե միաժամանակ, այլ 1788 թվականի հունվարի 18-20-ն ընկած ժամանակահատվածում։
Կապիտան Արթուր Ֆիլիպը, Բոտանի ծովածոցում չգտնելով քաղցրահամ ջրի և աղի բավարար աղբյուրներ, ինչպես նաև պարզելով, որ այն բավականաչափ խոր չէ և քամիները շատ են, սկսեց հետազոտել Պորտ Ջեքսոն, որը գտնվում է 12 կմ դեպի հյուսիս։ 1788 թվականի հունվարի 26-ին Առաջին նավատորմը շարժվեց դեպի Ջեքսոն նավահանգիստը և խարիսխ արձակեց Սիդնեյի փոքրիկ կլոր ծովախորշում (անգլ.՝ Sydney cove)։ Կապիտան Արթուր Ֆիլիպը հայտարարեց Նոր Հարավային Ուելսը Մեծ Բրիտանիային միացնելու, այստեղ առաջին բնակավայրի՝ Սիդնեյի ստեղծման մասին, և որ նա այսուհետ Նոր Հարավային Ուելսի առաջին նահանգապետն է։ Այժմ այս օրը համարվում է Ավստրալիայի ազգային տոն օր։


== Ծանոթագրություններ ==
Նորիո (Աբաշայի շրջան)

Նորիո (վրաց.՝ ნორიო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Աբաշայի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 25 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Աբաշայից հեռու է 1 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 614 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պլոդիո

Պլոդիո  (իտալերեն՝ Plodioalto), կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սավոնա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 616 մարդ, խտությունը՝ 75 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17043։ Հեռախոսային կոդ՝ 019։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը։


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 019 519649
Էլեկտրոնային հասցե։ comuneplodio@libero.it


== Արտաքին հղումներ ==
Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Թեղի

Թեղի (լատ.՝ Ulmus), ծփի, կնձնի, թեղազգիների ընտանիքի տերևաթափ ծառերի, հազվադեպ՝ թփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 50, ՀՀ-ում՝ 4 (6) տեսակ՝ թեղի տերևաշատ (Ս. foliacea), թեղի խցանային (Ս. suberosa), թեղի խորդուբորդ (U.scabra) և թեղի էլիպսատերև (U.elliptica), իսկ մշակության մեջ՝ թեղի ողորկ (U.laevis) և թեղի խիտ (U.densa) (օգտագործվում են կանաչապատման, դաշտապաշտպաև անտառաշերտերի ստեղծման ժամանակ)։


== Նկարագրություն ==
Բարձրությունը 30-35 մ է։ Տերևները հերթադիր են, պարզ, երկշարք, ձվաձև, ատամնաեզր։ Ծաղիկները փնջերով են, մանր, երկսեռ։ Ծաղկում է վաղ գարնանը՝ մինչև տերևների դուրս գալը։ Պտուղը թևավոր սերմիկ է։ 


== Կիրառական նշանակություն ==
Խակ պտուղները և տերևները պարունակում են վիտամին E և կարոտին (Aնախավիտամին), կեղևը՝ դեղին ներկանյութ։ Բնափայտը ջրադիմացկուն է, օգտագործվում է շինարարության և կահույքի արտադրության մեջ։ Ցրտադիմացկուն է, հողի նկատմամբ՝ քիչ պահանջկոտ։ Գեղազարդիչ է, սակայն հոլանդ, սնկային հիվանդության և լվիճներից մեծ չափով տուժելու պատճառով հեռանկարային չէ (ոչնչանում է)։


== Տարածումը Հայաստանում ==
Տարածված է Արագածոտնի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերի ստորին և միջին լեռնային գոտիների հաճարենու, բոխու, կաղնու, լորենու խառնանտառներում, ողողվող անտառեզրերիև  և  այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ընկեր Սուխովի հուշարձան (Սամարա)

Ընկեր Սուխովի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник товарищу Сухову), գտնվում է Սամարայում՝ Վոլգայի ափին՝ Նեկրասովսկու և Լենինգրադի զառիվայրերի միջև։


== Պատմություն ==
«Անապատի սպիտակ արևը» ֆիլմի գլխավոր հերոս կարմիրբանակային Ֆյոդր Իվանովիչ Սուխովի հուշարձանի տեղադրման վայրը Սամարայում պատահական չէր ընտրվել, հենց այդ քաղաքում էր բնակվել ընկեր Սուխովը։ Ֆիլմում նա արտասանում է հետևյալ արտահայտությունը, ահա կհասնեմ Վոլգային, իսկ այնտեղից միչև Սամարա հեշտ է հասնել։  
Հուշարձանի տեղադրման նախաձեռնությամբ առաջին անգամ  2006 թվականին հանդես եկավ տեղական քաղաքային դումայի պատգամավոր Միխայիլ Մատվեևը։ Սամարայի Նեկրասովի փողոցում, որից ոչ հեռու տեղադրված է հուշարձանը, ծնվել և ապրել է ֆիլմի սցենարի հեղինակներից մեկը՝ Վալենտին Իվանովիչ Եժովը։
Քանդակագործ Կոնստանտին Չեռնյավսկու կողմից ստեղծված հուշարձանը, գրեթե դիմանկարային նմանություն ունի դերասան Անատոլի Կուզնեցովին, որը փայլուն է խաղացել ընկեր Սուխովի դերը։ Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից, գրեթե բնականին մոտ չափերով, ձուլվել է Սմոլենսկում և կշռում է 315 կգ, այն տեղադրված է առանց պատվանդանի, անմիջապես գետնին։ Հուշարձանը պատրաստվել է «Ընտանիքի շրջանում» համազգային ծրագրի  ֆինանսավորմամբ, քաղաքի զբոսաշրջային գրավչությունը բարձրացնելու նպատակով  և նվիրաբերվել Սամարա քաղաքին։
Հուշարձանի բացումը կայացել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 7-ին մեծ  թվով մարդկանց մասնակցությամբ։ Առողջական խնդիրների պատճառով Անատոլի Կուզնեցովը չկարողացավ ներկա գտնվել հուշարձանի բացմանը, բայց խոստացավ առաջին իսկ հնարավորության դեպքում այցելել Սամարա, իսկ Սուխով Վալենտին Եժովի կերպարը ստեղծողը մահացել էր 2004 թվականին։
Ենթադրվում է, որ ընկեր Սուխովի կողքին կհայտնվեն մաքսատան աշխատակիցներ Վերեշչագինի և Կատերինա Մատվեևնայի հուշարձանները։ Կոնստանտի Չեռնյավսկին պլանավորում է ստեղծել պատկերաքանդակների կոմպոզիցիա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Валентина Парамонова (2012-12-09)։ «Памятник товарищу Сухову открыт в Самаре» (ռուսերեն)։ Великая эпоха։ Վերցված է 2014-03-02 
Александра Будаева (2012-12-07)։ «В Самаре открыли памятник Федору Сухову» (ռուսերեն)։ Комсомольская правда. Самара։ Վերցված է 2014-03-02 
Андрей Гаврилов (2012-12-03)։ «На набережной появится памятник товарищу Сухову» (ռուսերեն)։ Samara24.ru։ Վերցված է 2014-03-02 (չաշխատող հղում)
Наталья Фомина (2012-12-07)։ «Сегодня в Самаре открыли памятник товарищу Сухову» (ռուսերեն)։ Новая газета։ Վերցված է 2014-03-02 
«В Самаре появится памятник Сухову» (ռուսերեն)։ Блог самарских краеведов։ 2012-01-29։ Վերցված է 2014-03-02
Ցանգբերգ

Ցանգբերգ  (գերմ.՝  Zangberg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա հողում։ Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական օկրուգին։ Մտնում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը 9,84 կմ² է։ Բնակչությունը կազմում է 1082 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010):
Ցանբերգ քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվում է 1285 թվականին,


== Աշխարհագրական դիրք ==
Ցանգբերգը գտնվում է Վերին Բավարիա օկրուգում՝ Իսեն գետի հյուսիսային ափին։ Բաժանվում է 2 ենթաշրջանների՝ Վայկիրխեն (Weilkirchen) և Ցանգբերգ (Zangberg)։
Ցանգբերգ կոմունան բաժանվում է հետևյալ թաղամասերի՝ Ացինգ (Atzging), Էմերկամ (Emerkam), Էնգլհող (Englhör), Հաուսմանինգ (Hausmanning), Հերնշթայշբախ (Herrnteisenbach), (Kaps), Քղոփեն (Kröppen), Լանդնհեմ (Landenham), Մյուզ (Moos), Մյուզն (Moosen), Պալմբերգ (Palmberg), Պերմերինգ (Permering), Ստեթհամ (Stegham), Թաուբենտալ (Taubenthal), Վայհեր (Weiher) և Վայկիրխեն (Weilkirchen)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք