armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ակնհայտ նախասահմանում

Ակնհայտ նախասահմանում կամ Ճակատագրի կանխորոշում (անգլ.՝ Manifest Destiny), 19-րդ դարից սկսած Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում լայն տարածություն ստացած համոզմունք է, որ ամերիկացի նորաբնակիչները դատապարտված էին տարածվել ամբողջ ամերիկյան մայրցամաքով։ Ըստ պատմաբանների, ձևակերպված է ակնհայտ նախասահմանման երեք հիմնական դրույթները.

ամերիկյան ժողովրդի և իր հաստատություններ հատուկ առաքինությունները,
Արևմուտքի վերափոխման Ամերիկայի առաքելությունը,
ճակատագրի կանխորոշումը այդ կարևոր պարտականության կատարման գործում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ակնհայտ նախասահմանումը և ամերիկա-մեքսիկական պատերազմը՝ այն ժամանակ և հիմա
Նախագահ Ջեյմս Նոքս Փոլկի երդմնակալության ուղերձը
Բույնակսկի շրջան

Բույնակսկի շրջան (ռուս.՝ Буйнакский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բույնակսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1842,09 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 72761 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 39,5 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Շիլովկա (գյուղ, Դիկանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՇիլովկաՇիլովկա (ուկրաիներեն՝ Шилівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռեեմ Ֆրեյնա

Ռեեմ Օմար Ֆրեյնա, ավելի շատ հայտնի է որպես Ռեմ Ֆրեյնա, պաղեստինցի իրավապաշտպան, կանանց իրավունքների պաշտպանության ակտիվիստ։


== Կրթություն ==
2011 թվականին ավարտել է համալսարանը հոգեբանության մագիստրոսի մասնագիտությամբ։


== Գործունեություն ==
Ուսանողական տարիներին Ռեմմի Ֆրայենան սկսեց աշխատել որպես Կանանց և երեխաների պաշտպանության ասոցիացիայի «Այիշա» կազմակերպության ծրագրի համակարգող (անգլ.՝ Aisha Association for Women and Children Protection): Դա պաղեստինյան կանանց անկախ կազմակերպություն էր, որն աշխատում է Գազայի հատվածում մարգինալացված խմբերի հոգեբանական սոցիալական աջակցության միջոցով գենդերային ինտեգրացիայի հասնելու ճանապարհով` կենտրոնանալով Ղազա քաղաքում և Հյուսիսային տարածաշրջանում։ Այլ գործընկերների հետ միասին նա ստեղծեց այս կազմակերպությունը նախքան 2009 թվականին անկախ հաստատություն դառնալը։
2011 թվականին Ռեեմ Ֆրեյնան նշանակվեց AISHA-ի գործադիր տնօրեն։ Նա իր լիազորություններն էր իրականացնում Գազայի հատվածում կրթական և ուսուցչական գործունեության բնագավառում, ինչպես նաև տարբեր ծառայություններ մատուցելով առավել մարգինալացված կանանց և երեխաներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրեգրադնայա (ստանիցա)

Պրեգրադնայա (ռուս.՝ Преградная), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության Ուրուպի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7466 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալեքսանդր Ուվարով

Ալեքսանդր Ուվարով (1913-1993 թվականներ կամ 1994 թվական) (ռուս.՝ Уваров, Александр Георгиевич, դեկտեմբերի 22, 1913(1913-12-22), Q21669281?, Q4414061?, Մեշչովսկի շրջան - 1994, Օդեսա, Ուկրաինա), խորհրդային և ուկրաինացի բանաստեղծ։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1948)։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Ուվարովը ծնվել է 1913 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Կալուգայի մարզի Մեշովսկու գավառի Զայցևո գյուղում։ Ավարտել է Նիկոլսկու տարրական դպրոցը, այնուհետև՝ Բարիատինսկու գյուղական երիտասարդության դպրոցը։ Աշխատել է տեղի քարհանքերում։ Դպրոցը թողնելուց հետո կրթություն է ստացել Մեշչովսկու անվան մանկավարժական դպրոցում։
1934 թվականին տեղափոխվել է Ուկրաինական ԽՍՀ և Օդեսայի դպրոցում աշխատել է որպես պիոներ-ջոկատավար։
1936-1940 թվականներին սովորել է Նիկոլաևսկու անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ Այնուհետև նա անմիջապես ընդունվել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի երկրորդ կուրս։
Մասնակցել է Հայրենական Մեծ պատերազմին և եղել է կոնտուզիահար, պարգևատրվել է մեդալներով։
Լինելով երիտասարդների երեկոյան դպրոցի տնօրեն՝ նա «Սլավա» կետորսական նավատորմի վրա նավարկել է դեպի Հարավային Աֆրիկայի, Անտարկտիդայի և Հարավային Ամերիկայի ափեր։
1945 թվականին լույս է տեսել բանաստեղծությունների առաջին գիրքը՝ «Սոսիները խշխշում են» և քննադատների կողմից դրական արձագանքի է արժանացել։ Մի շարք բանաստեղծություններ նվիրված են Օդեսային, Նիկոլաևին, Օլբիային, Պյատիգորսկին և այլ քաղաքների։ Նա ռուսերեն է թարգմանել Տարաս Շևչենկոյի, Իվան Ֆրանկոյի, Լեսյա Ուկրաինկայի, Մաքսիմ Ռիլսկիի, Վլադիմիր Սոսյուրայի, Ե. Բանդուրենկոյի ստեղծագործությունները։ Ուվարովի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ուկրաիներեն (Բ. Ստեպանյուկ), բուլղարերեն (Տ. Յորդանով), հունգարերեն։
1983 թվականին նրան շնորհվել է Ուկրաինական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության դիպլոմ։


== Աշխատանքեր ==
«Սոսիները խշշում են» (1945 թվական),
«Կրակներ Բուգիի վրա» (1949 թվական),
«Գարնանային ակնարկ» (1954 թվական),
«Ճախրում են մրրկահավերը» (1957 թվական),
«Օվկիանոսի ալիքի վրա» (1960 թվական),
«Հայտնություն» (1963 թվական),
«Օվկիանոսի պապակը» (1967 թվական),
«Արծաթե հիշողություն» (1970 թվական),
«Լայնություններ» (1973 թվական)
«Թևեր» (1982 թվական),
«Բանաստեղծություններ» (1984 թվական),
«Անհանգստությունների կղզի» (1989 թվական)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Полтавчук В. Олександру Уварові — 70 // Літ. Україна. — 1983. — 22 груд. — С. 5; Горизонт. — Одеса, 1984. — С. 111—112: портр.
Полтавчук В. Автору поеми «Саврань» — 70 // Сіл. новини — Саврань, 1983. — 20 грудня.
Полтавчук В. Поэтический дневник странствий: О творчестве А. Уварова // Веч. Одесса. — 1983. — 21 дек.
Գազիրներ

Գազիրներ (թուրքերեն՝ hazir - «պատրաստ»)՝ կովկասյան ժողովուրդների հրազենի պատրաստի լիցք, որը հերմետիկ փակված է գլանաձև տուփում։ Լիցքը առանձին հրացանի համար նախապես հաշվարկված վառոդ և գնդակներ է պարունակում։ Գազիրները կրում էին հատուկ գազիրի պայուսակում կամ առավել հաճախ մեկ շարքով ամրացվում էին արտաքին գլանաձև գրպանիկներում, որոնք պատրոնտաշի դեր էին կատարում։ Հետագայում դարձել են կովկասյան ժողովուրդների 19-20-րդ դարերի ազգային հագուստի անբաժանելի, դեկորատիվ մաս։ Գազիրները հիմնականում պատրաստվում էին ոսկորից, իսկ տոնական տարբերակում արծաթից։
Ռուսական բանակի կազակական զորքերը Կովկասի գրավյալ տարածքների ժողովուրդներից ռազմական հանդերձանքի շատ դետալներ են վերցրել, որոնց թվում և գազիրները։ Կրծքին ամրացված գազիրները մարտի և ռազմական երթի ժամանակ անփոխարինելի էին՝ հնարավորություն էին տալիս արագ վերալիցքավորել հրացանը, ցանկացած դիրքում կռվելիս և անձրևի տակ վառոդը չոր էին պահում։

Գազիրների օգտագործման օրինակներ
		
		
		


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Սպիտակ շարժման վերջին հրամանատար բարոն Վրանգելը 1918 թվականից «Սև բարոն» մականունն էր կրում, որը կապված էր իր ամենօրյա սև, գազիրներով ցչերքեզկայի հետ։ Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին նա նախընտրում էր այդ զգետը ցանկացած այլ զինվորական զգեստի։
Միխայիլ Բուլգակովի «Վազք» պիեսի հերոս սպիտակ կազակական գեներալ Գրիգորի Չերնոտան իր անկման վերջին աստիճանն էր համարում արծաթե գազիրները վաճառքի հանելը Կոստանդնուպոլսում։
«Կովկասի գերուհին» կինոկատակերգության հերոսներից՝ կեղծ ջիգիթ Բալբեսը իր չերքեզկայի կրծքին ամրացրած գազիրներում սիգարետ և կրակվառիչ էր պահում (նման ավտոմեքենայի կրակվառիչին)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Огнестрельное оружие (ռուս.)
Одежда народов Северного Кавказа XVIII—XX вв. Е. Н. Студенецкая (ռուս.)
Սվիտին

Սվիտին (ուկրաիներեն՝ Світин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սվիտին գյուղում բնակվում էր 397 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1187 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 334,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ուստ-Իշիմ

Ուստ-Իշիմ (ռուս.՝ Усть-Ишим), գյուղ Ռուսաստանի Օմսկի մարզի Ուստ-Իշիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5060 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շամե (Այնթապի գավառ)

Շամե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ կողմի վտակներից մեկի ձախ ափին, Այնթապ ավանից 15 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 10 տուն հայ և 60 տուն այլազգի բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օպսիկիոն

Օպսիկիոն բանակաթեմ (հայերեն՝ Օպսիկյան բանակաթեմ, հին հունարեն՝ Ὀψίκιον, θέμα Ὀψικίου, thema Opsikiou), կամ ուղղակի Օպսիկիոն (հին հունարեն՝ [θέμα] Ὀψίκιον, ծագում է՝ լատ.՝ Obsequium), Բյուզանդական կայսրության բանակաթեմ (ռազմավարչական նահանգ), տեղակայված էր Փոքր Ասիայի հյուսիս-արևմտյան հատվածում (ներկայիս Թուրքիայի տարածք): Այն հանդիսանում էր ամենախիտ բնակեցված և ռազավարական նշանակությամբ կարևոր բանակաթեմերից մեկը, քանի որ գտնվում էր Կոստանդնուպոլսի կողքին: 8-րդ դարում տեղի ունեցած մի քանի ապստամբություններից հետո Օպսիկիոնից առանձնացվում է ևս 2 բանակաթեմ, որից հետո այն գոյատևեց մինչև Խաչակրաց չորրորդ արշավանքը (1202-1204):


== Պատմություն ==


=== Հիմնադրում (7-րդ դար) ===
Բանակաթեմի անունը ծագել է լատիներեն Obsequium (շքագունդ) բառից: Դա բացատրվում է Կոստանդնուպոլիս քաղաքին մոտիկությամբ, որտեղ սկզբնական շրջնում բնակավորվել էր կայսրին իր արևելյան արշավանքներում ուղեկցող բանակը: 640-ական թվականներին, արաբներից կրած պարտություններից հետո, զորամիավորումները տեղափոխվեցին Փոքր Ասիա և տեղակայվեցին շրջաններում (բանակաթեմերում): Օպսիկիոնը զբաղեցնում էր Փոքր Ասիայի հյուսիս-արևմուտքը՝ Մյուսիան, Բյութանիան, Գաղաթիայի մի մասը, Լիդիան և Պափլոգոնիան, նրա մայրաքաղաքը Անկիրա քաղաքն էր: Բանակաթեմի հիմնադրման ճշգրիտ թվականն անհայտ է, այն առաջին անգամ հիշատակվում է 626 թվականին, բայց առաջին հաստատված հիշատակությունները թվագրվում են 680 թվականով: Հնարավոր է, որ սկզբանական շրջանում բանակաթեմի մեջ էր մտնում նաև Թրակիան:
Օպսիկիոնը առանձնանում էր մյուս բանակաթեմերի հանրանկարում: Նրա հրամանատարը ոչ թե ստրատեգոսն էր, այլ կոմեսը:


== Ծանոթագրություններ ==
Սեքվոյա

Սեքվոյա, Վիթխարածառ, ճահճանոճազգիների ընտանիքի մշտադալար ասեղնատերև ծառ է։ Հայտնի է 1 տեսակ՝ մշտադալար սեքվոյան։
Աճում է Կալիֆորնիայի և Հարավային Օրեգոնի լեռներում։ Առաջացնում է հսկայական անտառներ։ Եվրասիայում հայտնաբերված է բրածո վիճակում։ Հազվադեպ մշակվում է Սև ծովի մերձարևադարձային ափերին, Հայաստանում՝ Իջևանի դենդրարիումում։
Միատուն, հսկա ծառ է, բարձրությունը՝ մինչև 110 մ, բնի տրամագիծը՝ 8–10 մ։ Բունն ուղիղ է՝ ծածկված մինչև 70 սմ հաստության կեղևի շերտով, սաղարթը նեղ կոնաձև է։ Ասեղնատերևները գծանշտարաձև են՝ երկկողմանի սանրաձև դասավորված։ Բազմանում է սերմերով և կտրոններով։
Բնափայտն արժեքավոր է, օգտագործվում է նավաշինության, կամուրջների և ստորջրյա շինարարության մեջ։ Ինտենսիվ ծառահատումները սեքվոյայի անհետացման վտանգ են առաջացրել, և այն պաշտպանության տակ է վերցված։

Ապրում է մինչև 2 հզ. տարի։ Հյուսիսային Ամերիկայի «Սեքվոյա» ազգային պարկում ծառերը 2500–3000 տարեկան են։ Նրանք կարող էին ավելի երկար ապրել, եթե արմատները դիմանային ծառի բնի ծանրությանը (քաշը հասնում է մինչև 1000 տ և ավելի), կամ չլինեին անտառային հրդեհներ ու սողանքներ։


== Արտաքին հղումներ ==

Служба национальных парков США Archived 2006-07-11 at the Wayback Machine.
Энциклопедия кругосвет
US National Park Service Redwood


== Գրականություն ==
Трифонова В. И. Семейство таксодиевые (Taxodiaceae) // Жизнь растений. В 6-ти т. / Гл. ред. Ал. А. Фёдоров. — М.։ Просвещение, 1978. — Т. 4. Мхи. Плауны. Хвощи. Папоротники. Голосеменные растения. Под ред. И. В. Грушвицкого и С. Г. Жилина. — С. 374—383. — 447 с. — 300 000 экз.
Preston, Richard. The Wild Trees։ A Story of Passion and Daring, Random House, 2007, ISBN 978-1-4000-6489-2.
Մուհամմադ իբն Ռաշիդ ալ-Մաքթում

Մուհամեդ իբն Ռաշիդ ալ-Մաքթումը (արաբերեն محمد بن راشد المكتوم, հուլիսի 15, 1949(1949-07-15), Դուբայ, ԱՄԷ), կամ Շեյխ Մուհամեդը ՄԱԷ-ի վարչապետ և փոխնախագահ, Դուբայի Էմիրության ղեկավարը։


== Անձնական կյանքը և կրթությունը ==
Նա Ռաշիդ բին Սաիդ Ալ Մաքթումի 4 որդիներից երրորդն է։ Շեյխ Մուհամեդը 4 տարեկանից ստացել է արաբական և իսլամական կրթություն։ 1955 թվականին նա սկսել է իր կրթությունը Ալ Ահմեդիա դպրոցում։ 10 տարեկանում նա տեղափոխվում է Ալ Շաաբ դպրոցը, իսկ երկու տարի հետո ընդունվում է Դուբայի միջնակարգ դպրոցը։ 1966 թվականին նա և նրա բարեկամ Շեյխ Մուհամեդ իբն Խալիֆա ալ-Մաքթումը ուսանում են Միացյալ Թագավորությունում և սովորում անգլերեն լեզուն։
Նրա ավագ կինն է Հինդ բինտ Մաքթում իբն Յումա ալ-Մաքթումը, նրա առաջինը կինը, որի հետ ամուսնացել է 1979 թվականին։ Նրա կրտսեր կինն է արքայադուստր Հայա բինտ ալ-Հուսեինը՝ Հորդանանի արքա Հուսեինի աղջիկը և ներկայիս Հորդանանի արքայի՝ Աբդուլլա II-ի խորթ քույրը, ամուսնացել է 2004 թվականի ապրիլի 10-ին և ունեն մեկ աղջիկ՝ Ալ-Ջալիլան, վերջինս ծնվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։ 
Շեյխ Մուհամեդը ունի 19 երեխա՝ 8 տղա և 11 աղջիկ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դիվան (Կարկառի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դիվան (այլ կիրառումներ)Դիվան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Կարկառի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Մալոե Լադիժինո (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)

Մալոե Լադիժինո (ուկրաիներեն՝ Мале Ладижине), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալոե Լադիժինո գյուղում բնակվում էր 163 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պողոս Փալաբըյըքյան

Պողոս Փալաբըյըքյան (1880/1885, Կոստանդնուպոլիս- 1915), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1880/1885 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Կ. Պոլսի թաղային ազգային վարժարաններից մեկում։ 1912 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ 1912 թվականից Վանի նահանգի Վանի գավառի Արճեշ քաղաքի թաղապետական բժիշկ է աշխատել և թուրք ու հայ բնակչության հարգանքը վայելել։
1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Համիդիե հեծելազորի զինվորական բժիշկ ծառայել։ Թուրք հրամանատարներից սիրված և հարգված է եղել համեստ բնավորության և բացառիկ ծառայությունների համար։ 1915 թվականի հունվարին Էնվեր փաշայի բանակը ծանր պարտություն է կրել Սարիղամիշի ռազմաճակատում, իսկ ինքը՝ Էնվերը փրկվել է սեբաստացի սպա Հովհաննես Ակինյանի և հայ զինվորների հերոսական ու անձնազոհ դիմադրության շնորհիվ։ Ի «հա­տու­ցում», Էնվերը հրամայել է օսմանյան բանակի հայ զինվորներին զինաթափել։
1915 թվականին Բաղեշի և Մուշի միջև ընկած մի անմարդաբնակ վայրում, մոտ 33 տարեկանում գնդակահարվել է գազազած թուրք հրամանատարի կողմից, որն իմացել է, թե բժիշկը վիրավոր թուրք զինվորների հետ միասին նույնպիսի հոգատար բժշկական օգնություն է ցուցաբերել նաև հայ զինվորներին։


== Գրականություն ==
Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Իսթանպուլ, 1940։
Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
Սահակյան Լիլիկ, Ոճրագործները չխնայեցին նույնիսկ մարդու կյանքը փրկողներին, «Առող­ջա­պա­հու­թյուն», Երևան, 1965, թ. 4։
Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Վարսերի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Վարսեր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 68 հուշարձան (10 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Եզնիկ Կողբացու փողոց (Երևան)

Եզնիկ Կողբացու փողոց, փողոց հին Երևանի  Շահարի թաղում։ Տեղակայված է Աստաֆյան (ներկայումս՝ Աբովյան) փողոցին զուգահեռ հարավ֊արևմուտք հյուսիս֊արևելք առանցքի վրա։ Սկիզբ է առել հարավային կողմում Առևտրային հրապարակում տեղակայված քարվանսարաներից, անցել Նազարովսկայա, Բեհբութովսկայա, Ցարսկայա, Թարխանովսկայա փողոցների միջով և ավարտվել Բժշկական (ներկայիս՝ Թումանյան) փողոցում՝ հասնելով քաղաքի հյուսիսային այգիներին։ Ներկայումս կրում է հայ փիլիսոփա, թարգմանիչ, հասարակական-եկեղացական գործիչ, Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտ Եզնիկ Կողբացու անունը։


== Անվանում ==
Քարվանսարայի փողոցը կապել է Շահարի թաղի բնակելի թաղամասերը քարվանսարաների ու խանութների հետ, այդտեղից էլ ստացել է իր անվանումը։ Հետագայում փողոցը կոչվել է Մելիք֊Աղամալյանի (1913), Րաֆֆու (1920), Թումանյանի (1933), Տեր֊Գաբրիելյանի (1961)՝ ի պատիվ քաղաքական, պետական, կուսակցական գործիչ Սահակ Տեր-Գաբրիելյանի, իսկ 1991 թվականից Եզնիկ Կողբացու անունով։ 


== Պատմություն ==

Քարվանսարայի փողոցում են գտնվել Պետական բանկի էրիվանյան մասնաճյուղը, որ տեղակայված է եղել Ցարսկայա (ներկայիս՝ Արամի) փողոցի անկյունում (Արամի 54), իգական գիմնազիան, որ տեղասկայված է եղել վարձով տրվող շենքերում, Պուշկինի քաղաքային ուսումնարանը, ինչպես նաև Ա․ Կիրակոսյանի մասնավոր ուսումնարանը։ Քարվանսարայի և Նազարովսկայա փողոցների անկյունում է գտնվել է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին։
Փողոցի հիմնական մասը եղել են սեփական տներ։ Դրանցից էին Էմին Տեր-Գրիգորյանի տունը, որը ծառայել է նաև Երևանի հայտարարություններ թերթի խմբագրություն (N41), վաճարականներ Հ․ Թադևոսյանի և Մնացականյան եղբայրների տները (N22), Բոշնաղյանի տունը (N42), բժիշկ և քաղաքային հիվանդանոցի առաջին տնօրեն Սիմոնյանի տունը (N20), գործարանատեր Օհանյանի տունը (N45): Բնակելի շենքերը կառուցված են եղել հիմնականում տուֆից և աղյուսից։ Դրանց դեկորատիվ դետալներից յուրաքանչյուրն ունեցել է իր ուրույն երանգը փողոցի ճարտարապետա֊գեղարվեստական ձևավորման և առտահայտչականության մեջ։ 


== Տվյալներ ==
Համաձայն 1906-1911 թթ հատակագծի՝ փողոցի երկարությունը Շարիաթի փողոցից մինչև Բժշկական (ներկայումս՝ Թումանյան) փողոց եղել է 790 մ, լայնությունը՝ 10,5 մ։ Ներկայումս սկսվում է Մովսես Խորենացու փողոցից, ձգվում հյուսիսարևելյան ուղղությամբ, հատում Ամիրյան, Փավստոս Բուզանդի, Արամի, Պուշկինի, Հին Երևանցու փողոցները, հասնում Թումանյան փողոց։


== Նշանակալի օբյեկտներ ==
Փողոցում են գտնվում.

«Վիլլա Դելենդա» հյուրանոցը (նախկինում՝ Մնացականյան եղբայրների բնակելի տուն պատմամշակութային շինությունը)
Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցը
Խուլ-համրերի մշակույթի և սպորտի հանրապետական պալատը («Կիլիկիա» մարզադահլիճ)
Երևանում Իտալիայի հյուպատոսությունը
«Սահմանադրական իրավունք միություն» կուսակցությունը (խորհրդային տարիներին այդ շենքում տեղակայված էր Հայպետֆիլհարմոնիան)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
Երևան քաղաքի քաղաքային նշանակության փողոցների ցանկ
Սերգեյ Ավագյան,  Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ։
Կոստիլիոլե Սալուցո

Կոստիլիոլե Սալուցո (իտալ․՝Costigliole Saluzzo), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3294 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 220 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 15 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12024։ Հեռախոսային կոդ՝ 0175։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Սանտ Անտոնիան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0175 230121
Էլեկտրոնային հասցե՝ info@comune.costigliolesaluzzo.cn.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.costigliolesaluzzo.cn.it/
Նորաշեն (Արարատի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նորաշեն (այլ կիրառումներ)Նորաշեն (նախկին անվանումը՝ Դվին Քուրդքենդ), գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանում, Արտաշատ քաղաքից մոտ 6 կմ հյուսիս-արևելք։


== Պատմություն ==
Գյուղը հիմնադրվել է 1873 թվականին։ Նախկինում ունեցել է Դվին Քյուրդքենդ, Դվին Քրդական, Դվին Քյուրդուքենդ, Նորաշեն Վերին, Քուրդիքենդի Վերին անվանումները։ Նոր անվանումը պայմանավորված է Այրարատ աշխարհի Մազազ գավառի Նորշեն բնակավայրի հետ։
Գյուղը տեղադրված է Արարատյան դաշտում, ծովի մակարդակից գտնվում է 910 մ բարձրության վրա։


== Կլիման ==
Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։


== Բնակչություն ==
Ըստ Հայաստանի 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ Նորաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 3034, առկա բնակչությունը՝ 2965 մարդ։ Հիմնադրման պահից մինչ օրս բնակեցված է եղել հիմնականում հայերով։
Նորաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.


== Տնտեսություն ==

Գյուղն ունի առկա 892 տնտեսություն, հանրակրթական և երաժշտական դպրոց, մանկապարտեզ, բուժկետ, կապի հանգույց։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 856 հա։ Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործվում են որպես պտղատու և խաղողի այգիներ, համապատասխանաբար կազմելով 172 հա և 137 հա։ Վարելահողերը զբաղեցնում են մոտ 178 հա։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են խոշոր և մանր եղջերավոր անասնաբուծությամբ, անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։
Արդյունաբերության ոլորտում զարգացած է սննդի արդյունաբերությունը։ Գյուղում կա Գինու կոմբինատ։


== Տես նաև ==
Նորաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արարատի մարզպետարան Archived 2012-04-13 at the Wayback Machine.
Դուվանկա (այլ կիրառումներ)

Դուվանկա, կարող է վերաբերել՝

Դուվանկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում
Դուվանկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում
Գյուստավ Կորիոլիս

Գյուստավ Գասպար Կորիոլիս (ֆր.՝ Gaspard-Gustave de Coriolis, մայիսի 21, 1792(1792-05-21)[…], Փարիզ - սեպտեմբերի 19, 1843(1843-09-19)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի ճարտարագետ, մեխանիկ, Փարիզի ԳԱ ակադեմիկոս (1836)։
Ավարտել է Պոլիտեխնիկական դպրոցը (1812)։ 1816 թվականից նույն դպրոցում տեսական մեխանիկա է դասավանդել, իսկ 1838 թվականից եղել է դպրոցի դասընթացների ղեկավար։ Տվել է հարաբերական շարժման տեսության վերջնական ձևակերպումը՝ մտցնելով այսպես կոչված Կորիոլիսի ուժ և Կորիոլիսի արագացում հասկացությունները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кориолис // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Վեշչևո (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Վեշչևո (ռուս.՝ Вещево), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1891 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
SATA Air Açores

SATA Air Açores Պորտուգալիայի ավիաընկերություններց է, որի գրասենյակը գտնվում է Պոնտա Դելգադայում (Ազորյան կղզիներ)։ Ավիաընկերությունը իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ, բեռնափոխադրումներ Ազորյան կղզիների օդանավակայաններում։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1941 թվականին։


== Պատմություն ==
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1941 թվականի օգոստոսի 21-ին։ Առաջին չվերթը իրականացվել է 1947 թվականին, ինքնաթիռը վայէջք է կատարել Սանտա Մարիա օդանավակայանում, Beechcraft ինքնաթիռով։ 1969 թվականին Նորդել օդանավակայանը դարձավ բազայական օդանավակայան, նույն տարի ավիաընկերությանը անվանեցին SATA Air Açores։


== Չվերթը ==
2014 թվականի հունվարի 17-ին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ օդնավաերից՝


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ավիաընկերության պաշտոնական կայք
Պատանդներ (ֆիլմ, 2017)

«Պատանդներ», ռեժիսոր Ռեզո Գիգինեիշվիլիի ռուս-վրացական դրամատիկական ֆիլմը։ Պրեմիերան Ռուսաստանում կայացել է  2017 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ Ֆիլմը նկարահանվել է իրական իրադարձությունների հիման վրա։
Ֆիլմը նկարահանվել է վրացերենով, իսկ գլխավոր դերերը կատարել են վրացի դերասանները։
Ֆիլմը ցուցադրվել է Բեռլինի կինոփառատոնում՝ «Պանորամա» ծրագրի շրջանակներում, իսկ «Կինոտավրում» արժանացել է երկու մրցանակի՝ Լավագույն ռեժիսուրայի և Լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են 1983 թվականին Վրաստանում։ Սյուժեի կենտրոնում ապահովված ընտանիքների ներկայացուցիչներ 6 տղաներից ու աղջիկներից բաղկացած ընկերախումբն է։ Նրանք ծրագրել են ինքնաթիռի առևանգում, որպեսզի փախչեն «երկաթե վարագույրից» այն կողմ։
Սակայն ամեն ինչ ընթանում է ոչ ըստ պլանի, և առևանգման փորձը վերածվում է արյունալի կոտորածի, որտեղ ահաբեկիչներն սպանում են 5 մարդու, 12 ուղևոր մնում են հաշմանդամ, իսկ Տու-134 չվերթի ևս 50 ուղևոր հոգեբանական տրավմա են ստանում։ Փրկված տղամարդ ահաբեկիչները դատապարտվել են պատժի առավելագույն չափի։


== Դերերում ==


== Քնադատություն ==
Ֆիլմը ձախողվել է վարձույթում և բացասաբար է գնահատվել քննադատների կողմից։


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Леонид Павлючик. Куда прилетел рейс № 6833
Антон Долин. «Заложники»: Жертвы — все Archived 2021-02-14 at the Wayback Machine.
(8775) Քրիստատա

(8775) Քրիստատա (անգլ.՝ Cristata), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,40384 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1007 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,707 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1361,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264451 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,97° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8775) Քրիստատա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (185701-185800)

Աստերոիդների ցանկ (185601-185700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (185801-185900)
 Աստերոիդների ցանկ (185601-185700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (185801-185900)
Բայջու Բավրա

Բայջու Բավրա (հինդի՝ बैजू बावरा, Baiju Bawra), ռեժիսոր Վիջա Բհատի հնդկական, սև-սպիտակ երանգավորմամբ, երաժշտական ֆիլմ-դրամա։
Ֆիլմը դրական արձագանքների է արժանացել քննադատների կողմից, կոմերցիոն առումով հաջողակ էր և գլխավոր դերասանների համար հաջող կարիերայի սկիզբ էր։ Մինա Կումարին «Filmfare Awards» կինոփառատոնի «Լավագույն դերասան» անվանակարգում ստացել է իր չորս մրցանակներից առաջինը, իսկ կոմպոզիտոր Նաուշադը ստացել է իր միակ մրցանակը՝ «Tu Ganga Ki Mauj» երգի համար։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը հիմնված է հին հնդկական առասպելի վրա, որի հերոսները պալատական երաժիշտ Թանսենն ու ժողովրդական երգիչ Բայջուն են։ 
Աքբար Մեծի օրոք, երբ Բայջուն դեռ երեխա էր, նրա հայրը մահացել է Թանսենի հետ ծեծկռտուքի ժամանակ, ով թույլ չէր տալիս նրան երգել։ Մահից առաջ հայրն ստիպում է տղային խոստանալ, որ վրեժխնդիր կլինի Թանսենից։


== Դերերում ==


== Պարգևներ ==
«Filmfare Awards» մրցանակ
1954 թվական, մրցանակ՝ «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում (Մինա Կումարի)
1954 թվական, «Լավագույն հնչյունային ռեժիսոր» անվանակարգում (Նաուշադ)


== Սաունդթրեք ==
Բոլոր երգերի տեքստերի հեղինակն է Շակիլոմ Բադայունի, բոլոր երգերի հեղինակն է՝ Նաուշադ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Байджу Бавра»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Байджу Бавра»(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
Տավականովո

Տավականովո (ռուս.՝ Таваканово, բաշկիրերեն՝ Тәүәкән), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 521 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Միներալ (խումբ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միներալ (այլ կիրառումներ)Միներալ - հայկական ռոք-խումբ է, կազմավորվել է 1989 թվականին Ջերմուկում, 1998 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ Խմբի անդամ Ավո Ավետիսյանի անժամանակ մահվանից հետո, Միներալ խումբը մի քանի տարվա դադարից հետո, հետագայում նորից վերսկսեց իր գործունեությունը։ 1992 թվականին արցախյան պատերազմի տարիներին, Լաչինի գրավումից անմիջապես հետո, համերգներով հանդես են եկել Արցախում։ 2002 թ. խումբը ստեղծել է ստուդիա։ 2007-ին խումբը թողարկեց «The Donkey», իսկ 2008-ին «Satisfaction» ալբոմները։ 2009 թվականի նոյեմբերի 24-ին Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնում տեղի ունեցավ խմբի 20-ամյակին նվիրված հոբելյանական համերգը։


== Կազմը ==
Լևոն Հայրապետյան՝ վոկալ, կիթառ
Լևոն Սիմոնյան՝ սոլո կիթառ
Սպարիկ Սարգսյան
Հովակիմ Ոսկանյան՝ բաս կիթառ
Արամ Գեդեոնյան՝ հարվածային (ծնվել է 1972 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Ջերմուկ քաղաքում։ 1990-95 թթ սովորել է Երևանի Ճարտարապետաշինարարական ինստիտուտում։ 1989 թվականիցից հանդես է գալիս «Միներալ» ռոք-խմբում (հայ երաժիշտ, հնչյունային ձևավորող)։)


== Սկավառակագրություն ==
2007 - «The Donkey»
2008 - «Satisfaction»


== Տեսահոլովակներ ==
2007 - «Երգող նյութ»
2007 - «Դե արի»
2009 - «Ես գիտեի քեզ»
2009 - «Քամիների պես»
2009 - «Էշը»
2009 - «Ստվեր»
2009 - «Ցոլան»
2009 - «Պոետներ»


== Արտաքին հղումներ ==
Խմբի պատմությունը
(6574) Գվիշիանի

(6574) Գվիշիանի (անգլ.՝ Gvishiani), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի օգոստոսի 26-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,403581 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7539 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,0533 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2293,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,156964 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 17,7° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6574) Գվիշիանի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ածանցում

Ածանցում, բառակազմության եղանակ, երբ հիմնական ձևույթին, արմատին կամ բառին բառակազմական երկրորդական ձևույթ՝ ածանց, ավելացնելով՝ կազմվում է բառ (նոր բառ)։ Նախածանց ավելացնելու դեպքում այն կոչվում է նախածանցում (օրինակ՝ ան+վախ - անվախ), վերջածանցի դեպքում՝ վերջածանցում (օրինակ՝ համառ + ություն - համառություն), իսկ երբ ածանցը ներմուծվում է արմատի մեջ՝ միջածանցում (օրինակ՝ պ+լ+ոկել - պլոկել)։
Ածանցը, կցվելով բառարմատին կամ հիմքին, փոխում է նրա իմաստը, կազմում է նոր բառ, նոր իմաստով. ածանցման շնորհիվ լեզվում եղած բառերից ստեղծվում են նորանոր բառեր, որոնք հարստացնում են լեզվի բառային կազմը։
Բառի՝ մինչև ածանցն ընկած մասը (վերջածանցման դեպքում) կամ ածանցից հետո ընկած մասը (նախածանցման դեպքում) կոչվում է ածանցող կամ սերող հիմք։ Վերջինս կարող է լինել՝

պարզ, երբ ներկայանում է մեկ հիմնական ձևույթով (օրինակ՝ խնձոր-ենի, ան-կարգ, սիր-ելի և այլն),
բաղադրյալ, երբ իր կազմում ունի մեկից ավելի ձևույթներ, ընդ որում՝ բաղադրյալը կարող է լինել՝
ածանցավոր (օրինակ՝ սկզբունք-ային, լուսավոր-ություն, գլխավոր-ել),
բարդ (օրինակ` ան-կարգապահ, տպագր-ություն և այլն),
բարդածանցավոր (օրինակ` անկարգապահ-ություն, հայերենագիտ-ություն և այլն)։Ածանցումը կարող է իրացվել մեկ ածանցով (մենածանցում) և մեկից ավելի ածանցներով (բազմածանցում), օրինակ` բան-ավոր, ամենա-համառ, աշխատ-անք-ային, գր-ական-ություն։ Երկրորդ դեպքում կարող է գոյանալ աստիճանակարգություն, համապատասխանաբար` մենածանց, երկածանց, եռածանց և այլ կարգերով, օրինակ` սկզբ+ունք - սկզբունք+ային - սկզբունքայն+ություն - ան+սկզբունքայնություն։ Առաջին աստիճանում ածանցող հիմքն է` սկզբ-, երկրորդում` սկզբունք-, երրորդում` սկզբունքայն-, չորրորդում` -սկզբունքայնություն։ Դրանք համապատասխանաբար կոչվում են առաջնային հիմք, երկրորդային, երրորդային և այլն։ Առաջնային հիմքը կոչվում է նաև նախատիպ հիմք (նախահիմք, բացարձակ հիմք)։ Նշված բոլոր հիմքերն իրենց հերթին ածանցման տվյալ աստիճանում ածանցող հիմքեր են։
Ածանցող հիմքը կարող է`

համընկնել արմատի, հիմնական ձևույթի հետ (արմատական հիմք), օրինակ` գիր-ք, հակա-գրոհ, սեր-ունդ և այլն,
սերել բառակապակցական բաղադրություններից, կայուն բառակապակցություններից, օրինակ` փոքրասիական, հարավարևելյան, միջինարևելյան և այլն,
ներկայանալ ձևաբանորեն կամ հնչյունաբանորեն վերակազմավորված և կամ հնչյունաբանորեն-հնչյունաբանորեն վերակազմավորված տարբերակներով, օրինակ` կին - կանացի, գարուն - գարնանային, յոթ - յոթանասուն, ասացող, գնացք և այլն։


== Տես նաև ==
Ածանց
Նախածանց
Վերջածանց
Միջածանց
Բառակազմություն


== Աղբյուրներ ==
Ա. Սուքիասյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 2008, էջ 253-259։
Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, 1987, էջ 18-20։


== Գրականություն ==
Ս. Գալստյան, Ածանցումը և ածանցները ժամանակակից հայերենում, Երևան, 1978։
Մ. Աբեղյան, Հայոց լեզվի տեսություն, Երևան, 1965։
Մայքլ Բրաուն (աստղագետ)

Մայքլ Բրաուն (անգլ.՝ Michael E. Brown, հունիսի 5, 1965(1965-06-05), Հանթսվիլ, Ալաբամա, ԱՄՆ), մոլորակագիտության պրոֆեսոր Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում,  2003  թվականից։
Ավելի վաղ՝ 2002-2003-ական թվականներին  Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում  ասպիրանտ պրոֆեսոր էր  (անգլ.՝ associate professor), իսկ 1997-2002-ական թվականներին՝ դոցենտ (անգլ.՝ associate professor)
2012 թվականին Կոյպերի գոտու օբյեկտների  բացահայտման և նկարագրման համար պարգևատրվել է Կավլիի մրցանակով։
Մայքլ Բրաուն անվանում են «Մարդ, ով սպանլ է Պլուտոնը», քանի որ հենց նրա նախաձեռնությամբ Պլուտոնը զրկվեց մոլորակի կոչումից։ 2010 թվականին Բրաունը գրեց «ինչպես ես սպանեցի Պլուտոնին և ինչու՞ էր դա անխուսափելի» գիրքը։
2016 թվակիանին Մայքլ Բրաունը, Կոնստանտին Բատգինը և նրանց գործընկերները Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտից ենթադրում էին, որ Արեգակնային համակարգում գոյություն ունի իններորդ մոլորակ ։ Բրաունը այդ մոլորակի առկայության  հավանականությունը գնահատել է  90 %։


== Տես նաև ==
Իններորդ մոլորակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Браун Майкл. Как я убил Плутон и почему это было неизбежно = How I Killed Pluto and Why it Had it Coming / переводчик։ Дарья Григорьева. — Карьера Пресс, 2012. — 368 с. — 2500 экз. — ISBN 978-5-904946-33-3.


== Արտաքին հղումներ ==
Մայքլ Բրաունի անձնական էջը(անգլ.)
How I Killed Pluto and Why It Had It Coming. Видеолекция
Հավլիչկուվ Բրոդի շրջան

Հավլիչկուվ Բրոդի շրջան (չեխ․՝ Okres Havlíčkův Brod), շրջան Չեխիայի Վիսոչինայի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Հավլիչկուվ Բրոդ քաղաքը։ Տարածքը 1264,95 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թվականի տվյալներով կազմում է 94 915 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 120 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեխտուսի

Լեխտուսի (ռուս.՝ Лехтуси, ֆիններեն՝ Lehtoinkylä), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բաբաչայ (գետակ, Միջերկրական ծովի ավազան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաբաչայ (այլ կիրառումներ)Բաբաչայ, գետակ Միջերկրական ծովի ավազանում՝ Կիլիկիայում։ Ծով է թափվում նրա արևելյան կողմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Գորյանի (այլ կիրառումներ)

Գորյանի, կարող է վերաբերել՝

Գորյանի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Գորյանի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Գորյանի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Գորյանի - գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բառի շրջանում
Նովո-Պոկրովսկոե (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)

Նովո-Պոկրովսկոե (ռուս.՝ Ново-Покровское), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 48 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իբիտիարա

Իբիտիարա  (պորտ.՝ Ibitiara), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Յուգա Բարիա մարզում։ Մտնում է Ժեկիե գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 12 572 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 748,846 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 7,2 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 20.177.149,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.502,17 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,656 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Vores Øl

Vores Øl, առաջին բաց կոդով գարեջուրը։
Բաղադրատոմսը հրապարակված է Creative Commons Attribution — Share Alike 2.0 արտոնագրով։ Գարեջուրը ստեղծվել է Կոպենհագենի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ինստիտուտի ուսանողների կողմից, Superflex կոչվող նկարիչների խմբի հետ միասին` նպատակ ունենալով հասարակությանը ցույց տալ, որ open source-ի սկզբունքները կարող են կիրառվել ոչ միայն թվային աշխարհում, այլ նաև նյութական ապրանքների արտադրության մեջ։
Առաջին 100 լիտր մուգ գարեջուրը, որը ուսանողները եփում էին դպրոցական սրճարանում, անվանվել է «Տարբերակ 1.0», որն արդեն ակնարկում էր, որ արտադրանքը դեռ զարգանալու է։ Դրանից հետո բաղադրատոմսում փոփոխություններ են ավելացվել, որից հետո կայք է բացվել։ Նրանք խոստովանել են, որ խումբը միայն սահմանափակ փորձ է ունեցել գարեջրի արտադրության մեջ և բաղկացած չի եղել գարեջրի գուրուներից։ Ի սկզբանե տնային գարեջրագործների համայնքը դժգոհել է գործընթացի նկարագրության և բաղադրիչների որակից։ Դիտողությունները կայացել են նրանում, որ նշված չի եղել, թե որքա՞ն ջուր պետք է օգտագործվի խյուսում, ի՞նչ տեսակի խմորիչ պետք է օգտագործվի, արտադրված գարեջրի տեսակը (բացառությամբ մուգ գարեջրի), արդյոք օգտագործվե՞լ է գայլուկ, համային հավելումներ կա՞ն, ինչպիսի՞ն պիտի լինի գարեջրի համը։
Չնայած Vores øl-ի առաջին բաղադրատոմսը որոշակի տեխնիկական քննադատություն է առաջացրել, այն անընդհատ թարմացվել է, իսկ հայտնաբերված թերությունները՝ շտկվել։ Այն լավ է ընդունվել Ռիչարդ Սթոլմանի, Կորի Դոկտորուի, Լոուրենս Լեսիգի կողմից։
Այս պահին գարեջուրը հասել է 4.1 տարբերակի։


== Տես նաև ==
OpenCola


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
FREE BEER (անգլ.) — форк Vores Øl
В Дании выпущено пиво с открытыми исходникамиVores Øl-ի հին Էջեր

Оставшаяся страница сайта Vores Øl
Vores Øl (архив страницы) (անգլ.) (оригинальный адрес)
рецепт Vores Øl (архив страницы) (անգլ.) (оригинальный адрес)
Անտոնովիչի (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անտոնովիչի (այլ կիրառումներ)Անտոնովիչի (ռուս.՝ Антоновичи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շպիրնի (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)

Շպիրնի (ուկրաիներեն՝ Шпирни), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շպիրնի գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,234 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,64 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օնտարիոյի գեղարվեստի պատկերասրահ

Օնտարիոյի գեղարվեստի պատկերասրահ (անգլ.՝ Art Gallery of Ontario) - պատկերասրահ է Տորոնտո քաղաքում։ Հյուսիսային Ամերիկայում ամենամեծ պատկերասրահներից է։ Ունի մոտավորապես 45000մ² ցուցադրական տարածք։ Ցուցադրվում է երեք հիմնական հավաքածու՝ կանադական արվեստ, եվրոպական գեղանկար և Հենրի Մուրի քանդակները։


== Անվան պատմություն ==
Պատկերասրահը հիմնվել է 1900 թվականին և կրում էր «Տորոնտոյի գեղարվեստի թանգարան» անունը։ 1919 թվականին վերանվանվեց՝ «Տորոնտոյի գեղարվեստի պատկերասրահ»-ի, իսկ ներկայիս անունը ստացավ 1966 թվականին։


== Հավաքածուներ ==
Պատկերասրահը ընդհանուր առմամբ 68000 արվեստի նմուշ ունի։ Եվրոպական արվեստը ներկայացնում են Ռեմբրանդտի, Պիտեր Բրեյգել Ավագի, Տինտորետտոյի, Ֆրանս Հալսի, Վան Գոգի, Մոնեյի, Էդգար Դեգայի, Պոլ Գոգենի, Ռենուարի և Պիկասոյի գործերը։
Անգլիացի քանդակագործ Հենրի Մուրի քանդակները առանձին բաժնում են։ Այստեղ նրա աշխարհի ամենամեծ հավաքածուն է։ Մուրի «Երկու մեծ ֆորմաները» (Two Large Forms (1966–1969)) գործը զարդարում է Օնտարիոյի գեղարվեստի պատկերասրահի հյուսիսային ճակատը։


== Արտաքին հղումներ ==
Վահրամ Մանկունի

Վահրամ Մանկունի (1846, Բուրսա, Օսմանյան կայսրություն - 1920), հայ հոգևորական, մշակութային գործիչ։
Ծնվել է Թուրքիայի Բուրսա քաղաքում, կրթություն ստացել Կոստանդնուպոլսում։ Երկար տարիներ աշխատել է էջմիածնի հոգևոր կենտրոնում՝ Գևորգ Դ Կաթողիկոսի մոտ։ Բազմաթիվ հոդվածներ տպագրել «Արարատ» ամսագրում։ 1893 թ.-ին ձեռնարկել է Գևորգ Դ կաթողիկոսի կենսագրության շարադրմանը, որն ավարտել է 1916 թ.։ Աշխատությունը լույս է տեսել հետմահու, Փարիզում, 1933 թ.ին՝ «Գևորգ Դ և իր ժամանակը» խորագրով։


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմիտասի նամակը Վահրամ Մանկունուն 1907, 23/10 սեպտեմբերի, Բեռլին
Դեկտեմբերի 6

Դեկտեմբերի 6, տարվա 340-րդ (նահանջ տարիներին՝ 341-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 25 օր։


== Դեպքեր ==
1958՝ Հայաստանի գերագույն խորհրդի հրամանագրով Միկոյանի շրջանը և համանուն ավանը վերանվանվեցին Եղեգնաձոր։
2015 - Հայաստանում տեղի ունեցավ սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվե։


== Ծնունդներ ==
1778 - Ժոզեֆ Լուի Գեյ-Լյուսակ, ֆրանսիացի ֆիզիկոս և քիմիկոս (մ. 1850)։
1942 - Փեթեր Հանդքե, ավստրիացի գրող, դրամատուրգ և թարգմանիչ
1958 - Նիկ Պարկ, բրիտանացի մուլտիպլիկատոր։
1981 - Ֆեդերիկո Բալցարետտի, իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան


== Մահեր ==
1882 - Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցի (Քերեստեճյան), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1866-ից։
1956 - Դերենիկ Դեմիրճյան, հայ ականավոր գրող, ակադեմիկոս (ծ. 1877)։
1970 - Ռուբեն Աղաբաբյան, հայ բանաստեղծ, ճարտարապետ, ճարտարապետության դոկտոր, պրոֆեսոր (ծ. 1911)։
1983 - Ումբերտո Էլիա Տեռաչինի,իտալական բանվորական շարժման գործիչ
1985 - Միքայել Շաթիրյան, հայ արձակագիր, դրամատուրգ (ծ. 1916)
2002 - Ռուզան Քյուրքչյան, հայ քանդակագործ
2014 - Լավրենտի Բարսեղյան, հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր


== Տոներ ==
 Ֆինլանդիա՝ Անկախության տոն
Բանկ (ֆիլմ, 2001)

«Բանկ» (անգլ.՝ The Bank), 2001 թվականի ավստրալիական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռոբերտ Քոննոլին։ Գլխավոր դերերը կատարել են Դևիդ Ուենեմը և Էնթոնի Լապալյան։


== Սյուժե ==
Տաղանդավոր մաթեմատիկոս Ջիմ Դոյլը (Դևիդ Ուենեմ) մշակում է բանաձև, որը կազմելու է ֆոնդային շուկայի տատանումների անսխալ կանխատեսումներ։ Ընդ որում, նա պետք է ընտրություն կատարի՝ աստիճանաբար ինքնուրույն մշակել բացվող հեռանկարները կամ միանգամից օգտագործել անսկզբունքային բանկիր Ռեյլիի (Էնթոնի Լապալիա) հնարավորությունները։


== Դերերում ==
Դեյվիդ Ուենեմ - Ջիմ Դոյլ
Էնթոնի Լապալյա - Սիմոն Ռեյլի
Միտչել Բուտել - Սթիվեն
Գրեգ Սթոուն - Թոդ Հեյս
Կազուհիրո Մուրոյամա - Տոշիո
Սթիվեն Լիդեր - Բիլլի
Վինսենթ Ջիլ - շերիֆ


== Քննադատություններ ==
Ֆիլմն արժանացել է խառը արձագանքների։ Rotten Tomatoes-ի կայքում ֆիլմին տրվել է  5.8 / 10 միջին վարկանիշ։ The New York Post-ը ֆիլմին տվել է 1.5/4 աստղ։ Urban Cinefile ավստրալիական կայքում երեք գրախոսներ ֆիլմին դրական գնահատական են տվել։ Los Angeles Times-ի գրախոսականը հայտարարել է, որ «Քոնոլլին միանգամայն կարող էր ստեղծել ավելի կենդանի և հետաքրքիր ֆիլմ՝ ավելի վառ ու հետաքրքիր կերպարներով»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բանկ(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Արման Աղաջանյան

Արման Սերգեյի Աղաջանյան (դեկտեմբերի 13, 1973(1973-12-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ),  հայ կինոռեժիսոր, երգիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, Երևանում։ Եղել է ընտանիքի հինգերորդ զավակը։ 1989 թվականին ավարտել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնին կից ստուդիան։ 1990-1995 թվականներին աշխատել է նույն թատրոնում՝ որպես դերասան։ 1992-1997 թվականներին սովորել է ջազ քոլեջում, միաժամանակ՝ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետի կինոռեժիսուրայի բաժնում։ Ուսանել և աշխատել է նաև Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում։ 
Ձայնագրել և թողարկել է երկու ձայնասկավառակ՝ որպես «Կասկադ ֆոլկ եռյակ» խմբի անդամ և մեկ անհատական ձայնասկավառակ՝ հայ երգարվեստի լավագույն ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։ Որպես ռեժիսոր արտադրել է ավելի քան երեսուն երաժշտական և գովազդային հոլովակ։ 1997 թվականից տեղափոխվել և բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ի Նյու Յորք քաղաքում, իսկ 2003 թվականից տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ մինչ այսօր զբաղվում է կինեմատոգրաֆիայով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բենեֆիս. Արման Աղաջանյան, Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն
(6544) Ստիվենդիկ

(6544) Ստիվենդիկ (անգլ.՝ Stevendick), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,769482 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4654 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0735 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1683,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213849 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,39° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6544) Ստիվենդիկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կապրիխ

Կապրիխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Ալաշկերտ քաղաքից 55 կմ հարավ-արևմուտք։
Տարածքը լեռնային էր։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Զեմլյանսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

Զեմլյանսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝

Զեմլյանսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում
Զեմլյանսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպսկի շրջանում
Բոլշայա Օլշանկա (գյուղ, Կալինինսկի շրջան)

Բոլշայա Օլշանկա (ռուս.՝ Большая Ольшанка), գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Կալինինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 600 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
ՀՀ Էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարություն

Հայաստանի Հանրապետության Էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարություն, ՀՀ ԷԵԲՊՆ, Հայաստանի գործադիր իշխանության հանրապետական մարմին է, որը մշակում և իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության էներգետիկայի և բնական պաշարների կառավարման բնագավառում։
2019 թվականին կառավարության օպտիմալացման  արդյունքում միավորվել է Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության հետ։


== Ընդհանուր տեղեկատվություն ==
Մտցված է Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության մեջ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ամերիկայի բանկի աշտարակ (Լոս Անջելես)

Ամերիկայի բանկի աշտարակ (Լոս Անջելես) (անգլ.՝ U.S. Bank Tower Library Tower, First Interstate World Center) Լոս Անջելեսի (Կալիֆոռնիա) գործարար կենտրոնում գտնվող բանկ։


== Նկարագրություն և պատմություն ==
Հանդիսանում է ԱՄՆ-ի 12-րդ ամենաբարձր շինությունը, Չիկագոյի արևմտյան հատվածի ամենաբարձր երկնաքերը, ինչպես նաև Կալիֆոռնիայի ամենաբարձր շինությունը։ Շենքի տանիքին գտնվում է ուղղաթիռի համար նախատեսված վայրէջքի հարթակ, այս առումով այն աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերն է։ Շինության բարձրությունը 310 մետր է։ Երկնաքերը գտնվում է բարձր սեյսմիկ ակտիվության գոտում, դրա համար էլ նախագծով նախատեսվել է շինության լրացուցիչ ամրություն, ինչը թույլ է տալիս դիմակայել Ռիխտերի սանդղակով մինչև  8,0 մագնիտուտով  երկրաշարժի։ Շենքն ունի 73 հարկ և երկհարկանի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի։ Երկնաքերի շինարարությունը սկսվել է  1987 թվականին, ավարտվել է 1989 թվականին։ Նախագծի հեղինակը Հենրի Կոբն ու  «Pei Cobb Freed & Partners» ճարտարապետական ընկերությունն է։ Ծախսվել է  350 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ Սա Լոս Անջելեսի ամենաճանաչված երկնաքերերից է։


== Ծանոթագրություններ ==