Ալեքսանդրի ճակատամարտը (նկար)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իսոսի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)«Ալեքսանդրի ճակատամարտը» (գերմ.՝ Die Alexanderschlacht), Վերածննդի դարաշրջանի գերմանացի գեղանկարիչ, փորագրիչ և շինարար Ալբրեխտ Ալթդորֆերի նկարներից։ Կտավը նկարիչը վրձնել է 1529 թվականին։ Նկարը հայտնի է նաև «Իսոսի ճակատամարտ» անվանումով։ Յուղաներկով արված նկարի չափերն են 158.4 × 120.3 սմ։ Այսօր «Ալեքսանդրի ճակատամարտը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Հին պինակոտեկում՝ Մյունխենում (Գերմանիայում)։


== Նկարագիր ==
«Ալեքսանդրի ճակատամարտը» ստեղծագործությունը Ալբրեխտ Ալթդորֆերը նկարել է 1529 թվականին։ Նկարի պատվիրատուն Բավարիայի հերցոգ Վիլհելմ IV էր։ Նկարի սյուժեի համար հիմք է ծառայել հին աշխարհի պատմական մի դեպք, որը կապված է Ալեքսանդր Մակեդոնացու և  Դարեհ III Աքեմենյանի հետ։ Կտավում պատկերված է մակեդոնական և պարսկական բանակների միջև ճակատամարտի տեսարանը։ Ալթդորֆերը ստեղծագործության մեջ վրձնել է իր դարաշրջանին բնորոշ զենք ու զրահ։
«Ալեքսանդրի ճակատամարտը» նկարի առաջին պլանում, ներքևի հատվածում պատկերված են մակեդոնացիներն ու պարսիկները։ Մակեդոնացիներին կարելի է տարբերակել սպիտակաերկնագույն զենքուզրահով։ Պարսիկները հադերձավորված են կարմիր զգեստներով, ոմանց վրա կարելի է տեսնել նաև չալմա։


== Առանձնահատկություններ ==
Ալբրեխտ Ալթդորֆերի կողմից ստեղծված «Ալեքսանդրի ճակատամարտը» նկարում առանձնահատուկ դեր է խաղում մայր մտնող արեգակն ու դուրս ելնող լուսնի մահիկը։ Նկարի կենտրոնական հատվածում երևում է Դարեհ III Աքեմենյանի մարտակառքը, որին հետապնդում է Ալեքսանդր Մակեդոնացին։ Ստեղծագործության ահյակ հատվածում վեր է հառնում մի լեռ, որի վրա տեսանելի է ամրոցը։ Հետին պլանում նկարված է Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածն ու Կիպրոս կղզին։ Դրանից մի փոքր հեռու Կարմիր ծովն է, իսկ աջ կողմում Ալբրեխտ Ալթդորֆերը պատկերել է Եգիպտոսը Նեղոսի դելտայով, որը կարելի է ճանաչել յոթ բազուկներով։

Օդում, ազատության մեջ փողփողում է լատինատառ գրությամբ մի ցուցանակ։ Վերջինիս վրա գրված է հետևյալ նախադասությունը. Հայերեն թարգմանությամբ այն հնչում է այսպես.
Ալեքսանդր Մեծը հաղթեց վերջին Դարեհին, այն բանից հետո, երբ սպանվեցին 100000 պարսկական հետևակներ և ավելի քան 10000 հեծյալներ։ Գերի են վերցվել Դարեհ արքայի մայրը, կինը և երեխաները. այդ ժամանակ Դարեհը թաքնվում էր 1000 հեծյալների հետ:


== Պատմություն ==
Նկարի պատվիրատուն Բավարիայի հերցոգ Վիլհելմ IV էր, ով հղացել էր նաև ութ այլ նկարներ՝ անտիկ աշխարհի պատերազմների տեսարաններ պատվիրելու համար։
1800 թվականին ֆրանսիացի զինվորների կողմից մյունխենյան նկարների ամբողջ հավաքածուն՝ շուրջ յոթանասուն ստեղծագործություններ, գողացվում և տարվում է Ֆրանսիա։ «Ալեքսանդրի ճակատամարտը» ստեղծագործությունը խիստ հավանում է Նապոլեոն Բոնապարտը։ Այն երկար ժամանակ կախված մնաց Փարիզի արվարձանային Սեն Կլու պալատի լոգասենյակում։ Այստեղ 1814 թվականին կտավը նկատեցին պրուսական զորքերը և տեղափոխեցին Գերմանիա։
«Ալեքսանդրի ճակատամարտը» ստեղծագործությունը համարվում է Հյուսիսային Վերածննդի նախակարապետ աշխատանքներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Alte Pinakothek. Summary Catalogue. Edition Lipp, 1986. ISBN 3-87490-701-5.
Ansell Florence J. (2008)։ The Art of the Munich Galleries։ Read Books։ ISBN 1-4437-5543-5 
Bosworth A. B. (1993)։ Conquest and empire: the reign of Alexander the Great։ Cambridge University Press։ ISBN 0-521-40679-X 
Bryant Joseph M. (1996)։ Moral codes and social structure in ancient Greece: a sociology of Greek ethics from Homer to the Epicureans and Stoics։ SUNY Press։ ISBN 0-7914-3042-1 
Buckley Terry (1996)։ Aspects of Greek history, 750–323 BC: a source-based approach։ Routledge։ ISBN 0-415-09958-7 
Campbell Gordon (2007)։ The Grove encyclopedia of classical art and architecture, Volume 1։ Oxford University Press։ ISBN 0-19-530082-3 
Clanton Dan W. (2006)։ The good, the bold, and the beautiful: the story of Susanna and its Renaissance interpretations։ Continuum International Publishing Group։ ISBN 0-567-02991-3 
Clark Kenneth (2007)։ Landscape Into Art։ READ BOOKS։ ISBN 1-4067-2824-1 
Corvisier André, Childs John (1994)։ A dictionary of military history and the art of war։ Wiley-Blackwell։ ISBN 0-631-16848-6 
Cuneo Pia F. (1998)։ Art and politics in early modern Germany: Jörg Breu the Elder and the fashioning of political identity, ca. 1475–1536։ Brill Publishers։ ISBN 90-04-11184-0 
Davis Kathleen (2008)։ Periodization and sovereignty: how ideas of feudalism and secularization govern the politics of time։ University of Pennsylvania Press։ ISBN 0-8122-4083-9 
De Sélincourt Aubrey (1971)։ The campaigns of Alexander։ Penguin Classics։ ISBN 0-14-044253-7 
Earls Irene (1987)։ Renaissance art: a topical dictionary։ Greenwood Publishing Group։ ISBN 0-313-24658-0 
Hagen Rose-Marie, Hagen Rainer (2003)։ What great paintings say, Volume 1։ Taschen։ ISBN 3-8228-2100-4 
Hamilton J. R. (1974)։ Alexander the Great։ University of Pittsburgh Press։ ISBN 0-8229-6084-2 
Hanawalt Barbara, Kobialka Michal (2000)։ Medieval practices of space։ University of Minnesota Press։ ISBN 0-8166-3544-7 
Heckel Waldemar (2002)։ The Wars of Alexander the Great: 336–323 BC։ Osprey Publishing։ ISBN 1-84176-473-6 
Heckel Waldemar, Yardley John (2004)։ Alexander the Great: historical texts in translation։ Wiley-Blackwell։ ISBN 0-631-22821-7 
Janson Horst W., Janson Anthony F. (2003)։ History of art: the Western tradition։ Prentice Hall PTR։ ISBN 0-13-182895-9 
Keane A. H. (2004)։ The Early Teutonic, Italian and French Masters։ Kessinger Publishing։ ISBN 1-4179-6301-8 
Kinzl Konrad H. (2006)։ A companion to the classical Greek world։ Wiley-Blackwell։ ISBN 0-631-23014-9 
Kleiner Fred S. (2008)։ Gardner's Art Through the Ages: A Global History։ Cengage Learning։ ISBN 0-495-11549-5 
Kleiner Fred S. (2009)։ Gardner's Art Through the Ages: The Western Perspective։ Cengage Learning։ ISBN 0-495-57364-7 
McKay Alexander G. (1998)։ Houses, villas, and palaces in the Roman world։ JHU Press։ ISBN 0-8018-5904-2 
Neilburg Michael S. (2001)։ Warfare in World History։ Routledge։ ISBN 0-203-46657-8 
Oman Charles (1976)։ The Sixteenth Century։ Taylor & Francis։ ISBN 0-8371-8118-6 
Polelle Mark R. (2007)։ Leadership: Fifty Great Leaders and the Worlds They Made։ Greenwood Publishing Group։ ISBN 0-313-34814-6 
Romm James S., Mensch Pamela (2005)։ Alexander the Great: selections from Arrian, Diodorus, Plutarch, and Quintus Curtius։ Hackett Publishing։ ISBN 0-87220-727-7 
Roskill Mark W. (1997)։ The languages of landscape։ Penn State Press։ ISBN 0-271-01553-5 
Russell Bertrand (2004)։ History of Western Philosophy։ Routledge։ ISBN 0-415-32505-6 
Sacks David, Murray Oswyn, Bunson Margaret (1997)։ A Dictionary of the Ancient Greek World։ Oxford University Press US։ ISBN 0-19-511206-7 
Savill Agnes (1990)։ Alexander the Great and his time։ Barnes & Noble Publishing։ ISBN 0-88029-591-0 
Silver Larry (June 1999)։ «Nature and Nature's God: Landscape and Cosmos of Albrecht Altdorfer»։ The Art Bulletin 81 (2): 194–214։ JSTOR 3050689։ doi:10.2307/3050689 
Smith William (1859)։ A dictionary of Greek and Roman antiquities։ Little, Brown, and Co 
Svanberg Jan (1999)։ «Vädersolstavlan i Storkyrkan – Det konsthistoriska sammanhanget»։ Sankt Eriks Årsbok 1999 – Under Stockholms himmel (Swedish) (1st ed.)։ Samfundet Sankt Erik։ էջեր 70–86։ ISBN 91-972165-3-4 
Stokstad Marilyn, Oppenheimer Margaret A., Addiss Stephen (2003)։ Art: a brief history։ Prentice-Hall։ ISBN 0-13-183689-7 
Summers David (2007)։ Vision, reflection, and desire in western painting։ UNC Press։ ISBN 0-8078-3110-7 
Warry John (1991)։ Alexander, 334–323 BC: conquest of the Persian Empire։ Osprey Publishing։ ISBN 1-85532-110-6 
Wood Christopher S. (1993)։ Albrecht Altdorfer and the Origins of Landscape։ Reaktion Books։ ISBN 0-948462-46-9 


== Արտաքին հղումներ ==
Altdorfers Alexanderschlacht
Altdorfers Alexanderschlacht Archived 2016-10-23 at the Wayback Machine.
Bemerkungen zur Alexanderschlacht Albrecht Altdorfers