Կրեշիմիր Չոսիչ

Կրեշիմիր Չոսիչ (խորվ.՝ Krešimir Ćosić, 26 նոյեմբերի, 1948, Զագրեբ, Հարավսլավիա - 25 մայիսի, 1995, Բալթիմոր, Մերիլենդ, ԱՄՆ), հարավսլավացի խորվաթ բասկետբոլիստ և բասկետբոլի մարզիչ։ Խաղացել է կենտրոնականի դիրքում։ Հանդես է եկել «Զադար», «Բրեստ» (Լյուբլյանա), «Վիրտուս» (Բոլոնյա), «Ցիբոնա» ակումբների և Բրիգամ Յանգի համալսարանի թիմի կազմում, ինչպես նաև խաղացել է Հարավսլավիայի ազգային հավաքականում։ Օլիմպիական չեմպիոն (1980) է, աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (1970, 1978) և Եվրոպայի եռակի չեմպիոն (1973, 1975, 1977)։ Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ է 1996 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Կրեշիմիր Չոսիչը ծնվել է 1948 թվականի նոյեմբերի 26-ին Զագրեբում, հասակ է առել Զադարում, որտեղ «Զադար» բասկետբոլային ակումբում սկսել է իր կարիերան։ 1960-ական թվականների վերջին «Զադարը» եղել է Հարավսլավիայի առաջնության ուժեղագույն թիմը, երեք անգամ հաղթել է երկրի առաջնությունում, իսկ 1968 թվականին հասել է մինչև Եվրոլիգայի կիսաեզրափակիչ։ 1970 թվականին Կրեշիմիր Չոսիչն ընդունվել է ամերիկյան Բրիգամ Յանգի համալսարան և հետագա երեք մրցաշրջանների ընթացքում մեծ հաջողությամբ խաղացել է համալսարանի թիմում։ Նա դարձել է առաջին օտարերկրացին, որ ընդգրկվել է ԱՄՆ ուսանողական առաջնության խորհրդանշական հավաքականում. այդ պատվին նա արժանացել է երկու անգամ՝ 1972 և 1973 թվականներին։ Համալսարանն ավարտելուց հետո Չոսիչը հրավիրվել է խաղալու ամերիկյան պրոֆեսիոնալ ակումբներում, սակայն նա նախընտրել է վերադառնալ հայրենիք, որտեղ շարունակել է խաղալ «Զադարում», ապա տեղափոխվել է Լյուբլյանայի «Բրեստ» ակումբ։ Դրանից հետո նա խաղացել է Իտալիայի Բոլոնյա քաղաքի «Վիրտուս» ակումբում, ապա տեղափոխվել է «Ցիբոնա» ակումբ, որի կազմում խաղացել է մինչև 1983 թվականը, երբ ավարտել է խաղացողի կարիերան։

Կրեշիմիր Չոսիչը համաշխարհային ճանաչման է արժանացել Հարավսլավիայի ազգային հավաքականում հանդես գալու շնորհիվ։ Հավաքականի կազմում նա մասնակցել է 303 խաղի։ Նա չորս անգամ անընդմեջ մասնակցել է Օլիմպիական խաղերի, 1980 թվականին դարձել է օլիմպիական չեմպիոն, երկու անգամ արժանացել է արծաթե մեդալների։ Ընդհանուր առմամբ իր կարիերայի ընթացքում նա մասնակցել է աշխարհի չորս առաջնությունների և Եվրոպայի ութ առաջնությունների, որոնց ընթացքում արժանացել է հինգ ոսկե, հինգ արծաթե և մեկ բրոնզե մեդալների։
Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո Կրեշիմիր Չոսիչը աշխատել է որպես մարզիչ։ Գլխավորելով «Օլիմպիա» և «Ցիբոնա» ակումբները՝ նա հինգ անգամ հաղթել է Հարավսլավիայի ազգային առաջնությունում։ Նա եղել է նաև իտալական «Վիրտուս» (Բոլոնյա) և հունական ԱԵԿ (Աթենք) ակումբների մարզիչը։ Չոսիչի գլխավորությամբ Հարավսլավիայի հավաքականը 1986 և 1987 թվականներին արժանացել է աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների բրոնզե մեդալների։ Չոսիչի կողմից կազմված թիմը 1988 թվականի Օլիմպիական խաղերում արժանացել է արծաթե մեդալի։
Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո Կրեշիմիր Չոսիչը աշխատել է ԱՄՆ-ում Խորվաթիայի դեսպանատանը։ Կրեշիմիր Չոսիչը մահացել է քաղցկեղից 1995 թվականի մայիսի 25-ին Բալթիմորում։ Թաղված է Զագրեբում՝ Միրոգոյ գերեզմանատանը։ Մահվանից մեկ տարի անց Կրեշիմիր Չոսիչն ընդգրկվել է Մասսաչուսեթսի Բասկետբոլի փառքի սրահում՝ դառնալով այդ պատվին արժանացած երրորդ օտարերկրացին։ 2007 թվականին նա ընդգրկվել է նորաստեղծ Բասկետբոլի փառքի սրահում։ Կրեշիմիր Չոսիչի անունն է կրում Խորվաթիայի բասկետբոլի ազգային գավաթը, ինչպես նաև Զագրեբի հրապարակներից մեկը։


== Նվաճումներ ==


=== Թիմային ===
Հարավսլավիայի չեմպիոն (6) - 1965, 1967, 1968, 1974, 1975, 1982
Հարավսլավիայի գավաթակիր (4) - 1970, 1981, 1982, 1983
Իտալիայի չեմպիոն (2) - 1979, 1980
Գավաթակիրների գավաթի առաջնության հաղթող (1) - 1982
Օլիմպիական չեմպիոն (1) - 1980
Աշխարհի չեմպիոն (2) - 1970, 1978
Եվրոպայի չեմպիոն (3) - 1973, 1975, 1977
Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր (2) - 1968, 1976
Աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր (2) - 1967, 1974
Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր (3) - 1969, 1971, 1981
Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1) - 1986 (որպես մարզիչ)
Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (2) - 1979, 1987 (որպես մարզիչ)


=== Անձնական ===
Եվրոբասկետի ամենաարժեքավոր մարզիկ (1971, 1975),
Խորվաթիայի տարվա մարզիկ (1980),
Ընդգրկվել է ՖԻԲԱ պատմության 50 խոշորագույն խաղացողների ցանկում (1991),
Ընդգրկվել է Մասաչուսեթսի Բասկետբոլի փառքի սրահում (1996),
Ընդգրկվել է Բասկետբոլի փառքի սրահում (2007),
Ընդգրկվել է Եվրոլիգայի զարգացման գործում ամենամեծ ներդրումն ունեցած 50 անձանց ցանկում (2008)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը ՖԻԲԱ փառքի սրահի կայքում Archived 2010-04-19 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Էջը Եվրոլիգայի կայքում (անգլ.)
Todd Bluth. "Former BYU All-American's Jersey Retired" Archived 2010-11-23 at the Wayback Machine., The Daily Universe (byu.edu), 6 March 2006
Krešimir Ćosić profile Archived 2009-08-31 at the Wayback Machine., Basketball Hall of Fame webpage
Krešimir Ćosić profile, Fibaeurope.com
Krešimir Ćosić profile, interbasket.net
Krešimir Ćosić: An Off-Court Story Archived 2016-04-20 at the Wayback Machine.