Foxconn

Foxconn (富士康),  թայվանական ընկերություն։ 2005 թվականից համարվում է Թայվանի խոշոր ընկերություններից մեկը, որն ունի ավելի քան մեկ միլլիոն աշխատակից, որից 700 հազարը աշխատում են Թայվանում։ Համարվում է աշխարհի ամենախոշոր OEM պայմանագրով աշխատող ընկերությունը, որը արտադրում է էլեկտրոնիկա։ Ընկերությունը ընդրգրկվում է տաս լավագույն ընկերությունների ցանկում, որոնք արտադրում են համակարգչային սարքավորումներ։ 1974 թվականից ընկերությունը գլխավոր է Թերրի Գոուն, և համարվում է ընկերության ամենամեծ բաժնետերը։ 


== Պատմություն ==
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1974 թվականին Թերրի Գոուի կողմից Թայպեյում։ Սկզբնական շրջանում ընկերությունը արտադրում էր պլաստմասե դետալներ հեռուստացույցների համար, և կրում էր Hon Hai Plastics Corporation անվանումը։ Արդեն հաջորդ տարում ընկերության արտադրանքի տեսականին ընդլայնվեց և համապատասխանաբար փոխվեց նաև ընկերության անվանումը դառնալով՝ Hon Hai Industrial Corporation։ 1981 թվականին Hon Hai-ին իր համար ընտրեց Foxconn բրենդային անունը և սկսեց արտադրել միակցիչներ համակարգիչների համար, իսկ արդեն 1982 թվականից սկսեց զբաղվել նաև լարերի արտադրությամբ։ 1980-ականների վերջերին ընկերության հաճախորդները դարձան համակարգիչների հայտնի արտադրողներ։ 1988 թվականին ընկերությունը դարձավ առաջինը՝ հիմնելով արտադրամաս Չինաստանում։ 1991 թվականին ընկերությունը դարձավ հանրային տեղադրելով իր բաժնետոմսերը Թայվանական ֆոնդային բորսայում, սակայն Գոուն իրեն պահեց բաժնետոմսերի 25 տոկոսը։ Բաժնետոմսերից ստացված շահույթը ընկերությունը օգտագործեց ընդլայնման համար և 1993 թվականին հիմնեց երկու նոր արտադրամաս Չինաստանում։ 1994 թվականին ըկերությունը բացեց գիտահետազոտական կենտրոններ Ամերիկայում և Ճապոնիայում։ 1996 թվականին ընկերությունը սկսեց արտադրել շրջանակներ անհատական համակարգիչների համար, իսկ արդեն հաջորդ տարում Foxconn հաճախորդներն էին այնպիսի ընկերություններ ինչպիսիք են՝ IBM, Dell, Apple և Compaq։ 1998 թվականին Foxconn  արտադրամասներ բացեց Մեծ Բրիտանիայում, իսկ 1999 թվականին ԱՄՆ-ում և Իռլանդիայում։ 2000 թվականին ընկերությունը հիմնեց նոր արտադրամաս Չեխիայում, որը զբաղվում էր Apple-ի համակարգիչների շրջանակների արտադրությամբ։ 2001 թվականից ընկերությունը սկսեց արտադրել սարքեր բջջային հեռախոսների համար, իսկ 2003 թվականին գնեց Մեքսիկայում գտնվող Motorola-ի արտադրամասը։ 
2007 թվականին Foxconn հիմնեց մի շարք արտադրամասեր՝ Չեխիայում, Հունգարիայում, Մեքսիկայում, Բրազիլիայում, Հնդկաստանում և Վիետնամում։ 
2010 թվականին ընկերությունը հիմնեց նոր արտադրամաս Ռուսաստանում։ 
2016 թվականին Foxconn-ը գնեց Sharp ընկերություն բաժնետոմսերի 66%-ը, գործարքի արժեքը կազմեց 3,47 միլլիարդ դոլլար։ 


== Գործունեություն ==
Foxconn զբաղվում է այնպիսի հայտնի ընկերությունների և արտադրանքնների պատվերներով ինչպիսիք են՝ 

Canon տեսախցիկներ
խաղային համակարգեր՝ PlayStation 3 և PlayStation 4 Sony ընկերության համար, Wii և Switch Nintendo-ի համար, Xbox 360 Microsoft-ի համար։
սմարթֆոններ OnePlus, Huawei, HMD Global ընկերությունների համար
էլեկտրոնային գրքեր Amazon.com (Kindle), Barnes & Noble (Nook) և PocketBook International համար
iPhone, iPad, MacBook, iPod Apple ընկերության համար
մայր սալիկներ Intel ընկերության համար
սարքավորումներ Cisco-ի համար
կատարամում պատվերներ Dell և Hewlett-Packard ամերիկյան ընկերությունների համար


== Քննադատություններ ==


=== Աշխատանքային պայմաններ ===
Մեղադրանքներն այն մասին, որ ընկերության արտադրամասերում կան վատ աշխատանքային պայմաններ, առաջ է քաշվել ոչ մեկ անգամ։ Լրատվական միջոցները հայտնում են՝ անկանոն աշխատանքային ժամերի, խտրականության չինացի աշխատակիցների նկատմամբ թայվանցի կոլեգաների կողմից և արտադրամասերում աշխատանքային հարաբերություններ բացակայության մասին։  
Անհանգստությունը մեծացավ 2012 թվականի սկզբին The New York Times-ում հրապարակումից հետո։ Հոդվածում առկա որոշ մեղադրանքներ հաստատվեցին «Fair Labor Association» կողմից անց կացված ստուգումների ժամանակ։ Ստուգումների արդյունքում պարզ դարձավ, որը աշխատակիցները ցածր են վճարվում արտաժամյա աշխատանքների համար, ինչպես նաև արտադրամասերում առկա է վնասվածքների բարձր մակարդակ։  
Հոնկոնգյան անկախ «Students and Scholars Against Corporate Misbehavior» կազմակերպությունը հրապարակեց մի շարք քննադատական ակնարկներ, այն մասին, թե ինչպես է Foxconn-ը վերաբերվում իր աշխատակիցներին։  Կազմակերպությունը հայտնաբերեց ավելի վատ պայմաներ, քան Fair Labor Association-ը 2012 թվականին։ 
2012 թվականին ընկերությունը ընդունեց այն փաստը, որ որոշ տևական ժամանակ ընկերություն աշխատել են 14 տարեկան երեխաններ, սակայն նշեց նաև այն փաստը, որ այդ երեխաները անցել են որոակավորման փուլ։ Չինաստանում օրենքն արգելում է զբաղվել քաղաքացիական աշխատանքով մինչև 16 տարեկանը լրանալը։


== Ծանոթագրություններ ==