Ուեյն Ուիլյամս

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուիլյամս (այլ կիրառումներ)Ուեյն Բերթրամ Ուիլյամս (անգլ.՝ Wayne Bertram Williams, մայիսի 27, 1958(1958-05-27), Ատլանտա, Ջորջիա), ամերիկացի սերիական մարդասպան, որը 1982 թվականին մեղադրվել է երկու տղամարդու սպանության մեջ և երկու անգամ դատապարտվել ցմահ բանտարկության։ Դատավճռից հետո Ատլանտայի ոստիկանությունը հայտարարել Է, որ Ուիլյամսը կապ ունի 1979 թվականից մինչև 1981 թվականի մայիսը կատարված ավելի քան 30 երեխայի, դեռահասի և երիտասարդ տղամարդու սպանությունների հետ, որոնք հայտնի են որպես Ատլանտայի սպանություններ։ Չնայած որ մյուս սպանությունների մեջ նրան երբեք չեն մեղադրել, ԶԼՄ-ները Ուիլյամսին անվանել են «Ատլանտայի հրեշ»։ Նրա մեղավորությունը նույնիսկ տասնամյակներ անց կասկածի տակ է դրվում և շատերի կողմից վիճարկվում է։ Անձամբ Ուեյն Ուիլյամսը երեք տասնամյակից ավելի բանտարկությունից հետո շարունակում է պնդել իր անմեղությունը։


== Վաղ տարիներ ==
Ուեյն Բերթրամ Ուիլյամսը ծնվել է 1958 թվականի մայիսի 27-ին Հոմեր և Ֆեյ Ուիլյամսների ընտանիքում։ Ծնողները եղել են դպրոցի ուսուցիչներ։ Ուեյնը մեծացել է Ատլանտայի հարավարևմտյան մասում՝ բարենպաստ Դիքսի-Հիլզ շրջանում, որտեղ հիմնականում ապրել է միջին խավը։ Նա ընտանիքի միակ երեխան էր, և ծնողներն օգնում էին նրան բոլոր ձեռնարկումներում։ Ուեյնի հայրը՝ Հոմեր Ուիլյամսը, «The Atlanta Daily World» թերթի արտահաստիքային թղթակից էր, որը հիմնականում կենտրոնացած էր քաղաքի սևամորթ բնակչության վրա և ներշնչվել է որդու լուսանկարով։ 11 տարեկան հասակում պատանի Ուեյնը համադասարանցիների հետ գնել է ռադիոհաճախականությունների գեներատոր և հավաքել «WRAZ» կոչվող ռադիոկայանը։ 1973 թվականին ռադիոկայանը ծածկել է իր տնից 1 մղոն շառավղով հեռավորությունը, և Ուեյնը որոշել է իր ռադիոկայանը տեղափոխել գրասենյակի շենք՝ նպատակ ունենալով գումար վաստակել գովազդի վաճառքի ժամանակ։ Սակայն ռադիոկայանի գործերը ղեկավարելու անփորձության և սխալների պատճառով այս նախագիծը դադարել է։
Ուիլյամսը սովորել է «Frederick Douglass High School» դպրոցում, որը գերազանցությամբ ավարտել է 1976 թվականին։ Նրանք, ովքեր այս տարիներին ճանաչել են Ուեյնին, նրան որակել են որպես հանճարեղ և հրաշամանուկ։ Ուսուցիչները և դպրոցի տնօրենը նրան համարել են դպրոցի՝ երբևէ ունեցած լավագույն աշակերտներից մեկը։ Ուեյնն ունեցել է մաթեմատիկայի բացառիկ ունակություններ, բայց մշտական զբաղվածության պատճառով դպրոցում քիչ էր հայտնի։
Դպրոցն ավարտելուց հետո Ուեյնն ընդունվել է համալսարան, սակայն թողել է այն մեկ տարի հետո, քանի որ կորցրել է հետաքրքրությունն ուսման հանդեպ։ Սկսելով հետաքրքրվել համաշխարհային երաժշտությամբ և շոու բիզնեսով՝ որոշել է իրեն փորձել կազմակերպչական գործունեության մեջ։ Այդ ընթացքում նա գնել է լուսանկարչական և վիդեո ապարատ և ռադիոսկաներ՝ ոստիկանության ռադիոալիքների լսման համար, և աշխատել որպես արտահաստիքային թղթակից՝ փորձելով վաճառել արված լուսանկարներն ու նկարահանված տեսանյութերը։ Զուգահեռաբար Ուիլյամսը փորձել է ստեղծել «Երկվորյակներ» անվանումով երաժշտական խումբ, որը, նրա կարծիքով, կկարողանար ստվերում թողնել «The Jackson 5»-ը։ Այդ նպատակով Ուեյնն ամբողջ քաղաքում թռուցիկներ է փակցրել դպրոցներում և հասարակական կենտրոններում՝ գտնելով տաղանդներ, բայց, ի վերջո, ծանոթներից ոչ մեկին նա այդպես էլ չի կարողացել նշել իր հավաքած խմբի գոնե մեկ անդամի անունը։ Այսպիսով, 23 տարեկանում իր բոլոր նախաձեռնություններում նա այդպես էլ չի հասել լուրջ հաջողությունների և ֆինանսական անկախության։


== Ձերբակալություն ==
Առաջին անգամ Ուեյն Ուիլյամսն իրավապահ մարմինների ուշադրության կենտրոնում հայտնվել է 1981 թվականի մայիսի 22-ի վաղ առավոտյան։ Դրանից մեկ ամիս առաջ Չատախուչի գետի կամուրջներից մեկից ոչ հեռու գտնվող գետում գտնվել է 21-ամյա Ջիմի Փեյնի մարմինը։ Փեյնը դարձել է սերիական մարդասպանի 27-րդ զոհը և 8-րդը, որի մարմինն անհայտ անձը նետել է գետը։ ԱՄՆ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը բյուջեից 1 500 000 դոլար է հատկացրել այդ մահացու սերիալի հետաքննության համար, սակայն հետաքննությունն ակնհայտորեն ձգձգվել է, և մայիսին Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն (ՀԴԲ) որոշել է գետի վրայով անցնող կամուրջների հետևում կազմակերպել հսկողություն։ Ուեյն Ուիլյամսի մեքենան կանգնեցվել է այն բանից հետո, երբ հայտնվել և անցել է «Jackson Parkway» կամրջի վրայով։
Ոստիկանության սպա Ռոբերտ Քեմփբելը պնդել է, որ մեքենան կանգ է առել կամրջի կեսին, ինչից հետո գետի մեջ աղմկոտ ճողփյուն է լսվել անհայտ առարկայի ընկնելուց, որը կամրջի ցանկապատի վրայով նետվել է մեքենայի վարորդի կողմից։ Քեմփբելի հաղորդագրությունը ստանալուց հետո ոստիկանական պահակախումբը կանգնեցրել է Ուիլյամսի մեքենան և նրան մի քանի հարց տվել։ Ուիլյամսը բացատրել է, որ գնում էր Շերիլ Ջոնսոն անունով մի աղջկա հետ հանդիպման, որի հետ, իբր, առավոտյան ժամը 7-ին նախատեսված էր նրա երաժշտական ունկնդրության մասին խոսակցություն, ասել է նրա հասցեն և ցույց տվել նրա հեռախոսահամարը, սակայն ստուգելով և համոզվելով, որ այդ հասցեում ոչ ոք չի բնակվում, և նման համար գոյություն չունի, Ուիլյամսը ձերբակալվել և ուղարկվել է ոստիկանական բաժանմունք։ Նրա մեքենայի մակերեսային զննության ընթացքում հայտնաբերվել է սպիտակ նայլոնե լար, քարշակման ճոպան, ձեռնոցներ, լապտեր և հագուստով երկու թղթե պայուսակ։
Իր հասցեին ուղղված կասկածները լսելուց հետո Ուիլյամսը չի ցանկացել բացատրել, թե ինչ է նա նետել գետը՝ հայտնելով, որ երկու անգամ անցել է կամուրջը և շարժման ժամանակ միակ կանգառը կատարել խանութի մերձակայքում գտնվող կամրջից ոչ հեռու՝ հեռախոսազանգ անելու համար։ Ի վերջո, ոստիկանությունը չի կարողացել հանցանք վերագրել Ուիլյամսին և ստիպված է եղել նրան ազատ արձակել։ 1981 թվականի մայիսի 24-ին «Jackson Parkway» կամրջից ոչ հեռու գետից դուրս է բերվել 27-ամյա Նատանիել Քեյթերի մերկ մարմինը, որին հետաքննության վարկածով վերջին անգամ տեսել են մայիսի 21-ի երեկոյան։ Ոստիկանությունը ենթադրել է, որ վերջինն, ով Քեյթերին ողջ տեսել է, Ուեյն Ուիլյամսն էր, ըստ հետաքննության վարկածի՝ Ուիլյամսը սպանել է Քեյթերին և նրա մարմինը նետել գետի կամրջից մայիսի 22-ի վաղ առավոտյան։ Ոստիկանությունը խուզարկություն է իրականացրել Ուիլյամսի տանը և նրա ավտոմեքենայում։ Քանի որ սպանված դեռահասներից շատերի վրա հայտնաբերվել են տարբեր գույնի գորգաձև թավիկներ և շան բուրդ, ոստիկանությունը հիմնականում կենտրոնացած է եղել Ուեյնի գերմանական հովվաշան բրդից, ինչպես նաև գորգերից, մազախավից և մեքենայի սրահից նմուշներ վերցնելու վրա։ Հետաքննության արդյունքում պարզվել է, որ Ուիլյամսը ներգրավված է բազմաթիվ սպանությունների մեջ, քանի որ պարզվել է, որ դիակների վրա հայտնաբերված մազախավերը համապատասխանում են գորգերի, վերմակի մազախավերին և մեքենայի սրահի պաստառին։ Վեց դիակների վրա հայտնաբերված շան բուրդը «համապատասխանել է» Ուիլյամսի շան բրդին, իսկ սպանված 13-ամյա Պատրիկ Բալտազարի մարմնի վրա հայտնաբերված մարդու մազերն ունեցել են նույն կառուցվածքը, ինչ որ կասկածյալի մազերը։
1981 թվականի հունիսին հայտնաբերվել է նաև վկա՝ Ռոբերտ Հենրին, որը մահացած Քեյթերի ծանոթն է։ Նա հայտարարել է, որ հանգուցյալին տեսել է մայիսի 21-ի երեկոյան այն մարդու հետ, որին նա ավելի ուշ նույնացրել է որպես Ուեյն Ուիլյամս։ Այս անուղղակի ապացույցների և ոչ այնքան հավաստի ցուցմունքների հիման վրա հունիսի 21-ի կեսօրին Ուեյն Ուիլյամսը ձերբակալվել և մեղադրվել Ջիմի Փեյնի և Նատանիել Քեյթերի սպանության մեջ։


== Հետաքննություն ==
Կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում Ուիլյամսը հայտնվել է ԶԼՄ-ների ուշադրության կենտրոնում և սկսել տասնյակ հարցազրույցներ տալ՝ իր մասին հաղորդելով հակասական, երբեմն էլ կեղծ տեղեկություններ։ Միևնույն ժամանակ պարզ է դարձել, որ գործունեության բերումով նա կարող էր ծանոթ լինել զոհերից մի քանիսի հետ։ Այսպես պարզվել է, որ նա լավ ճանաչել է 1981 թվականի մայիսի սկզբին սպանված 17-ամյա Ուիլյամ Բարեթին, որն ունեցել է երաժշտական տաղանդ։ Ուիլյամսը եղել է նրա տանը և ծանոթ էր նրա մոր հետ։ Եվս մեկ զոհ՝ 1980 թվականի աշնանը սպանված 16-ամյա Պատրիկ Ռոջերսը, եղել է լավ երգիչ և պարող։ Ռոջերսի ծանոթները հայտնել են, որ անհետանալու նախորդ օրը Պատրիկը պատրաստվել է սևամորթ տղամարդու հետ հանդիպման՝ իր երգերը ձայնագրելու համար։ Ուիլյամսի հասցեին կասկածներն ուժեղացել են այն բանից հետո, երբ նա հարցազրույցներից մեկում անզգուշաբար խոստովանել է, որ փորձելով գտնել շնորհալի կատարողների՝ 1980 թվականի նոյեմբերից մինչև 1981 թվականի մայիսն ընկած ժամանակահատվածում լսել է շուրջ 4000 երեխայի։ Հուլիսին հայտնվել է կին վկա, որը հայտարարել է, որ 1981 թվականի հունվարին Ուեյնը փորձել է գաղտնալսման ենթարկել իր 15-ամյա որդուն, ինչի կապակցությամբ նա նույնիսկ ոստիկանություն է զանգահարել, սակայն ոստիկանության ներկայացուցիչները հրաժարվել են մեկնաբանել այդ զանգերը՝ այդպես էլ չպարզաբանելով, թե արդյոք մայիսի 22-ին տեղի ունեցած միջադեպից առաջ Ուիլյամսի հասցեին կասկածներ եղել են, թե ոչ։


== Դատավարություն ==
Ուիլյամսի դատական գործը բացվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 26-ին և լի է դատավարական և իրավաբանական նորմերի խախտումներով։ Բացի այդ, մի շարք մեղադրող վկաներ երբեմն հակասական տեղեկություններ են հաղորդել։ Հիմնական ապացուցողական հիմք են ծառայել Փեյնի և Քեյթերի դիակների վրա հայտնաբերված մազախավերը, որոնց վերլուծության արդյունքներով մասնագետներն աշնանը վճիռ են կայացրել, որ դրանք համընկնում են 1981 թվականի հունիսի խուզարկության ժամանակ Ուիլյամսի տնից վերցված 9 գորգերի և վերմակների մազախավի նմուշների հետ։ Վերլուծությունը ցույց է տվել նաև, որ նույն մազախավերը և շան մազածածկույթը եղել են ևս 10 զոհի մարմնի վրա, որոնք միայն անուղղակի վերաբերմունք են ունեցել կասկածյալի նկատմամբ, քանի որ այդ սպանությունների մեջ նրան չեն մեղադրել։
Սպանվածների մի շարք ընկերներ և ծանոթներ դատարանում ցուցմունք են տվել Ուիլյամսի դեմ։ Այսպես, 15-ամյա Ժոզեֆ Բելլի ընկեր Լաջին Լեսթերը, որը սպանվել էր 1981 թվականի մարտի սկզբին, հայտարարել է, որ տղայի անհետացման օրը խոսել է նրա հետ և տեսել, թե ինչպես է նա նստել մեքենան, որի վարորդին նա դատարանում նույնականացրել է որպես Ուեյն Ուիլյամս, իսկ մահացած տղայի հարազատները հայտնել են, որ անհետացումից հետո Բելլա Լաստերը ոչինչ չի պատմել մեքենայի մակնիշի կամ առևանգողի արտաքինի մասին, քանի որ ոչինչ չի տեսել։ Մեղադրանքի ականատեսը եղել է նաև ոստիկան Ռոբերտ Քեմփբելը, որը պնդել է, որ իսկապես լսել է մայիսի 22-ի վաղ առավոտյան գետում առարկայի ընկնելուց հնչած ճողփյունը, սակայն Քեմփբելի զուգընկերը, որը մյուս կամրջի վերջում հերթապահում էր, վստահ չէր, որ կասկածյալի մեքենան կանգ է առել կամրջի կեսին։
Ուիլյամսի ծանոթ Շիրան Բլեքլին դատարանում հայտարարել է, որ Ուիլյամսը 1981 թվականի հունիսին՝ իր ձերբակալությունից մի քանի օր առաջ, իբր խոստովանել է, որ իսկապես կամրջից նետել է ինչ-որ «աղբ», ինչպես նաև պատմել է, որ տիրապետում է մարդուն խեղդելու տեխնիկային։ Մի շարք վկաներ ցուցմունքներ են տվել, որոնց համաձայն՝ Ուիլյամսը բազմիցս վատ է արտահայտվել սոցիալապես անապահով ընտանիքների սևամորթ երեխաների մասին և նրանց նկատմամբ ատելություն է դրսևորել։ Ուեյնի հարևաններից մեկը դատարանում հայտարարել է, որ 23 տարեկան հասակում Ուեյնն առնվազն մեկ անգամ ծեծկռտուք է սարքել հոր հետ, ինչից մեղադրող կողմը եզրակացրել է, որ Ուիլյամսը տառապում է զայրույթի նոպաներով և ընդունակ է չարագործությունների։ Միևնույն ժամանակ կասկածներ են առաջացել Փեյնի և Քեյթերի մահվան պատճառները պարզելու հարցում։ Հետաքննության վարկածով՝ երկու տղամարդ խեղդվել է, սակայն դատաբժշկական փորձագետները պարզել են, որ Ջիմի Փեյնի թոքերում ջուր է եղել, ինչը նշանակում էր, որ նա կարող էր խեղդվել, իսկ Նատանիել Քեյթերը սրտային անբավարարություն է ունեցել։ Բացի այդ, Քեյթերի եղբայրը դատարանում հաստատել է այն փաստը, որ սպանված Նատանիելը տառապում էր հարբեցողությամբ, և նրա վիճակից կարող էր օգտվել ցանկացած մեկը։
Ուեյն Ուիլյամսը շարունակել է հերքել իր մասնակցությունը տղամարդկանց սպանությանը և հաստատել է իր անմեղությունը։ Նա հավատարիմ է եղել մայիսի 22-ի առավոտյան տեղի ունեցած իրադարձությունների իր վարկածին, որի համաձայն՝ նա կանգ չի առել կամրջի վրա և, համապատասխանաբար, ոչինչ չէր կարող նետել, թեև մայիսի 21-ի երեկոյան նա այդպես էլ չի տրամադրել ալիբին։
Չնայած 1982 թվականի փետրվարի 28-ի դատական գործընթացում բազմաթիվ հակասական տվյալների և անհամապատասխանությունների՝ ատենակալների ժյուրին վճիռ է կայացրել երկու սպանությունների մեջ Ուիլյամսի մեղավորության մասին, որից հետո դատավորը նրան դատապարտել է երկու ցմահ բանտարկության։


== Հետևանքներ ==
Բանտում հայտնվելով՝ Ուիլյամսը չի հաշտվել իր վիճակի հետ և շարունակել է ազատ արձակվելու համար պայքարը։ Այսպես պարզվել է, որ դեռևս 1981 թվականի ամռանը Նատանիել Քեյթերի առնվազն երեք ընկեր ոստիկանությանը հայտնել է, որ նրան տեսել են ողջ և առողջ 1981 թվականի մայիսի 23-ին, մինչդեռ հետաքննության վարկածով նա մահացել է արդեն մայիսի 22-ի առավոտյան։ Հետաքննությունն այդ ցուցմունքներին ժամանակին ծանոթանալու հնարավորություն չի տվել Ուիլյամսի պաշտպանին, և այդ վկաները դատարան չեն հրավիրվել։ Այդ վկաների հայտնվելը, դատապարտյալի կարծիքով, կարող էր ազդել ատենակալների դատավճռի վրա։ Այդ փաստերի հիման վրա Ուիլյամսն ապելյացիա է ներկայացրել, որը մերժվել է 1983 թվականին։
Հետագայում Ուիլյամսը բազմիցս փորձել է հասնել նոր դատաքննության և դատավճռի չեղարկման։ Նման փորձեր արել է 1987 թվականին և 1991 թվականին, երբ նրա փաստաբանները հավաքել են քննչական նյութ, որի համաձայն՝ դեռահասների սպանություններին մասնակից են Կու-կլուքս-կլանի անդամները։
1998 թվականին Ուիլյամսը կրկին բողոք է ներկայացրել Գերագույն դատարան, որը կրկին մերժվել է։ Քանի որ դատարանի կողմից նրան չի արգելվել պայմանական վաղաժամկետ ազատման դիմում ներկայացնել, նա մի քանի անգամ խնդրագիր է ներկայացրել, սակայն նրան միշտ մերժել են։ 1990 թվականին նա բանտից 5 ժամով ազատ է արձակվել՝ մոր թաղմանը մասնակցելու համար։ Բանտարկության տարիներին նա լավ համբավ է ձեռք բերել և աստվածաբանության ոլորտում կրթություն ստացել։ 2007 թվականին Ուիլյամսը համառորեն պնդել է շան բրդի մազերի գենետիկ դրոշմավորման անցկացման մասին, որոնք հայտնաբերվել են մի քանի դիակների վրա, և չնայած հետազոտության արդյունքները ցույց չեն տվել հարյուրտոկոսանոց արդյունք, պարզել են, որ Ուիլյամսի հովվաշունը չի կարող բացառվել որպես բրդի մազերի աղբյուր։
2010 թվականի սեպտեմբերին իրականացվել է զոհերից մեկի՝ Պատրիկ Բալտազարի մարմնի վրա հայտնաբերված մարդու մազերի ԴՆԹ-դրոշմում, որոնք հետաքննության վարկածով երեխայի մարմնի վրա կարող էր թողնել միայն մարդասպանը։ Դրոշմավորման արդյունքները անհամոզիչ են ճանաչվել, սակայն մեծ է եղել հավանականությունը, որ դրանք եղել են Ուեյն Ուիլյամսի մազերը, և նրան չեն բացառել կասկածյալների թվից։ Սպանվածի մայրը նույնիսկ որդու սպանությունից գրեթե 30 տարի անց հավատացել է Ուեյնին, այն դեպքում, երբ վերջինս չի ընդունել տղայի հետ ծանոթության փաստը։
2015 թվականի ապրիլին ԱՄՆ-ի արդարադատության նախարարությունը հայտարարել է, որ բոլոր դատական գործընթացներում, ըստ մազերի և մազախավի վերլուծության արդյունքների, մեղադրանքների 96 տոկոսում ապացույցները եղել են կեղծ կամ անհամոզիչ։ Հիմնվելով այդ փաստերի վրա՝ Ուիլյամսը հայտարարել է, որ պատրաստվում է նոր բողոք ներկայացնել իր գործով, իսկ անհաջողության դեպքում ներում կխնդրի ԱՄՆ նախագահից։ Որոշ թերահավատներ, ինչպիսիք են Ջեք Մալարդը՝ Ուիլյամսի գործի՝ 1981 թվականի հետաքննության գլխավոր դատախազը, վստահ են, որ դատապարտյալի շանսերը շատ քիչ են, քանի որ նրանց կարծիքով մազերի և մազախավի վերլուծության ապացույցներն աննշան դեր են խաղացել նրա դատապարտման գործում, այնուամենայնիվ, նույնիսկ կալանքից 34 տարի անց Ուիլյամսը շարունակում է պնդել իր անմեղությունը։
2016 թվականի դրությամբ՝ Ուեյն Ուիլյամսն իր պատիժը կրել է Թելֆեյրի բանտում։
2019 թվականի մարտի 21-ին Ատլանտայի քաղաքապետ Քեյշա Լենս Բոտոմսը և Ատլանտայի ոստիկանության պետ Էրիկ Շիլդսը հայտարարել են հանցագործությունների ապացույցների կրկնակի հետազոտման և թեստավորման մասին, որոնք հավաքվել էին Ատլանտայի ոստիկանության, Ֆուլտոնի շրջանի շրջանային դատախազության և Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի կողմից՝ այլ երեխաների սպանությունների համար Ուիլյամսի մեղավորությունը կամ անմեղսակցությունը պարզելու համար։ Մամուլի ասուլիսի ժամանակ քաղաքապետ Բոթոմսը հայտարարել է, որ Ուիլյամսը, 2019 թվականի դրությամբ, սպառել է դատավճռի չեղարկման և նոր հետաքննություն նշանակելու բոլոր հնարավորությունները, սակայն կրկնակի հետազոտություն կանցկացվի՝ չնայած այն բանին, որ բազմաթիվ ապացույցներ, ինչպիսիք են արյան բծերը, մարդու մազերի, շան բրդի, գորգածածկույթի նմուշները, անցած տասնամյակների ընթացքում անպիտան են և ենթակա չեն թեստավորման ոչ մի տեսակի։ Նույն տարվա նոյեմբերին Ուեյն Ուիլյամսը հերթական անգամ պայմանական վաղաժամկետ ազատման դիմում է ներկայացրել, սակայն նրան մերժել են և արգելել նման խնդրագրեր ներկայացնել մինչև 2027 թվականի նոյեմբերը։


== Ծանոթագրություններ ==