Մոզես տատ

Մոզես տատ (անգլ.՝ Grandma Moses, իսկական անունը՝ Աննա Մարի Մոզես, ծննդյան ազգանունը՝ Ռոբերտսոն (անգլ.՝ Anna Mary Robertson Moses, սեպտեմբերի 7, 1860(1860-09-07)[…], Վաշինգտոն շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ, Greenwich, Վաշինգտոն շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ և Greenwich, Վաշինգտոն շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 13, 1961(1961-12-13)[…], Hoosick Falls, Ռենսելեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի սիրողական նկարիչ, ամերիկյան գեղանկարչական պրիմիտիվիզմի հիմնական ներկայացուցիչներից մեկը)։ Մոզեսի անունով կոչվել է  խառնարան Վեներա մոլորակի վրա։


== Կենսագրություն ==
Աննա Մարի Ռոբերտսոնը ծնվել է 1860 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նյու Յորք նահանգի Վաշինգտոն շրջանում։ Տասներկու տարեկանում սկսել է աշխատել հարուստ ընտանիքներում՝ շարունակելով այդ աշխատանքը տասնհինգ տարի։ Վաղ մանկությունից սիրել նկարել սակայն կյանքի մեծ մասն անցկացրել է Նյու Յորք նահանգում գտնվող ագարակում՝ լինելով ագարակատիրոջ կին։ Ամուսնու՝ Թոմաս Սալմոն Մոզեսի հետ, որը վարձու աշխատող էր, ծանոթացել է քսանյոթ տարեկանում։ Սկզբում նրանք աշխատել են տարբեր ֆերմաներում, հետո գնել են իրենց սեփականը։ Ունեցել է հինգ երեխա։ Չափահաս  տարիքում նա զբաղել է ասեղնագործությամբ, սակայն  մոտ 70 տարեկան հասակում հոդաբորբի պատճառով  չի կարողացել  զբաղվել դրանով։ 1927 թվականին ամուսնու մահից հետո Աննա Մոզեսը նորից սկսել է նկարել։ Սկզբում որդին նրան օգնել է վարել ֆերմայի գործերը, իսկ 1936 թվականին Աննա Մոզեսը տեղափոխվել է դստեր տուն։
1938 թվականին նյույորքյան կոլեկցիոները նկատել է Աննա Մոզեսի նկարը, որը ցուցադրված էր Հուզիկ Ֆոլլս (անգլ.՝ Hoosick Falls) քաղաքում գտնվող դեղատան պատուհանին, որտեղ նա բնակվում էր։ Մեկ տարվա ընթացքում Մոզեսի նկարները սկսել են  հայտնվել Նյու Յորքի Սենտ-Էթիենի պատկերասրահում և գրավել կոլեկցիոներների և արվեստասերների մեծ ուշադրությունը։ 1940-ական թվականներին Մոզեսի աշխատանքների ցուցահանդեսներ են անցկացվել եվրոպական շատ երկրներում և Ճապոնիայում։ 1941 թվականին նա ստացել է Նյու Յորքի նահանգի պետական  մրցանակ, 1949 թվականին ԱՄՆ-ի նախագահ Հարի Թրումանը նրան անձամբ հանձնել է Կանանց ազգային ամերիկյան մամուլի ակումբի մրցանակը։ 1952 թվականին լույս է տեսել Աննա Մոզեսի ինքնակենսագրությունը։  1960 թվականին, երբ նշվել է Աննա Մոզեսի ծննդյան հարյուրամյակը, նրա լուսանկարը, որը նկարել է հայտնի լուսանկարիչ Կապա Կորնելը, տեղ է գտել «Լայֆ» ամսագրի շապիկին։
Մոզես տատի ստեղծագործությունում պատկերված են գյուղական բնապատկերներ և կենցաղային  տեսարաններ, հաճախ դրանք բազմաֆիգուր են և նման են մանկական նկարների։ Մոզես տատը նախընտրել է ձմեռային տեսարաններ, ամառայիններն ավելի քիչ է նկարել։ Նրա ձմեռային նկարները հիշեցնում են Պիտեր Բրեյգել Ավագի հայտնի գործերից մի քանիսը, չնայած նա երբեք չէր տեսել նրա կտավները։ Մովզես տատը բեղմնավոր նկարիչ էր․ երեք տասնամյակի ընթացքում նա ստեղծել է ավելի քան 1500 նկար։ Սկզբում յուրաքանչյուր նկար, կախված չափից, վաճառվել է 3-5 դոլարով։ Երբ նկարչի համբավը տարածվել է, աշխատանքի գինը բարձրացել է 8000 դոլարից մինչև 10,000 դոլար։
Մոզեսի ամառային բնապատկերներից մեկը՝ «Հին գունագեղ տունը, 1862» (1942 թվականի գործ), որը ստեղծվելուց հետո հեղինակից գնվել է  10 
ԱՄՆ դոլարով, 2004 թվականին Մեմֆիսում կայացած աճուրդում  վաճառվել է60 000 դոլարով։
Աննա Մերի Մոզեսը մտերիմ է  եղել ամերիկացի հայտնի նկարիչ Նորման Ռոքվելի հետ։ Մոզես  տատը նկարված է  Ռոքվելի  «Վերադարձ  տուն» նկարի ձախ  կողմում։ Այդ նկարը տպագրվել է The Saturday Evening Post ամսագրի շապիկին 1948 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։
Աննա Մոզեսի նկարները ներկայում պահվում են տարբեր թանգարաններում, այդ թվում՝ Բենինգթոնի թանգարան (Բենինգթոն, Վերմոնտ, ներառում է Մոզեսի աշխատանքների ամենամեծ հավաքածուն), Բրուքլինի թանգարան  (Նյու Յորք), Ֆիջի արվեստի թանգարան (Դավենպորտ, Այովա), Հիրշհորն թանգարան և քանդակների այգի (Վաշինգտոն ԿՇ, Լորեն Ռոջերսի արվեստի թանգարան (Լորել, Միսիսիպի), Մետրոպոլիտեն թանգարան (Նյու Յորք), Կանացի արվեստի ազգային թանգարան (Վաշինգտոն), Ֆիլիպս հավաքածու (Վաշինգտոն), Սմիթսոնյան ամերիկյան արվեստի թանգարան, Այովայի համալսարանի արվեստի թանգարան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մոզես տատի էջը Սենտ-Էթյենի պատկերասրահի կայքում
Մոզես տատի աշխատանքները Պոմոնի համալսարանի կայքում